<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>NOTULEN VAN DE OPENBARE VERGADERING VAN DE RAAD DER GEMEENTE
ZOETERMEER, GEHOUDEN OP MAANDAG 23 JANUARI 2017
                                                VERGADERING RAAD d,d.
Voorzitter:       de heer Aptroot, burgemeester
Griffier:         de heer Blokland                                         13 FEB. 2017
                                                                              cákL
Aanwezig zijn:
39 leden, te weten: mevrouw Bakkers, de heer Beij, mevrouw Bink-Winterkamp, de heren Boerboom,
A. Bos, W. Bos, Van Dalen en Diederen, de dames Disco en Driessen-Wortel, de heren Ekkelenkamp,
Van Elleswijk, Fatingan en Feijen, mevrouw Huijbens, de heren ledema en De Jong, de dames
Kraneveldt-van der Veen, Krullaars-Hinfelaar, Van Kuijen-Cornelis en Ter Laak, de heren Liqui Lung,
Lobel(vanaf 20.15 uur) en Maste, de dames Van der Meer, Meijer en Meurs-Troch, de heren Moree,
Nawijn, Schaafsma, Schotel, Schouten, Schra, Van der Tol en Vergers, de dames Walther en Van
Wegen, de heren Wessels en Westhoek

Tevens aanwezig zijn:
5 wethouders, te weten: de heer Kuiper, mevrouw Van Leeuwen, de heren Paalvast en Rosier en
mevrouw Vugs

Afwezig zijn: -


AGENDA


1.      Opening en vaststelling agenda
2.      Spreekrecht
3.      Mondelinge vragen
4.      Mededelingen
5.      Afdoening ingekomen stukken
6.      Bekrachtiging/opheffing geheimhouding
        a. Bekrachtiging geheimhouding memo Holland Outlet Mali d.d. 10 januari 2017
        b. Bekrachtiging geheimhouding aangepaste bijlage 11 bij raadsadvies resultaten on-
        derzoeken HOM
7.      Debat (inclusief stemmingen)
        a. Resultaten onderzoeken Holland Outlet Mali
        b. Schriftelijke vragen UI-fractie
8.      Stemmingen
        a. Het verschil is de bedoeling. Transformatie Sociaal Domein in Zoetermeer. Visie en
        leeragenda
        b. Investering Balijhoeve
        c. Zienswijze Ontwerp Programma van Eisen Busconcessies MRDH
        d. Procesvoorstel Geurbeleid en Geurverordening
        e. Samenspraakvoorstel Lokaal Gezondheidsbeleid
        f. Notulen en besluiten lijst 19 december 2016
9.      Sluiting


VERSLAG


1.      Opening en vaststelling agenda

De voorzitter: Dames en heren, ik open de vergadering. Bericht van verhindering is er niet, maar de
heer Lobel heeft laten weten dat hij wat later aanwezig zal zijn. Er is een traktatie van de heer Liqui
Lung die voor u staat, hij was gisteren jarig, met een heel mooi rond getal van 60 jaar. Jong, vind ik
dat. En we hebben een kersverse oma in ons midden want mevrouw Meurs is afgelopen etmaal oma
geworden, van een heel stevige kleinzoon, zag ik. Van harte gefeliciteerd.
Dan wil ik over de agenda in ieder geval het woord geven aan mevrouw Van der Meer.




Raad 23 januari 2017                               1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Mevrouw Van der Meer (ZO! Zoetermeer): Dank u wel voorzitter, ten aanzien van punt 7b. We hebben
inmiddels antwoord gekregen op onze schriftelijke vragen over de voortgang van de verbouwing van
het Stadhuis. Over die beantwoording zijn we niet tevreden, maar het lijkt ons vanavond niet het
meest uitgelezen moment om daar inhoudelijk op in te gaan. We verwachten binnenkort aanvullende
informatie en we zullen naar aanleiding daarvan een agenderingsverzoek doen. Wat ons betreft kan
het voor vanavond vervallen.

De voorzitter: Dan stel ik vast dat agendapunt 7b. is vervallen. Nog anderen van u over de agenda?
Dat is niet het geval.

2.      Spreekrecht

De voorzitter: Dan komen we bij agendapunt 2. Het spreekrecht. Er hebben zich negen insprekers
aangemeld. Normaal zeggen wij 'er is een halfuur spreektijd' en dan gaan we naar verhouding inkor-
ten. Ik wil de raad vragen de negen sprekers maximaal vijf minuten te geven. We zijn ook wat eerder
begonnen omdat we wel wat voorzagen. Maar het is ook echt maximaal vijf minuten. Korter prima,
graag, maar na vijf minuten, ik zal u waarschuwen, gaat ook echt de microfoon uit. Gaat de raad ak-
koord? Dat is het geval. Dank u wel. Dan is als eerste aan het woord de heer De Graaff.

De heer De Graaff: Geachte leden van de raad, mijn naam is Herman de Graaff, ik ben directeur van
Biesieklette. Biesieklette beheert reeds 23 jaar in uw gemeente bewaakte fietsenstallingen. Op dit
moment zijn er vijf openbare en vijf schoolstallingen.
Vorige week maandag hebben wij de commissievergadering bijgewoond tijdens de behandeling van
het agendapunt Transformatie Sociaal Domein in Zoetermeer. De gemeente staat voor de uitdaging
om de werkwijzen te verbeteren en innovatie binnen het Sociaal Domein te realiseren. Maatwerk is
het leidend principe van deze transformatie waar bij de ambtelijke organisatie verandert in een profes-
sionele organisatie met kortcyclische werk-leercombinaties. Om dit te bereiken heeft de gemeente een
aantal proeftuinen opgezet waarin kleine veranderingen en verbeteringen gerealiseerd worden.
Ik wil graag vanuit het Sociaal Domein één doelgroep belichten, de mensen met afstand tot de ar-
beidsmarkt. Als het gaat om het leveren van maatwerk, kan ik u melden dat Biesieklette dat al jaren
op succesvolle wijze doet; langdurig werkelozen weer terugbrengen naar de arbeidsmarkt. Dat gaat
niet vanzelf. Op basis van een, op het individu toegesneden begeleidings-, coachings- en trainings-
programma, worden de kandidaten stap voor stap ontwikkeld en worden belemmeringen weggeno-
men. De werkervaring doen ze op bij de fietsenstallingen. Het is ons gelukt om in de omringende ge-
meenten een uitstroom te realiseren van 35%.
Helaas hebben wij dit in Zoetermeer nog niet kunnen laten zien omdat we tot voor kort geen kandida-
ten vanuit het Sociaal Domein aangeboden hebben gekregen waardoor we zelfs, om de stallingen
open te houden, gebruik hebben moeten maken van uitzendkrachten met alle financiële gevolgen van
dien. Sinds medio november zijn, om de exploitatiekosten te drukken, de uitzendkrachten vervangen
door medewerkers van de DSW die via het project Centurion een afgebakende periode op de stalling
mogen functioneren. Deze oplossing is meer vanuit een financieel perspectief gekozen dan vanuit de
mensontwikkeling. Dit zien wij als een gemiste kans met als enig resultaat het rondpompen van men-
sen en middelen.
In de besprekingen die we het afgelopen jaar gevoerd hebben met uw ambtenaren, zijn wij met onze
onconventionele aanpak tegen een muur van regelgeving, beperkingen, mitsen en maren opgelopen.
Het beeld dat in de memo over de ambtelijke organisatie geschetst is, is om die reden juist. Wij jui-
chen het initiatief tot kanteling van de organisatie naar maatwerk van harte toe. In de collegeagenda
Transformatie Sociaal Domein Zoetermeer wordt bij punt 4 'het stimuleren Sociaal ondernemerschap'
Biesieklette als een van de partijen genoemd. Wij pakken die uitdaging graag met beide handen aan
om met onze inzet een bijdrage op maat te leveren waarbij de kandidaat vanuit de uitkeringssituatie
begeleid wordt naar een mooie baan.
Wij willen de raad dan ook vragen om Biesieklette onder te brengen in een van uw proeftuinen zodat
wij samen met de getransformeerde organisatie nog meer mensen een perspectief op de toekomst
kunnen bieden. Daarnaast zijn wij graag bereid om u tijdens een werkbezoek op een van onze stallin-
gen te ontvangen zodat we u in de praktijk onze aanpak kunnen laten zien.
Ik dank u.

De voorzitter: Dank u wel. Dan is als tweede aan het woord de heer Van Herwijnen.

De heer Van Herwijnen: Dank u wel burgemeester, dank u wel voorzitter. Geachte raadsleden.



                                                   2                               Raad 23 januari 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Er was eens een wethouder in Zoetermeer die niet wilde luisteren naar de eigenwijze retailers. Deze
wethouder was mijnheer Nagtegaal en zijn idee en visie om Zoetermeer op de kaart te zetten moest
er kostte wat kost doorheen worden gedrukt. De retailers in het dorpshart hebben het onzalige plan
om een stadshart los van het dorpshart te bouwen altijd gezien als een voorbeeld van hoe het niet
moet. Met de wijsheid van toen moeten we ook naar de ontwikkelingen rond de HOM kijken.
Twee weken geleden heeft Cees-Jan Pen, lector aan Fontys lectoraat Brainpoint ook al een oproep
aan u gedaan. Zijn visie en mening passen niet in de één minuut die hij toebedeeld heeft gekregen.
Hij heeft u daarom zijn visie naderhand toegestuurd. Deze inspraakreactie hebben wij ook ontvangen
en vanuit de SWZ erkennen en herkennen wij deze visie. We begrijpen dat u als raadslid heel veel
informatie tot u heeft gekregen en wellicht is het document dat uit 2300 woorden bestaat u ontgaan.
Vandaar dat ik graag een en ander nogmaals voor u citeer.
Angst is een slechte raadgever. De angst voor de Mali of the Netherlands is een indirect bewijs voor
het nuchtere feit dat een outlet een soort shopping mail is. 30.000 extra outletmeters betekent in de
regio zeker 30.000 meter non-food minder. De sector kent al nauwelijks groei en krimpt zelfs al. Je
moet dan ook erg voorzichtig zijn met roepen dat de HOM vele banen schept omdat onduidelijk is wat
voor type banen. Zeker als je ook niet weet hoeveel banen daar tegelijkertijd mee verloren gaan.
Er wordt gevreesd dat bij het niet doorgaan van de HOM een andere gemeente met de outlet aan de
haal gaat. Hiervoor is geen enkel bewijs of signaal uit de regio. Al zet het wel mooie druk op de poli-
tieke besluitvorming. De gemeenten Gouda, Alphen aan den Rijn en Leiden hebben reeds aangege-
ven geen outlet te zullen faciliteren en willen dit ook bekrachtigen middels een convenant.
Voor de leefbaarheid en uitstraling van steden is een kloppend hart het meest belangrijke, voor zowel
bewoners, bezoekers als toeristen. Zoetermeer heeft met haar brede toekomstvisie goed en stevig
gekozen voor een vitale en kloppende binnenstad. De titel 'Een slimme stad verhoogt eerst haar le-
venskwaliteit en niet haar imago' spreekt ook erg aan. Veelvuldig wordt namelijk ook in het outletdebat
gezegd dat men hiermee de stad op de kaart wil en kan zetten. Markt en regio doen hun werk niet. Nu
lijken ook marktpartijen mee te doen aan de 'race to the bottom' om vooral meer vierkante meters toe
te voegen terwijl er een fors planaanbod en ook een overschot aan harde plannenvoorraad is. Veel
centra zullen compacter en vitaler moeten worden, maar de praktijk is vooral het toevoegen van meer
vierkante meters. Lokale overheden lijken de verantwoordelijkheden in de duurzame regie en afstel-
ling dus ook maar beperkt te pakken.
Outlets is normaal shoppen. Opvallend is dat de term outlet vaak wordt gekoppeld aan vernieuwing en
innovatie. Er is echter niet zoveel innovatief aan een outlet, zoals eerder gezegd„ het lijkt eerder een
shopconcept. Op basis van alle outletplannen wordt gebouwd voor overaanbod en dus nog meer
leegstand. Het zijn heldere woorden van Cees-Jan Pen.
Vaak worden protesten zoals van ondernemers in de binnenstad afgedaan als conservatief en 'eigen
schuld' in verband met het gebrek aan innovatie. Dit is echt een misplaatste sneer naar de lokale mid-
denstanders die vaak de ruggengraat vormen van het stadscentrum en gezamenlijk nog steeds een
van de grootste werkgevers in Nederland zijn. Op basis van Cees-Jan Pens analyse en een nuchtere
en realistische kijk op het fenomeen outlet is hiervan geen sprake. Doorgaan met de HOM in de huidi-
ge vorm betekent kannibalisatie van de binnenstad.
Dit waren enkele citaten van Cees-Jan Pen die hij u heeft toegestuurd en wij u zeker niet wilden ont-
houden. Alstublieft raadsleden, heb vertrouwen in de huidige retailers, investeer in kwaliteit, niet in
kwantiteit. Na het afblazen van de HOM zal de middenstand graag met het college en alle belangheb-
benden een verstandig en duurzaam beleid helpen ontwikkelen en daarmee bouwen aan een gezond
en modern retailklimaat. Met name het historische centrum van Zoetermeer en het Stadshart zullen
dan weer door kunnen gaan met de ontwikkeling zoals reeds met volle steun van het college en de
gemeenteraad al enkele jaren is ingezet. Een ontwikkeling die ook naadloos aansluit op de binnen-
stadvisie van Zoetermeer en de Retailagenda van minister Kamp. Bedankt voor uw aandacht.

De voorzitter: Dank u wel. Als derde is het woord aan de heer Voogt.

De heer Voogt: Geachte voorzitter, geachte raad, afstemmen versus afstemmen. Of beter: regionaal
afstemmen en lokaal afstemmen!
Mijn naam is Nico Voogt, ondernemer en regionaal belangenbehartiger bedrijfsleven. Voorheen KvK,
en nu sta ik hier namens REO Midden Holland, Midden Holland — Onderneemt!, Groene Hart — On-
derneemt! En ik ben tevens voorzitter van Gouda Onderneemt! Ik spreek ik hier derhalve mede na-
mens de ondernemers uit Alphen aan den Rijn en omgeving, Bodegraven-Reeuwijk, Krimpenerwaard,
Waddinxveen, Boskoop en Zuidplas. Dit betreft twee regio's. Deze regio's zullen met andere regio's
verder optrekken waar het gaat om de regionale belangen. Deze twee regio's zijn goed voor ruim
150.000 arbeidsplaatsen en er is een aanpalend gebied van de HOM waar direct een miljoen arbeids-



Raad 23 januari 2017                               3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>plaatsen en een provincie met meer dan 1,5 miljoen arbeidsplaatsen zijn, in plaats van de 50.000
waar RVOZ mee dweept. Regionale afstemming gaat over de balans in die vele honderdduizenden tot
een miljoen arbeidsplaatsen in het gebied waarbinnen nu ook reeds een enorm overschot aan vier-
kante meters detailhandel is. Het is juist om die reden dat regionale afstemming noodzakelijk is.
Zoetermeer heeft het hele verzorgingsgebied, eenzijdig en zonder afstemming, weggegeven aan een
HOM. Zoetermeer geeft zonder regionale afstemming de hele regiobruid gewoon weg. De regio wordt
met minachting voor onze minister uitgehuwelijkt ten faveure van lokaal winstbejag van projectontwik-
kelaars.
Zoals u weet is in het kader van de Retaildeal en de door de minister gewenste afstemming, die regi-
onale afstemming noodzakelijk. Die afstemming heeft niet plaatsgevonden. Slechts een mededeling
aan de regio's is er geweest en verder telt slechts eigenbelang van een deel van de lokale bevolking
en een deel van de ondernemers. Het is het tegenovergestelde van wat van bestuurders mag worden
verwacht. U gaat dus, bewust in strijd met de afspraken, met uiteindelijk een toevoeging van 31.000
vierkante meters, rechtstreeks de concurrentie met de regio aan!
Waarom is er geen sprake van afstemmen? Wel, afstemmen is: aanpassen, afregelen, afstellen, bij-
stellen, instellen en op één lijn brengen en dat is niet gebeurd. Precies wat de minister vraagt van
zorgvuldige bestuurders! Ook en juist nu van de raad van Zoetermeer!
Niet een RVOZ die hardop stelt dat ze met 50.000 plaatsen dé werkgelegenheid zijn en dus de regio
mogen ontwrichten, maar als het gaat om een regio, is Zoetermeer een deel van een regio waar een
miljoen of 1,5 miljoen mensen werken. En daarom moet u afstemmen met de regio! De HOM wordt
een economische ontwrichting daarvan en daarom moet u dit voorstel, nogmaals, afstemmen en dat is
niet gebeurd. Laat uw winkeliers niet wegzetten door een RVOZ.
Vanavond besluit u of het initiatief om te komen tot de Holland Outlet Mali verder mag worden uitge-
werkt. Een initiatief waar bewoners en ondernemers uit Zoetermeer en ondernemers uit de regio en
autoriteiten in heel Nederland zich grote zorgen over maken. Deze rit is van korte duur. Daarna rest
een voldongen feit en de schade. We hebben u van onze zorgen deelgenoot gemaakt middels brieven
en insprekers tijdens de beeldvormende en meningvormende fase, een proces dat slechts in vorm is
geboden en onrecht doet aan de expertise van tegenstanders. Zo kreeg Cees-Jan Pen, u heeft het
net gehoord, één minuut om zijn kennis ten toon te spreiden. U gaf één minuut aan INretail!
De kern van onze boodschap is dat u 'gokt op het verkeerde paard'. Gesteund door een uitgekiende
campagne en u tart daarmee het democratisch proces en uw verantwoordelijkheden.
Geachte raad en college, ja, de wereld verandert, de retail moet vernieuwen en de Mail of the Nether-
lands, waar u overigens mee instemde, verdient een stevig antwoord. Dat antwoord moet echter wor-
den gevonden in de bestaande winkelcentra van Zoetermeer en de regio. Dat antwoord moet komen
van alle retailers uit Zoetermeer en de regio. Een extra aanbod, van 31.000 m2 vierkante meter, in
stukjes geknipt of niet, dat niet onderscheidend is, draagt niet bij aan het gezamenlijk formuleren van
dat antwoord.
Wij zijn van mening dat er geen draagvlak én geen behoefte is aan een HOM. Niet in Zoetermeer en
niet in de regio. Mocht u vanavond toch besluiten dat het initiatief verder mag worden uitgewerkt dan
willen wij u een tweetal zaken meegeven. Leg de ontwikkelaar stringente, afdwingbare voorwaarden
op als het gaat om het aan te bieden segment, de complementariteit en de exitstrategie en leg de
geactualiseerde plannen zo snel mogelijk voor aan de provinciale adviescommissie voor de detailhan-
del en ga in overleg met de regiogemeenten. Een aantal partijen uit uw raad heeft aangegeven deze
voorwaarden in een amendement te willen vastleggen en wij roepen u op deze amendementen te
steunen.
Tot slot. Omliggende gemeenten en regio's willen geen outlet en zijn bereid dat met Zoetermeer in
een convenant voor de regio vast te leggen. Dat heet regionale afstemming en doet recht aan de Re-
taildeal. De HOM is een sprookje waarvan we de afloop niet kennen. De HOM is te mooi om waar te
zijn. Kortom; afstemmen is in dit geval afstemmen en dat houdt in dit geval dan in: afkeuren, afwijzen,
van de hand slaan, van de hand wijzen, verbieden, verwerpen, vetoën of wegstemmen. Zoetermeer,
investeer met belastinggeld van de vele miljoenen in de noodlijdende kernen in plaats van in het toe-
voegen van nog meer vierkante meters detailhandel. En stem uw regionale belang ook af met de re-
gio!
Dank voor uw aandacht.

De voorzitter: Dank u wel. Dan is het woord aan de heer Van Erk.

De heer Van Erk: Zoveel tijd hebben we niet, om een glaasje erop te drinken, en daar is ook absoluut
geen reden voor.
Dank u wel mijnheer de voorzitter, dames en heren. Mijn naam is Gerard van Erk, voorzitter van de



                                                   4                               Raad 23 januari 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Samenwerkende Ondernemersverenigingen Gouda en medewoordvoerder namens de horeca en
detailhandel in de regio.
Onze bezwaren voor het ontwikkelen van een outlet, zowel lokaal als regionaal, zijn u genoegzaam
bekend. Vele details zijn al uitgewisseld. Net werd nog de heer Pen genoemd, ik kan zijn stuk van
harte aanbevelen omdat dat een notitie of een rapport is, hoe je het ook wilt noemen, dat een goed
beeld geeft van de werkelijkheid. Deze bewaren blijken, gezien de reacties vanuit het college, volledig
te worden genegeerd. Ook het gevolgde proces laat geen dialoog op inhoud toe en lijkt alleen voor de
bhne. Ter illustratie: belanghebbenden hebben slechts vier weken om te reageren op onderbouwde
rapporten. Het gesprek met de stad bestaat uit een spreektijd van één minuut zonder dialoog of in-
houdelijke reacties. Tijdens de beeldvormende avond op 6 december jl. kregen insprekers slechts
twee minuten spreektijd. Tijdens de meningvormende avond op 9 januari jl. is dit zelfs maar één mi-
nuut. Een suggestieve vraagstelling bij een niet representatieve enquête onder bewoners van Zoeter-
meer en regio, een enquéte waar het college heel dankbaar mee schermt. U begrijpt dat wij daar grote
twijfels over hebben. De businesscases zijn slechts gedeeltelijk openbaar en derhalve niet controleer-
baar. Het behoeft geen betoog dat het proces geen recht doet aan de inhoud. Geen feitelijke en dui-
delijke antwoorden op contraexpertises, geen antwoorden op de brieven en insprekers; er is geen
sprake van een dialoog, maar van eenrichtingsverkeer. En dit draagt niet bij aan een eerlijk en demo-
cratisch proces.
Er is hier duidelijk sprake van tunnelvisie, dames en heren. De megalomane wens om 31.000 m2 de-
tailhandel toe te voegen is leidend. De advertorial in het AD, paginagroot, is hiervoor het meest teke-
nend; een hosannaverhaal vanuit het college zonder kritische kanttekeningen. De wethouder schermt
tijdens een van de raadsvergaderingen ook met het feit dat een modezaak met BOSS-pakken in het
centrum van Roermond zeer succesvol is. En dat een winkel in de outlet van Roermond is gesloten in
verband met het verkeerde assortiment, een onderwerp dat behoorlijk in de aandacht staat zoals u
weet. Voor beide casussen heb ik bij de gemeente en ondernemers in Roermond — en voor de beeld-
vorming, mevrouw de wethouder, bij mijnheer Engels, u wel bekend — geen bevestiging kunnen vin-
den. Misschien is de wethouder wel op het verkeerde been gezet. Dat zou jammer zijn.
Dan twee opmerkingen over de inhoud want er is al veel gezegd. Geschermd wordt met een toename
van arbeidsplaatsen, zowel kwantitatief als kwalitatief. Is dit een broodje aap, zoals dat wel wordt ge-
noemd? De werkgelegenheid in de detailhandel zal regionaal absoluut afnemen en daar waar het
lokaal toeneemt, van mindere kwaliteit zijn. U mag wel eens bij de vakbond gaan vragen, dan kunt u
daar uw oordeel verder over vellen.
Lokale ondernemers krijgen geen positie in de outlet. Ter illustratie een ervaring. De heer Wim Cox,
lokale horecaondernemer, moest noodgedwongen met zijn vijf horecazaken in Roermond ontruimen,
hij moest vertrekken en kon niet meer terecht in het FOC Roermond. Hij kon zelfs geen tegenaanbod
doen.
Tot slot. We roepen u op om uw verantwoordelijkheid te nemen, collectief belang gaat boven individu-
eel belang en het is al meerdere malen hier gezegd, de regio neemt deze handschoen op. Gemeen-
ten zijn bereid om een convenant te sluiten om een outlet in hun gebied, binnen deze provincie, niet
toe te staan dus dat argument is in ieder geval vervallen. Duidelijkheid over de vele vragen, overleg
met de regio en op zijn minst een advies van de provinciale adviescommissie detailhandel zijn nood-
zakelijk om een weloverwogen besluit te kunnen nemen.
Ik dank u voor uw aandacht.

De voorzitter: Dank u wel. Het woord is vervolgens aan de heer Oosterbroek.

De heer Oosterbroek: Geachte aanwezigen, vanavond ligt er een schitterende kans voor Zoeter-
meer: 'nee' zeggen tegen de HOM. Vanaf morgen bouwt de Dorpsstraat graag door met alle fracties
om samen met het Stadshart de binnenstad geweldig te maken. Wat een kans om in onze mooie
groene gemeente waar het goed wonen is — mooie leisureattracties, ICT-innovaties — een vitaal
Stadshart en de historische kern verder duurzaam uit te bouwen. Een historische kans om nee te
zeggen en de betovering te verbreken. De betovering van het gezang van de sirenen uit het Zoeter-
meerse meer. Door deze klanken van de mooie meermin, stevent de Titanic af op het landen boven
de tunnelbak. 'Kom gauw met de voorstemmers aan boord', klinkt het. 'Kom gauw voor een andere
gemeente een artikel 12-gemeente wordt'. Ik snap het al, u wilt feiten. Prima.
Welnu, raadsvoorstel DOC nr. 2016-006580, AOV. Algemene ouderenvoorzieningen. Nee, helaas
niet, daar is geen geld voor. Een raadsvoorstel gebaseerd op AOV, angst, onzin en verblinding, feiten.
Enkele citaten uit het raadsvoorstel met respect voor de maker. 'Zoetermeer kan niet achterblijven,
zeker nu een belegger bereid is fors te investeren', angst. '7,3 miljoen bezoekers geven geen ver-
slechtering van de geluidssituatie.' Sorry, onzin. 'De onderzoeksresultaten laten positieve effecten zien



Raad 23 januari 2017                                5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>voor de regio.' Sorry, onzin. Nou wordt het leuk: 'Een aantrekkelijke verbinding, 2f.' De laatste keer dat
de Dorpsstraat mocht meepraten was in het Verkeersplan Dorp, ongeveer anderhalf jaar hebben we
meegedaan. Hierna waren we 25% van onze wegen kwijt en 10% van de parkeerplaatsen en een
levensgevaarlijke verkeerssituatie bij het CKC, voor fietsers en voetgangers. Feit. Toelichting uit het
raadsvoorstel, verblinding? 'Impuls in het winkelaanbod zeker nu een belegger bereid is fors in de
binnenstad te investeren', daar komt ie weer. Als laatste, voor de Dorpsstraat presenteert het Steden-
bouwkundig onderzoek dat er bij de komst van de HOM 'een transitie van functies ofwel een verande-
ring van winkels in de Dorpsstraat het beste is want dan is het vanaf de HOM beter doorlopen naar de
Dorpsstraat'.
Geachte gemeenteraad, stem alsjeblief tegen zodat we, net als bij het plan toekomstvisie voor de
Dorpsstraat, met z'n allen een plan maken dat duurzaam is, risicoloos is en unaniem door alle fracties
gedragen wordt. Dank u wel.

De voorzitter: Dank u wel. Vervolgens is het woord aan de heer Van Alpen.

De heer Pfeijffer: Geachte voorzitter, ik ben niet John van Alphen, ik ben Peter Pfeijffer. Er is blijkbaar
iets misgegaan in de aankondiging.
Beste raadsleden, er liggen nu diverse rapporten over de HOM. Rapporten met een positief beeld
over de komst in het centrum. Overigens rapporten met veel aannames, bandbreedtes en vooral be-
hoedzame formuleringen. Daarnaast liggen er tegenrapporten die een ander en minder positief beeld
schetsen. De komst van de HOM heeft in ieder geval forse invloed op velen uit de Zoetermeerse sa-
menleving zoals de winkeliers in Stadshart en Dorpsstraat, de horeca en de bewoners, directaanwo-
nenden en bewoners van omliggende wijken. Bij de bewoners gaat vooral om de effecten op de as-
pecten van de leefomgeving, zoals verwoord in onze brief vanuit de actiegroep DoeNietZoMall aan u,
denk aan geluid, verkeersintensiteit en fijnstof en dergelijke. Die brief hebben wij als actiegroep Doe-
NietZoMall afgelopen donderdag naar u gezonden. Wellicht heeft de brief wat scherpe kantjes. Echter,
in een goede democratie, waarin mensen wezenlijk van mening mogen verschillen, houdt je dat met
wederzijds respect scherp.
In de brief komt naar voren dat in de huidige situatie al sprake is van matige luchtkwaliteit en een
slecht scorende geluidsbelasting. Dat maakt ons er niet geruster op voor een toekomst met de HOM.
En zeker niet als wij de volgende informatie tegenkomen op de actuele website en dossiers van het
RIVM en het Landelijk Meetnet Luchtkwaliteit. We hebben ons daar de afgelopen tijd wat meer in ver-
diept.
1. Bij concentraties van onder meer fijnstof onder de grenswaarde, dus waarden die zouden voldoen
aan de norm, kan nog steeds niet-verwaarloosbare gezondheidsschade optreden.
2. De invoering van schonere motoren — dat is hier ook al eens gezegd, twee weken geleden op 9
januari jl. — in het verkeer wordt grotendeels tenietgedaan door de stijging van het aantal gereden
kilometers en het zwaarder worden van de voertuigen, mede als gevolg van de toename van passieve
en actieve veiligheidsmaatregelen aan voertuigen.
3. De concentratie stikstofdioxide als gevolg van het verkeer speelt een grote rol bij gezondheids-
schade. Dat heeft uiteraard ook zijn invloed vanuit de 2,5 miljoen auto's die Zoetermeer meer gaan
beladen.
 Ook constateren wij dat er verschillende berekeningstechnieken zijn, zoals bij geluidsbelasting. Er
 worden onderzoeken verricht die puur gericht zijn op het autoverkeer; waarbij vrachtwagens, brom-
 mers en tractoren worden uitgesloten. Dergelijke beperkte onderzoeken dienen veelal een ander doel
 en leveren geen adequaat en actueel beeld op zoals wij dat voorstaan.
 Kortom, de opdracht aan een onpartijdig bureau om de effecten op de leefomgeving te onderzoeken
 zal zeer zorgvuldig en concreet omschreven moeten worden. Zowel u als raad, als wij als actiegroep
 DNZM, horen bij de vaststelling van de opdrachtomschrijving betrokken te zijn. Goede kaderstelling,
 duidelijke eisen en nauwkeurige omschrijvingen op de benoemde resultaatgebieden vooraf, voorko-
 men teleurstellingen achteraf. Wij pleiten ervoor dat onze actiegroep meer en frequenter betrokken is
 bij de processen op het gebied van de leefomgeving. Te beginnen bij het gezamenlijk vaststellen welk
 onpartijdig onderzoeksbureau wordt geselecteerd.
 En verder nog dit:
 1. Wij vragen ons af 'What's in for me?' Wat levert de HOM expliciet aan voordeel op voor de burger
 van Zoetermeer, los van een keertje HOM'men? 'What's in for us?' Wat levert de HOM expliciet op
 voor de samenleving van Zoetermeer? Het gros van de bezoekers, miljoenen, komt van buiten Zoe-
 termeer. Een enorme concentratie van bezoekers en autoverkeer. Wat heb ik daar als burger aan?
 Wat heeft de samenleving van Zoetermeer daar aan? Voel ik dat positief in mijn portemonnee of wor-
 den minderdraagkrachtigen daarmee geholpen? Nu lijkt het vooral commerciële belangen te dienen



                                                     6                                Raad 23 januari 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>van investeerders, projectontwikkelaars, fabrikanten en winkeliers van buiten Zoetermeer. En naar wij
hopen, het is al eerder aan de orde geweest, de werkgelegenheid. Het biedt werkgelegenheid voor
Zoetermeerders, waarvan geenszins duidelijk is hoeveel en van welke kwaliteit.
2. Bij kostenoverschrijdingen in het proces dient te allen tijde opnieuw besluitvorming plaats te vinden.
Zeker met zoiets unieks in het centrum waarmee geen enkele stad in Nederland ervaring heeft.
3. En juist gezien die uniciteit is het van wezenlijk belang periodieke evaluatiemomenten in te bouwen.
Beste raadsleden, wij wensen u veel wijsheid met uw besluitvorming vanavond en ik sluit af met een
oneliner die ik op Twitter over de HOM tegenkwam: WaarHOM?

