<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>kadernota MRDH begroting 2025</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Inhoud
1.    Inleiding ........................................................................................................................................... 3
2.    Opzet programmabegroting ............................................................................................................ 3
3.    Strategisch kader ............................................................................................................................. 3
4.    Financieel kader .............................................................................................................................. 4
   4.1 Financieel kader programma’s verkeer en openbaar vervoer...................................................... 4
   4.2 Financieel kader programma Economisch Vestigingsklimaat ....................................................... 7
5.    Begrotingsparagrafen ...................................................................................................................... 9
6.    Indicatoren .................................................................................................................................... 11
7.    BTW-compensatiefonds ................................................................................................................ 11
8.    Vennootschapsbelasting (Vpb)...................................................................................................... 11
9.    Planning begroting 2025 ............................................................................................................... 12
10. Besluit ............................................................................................................................................ 13
Bijlage 1: Inwonerbijdrage Economisch Vestigingsklimaat per gemeente ........................................... 14
Bijlage 2: Kaderbrief begroting 2025 gemeenschappelijke regelingen regio Haaglanden ................... 15
Bijlage 3: Kaderbrief begroting 2025 gemeenschappelijke regelingen regio Rotterdam-Rijnmond .... 24
Kadernota MRDH begroting 2025                                                                                                         Pagina 2 van 26
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>    1. Inleiding
In de Financiële verordening MRDH 2015 is opgenomen dat het algemeen bestuur een
uitgangspuntennota vaststelt voor de kaders van het volgende begrotingsjaar voordat de
ontwerpbegroting voor een zienswijze aan de gemeenten wordt aangeboden. Deze
kadernota is de bedoelde uitgangspuntennota en dient voor het opstellen van de begroting
2025 van de Metropoolregio Rotterdam Den Haag (hierna: MRDH).
    2. Opzet programmabegroting
De begroting 2025 dient te voldoen aan het Besluit begroting en verantwoording (hierna:
BBV) en de Financiële verordening MRDH.
Autorisatie van de begroting door het algemeen bestuur vindt plaats op het niveau van de
programma’s.
Programma-indeling
In de begroting 2025 worden evenals in de begroting 2024 de volgende programma’s
opgenomen:
1. Infrastructuur verkeer en openbaar vervoer
2. Exploitatie verkeer en openbaar vervoer
3. Economisch Vestigingsklimaat
De eerste twee programma’s betreffen de wettelijke taak verkeer en vervoer. Deze
programma’s worden gefinancierd uit rijksmiddelen (met name BDU: brede doeluitkering
verkeer en vervoer). Het derde programma betreft de taak economisch vestigingsklimaat
waarvoor een inwonerbijdrage wordt geheven.
De beleidstoelichtingen in de begroting 2025 zullen zoveel mogelijk compact en operationeel
van aard zijn. De Strategische Agenda 2023-2026 vormt daarvoor de basis.
Conform het BBV dient een apart overzicht van de kosten van overhead te worden
opgenomen. In de programma’s wordt alleen het deel van de apparaatslasten opgenomen
dat betrekking heeft op het primaire proces (het uitvoeren van de taken van de MRDH).
    3. Strategisch kader
De Strategische Agenda MRDH 2023-2026 Met elkaar, voor elkaar bepaalt de koers voor de
komende vier jaar. Deze Agenda bevat zes opdrachten voor het versterken van de economie
en het verbeteren van de bereikbaarheid. Deze ambities vormen dan ook het kader van de
begroting en worden in samenhang met elkaar gepresenteerd. Versterking van de economie
is alleen mogelijk als ook de bereikbaarheid verbetert en het verbeteren van de
bereikbaarheid dient een maatschappelijk en economisch doel, namelijk het verbinden van
wonen, werken en recreëren in het belang van de mensen die in de regio leven. De
Strategische Agenda benoemt de volgende zes opdrachten:
        1. Investeren in bereikbaarheid
        2. Toekomstbestendige economie stimuleren
        3. Actieve en collectieve vormen van mobiliteit stimuleren
        4. Vernieuwen van werklocaties
        5. Versterken van het regionale mobiliteitsnetwerk
        6. Herstellen van OV-systeem
Het algemeen bestuur heeft op 15 december 2023 besloten opdracht 6 af te ronden en
daardoor komt deze opdracht niet meer terug in de begroting 2025.