De voorzitter: Dank u wel. Dan is het woord aan mevrouw Van den Bout.

Mevrouw Van den Bout-Zhang: Voorzitter, ik was van plan dit te zeggen, maar u heeft het ondertus-
sen al gelezen geloof ik, dus ik denk ik ga iets anders zeggen vandaag. Ik begin met een kort verhaal-
tje, heel kort.
Vanwege een storing is een vliegtuig geland ergens op een oceaan. De stewardess vraagt alle pas-
sagiers naar de opblaasglijbaan en de reddingsboten te gaan. Maar niemand durft. Dus gaat de ste-
wardess naar de piloot. De piloot zegt 'zeg tegen de Amerikanen dat het een avontuur is, tegen de
Engelsen dat het een grootse eer is en tegen de Fransen moet je zeggen dat het romantisch is en
tegen de Duitsers dat het de regels zijn'. 'Maar piloot', zegt de stewardess 'het zijn allemaal Nederlan-
ders'. Ze ziet de piloot al glimlachen. 'Zeg maar dat het gratis is'. Dus voorzitter, wij zijn Nederlanders,
wij houden van gratis, we houden van kortingen, we willen een outlet hier in Zoetermeer. Want er
komt hoe dan ook een outlet in deze regio. Dus zorg dan maar dat het wel in Zoetermeer is. Zo niet, 1
will for ever go shopping in that city where there is an outlet.
Niets doen is makkelijker dan iets ondernemen. Tegen zijn is gemakkelijker dan steunen. 'Wij zijn
Zoetermeerders', kent u dit nog? 'Zoetermeer ondernemend', 'Zoetermeer steeds ondernemend'. In de
jaren '60 was Zoetermeer amper een klein dorpje met ongeveer 1000 inwoners. Vijftig jaar later is
Zoetermeer de derde stad in Zuid-Holland, de twintigste in Nederland. HOM biedt ons nu de kans op
een vernieuwende moderne binnenstad. Samen zijn we sterk, samen bouwen we de toekomst van
Zoetermeer. Ik ben voor, dank u wel voorzitter.

De voorzitter: Dank u wel dan is het woord aan de heer Lindeman.

De heer Lindeman: Geachte voorzitter, geachte raadsleden, geacht college, daar sta ik weer. U bent
de afgelopen maanden met allerlei informatie bestookt inzake de gevoelens en meningen van de ei-
genaren van de Planeten, onze directe buren. Wij, initiatiefnemers, realiseren ons terdege dat de
komst van een FOC, later noemden we het HOM, grote gevolgen heeft voor de eigenaren. We begrij-
pen dan ook heel goed dat er zorgen leven bij deze eigenaren. Eigenaren die al vijftien of twintig jaar
in hun woontorens, genaamd de Planeten, wonen. Dat begrijpen wij. Vandaar dat wij, de ontwikkelaar
en de initiatiefnemers/eigenaren Woonhart, van het begin af aan de eigenaren van de ontwikkelingen
hebben geïnformeerd en veelvoudig met de vertegenwoordigers aan tafel hebben gezeten. Het is aan
ons, maar ook aan de gemeente wat het publiekrechtelijke deel betreft, om de komende tijd deze zor-
gen zoveel mogelijk weg te nemen. Een grote uitdaging. De weg is nog lang, zoals een voorzitter van
een van de planeten hier nog recentelijk betoogde, maar we hebben gezamenlijk de hoop dat het
constructieve overleg uiteindelijk ertoe zal leiden dat een groot deel van de bezwaren van de eigena-
ren met name op het gebied van verkeer, parkeren en milieu kan worden weggenomen zodat een
behoorlijk aantal eigenaren uiteindelijk kan instemmen met de komst van een HOM.
Om dit te bereiken wordt er op dit moment hard gewekt aan een convenant met de eigenaren. Hierin
worden de samenwerking en uitgangspunten van de bewoners/eigenaren vastgelegd. Tevens zullen
de eigenaren inspraak hebben in het komende ontwerpproces. Dat is al in de voorlopige planning
opgenomen. Samenvattend zal aan de eisen/wensen van de eigenaren zoveel mogelijk tegemoet
gekomen worden en deze zullen worden vastgelegd in het eerder genoemde convenant. Dank u wel.

De voorzitter: Dank u wel, als laatste inspreker het woord aan de heer Beijlsmit.

De heer Beijismit: Dank u wel voorzitter, ik heb al meerdere keren mogen inspreken namens de be-
woners van de Planeten en hun voorzitters, maar nu is er toch een iets andere situatie ontstaan na
een e-mail die u allen, de raad en het college, heeft bereikt. We willen graag, anders dan de indruk die
die e-mail mogelijk bij u heeft gewekt, laten weten dat Mercurius en Saturnus hun opvatting over de
komst van de HOM niet hebben gewijzigd. Die is nog steeds 'nee, tenzij'. Vooral omdat wij alle belan-
gen van onze medebewoners behartigen is onze houding neutraal. De gevoerde constructieve over-



Raad 23 januari 2017                                 7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>leggen — en dan wil ik beamen wat de heer Lindeman ook zei, de overleggen zijn constructief — met
de initiatiefnemers over de eisen en de wensen van de bewoners, maar ook over de planning van
Provast waarin een prominente rol van de Planeten wordt vastgelegd, is de voorgenomen route naar
een convenant met de initiatiefnemers.
Voorwaarde is dat de toezeggingen worden vastgelegd in een door de initiatiefnemers getekend con-
venant zodat dit convenant met de grootste mogelijke meerderheid door de bewoners kan worden
geaccordeerd. Maar dit convenant kan pas aan de bewoners worden voorgelegd wanneer de eigena-
ren van de winkels van het Woonhart een juridisch sluitend mandaat kunnen overleggen. Mercurius
en Saturnus verzoeken de raad de totstandkoming van een door alle partijen gedragen convenant als
ontbindende voorwaarde te stellen bij het raadsbesluit over de volgende stap in het HOM-proces.
Dit was het private deel, maar er is ook een publiek deel waarover we ons ook grote zorgen maken en
dat zou kunnen worden opgelost door ons in te delen op een goed niveau van de samenspraak. de
Planeten vragen de raad met klem de bewoners een plaats op de samenspraakladder te bieden die
recht doet aan de positie als mede-eigenaar van het hele Woonhartcomplex. In het nu voorliggende
raadsvoorstel wordt het niveau van raadplegen voorgesteld. De samenspraak in de haalbaarheidsfase
heeft de inbreng van de Planeten op veel punten niet gebracht waarop wij menen recht te hebben. Ik
kan als voorbeelden noemen dat de Ondineschouw voor het HOM-verkeer is gereserveerd en er let-
terlijk staat dat voor de bewoners van het Woonhart nog een oplossing moet worden gezocht.
Bovendien zijn alle parkeerplaatsen in de eerste fase gepland onder onze woningen. U zult begrijpen
dat de bewoners daar niet enthousiast van worden. Wij verzoeken de raad te beslissen om de Plane-
ten in alle komende fases op het hoogst mogelijke niveau op de samenspraakladder te plaatsen. De
trede van adviseren, zoals die in de kadernota Samenspraak beschreven is, borgt die inbreng die de
Planeten kunnen bieden. We zijn bereid om samen naar oplossingen te zoeken en de verantwoording
te nemen voor het uitwisselen van kennis en oplossingen met onze bewoners. Daar zijn wij voor. We
vragen de raad dit mogelijk te maken bij alle vervolgstappen in het proces naar de realisatie van de
HOM. Ik dank u wel.

De voorzitter: Dank u wel. Dan was dit het einde van agendapunt 2.

3.     Mondelinge vragen

De voorzitter: Hiervoor heeft niemand zich aangemeld.

4.     Mededelingen

De voorzitter: Zijn er mededelingen van raadsleden? Dat is niet het geval. Mededelingen van college
leden? Ook niet het geval.

5.      Afdoening ingekomen stukken

De voorzitter: Mevrouw Van der Meer.

Mevrouw Van der Meer (ZO! Zoetermeer): Voorzitter, met betrekking tot punt 16-325, dat gaat over
het Schadevergoedingsschap. Met dank aan de griffie is er vanmiddag nog een en ander voor mij
uitgezocht, maar in ieder geval staat in dat ingekomen stuk dat er binnenkort eindelijk een keer een
overleg zal komen. Ik wil aan de heer ledema, die daar vast voor uitgenodigd wordt, vragen om ons
vooraf even mee te nemen naar waar dat overleg over gaat zodat we met elkaar kunnen kijken wat
dat voor bijzondere gemeenschappelijke regeling is.

De voorzitter: Ik zat even te kijken, u zei 16-325, maar ik zie 16-235. Dat is hetzelfde Schadevergoe-
dingsschap.

Mevrouw Van der Meer (ZO! Zoetermeer): Zei ik het verkeerd?

De voorzitter: Ja. Maar kan de heer ledema dat toezeggen? Hij steekt zijn duim op dus dat is een ja
volgens mij.

De heer ledema (VVD): Dat is geen enkel probleem.

Mevrouw Van der Meer (ZO! Zoetermeer): En ik wil van 17-015 en 17-017 en 17-018 — de een gaat



                                                  8                               Raad 23 januari 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>over de Zilverster en de andere twee over de Amerikaweg — graag de afdoening.

De voorzitter: Dat kan altijd. Dat doen we. Verder nog iemand over de ingekomen stukken? Niet het
geval.

6.     Bekrachtiging/opheffing geheimhouding
       a. Bekrachtiging geheimhouding memo Holland Outlet Mail d.d. 10 januari 2017
       b. Bekrachtiging geheimhouding aangepaste bijlage 11 bij raadsadvies resultaten on-
       derzoeken HOM

De voorzitter: Kunt u daarmee instemmen? Mevrouw Van der Meer?

Mevrouw Van der Meer (Zó! Zoetermeer): Voorzitter, we gaan ermee instemmen, maar we horen van
veel mensen dat ze het gek vinden dat er zo weinig over bekend wordt. We begrijpen waarom dat is
maar we willen wel graag afspreken dat zo gauw de mogelijkheden er zijn om wat meer gegevens
openbaar te maken, we dat ook doen .

De voorzitter: Dank u voor uw opmerking. Dat moet ook altijd ons streven zijn, zo snel mogelijk alles
openbaar. Dat gaan we met elkaar bewaken. U kunt allen daarmee instemmen? Dan met algemene
stemmen aangenomen. De heer Feijen?

De heer Feijen (SP): Voorzitter, de SP stemt niet in met de geheimhouding van de stukken.

De voorzitter: Dan zijn alle fracties akkoord met uitzondering van de SP. Dank u wel.

7.      Debat (inclusief stemmingen)
        a. Resultaten onderzoeken Holland Outlet Mali

De voorzitter: De Resultaten onderzoeken Holland Outlet Mail. Mag ik zien wie daar het woord over
willen voeren? Mevrouw Ter Laak, de heer Schra, de heer Nawijn, mevrouw Meijer, mevrouw Walther,
de heer Bos, de heer Boerboom, de heer Feijen, mevrouw Van der Meer en mevrouw Meurs. Het was
misschien vannacht ook laat met de geboorte, u komt aan het eind, maar dat maakt niet uit. Dan heb-
ben we twee verzoeken om iets meer spreektijd, dat is van mevrouw Walther en mevrouw Van der
Meer, beide maximaal twee minuten extra. Kunt u daarmee instemmen? Ja, dan gaan we dat doen en
de anderen hebben vijf minuten. Als eerste het woord aan mevrouw Ter Laak.

Mevrouw Ter Laak (CDA): Dank u wel voorzitter, geachte aanwezigen, vanavond nemen we een
groot en gewichtig besluit, voor Zoetermeer, maar ook voor onze regio. De CDA-fractie heeft lang en
heel goed nagedacht over het voorstel voor een Holland Outlet Mail en over de vraag 'is dat nou het
antwoord voor een sterker Zoetermeer?' We hebben gesproken met inwoners, ondernemers, en met
de regio, we hebben belangen gewogen en gekeken naar de leegstand van winkels, het verkeer, par-
keren, de financiën, de toekomst van Zoetermeer. We zijn op werkbezoek geweest in Roermond en
hebben daar gezien hoe een outlet eruitziet en na het wegen van al deze informatie is onze conclusie
dat we geen vertrouwen hebben in het concept en de toegevoegde waarde van een outlet voor onze
binnenstad, voor Zoetermeer en voor de Zoetermeerders.
En natuurlijk voelt het CDA wel de verleiding van die enorme grote wortel van € 125 miljoen van een
investeerder die bereid is om dat te investeren in onze stad. Durf daar maar eens nee tegen te zeg-
gen! Daar heb je moed voor nodig. Een investering die ook nog een 700 banen in onze stad zal cre-
eren. En ja, we werden heel erg enthousiast van de plaatjes in het raadsvoorstel van het iconische
ontwerp. Maar wat schetst onze verbazing: vorige week kregen we de businesscase en daarin werd
gesuggereerd dat dat iconische ontwerp niet betaalbaar zou zijn. En bij de werkgelegenheid worden
allerlei onzekerheden geplaatst. En die grote investeerder blijft voor ons als raad een heel grote onbe-
kende. En tijdens het oordeelsvormend debat bleek wel dat alle collega-partijen in de raad nog met
heel veel vragen zitten, zo ook het CDA.
We hebben veel vragen, over parkeren, over verkeersverstoppingen, over de luchtkwaliteit, over de
overlast voor omwonenden, over de gevolgen voor de huidige ondernemers in het stadscentrum, over
het borgen van de complementariteit van de sport-, mode- en schoenenwinkels in onze stad, over de
verbinding van de outlet met het Stadshart en over de betrouwbaarheid van de cijfers, zeker als het
gaat om de combinatieverkoop, over de overeenkomst met VvE's, over de iconische kwaliteit en pro-
fessionaliteit van de uiteindelijke outlet en over de regionale gevolgen voor het totale aanbod van de



Raad 23 januari 2017                               9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>retail. Met een soort van paniekvoetbal worden over al deze vragen door de voorstemmers van de
outlet nu heel veel amendementen en moties ingediend om zo het verhaal van het college toch enigs-
zins te verzachten voor omwonenden, ondernemers en de regio. Maar beste voorstemmers, had het
niet gewoon een goed en compleet verhaal moeten zijn? De wethouders geven aan dat ze het alle-
maal gaan oplossen. Maar voor ons blijft de vraag hoe. En vooral tegen welke kosten en ten koste van
wie of wat?

De voorzitter: Een vraag van mevrouw Van der Meer.

Mevrouw Van der Meer (Zó! Zoetermeer): Voorzitter, ik begrijp het CDA niet helemaal want u zegt
'het had een volledig verhaal moeten zijn', maar we hebben om te beginnen alleen maar geld gespen-
deerd aan haalbaarheidsonderzoeken, onafhankelijke haalbaarheidsonderzoeken. Het besluit dat nu
voorligt is niet dat we die hele HOM gaan bouwen, het besluit dat nu voorligt houdt in dat er een vol-
gende stap wordt gezet, en onder andere hoe de betalingen worden geregeld en er wordt besloten
een aantal dingen uit te werken. Had u nou willen hebben dat we eerst alles uitgewerkt hadden en we
dan gingen praten met elkaar? Dan had u gezegd 'niemand kan meer wat inbrengen want het is klaar'.
Dus nu staan we aan het begin, voor de volgende stap, en u weet al dat het niets wordt.

De voorzitter: Mevrouw Ter Laak.

Mevrouw Ter Laak (CDA): Er ligt nu een voorstel voor om opnieuw te investeren in het verder uitwer-
ken van de plannen van de HOM en aan ons wordt gevraagd 'heeft u er vertrouwen in? Gelooft u erin
dat deze plannen voor een outlet succesvol gaan worden?' Daarop is het antwoord van het CDA 'nee'.
En financieel zijn er ook nog wel de nodige open einden. En we lezen ook terug dat vanaf 2018 onze
spaarpot, ons RIF, negatief is. En hoe we dat oplossen en hoe we dan de outlet of ander zaken beta-
len? Die oplossing is er nog niet. Op basis van eerdere debatten is het ons duidelijk geworden dat wij
het realisme en de nuchterheid niet terug hebben kunnen krijgen in de plannen. Een meerderheid van
deze raad zal voor de volgende stap stemmen en voor die investering van € 700.000,00 en € 1,5 mil-
joen en er kunnen geen garanties gegeven worden aan de mensen die het gaan betalen, onze belas-
tingbetalers, wat ze daar daadwerkelijk voor terugkrijgen.
Geacht college, de vraag blijft 'voor welk probleem is de outlet een oplossing?' Wat levert het Zoeter-
meerders op? De gemeente en de raad en vele anderen waren bezig om een alternatief voor het
Woonhart te ontwikkelen dat aanvullend is op een sterk Stadshart, de Dorpsstraat en het Dobbege-
bied. Voor al deze gebieden liggen er breedgedragen plannen. Het Stadshart en de Dorpsstraat zijn
volop in ontwikkeling en versterken ons voor de toekomst. De vernieuwing is zichtbaar, zeker voor een
deel van het Stadshart, en er is ook nog veel werk te verzetten. Zeker als je kijkt naar de Passage.

De voorzitter: U heeft nog een halve minuut.

Mevrouw Ter Laak (CDA): De samenhang tussen de bestaande plannen, de wijkwinkelcentra en de
effecten van de outlet ontbreekt. De outlet wordt niet gepresenteerd als een toevoeging aan onze
sterke binnenstad maar lijkt er een te moeten gaan vormen. Alle hoop is opeens gevestigd op een
outlet. Maar voor het CDA is het volstrekt onduidelijk waarom dat nodig is.

De voorzitter: Dank u wel. Een vraag van de heer Bos.

De heer Bos (D66): Mevrouw Ter Laak, u had het over paniekvoetbal, waaraan wij met onze amen-
dementen zouden doen, maar waarom paniekvoetbal? Je kunt ook zeggen dat we goed hebben na-
gedacht en goed met de omgeving hebben gesproken en dat we eigenlijk een inkoppertje maken.

Mevrouw Ter Laak (CDA): Ja, je kunt er ook naar kijken 'er zijn zoveel amendementen en moties no-
dig, echt ongekend voor deze raad, is er wel vertrouwen in de plannen?' Is er werkelijk oprecht ver-
trouwen?

De voorzitter: Dank u wel. Dan is het woord aan de heer Schra.

De heer Schra (ChristenUnie-SGP): Dank u wel voorzitter. Even voor mevrouw Ter Laak, ik heb net
maar één motie bij de voorzitter neergelegd.
De HOM, een kans, of een bedreiging, of toch een zinloos project, zoals ik vandaag ergens las. Dat is
de vraag waar we de afgelopen maanden behoorlijk mee bezig zijn geweest en velen met ons. We



                                                  10                               Raad 23 januari 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>zijn dan ook dankbaar voor de vele mails die we hebben ontvangen — en wat ons betreft, blijf dat doen
— maar de laatste weken hebben we niet zoveel nieuws gehoord helaas. We hebben ook kennisge-
nomen van het opnieuw gewijzigde raadsvoorstel dat nu voorligt.
In de rapporten die in opdracht van de gemeente zijn gemaakt was het ons duidelijk 'dit is echt een
kans, van combinatiebezoek moeten we het hebben', maar toen we de berichten uit Roermond en wat
INretail naar voren bracht zagen, ging de balans toch meer richting bedreiging. Complementariteit is
niet te regelen, van combinatiebezoek is geen sprake en als je nu ja zegt, trek je de hele binnenstad
leeg. Dat was hun verhaal, en daar hebben we als raadleden geen antwoord op. Als ik winkelier was
en ik verkocht mode of schoenen of iets anders, zou ik me echt zorgen maken, maar mogelijk dat er
ook weer kansen in het verschiet liggen. We vinden dan ook dat we als raad een verantwoordelijkheid
hebben richting de winkeliers en de vastgoedeigenaren. Ik kan me voorstellen dat je dan geen ver-
trouwen hebt in die doordenderende politiek. Als volksvertegenwoordiger heeft deze mogelijke bedrei-
ging ons wat te zeggen, vinden wij, en we stellen dan ook voor een klankbordgroep complementariteit
te vormen waarin de winkeliers en vastgoedeigenaren plaatsnemen. Daar hebben we net een motie
voor ingediend.
Dan de bezwaren, of kritiek, of opgaven van de omwonenden over verkeer, geluid en fijnstof. Nu zijn
die problemen er al, werd er gezegd, mijnheer Pfeiffer zei dat net met zoveel woorden. Met andere
woorden; de verkeersopgaven in het kader van de mobiliteit hebben we nu en in de nabije toekomst
al. Nogmaals, zoals ik de vorige keer ook al zei, het zou veel helderder zijn als we dat in een apart
raadsbesluit hadden gegoten. Ik had daar aanvankelijk een amendement voor, maar ik denk dat het
wat praktische bezwaren heeft want tenslotte moeten we er vanavond een klap op geven. Maar ik
denk dat dat precies geweest was wat de heer Pfeijffer en de actiegroep DoeNietZoMall zouden wil-
len. Hier liggen toch ook kansen voor de omwonenden.
In het raadsbesluit staat wel, en dat wil ik nog even onderstrepen, dat het wel parallel wordt uitge-
werkt. Voorzitter, we beseffen dat er nog heel veel vragen beantwoord moeten worden maar in tegen-
stelling tot wat het CDA net zei, willen wij de marktpartijen een kans geven om het verder uit te werken
en zodoende die vragen te beantwoorden.

De voorzitter: Een vraag van de heer Boerboom.

De heer Boerboom (GroenLinks): Dank u wel voorzitter. Ik hoor de heer Schra zeggen dat hij de
marktpartijen de kans wil geven. Vindt hij dan niet ook dat de marktpartijen dit moeten betalen en wij
niet nogmaals € 700.000,00 in dit project moeten stoppen waar we nog niets voor terug krijgen?

De heer Schra (ChristenUnie-SGP): Mijn volgende zin zou geweest zijn 'het is volgens ons een kans
waard om er als gemeente geld in te steken'. Is dat antwoord op wat u net vroeg? Ik denk het wel. Het
is tenslotte een grote kans, vinden wij.
We kunnen dan ook instemmen met het voorliggende raadsvoorstel en we roepen dan ook onze col-
lega's op, en ik kijk dan maar eventjes naar u, onder andere mijnheer Boerboom, ook die vele bezwa-
ren hebben, 'doe met ons mee, ga ons voorbeeld volgens, hier ligt een kans wat ons betreft'.
Diezelfde oproep doen we ook aan de omwonenden: 'laten we het omdraaien, nee, ik bedoel niet 'doe
niet zo lam', maar laten we dit als een kans zien om nu uw verkeersproblemen op te lossen'. Wethou-
der, ik ga ervan uit dat er ook zo'n klankbordgroep Verkeer komt en dat deze mensen zo snel mogelijk
worden uitgenodigd. En blijft u ons dan maar bestoken met mails, geachte inwoners.
Wethouder, ik ga er ook van uit dat we als raadsleden regelmatig geïnformeerd worden over de stand
van zaken van de ontwikkeling van de HOM. We willen graag op de hoogte blijven en we horen graag
een toezegging hierover.

De voorzitter: Een vraag van de heer Van der Tol.

De heer Van der Tol (GroenLinks): Voorzitter, dank u wel. Ik heb een vraag aan de heer Schra, de
heer Schra heeft een motie of amendement ingediend. Maar als die motie of amendement niet wordt
aangenomen, wat dat dan verandert voor uw mening? Is dat voor uw een harde voorwaarde of zegt u
'nou oké, dan kan het ook wel door'?

De heer Schra (ChristenUnie-SGP): Zullen we eerst de stemming afwachten en mag ik dan uw vraag
beantwoorden?

De heer Van der Tol (GroenLinks): Voorzitter, ik maak hier bezwaar tegen. Mijnheer Schra wil ge-
woon geen antwoord geven op mijn vraag en ik denk dat het toch op zijn minst netjes is om in ieder



Raad 23 januari 2017                               11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>geval aan te geven hoe de heer Schra hier politiek in zit en niet te wachten tot we erover gestemd
hebben want dan zitten we hier voor niets met elkaar te praten.

De voorzitter: De heer Schra.

De heer Schra (ChristenUnie-SGP): Ik zei in mijn verhaal dat we op dat verhaal van complementari-
teit, zoals INretail en Roermond zeggen, als raadsleden geen antwoord hebben dus ik denk dat we de
mensen moeten uitnodigen om er alles aan te doen om dat goed te regelen. Dat is mijn beeld en ik
verwacht dat deze motie wordt aangenomen. Is dat het goede antwoord?

De voorzitter: U gaat als enige over uw antwoord Dank u wel .

Motie nr. 1701-01 ingediend door ChristenUnie-SGP
Motie, opzetten klankbordgroep Complementariteit

"De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 23 januari 2017;

constaterende dat:
    er berichten vanuit de retailpartijen komen waarin gesteld wordt dat complementariteit niet te
    regelen is;
    er ook berichten komen dat bij realisatie van het HOM de binnenstad leeg getrokken wordt;

overwegende dat:
    dit in tegenstelling is met de rapporten die in opdracht van de gemeente gemaakt zijn;
    wij als raadsleden nu geen weerwoord kunnen geven richting de betrokken winkeliers;
    het onze gezamenlijke zorg moet zijn dat zeker het Stadshart geen nadelige gevolgen ondervindt;
    de vastgoedeigenaren en winkeliers in de binnenstad nadrukkelijk betrokken moeten worden bij
    het regelen van de complementariteit;
    wij minimaal de vinger aan de pols kunnen houden door op regelmatige tijden bij de voortgang
    betrokken te worden;
    de winkeliers zo hopelijk tijdig kunnen inspelen op de veranderende omstandigheden;

verzoekt college:
    te bevorderen dat er een klankbordgroep over de wijze waarop complementariteit geregeld moet
    worden wordt samengesteld waarin de initiatiefnemers, vastgoedeigenaren en winkeliers plaats-
    nemen;
    de raad minimaal één keer per kwartaal actief te informeren over de stand van zaken van de
    ontwikkeling van de HOM en vooral met betrekking tot de complementariteit;

en gaat over tot de orde van de dag."

De voorzitter: Dan is het woord aan de heer Nawijn.

De heer Nawijn (Lijst Hilbrand Nawijn): Mijnheer de voorzitter, geachte leden van de raad, belangstel-
lenden op de tribune en alle mensen thuis voor de buis. Vanavond nemen we een besluit over de
verdere uitwerking van de HOM, een initiatief dat zeer veel emoties heeft losgemaakt; dagelijks wer-
den we als raadsleden bestookt met e-mails, meestal negatieve, dat zeg ik er ook bij, en die hebben
we allemaal gelezen. Veel mensen zouden daar minder vertrouwen in hebben, dat blijkt daaruit. Toch
denk ik dat dat ook heel anders kan. Je kunt ook heel anders aankijken tegen de HOM.
De HOM is naar onze mening een unieke kans voor Zoetermeer. We kunnen de HOM ontwikkelen en
daar nieuwe activiteiten uit laten voortvloeien en niet alleen voor mensen van buitenaf, maar juist ook
voor de ondernemers van Zoetermeer die kunnen meedoen want die zullen ook mee moeten helpen
om de HOM tot stand te brengen. Dus wat dat betreft een unieke kans.
In de tweede plaats. Mevrouw Ter Laak zei 'wat hebben we nu als Zoetermeer aan de HOM?' Ik kan u
zeggen dat er 700 tot 800 banen worden geschapen en ik denk dat dat een uitermate goede zaak is.

De voorzitter: Een vraag van mevrouw Ter Laak.