Kadernota MRDH begroting 2025                                                   Pagina 3 van 26
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>De opdrachten en resultaten uit de Strategische Agenda 2023-2026 worden uitgewerkt in
begrotingsprogramma’s door het beantwoorden van drie vragen:
• Wat willen we bereiken? (resultaten),
• Wat gaan we daarvoor doen? (activiteiten) en
• Wat mag dat kosten?
     4. Financieel kader
Voor de jaarschijf 2025 dient het meerjarig kader uit de MRDH begroting 2024 als
uitgangspunt. Dit meerjarig kader wordt aangepast aan de hand van:
     • de verwachte realisatiecijfers 2023. De jaarrekening 2023 betreft een peilmoment van
          de meerjarige projecten en hieruit volgt een eventuele bijstelling van de jaarschijven
          binnen de projectbegroting;
     • de verwachte bijstellingen 1e begrotingswijziging 2024, voornamelijk in relatie tot de
          meerjarige projecten. Zie vorige punt;
     • de aanvullende ontwikkelingen. Het gaat dan om voorstellen vanuit de
          bestuurscommissies waarover in de begroting nog een besluit moet worden
          genomen;
     • de indexering (zie 4.1 en 4.2).
Hierna wordt nader op programmaniveau aandacht besteed aan het financiële kader.
4.1 Financieel kader programma’s verkeer en openbaar vervoer
Budgettair kader
Het budgettaire kader voor de begrotingsprogramma’s verkeer en openbaar vervoer betreft
de beschikbare Brede doeluitkering verkeer en vervoer (BDU middelen) van het Rijk.
Voor het ramen van de lasten wordt de verwachte daadwerkelijke voortgang van de
gesubsidieerde en nog te subsidiëren projecten als maatstaf genomen. Het
bevoorschottingsritme kan hiervan afwijken. Voor de kleine investeringsprojecten geldt
structureel een subsidieplafond van € 30 miljoen per jaar.
Er mag incidenteel sprake zijn van overbesteding op de BDU middelen. Het kader voor dit
(tijdelijke) tekort is bepaald in de begroting 2019 en sluit aan bij de wettelijke termijn voor
structureel evenwicht. Dit houdt in dat de maximale periode voor het tijdelijke tekort drie
achtereenvolgende kalenderjaren bedraagt. Een tekort in 2025 moet dus uiterlijk in 2028
aangezuiverd zijn.
Kadernota MRDH begroting 2025                                                         Pagina 4 van 26
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Meerjarenbeeld BDU
Het financiële meerjarenbeeld BDU dient als instrument ter ondersteuning bij het nemen van
investeringsbeslissingen, op te nemen in de begroting van de MRDH. Het financiële
meerjarenbeeld BDU geeft inzicht in de match tussen de inhoudelijke opgaven en de
beschikbare middelen.
Voor het financiële meerjarenbeeld BDU worden de volgende uitgangspunten gehanteerd:
    • de vastgestelde begroting MRDH dient als basis;
    • het gehanteerde prijspeil is begrotingsjaar t-1;
    • er wordt uitgegaan van gelijkblijvende BDU-inkomsten;
    • de huidige concessieafspraken aangevuld met de besluiten van het algemeen
        bestuur van 15 december 2023 over borging toekomstvast OV en de aanvullende
        structurele gelden voor het regionaal openbaar vervoer (motie Bikker) vormen de
        basis voor de subsidies voor de exploitatie van het openbaar vervoer;
    • er worden geen reserveringen opgenomen voor risico’s met uitzondering van het
        indexeringsrisico openbaar vervoer omdat de MRDH risico loopt over het verschil
        tussen de indexering van het kostenniveau en het opbrengstenniveau binnen het
        openbaar vervoer;
    • projecten die zich in de verkennings-, planstudie-, uitwerkings- of de realisatiefase
        bevinden worden opgenomen in het meerjarenbeeld.