Mevrouw Ter Laak (CDA): Ik ben ervan op de hoogte hoeveel banen er gecreëerd zouden kunnen
worden volgens alle rapporten. Er staan ook opmerkingen in over de kwaliteit en kwantiteit van die



                                                  12                               Raad 23 januari 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>aantallen en er worden allerlei onzekerheden genoemd. Dat aantal banen dat zou worden gereali-
seerd is bij het maximaal aantal vierkante meters. Maar mijn vraag was meer 'wat levert het de Zoe-
termeerders op — niet alleen de mensen die daar kunnen werken, ook heel veel mensen zullen hun
baan verliezen — maar wat levert het nu op voor alle Zoetermeerders, de mensen die in de stad wo-
nen?

De heer Nawijn (Lijst Hilbrand Nawijn): Dat zal ik u antwoorden. In de eerste plaats het winkelen. Uit
onderzoek is gebleken dat Zoetermeerders graag winkelen en ook de mensen van buiten doen dat
graag. En met de HOM erbij kan men nog meer winkelen en dat is een belangrijke reden om naar
Zoetermeer te komen. Dagtoerisme levert de stad inkomsten op en werkgelegenheid en indirect ook
betere voorzieningen voor de hele stad. Wat voor mij en voor mijn fractie heel belangrijk is, is dat
Leidsenhage zelf is gekomen met een uitbreiding van het winkelcentrum en als er niets gebeurt in
Zoetermeer, zou dat een geweldige aanslag zijn op het winkelend publiek in het Stadshart. Dat willen
we zeker niet.

De voorzitter: Een vraag van de heer Feijen.

De heer Feijen (SP): Voorzitter, de heer Nawijn zegt dat mensen dan nog meer kunnen winkelen
maar de vraag is 'kunnen ze ook meer geld uitgeven?' Hebben ze meer te besteden in hun portemon-
nee? Want op het moment dat ze die euro in de HOM uitgeven gaat die euro niet naar het Stadshart
en ook niet naar de Dorpsstraat.

De heer Nawijn (Lijst Hilbrand Nawijn): Nee, maar ik wil wel dat de mensen in Zoetermeer het geld
uitgeven in Zoetermeer bij de Zoetermeerse ondernemers en niet in Leidschendam want dat zou ik
vreselijk vinden. Dat is schade aan de winkeliers.

De voorzitter: Je, vervolgvraag van de heer Feijen.

De heer Feijen (SP): Voorzitter, de heer Nawijn wil dat de inwoners van Zoetermeers hun geld uitge-
ven bij de Zoetermeerse ondernemers, kan de heer Nawijn aangeven welke Zoetermeerse onderne-
mers er straks in de HOM terecht zullen komen?

De heer Nawijn (Lijst Hilbrand Nawijn): Dat zou best kunnen, dat weet u niet en dat weet ik niet. Dat
kunnen we op dit moment niet zeggen, dat moeten we afwachten. We zijn pas aan het begin van een
traject met de HOM en dit is een eerste stap die moet worden gezet.

De voorzitter: U bent twee keer geweest, dan nog een vraag van mevrouw Ter Laak. Ik wil alle ande-
re aanwezigen vragen zich eraan te houden dat degene die hier staat het woord voert, en er kan wor-
den geïnterrumpeerd, maar verder onthoudt iedereen zich van commentaar. Dan kunnen we het alle-
maal goed volgen. Mevrouw Ter Laak.

Mevrouw Ter Laak (CDA): Dat is pertinent onjuist! In alle rapporten staat duidelijk dat er geen Zoe-
termeerse ondernemers in de HOM komen. Maar dan wil ik u iets vragen over Leidsenhage. Heeft u
vertrouwen in uw eigen wethouder, in de ontwikkelingen van de stad, de ontwikkeling van het Stads-
hart en de Dorpsstraat, van het Dobbegebied, dat dat voldoende aantrekkelijk blijft voor Zoetermeer
en dat we daarmee de toekomst aan kunnen? Misschien moeten we nog wel wat extra's doen, maar
heeft u daar vertrouwen in?

De heer Nawijn (Lijst Hilbrand Nawijn): Die vraag is makkelijk te beantwoorden want die is natuurlijk
bevestigend, we vertrouwen dat toe aan onze wethouder en ook aan dit college want anders hadden
we niet ingestemd met de HOM. Wij willen juist dat Zoetermeer een bruisende stad wordt, ook op
winkelgebied, en daarom willen we die HOM hier hebben, om de zaak te laten bruisen en om meer
mensen aan het werk te krijgen.

De voorzitter: Mevrouw Ter Laak.

Mevrouw Ter Laak (CDA): Oké, maar u heeft dus de HOM helemaal niet nodig om de angst voor
Leidsenhage te pareren.

De heer Nawijn (Lijst Hilbrand Nawijn): Ja, maar de angst voor Leidsenhage is wel groot; € 500 mil-



Raad 23 januari 2017                              13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>joen voor een winkelcentrum hier naast de deur, dat vind ik bedreigend. Dat vind ik zeker bedreigend
en dat is een heel slechte zaak. Aan de andere kant, Zoetermeer, een stad met 125.000 inwoners,
moet bruisen, er moeten goede winkelvoorzieningen zijn, daar moeten goede verkeerstromen zijn,
daar kom ik straks nog op terug, en daar moeten ook uiteraard de parkeerproblemen worden opge-
lost.

De voorzitter: De heer Boerboom.

De heer Boerboom (GroenLinks): Ja, dank u wel voorzitter. Volgens mij zijn we net bezig om het
Stadshart te upgraden en investeren we daar samen met Unibail al heel veel geld in. Dus volgens mij
kunnen we daarmee makkelijk de concurrentie aan. Maar de vraag die ik wil stellen: u heeft het over
complementariteit, dat hoor ik bij heel veel fracties terug, maar dan hoeven we toch helemaal niet
bang te zijn voor Leidsenhage? Want de mensen die daar gaan winkelen gaan voor een heel ander
soort winkelaanbod dan in Zoetermeer. Dat is hetzelfde argument als we gebruiken voor het Stads-
hart.

De heer Nawijn (Lijst Hilbrand Nawijn): Daar geloof ik dus helemaal niets van want in Leidsenhage
worden ook zaken verkocht die hier in het Stadshart ook worden verkocht. En ik vind dat we dat niet
moeten laten wegtrekken want dat gaat ten koste van de ondernemers in onze stad en dat moeten we
niet willen.

De voorzitter: De heer Boerboom.

De heer Boerboom (Groen Links): Voorzitter, dan concludeer ik dat de heer Nawijn ook accepteert dat
het ten koste gaat van de mensen die op dit moment in het Stadshart hun business runnen.

De heer Nawijn (Lijst Hilbrand Nawijn): Nee, dat geloof ik niet. In het Stadshart hebben we 6% leeg-
stand op dit moment en dat is in vergelijking met Den Haag en dergelijke helemaal niet eens zoveel
maar het zal altijd zo zijn — dat is helaas de zaak van de economie en van het vraag- en aanbodspel —
dat winkels verdwijnen, maar dat er ook weer nieuwe winkels zullen komen. En ik denk dat wat dat
betreft voor de HOM kiezen juist heel goed zal zijn.

De voorzitter: De heer ledema.

De heer ledema (VVD): Ik had een vraag naar aanleiding van de inbreng van de SP en het CDA over
de Zoetermeerse ondernemers. Wat is een Zoetermeerse ondernemer? Is dat een Zoetermeerder die
een onderneming heeft in de stad, of is dat iemand die onderneemt in de Zoetermeerse binnenstad?
Als het dat eerste is, is het dan ook de bedoeling dat alle winkels als HEMA, Blokker, et cetera, eigen-
lijk 80% van de hele binnenstad, moet sluiten volgens jullie?

De voorzitter: Ja, dat was een vraag aan het CDA, mevrouw Ter Laak.

Mevrouw Ter Laak (CDA): Ik wil daar graag op reageren. Volgens mij is dat in de eerste plaats een
vraag aan de onderzoekers, ik herhaal wat er in de onderzoeken staat en wat ik heb gelezen en als
informatie van het college heb gekregen. En er staat heel duidelijk in alle onderzoeken dat er in de
outlet grote internationale topmerken komen.

De voorzitter: De heer ledema.

De heer ledema (VVD): Voorzitter, dat zal wel, maar de HEMA is ook een internationale onderneming
en zo kunnen we er nog wel een paar opnoemen. We hebben de Primark, internationale onderne-
ming, de H&M, zijn die dan allemaal minder welkom? Volgens mij werken daar ook voor het grootste
gedeelte Zoetermeerse mensen.

De voorzitter: Mevrouw Ter Laak heeft geen behoefte te reageren. Mijnheer Nawijn, u kunt vervol-
gen.

De heer Nawijn (Lijst Hilbrand Nawijn): Dank u wel. Wij, de LHN, vinden dat we moeten zorgen dat
Zoetermeer blijft bruisen en dat het een stad wordt die het juiste doet ten aanzien van de 125.000
inwoners die we hebben en zorgen dat die mensen zich wel voelen in deze stad en er prettig wonen,



                                                   14                               Raad 23 januari 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>maar ook prettig winkelen en vandaar dat we voor de HOM zijn. Als er gezegd wordt dat de winkeliers
van het Stadshart er last van zullen hebben, geloof ik daar helemaal niets van. Ik denk juist dat ze wel
kunnen profiteren van de komst van een HOM. En als het gaat over de Dorpsstraat, daar wil ik het ook
nog wel even over hebben want mijnheer Oosterbroek heeft daar ook het een en ander over gezegd,
voor de Dorpsstraat is net een toekomstplan aangenomen in deze raad en dat ziet er heel goed uit. Ik
heb ook begrepen dat de Dorpsstraat daar blij mee is en de Dorpsstraat moet gewoon zijn eigen iden-
titeit houden. Dat is van belang, los van het al of niet kunnen 'HOM'men' in deze stad.

De voorzitter: Nee, mijnheer Oosterbroek, u heeft gesproken, er hebben anderen naar u geluisterd.
Nee, nee, u kunt nu niet reageren. Ik weet dat het lastig is maar dat zijn de regels en daar houden we
ons ook aan De heer Nawijn kan vervolgen.

De heer Nawijn (Lijst Hilbrand Nawijn): Nou, niet jokkebrokken, dat hoor ik nou toevallig, de heer
Bonenkamp, de voorzitter van de winkeliers heeft mij wel verteld dat hij nu voor de HOM is juist omdat
die meer aandacht kan geven aan de Dorpsstraat dus wat dat betreft, sta ik niet alleen.
We hebben meerdere malen als LHN een initiatief ingediend om een plan van aanpak te maken sa-
men met het bedrijfsleven, de toeristische, leisure- en promotiesector aangezien hier expertise zit en
we willen de komst van de HOM aangrijpen om een amendement in te dienen om te komen tot een
plan van aanpak waarbij wij Zoetermeer met de HOM weer op zijn plaats zetten wat betreft toerisme,
leisure en winkelaanbod en we dienen daarvoor een amendement in.
Natuurlijk hebben we net als vele bewoners om het Woonhart ook zorgen. Laten we eerlijk zijn, het is
niet zomaar iets, het is ook het begin van iets. We hebben zorgen om de verkeersproblemen en zor-
gen om de parkeerproblematiek en zorgen over de fijnstof. Wij vinden, en daar zullen we ook alles
aan doen, dat we daar ook amendementen op kunnen indienen want wij willen dat de verkeersstro-
men zo snel mogelijk helemaal in kaart komen, ook de nieuwe verkeersstromen, zeg ik daarbij, zodat
de bewoners allemaal kunnen zien wat er gaat gebeuren en hoe die verkeersstromen moeten worden
geleid. Hetzelfde geldt voor de parkeerproblematiek. Ook daarvan willen we dat het in kaart wordt
gebracht en dat we daar met iedereen, alle burgers, ondernemers en iedereen in Zoetermeer over
kunnen praten want dat moet de volgende stap zijn naar onze mening met betrekking tot de HOM.
Dan willen we, zoals ik al zei, een amendement voor de verkeerssituatie indienen. Want we willen dat
er breder wordt gekeken dan alleen het gebied rond de HOM. We willen dat er naar heel Zoetermeer
wordt gekeken, ik heb dat al eerder gezegd, en de ontsluiting van...

De voorzitter: U heeft nog een halve minuut.

De heer Nawijn (Lijst Hilbrand Nawijn): ...Zoetermeer is uitermate van belang. Misschien moeten we
nog wel kijken naar een extra aansluiting op de Al2 bij de wijk Meerzicht en ook daar hebben we een
amendement voor klaar liggen.
We hebben bewoners gehoord. De zorgen van de bewoners met betrekking tot de bereikbaarheid van
wijken en het parkeren van bewoners in hun eigen wijk zijn terecht. Vandaar dat we vinden dat de
gemeente in samenspraak met de bewoners een verkeersplan inclusief parkeren moet opstellen
waarbij alle inspanningen erop gericht zijn dat bij de komst van de HOM wordt voorkomen dat HOM-
bezoekers in de woonwijken parkeren.

De voorzitter: Wilt u afronden?

De heer Nawijn (Lijst Hilbrand Nawijn): Ja, 'tot slot' staat hier net voorzitter'. Tot slot willen we middels
een motie het college oproepen zich aan te sluiten bij de Retaildeal van het ministerie van Economi-
sche Zaken. Zoetermeer als derde stad kan een belangrijke economische stakeholder zijn om actief
mee te werken aan het toekomstgericht beleid en daar dienen we een motie voor in en dat was het.

De voorzitter: Dank u wel. Nog een vraag van mevrouw Ter Laak en dan ook nog een van mijnheer
Boerboom en mijnheer Feijen.

Mevrouw Ter Laak (CDA): Het CDA is erg blij dat LHN overstag is en inmiddels ook mee wil denken
met die Retailagenda die we in 2015 al hebben ingediend, maar dan heb ik toch een vraag. Zouden
we niet eerst de Retaildeal moeten sluiten en dan pas moeten besluiten over de HOM? Is dat niet het
paard achter de wagen spannen?

De heer Nawijn (Lijst Hilbrand Nawijn): Maar van belang is dat we ook met minister Kamp moeten



Raad 23 januari 2017                                 15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>-




praten en we vragen het college juist om dat zo snel mogelijk te gaan doen. Het liefst zou ik dat ook
met de provincie doen want dat zijn allemaal onzekerheden in deze hele deal, laten we eerlijk zijn, en
wij vinden het van belang dat er zo snel mogelijk duidelijkheid wordt gegeven want dat is natuurlijk ook
van belang voor Zoetermeer.

De voorzitter: De heer Boerboom.

De heer Boerboom (GroenLinks): Ja, dank u wel voorzitter. Ook aan mijnheer Nawijn de vraag 'hoe
hard zijn uw voorwaarden bij de amendementen als die niet worden aangenomen vanavond?'

De heer Nawijn (Lijst Hilbrand Nawijn): Laten we eerst maar even afwachten wat de wethouders er-
over zeggen. Dat in de eerste plaats. In de tweede plaats hebben we vertrouwen in dit college wat
betreft de HOM, en juist als lokale partij zien we de HOM als verrijking van de lokale politiek in onze
stad.

De voorzitter: De heer Boerboom nog.

De heer Boerboom (GroenLinks): Dan een vervolgvraag, stel dat in de volgende fase blijkt — want u
heeft helemaal geen berekening gemaakt wat betreft de kosten voor uw amendementen — dat het de
gemeente hee! veel geld gaat kosten. Houdt u dan nog steeds vast aan uw amendement of zegt u dan
'dan ga ik alsnog akkoord met een iets lager concept van de HOM?'

De heer Nawijn (Lijst Hilbrand Nawijn): Natuurlijk is het geld belangrijk. We weten dat de teller op dit
moment op € 150 miljoen staat, maar we weten niet wat daar allemaal voor kan en ik neem ook aan
dat het college van B&W zo snel mogelijk een berekening zal maken van alles wat het gaat kosten en
dan kunnen we nader oordelen, maar daar is onze stem niet van afhankelijk.

De voorzitter: De heer Feijen.

De heer Feijen (SP): Verwacht de heer Nawijn daadwerkelijk dat de verwachte 6,5 miljoen bezoekers
naar de HOM gaan komen?

De heer Nawijn (Lijst Hilbrand Nawijn): Dat is een van de weinige dingen waar ik wel een beetje twij-
fels over heb. Want zes miljoen is wel heel veel. Dat is de helft van Nederland zo ongeveer, nou, een
derde dan. Maar daar heb ik wel wat twijfels over, maar ook al zouden het er maar twee miljoen of drie
miljoen zijn, dat maakt wat mij betreft niet uit, die HOM is iets belangrijks als die er komt en we ver-
trouwen op de creativiteit van de ondernemers in de HOM.

De voorzitter: Ja, mijnheer Feijen.

De heer Feijen (SP): Voorzitter, als de heer Nawijn twijfels heeft bij de bezoekersaantallen die er naar
de HOM zullen komen, deelt hij dan ook de constatering van de SP dat de positieve effecten die ge-
schetst worden ook een stuk minder zullen uitvallen dan in de onderzoeken wordt geschetst?

De heer Nawijn (Lijst Hilbrand Nawijn): Op dit moment beslissen we vanavond alleen nog maar over
het eerste begin en er zal nog veel moeten worden uitgerekend en er zal nog veel moeten worden
bekeken en we gaan er ook vanuit dat het college de raad daarvan op de hoogte stelt. Het kan anders
vallen, dat is zo, ik kan ook niet in de toekomst kijken wat er gebeurt en u ook niet dus dat wachten we
af, maar we gaan vooralsnog uit van de voordelen die het college ons geschetst heeft in de rapporta-
ges.

Amendement nr. 1701-A ingediend door LHN, PvdA
Promotie Zoetermeer

"De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 23 januari 2017;

besluit:
     raadsvoorstel DOC-2016-006580 'Resultaten onderzoeken Holland Outlet Mali' als volgt aan te
     passen:
     Besluit 2f. dat luidt:



                                                   16                                Raad 23 januari 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>-




    'f. de promotie van de Zoetermeerse binnenstad en de promotie van het toerisme, leisure- en
    winkelaanbod in de regio dient gestimuleerd te worden'
    te schrappen en te vervangen door:
    'f. Gezamenlijk met stakeholders; te denken aan winkeliersverenigingen, logiesverstrekkende-,
    leisurebedrijven en promotiestichting, tot een plan van aanpak te komen ter promotie, versterking
    en verbreding van Zoetermeer in de regio en daarbuiten. Tegelijkertijd dient het toerisme, leisure-
    en winkelaanbod in de regio gestimuleerd te worden'."

Amendement nr. 1701-B ingediend door LHN, PvdA, VVD
Ontsluiting Zoetermeer

"De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 23 januari 2017;

besluit:
     raadsvoorstel DOC-2016-006580 'Resultaten onderzoeken Holland Outlet Mail' als volgt aan te
     passen:
     besluit 2c. dat luidt:
     'c. het verkeer moet goed blijven doorstromen en daarvoor moeten de bestaande, of in de toe-
     komst op te treden knelpunten, in de verkeersstructuur opgelost worden. Tevens moeten de ver-
     keersstromen van HOM-bezoekers en wijkbewoners zoveel mogelijk van elkaar worden geschei-
     den'
     te schrappen en te vervangen door:
     'c. De verkeersafwikkeling in, naar en vanuit de stadskern in relatie tot een volledig gebouwde
     HOM (incl. Fase 3) zodanig wordt ingericht dat alle mogelijke maatregelen worden getroffen om
     een verkeersinfarct te voorkomen en de verkeersstromen van HOM-bezoekers en wijkbewoners
     zoveel mogelijk van elkaar te scheiden. Hiervoor zullen alle toegangswegen, de (eventueel nieu-
     we) aansluitingen van de Al2 en de provinciale wegen in relatie tot de ontsluiting van de wijken
     en de afwikkeling van de HOM verkeerskundig beschouwd worden. De hieruit voortvloeiende
     conclusies planmatig meenemen in de verdere ontwikkeling van de HOM'."

Amendement nr. 1701-C ingediend door LHN, PvdA, VVD
Verkeersplan inclusief parkeren

"De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 23 januari 2017;

besluit:
     raadsvoorstel DOC-2016-006580 'Resultaten onderzoeken Holland Outlet Mali' als volgt aan te
     passen:
     besluit 2d. dat luidt:
     'd. er moet voldoende parkeergelegenheid zijn en moet worden voorkomen dat HOM-bezoekers
     in de woonwijken parkeren'
     te schrappen en te vervangen door:
     'd. In samenspraak met bewoners een verkeersplan inclusief parkeren op te stellen, waarbij alle
     inspanningen erop gericht zijn dat met de komst van de HOM wordt voorkomen dat HOM-
     bezoekers in de woonwijken parkeren'."

Motie nr. 1701-02 ingediend door LHN, PvdA, VVD
Retaildeal

"De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 23 januari 2017;

constaterende dat:
    er vanuit het ministerie van Economische Zaken een oproep wordt gedaan voor het maken van
    nieuwe stappen naar een toekomst bestendige retail;
    er inmiddels 84 Retaildeals gesloten zijn, waarbij 119 gemeenten zijn betrokken;

overwegende dat;
    door ondertekening van de Retaildeal de gemeente Zoetermeer zich committeert aan de uit-
    gangspunten van de landelijke Retailagenda. Zij verklaart hiermee actief te werken aan een toe-
    komstgericht beleid voor detailhandel in samenwerking met alle relevante partijen. De gemeente



Raad 23 januari 2017                              17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>    vervult de rol van arrangeur op lokaal en regionaal niveau;
-   de vijf kerntaken van de Retaildeal zijn:
    • stakeholders: in nauw overleg met de belangrijkste stakeholders (retail, vastgoed, horeca, kunst
    en cultuur) een visie op de detailhandel en/of bredere binnenstad (door)ontwikkelen.
    • actie: concreet beleid en een actieplan met prioriteiten ontwikkelen.
    • keuzes maken: het toekomstig winkelareaal benoemen en duidelijke keuzes maken welk deel
    kansrijk is en welk kansarm.
    • regionaal afstemmen: de visie, het beleid en het actieplan in regionaal verband afstemmen, zo
    nodig onder regie van de provincie.
    • continuïteit: de continuïteit en progressie van de Retaildeal waarborgen door het onderwerp ac-
    tief in het overdrachtsdossier voor de volgende collegeperiode op te nemen;
-   Zoetermeer, als derde stad van Zuid Holland, een belangrijke stakeholder zou kunnen zijn;

besluit:
-    te onderzoeken of Zoetermeer zich aan kan sluiten bij de Retaildeal van het ministerie van eco-
     nomische zaken;
-    hierover de raad te rapporteren voor het voorjaarsdebat 2017;

en gaat over tot de orde van de dag."

De voorzitter: Het woord is aan mevrouw Meijer.

Mevrouw Meijer (VVD): Dank u wel voorzitter. Tijdens de oordeelvormende commissievergadering
van 9 januari jl. was de VVD al duidelijk: de VVD ziet de mogelijke komst van de HOM als een enorme
kans voor Zoetermeer. Een kans op bruis en daarmee meer bezoekers voor onze stad en een kans
op een sterkere concurrentiepositie voor onze gehele binnenstad en vooral een grote kans op werkge-
legenheid. Bij de vorige vergadering heb ik ook verteld dat de VVD nog veel zorgen heeft over de
invulling van de plannen voor de HOM. Zorgen, gebaseerd op wat we gehoord hebben van omwo-
nenden, ondernemers en andere inwoners van de stad. De meeste tegenstanders die zich hebben
gemeld lijken niet tegen de komst van de HOM op zich te zijn, maar tegen de gevolgen die zij menen
dat die komst heeft. En dat heb ik ook vorige keer al gezegd, daar zijn we ook op tegen. Daarom wil
de VVD met het indienen en mede-indienen van een aantal amendementen en moties de plannen
aanscherpen en verbeteren en daarmee recht doen aan de zorgen die er leven. Een goed lopende
HOM zorgt vanaf fase 1 al voor meer drukte op de wegen en een flink hogere parkeerbezetting en dat
in en rond een gebied waar het betreft verkeer en partkeren nu al niet goed gaat.

De voorzitter: Een vraag van de heer Van der Tol.

De heer Van der Tol (GroenLinks): Dank u wel voorzitter. Er werd net over gesproken dat u recht wilt
doen aan de zorgen over de HOM en daarom heeft u amendementen en moties en wederom mijn
vraag: als de amendementen en moties het niet halen, wat gaat u dan doen? En als ze het wel halen
en het blijkt niet te kunnen? Wat gaat u dan doen, als het niet haalbaar is wat u vraagt?

Mevrouw Meijer (VVD): Dank voor uw vraag, we hebben één amendement en zoals u weet gaan
amendementen voor het raadsvoorstel en moties na het raadsvoorstel dus over de moties kan ik niets
zeggen want daar gaan we pas daarna over stemmen. Wat het amendement betreft, heb ik er het
volste vertrouwen in dat dat het gaat halen en dat het als voorwaarde op het raadsvoorstel wordt
meegenomen. Voor in de toekomst hangt het ervan af hoe het verder gaat lopen. We zeggen niet 'ga
nu de HOM bouwen', we zeggen 'ga verder onderzoeken' dus dat betekent ook dat wat het college
zelf onderzoekt, wat het zelf ook al opschrijft in het raadsvoorstel, dat het meeneemt wat wij in de
amendementen en moties vragen en dat we dat als geheel opnieuw gaan afwegen net zoals uw frac-
tie dat hopelijk de volgende keer ook weer opnieuw gaat afwegen.

De voorzitter: Een vervolgvraag, de heer Van der Tol.

De heer Van der Tol (GroenLinks): Dan begrijp ik het niet helemaal goed meer. We hebben net een
haalbaarheidsonderzoek gehad, en pleit u nu weer voor een nieuw haalbaarheidsonderzoek?

Mevrouw Meijer (VVD): Nee, ik pleit niet voor een nieuw haalbaarheidsonderzoek. Ik neem aan dat u
het raadsvoorstel ook heeft gelezen, nogmaals, we stemmen nu niet voor het bouwen van de HOM,



                                                  18                               Raad 23 januari 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>we stemmen voor het verder uitwerken van de plannen. En in de volgende stap komt 4 er een sa-
menwerkingsovereenkomst. Daar hebben we weer een stem, dan komt er een realisatieovereenkomst
en daar hebben we weer een stem en pas daarna gaan we, indien we dat nog steeds voor ons zien,
het bestemmingsplan wijzigen.

De voorzitter: De heer Feijen.

De heer Feijen (SP): Voorzitter, vindt de VVD het waard om in totaal 2,5 miljoen aan belastinggeld te
spenderen om alleen wat dingen te onderzoeken? Het kost ons gewoon een 'RIF' uit ons lijf, straks is
de spaarpot leeg en daar werkt de VVD dan gewoon aan mee.

Mevrouw Meijer (VVD): Ja, ik vind dat heel veel geld, maar ik zie het echt als een enorme kans voor
Zoetermeer om dit verder te onderzoeken dus ik denk dat het belangrijk is dat we als stad ook durven
en dat we als gemeente inderdaad ook durven risico's te nemen. Overigens vind ik die € 2,5 miljoen
geen weggegooid geld, mocht de HOM er niet komen, want het openbaar gebied moet nu toch al op
de schop, zoals ik zo meteen ook zal vertellen. Het gaat daar nu al niet goed wat betreft verkeer en
parkeren dus een deel van het geld is daar sowieso goed besteed denk ik.

De voorzitter: Ja, de heer Feijen.

De heer Feijen (SP): Ja, voorzitter, als we zo meteen € 2,5 miljoen aan onderzoeken besteden, en dat
RIF, onze spaarpot is leeg, die heeft u eigenlijk leeggeplunderd, hoe gaat u dan al die ingrepen bekos-
tigen?

Mevrouw Meijer (VVD): Volgens mij gaan we niet € 2,5 miljoen alleen maar aan onderzoeken beste-
den, we gaan het besteden aan het verder uitwerken van de plannen en daar zit ook bij dat we pro-
blemen die we nu al tegenkomen in het openbaar gebied ook meenemen en daarnaast verwacht ik
tegen die tijd van het college een voorstel hoe zij dat willen bekostigen. Er zijn ook investeerders, we
hebben ook redenen om aan te nemen dat zij ook een duit in het zakje gaan doen.

De voorzitter: Gaat u verder.

Mevrouw Meijer (VVD): Dank u wel. Even kijken. Ik zei: een goed lopend HOM zorgt vanaf fase 1 al
voor meer drukte op de wegen en een flink hogere parkeerbezetting en dat in en rond een gebied
waar het betreft parkeren en verkeer nu al niet goed gaat en daarom dient de VVD op dit gebied een
aantal moties in.
De eerste motie Verkeersknelpunten beter in kaart, nu en straks, dient de VVD samen met de PvdA
en Zoetermeer Vooruit in. Deze motie draagt het college op om het raadsbesluit de komende periode
verder toe te lichten en de huidige verkeersonderzoeken verder uit te diepen. Daarnaast draagt deze
motie het college op om nu al vaart te maken met het oplossen van de huidige verkeersproblemen en
de verwachte verkeersproblemen bij de komst van de HOM mee te nemen bij de realisatieovereen-
komst. Kort gezegd, geef een beter beeld van de verwachte verkeersstromen en de manier waarop
het college denkt de weging hierop te moeten aanpassen en los de huidige problemen nu op.
En ook het oplossen van parkeerproblemen in de wijk is iets dat volgens ons op korte termijn moet
worden opgepakt. Onze motie Parkeerproblemen aanpakken draagt het college dan ook op aan de
slag te gaan met die huidige parkeerproblematiek. Wacht niet op de komst van de HOM maar pak een
aantal van de parkeerproblemen in de wijk al voor de zomer aan. Deze motie dient de VVD in samen
met D66, PvdA, LHN en Zoetermeer Vooruit.

De voorzitter: Mevrouw Ter Laak.

Mevrouw Ter Laak (CDA): Hartstikke goed dat de VVD de parkeerproblemen nu wil aanpakken in het
gebied rondom de HOM maar zouden we niet alle parkeerproblemen in de stad moeten aanpakken?
We krijgen ook wekelijks e-mailtjes en tweets en weet ik wat over parkeerproblemen in andere wijken.


Mevrouw Meijer (VVD): Zeker, het zou mooi zijn als we alle problemen in de stad à la minute zouden
kunnen oplossen maar we hebben het nu over dit gebied en we hebben het over een raadsbesluit van
de HOM dat met name Buytenwegh en De Leyens aangaat en wat ons betreft is dit een voorwaarde
omdat de omwonenden aangegeven hebben zich zorgen te maken over de overlast die dit veroor-



Raad 23 januari 2017                               19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>zaakt en we denken hiermee een deel van de zorgen te kunnen wegnemen.
Wie beter dan de inwoners zelf kunnen aan het college laten zien waar het op dit moment al knelt ten
aanzien van verkeer en parkeren? Daarom onze motie College de wijken in. Deze dienen we samen
in met PvdA, D66, Zó! Zoetermeer, Zoetermeer Vooruit en LHN en deze draagt het college op om
samen met de bewoners van de wijken De Leyens en Buytenwegh de verkeersproblemen echt te
bekijken en de uitkomst van deze gesprekken mee te nemen in de oplossingen.
Ook een aantal moties en amendementen van andere partijen ten aanzien van parkeren en verkeer
dienen we mede in.

De voorzitter: Een vraag van mevrouw Ter Laak.

Mevrouw Ter Laak (CDA): In de eerste plaats ben ik verrast dat de VVD het college de wijken in
stuurt want volgens mij zijn we de afgelopen weken overstelpt met informatie over de parkeerproble-
men en met foto's dus weten we heel goed waar de knelpunten zitten, maar dat terzijde. U zegt dat u
samenspraak wilt met de bewoners, maar waartoe dient deze samenspraak dan, wat voor invloed
krijgen de bewoners op de parkeerproblemen? Is dat om draagvlak te creëren of gaat u aan het eind
zeggen 'niet iedereen kan zijn zin krijgen'?

Mevrouw Meijer (VVD): Volgens mij kan bij samenspraak als er verschillende meningen zijn sowieso
niet iedereen zijn zin krijgen, dat lijkt logisch. Maar onze bedoeling met die motie is dat het college
eens fysiek gaat bekijken wat gebeurt er in een wijk, dat mensen kunnen laten zien 'hier is een blauwe
zone maar er wordt hier niet gehandhaafd', of 'kijk, hier moet ik parkeren omdat ik hier woon maar er
is nooit plek', of 'hier sta ik 's morgens tien minuten te wachten omdat het stoplicht veel te langzaam
gaat omdat er te weinig plek op de weg is'. Dat met elkaar bekijken en zien wat de impact is voor de
mensen die daar wonen op hun leefgenot. Wij denken dat dat helpt voor het college om een goed
beeld te vormen van wat prioriteit heeft om op te lossen. Mijn laatste zin van de alinea was: Wat de
VVD betreft kunnen we niet strak genoeg sturen op verkeer en parkeren.
Dan het laatste stukje. Een aantal andere aspecten rondom de HOM. De VVD dient samen met PvdA
en Zó! Zoetermeer ook nog een amendement in ten aanzien van sociale veiligheid rondom de HOM.
Dit om te voorkomen dat de parkeergarage daar die nu in het Woonhart gepland staat onveilig wordt
of een onveilige uitstraling krijgt. Ook zetten we hard in op verbinding met het Stadshart en de Dorps-
straat en daarom dienen we een aantal stevige amendementen mee in die het college opdracht geven
deze verbinding samen met de eigenaren en ondernemers zo stevig mogelijk te maken. En wat de
VVD betreft mag daar tijd, geld en aandacht aan worden besteed.

De voorzitter: Een vraag van mevrouw Ter Laak.

Mevrouw Ter Laak (CDA): Stevig inzetten op die verbinding lijkt me hartstikke goed. Ik ben benieuwd
hoe de VVD dat vorm wil geven. Zoetermeer heeft ervaring, we hebben een Dorpsstraat en vervol-
gens een nieuw Stadshart ertegenaan gebouwd, we zijn al jaren en jaren bezig om die verbinding te
creëren. Recent is er een stap gezet met de fraaie Nicolaasbrug maar daardoor is het nog geen ver-
binding. Hoe wilt u die verbinding creëren?

Mevrouw Meijer (VVD): In antwoord op mevrouw Ter Laak, ik denk dat de verbinding echt alleen suc-
cesvol wordt wanneer er programmering op die verbinding is. Alleen een brug is best een ding voor
mensen om die over te steken, dus wij zetten in op programmering op de verbinding.
Even kijken waar ik was gebleven. Tot slot, maar zeker niet het minst belangrijk, geluid en fijnstof. De
VVD steunt het amendement van Zó! Zoetermeer van harte om goede metingen te gaan uitvoeren en
ook het amendement van D66 om omwonenden te ontzien onder andere op het aspect van geluids-
overlast en fijnstof.
College, ga aan de slag en laat zien dat we er voor onze bewoners zijn. Ik zei het een paar weken
geleden al, maar ik zeg het nu weer, geen half werk, maar doe het goed en begin direct.

Amendement nr. 1701-D ingediend door VVD, PvdA, ZO! Zoetermeer
HOM: Sociale veiligheid in de HOM-plint

"De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 23 januari 2017;

besluit:
-    raadsvoorstel DOC-2016-006580 'Resultaten onderzoeken Holland Outlet Mali' als volgt aan te



                                                   20                               Raad 23 januari 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>    passen:
    aan besluit 2. een nieuw onderdeel f. toe te voegen en de daarop volgende onderdelen te her-
    nummeren;
    nieuw onderdeel:
    'f. het college maakt uiterlijk in de realisatiefase van de HOM met de initiatiefnemers van de HOM
    afspraken over de programmering en invulling van de plint van de HOM, om ervoor te zorgen dat
    de sociale veiligheid wordt gewaarborgd'."

Motie nr. 1701-03 ingediend door VVD, D66, PvdA, Zoetermeer Vooruit en LHN
Parkeerproblemen aanpakken

"De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 23 januari 2017;

constaterende en overwegende dat:
    er plannen zijn voor een Holland Outlet Mali in Zoetermeer;
    er veel bezoekers worden verwacht bij de HOM, waarvan een groot gedeelte in de buurt van de
    HOM wil parkeren;
    er veel terechte zorgen bestaan over de te verwachten uitdagingen rondom parkeren;
    er op dit moment een aantal knelpunten zijn in met name Buytenwegh en de Leyens, die nu al
    aandacht behoeven, waaronder in de blauwe zone rond het woonhart en de AIVD;

draagt het college op:
    de huidige parkeerproblemen verder uit te diepen;
    al voor de zomer van 2017 een aantal van deze parkeerproblemen aan te pakken;
    de oplossingen voor de overige knelpunten op het gebied van parkeren (huidig en te verwachten
    bij de komst van de HOM) mee te nemen bij het opstellen van de realisatieovereenkomst;

en gaat over tot de orde van de dag."

Motie nr. 1701-04 ingediend door VVD, D66, Zó! Zoetermeer, PvdA, Zoetermeer Vooruit en LHN
College de wijken in

"De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 23 januari 2017;

constaterende en overwegende dat:
-   veel tegenstanders van de komst van de HOM zich hebben gemeld (insprekers, e-mailberichten,
    inloopavonden, etc.);
-   deze tegenstanders terechte zorgen hebben geuit over de komst van een HOM;
-   hun zorgen voornamelijk gericht zijn op eventuele verslechtering van de leefbaarheid van de wij-
    ken bij de komst van een HOM;
-   deze zorgen wellicht kunnen worden weggenomen door met elkaar constructief over oplossingen
    na te denken;

draagt het college op om:
    de bewoners van de wijken Centrum, De Leyens en Buytenwegh de gelegenheid te geven ver-
    keersknelpunten te laten zien en met hen over mogelijke oplossingen in gesprek te gaan;
-   zich een goed beeld te vormen van de zorgen die leven bij de bewoners van deze wijken ten
    aanzien van de komst van de HOM;
-   de uitkomsten van deze gesprekken mee te nemen bij het opstellen van de realisatieovereen-
    komst;

en gaat over tot de orde van de dag."

Motie nr. 1701-05 ingediend door VVD, PvdA, Zoetermeer Vooruit
Verkeersknelpunten beter in kaart: nu & straks

"De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 23 januari 2017;

constaterende en overwegende dat:
-   er veel terechte zorgen bestaan over de verkeersdoorstroming rondom het Woonhart;



Raad 23 januari 2017                              21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>    er op dit moment al een aantal knelpunten in de doorstroming in de wijken De Leyens en Buy-
    tenwegh is geconstateerd;
-   de zorgen over de doorstroming bij de komst van een HOM mede gebaseerd zijn op de huidige
    problemen rondom de doorstroming;
-   de reeds uitgevoerde onderzoeken slechts een globaal beeld geven van de knelpunten en de
    mogelijke oplossingsrichtingen;
-   ook het voorliggende raadsbesluit de verkeersknelpunten op hoofdlijnen zijn geformuleerd en
    verdere verdieping noodzakelijk is om tot oplossingen te komen;

draagt het college op:
-   een toelichting te geven op het voorliggende raadsbesluit ten aanzien van de huidige en de ver-
    wachte verkeersproblematiek;
-   de huidige verkeersonderzoeken verder uit te diepen en de verwachte verkeersstromen gedetail-
    leerder in kaart te brengen;
    de reeds bekende verkeersknelpunten in en rondom de wijken De Leyens en Buytenwegh speci-
    fieker in kaart te brengen;
-   voor enkele van deze verkeersknelpunten op korte termijn met een oplossing te komen;
-   een plan van aanpak voor de autonome groei-verkeersknelpunten ter besluitvorming aan de raad
    aan te bieden in het kader van de nota Mobiliteit en de maatregelen uit te voeren vóór de eerste
    fase van de HOM wordt geopend;
-   de oplossingen voor overige knelpunten en de verwachte knelpunten bij de komst van een HOM
    mee te nemen bij het opstellen van de realisatieovereenkomst;

en gaat over tot de orde van de dag."

De voorzitter: Dan is nu het woord aan mevrouw Walther. Die krijgt op haar verzoek maximaal zeven
minuten.

Mevrouw Walther (PvdA): Vandaag staan we als raad voor het besluit of we de komst van een outlet
mail als een kans of als een bedreiging zien voor Zoetermeer en of we het college de mogelijkheid
willen geven om dit verder te onderzoeken. De afgelopen maanden hebben we als fractie veel inwo-
ners, winkeliers, en organisaties gesproken over deze belangrijke beslissing voor onze stad. We heb-
ben ook veel mails ontvangen, waarvoor dank. De PvdA wil Zoetermeer bruisend en aantrekkelijk
houden voor inwoners en bezoekers en daarvoor zullen we ambitie moeten tonen en blijven vernieu-
wen. We moeten goed nadenken over de toekomst van Zoetermeer. Vlakbij verrijst de Mali of the
Netherlands waar onze winkeliers ongetwijfeld last van krijgen. We denken dat alleen het bestaande
winkelaanbod versterken uiteindelijk niet genoeg zal zijn. We verwachten dat een outlet mail een aan-
trekkende werking heeft op mensen, ook mensen die Zoetermeer nu nog niet bezoeken. We zitten in
de Metropoolregio Rotterdam-Den Haag, wat kansen biedt. Het wordt straks veel makkelijker om in de
regio van A naar B te reizen. We denken dat een outlet mail mensen een winkelbeleving kan geven
die, mits goed georganiseerd, ook ten goede zal komen aan de rest van de stad. Dat wil echter niet
zeggen dat we de zorgen van de ondernemers in de stad niet zien en de winkeliers in het Stadshart
en de Dorpsstraat aan hun lot overlaten.

De voorzitter: Een vraag van de heer Boerboom.

De heer Boerboom (GroenLinks): Voorzitter, ik hoor mevrouw Walther spreken over de regio maar
zou je dan niet eerst in gesprek moeten gaan met de regio over wat voor effecten het daar buiten
heeft? U zegt het al, ze werken samen in de metropoolregio, en we willen dat heel graag blijven doen,
moeten we daar dan niet ook rekening mee houden?

Mevrouw Walther (PvdA): Het is ook natuurlijk wel besproken in de regio en de MRDH staat op zich
positief tegenover het plan van het college, dus in die zin, ja, zal het inderdaad ook een goed effect in
de regio kunnen hebben.

De voorzitter: De heer Boerboom.

De heer Boerboom (GroenLinks): Voorzitter, dan vraag ik mevrouw Walther om dat even uit te leggen
aan alle mensen die hebben ingesproken vanavond, want die kijken er heel anders tegenaan, en die
vertegenwoordigen een iets grotere groep dan de MRDH.



                                                   22                                Raad 23 januari 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>Mevrouw Walther (PvdA): Bij elk belangrijk besluit zijn er natuurlijk voor- en tegenstanders en we
kunnen natuurlijk niet overal precies de vinger op leggen.
We vinden het van belang dat we volop met de ontwikkelingen en het vernieuwen van het Stadshart
en de goede plannen van de winkeliers in de Dorpsstraat doorgaan. Ten aanzien van de HOM moeten
we ervoor zorgen dat het geen titanenstrijd wordt waarbij winkeliers elkaar alleen maar beconcurreren.
Daarvoor is het van belang dat we ervoor zorgen dat er in de HOM echt een ander aanbod en seg-
ment is. De HOM moet een professioneel concept hebben met een hoogwaardig segment en uitge-
voerd worden door een professionele marktpartij. Daar hoort onlosmakelijk bij dat je zorgt voor kwali-
teitsbewaking en handhaving. Om die te waarborgen dienen we samen met D66 en Zó! Zoetermeer
een amendement in.
De HOM zelf zien we graag in een opvallend en uniek design waarbij ook aan duurzaamheid en groen
is gedacht. Hiervoor dienen we ook een amendement in samen met D66 en Zó! Zoetermeer.
Om de winkeliers en het Stadshart en de Dorpsstraat te laten profiteren van meer bezoekers is het
van belang de verbinding tussen het Stadshart en de HOM goed te regelen. Hiervoor dienen we sa-
men met D66 een amendement in. Maar we moeten meer doen om het combinatiebezoek echt aan-
trekkelijk te maken en bezoekers te verleiden het Stadshart en de Dorpsstraat te bezoeken. Zorg voor
gezamenlijke acties.

De voorzitter: Een vraag van de heer Feijen.

De heer Feijen (SP): Voorzitter, dank u wel. Ik hoor mevrouw Walther een hele waslijst aan amende-
menten aankondigen. Wat vindt u van de kwaliteit van het raadsvoorstel op het moment dat u zoveel
amendementen nodig heeft om dingen goed te regelen?

Mevrouw Walther (PvdA): Het is een dermate belangrijk besluit en we hebben met zoveel mensen
gesproken dat je op een gegeven moment aan heel veel dingen toch weer wat wilt wijzigen, dat je
zegt 'hier wordt het nog beter van', daarom hebben we dat gedaan.

De voorzitter: Gaat u verder.

Mevrouw Walther (PvdA): Zorg voor gezamenlijke acties, denk aan een weekendje Zoetermeer, en
bezoek dan de HOM, het Stadshart en ga de volgende dag skiën of ga naar het theater. Iemand
kwam ook met het idee van lockers, daar zet je je boodschappen in en je kunt verder winkelen. We
hebben straks een centrum voor beeldende kunst in de Dorpsstraat; maak een toeristische route om
Zoetermeer te ontdekken. Op die manier denken wij dat het Stadshart en de Dorpsstraat mee kunnen
profiteren.

De voorzitter: Mevrouw Ter Laak.

Mevrouw Ter Laak (CDA): We zijn het helemaal met u eens, we zijn uiteraard — mocht er een HOM
komen — voor een heel goede verbinding, maar hoort dat niet in het plan te staan en wat gaat u doen
als dit amendement het niet haalt? Gaat u dan ook nog voor de plannen stemmen? Dadelijk zien we
de verbinding pas weer terug bij het bestemmingsplan en dan pas weten we of de investeerder de
integratie tot stand brengt. Gaat u dan pas nee zeggen tegen de HOM?

Mevrouw Walther (PvdA): Er komst straks natuurlijk een samenwerkingsovereenkomst waar ook dit
soort dingen in terugkomt en dan verwachten we inderdaad dat er een goed plan ligt en dat we daar-
mee kunnen instemmen. En we verwachten dat ons amendement het ook gaat halen.
Om dit te kunnen organiseren is wel geld nodig en als de HOM goed gaat draaien, wordt er veel geld
verdiend. Als de HOM goed gaat, moet het in het Stadshart en de Dorpsstraat ook goed gaan. We
willen daarom dat het college afspraken maakt met de HOM, ondernemers en eigenaren in het Stads-
hart en de Dorpsstraat, over een in te stellen investeringsfonds. Aan dit fonds moeten de HOM en de
gemeente in ieder geval financieel bijdragen. Middels dit investeringsfonds kunnen we geld dat er nu
nog niet is, extra investeren in het Stadshart en de Dorpsstraat. Ook hiervoor dienen we een amen-
dement in samen met D66 en Zó! Zoetermeer.
Dan het verkeer, parkeren en de fijnstofuitstoot.

De voorzitter: De heer Boerboom.

De heer Boerboom (GroenLinks): Dank u wel voorzitter, ik heb het amendement betreft het investe-



Raad 23 januari 2017                              23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>ringsfonds ook gelezen, maar is dit niet verstoring van de markt? Want u laat de prijs in de HOM extra
oplopen om dat vervolgens in de Dorpsstraat en in het Stadshart te investeren. Volgens mij is dat de
omgekeerde wereld van wat we als overheidspartij zouden moeten willen.

Mevrouw Walther (PvdA): Ja, we vinden dat als er veel geld wordt verdiend in de HOM, we dat ook
moeten investeren in onze stad want daar worden uiteindelijk zowel de HOM als de ondernemers in
de Dorpsstraat en het Stadshart beter van. Daar worden we gewoon een sterkere stad van, dat is hoe
wij het zien.
Dan het verkeer en parkeren en fijnstofuitstoot. We hebben de zorgen en bezwaren van met name de
omwonenden van een eventuele HOM heel goed gehoord. De eerste onderzoeken en mogelijke op-
lossingen zijn nu nog onvoldoende uitgewerkt. De knelpunten moeten wat de PvdA betreft echt wor-
den weggenomen. Niemand zit te wachten op een verkeersinfarct.

De voorzitter: Een vraag van de heer Westhoek.

De heer Westhoek (SP): Voorzitter, ik zit even terug te denken aan de woorden die u net zei over het
investeringsfonds. U gaf aan dat zowel de ondernemers als de gemeente bij moet dragen aan het
Stadshart en de Dorpsstraat. Als u aangeeft 'de gemeente moet ook meebetalen', geeft u daarmee
volgens mij gewoon aan dat het een negatief effect zal hebben op de Dorpsstraat en het Stadshart. Ik
ben wel benieuwd hoe u daar dan tegenaan kijkt. Ik denk wanneer u dat misschien bij die onderne-
mers vandaan wilt halen 'oké', maar door ook te zeggen 'de gemeente moet bijdragen', geeft u wel
een heel duidelijk signaal dat er negatieve effecten zijn.

Mevrouw Walther (PvdA): Ook door de gemeente zal veel geld worden verdiend als er meer ozb
wordt geheven en dan vinden we het goed dat er ook een impuls gaat naar de stad als geheel. Dan
vinden we dat ook de winkeliers in de Dorpsstraat en het Stadshart daarvan moeten kunnen profite-
ren.

De voorzitter: Een vervolgvraag van de heer Feijen.

De heer Feijen (SP): Ja, een vervolgvraag, ik neem het over want zo doen we dat, in samenwerking.
Heeft mevrouw Walther enig idee wat de ozb-opbrengsten zullen worden als die HOM er eenmaal
komt? Die zijn namelijk niet bijster hoog, kan ik u vertellen.

Mevrouw Walther (PvdA): Ik heb geen exacte cijfers maar de verwachting is dat de ozb in ieder geval
zal worden geheven. Ik neem aan dat we daar niet voor zullen vrijstellen dus dan zal daar ook een
bijdrage voor moeten komen.

De heer Feijen (SP): U weet het dus niet.

Mevrouw Walther (PvdA): We roepen de wethouder op om met de knelpunten in het verkeer die er
sowieso al zijn aan de slag te gaan en niet af te wachten of de HOM er komt of niet. Verder moeten er
goede afspraken komen over parkeertarieven en bewegwijzering, maar ook willen we goede OV-
oplossingen zien. Daarnaast zien we graag parkeergelegenheid aan de randen van Zoetermeer en
pendelbusjes van en naar het centrum waarbij we het college opdragen zoveel mogelijk mensen met
een afstand tot de arbeidsmarkt in te zetten. We dienen daarvoor samen met D66 een amendement
in.

De voorzitter: De heer Van der Tol.

De heer Van der Tol (GroenLinks): U zegt dus dat u wilt dat mensen buiten de stad parkeren en dan
met een pendelbusje naar de stad gaan, maar hoe gaat u er dan voor zorgen dat de mensen niet toch
wel naar de binnenstad toerijden?

Mevrouw Walther (PvdA): Het hoeft niet uitgesloten te worden maar we willen wel de mogelijkheid
bieden, zoals dat ook in Leiden bestaat.

De heer Van der Tol (GroenLinks): Het punt is, je neemt zo'n maatregel om de druk op de binnenstad
te verlagen, neem ik aan. En het is een beetje raar dat u zegt 'ik weet niet wat de mensen dan kiezen,
dat moeten ze zelf weten'. Als je zo'n maatregel neemt, moet je in de binnenstad voorkomen dat men-



                                                  24                               Raad 23 januari 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>sen daar gaan parkeren, dus wilt u nu dat er buiten de stad geparkeerd wordt of wilt u dat er in de
binnenstad geparkeerd wordt?

Mevrouw Walther (PvdA): We vinden dat op het moment dat het heel druk wordt in de stad, je aan de
buitenkant de keuze kunt hebben om daar te parkeren en je naar het centrum te laten brengen want
dat is voor iedereen bevorderlijk voor de verkeersdoorstroming.
Zeer belangrijk punt voor de PvdA is natuurlijk het creëren van werkgelegenheid. Als we Zoetermeer
en de regio bruisend en vitaal willen houden moeten we banen creëren op allerlei niveaus. Niet alleen
in de winkels, maar ook in schoonmaak, de beveiliging, de restaurants, het regelen van het verkeer in
de stad of parkeerbegeleiding. Ook voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt moet in de
HOM plaats zijn om aan de slag te gaan We willen banen voor werkzoekenden, jongeren, ouderen en
mensen die niet zo makkelijk aan een baan komen. Daarom willen we dat het college met de HOM
daarover afspraken maakt. Hiervoor dienen we een amendement in.
Ten slotte zien we graag een duidelijke exitstrategie.

De voorzitter: Een vraag van de heer Boerboom.

De heer Boerboom (GroenLinks): Ja, dank u wel voorzitter. Ten aanzien van het amendement over
afspraken voor werkgelegenheid, u heeft het wel over afspraken maken, maar u noemt geen harde
getallen. Met welke getallen bent u tevreden?

Mevrouw Walther (PvdA): We verwachten dat het college terugkomt met een goed resultaat en daar-
om geven we dit amendement mee en dan zullen we het totaalpakket bekijken dat we terugkrijgen en
dan verwachten we dat er een goed resultaat ligt en dat er recht wordt gedaan aan dit amendement
dat we hebben ingediend.

De voorzitter: Gaat u verder.

Mevrouw Walther (PvdA): We zien graag een duidelijke exitstrategie. Stel dat de HOM onverhoopt
toch geen succes wordt, wat dan? We moeten de risico's die dan optreden zo goed mogelijk afkaar-
ten, daarom dienen we het amendement van D66 over polyinzetbaar bouwen mede in.
Dan is er nog het probleem met de eigenaren van de woontorens. We krijgen heel verschillende reac-
ties en hoe het er nu precies voor staat, is voor ons onduidelijk. Wat de PvdA betreft moet eerst het
probleem met de VvE's zijn opgelost voordat we verder kunnen onderzoeken of een samenwerkings-
overeenkomst sluiten en daarvoor dienen we een motie in.
We zijn blij dat het college het besluitvormingstraject heeft opgedeeld in fases. Daarmee nemen we nu
weer een stap richting de HOM om verder te onderzoeken of de plannen kunnen worden gerealiseerd
maar dat wil nog niet zeggen dat de HOM er zonder meer komt. Een outlet mail kan een kans zijn
voor de stad. We geven als raad harde voorwaarden mee en het college moet echt aan de slag en
met een klinkend resultaat terugkomen.

Amendement nr. 1701-E ingediend door PvdA, LHN
Afspraken over werkgelegenheid

"De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 23 januari 2017;

besluit:
     raadsvoorstel DOC-2016-006580 'Resultaten onderzoeken Holland Outlet Mali' als volgt aan te
     passen:
     aan besluit 2. een nieuw onderdeel f. toe te voegen en de daarop volgende onderdelen te her-
     nummeren;
     nieuw onderdeel:
     'f. het college maakt in de diverse ontwikkelfasen van de HOM met de initiatiefnemers, bouwers,
     projectontwikkelaars, eigenaren e.d. van de HOM afspraken over voldoende werkgelegenheid
     voor werkzoekenden uit de Metropoolregio en Zoetermeer (ook voor werkzoekenden met een
     grotere afstand tot de arbeidsmarkt), stageplekken voor jongeren in opleiding en andere passen-
     de vormen van Social Return On Investment (SROI)'."

Amendement nr. 1701-F ingediend door PvdA, D66, Zó! Zoetermeer
Handhaving hoogwaardig winkelaanbod HOM



Raad 23 januari 2017                             25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>"De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 23 januari 2017;

besluit:
     raadsvoorstel DOC-2016-006580 'Resultaten onderzoeken Holland Outlet Mail' als volgt aan te
     passen:
     in besluit 2 de tekst van onderdeel a. als volgt aan te passen:
     huidige tekst onderdeel a.:
     'a. het winkelaanbod in de HOM (oudere collecties en B-keuze artikelen in de mode- en sport-
     branche) dient complementair te zijn aan het winkelaanbod in de rest van de binnenstad (Stads-
     hart en Dorpsstraat) en de wijkwinkelcentra en hiervoor zowel publiekrechtelijk als privaatrechte-
     lijk afspraken te maken met de initiatiefnemers. Daarnaast dienen, ten behoeve van complemen-
     tariteit ten opzichte van andere reguliere winkelcentra in de regio, publiekrechtelijke afspraken
     door middel van het bestemmingsplan gemaakt te worden.';
     nieuwe tekst onderdeel a.:
     'a. het winkelaanbod in de HOM (oudere collecties en B-keuze artikelen in de mode- en sport-
     branche) dient hoogwaardig en complementair te zijn aan het winkelaanbod in de rest van de
     binnenstad (Stadshart en Dorpsstraat) en de wijkwinkelcentra en hiervoor dienen zowel publiek-
     rechtelijk als privaatrechtelijk afspraken te worden gemaakt met de initiatiefnemers, ook over
     kwaliteitsbewaking en -handhaving. Daarnaast dienen, ten behoeve van complementariteit ten
     opzichte van andere reguliere winkelcentra in de regio, publiekrechtelijke afspraken door middel
     van het bestemmingsplan gemaakt te worden'."

Amendement nr. 1701-G ingediend door PvdA, D66, Zó! Zoetermeer
Design HOM, uniek, hoogwaardig en groen

"De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 23 januari 2017;

besluit:
-    raadsvoorstel DOC-2016-006580 'Resultaten onderzoeken Holland Outlet Malt als volgt aan te
     passen:
     aan besluit 2. een nieuw onderdeel g. toe te voegen en de daarop volgende onderdelen te her-
     nummeren;
-    nieuw onderdeel:
     'g. gezien de ambities van Zoetermeer op het gebied van duurzaamheid en groen dient de HOM
     bij te dragen aan deze ambities door een uniek design, een duurzame bouw en een aantrekkelij-
     ke groene uitstraling'."

Amendement nr. 1701-H ingediend door PvdA, D66, ZO! Zoetermeer, VVD
Investeringsfonds Dorpsstraat/Stadshart

"De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 23 januari 2017;

besluit:
-    raadsvoorstel DOC-2016-006580 'Resultaten onderzoeken Holland Outlet Mail' als volgt aan te
     passen:
     aan besluit 2. een nieuw onderdeel c. toe te voegen en de daarop volgende onderdelen te her-
     nummeren;
-    nieuw onderdeel:
     'c. Het Stadshart en de Dorpsstraat dienen nog meer mee te profiteren van de aantrekkingskracht
     van de HOM. Het college maakt met de HOM en huidige ondernemers en eigenaren in het
     Stadshart en Dorpsstraat afspraken over een in te stellen investeringsfonds waaraan alle partijen
     bijdragen, over samenwerking en maatregelen voor versterking van de binnenstad. De HOM en
     de gemeente zorgen hierbij voor een financieel significante bijdrage. Tevens dient de gemeente
     een actieve rol te spelen in de profilering van de Dorpsstraat'."

Motie nr. 1701-06 ingediend door PvdA, D66
Eerst afspraken met de VvE's op orde

"De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 23 januari 2017;




                                                   26                               Raad 23 januari 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>constaterende dat:
-   de HOM er alleen kan komen als de VvE's van de woontorens boven het huidige Woonhart ak-
    koord gaan met de komst van de HOM;
-   de gesprekken tussen de bewoners en de eigenaren van het Woonhart nog gaande zijn, en er
    zelfs een mediationtraject is gestart;
-   het voor de raad onduidelijk is in welke fase deze gesprekken zich bevinden en of een principe-
    akkoord binnenkort gesloten zal worden;

overwegende dat:
    het verstandig is dat er eerst een principeakkoord komt in de hoofd-VVE tussen de bewoners/
    eigenaren van de woontorens en de winkeleigenaren van het Woonhart over de eisen en wensen
    ten behoeve van de volgende uitwerkingsfase in de voorgestelde transformatie naar de HOM,
    voordat de gemeente allerlei onherroepelijke stappen gaat ondernemen in de richting van een
    samenwerkingsovereenkomst met de initiatiefnemers van de HOM (en/of nieuwe financiële ver-
    plichtingen aangaat zonder dat daarvoor kostenverhaal is afgesproken);

draagt het college op:
-   om pas nieuwe financiële verplichtingen voor de onderzoeken in de uitwerkingsfase aan te gaan
    (tenzij daarvoor kostenverhaal met de initiatiefnemers is afgesproken) en een samenwerkings-
    overeenkomst te sluiten als er een principeakkoord is in de hoofd-VVE tussen de initiatiefnemers
    van de HOM en woningeigenaren;

en gaat over tot de orde van de dag."