    • Grote projecten (> €10 mln. subsidiabele kosten) doorlopen de onderstaande fases:
                                     Onderzoek/Initiatief
                                         Geen opname MJB
                                           Verkenning
                                            Opname MJB
                                            Planstudie
                                            Opname MJB
                                           Uitwerking
                                          Opname Begroting
                                            Realisatie
                                          Opname Begroting
    •   De fase waarin een project zich bevindt bepaalt waar het wordt opgenomen, ofwel in
        de begroting, ofwel in het financiële meerjarenbeeld (MJB). Projecten in de fase
        Onderzoek/Initiatief leiden nog niet tot opname in begroting of MJB. In sommige
        gevallen is het van belang dat de financiële inzet van de MRDH eerder wordt
        vastgelegd in de begroting om zodoende te voldoen aan het budgetrecht van het
        algemeen bestuur. Dat geldt bijvoorbeeld voor MIRT projecten waarbij afspraken
        worden gemaakt tussen regio en Rijk. Ongeacht de fase waarin een MIRT project
        zich bevindt, wordt zo nodig een reservering gemaakt in de begroting.
Kadernota MRDH begroting 2025                                                     Pagina 5 van 26
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Ontwikkelingen openbaar vervoer
Twee ontwikkelingen in 2023 zijn bepalend voor het financiële kader:
    • Met instemming van de motie Bikker wordt het regionaal openbaar vervoer structureel
         met € 300 miljoen extra ondersteund. Met € 300 miljoen is het landelijk mogelijk om
         de voor 2024 voorziene tariefstijging van 11,7% in het regionaal openbaar vervoer
         structureel af te wenden, waarbij er in 2025 weer reguliere indexatie van de tarieven
         zal plaatsvinden. De decentrale overheden verwachten dat hiervoor structureel circa
         € 160 miljoen nodig is. De resterende € 140 miljoen is jaarlijks beschikbaar voor een
         impuls aan het regionaal openbaar vervoer.
         De verwachting is dat van de € 300 miljoen extra middelen jaarlijks € 73 miljoen bij de
         MRDH terecht komt. Voor het afwenden van de tariefstijging is € 39 miljoen nodig, die
         één op één aan de vervoerders zal worden doorgezet.
    • Het algemeen bestuur heeft op 15 december 2023 ingestemd met de besluiten in het
         kader van Borging toekomstbestendig OV in de hele regio. Financieel is besloten om
         een reservering in de OV-exploitatiebegroting op te nemen van € 145 miljoen. Van de
         € 145 miljoen wordt € 137 miljoen gedekt uit de beschikbare financiële ruimte binnen
         het BDU saldo. Het besluit voor deze aanvullende middelen voor het OV zal
         uiteindelijk worden verwerkt in de subsidies voor de exploitatie van het openbaar
         vervoer.
Financiering
De MRDH verstrekt op een tweetal terreinen leningen:
     • aan vervoerbedrijven ten behoeve van de financiering van investeringen in
          railvoertuigen en railinfrastructuur (op grond van besluit algemeen bestuur 9
          december 2016);
     • aan vervoerbedrijven voor het aanschaffen van bussen en laadinfrastructuur (op
          grond van de Verordening bussenleningen 2017, besluit algemeen bestuur 21
          december 2017).
Voor het kunnen verstrekken van de genoemde financieringen worden ook leningen
aangetrokken. Daarnaast kunnen er leningen worden aangetrokken om een mogelijk tijdelijk
liquiditeitstekort bij de MRDH te financieren. De hiermee samenhangende rentelasten en
rentebaten (inclusief de te hanteren opslagen voor marktconformiteit) worden integraal
verwerkt in de begroting 2025.
Indexering programma’s verkeer en vervoer
De BDU bijdrage van het Rijk en de daarmee samenhangende lasten worden op het
verwachte prijspeil t-1 begroot. Dat wil zeggen dat in de Begroting 2025 (jaar t) volgens het
verwachte prijspeil 2024 (jaar t-1) wordt begroot. In het begrotingsjaar zelf vindt via een
begrotingswijziging de resterende prijspeilcorrectie naar het prijspeil 2025 plaats.
Als blijkt dat kostenstijgingen bij projecten en/of bij de exploitatie van het openbaar vervoer
als gevolg van inflatie hoger zijn dan de indexering van de BDU bijdrage door het Rijk kan dit
mogelijk leiden tot minder investeringsruimte. Indien dit risico zich voordoet kan de
programmering worden aangepast, bijvoorbeeld door projecten te faseren.
Kadernota MRDH begroting 2025                                                        Pagina 6 van 26
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre> 4.2 Financieel kader programma Economisch Vestigingsklimaat
Indexering programma Economisch vestigingsklimaat
De indexering van de inwonerbijdrage Economisch Vestigingsklimaat van prijspeil 2024 naar
prijspeil 2025 sluit aan op het indexeringskader wat de MRDH namens de colleges van
negen MRDH gemeenten (Haagse deel van de regio) heeft ontvangen. De gemeente
Zoetermeer heeft deze kaderstelling gecoördineerd en dit kader is gericht aan alle
gemeenschappelijke regelingen in het Haagse deel van de regio. Zie hiervoor bijlage 2. De
afgelopen jaren heeft de MRDH dit kader gevolgd, waarbij wordt opgemerkt dat voor de
begroting 2024 het voorgestelde indexcijfer voor de materiële kosten door de MRDH is
verlaagd van 12,2% naar 4,9%. Argument hiervoor was dat de kostenontwikkeling van de
materiële budgetten binnen het programma Economisch Vestigingsklimaat relatief minder
exogene factoren kent dan voor de loonkosten het geval is en dat een dergelijk hoge
inflatiecorrectie voor de materiële kosten daarom niet nodig was.
De colleges van de overige 14 MRDH gemeenten (Rotterdamse deel van de regio)) sluiten
zich hierbij aan (zie bijlage 3). De gemeenten vragen om te anticiperen op de tekorten aan
gemeentelijke middelen. De MRDH is zich bewust van het financiële perspectief van de
gemeenten. Voor de MRDH begroting 2025 is het niet noodzakelijk om de eerdere
indexeringen 2022 t/m 2024 te actualiseren. Op deze manier kan de MRDH haar bijdrage
leveren aan de financiële opgaven waarvoor de gemeenten gesteld staan, zonder dat dit tot
uitholling van het programmabudget Economisch vestigingsklimaat leidt. De analyse van dit
effect is verderop in deze paragraaf opgenomen.
In 2024 zal naar verwachting meer duidelijkheid komen over de inzet van het Rijk om
tekorten bij gemeenten tegen te gaan. De scherpere keuzes die in de Strategische Agenda
2023-2026 zijn gemaakt voor het versterken van het Economisch vestigingsklimaat wierpen
in 2023 reeds hun vruchten af. Gemeenten bleken beter in staat om goede projectvoorstellen
in te dienen waardoor ten opzichte van voorgaande jaren een groter deel van de beschikbare
middelen kon worden verplicht. De uitvoering van de opdrachten in de Strategische Agenda
kende daardoor een goede start. Om deze goede uitvoering ook voor de toekomst te kunnen
garanderen is een fundamentele discussie over de ontwikkeling van de beschikbare
middelen voor de versterking van het economisch vestigingsklimaat noodzakelijk. In aanloop
naar de begroting 2026, rekening houdend met de uitkomsten van het proces van de
herziening van de Bijdrageregeling versterking economisch vestigingsklimaat (voorzien
medio 2024) en rekening houdend met de inzet van het Rijk bij gemeentelijke tekorten,
zullen hiervoor bestuurlijke gesprekken worden georganiseerd.