De voorzitter: Dan is het woord aan de heer Bos.

De heer Bos (D66): Voorzitter, afgelopen zaterdag stonden we op het Stadhuisplein en hebben we
een goed gesprek met de mensen gevoerd en dat voelt altijd als een warm bad, maar ik geloof dat
mijn lijf het als een koude douche ervaren heeft en het kan zijn dat ik het glas toch aanraak, maar om
andere reden dan de insprekers suggereerden.
Voorzitter, de HOM is een majeur project, van onze stad en in onze stad. Voor de toekomst van onze
inwoners en ook voor de omwonenden. Met velen hebben we erover gesproken, in de stad en in de
regio. Voorzitter, de HOM is een kans om de binnenstad te versterken mits voldaan wordt aan een
aantal voorwaarden. D66 wil meer bruis in de stad, de levendigheid versterken en meer werkgelegen-
heid. Met de HOM zien we kans om dat te realiseren maar het luistert wel nauw hoe je dat doet.
D66 stelde eind vorige jaar richtinggevende vragen aan het college op basis van wat we hoorden van
bewoners en ondernemers. Onze handschoen heeft het college positief opgepakt, onze dank nog
daarvoor.
Al met al is dit het vertrekpunt voor onze voorwaarden die volgens D66 belangrijk zijn als we de bin-
nenstad willen versterken. Voorwaarden die we verwoord hebben in een aantal amendementen, maar
ook voorwaarden waarvoor we ons aansluiten bij amendementen van andere fracties. Op hoofdlijnen
zijn dat ontzien van omwonenden, volwaardige integratie HOM en Stadshart, waarborging comple-
mentariteit, investeringsfonds voor Stadshart en Dorpsstraat en transferia aan de rand van de stad.
Voorzitter, ontzien van omwonenden vinden we van groot belang voor een breder draagvlak dichtbij,
ook direct rond die HOM. De actiegroep DoeNietZoMall heeft ook gereageerd. We begrijpen dat ze
onze voorwaarden en die van andere fracties op prijs stelt. De actiegroep wil deelnemen aan de
klankbordgroep, kan het college dat toezeggen? De Samenspraakgroep kwam ook recent met een
advies. Samenspraak moet breder getrokken worden, veel breder. Niet alleen over het DPO en de
verkeersproblemen, maar ook over de vraag 'wat betekent de HOM voor het karakter van onze stad?'
Wat vind het college van dat advies?
Vele discussies woedden in de stad, in de raad en in de fracties. Stevige discussies, gevoed vanuit
verschillende visies. Willen we Zoetermeer op de kaart zetten en banen scheppen? Kunnen we het
huidige Stadshart en de Dorpsstraat versterken?
Voorzitter, ter afronding. Onze voorwaarden zijn stevig maar belangrijk voor het versterken van de
binnenstad. Bekrachtiging en realisatie van deze voorwaarden opent deuren, maar nog niet helemaal.

De voorzitter: Een vraag van mevrouw Ter Laak.

Mevrouw Ter Laak (CDA): Dank u wel voorzitter. Stel dat de ontwikkelaar of de investeerder of beleg-
ger niet meedoet aan al deze voorwaarden, wat gaat u dan doen?



Raad 23 januari 2017                               27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>Komt er dan geen HOM of stelt u dan geen voorwaarden?

De heer Bos (D66): We gaan ervan uit dat een investeerder wel degelijk aan deze voorwaarden kan
voldoen. We hebben ook begrepen dat er veelvuldig contact is met het zenuwcentrum van de inves-
teerder, ergens in Europa, vermoedelijk Londen, dus daar is voortdurend afstemming.

De voorzitter: Mevrouw Ter Laak.

Mevrouw Ter Laak (CDA): Graag een vervolgvraag. We hebben ervaring met voorwaarden stellen, ik
noem het Keerpunt, dat hebben we verkocht, daar hebben we heel veel voorwaarden bij gesteld,
maar het blijkt dat degene die het heeft overgenomen daar geen boodschap aan had, er is niets mee
gebeurd. We hebben er een rekenkameronderzoek op gezet, en de Rekenkamercommissie heeft heel
duidelijk gewaarschuwd voor dit soort voorwaarden in overeenkomsten. Ik zeg 'een gewaarschuwd
mens en een gewaarschuwde raad, telt voor twee'.

De heer Bos (D66): Dat is wel van een heel andere orde van grootte, of we nou zeggen 'we hebben
nu enige kennis over de eigenaren van het Keerpunt', of u praat over een... Dat soort firma's, interna-
tionaal, dat is even een iets andere orde van grootte, om het zo te zeggen. En laat ik het ook zo stel-
len, daarom zijn we ook zo kien op die voorwaarden die we nu stellen. Vooraf, in plaats van achteraf.

Mevrouw Ter Laak (CDA): Ik had het niet over de investeerder, ik had het over de voorwaarden.

De voorzitter: Ik had u niet meer het woord gegeven. We doen het meestal in een vraag en eventueel
een vervolgvraag. De heer Van der Tol nog.

De heer Van der Tol (GroenLinks): Voorzitter, de heer Bos heeft het over voorwaarden. Een week
geleden had mijnheer Bos het nog over stringente voorwaarden. En ik heb een conceptamendement
gezien en de stringente voorwaarde dat er een rondloop met het Stadshart moet zijn, is nu een voor-
waarde geworden dat er 'waar mogelijk' een rondloop met het Stadshart moet zijn. Dus ik vind de
woordenbrij van de heer Bos wat... U zegt eerst 'stringente voorwaarden' en een week later is het al
een stuk minder. Waar zijn we volgende week?

De voorzitter: De heer Bos.

De heer Bos (D66): Waar zijn we volgende week? Ik denk dat u toch een keer goed moet kijken naar
hetgeen we de vorige keer hebben ingesproken en wat er nu voorligt. Het is verrekte moeilijk om daar
nog enig lichtspleetje tussen te vinden. Het is een kwestie van woordkeuze, maar vooruit, de strekking
is duidelijk, dat is helder, je kunt het op allerlei manieren formuleren.

De voorzitter: De heer Van der Tol.

De heer Van der Tol (GroenLinks): Voorzitter, er is niet een streepje licht tussen, maar zo'n beetje al
het licht dat tussen de keerkringen valt op deze aarde.

De heer Bos (D66): Ja? Een verschil van dag en nacht zegt u? Maar ik daag u toch uit onze amen-
dementen te steunen want dat is ook in uw belang want die amendementen dienen er juist toe om het
voorstel te verbeteren op het punt van de zorgen van de bewoners en de ondernemers. Dus we da-
gen u uit, het is ook in uw belang om voor te stemmen.

De voorzitter: Gaat u verder.

De heer Bos (D66): Ik was blijven steken bij bekrachtiging en realisatie van deze voorwaarden, waar
u het ook over had, dat opent deuren. De deuren van onze stadspoort voor een breder gedragen
HOM. De uitwerking van de plannen zien we met vertrouwen tegemoet en we hebben een aantal
amendementen dat we nu officieel zullen indienen.

Amendement nr. 1701-1 ingediend door D66, PvdA en VVD
Volwaardige integratie HOM en Stadshart

"De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 23 januari 2017;



                                                   28                               Raad 23 januari 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>besluit het raadsbesluit DOC-2016-006580 als volgt aan te passen:
-   punt 2b. te vervangen door:
    'Er dient een fysieke integratie te komen tussen de winkelgebieden van de HOM en van het
     Stadshart die substantieel verder gaat dan de huidige schetsontwerpen van Provast suggereren,
    zodanig dat één doorlopend en bij voorkeur ook rondlopend winkelcircuit ontstaat, om daarmee
    combinatiebezoek maximaal te stimuleren. Bij de planuitwerking worden de stakeholders van het
     Stadshart betrokken. Voorts dient er een aantrekkelijke verbinding te komen met het Dobbege-
     bied en Dorpsstraat."

Amendement nr. 1701-J ingediend door D66, PvdA, Zó! Zoetermeer en VVD
Transferia aan de randen van de stad

"De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 23 januari 2017;

besluit het raadsbesluit DOC-2016-006580 als volgt aan te passen:
-    achter punt 2e. toe te voegen:
     'Daarbij tevens de aanleg van transferia aan de randen van de stad te verkennen, bedoeld om
     een substantieel deel van de bezoekers af te vangen en daarmee de druk op de parkeerruimte in
     de binnenstad te beperken. Voor het beheer van de transferia zoveel mogelijk mensen in te
     schakelen met een afstand tot de arbeidsmarkt'."

Amendement nr. 1701-K ingediend door D66, VVD
Ontzien omwonenden van de HOM

"De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 23 januari 2017;

besluit het raadsbesluit DOC-2016-006580 als volgt aan te passen:
-    nieuw punt 2f. na punt 2e. toe te voegen, en hierna te hernummeren:
     '2f. Direct omwonenden van de HOM en de toegangswegen tot de HOM dienen zoveel mogelijk
     ontzien te worden op het punt van verkeersoverlast, fijnstof, geluid, parkeerproblemen en kosten
     ten gevolge van de HOM. Er wordt voorzien in maatregelen die fijnstof en geluid ten gevolge van
     de HOM beperken en bij voorkeur verbeteren. Sluipverkeer door woonwijken wordt ontmoedigd.
     Gezorgd wordt voor een goede ontsluiting van de Schouwenbuurt. Omwonenden in samenspraak
     hierbij te betrekken'."

Amendement nr. 1701-L ingediend door D66, PvdA en VVD
Polyinzetbaar bouwen

"De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 23 januari 2017;

besluit het raadsbesluit DOC-2016-006580 als volgt aan te passen:
     nieuw punt 2m. toe te voegen:
     '2m. Het HOM-gebouw dient toekomstgericht ontworpen te worden, zodanig dat het te zijner tijd,
     mocht een bestemming als outlet niet meer opportuun zijn, ook voor andere doeleinden en func-
     ties geschikt kan worden gemaakt."

Amendement nr. 1701-M ingediend door D66
Iconische uitstraling HOM

"De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 23 januari 2017;

besluit het raadsbesluit DOC-2016-006580 als volgt aan te passen:
     nieuw punt 2f. na punt 2e. toe te voegen, en hierna te hernummeren:
     '2f. De HOM moet een voor Zoetermeer beeldbepalend gebouw worden. Daartoe dient de archi-
     tectuur van de HOM van buitengewone kwaliteit te zijn: iconisch en spraakmakend. Om te bepa-
     len of het architectonisch ontwerp aan deze eisen voldoet, wordt een beoordelingsproces doorlo-
     pen waarbij gezaghebbende deskundigen worden betrokken. Het college legt een voorstel voor
     dit proces ter accordering aan de raad voor'."

De voorzitter: Dank u wel. Dan is het woord aan de heer Boerboom.



Raad 23 januari 2017                             29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>De heer Boerboom (GroenLinks): Geacht college, collega-raadsleden en mensen op de tribune en
mensen thuis. De tijdelijke huisvesting van vluchtelingen, de bouw van jongerenwoningen en het slui-
ten van speelplekken, stuk voor stuk dossiers waar veel belangstelling voor was vanuit de stad. Echter
is er zelden zoveel aandacht geweest als voor het dossier van de Holland Outlet Mail. Een enorme
groep inwoners en ondernemers maakt zich oprecht zorgen over hun gezondheid, de bereikbaarheid
van hun woning, en het voortbestaan van hun winkel.
De afgelopen maanden heeft het college voor € 500.000,00 onderzoeken laten uitvoeren die duidelijk-
heid hadden moeten geven over de effecten op deze domeinen. GroenLinks moet echter, net als veel
inwoners en ondernemers, de harde conclusie trekken dat de onderzoeken alleen maar geleid hebben
tot meer onduidelijkheid en onrust. Waar het gaat om de leefbaarheid had mijn fractie, net als de in-
woners, maar één ding willen lezen 'er zijn metingen gedaan die zijn doorgerekend naar verschillende
fases van de bouw van de HOM en hebben de volgende effecten op de gezondheid:' De constatering
is pijnlijk dat er slechts met wat modellen is gespeeld waarbij de resultaten binnen de landelijke nor-
men blijven.
Een ander vraagstuk rondom de leefbaarheid is de bereikbaarheid. Ook tijdens de commissie heeft
mijn fractie al aangehaald dat dit onderzoek onvolledig is. Daar worden aannames gedaan die niet
worden onderbouwd en daar bovenop komt dat er te weinig met dynamische modellen is gerekend
waardoor de effecten op belangrijke toegangswegen onvoldoende onderzocht zijn. En ook het parke-
ren blijft een groot vraagstuk. Voorzitter, wanneer het college instemt met de bouw van de HOM, waar
mogelijk zeven miljoen mensen op afkomen, zijn dit soort onderzoeken noodzakelijk voor een wel-
overwogen besluit.

De voorzitter: Mevrouw Meijer.

Mevrouw Meijer (VVD): Dank u wel voorzitter, een vraag aan de heer Boerboom. Als u aangeeft wat
er allemaal onduidelijk is, waarom zegt u dan niet tegen het college 'ga dit verder onderzoeken?' Ziet
u nergens de vele voordelen die zo'n HOM voor onze stad kan hebben waardoor u dat de moeite
waard vindt om nog verder uit te zoeken?

De heer Boerboom (GroenLinks): Ik wil mevrouw Meijer vragen waarover we vanavond praten. Vol-
gens mij praten we vanavond over de haalbaarheidsonderzoeken en hadden we dit vanavond duide-
lijk moeten hebben. Om nu weer te zeggen 'we gaan € 700.000,00 investeren in iets waarvan we ei-
genlijk nog niet eens weten wat de uitkomsten zijn', plus dat ik net aangaf dat wij ook onze twijfels
hebben over de aannames die in dit onderzoek zijn gedaan, welk vertrouwen geeft dat voor nieuw
onderzoek? Volgens mij zijn we dan op de verkeerde weg met elkaar.

Mevrouw Meijer (VVD): We spreken zeker over de haalbaarheidsonderzoeken en volgens mij liggen
die ook voor. We hebben daar zelf opdracht toe gegeven. We hebben ook tegen het college gezegd
'voer ze uit want we willen ze onafhankelijk hebben'. Dus ik twijfel niet aan de kwaliteit van de rappor-
ten. En op basis van die haalbaarheidsonderzoeken zeggen we dan vanavond 'we zijn wel of niet voor
het verdergaan met het ontwikkelen van de HOM', het verder voortbouwen op die onderzoeken die er
liggen. Dus dat betekent dat we de onderzoeken die nu wat oppervlakkig zijn uitgevoerd, omdat we
daar een bepaald bedrag voor ogen hadden om uit te geven, verder uitdiepen. Daar is geld voor no-
dig. Ik begrijp niet waarom GroenLinks niet deze volgende stap kan zetten.

De heer Boerboom (GroenLinks): Volgens mij waren we uberhaupt niet voor deze haalbaarheidson-
derzoeken als GroenLinks en wederom, als we hiermee verder willen, wat we toentertijd ook hebben
aangegeven, is het volgens mij aan de initiatiefnemers om dat geld voor die onderzoeken te betalen
en daarmee verder te gaan.

De voorzitter: Gaat u verder.

De heer Boerboom (GroenLinks): Naast de leefbaarheid is een tweede belangrijk punt de vitaliteit
van de binnenstad. Ook bij deze onderzoeken heeft GroenLinks tijdens de commissievergaderingen al
aangegeven sterk te twijfelen over de aannames. De inkomsten waarop de extra banen gebaseerd
zijn, komen voort uit bezoeken van buiten de regio en juist in deze cijfers zitten grote onzekerheden.
Vorige week nog heeft een hoogleraar sterke twijfels geuit over de te verwachten bezoekers van bui-
ten de regio. Wanneer deze extra bezoekers van buiten de dertigminutenzone niet naar de stad ko-
men, is het daadwerkelijk aantal extra banen in Zoetermeer zeer beperkt.
Voorzitter, de ontwikkeling van de HOM is een oplossing voor een vastgoedinvesteerder die vindt dat



                                                   30                                Raad 23 januari 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>hij te weinig geld verdient op dit moment. Het college reageert hierop vanuit angst dat als we dit niet
doen, de stad ten dode is opgeschreven, en blijft reclamepraatjes houden en voor sinterklaas spelen
om 31.000 m2 vloeroppervlak toe te voegen in een markt die al tegen zijn grens aan zit. Echter, wat
het college gaat bereiken, is het tegenovergestelde door een verstoring in de retailsector te veroorza-
ken. Voorzitter, wat GroenLinks betreft is dit reageren uit angst absoluut niet de oplossing.
Hieruit volgt een derde punt dat belangrijk is in dit dossier, het financiële risico. Wanneer we instem-
men met de volgende fase gaan we nog een keer € 700.000,00 investeren. Het totaal bedrag komt
daarmee nu al op € 1,2 miljoen waar de inwoners nog niets voor terug krijgt. Daar komt bij dat als we
nu verdergaan, het point of no return akelig dichtbij komt. Met andere woorden, wanneer de HOM er
wel gaat komen, staan ons nog veel meer risico's te wachten, hetgeen Zoetermeer zijn spaarpotje kan
kosten. Er mag dan ook verwacht worden dat er een goede businesscase gemaakt is Echter, Groen-
Links moet constateren dat de memo met de businesscase zo summier en simpel is dat de risico's die
er zijn, niet eens in beeld zijn. Een eerstejaars student bedrijfskunde had een sterker en minder een-
zijdig beeld geschetst van alle inkomsten en uitgaven.
Aangezien het college niet met verschillende scenario's werkt, doen we graag een voorzet. Wanneer
de HOM een groot succes wordt en er daadwerkelijk zeven miljoen bezoekers komen, gaat dit ten
koste van de bereikbaarheid van onze wijken en ons Stadshart. Een van onze unique selling points op
dit moment. Daarnaast gaat het ten koste van onze duurzaamheidsambities en ten koste van de ons
omringende gemeenten. Wanneer de HOM geen succes wordt, zitten we met een enorme leegstand
in zowel het Stadshart als de HOM en staat Zoetermeer voor een enorme opgave. Met andere woor-
den, volgens GroenLinks is er geen succes aan de HOM te behalen. Mijn fractie constateert ook dat
andere fracties in de gemeenteraad al deze risico's zien maar krampachtig vasthouden aan goede
hoop en voor de buitenwereld een toneelstukje van moties en amendementen opvoeren.

De voorzitter: U heeft nog een halve minuut.

De heer Boerboom (GroenLinks): Met de motie over het in gesprek gaan met inwoners nemen we
onze inwoners uberhaupt niet meer serieus en nee, wij kunnen ons niets anders voorstellen dan dat
zij dat ook zo voelen. Daar bovenop komt het financiële aspect kijken van alle extra eisen waarvan
enkele verre van realistisch zijn. Dit geld kunnen we beter investeren op een andere manier, waar
Zoetermeer veel meer baat bij heeft voor de toekomst.

De voorzitter: Mevrouw Meijer.

Mevrouw Meijer (VVD): Ik vraag me dan toch af of GroenLinks wel goed heeft geluisterd naar alle
insprekers en alle informatieavonden want we hebben niet alleen tegenstanders gehoord, we hebben
ook veel voorstanders gehoord. Volgens mij doen de mensen die vanavond voor stemmen met amen-
dementen en moties juist recht aan alles wat ze hebben gehoord, want ze stemmen voor, daarmee
bedienen we de voorstanders, en we hebben onze voorwaarden en eisen, en daarmee bedienen we
de tegenstanders.

De heer Boerboom (GroenLinks): Voorzitter, ik heb net al aangegeven over de motie die u indient
over in gesprek gaan met de inwoners, dat we dat volgens mij vooraf hadden moeten doen en niet nu.
En als we zien hoeveel tegenstand en weerstand er is, moeten we ons afvragen of we uberhaupt wel
met zo'n proces verder moeten gaan.

De voorzitter: Wilt u afronden want uw tijd is om.

De heer Boerboom (GroenLinks): Al het eerdergenoemde komt samen in het algemeen belang dat
we als stadsbestuur in het oog moeten houden. In deze situatie betekent het dat de belangen van de
leefbaarheid, vitaliteit van het centrum en financiële risico's moeten afwegen tegen de positieve kan-
ten van de komst van de HOM, die overigens volstrekt onzeker zijn. Daar bovenop, zoals al in mijn
inleiding genoemd, komt de enorme verdeeldheid in de stad rond de ontwikkeling van de HOM het
geheel ook niet ten goede. Voorzitter, dit alles overwegend is de conclusie wat GroenLinks betreft
heel simpel: stop met deze bijstand aan vastgoedinvesteerders en ga samen met onze inwoners echt
investeren in onze mooie stad!

De voorzitter: Dank u wel. Dan is het woord aan de heer Feijen.

De heer Feijen (SP): Ja, ter ligt inmiddels bijna 18.000 m2 aan amendementen en moties.



Raad 23 januari 2017                                 31
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>Voorzitter, het is 'HOMmeles' in de stad. Een of andere onbekende investeerder wil een megalomaan
outlet centre bovenop de tunnelbak bouwen. Je vraagt je af welke Mall-loot dat plan bedacht heeft.
Vanavond neemt de gemeenteraad een principebesluit of zij wil dat de outlet mail in Zoetermeer ge-
bouwd wordt. Welke belangen gaan vanavond prevaleren? Die van het kapitaal of die van de mensen
in de stad? Het besluit dat vanavond genomen wordt heeft betrekking op de eerste fase van de HOM,
maar de effecten daarvan zijn helemaal niet onderzocht, alleen de mogelijke effecten van de tweede
fase zijn onderzocht. Op basis van gedateerde gegevens wordt een toekomstvoorspelling gedaan
voor over ongeveer vijftien jaar, zo'n voorspelling is zeer onbetrouwbaar. Of, zoals de onderzoekers
van DT&P aangeven, 'de voorspellende waarde is zeer beperkt'.
Volgens het college zouden de voordelen voor Zoetermeer zogenaamd geweldig zijn. Maar garanties
wil de wethouder niet geven, die geeft hij alleen op stofzuigers en laten die nou niet te koop zijn in die
HOM. De bezoekersaantallen, economische impuls en werkgelegenheid worden schromelijk over-
schat en de negatieve omzeteffecten, ruimtelijke, verkeerstechnische en milieuaspecten onderschat.
De afgelopen weken hebben we kennis kunnen nemen van tal van bezwaren van inwoners, onderne-
mers uit de Dorpsstraat, Stadshart en Woonhart en andere actoren in de omgeving. Laten we als ge-
meenteraad naar de bezwaren luisteren en niet verdergaan met dit plan. We zijn straks € 2,5 miljoen
kwijt voordat er nog maar een paal de grond in is gegaan en dan hebben we het nog niet eens over de
miljoenen die nodig zijn voor allerlei infrastructurele aanpassingen. Daar komt nog bovenop dat hoe
meer voorwaarden de gemeenteraad vooraf stelt aan de komst van de HOM, hoe meer dat gaat kos-
ten. De vraag rijst hoever de gemeenteraad in de buidel wil tasten om al deze randvoorwaarden te
realiseren. Alles wat extra is, kost namelijk extra geld. De SP zal daarom ook geen moties of amen-
dementen steunen. We gaan partijen niet aan een meerderheid helpen om hun eisen te realiseren
waarvan nog moet blijken of ze haalbaar zijn en wat dit gaat kosten. Als er gebouwd wordt op de ver-
wachte bezoekersaantallen, die niet gaan komen, zitten we straks met al die overbodige ruimte en ook
in dat geval zal er meer verkeer op af komen dan nu het geval is met alle bijbehorende overlast voor
de omgeving. En als die bezoekers wel komen en het is een tijdelijk succes, pleegt dit een enorme
roofbouw op onze stad en is het economische effect nihil. En wat doen we met al die winkelruimte zo
meteen als een outletcentrum niet meer hip is en andere winkelconcepten de trend zetten? Of als we
geconfronteerd worden met de volgende economische crisis? Dan zitten we daarmee, wat gaat daar
dan mee gebeuren?
Als de gemeenteraad nu ja zegt, leert de ervaring dat je niet meer teruggaat, maar alleen nog stuurt
op wat er uitkomt. En dat zien we ook aan de vele voorstellen die zijn ingediend. Wat dat betreft ho-
pen we dat dit plan op de mesthoop terechtkomt, net zoals het Chinese themapark, de indoor golf-
baan, De Hollandse Meester en de andere rechtse hobby's van voorgaande colleges. De belangrijkste
vraag die voorligt is wat we met onze binnenstad willen. Wat de SP betreft, richten we ons op het ver-
sterken van het dorpshart en het Stadshart, investeren we in een binnenstad waar voor iedereen uit
Zoetermeer wat te doen is en te halen valt en vervolgens dat we samen met de stad nadenken over
welke verbinding we eventueel wel met het Woonhart gaan creëren. En niet doorgaan met dit plan.
Dus beste raadsleden, doe niet zo Mail en stem tegen de plannen van de HOM.

De voorzitter: Dank u wel. Dan is vervolgens het woord aan mevrouw Van der Veer. Zij heeft ook
maximaal twee minuten extra gevraagd.

Mevrouw Van der Meer (Zó! Zoetermeer): Goedenavond allemaal, vanavond gaat het over de HOM
en ik ben in deze raadzaal het meest onafhankelijke raadslid op dit gebied want noch in het Stadshart,
noch in de toekomstige outlet zal er mode worden verkocht in mijn maat. En ik ben de enige die daar
grapjes over mag maken. En dan nu serieus voorzitter. 0 ja, jij ook!

De voorzitter: Durft de derde zich te melden? Ik denk het niet, dames en heren. Gaat u verder.

Mevrouw Van der Meer (Zó! Zoetermeer): Nee, dat is waar, en eerlijk is eerlijk. En nu serieus.
In Zoetermeer opent in het jaar 2020 de Holland Outlet Mali haar deuren om mensen die uit de hele
regio komen de gelegenheid te geven om voor een leuk bedragje iets te kopen dat er drie keer zo
duur uitziet of om een designer jeans in de kleur van drie jaar terug te scoren. Daarna wordt er op het
Stadhuisplein een broodje half-HOM gegeten want uiteindelijk gaat het nog maar om de eerste 18.000
  2
m . Vervolgens loopt men nog even door richting Primark om te zien wat er allemaal nog meer te koop
is in Zoetermeer en met een mooie kortingsbon, gekregen bij de jeans, wordt er tot slot gedineerd in
de Dorpsstraat. Zoetermeer heeft er een heleboel banen bij, minder mensen in de bijstand en minder
mensen in de schuldhulpverlening.
Het lijkt Zó! Zoetermeer een prachtig vooruitzicht maar we komen nu bij de beren en de tijgers die in



                                                    32                                Raad 23 januari 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>dit toekomstbeeld op de loer liggen. De HOM wordt alleen een mooi feestje als aan een heleboel
voorwaarden is voldaan en als er goede oplossingen komen voor de vraagstukken die zo'n groot pro-
ject met zich meebrengt. Er zal keihard gewerkt moeten worden aan de verbinding tussen de outlet en
de bestaande winkels. En dat moet op twee manieren. Ten eerste moet er natuurlijk een goede fysie-
ke verbinding komen waardoor het combinatiebezoek voor een deel van de HOM-bezoekers werke-
lijkheid wordt. Ten tweede moet er verbinding komen op persoonlijk vlak, de mensen van de outlet en
de mensen van de bestaande winkels zullen met elkaar in gesprek moeten omdat alleen zo de best
mogelijke samenwerking bereikt kan worden. Voor het tot stand brengen van de verbindingen ligt er
een belangrijke taak bij de gemeente.
We moeten de zorgen die veel Zoetermeerders over de HOM hebben, wegnemen. Sommige bewo-
ners denken dat de file voor de rotonde bij de Sniep straks bij de Lammenschans in Leiden begint. En
dat men al vanaf Gouda in de rij komt te staan voor de file op de Australiëweg. Dat kan en mag niet
gebeuren. In de stukken staat al benoemd dat wegen en kruispunten aangepast moeten worden.
We dienen een amendement in waarin staat dat oplossingen voor de kruispunten met de Europaweg
dus met de Ondineschouw, met de Zwaardslootseweg en met de Aziëweg en het kruispunt
Zwaardslootseweg/Aïdaschouw, dat is de rotonde bij de Sniep, moeten zijn uitgevoerd voordat de
HOM wordt geopend.
Voorzitter, we moeten de zorgen die veel Zoetermeerders over de HOM hebben, wegnemen. Er zijn
mensen die denken dat we het als gemeente niet belangrijk vinden hoe het gaat met geluidsoverlast
en luchtkwaliteit. We kunnen ons dit misverstand voorstellen omdat het niet expliciet in het raadsbe-
sluit is opgenomen. Daarom dienen we samen met de VVD, ChristenUnie-SGP en PvdA een amen-
dement in om dit aan te passen.
Op 29 november jl. toen we hier met zijn allen hebben geluisterd naar de honderden mensen die met
ons over de HOM-plannen kwamen praten, hebben veel omwonenden opgemerkt dat ze er behoefte
aan hebben dat er niet alleen berekend wordt hoe het staat met luchtkwaliteit en fijnstof, maar dat er
daadwerkelijk wordt gemeten.

De voorzitter: De heer Boerboom.

De heer Boerboom (GroenLinks): Dank u wel voorzitter. In dat amendement roept Zó! Zoetermeer op
om tien jaar lang te blijven meten, maar wat gaat u doen als de waardes wel hoger worden? U stelt
expliciet 'die waardes mogen niet hoger worden', wat nou als ze wel hoger worden? Gaat u dan de
HOM sluiten of een gedeelte van de HOM sluiten? Wat gaat u dan doen?

Mevrouw Van der Meer (Zó! Zoetermeer): We hebben op dit moment in het amendement staan dat
het gaat om vijf jaar en dat we dan steeds per drie jaar kijken. Maar laten we wel wezen, wat we heb-
ben afgesproken is 'we gaan nu meten', vervolgens hebben we in 2018 het bestemmingsplan, in 2020
gaat het open. Dan gaan we eerst drie jaar kijken hoe het gaat met de HOM in kleine uitvoering. Op
dat moment kunnen we al zien hoe het staat met het fijnstof en de luchtkwaliteit. Als dat helemaal fout
gaat, gaan we natuurlijk niet uitbreiden.

De voorzitter: Gaat u verder. De heer Boerboom nog.

De heer Boerboom (GroenLinks): Ja, nog een verduidelijkende vraag. Gaat u meten voor de HOM er
is en daarop beslissen of u verdergaat met het dossier? Of gaat u pas achteraf bepalen of u verder
wilt?

Mevrouw Van der Meer (Zó! Zoetermeer): We gaan nu meten en we hebben gezegd 'in de stukken
staat dat het er niet slechter op moet worden, eerder beter' en dat gaan we in de gaten houden.

De voorzitter: De heer Feijen.

De heer Feijen (SP): U zegt dan dat we in die tijd niet gaan uitbreiden, maar daar gaat deze raad
helemaal niet meer over, daar beslist een volgende raad over.

Mevrouw Van der Meer (Zó! Zoetermeer): Nee, dan moet je nog even goed in het raadsbesluit kijken,
we gaan dat in de overeenkomst gewoon vastleggen. En u kunt er gerust op zijn, ik ben er gewoon
nog.

De heer Feijen (SP): Daar ben ik dus niet gerust op. Dat is het een beetje.



Raad 23 januari 2017                              33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>Mevrouw Van der Meer (Zó! Zoetermeer): Dat u daar niet gerust op bent, dat begrijp ik.

De voorzitter: Volgens mij kunnen we beter gewoon verdergaan en wordt u het niet helemaal met
elkaar eens.

Mevrouw Van der Meer (Zó! Zoetermeer): In het amendement hebben we dus ook opgenomen dat er
op een aantal punten in de stad meetinstrumenten worden geplaatst en dat die daar de komende ja-
ren ook blijven.
Voorzitter, we moeten de zorgen die veel Zoetermeerders hebben over de HOM, wegnemen. Uit de
vele mails die wij kregen, blijkt dat velen denken dat we als gemeente straks tegen de bezoekers die
met de auto naar de HOM komen zullen zeggen 'leuk dat u komt, zoekt u maar een fijn parkeerplekje
in de woonwijk'. Daar is geen sprake van. De HOM gaat niet open als deze raad er niet van overtuigd
is dat parkeren goed is geregeld en dat is dus niet in de woonwijk. Dit staat al als voorwaarde in het
raadsbesluit en we zijn blij dat het college de suggesties van Zó! Zoetermeer om de voorwaarden aan
te scherpen, ook met betrekking tot de toegankelijkheid, al heeft overgenomen.
We hebben nu een en andermaal gezegd dat de zorgen van de Zoetermeerders moeten worden weg-
genomen. Dat betreft natuurlijk alle terechte zorgen die de mensen hebben, maar dat betreft ook aller-
lei ideeën en aannames die niet kloppen. Er zijn werkelijk mensen in Zoetermeer die denken dat er
vanaf de opening zeven miljoen mensen door onze straten komen rijden. Het is bij onze bevolking nog
totaal niet duidelijk dat er gestart wordt met een HOM dat kleiner is dan het huidige Woonhart en dat
we pas als dat een aantal jaren open is een vervolgbesluit zullen nemen over eventuele uitbreiding.

De voorzitter: De heer Boerboom.

De heer Boerboom (GroenLinks): Dank u wel voorzitter. Heeft mevrouw Van der Meer er vertrouwen
in dat als we fase 1 gaan doen, de HOM succesvol gaat worden? Want volgens mij komen mensen
van zo'n afstand niet voor 18.000 m2 vloeroppervlak naar Zoetermeer.

Mevrouw Van der Meer (Zó! Zoetermeer): Ik kon u niet verstaan.

De voorzitter: Wilt u het nog een keer herhalen?

De heer Boerboom (GroenLinks): Mijn vraag aan u was 'denkt u dat mensen voor fase 1 ook naar
Zoetermeer zullen komen wanneer we voor 18.000 m2 vloeroppervlak kiezen?'

Mevrouw Van der Meer (Zó! Zoetermeer): Mijnheer Boerboom, ik denk dat helemaal niet, maar ik heb
ook geen € 150 miljoen die ik erin ga stoppen. Ik denk dat we ervan uit moeten gaan dat beleggers die
zoveel geld willen neerleggen daar heel veel vertrouwen in hebben en dat volg ik. En als ze niet ko-
men, hebben we ook geen probleem.

De voorzitter: Gaat u verder.

Mevrouw Van der Meer (Zó! Zoetermeer): Nee, voorzitter, dit is echt belachelijk, alle factory outlets
zijn tot nu toe kleiner begonnen en als blijkt dat de mensen niet komen, komt er geen uitbreiding. Dan
gaan de beleggers dat ook niet vragen.
De communicatie over dit belangrijke project verdient meer aandacht, helemaal omdat bij de vervolg-
stappen alle belanghebbenden, de winkeliers en de omwonenden goed moeten worden betrokken. Uit
de vele reacties die we hebben gehad, weten we dat er veel bewoners zijn die goed en kritisch nage-
dacht hebben over de situatie en die op een constructieve manier willen praten met de gemeente over
de oplossingen. We dienen een motie in om het projectteam voor dit aspect te verstevigen.
Zó! Zoetermeer zal als het met de amendementen en moties allemaal goed komt, instemmen met het
besluit. Dat doen we omdat voor ons werkgelegenheid bij alle besluiten heel zwaar weegt. Dat staat in
ons verkiezingsprogramma. In ons verkiezingsprogramma staat ook dat we voor een Factory Outlet
op de plaats van het Woonhart zijn als de verkeersafwikkeling en het parkeren goed geregeld zijn. Dat
zijn dus heel harde voorwaarden voor ons. Daar komt bij dat we niet van plan zijn om in te stemmen
met belastingverhogingen die het gevolg zijn van kosten door de HOM. Als we dus bij de volgende
stappen constateren dat de initiatiefnemers onvoldoende de kosten en risico's dragen, kan het plan
niet meer rekenen op onze steun.
Zó! Zoetermeer stemt dus in met de komst van de HOM met als voorwaarde dat de beren en tijgers
geen kans krijgen in de werkelijkheid. Dus:



                                                   34                              Raad 23 januari 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>1. goed geregeld qua verbinding met de stad
2. goed geregeld qua leefbaarheid in de stad
3. goed geregeld qua financiën voor de stad
Verbinding, leefbaarheid, financiën. Dat zijn de voorwaarden. We wensen het college en de projector-
ganisatie veel succes bij het uitwerken van de volgende stap. Dank u wel.

Amendement nr. 1701-N ingediend door ZO! Zoetermeer
Stedenbouwkundige uitgangspunten

"De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 23 januari 2017;

besluit:
-    raadsvoorstel DOC-2016-006580 Resultaten onderzoeken Holland Outlet Mail als volgt te wijzi-
     gen:
     besluit 7b. wordt besluit 7c. en toegevoegd wordt een nieuw besluit 7b. dat luidt:
     'Er wordt hierbij uitgegaan van de stedenbouwkundige uitgangspunten zoals verwoord in de sa-
     menvatting en conclusies op pagina 54 en 55 van bijlage 4 'Rapport Stedenbouwkundige Uit-
     gangspunten"."

Amendement nr. 1701-0 ingediend door n! Zoetermeer
Verkeersmaatregelen gereed vóór opening

"De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 23 januari 2017;

besluit:
     raadsvoorstel DOC-2016-006580 Resultaten onderzoeken Holland Outlet Mali als volgt aan te
     passen:
     'Besluit 6: een plan van aanpak voor de autonome verkeersknelpunten ter besluitvorming aan de
     raad aan te bieden in het kader van de nota Mobiliteit en de maatregelen uit te voeren vóór de
     eerste fase van de HOM wordt geopend.'
     wordt:
     'Besluit 6: Het college opdracht te geven om:
     a. een plan van aanpak voor de autonome verkeersknelpunten ter besluitvorming aan de raad
         aan te bieden in het kader van de Nota Mobiliteit. Dit betreft het kruispunt Aziëweg/Europa-
         weg/Australiëweg, het kruispunt Zwaardslootseweg/Europaweg/Luxemburglaan en de roton-
         de Zwaardslootseweg/Ndaschouw;
     b. een plan van aanpak voor het verkeersknelpunt kruispunt Ondineschouw/Europaweg/Dene-
         markenlaan ter besluitvorming aan de raad aan te bieden in het kader van de realisatie-
         overeenkomst;
     c. de uitvoering van de in lid a en lid b genoemde voorstellen om de betreffende knelpunten op
         te lossen te realiseren vóór de eerste fase van de HOM wordt geopend'."

Amendement nr. 1701-P ingediend door ZO! Zoetermeer, VVD, ChristenUnie-SGP, PvdA
Geluid en fijnstof

"De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 23 januari 2017;

besluit:
     raadsvoorstel DOC-2016-006580 Resultaten onderzoeken Holland Outlet Mali als volgt aan te
     passen:
     aan het raadsbesluit wordt aan besluit 2 na het laatste lid een volgend lid toegevoegd dat luidt:
     'De waarden voor geluid en fijnstof in het centrum van de stad mogen in de toekomst — of de
     HOM er nu wel of niet komt — de wettelijke grenswaarden niet overschrijden en het streven is om
     de toekomstige waarden, ten opzichte van nu, zoveel mogelijk te verlagen. Om dit te monitoren
     worden in 2017 op minstens drie logische locaties (bijvoorbeeld Zwaardslootseweg, midden
     Woonhart/HOM, Aziëweg hoek Europaweg) meetinstrumenten geplaatst. De meetinstrumenten
     blijven de komende vijf jaar actief. Daarna zal de raad besluiten, mede in relatie tot de ontwikke-
     ling en fasering van de HOM of er wel of niet nog langer gemeten moet worden. Bij verlenging na
     de eerste vijf jaar zal het hierbij telkens gaan om een periode van drie jaar. De raad draagt bij de-
     ze aan het college op om voor het plaatsen van de meetinstrumenten en het uitvoeren van de



Raad 23 januari 2017                               35
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>    metingen dekking te zoeken'."
Motie nr. 1701-07 ingediend door n! Zoetermeer
Communicatie professioneel

"De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 23 januari 2017;

overwegende dat:
    de komst van de HOM een grote impact heeft op de stad;
-   de HOM — zoals alle grote veranderingen — veel weerstand oproept waardoor ook niet correcte
    en/of niet volledige informatie wordt verspreid en misverstanden worden uitvergroot;
-   de informatie op de website, maar ook in alle andere uitingen, zoals de raadsstukken, begrijpelijk
    en correct moet worden weergegeven;
-   er in de komende tijd met een keur aan betrokkenen, vastgoedeigenaren, ondernemers en om-
    wonenden, moet worden overlegd en dat daarvoor steeds de juiste informatie begrijpelijk en
    overzichtelijk moet worden aangereikt;
-   de kwaliteit van de samenspraakbijeenkomsten cruciaal is voor het slagen van deze bijeenkom-
    sten;

draagt het college op:
-   voor de communicatie in alle bovengenoemde facetten gespecialiseerde expertise in te zetten;

en gaat over tot de orde van de dag."

De voorzitter: Dan als laatste in deze eerste termijn van de raad, mevrouw Meurs.

Mevrouw Meurs (Zoetermeer Vooruit): Dank u wel voorzitter.

De voorzitter: Dames en heren, er wordt veel van uw geduld gevraagd, maar dat hoort bij zo'n pro-
ces. Als u nog even wilt luisteren? Het woord is aan mevrouw Meurs.

Mevrouw Meurs (Zoetermeer Vooruit): Dank u wel nogmaals. Zoetermeer Vooruit is geen voorstander
van een Holland Outlet Mail in deze vorm. Er zijn te grote financiële risico's aan verbonden en te veel
onzekerheden om dit naar onze mening verantwoord door te zetten. We hebben al € 0,5 miljoen uit-
gegeven en het zal steeds moeilijker worden om ermee te stoppen omdat iedere volgende stap nog
meer investering vraagt. Zoetermeer Vooruit heeft er te weinig vertrouwen in om hierachter te staan.
We hopen op meer creatieve, alternatieve ideeën om het Stadshart een boost te geven, het Woonhart
aantrekkelijker te maken en daarmee tegelijk de werkgelegenheid te bevorderen. Dank u wel.

De voorzitter: Dank u wel. Dan vraag ik even aan de leden van het college hoeveel tijd ze willen om
te beraden. Twintig minuten? Dan gaan we om 21.50 uur verder. Nee, nee, dan gaan we om 21.40
uur door. Ik schors de vergadering tot 21.40 uur. Dames en heren! Mijn klokkijken is niet je dat van-
avond. Twintig minuten betekent dat we om 21.30 uur heropenen. Dank voor uw medewerking!

Schorsing

De voorzitter: Ik heropen de vergadering. Het woord is aan wethouder Van Leeuwen.

Wethouder Van Leeuwen: Voorzitter, 'doe het niet!', is een hartenkreet, 'het wordt namelijk helemaal
geen succes en we bouwen hier in Zoetermeer voor leegstand'. 'Doe het niet college, het wordt name-
lijk een heel groot succes en we krijgen verkeer en slechte luchtkwaliteit en andere overlast!' En hoe-
wel de uitkomst dan wel hetzelfde is, 'doe het niet', is de aanleiding natuurlijk volstrekt strijdig. Dat
heeft ons wel eens verbaasd. En dat maakt dat we gemeend hebben als college op zoek te moeten
gaan naar objectivering. En daarom hebben we in samenspraak met elkaar, met onze stad, een on-
derzoeksopdracht opgesteld en de uitkomst van die onderzoeksopdracht laat zien dat er mogelijkhe-
den zijn voor Zoetermeer, mogelijkheden voor de toekomst van onze stad. En ook voor onze regio zijn
er mogelijkheden en daarvoor is het wel noodzakelijk dat we ook goed die marketing voor die hele
regio neerzetten. Een regio barstensvol met kwaliteiten die ons inziens nog onvoldoende worden be-
nut. Wij voorzien combinatiebezoeken, niet alleen met de HOM en de Dorpsstraat of onze binnenstad,
maar we zien ook combinaties tussen Delft met zijn Delfts blauw of de Goudse kaas en Zoetermeer
en we kunnen deze regio nog veel beter tot een toeristisch centrum maken. Aan deze toeristische



                                                   36                                Raad 23 januari 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>opleving zouden we dan ook heel graag een bijdrage aan willen leveren.
Voorzitter, ik laat de regie bij u, maar...

De voorzitter: De heer Van der Tol.

De heer Van der Tol (GroenLinks): Dank u wel voorzitter. U zegt, u voorziet dus ook dat bijvoorbeeld
Delft voordeel hiervan zal hebben. Waarop is deze voorzienigheid gebaseerd? Is dat op geloof, zoals
ik al eerder deze avond heb gehoord, of is dat gebaseerd op feiten, economische analyses? En kunt u
mij ook verwijzen naar de wetenschappelijke literatuur waarop die economische analyses dan geba-
seerd zijn?

Wethouder Van Leeuwen: Ik heb op dit moment niet een hele lijst literatuur voor u paraat, vergeeft u
mij dat, maar u gaat zelf ongetwijfeld ook wel eens ergens een bezoek brengen en dan beperkt u zich
ook niet tot een paar vierkante meter maar gaat u ook de regio verkennen. Zelf ga ik zeer regelmatig
naar het noorden en dan ga ik niet alleen naar een dierentuin, maar ik ga ook met mijn kinderen naar
een verkeerspark in Assen en ik ga andere steden bezoeken en volgens mij werkt het niet alleen voor
mij zo, maar werkt het voor heel veel mensen zo dat je je niet op één ding concentreert, maar je breed
oriënteert. Want het is natuurlijk oud denken om te denken dat Zoetermeer als stad op zich staat, want
we bieden als regio een compleet aanbod voor bezoekers aan deze regio.
Maar voorzitter, laten we dan ook even focussen op onze eigen stad. Want het behoeft natuurlijk geen
betoog dat het Woonhart niet het levendige voorbeeld is dat we ons daar ooit bij hadden voorgesteld.
Al die bezoekers die we daar dachten te krijgen, zijn niet gekomen. En met de plannen voor de HOM
wordt er voorlopig dus 23.000 m2 Woonhart opgeruimd. Iets wat INretail ook steeds heeft bepleit. En
daarvoor bouwen we 18.000 m2 HOM terug, althans, als we daar in de toekomst toe gaan besluiten.
Want wat nu voorligt, is een samenwerkingsovereenkomst te sluiten.
En voorzitter, ook vanavond zijn er kritische geluiden want de beoogde werkgelegenheid zou een
farce zijn. En ons Stadshart profiteert ook niet en waar is dat dan allemaal op gebaseerd? Ik weet niet
of u het Vlaamse spreekwoord kent Menen ligt dichtbij Kortrijk maar verre van Waregem, hetgeen
zoveel wil zeggen als 'iets menen is nog niet onmiddellijk de waarheid'. Daarom hebben we deskundi-
gen gevraagd zodat we niet alleen menen, maar ook kunnen staven, staven aan praktijkervaring zoals
Rosada, zoals in Roermond, staven aan gerenommeerde onderzoeksbureaus, die in onze ogen hier
heel onterecht worden weggezet alsof wat zij erover zeggen niet deskundig zou zijn. En een fervent
tegenstander van deze ontwikkeling, INretail, heeft zelfs een opdracht verstrekt en daaruit blijkt zelfs
dat onze binnenstad er sterker op wordt. Misschien niet in de mate die wij schetsen, maar wel sterker.
En als we het dan hebben over onderzoekskwaliteiten, hoe goed zijn ze dan? Als we met zoveel zorg-
vuldigheid de tijd hebben genomen om onderzoeken te laten uitvoeren die onafhankelijk zijn, en dan
binnen no time een tegenonderzoek krijgen waarin de bronvermelding ontbreekt, zou u daar uiteinde-
lijk aan de zorgvuldigheid kunnen twijfelen.
Dus na gesterkt te zijn door deze rapporten hebben we gemeend dat we door kunnen gaan, voorzitter.

De voorzitter: De heer Boerboom.

De heer Boerboom (GroenLinks): Ja, voorzitter, ik hoor de wethouder heel veel pleiten voor haar
eigen onderzoeken, maar volgens mij zijn zelfs de meeste partijen hier inmiddels ervan overtuigd dat
die 6,5 à zeven miljoen bezoekers niet gaan komen, we hebben hier niet het achterland dat ze in
Roermond wel hebben. Dus alleen om die reden al hebben we grote twijfels bij die onderzoeken. Hoe
kijkt u daar tegenaan?

Wethouder Van Leeuwen: Dan maakt u zich in ieder geval weer minder druk over de luchtkwaliteit en
dergelijke, kan ik me voorstellen, als die bezoekers niet komen. Bovendien zijn er heel goede sugges-
ties gedaan om te kijken naar transferia en dergelijke dus daar verwacht ik ook geen problemen en
mochten die bezoekers uiteindelijk wel komen, of het zijn er iets minder, dan is het altijd nog een plus
ten opzichte van de huidige situatie. Een situatie die wel — u schuift dat wellicht een beetje terzijde —
onder druk staat met de komst van de mail in Leidschendam, want vergeet u niet, dat is het grootste
bouwproject in Nederland op dit moment. We hebben investeringen in onze binnenstad, maar dat is
een fractie van de investering die in Leidschendam plaatsvindt. Als u gaat fietsen, is het maar een
kwartiertje en u loopt daar rond.

De voorzitter: De heer Boerboom.




Raad 23 januari 2017                               37
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>De heer Boerboom (GroenLinks): Dank u wel voorzitter, maar dat is wederom gedacht vanuit angst
wethouder. En volgens mij — ik gaf het net ook al aan bij een van de mensen die eerder het woord
heeft gevoerd — spreekt u juist de hele tijd uit 'het moet complementair zijn aan elkaar' en mensen
gaan uiteindelijk ook de afweging maken 'ga ik naar Leidsenhage of ga ik naar de HOM', want het zijn
twee totaal verschillende dingen. Dus de mensen die nu al naar Leidsenhage willen, zullen daar nog
steeds naartoe gaan.

Wethouder Van Leeuwen: Maar het antwoord ligt al in uw vraag; u zegt 'het zijn twee totaal verschil-
lende dingen' en daarmee kunnen ze dus ook naast elkaar bestaan uiteindelijk. Omdat ze een heel
andere doelgroep gaan bedienen en ook een heel ander assortiment voeren, dus kunnen we naast
elkaar zorgen dat deze regio uiteindelijk sterker gaat functioneren.

De voorzitter: Nog een vraag van de heer Westhoek.

De heer Westhoek (SP): Voorzitter, daarop volgend, u begon uw verhaal met name met de vraag
'hoe kunnen we de regio versterken?' maar ik heb tot op heden iedere keer gehoord 'als we dit niet
doen, hebben we een Leidschendam waar een enorme concurrentie zit, waardoor wij dat gaan verlie-
zen'. Hoe moet ik dat dan rijmen met wat u net zei, dat we meer moeten samenwerken? Terwijl u het
eerst ziet als concurrentie. Nu geeft u aan GroenLinks aan dat het helemaal geen concurrentie is.
Weet u Uberhaupt zelf wel waarom u het wilt bouwen?

Wethouder Van Leeuwen: Ik weet dat heel goed. Als u namelijk kijkt — en INretail weet daar uiteinde-
lijk ook van alles van want op het moment dat zij Leidsenhage ontwikkelden, hebben zij gezegd 'de
regio moet hier een antwoord op formuleren' en het was ook INretail dat uiteindelijk ons heeft geadvi-
seerd om te kijken naar het Woonhart om dat om te katten naar een outlet — blijkt daar dus dat er nog
een markt is in Zuid-Holland die uiteindelijk op dit moment nog niet genoeg wordt vervuld. Daarom
liggen daar wel degelijk kansen. We zien overal in de economie dat waar uiteindelijk verkeer is, waar
traffic is, de omgeving daar ook uiteindelijk van zal profiteren; als het regent in het Stadshart, dan
drupt het ook in de Dorpsstraat, en als het regent in de HOM, zal uiteindelijk de omgeving daar ook
van profiteren. Zo werkt het in de economie. Daarvoor is allemaal literatuur beschikbaar, mocht u daar
ook nog in geïnteresseerd zijn.
Dan hebben we natuurlijk wel te maken met een aantal betrokkenen, stakeholders met een heel be-
langrijke positie. De eigenaren van de Planeten moeten worden meegenomen, heel terecht en ook
goed, in dit hele proces want zij hebben een heel belangrijke en stevige vinger in de pap. Dat kunnen
we niet zomaar terzijde schuiven. Dat vereist aandacht, dat vereist zorgvuldigheid, maar we hebben er
alle vertrouwen in dat de uiteindelijke initiatiefnemers ook met hen dat gesprek zullen aangaan en tot
een goede uitkomst zullen komen. Maar ook de omwonenden moeten betrokken worden in het proces
en de detaillisten moeten betrokken worden, de horecaondernemers, want terecht zeggen we 'dit is
zo'n majeure operatie hier in onze binnenstad, met zoveel effecten voor zoveel stakeholders, dat we
dat niet zomaar kunnen doen'. Dat is ook precies waarom we niet over een nacht ijs zijn gegaan,
voorzitter.
Er zijn niet zo heel veel vragen meer gesteld vanavond. We hebben met elkaar al uitgebreid gespro-
ken en er is een aantal opmerkingen gemaakt. Als we dan kijken naar het CDA 'wat levert dit nu voor
onze inwoners op?' Uiteindelijk denken we dat een vitale stad alleen kan bestaan, daar waar het eco-
nomisch ook goed gaat. Daar waar mensen ook werk hebben en daar waar zo min mogelijk mensen
in armoede zitten, is waar een stad uiteindelijk ook profiteert van leges, misschien van minder kwijt-
scheldingen en dergelijke, zodat we meer ruimte op onze begroting houden om onze voorzieningen in
stand te houden. En dat is natuurlijk wel wat onze stad zo aantrekkelijk maakt, dat het zo compleet is
en dat er zoveel voorzieningen zijn van een hoogwaardig niveau, maar er is wel geld nodig om het op
dat niveau te houden.
De VVD...—

De voorzitter: Een vraag van mevrouw Ter Laak.

Mevrouw Ter Laak (CDA): Voor ons staan de mensen echt centraal en dat zijn alle mensen van Zoe-
termeer, dus ook de mensen die er wonen en de mensen die er willen parkeren en de mensen die
ernaartoe willen rijden, hoe gaan zij dan verder? Hoe kijkt u dan tegen hun belangen aan?

Wethouder Van Leeuwen: Juist hier denk ik dat ik niets anders zeg dan u. Als u wilt dat het hier nog
prettig wonen is en dat er ook speeltuinen zijn en dat er voldoende parkeervoorzieningen zijn en dat er



                                                  38                               Raad 23 januari 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>voldoende groen is, zal uiteindelijk de economie hier in Zoetermeer goed moeten draaien want het is
de motor van het succes, van onze leefbaarheid in de stad. En dat kan niet zonder motor, dan raakt
uiteindelijk de spaarpot leeg. Die kwam ook nog aan de orde vanavond, die werd zogenaamd leeg
gehaald door op reserves te teren, maar mijns inziens doet u dat door niet over de sloot te durven
springen, want wat wij hier willen doen en voorstellen is om nieuwe verdiencapaciteit aan die spaarpot
toe te voegen. Daarvoor moet hij misschien even op zijn kant en moeten we kijken of we die motor op
gang krijgen, maar als u niets doet, verzuimt u om nieuwe verdiencapaciteit toe te voegen.
Er werd ook gevraagd vanavond door de VVD...

De voorzitter: Mevrouw Ter Laak nog een keer.

Mevrouw Ter Laak (CDA): Ik werp dat verre van me want ik geloof niet dat we zijn van het niets doen.
Ik heb uitgebreid complimenten gegeven voor de investeringen in het Stadshart en de ontwikkeling in
de Dorpsstraat. En ja, we zien daarmee met voldoende vertrouwen de toekomst tegemoet, ook voor
onze spaarpot en nee, we willen niet zoals u in die diepe sloot springen.

Wethouder Van Leeuwen: U en ik denken er dan toch anders over want uiteindelijk zien we, en dat
zegt ook INretail en andere onderzoekers, 'er zullen op termijn minder winkelcentra zijn, maar ze zul-
len in volume toenemen'. Dus als u uiteindelijk niet mee wilt doen met die volumetoename van het
Stadshart samen met de HOM zal het zo zijn dat ons winkelcentrum op de lange termijn niet datgeen
aan de inwoners kan bieden wat het op dit moment nog wel doet. Dus daarmee voorzien we een risico
en u kunt daar anders over denken, maar ik deel die mening niet en ook de wetenschappelijke onder-
zoeken steunen uw visie niet.
Dan was de vraag 'wil het college uiteindelijk ook de wijk in en daar de gesprekken voeren?' Daar kan
ik uiteraard positief op reageren. Dat komt dadelijk ook nog terug.
Dan was 'zoek de samenwerking met de regio', een vraag van de PvdA. Dat zullen we zeker moeten
doen. Het is wel zo dat je met elkaar aan de voorkant, samen met die regio normen hebt afgesproken
waaraan je moet voldoen. En hier hebben we dus gesteld 'er mag geen ontwrichting plaatsvinden'. Op
het moment dat uit de verschillende onderzoeken blijkt dat die ontwrichting niet plaatsvindt, is dat dus
conform de afspraken die binnen de regio gelden. Dus we moeten wel voorkomen dat we aan de ach-
terkant, als de uitkomst anders is dan we hadden gewild, zeggen 'dan moeten we de normen aanpas-
sen'. We toetsen aan de hand van normen en dat is onze leidraad.
Dan gaan we verder. De werkgelegenheid. De PvdA riep juist op om mensen met een afstand tot de
arbeidsmarkt kansen te bieden. U treft ons daar zeker op uw pad, we vinden het ontzettend belangrijk
dat juist die mensen ook kansen krijgen en het kan ook omdat er uiteindelijk in zo'n concept ook heel
veel minder hoog of laaggeschoold werk zit. Er zijn kansen bij beveiliging, bij parkeren, dus die hand-
schoen pakken we heel graag samen met u op. U sprak ook over de exitstrategie. Dat zou betekenen
dat we kijken naar als de wereld er weer nieuw uitziet en er worden weer andere winkelconcepten
actueel — waar ook de SP over sprak — dan wil je daar uiteindelijk snel op kunnen anticiperen. Of de
SP dat wil, dat weet ik niet, maar we denken wel dat de wereld continu in verandering is en dit is wel-
licht ook niet een duurzame oplossing voor de komende 100 jaar, maar als er weer wat nieuws komt,
moet je kijken of je aan kunt sluiten en zo'n exitstrategie helpt daar natuurlijk heel goed bij.
Dan gaan we door. GroenLinks heeft niet heel veel vragen gesteld. Ik vond het wel jammer dat u het
werk van deze bureaus vergeleek met het werk van een eerstejaars student, maar er zijn heel briljante
studenten, dat ben ik met u eens.

De voorzitter: De heer Boerboom.

De heer Boerboom (GroenLinks): Voorzitter, dat was niet mijn opmerking daarover. Die ging over de
businesscase. Volgens mij is die niet door externe bureaus opgesteld.

Wethouder Van Leeuwen: Dan moet ik u teleurstellen want er is ondersteuning van een extern bu-
reau gevraagd juist om die businesscase en die kernwaarden die daarvoor nodig zijn boven tafel te
krijgen. Dus helaas, en ook de andere rapporten konden bij u niet op heel veel steun rekenen.