Werkwijze indexeringskader MRDH gemeenten
Er wordt in het kader onderscheid gemaakt tussen een indexcijfer voor loonkosten en een
indexcijfer voor materiële kosten. Daarnaast wordt gesteld dat de gemeenschappelijke
regeling bij de begroting 2025 de opbouw van de deelnemersbijdrage heeft ingedeeld naar
het loongevoelige en het materiële gedeelte. Het indexcijfer is verder gebaseerd op de zgn.
Augustusraming 2023 van de Macro Economische Verkenning 2024 (cMEV2024) van het
Centraal Planbureau. De actualisaties van de eerdere inschattingen voor 2022, 2023 en
2024 worden in afwijking van eerdere jaren niet standaard betrokken bij het
ingeschatte percentage voor 2025.
Dit is de financiële vertaling van punt 7 in de gemeentelijke kaderbrief:
“Om te anticiperen op de tekorten aan gemeentelijke middelen vragen wij de
gemeenschappelijke regelingen om een aandeel te nemen. Dat kunt u doen door op
voorhand de indexaties voor de vastgestelde begrotingen 2022, 2023 en 2024 niet met
terugwerkende kracht te actualiseren. Indien bovenstaande dreigt te leiden tot
onoverkomelijke knelpunten, dan kan het bestuur besluiten tot het opnemen van concrete en
onderbouwde voorstellen in hun begroting.”
Kadernota MRDH begroting 2025                                                   Pagina 7 van 26
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>Op basis van voorgaande uitgangspunten bedragen de indexeringspercentages voor 2025
ten opzichte van het basisjaar 2024:
      •   4,9% voor de loonkosten (cMEV2024 bijlage 11, Prijs overheidsconsumptie,
          beloning werknemers) en
      •   2,6% voor de materiële kosten (cMEV2024 bijlage 9, Nationale
          consumentenprijsindex (cpi)).
Loonkosten
Als indexcijfer voor de loonkosten wordt 4,9% voorgesteld en hierbij wordt voorgesteld om af
te zien van actualisatie van eerdere indexeringen 2022 t/m 2024 met een cumulatieve
waarde van 6%. Indien wel gekozen wordt voor actualisatie van deze eerdere indexeringen
zou dat leiden tot een indexcijfer van 10,9%.
De stijging van de Cao-gemeenten is één van de bepalende exogene (niet door de MRDH te
beïnvloeden) factoren van de kostenontwikkeling binnen de MRDH.
De looptijd van de huidige Cao is 15 maanden (1 januari 2024 t/m 31 maart 2025) met een
loonafspraak van 4,75% per 1 januari 2024 en 1,25% per 1 oktober 2024 (totaal 6%).
Voor de inwonerbijdrage 2024 bedraagt het indexcijfer voor de loonkosten 6,7% en deze
wijkt niet veel af van het huidige onderhandelingsresultaat. Ervan uitgaande dat de index van
4,9% voor 2025 ook een redelijke inschatting is voor de loonstijging van 2025 lijkt er voor de
MRDH geen noodzaak om indexaties met terugwerkende kracht te actualiseren.