De voorzitter: De heer Boerboom vervolgvraag.

De heer Boerboom (GroenLinks): Voorzitter, dan ga ik daar toch nog even mee door want die rappor-
ten kunnen inderdaad niet op onze steun rekenen, maar — ik weet even niet meer wat ik wilde zeggen,
misschien kom ik er zo op terug. Dank u wel.



Raad 23 januari 2017                               39
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>De voorzitter: Waarbij ik ook nog wil zeggen dat we over iets dat vertrouwelijk is niet in het openbaar
praten. De wethouder kan vervolgen.

Wethouder Van Leeuwen: Goed voorzitter, dan gaan we naar Zó! Zoetermeer. Ik denk dat u een heel
evenwichtig verhaal neerzette en ook heel goed het gevoel dat we als college hadden, weergaf met
'we zien wel kansen maar tegelijkertijd hebben wij die beren en tijgers natuurlijk ook wel gezien en die
moeten we wel echt het hoofd gaan bieden'. We kunnen niet als een blind paard zomaar ergens in
duiken en dan enthousiast zijn. We zullen aan onze inwoners ook moeten laten zien dat we zorgvuldig
zijn en de voorwaarden die u meegeeft, ik vat ze nog even samen, verbinding, leefbaar en financiën,
lijken ons dus heel redelijk om mee aan de slag te gaan. Heel terecht. En eigenlijk vindt u ons daar
weer op het pad, werkgelegenheid telt heel zwaar.
Voorzitter, met uw instemming wil ik doorgaan naar de amendementen en moties die ik ga behande-
len. Het is een beetje een chaos. We hadden nog niet alles binnen en ik heb ook wat elektronisch
maar we gaan kijken of we er op deze manier doorheen komen. Wellicht kan ik beginnen met de mo-
tie 17-01-01 Opzetten klankbordgroep complementariteit. Over die motie zijn wij positief.
Motie 1701-02 over de Retaildeal. Het college adviseert positief.
Dan heb ik hier motie 1701-04 voor me liggen, dan zal ongetwijfeld nummer 3 door collega Rosier
worden gedaan. Het college de wijken in. Ik zei het al in mijn spreektekst, het college adviseert ook
daar positief.
Motie 1701-06 eerst afspraken met de VvE's op orde. Daar heeft het college in alle positiviteit toch
even langer op moeten kauwen omdat we niet helemaal weten wat hier wordt bedoeld. Als hier wordt
bedoeld 'nu pas op de plaats en eerst alles met de VvE regelen voordat we nu verdergaan conform
het voorstel dat voorligt', moeten we daar negatief over zijn, als u zich kunt beperken door te zeggen
'geen samenwerkingsovereenkomst te sluiten alvorens er een principeakkoord is met de eigenaren',
dan zouden we hier positief over kunnen zijn. Dus in deze hoedanigheid ontraden we hem. De eerste
 twee zinnen zouden eruit moeten.

De voorzitter: Mevrouw Van der Meer. Ja, u eerst.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Ik wil graag nog even de laatste zin van de wethouder horen; wat zou
eruit moeten want volgens mij is de opdracht aan het college in die motie vrij helder, dat u niet allerlei
nieuwe grote financiële verplichtingen moet aangaan voordat helder is vanuit het Woonhart dat die
Vve's in principe akkoord gaan met de verdere gang van zaken, net zoals wij dat dan hier straks
waarschijnlijk gaan doen. En dus ook geen samenwerkingsovereenkomst te sluiten voordat dat wat
helderder is. Volgens mij is het dictum van de motie niet zo ingewikkeld en precies wat u zegt dus met
welke zinsnede heeft u dan nog moeite?

Wethouder Van Leeuwen: Het zit met name in die eerste zin, mevrouw Kraneveldt, om pas nieuwe
financiële verplichtingen voor de onderzoeken in de uitwerkingsfase aan te gaan. Het volgende dat we
gaan doen is natuurlijk uitwerken en als je gaat uitwerken worden er kosten gemaakt. De gesprekken
tussen de initiatiefnemers en eigenaren lopen nog en wij willen in de tussentijd niet stilzitten en ons
gegijzeld voelen aan de hand van die afspraken want dat leidt tot vertraging. Het risico is ook dat er
uiteindelijk investeerders afvallen dus daar voelen we ons iets te veel gegijzeld. Dus als u dat anders
heeft bedoeld, kunt u dat wellicht nog iets nader duiden zodat dat weg wordt genomen en we niet
hoeven te wachten tot het groene licht komt.

Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Het is niet de bedoeling om nu op de handen te gaan zitten, dat zeker
niet, maar wel om nu niet allerlei waanzinnig grote stappen te gaan nemen die heel veel geld kosten
voordat helder is dat die VvE's ook akkoord gaan. We willen de druk daarop gewoon een beetje op-
voeren zodat men wel zo snel mogelijk tot een principeakkoord komt, dat is de bedoeling van die mo-
tie.

Wethouder Van Leeuwen: Met een beetje druk kunnen we uiteraard goed omgaan en met het gijze-
len, zoals het ook geïnterpreteerd zou kunnen worden, niet. U zegt letterlijk 'dat is niet de bedoeling',
dan denk ik dat we gematigd positief zijn, maar dat ga ik nog even overleggen met het college. Daar
komen we even op terug want ik ga dat nog even controleren met uw welnemen.

De voorzitter: Mevrouw Van der Meer.




                                                    40                                Raad 23 januari 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre>Mevrouw Van der Meer (Zó! Zoetermeer): Voorzitter, volgens mij heeft mijnheer Lindeman gezegd 'er
komt een convenant waarin een aantal voorwaarden wordt geschetst en pas wanneer er weer een
uitwerkingsfase is, zullen de mensen in de toren naar aanleiding van het convenant dan wel of niet
tekenen'. Volgens mij gaat het erom dat u een toezegging doet aan de PvdA want ik denk dat alles
wat we opschrijven heel lastig wordt, maar als u gewoon een toezegging doet aan ons... want wij
vinden het ook heel belangrijk dat er geen grote majeure stappen gezet worden als u twijfelt of die
torens wel meekomen.

Wethouder Van Leeuwen: Die toezegging kan ik wel doen, dat we uiteindelijk niet als een blind paard
verder galopperen als we zeker weten dat die eigenaren daar nooit mee gaan instemmen. Het zou
heel onhandig zijn om het op die manier te doen. Die toezegging kan ik doen, maar de tekst geeft me
iets meer het gevoel dat we vast zitten.
Voorzitter, dan gaan we door met motie 1701-07 Communicatie professioneel. Daarover zijn we ook
positief.
Dan ga ik naar de amendementen. Amendement E heb ik hier voor me liggen, Afspraken maken over
werkgelegenheid. Daarover zijn we positief. Dat is akkoord.
Dan amendement F, Handhaving hoogwaardig winkelaanbod HOM. Akkoord.

Mevrouw Van der Meer (Zó! Zoetermeer): Wacht even, het ging over E en dan?

Wethouder Van Leeuwen: E is akkoord en F is akkoord en dan worstelen we nog even met amende-
ment H. Daar zeggen we 'we lezen een ongedekte cheque', als je kijkt naar het nieuwe onderdeel,
daar staat een zinsnede 'de HOM en de gemeente zorgen hierbij voor een financieel significante bij-
drage', daarvoor ontbreekt nog elke dekking. Is dat structureel, is dat eenmalig? Daar kan het college
op deze wijze niet positief op reageren hoewel we de strekking en intentie wel snappen, maar zo
wordt het ontraden.

De voorzitter: Mevrouw Walther.

Mevrouw Walther (PvdA): Het zou dan gaan om de meeropbrengst dus als er winst wordt gedraaid,
anders is het inderdaad een ongedekte cheque, als dat niet zo is. Maar het gaat echt om meerop-
brengsten.

Wethouder Van Leeuwen: Dat begrijp ik, maar toch is het nog een beetje kort door de bocht want we
hebben het bijvoorbeeld over leges voor ons, maar het is niet een goed gebruik dat algemene midde-
len, wat het uiteindelijk zijn, weer worden ingezet zonder dat er een besluit over wordt genomen. Dus
ik kan me voorstellen dat u de intentie opschrijft, maar de manier waarop het hier staat, zelfs met die
toelichting, gaat echt te ver voor het moment. Daar zult u echt nog even goed naar moeten kijken.

De voorzitter: Mevrouw Ter Laak.

Mevrouw Ter Laak (CDA): Dank u wel voorzitter, ik ga even terug naar amendement F over handha-
ving hoogwaardig winkelaanbod, over het complementair zijn van het winkelaanbod. We zijn naar
Roermond geweest en daar hebben ze ons uitgebreid en uitvoerig daarover geïnformeerd en gezegd
dat het gewoon niet te handhaven is, niet af te spreken en niet te handhaven. Het is echt specialis-
tisch werk en het verschil tussen de ene schoen die dan in de outlet verkocht mag worden en de an-
dere schoen die in het winkelcentrum verkocht mag worden, is gewoon niet te zien. Daar heb je echt
specialisten voor nodig en het is juridisch muggenziften. Heel specialistisch werk. Hoe denkt u dit
amendement te gaan uitvoeren en hoe wilt u dat gaan handhaven?

Wethouder Van Leeuwen: De juridische haalbaarheid daarvan is al vastgesteld dus daarover bestaat
geen twijfel en dan zullen we vervolgens moeten kijken hoe we de handhaving dusdanig kunnen in-
richten dat we die taken ook daadwerkelijk waar kunnen maken en als daar specialisme voor nodig is,
dan betekent dat dat we specialisten moeten aantrekken. Net als we dat op andere domeinen moeten
doen, waarmee we nog onbekend zijn en waar het nieuw is, dus dat is op zich niets vreemds. Daar
zullen we uiteindelijk actie op moeten ondernemen.
Dan ga ik verder. Ik denk dat dit voor mij op dit moment de meeste moties en amendementen zijn en
dat collega Rosier op de andere moties en amendementen terugkomt, hartelijk dank.

De voorzitter: Een vraag van de heer Westhoek en dan de heer Boerboom.



Raad 23 januari 2017                              41
</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>De heer Westhoek (SP): Voorzitter, de wethouder gaf ergens in het begin van haar betoog aan 'we
besluiten hier nog niet of we 18.000 m2 winkeloppervlak gaan creëren'. De meeste voorstanders heb-
ben het ook aangegeven 'SP, GroenLinks, jullie moeten het nu niet brengen alsof wij nu al besluiten
dat er een HOM komt'. Iedereen die dat zegt, vind ik vrij naïef. We weten dondersgoed dat we dat wel
degelijk gaan besluiten, maar ik wil graag minimaal twee punten weten waarop u uiteindelijk in het
vervolg alsnog zou adviseren om het niet te doen, waarop zouden we het eventueel alsnog afwijzen?

De voorzitter: Wethouder Van Leeuwen.

Wethouder Van Leeuwen: Als we bijvoorbeeld niet waar kunnen maken wat in het raadsvoorstel
staat. U heeft het vanavond geamendeerd, tenminste, ik neem aan dat u dat vanavond gaat doen, u
gaat het vanavond amenderen op een aantal punten, dat is nog niet gebeurd, maar dat kan zomaar
gebeuren. Dan zullen wij moeten laten zien dat we ook conform het voorstel zoals het vanavond voor-
ligt, dat dan aangepast is, het ook daadwerkelijk kunnen realiseren. Is dat niet zo, dan is er uiteindelijk
een no go.

De voorzitter: En de heer Boerboom.

De heer Boerboom (GroenLinks): Dank u wel voorzitter, de wethouder zegt heel makkelijk vaak 'ja'
tegen amendementen. Heeft u ook enig idee van wat de financiële effecten voor de gemeente daar-
van zijn?

Wethouder Van Leeuwen: U hoorde mij zojuist zeggen 'dit amendement kunnen we niet positief advi-
seren juist omdat daar de dekking ontbreekt'. We hebben alle amendementen en moties bekeken.
Ook aan de hand van de dekking die daarvoor nodig is. En we zeggen 'ja, dat kan en dat hebben we
in zorgvuldigheid gedaan.

De voorzitter: Dan is het woord aan wethouder Rosier.

Wethouder Rosier: Voorzitter, dank. Zeker de afgelopen 2,5 maand heeft u sinds het voorstel van het
college u bereikte veel vragen gesteld, debatten gevoerd, inwoners gesproken, elkaar gesproken,
collegeleden gesproken en alles erop gericht om vanavond een weloverwogen keuze te kunnen ma-
ken. En de invloed van de media en de brancheorganisaties en lobbypartijen heeft dat er waarschijn-
lijk niet eenvoudiger op gemaakt.
Een aantal van u heeft ook alle mailers en brievenschrijvers en bellers persoonlijk een bericht terug
gestuurd, dus het heeft u veel tijd gekost en daar heeft het college veel waardering voor. En vanavond
besluiten we dan of we, zoals de RVOZ het verwoordde, het bordje met de beste sushi van de lopen-
de band pakken, of dat we deze unieke kans aan ons voorbij laten gaan. Zoals u weet, wil ik deze
kans grijpen om Zoetermeer nu en in de toekomst op de kaart te zetten, maar tegelijkertijd en dat mag
ook vanavond duidelijk worden, beseffen we dat er ook veel zorgen zijn, bijvoorbeeld over het verkeer,
over het combinatiebezoek en over andere onderdelen.
Die zorgen nemen we serieus en die nemen we zeker mee en een groot aantal van de moties en
amendementen die zijn ingediend gaan op die zorgen en eventuele oplossingen in. Voordat ik daarop
inga nog even heel kort twee toezeggingen die ook werden gevraagd door de ChristenUnie-SGP. Een
klankbordgroep Verkeer, ja, die is inderdaad goed om in te stellen. En het regelmatig informeren van
de raad en andere belangrijke stakeholders, maar zeker ook de raad, dat gaan we inderdaad zeker
doen.
Nu kan ik heel kort zijn over de moties en amendementen die ik nog wil toelichten want daar zijn we in
principe allemaal positief over. Er is een groot aantal moties en amendementen dat gaat over het ont-
werp, over de stedenbouwkundige aanpassingen, de zorg die er is over 'hoe zit het met die verbinding
tussen wat nu nog het Woonhart is en het Stadshart?' en over hoe dat combinatiebezoek op een zo
goed mogelijke manier gefaciliteerd kan worden. Maar de moties en amendementen hebben ook te
maken met bijvoorbeeld de plint en de veiligheid, de sociale veiligheid en het niet zien van een lelijke
parkeergarage, maar ook het design, uniek design en het iconische ontwerp van de HOM dat zelfs is
gevraagd in een amendement. Maar zoals gezegd, ook op het gebied van parkeren en verkeer is er
een aantal amendementen en moties. Moties en amendementen om nu aan de slag te gaan met de
problemen die er nu zijn rond parkeren en bereikbaarheid, maar ook moties en amendementen om er
bij de volgende fase vroeg bij te zijn met de oplossingen en dan ook zo snel mogelijk duidelijk te ma-
ken hoe we eventuele verkeersproblemen willen voorkomen. Ook het meten en het goed in de gaten



                                                    42                                 Raad 23 januari 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre>houden van fijnstof en geluid is door u gevraagd en we vinden het ook heel belangrijk om daar expli-
ciet in mee te gaan.
Dan kijk ik even goed. De transferia heb ik dan nog niet genoemd, laat ik die inderdaad ook nog even
noemen. Ik ga zelf ook al in gesprek met een aantal vervoerders in de regio zoals de HTM, de RET en
Veolia om ook aan hen te vragen hoe zij kunnen en willen meedenken met een betere bereikbaarheid
van de HOM via het openbaar vervoer.

De voorzitter: De heer Van der Tol.

De heer Van der Tol (GroenLinks): Voorzitter, een transferium is een object in de ruimte dat veel
ruimte vraagt. Maar waar denkt de wethouder dan dat zo'n transferium gebouwd zou moeten worden?
U zegt 'ik ga met de OV-vervoerders in gesprek', maar daarmee heb je geen transferium gebouwd.

Wethouder Rosier: Nee, was het maar zo makkelijk, maar gelukkig zijn we er eentje aan het bouwen
op Bleizo dus daar ligt straks al de eerste die gebruikt kan worden met de RandstadRail en een bus
die daar letterlijk naast stopt. We zullen ook kijken welke andere locaties die vervoerders of anderen
zien om de uitdaging het hoofd te bieden die we allemaal zien, om zoveel mogelijk van de enorme
aantallen bezoekers, een zo groot mogelijk deel daarvan met het openbaar vervoer of shuttlebusjes of
wat dan ook naar de HOM te laten gaan, om ervoor te zorgen dat dat deel van die auto's niet recht-
streeks de binnenstad in hoeft. Laten we ook trots zijn op die RandstadRailhalte die op 300 meter ligt
en die bushalte die op 300 meter ligt. Een uitdaging voor ons, maar zeker ook voor de initiatiefnemers,
is om daar maximaal gebruik van te maken.

De voorzitter: De heer Van der Tol.

De heer Van der Tol (GroenLinks): Voorzitter, ook nog een vraag aan de wethouder, die kan mis-
schien wel dat antwoord geven. Hoe denkt de wethouder mensen ervoor te laten kiezen om de auto
bij het transferium neer te zetten en niet door te rijden naar de binnenstad? Welke maatregelen ziet de
wethouder dan voor zich?

Wethouder Rosier: Een van de insprekers had een leuk grapje over hoe je Hollanders uit een vlieg-
tuig krijgt, ook al zijn ze midden op zee geland, dat is namelijk door te zeggen dat het gratis is. Nu
denk ik niet dat er veel ondernemers zijn die zullen zeggen 'als u daar parkeert, komt u maar gratis
winkelen', maar het zal bij de vervoerders en de ondernemers moeten liggen om te kijken of daar ar-
rangementen gecreëerd kunnen worden, afspraken gemaakt kunnen worden, misschien dat je auto
met een soort valet parking wordt geparkeerd en dat je dan met de RandstadRail direct voor de deur
van de HOM stopt. Daar zijn allerlei arrangementen en combinaties voor te verzinnen die twee doelen
dienen; namelijk 1. om zoveel mogelijk mensen naar die HOM te krijgen en 2. om dat ook zoveel mo-
gelijk via bestaand openbaar vervoer te doen. Dat is overigens ook nog eens een plus voor de ver-
voerders die daaraan kunnen verdienen. Nogmaals, volgens mij zit er genoeg kennis en expertise bij
die clubs om hen te vragen 'denk met ons mee hoe we die enorme stroom mensen in goede banen
gaan leiden', letterlijk en figuurlijk.
Dan rond ik af en ik hoop zoveel mogelijk vragen beantwoord te hebben en in elk geval in hoofdlijnen
in te zijn gegaan op moties en amendementen. En het zal u niet verbazen dat ik hoop dat u straks
instemt met het voorstel, mogelijk iets geamendeerd, dat voorligt. Ik geloof en het college gelooft in
een outlet op deze plaats van het Woonhart en dat dat een unieke kans is voor onze stad, dat dat
onze stad, maar onze hele binnenstad zeker, voor de komende dertig jaar aantrekkelijk maakt en toe-
komstvast maakt door vele anderen van buiten onze stad naar Zoetermeer te trekken en Zoetermeer
te laten ontdekken en de binnenstad te laten ontdekken. Maar er zijn ook zorgen, bijvoorbeeld over
verkeer, en daarom geldt bij deze unieke kans wel de voorwaarde áls we het doen, moeten we het
goed doen. En ik en het college gaan daar graag morgen mee aan de slag.

De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Van der Meer.

Mevrouw Van der Meer (Zó! Zoetermeer): Ik wil graag schorsen.

De voorzitter: Ja. Hoe lang zou u willen schorsen?

Mevrouw Van der Meer (Z(5! Zoetermeer): We willen zelf even overleggen en we moeten ook even
overleggen over wat moties en amendementen dus ik denk een kwartier.



Raad 23 januari 2017                              43
</pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre>De voorzitter: Een kwartier.

Mevrouw Van der Meer (Zó! Zoetermeer): Ja, dat wordt moeilijk.

De voorzitter: Na lang rekenen, als ik langzaam praat lukt het, dan is het 22.21 uur, denk ik. Maar
misschien heeft u een ander kwartiertje in gedachten? Ik wil nog even een afspraak maken over de
tweede termijn. Is twee minuten akkoord?

Mevrouw Van der Meer (Zó! Zoetermeer): Ik denk het wel.

De voorzitter: Ja? Dan gaan we dat proberen en dan schors ik tot 22.21 uur.

Schorsing

De voorzitter: Ik heropen de vergadering, tweede termijn voor de raad. We hebben afgesproken twee
minuten. Als eerste is aan het woord mevrouw Ter Laak. Neemt u het over?

De heer Liqui Lung (CDA): Ik neem het niet over, voorzitter, ze is onderweg.

De voorzitter: Dan gaan we naar de tweede spreker, de heer Schra. Die is er ook nog niet zie ik. Dan
is het woord aan de heer Nawijn.

De heer Nawijn (Lijst Hilbrand Nawijn): Dank u wel, mijnheer de voorzitter, ik kan wel voor alle drie
spreken hoor, als het zou moeten. Wij zijn blij met de discussie zoals die verlopen is in de raad over
de HOM en we zijn ook blij met de steun die aan de HOM wordt gegeven. We danken de wethouders
voor het uitgebreide antwoord. We zullen als fractie alle amendementen en moties steunen. Daar wil
ik het bij laten, mijnheer de voorzitter.

De voorzitter: Dank u wel. Dan geef ik toch nog mevrouw Ter Laak de kans. Sommigen twijfelden of
ik kon klokkijken dus ik dacht 'ik ga gelijk strak op tijd beginnen'. Gaat uw gang.

Mevrouw Ter Laak (CDA): Dank u wel voorzitter, zoals ik al zei, het CDA heeft echt heel serieus alles
overwogen en we hebben ook echt goed naar alle amendementen en moties gekeken. En die amen-
dementen en moties die tegemoetkomen aan de komst van de HOM om de last voor de omwonenden
te verminderen, zullen we echt heel serieus bekijken. We hebben wel onze twijfel, zoveel amende-
menten zijn er nodig om tot een beter besluit te komen? Dat heeft niet geleid tot meer vertrouwen in
het voorstel. Er zijn allerlei randvoorwaarden nodig om te redden wat er te redden valt. Het is heel
bijzonder dat voor steun aan moties en amendementen die bewoners helpen overlast te beperken een
HOM nodig is. Wat willen we nu dadelijk? Willen we in alle wijken voorstellen krijgen om te komen tot
een HOM zodat we in alle wijken de parkeerproblemen kunnen oplossen? Uiteindelijk zullen we tegen
het voorstel stemmen. We zijn niet voor de outlet, we zijn er wel voor de inwoners.

De voorzitter: Dank u wel. De heer Schra.

De heer Schra (ChristenUnie-SGP): Dank u voorzitter, dat u zich zo strak aan de tijd houdt, geweldig.
Mijn tijd loopt ook.
Voorzitter, we hadden wat moeite om een aantal dingen te bekijken, maar we hebben ook moeite met
het indienen van vele amendementen. Ik kan me voorstellen dat ieder denkt 'ik moet mijn achterban
raadplegen', maar precies zoals mevrouw Ter Laak net zei, dit werkt tegen ons. Veel amendementen
worden gesteld op de manier van 'baat het niet, dan schaadt het niet' vinden wij, of het is een onder-
streping van het raadsvoorstel. Alleen werkt dit tegen ons, want een heleboel dingen zitten in het
raadsvoorstel. Met een aantal amendementen hebben we motie, bijvoorbeeld 'iconische uitstraling',
daar gaan we niet over, dat is de stadsbouwmeester die daarover gaat. Volwaardige integratie, ja, er
komt natuurlijk een plan dat er heel anders uitziet dan het nu is, dat kun je op je klompen aanvoelen.
Vandaar dat we hebben gezegd van sommige amendementen 'oké, daar zullen we in meegaan', maar
net als mevrouw Ter Laak zei, dit werkt tegen ons. Dank u.

De voorzitter: Mevrouw Kraneveldt.




                                                  44                              Raad 23 januari 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 45 ======================================================================

<pre>Mevrouw Kraneveldt (PvdA): Ik begrijp dat toch niet zo goed van de heer Schra want je kunt ook
zeggen 'we geven de wethouder een boodschappentas mee met een aantal voorwaarden', dat geeft
hem denk ik extra zeggingskracht in de onderhandelingen en gesprekken met de initiatiefnemers. Hij
weet waarmee hij naar ons terug moet komen, dus het is toch helemaal niet zo verkeerd om als raad
nog een aantal extra aandachtspunten mee te geven waarvan we zeggen 'joh, wethouder, daarover
moet je echt met een goed verhaal terugkomen'? Ik zie het bezwaar dat u heeft niet zo.

De voorzitter: Waar u 'wethouder' zei, bedoelde u 'college', neem ik aan. Ja, oké. Mijnheer Schra.

De heer Schra (ChristenUnie-SGP): Maar u heeft net wel de klacht gehoord van de tegenstanders die
zeiden 'kennelijk was dat raadsbesluit niet goed'. Dat raadsbesluit zat volgens mij aardig goed in el-
kaar, dat u een aantal dingen onderstreept is prima, maar ik zei, 'wij zeggen bij veel dingen 'baat het
niet dan schaadt het niet', en daar zullen we het mee eens zijn, maar dat stond al in het raadsbesluit,
dat is met name het geval bij een aantal moties'. Dat is wat we zeggen.

De voorzitter: Mevrouw Van der Meer.

Mevrouw Van der Meer (Zó! Zoetermeer): Voorzitter, ik denk dat er ook een aantal omissies in het
raadsbesluit zat. Zo stond onder andere wat er in de stedenbouwkundige uitgangspunten staat, nu
niet als voorwaarde in de uitgangspunten. Daar is ons amendement voor. En ik moet u zeggen, dat is
cruciaal want als dat het niet haalt, verandert dat onze mening.

De heer Schra (ChristenUnie-SGP): Hetzelfde geldt voor het amendement waar we aan meegedaan
hebben over het verkeer, geluid en fijnstof. Dat staat er helemaal niet, dat klopt, vandaar dat we het
idee hadden 'wethouder als u nu zorgt dat er een klankbordgroep komt voor verkeer waarbij dat sa-
men met de omwonenden, om wie het gaat, goed ingevuld wordt, kunnen wij ermee leven'. Dan gaan
we dat nu niet vastleggen. Maar oké, het is niet verkeerd. Ik zeg al 'baat het niet, dan schaadt het
niet', maar ik denk dat het raadsvoorstel al een heleboel oplost en verder denken wij eigenlijk 'Iaat die
eerste fase later door marktpartijen invullen, dan gaan we van de zomer verder kijken'. Maar goed,
oké.

De voorzitter: Dan is het woord aan mevrouw Meijer.

Mevrouw Meijer (VVD): Voorzitter, dank u wel. Ik wil deze tweede termijn gebruiken om iedereen die
ons gemaild heeft, aangesproken heeft, en op inspraakavonden is geweest te bedanken. Daarmee
zijn we volgens mij tot zorgvuldige besluitvorming gekomen en hebben we alle kanten van het verhaal
gehoord. Het heeft ook geleid tot een flinke stapel moties en amendementen die volgens mij mooie
voorwaarden zijn waaronder het college aan de slag kan. Dank u wel.

De voorzitter: Dank u wel. Het woord is aan mevrouw Walther.

Mevrouw Walther (PvdA): Dank u wel voorzitter, we hadden een motie en een amendement waar het
college nog wat onduidelijkheid in vond en we proberen die intentie te verduidelijken. Ten aanzien van
het amendement van de HOM zullen we de een na laatste zin schrappen.

De voorzitter: Welke letter is dat?

Mevrouw Walther (PvdA): 1701-H. 'De HOM en de gemeente zorgen hierbij voor een financieel signi-
ficante bijdrage', daarvan zegt het college eigenlijk 'dat kunnen we nu niet, als er leges worden gehe-
ven kun je dat nu niet als bijdrage zien, dus dat wordt lastig'. Maar de intentie wil het college wel mee-
nemen en daarom zullen we die zin schrappen.

De voorzitter: Ik herhaal even, 1701-H. Daar is de een na laatste zin 'De HOM en de gemeente zor-
gen hierbij voor een financieel significante bijdrage' geschrapt en daarna gaat het verder door.

Amendement nr. 1701-H' ingediend door PvdA, D66, Z(5! Zoetermeer, VVD
Investeringsfonds Dorpsstraat/Stadshart

"De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 23 januari 2017;




Raad 23 januari 2017                               45
</pre>

====================================================================== Einde pagina 45 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 46 ======================================================================

<pre>besluit:
     raadsvoorstel DOC-2016-006580 'Resultaten onderzoeken Holland Outlet Mail' als volgt aan te
     passen:
     aan besluit 2. een nieuw onderdeel c. toe te voegen en de daarop volgende onderdelen te her-
     nummeren;
     nieuw onderdeel:
     'c. Het Stadshart en de Dorpsstraat dienen nog meer mee te profiteren van de aantrekkingskracht
     van de HOM. Het college maakt met de HOM en huidige ondernemers en eigenaren in het
     Stadshart en Dorpsstraat afspraken over een in te stellen investeringsfonds waaraan alle partijen
     bijdragen, over samenwerking en maatregelen voor versterking van de binnenstad. Tevens dient
     de gemeente een actieve rol te spelen in de profilering van de Dorpsstraat'."

Mevrouw Walther (PvdA): Ja. En in de toelichting staat dan ook een dergelijke zin. En daarvan wordt
dan in ieder geval 'financieel significant' weggehaald.

De voorzitter: Dus na 'een in te stellen investeringsfonds.' wordt dat dan?

Mevrouw Walther (PvdA): Nee, 'waaraan de HOM en de gemeente bijdragen'.

De voorzitter: 0 ja, maar dan gaat 'in ieder geval financieel significant' ook daar weg.

Mevrouw Walther (PvdA): Ja.

De voorzitter: Heeft iedereen dat kunnen noteren? Ja, dank u wel.

Mevrouw Walther (PvdA): Ten aanzien van 1701-06 zullen we de eerste zin schrappen 'van 'om' tot
en met 'en' en dan maken we daarvan 'pas een samenwerkingsovereenkomst te sluiten als er een
principeakkoord is in de VvE tussen initiatiefnemers en de HOM en de woningeigenaren'.

De voorzitter: Dank u wel. Dus motie 1701-06 'draagt het college op', dan wordt er geschrapt tot en
met de tweede zin 'en' en dan wordt gezegd dat 'pas' wordt toegevoegd en dan 'een samenwerkings-
overeenkomst te sluiten als er een principeakkoord is'.

Mevrouw Walther (PvdA): Ja, klopt.

De voorzitter: Dank u wel. Heeft iedereen dat kunnen noteren? Dus de eerste twee zinnen worden
geschrapt en dan begint de derde zin met 'pas'.

Motie nr. 1701-06a ingediend door PvdA, D66
Eerst afspraken met de VvE's op orde

"De raad van de gemeente Zoetermeer, in vergadering bijeen op 23 januari 2017;

constaterende dat:
-   de HOM er alleen kan komen als de VvE's van de woontorens boven het huidige Woonhart ak-
    koord gaan met de komst van de HOM;
-   de gesprekken tussen de bewoners en de eigenaren van het Woonhart nog gaande zijn, en er
    zelfs een mediationtraject is gestart;
-   het voor de raad onduidelijk is in welke fase deze gesprekken zich bevinden en of een principe-
    akkoord binnenkort gesloten zal worden;

overwegende dat:
-   het verstandig is dat er eerst een principeakkoord komt in de hoofd-VVE tussen de bewo-
    ners/eigenaren van de woontorens en de winkeleigenaren van het Woonhart over de eisen en
    wensen ten behoeve van de volgende uitwerkingsfase in de voorgestelde transformatie naar de
    HOM voordat de gemeente allerlei onherroepelijke stappen gaat ondernemen in de richting van
    een samenwerkingsovereenkomst met de initiatiefnemers van de HOM (en/of nieuwe financiële
    verplichtingen aangaat zonder dat daarvoor kostenverhaal is afgesproken);

draagt het college op:



                                                    46                               Raad 23 januari 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 46 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 47 ======================================================================

<pre>-   pas een samenwerkingsovereenkomst te sluiten als er een principeakkoord is in de hoofd-WE
    tussen de initiatiefnemers van de HOM en woningeigenaren;

en gaat over tot de orde van de dag."

Mevrouw Walther (PvdA): Verder zullen we alle moties en amendementen steunen en denken we dat
er een goed pakket ligt in totaal. Dank u wel.

De voorzitter: Dank u wel. Dan is het woord aan de heer W. Bos.

De heer Bos (D66): Ja voorzitter, de ChristenUnie-SGP had een beetje moeite met de grote hoeveel-
heid moties en amendementen, maar bij de ChristenUnie-SGP zijn ze deze visie een beetje gewend
want het gezag komt van boven, zegt u vaak, en wij zien toch meer gelijkwaardigheid in het spel, dus
het college komt met een voorstel en wij hebben ideeën om het te versterken en verbeteren.
Dat is één.
We zijn erg blij met de reactie...

De voorzitter: Mijnheer Schra.

De heer Schra (ChristenUnie-SGP): Voorzitter, ik dacht aanvankelijk 'ik zal hier niet op reageren',
maar het was Marten Luther de kerkhervormer die zei 'ik heb nu geen tijd om een korte brief te schrij-
ven, het wordt een lange helaas' en daar heb ik vaak aan gedacht met uw bijdrage.

De heer Bos (D66): Dan mag u niet mopperen want deze keer was ik ontzettend kort. Soms heb ik
misschien wat tijd van u afgesnoept, maar deze keer is dat gecorrigeerd, goed gemaakt hopelijk.

De voorzitter: Gaat u verder.

De heer Bos (D66): We zijn erg blij met de reactie van het college want we gaven in onze bijdrage
ook aan dat we eind vorig jaar en richtinggevende vraag hadden op basis van bezwaren en zorgen
van bewoners en ondernemers. Het college heeft dat positief opgepakt in de antwoorden en we heb-
ben dat vertaald in voorwaarden en ook daar merken we dat het college die voorwaarden, in moties
en amendementen verwoord, ook wel omarmt. Dus de neuzen staan dezelfde kant op wat dat betreft.
Dus ook weer onze dank daarvoor.
Dan hadden we nog twee vragen die nog niet zijn beantwoord. De een ging over de actiegroep Doe-
NietZoMall, over deelname aan de klankbordgroep. Het kan zijn dat de wethouder daarop doelde toen
hij aangaf naar aanleiding van wat de ChristenUnie-SGP vroeg, dat de bewoners mogen deelnemen
aan de klankbordgroep, maar daar kan ik misschien nog een bevestiging op krijgen.
En de tweede was de Samenspraakgroep. Ik geef toe dat die wel erg recent met een advies kwam, op
de valreep bijna, en het verzoek van de Samenspraakgroep om bij de samenspraak in het vervolg ook
de vraag erbij te pakken wat het betekent voor het karakter van onze stad. Nu is het zo dat het op de
valreep kwam, zoals ik al aangaf, ik zie dat u erdoor bent overvallen, dus misschien kunt u daar nog
even over nadenken en dat een keer laten weten, te zijner tijd.
Tot slot dan, ik kan me aansluiten bij de andere fracties, we zullen alle moties en amendementen
steunen.

De voorzitter: Mevrouw Van der Meer.

Mevrouw Van der Meer (Zó! Zoetermeer): Voorzitter, ik heb een paar vragen aan mijnheer Bos over
zijn amendementen. Om te beginnen over polyinzetbaar bouwen. U stelt 'het moet toekomstgericht
ontworpen zijn, zodanig dat het ook voor andere doeleinden en functies geschikt kan worden ge-
maakt'. We kunnen helemaal niet overzien wat u daar nu precies mee bedoelt. Wanneer bent u daar-
mee tevreden? Als het andere winkels kunnen worden? Of moet het ook een kerk, een woning een
kantoor of een skatebaan kunnen worden? Wat bedoelt u daar precies mee?

De heer Bos (D66): Net voor ik in de raad begon, heb ik nog enige furore gemaakt met de gymzaal in
Nesciohove, toen ging het om transfunctioneel bouwen. Daar was een gymzaal afgebrand en vervol-
gens is daar, omdat de bewoners zeiden 'we hoeven op de lange termijn geen gymzaal', zo ontwor-
pen dat je er op de lange termijn ook woningen van kon maken...




Raad 23 januari 2017                              47
</pre>

====================================================================== Einde pagina 47 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 48 ======================================================================

<pre>Mevrouw Van der Meer (Zó! Zoetermeer): Voorzitter, voordat mijnheer Bos helemaal losgaat, kunt u
misschien even antwoord geven op de vraag?

De heer Bos (D66): Ja, dat is in wezen het antwoord op de strekking van uw vraag volgens mij. Het is
natuurlijk aan het college om daar verduidelijking aan te geven, maar we maken ons niet zo zorgen
dat het in de toekomst wellicht weer anders gaat lopen. Op korte termijn zeker niet. We zijn bij alle drie
de FOC's langs geweest en dat loopt als een tierelier en wordt alleen maar uitgebreid, dus we praten
over heel lange termijn. Maar het is goed om een keer na te denken over wat je er anders van kunt
maken, wellicht woningen, of iets dergelijks. Maar het mogen ook kantoren zijn, als daar tegen die tijd
misschien weer behoefte aan is. Dus het is aan het college om een voorzet te geven en het college
mag daar zelf antwoord op geven en dan kijken we daarna weer.

Mevrouw Van der Meer (Zó! Zoetermeer): Voorzitter, dan mijn andere vraag. U heeft het over vol-
waardige integratie. Wij hebben een amendement ingediend om de uitgangspunten van de steden-
bouwkundige uitgangspunten vooral mee te nemen als voorwaarden. Zit er licht tussen de steden-
bouwkundige voorwaarden en de volwaardige integratie zoals u die voorstelt?

De heer Bos (D66): Nee, volgens mij zit daar geen licht tussen. Daar is ook over nagedacht. Het
raadsbesluit voorziet in een HOM boven de tunnelbalk. Dat laten we ook intact. Het amendement laat
dat helemaal intact. We zeggen alleen 'als die HOM daar komt, moeten we zorgen voor een volwaar-
dige integratie door een ontwikkelfront tussen die HOM en het Stadshart'. Dat is me name bedoeld om
het combinatiegebruik sterk te bevorderen en het is een opdracht die we geven aan het college om
daarvoor te zorgen.

Mevrouw Van der Meer (Zó! Zoetermeer): Voorzitter, ik probeer het nog een keer. Wat voegt dit toe
aan de stedenbouwkundige uitgangspunten die er al zijn?

De heer Bos (D66): Nou, dat maakt wel verschil. Want in de uitgangspunten staat 'we gaan voor een
verbinding zorgen tussen het Stadshart en de HOM', maar die verbinding wordt in de tekeningen ge-
schetst met een klein loopbruggetje. En er wordt iets bij gezegd van 'we denken aan hier en daar een
paviljoentje', maar dat is heel wat anders dan een doorlopend winkelfront. En dat is waar u zich zelf
ook zorgen over maakte, u zei 'we moeten wel zorgen voor een volwaardige integratie', dat heeft u
zelf volgens mij ook benoemd in uw spreektekst.

De voorzitter: Gaat u verder en rondt u af?

De heer Bos (D66): Dat was het.

De voorzitter: Dan is het woord aan de heer Boerboom.

De heer Boerboom (GroenLinks): Voorzitter, dank u wel. Er ligt een belangrijk besluit voor waarvoor
inhoudelijke argumenten gewisseld hadden moeten worden. We moeten echter constateren dat er
een meerderheid in de raad is die geloof en hoop verkiest boven belangenafweging. Wat dat betreft
hadden we vanavond ook kunnen besluiten om ons geld bij Holland Casino in te zetten. En wat die
sushi betreft, ze kunnen er aan de buitenkant prachtig uitzien, maar je kunt er ook enorme buikpijn
van krijgen. Voorzitter, in het casino kun je met eigen geld zo'n gok wagen, maar wanneer het gaat om
de gezondheid van inwoners, de vitaliteit van onze binnenstad en de financiële huishouding, zou dit
besluit volstrekt uit den boze moeten zijn.
Voorzitter, alle partijen komen met een vrachtwagen vol papieren amendementen en moties waarvan
de hardheid van de voorstellen volstrekt onduidelijk is. Met uitzondering van Zó! Zoetermeer. Aan zo'n
toneelstuk willen we niet bijdragen, we zullen dus tegen het voorstel en alle moties en amendementen
stemmen. Dank u wel.

De voorzitter: Dank u wel. U wilt nog wat vragen? Mevrouw Van der Meer heeft nog een vraag voor
u, ik zou maar weer gaan staan.

Mevrouw Van der Meer (Zó! Zoetermeer): Ja, waarom zou je niet onze amendementen steunen, daar
wordt het toch alleen maar beter van? Je kunt echt wel een amendement steunen zonder dat je het
voorstel steunt.




                                                    48                                Raad 23 januari 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 48 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 49 ======================================================================

<pre>De heer Boerboom (GroenLinks): Mevrouw Van der Meer, we hebben serieus naar uw voorstellen
gekeken, met name waar het gaat om de luchtvervuiling, maar u verbindt er geen harde voorwaarden
aan in de zin van 'als die niet voldoen, stoppen we met dit project'. Als u dat erin had opgenomen,
hadden we hoogst waarschijnlijk met die motie meegestemd.

De voorzitter: Mevrouw Van der Meer.

Mevrouw Van der Meer (Zó! Zoetermeer): Maar als we niets ophangen, kunt u ook helemaal niet
zeggen 'het gaat helemaal fout'. We hebben het voor u gedaan.

De heer Boerboom (GroenLinks): Dat vind ik fijn, dat u in ieder geval aan ons denkt, maar ik mag ook
hopen dat u het in principe voor de belangen van onze inwoners doet. Volgens mij heb ik daarmee
genoeg gezegd.

De voorzitter: Mevrouw Van der Meer, het wordt niet beantwoord, jammer. Laten we dan maar over-
gaan naar de heer Feijen.

De heer Feijen (SP): Voorzitter, het is treurig om te moeten constateren dat deze raad zo gaat in-
stemmen met doorgang van de plannen van de HOM. We gaan al deze amendement en moties niet
steunen. Aan de andere kant zou ik zeggen, aan degenen die er toch voor zijn 'neem ze vooral aan,
want hoe meer voorwaarden we hier vooraf stellen, hoe onhaalbaarder, hoe moeilijker uitvoerbaar en
hoe duurder het plan wordt en hoe groter de kans dat het uiteindelijk niet doorgaat en afketst'. Dus ga
vooral jullie gang.
Daarnaast hoop ik ten zeerste dat de bewoners en ondernemers die tegen de plannen voor de HOM
zijn, hun verzet zullen blijven volhouden en ook in de volgende fases van de realisatie van de HOM
tegen de plannen zullen ageren en hun verzet zullen blijven volhouden. Wij als SP zullen er in ieder
geval alles aan doen de komende tijd, bij de komende stappen in het proces, om de boel te vertragen,
te traineren en te saboteren om te zorgen dat dit plan geen doorgang zal vinden.

De voorzitter: Ja, saboteren kan niet, maar u heeft het denk ik als grapje gebruikt. Maar geen ge-
slaagd grapje wat mij betreft. Het woord is aan mevrouw Van der Meer.

Mevrouw Van der Meer (Zó! Zoetermeer): Voorzitter, wij zullen bijna alle moties en amendementen
steunen. Niet allemaal, we zullen amendement M niet steunen omdat we de voorkeur geven aan het
amendement van de PvdA, dat gaat over het iconische gebeuren.
En ik wil nog één ding aan de mensen op de tribune zitten, zeggen. We hebben heel veel met u ge-
correspondeerd en heel hartelijk bedankt, u deed het bijna allemaal op een heel leuke manier, maar ik
vond het heel jammer dat een aantal mensen daarstraks zei dat ze maar een minuut de tijd hadden
gehad. We hebben eerst twee avonden in zijn geheel in het Stadstheater gezeten, vervolgens hebben
we hier een volledige avond in vijf groepen gezeten en honderden mensen gesproken. Daarna heb-
ben we een hele avond besteed aan het luisteren naar de insprekers. Toen zijn we aan onze behan-
deling in de commissie niet toegekomen. En toen we uiteindelijk aan de behandeling begonnen, wa-
ren er toch nog zoveel insprekers dat hebben we gezegd 'goed, we willen luisteren maar dat kan al-
leen als we het bij iedereen op één minuut houden'. En om dan hier de karikatuur neer te zetten dat
de bevolking maar één minuut had, vind ik heel erg jammer en dat doet een beetje afbreuk aan uw
positieve inbreng, ook al was u tegen. Heel veel mensen hebben positief-kritische mails gestuurd en
daar houden we ons aan vast want dat is hoe het moet gaan in de democratie. Dank u wel daarvoor.

De voorzitter: Dank u wel. Dan tot slot mevrouw Meurs.

Mevrouw Meurs (Zoetermeer Vooruit): Dank u wel voorzitter. Ik heb in principe geen behoefte aan
een tweede termijn. Ik denk dat ik zojuist al kort en krachtig het standpunt van Zoetermeer Vooruit heb
gedeeld, ik heb daar niets aan toe te voegen. Dank u wel.

De voorzitter: Dank u wel. Dan kijk ik naar het college. Wethouder Van Leeuwen.

Wethouder Van Leeuwen: Staat u mij toe vanaf deze plek voorzitter, er zijn niet veel vragen meer
gesteld. In reactie op de PvdA, na de aanpassing van 1701-H is die met wijzigingen akkoord wat be-
treft het college en uw motie 1701-06 kan gewijzigd wat ons betreft ook worden aangenomen. Op de
overige vragen geeft collega Rosier antwoord.



Raad 23 januari 2017                              49
</pre>

====================================================================== Einde pagina 49 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 50 ======================================================================

<pre>Wethouder Rosier: Voorzitter, de heer Bos van D66 vroeg of ik met mijn woorden richting de Chris-
tenUnie-SGP ook richting D66 antwoordde. Deels wel want met zo'n groep kunnen ook bewoners
meedoen, dat is geen probleem. Maar ik denk niet dat we dat moeten beperken tot leden van de ac-
tiegroep maar gewoon moeten zeggen 'bewoners kunnen meedoen', dus ja, dat kan.

De voorzitter: Dank u wel. Dan is dat het einde van het debat. Dan gaan we over tot besluitvorming.
We gaan eerst naar de amendementen. Ik vraag u allen goed op te letten.

Amendement nr. 1701-A Promotie Zoetermeer. Is er behoefte aan een stemverklaring? Dat is niet
het geval. Mag ik zien wie voor zijn?
Voor zijn de fracties van LHN, PvdA, Zó! Zoetermeer, D66, VVD, ChristenUnie-SGP, 28 stemmen
voor, 11 tegen; aangenomen.
Amendement nr. 1701-B Over ontsluiting Zoetermeer. Is er behoefte aan een stemverklaring? Dat is
niet het geval. Wie zijn voor?
Voor zijn de fracties van LHN, PvdA, VVD, ChristenUnie-SGP, Zó! Zoetermeer en D66, 28 stemmen
voor, 11 tegen; aangenomen.
Amendement nr. 1701-C Verkeersplan inclusief parkeren. Behoefte aan stemverklaring? Niet het
geval. Wie is voor?
Voor zijn de fracties van LHN, PvdA, VVD, ChristenUnie-SGP, Zó! Zoetermeer, D66, 28 stemmen
voor, 11 tegen; aangenomen.
Amendement nr. 1701-1D Sociale veiligheid in de HOM-plint. VVD, PvdA, a! Zoetermeer. Ik lees
even de initiatiefnemers voor. Uw handen graag, wie voor zijn, als er geen behoefte aan stemverkla-
ring is?
Voor zijn de fracties van VVD, PvdA, Zó! Zoetermeer, D66, ChristenUnie-SGP, LHN, 28 stemmen
voor, 11 tegen; aangenomen.
Amendement nr. 1701-E Afspraken over werkgelegenheid. Behoefte aan stemverklaring? Niet het
geval. Wie zijn voor?
Voor zijn de fracties van PvdA, LHN, ChristenUnie-SGP, D66, Zó! Zoetermeer en VVD, 28 stemmen
voor, 11 tegen; aangenomen.
Amendement nr. 1701-F Handhaving hoogwaardig winkelaanbod HOM. Behoefte aan stemverkla-
ring? Niet het geval. Wie is voor?
Voor zijn de fracties van PvdA, D66, a! Zoetermeer, ChristenUnie-SGP, VVD, LHN, CDA, 32 stem-
men voor, 7 tegen; aangenomen.
Amendement nr. 1701-G Design HOM uniek, duurzaam en groen. Behoefte aan stemverklaring? Niet
het geval. Wie is voor?
Voor zijn de fracties van PvdA, D66, Zó! Zoetermeer, LHN, CDA, VVD, ChristenUnie-SGP, 32 stem-
men voor, 7 tegen; aangenomen.
Amendement nr. 1701-H' Investeringsfonds Stadshart/Dorpsstraat. Behoefte aan stemverklaring?
Niet het geval. Wie is voor?
Voor zijn de fracties van PvdA, D66, Zó! Zoetermeer, VVD, LHN, 26 stemmen voor, 13 tegen; aange-
nomen.
Amendement nr. 1701-1 Volwaardige integratie HOM en Stadshart. Behoefte aan stemverklaring?
Mevrouw Van der Meer.

Mevrouw Van der Meer (Zó! Zoetermeer): Voorzitter, we zullen dit amendement niet steunen. Wat
ons betreft, legt dit te veel dingen dwingend op nu en we hebben niet helemaal in beeld hoe dit het
besluit verrijkt. Dus we zullen niet voor stemmen, dank u wel.

De voorzitter: Andere stemverklaringen? Niet het geval. Mag ik zien wie voor zijn?
Voor zijn de fracties van D66, PvdA, VVD, LHN, CDA, 27 stemmen voor, 12 tegen; aangenomen.
Amendement nr. 1701-J Transferia aan de randen van de stad. Behoefte aan stemverklaring? Niet
het geval. Wie is voor?
Voor zijn de fracties van D66, PvdA, a! Zoetermeer, VVD, CDA, ChristenUnie-SGP, LHN, 32 stem-
men voor, 7 tegen; aangenomen.
Amendement nr. 1701-K Ontzien omwonenden van de HOM. Behoefte aan stemverklaring? Niet het
geval. Wie is voor?
Voor zijn de fracties van D66, VVD, LHN, ChristenUnie-SGP, PvdA en Zó! Zoetermeer, 28 stemmen
voor, 11 tegen; aangenomen.
Amendement nr. 1701-L Polyinzetbaar bouwen. Behoefte aan stemverklaring? Niet het geval. Wie is



                                                 50                             Raad 23 januari 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 50 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 51 ======================================================================

<pre>voor?
Voor zijn de fracties van D66, PvdA, VVD, Zó! Zoetermeer en ChristenUnie-SGP, LHN, 28 stemmen
voor, 11 tegen; aangenomen.
Amendement nr. 1701-M Iconische uitstraling HOM. Behoefte aan stemverklaring? Mevrouw Van der
Meer.

Mevrouw Van der Meer (Zó! Zoetermeer): Voorzitter, wij hebben die van de PvdA gesteund en dat
vinden we mooi zat.

De voorzitter: Verder stemverklaringen? Niet het geval. Wie zijn voor motie M?
Voor zijn de fracties van D66, LHN, CDA, VVD, PvdA, 27 stemmen voor, 12 tegen; aangenomen.
Amendement nr. 1701-N Stedenbouwkundige uitgangspunten. Behoefte aan stemverklaring? Niet
het geval. Wie zijn voor?
Voor zijn de fracties van Zó! Zoetermeer, ChristenUnie-SGP, VVD, LHN, D66, PvdA, 28 stemmen
voor, 11 tegen; aangenomen.
Amendement nr. 1701-0 Verkeersmaatregelen gereed voor opening. Behoefte aan stemverklaring?
Niet het geval. Wie zijn voor?
Voor zijn de fracties van Zó! Zoetermeer, PvdA, D66, ChristenUnie-SGP, LHN en VVD, 28 stemmen
voor, 11 tegen; aangenomen.
Amendement nr. 1701-P Over geluid en fijnstof. Behoefte aan stemverklaring? Niet het geval. Wie
zijn voor?
Voor zijn de fracties van Zó! Zoetermeer, WO, ChristenUnie-SGP, PvdA, LHN, D66 en het CDA, 32
stemmen voor, 7 tegen, aangenomen.

Dan het voorstel Raadsbesluit naar aanleiding van de Resultaten onderzoeken Holland Outlet Mail.
Behoefte aan stemverklaring? Ik heb de indruk dat die bij de tweede termijn al zijn gegeven. Dat is het
geval. Mag ik zien wie voor het raadsbesluit zijn, inclusief de amendementen natuurlijk?
Voor zijn alle fracties met uitzondering van SP, GroenLinks, Zoetermeer Vooruit en CDA, 28 stemmen
voor, 11 tegen; daarmee is het raadsbesluit aangenomen. Dan komen we bij de moties.
Motie nr. 1701-01 Klankbordgroep complementariteit. Behoefte aan stemverklaring? Niet het geval.
Wie zijn voor?
Voor zijn de fracties van ChristenUnie-SGP, D66, VVD, LHN, PvdA, en Zó! Zoetermeer, 28 stemmen
voor, 11 tegen; aangenomen.
Motie nr. 1701-02 Retaildeal. Behoefte aan stemverklaring? Niet het geval. 0, ja, mevrouw Ter Laak.

Mevrouw Ter Laak (CDA): Dank u wel voorzitter. Het CDA is blij dat LHN en VVD inmiddels ook het
licht zien voor de Retaildeal. Alhoewel deze minder verstrekkend is dan wat wij graag willen en al eer-
der hebben ingediend, zijn we blij met een eerste stapje, vandaar dat dit zullen steunen.

De voorzitter: Nog andere stemverklaringen? Niet het geval. Mag ik zien wie voor zijn?
Voor zijn de fracties van LHN, PvdA, Zó! Zoetermeer, VVD, en CDA, ChristenUnie-SGP, D66, 32
stemmen voor, 7 tegen; aangenomen.
Motie nr. 1701-03 Parkeerproblemen aanpakken. Behoefte aan stemverklaring? Niet het geval. Wie is
voor?
Voor zijn de fracties van VVD, D66, PvdA, Zoetermeer Vooruit, LHN, ChristenUnie-SGP, CDA en Zó!
Zoetermeer, 33 stemmen voor, 6 tegen; aangenomen.
Motie nr. 1701-04 College de wijken in. Ik ben gewaarschuwd. Mooie opdracht. Behoefte aan stem-
verklaring? Niet het geval. Wie zijn voor?
Voor zijn de fracties van VVD, PvdA, D66, Zó! Zoetermeer, Zoetermeer Vooruit, LHN, ChristenUnie-
SGP, 29 stemmen voor, 10 tegen; aangenomen.
Motie nr. 1701-05 Verkeersknelpunten beter in kaart nu en straks. Behoefte aan stemverklaring? Niet
het geval. Wie zijn voor?
Voor zijn de fracties van VVD, PvdA, Zoetermeer Vooruit, ChristenUnie-SGP, CDA, LHN en D66, 30
stemmen voor, 9 tegen; aangenomen.
Motie nr. 1701-06a Eerst afspraken met de VvE's op orde. Behoefte aan stemverklaring? Niet het
geval. Wie is voor?
Voor zijn de fracties van PvdA, D66, Zó! Zoetermeer, LHN, ChristenUnie-SGP, CDA, VVD, 32 stem-
men voor, 7 tegen; aangenomen.
Het is jammer maar het is al weer de laatste motie. Dat gaat beter dan de tijd aangeven vanavond.
Motie nr. 1701-07 Communicatie professioneel. Behoefte aan stemverklaring? Niet het geval. Mag ik



Raad 23 januari 2017                              51
</pre>

====================================================================== Einde pagina 51 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 52 ======================================================================

<pre>zien wie voor zijn?
Voor zijn de fracties van Zó! Zoetermeer, PvdA, D66, ChristenUnie-SGP, WD, LHN, 28 stemmen
voor, 11 tegen; aangenomen.

        b. Schriftelijke vragen Zó!-fractie
(Dit agendapunt is vervallen)

8.     Stemmingen
       a. Het verschil is de bedoeling. Transformatie Sociaal Domein in Zoetermeer. Visie en
       leeragenda

De voorzitter: Dames en heren, als u nog even stil wilt zijn. We zijn aan het afronden. Behoefte aan
stemverklaring? Ik zie mevrouw Van Kuijen.

Mevrouw Van Kuijen (D66): Dank u wel voorzitter, ik wil graag voor stemmen, maar dan wel als de
Biesieklette, het verhaal van de inspreker die daarstraks geweest is, ook serieus meegenomen wordt
in het plan.

De voorzitter: Dat is een bijzondere stemverklaring. Het college heeft het wel gehoord in ieder geval
dus ik neem aan dat dat altijd enig effect heeft. Iemand anders nog een stemverklaring? Niet het ge-
val. Mag ik zien wie voor zijn? Dat is met algemene stemmen aangenomen.

        b. Investering Balijhoeve

De voorzitter: Behoefte aan stemverklaring? Niet het geval. Wie zijn voor?
Met algemene stemmen aangenomen.

        c. Zienswijze Ontwerp Programma van Eisen Busconcessies MRDH

De voorzitter: Behoefte aan stemverklaring? Mevrouw Van der Meer.

Mevrouw Van der Meer (Zo! Zoetermeer): We hebben in de commissie gevraagd om de zienswijze
een stuk pittiger te maken en we zijn blij dat zienswijze inderdaad is aangepast. Dank daarvoor. We
blijven graag op de hoogte van wat er precies mee gebeurt. We zullen instemmen met de zienswijze.

De voorzitter: Dank u wel. Andere stemverklaringen? Mag ik zien wie instemmen met de zienswijze?
Dat is met algemene stemmen aangenomen.

        d. Procesvoorstel Geurbeleid en Geurverordening

De voorzitter: Behoefte aan stemverklaring? Niet het geval. Mag ik zien wie instemmen? U ruikt niets,
dan lukt het ook met algemene stemmen. Dank u wel.

        e. Samenspraakvoorstel Lokaal Gezondheidsbeleid

De voorzitter: Een stemverklaring? Mevrouw Krullaars.

Mevrouw Krullaars (Zó! Zoetermeer): In de commissie heeft Zo! Zoetermeer erop gewezen dat het
wettelijk verplicht is voorafgaand aan het opstellen van de nota Gezondheidszorg een analyse te ma-
ke van de gezondheidssituatie van de gemeente. In het memo geeft de wethouder aan dat de analyse
gebruikt wordt die de GGD heeft gemaakt in 2015. Zó! Zoetermeer vindt onvoldoende duidelijk welke
onderwerpen uit de analyse gebruikt zullen worden voor de nota en of alle onderwerpen die in de nota
aan bod moeten komen, wel door de GGD onderzocht zijn. We stemmen voor, maar willen graag dat
daar alsnog duidelijkheid over komt. Dank u wel, voorzitter.

De voorzitter: Andere stemverklaringen? Niet het geval. Mag ik zien wie voor het samenspraakvoor-
stel zijn? Met algemene stemmen aangenomen.

        f. Notulen en besluitenlijst 19 december 2016




                                                 52                               Raad 23 januari 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 52 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 53 ======================================================================

<pre>De voorzitter: Geen opmerkingen. Mag ik van u zien of u ermee instemt? Ik heb het gevoel van wel.
met algemene stemmen

9.      Sluiting

De voorzitter: Ik sluit de vergadering.



Sluiting om 23.00 uur



Vastgesteld in de openbare vergadering van 13 februari 2017,




Raad 23 januari 2017                            53
</pre>

====================================================================== Einde pagina 53 =================================================================

<br><br>