Materiële kosten
Voor de materiële kosten wordt een indexcijfer van 2,6% voorgesteld en ook hierbij wordt
voorgesteld om af te zien van actualisatie van eerdere indexeringen 2022 t/m 2024 met een
waarde van 2,6%. Indien wel gekozen wordt voor actualisatie van deze eerdere indexeringen
zou dat leiden tot een indexcijfer van 5,2%. De kostenontwikkeling van de materiële
budgetten binnen het programma Economisch Vestigingsklimaat kent relatief minder
exogene factoren dan voor de loonkosten geldt. Onderdelen zoals meerjarige huur- en
servicecontracten kennen een exogene stijging maar maken een beperkt deel uit van de
begroting voor het economisch vestigingsklimaat. In de begroting 2024 is daarom het
destijds voorgestelde indexcijfer reeds verlaagd van 12,2% naar 4,9%.
De voorgestelde indexpercentages zonder actualisatie van de indexeringen 2022 t/m 2024
leiden tot de volgende indexering van de inwonerbijdrage Economisch vestigingsklimaat voor
de MRDH begroting 2025:
                                            basistarief 2024
                                                                                    tarief 2025 (€ per
                                        (Kadernota en Begroting    Indexering
                                                                                         inwoner)
                                          2024, € per inwoner)
  Salariscomponent
                                                             0,84           4,9%                   0,88
  (loongevoelig)*
  materiële component (niet-
                                                             2,13           2,6%                   2,19
  loongevoelig)*
                                                             2,97          3,4%                    3,07
* De verdelingen tussen het loongevoelige deel van de inwonerbijdrage en het niet-loongevoelige deel van de
inwonerbijdrage zijn cf. eerdere kaderbrieven van de Haaglanden gemeenten steeds voor vier jaar vastgesteld.
De laatste herijking vond plaats bij de Kadernota MRDH begroting 2022. De eerstvolgende herijking vindt plaats
bij de Kadernota MRDH begroting 2026.
Wat betekent deze indexering voor het programmabudget Economisch vestigingsklimaat?
In onderstaande tabel is rekening gehouden met de bijstelling van de apparaatslasten
conform Cao en verdere ingeschatte inflatie. Het restant van de inwonerbijdrage is
beschikbaar voor het programmabudget Economisch vestigingsklimaat, waarmee onder
meer gemeentelijke projecten worden gefinancierd.
Kadernota MRDH begroting 2025                                                                    Pagina 8 van 26
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>                                                   Begroting         Begroting         % stijging
                                                    2024 (€)           2025 (€)        2024-2025
 Programmabudget Economisch
 vestigingsklimaat                                    4.606.560         4.736.280            2,82%
 Apparaatslasten Economisch
 vestigingsklimaat (inclusief overhead)               2.672.223         2.854.424            6,82%
 Totale inwonerbijdrage*                              7.278.783         7.590.704            4,29%
* De opgenomen inwonerbijdrage voor de begroting 2025 is nog gebaseerd op de voorlopige aantallen inwoners
per 31 oktober 2023. In de MRDH begroting 2025 gelden de inwoneraantallen per 1 januari 2024.
Uit de tabel is op te maken dat de voorgestelde indexering na de benodigde indexering van
de apparaatslasten nog enige ruimte laat voor het waardevast houden van het
programmabudget.
Bij de start van de MRDH was maximaal € 1 van de inwonerbijdrage van € 2,45 bestemd
voor apparaatslasten (afgerond 40,8%). Op basis van bovenstaande inschatting voor de
begroting 2025 (op basis van voorlopige inwoneraantallen wordt 37,6% van de
inwonerbijdrage ingezet voor apparaatslasten Economisch Vestigingsklimaat (€ 2.854.424/
€ 7.590.704). Dit past binnen de afspraken.
In bijlage 1 is een overzicht van de inwonerbijdrage per gemeente voor het begrotingsjaar
2025 opgenomen.
     5. Begrotingsparagrafen
De volgende paragrafen maken deel uit van de begroting 2025:
Paragraaf Bedrijfsvoering
In de paragraaf bedrijfsvoering wordt onder andere ingegaan op de MRDH-organisatie en de
kostenverdeling van de apparaatslasten. De formatie van de MRDH bedraagt in 2025 -
conform de 2e begrotingswijziging 2023 – 92,6 fte. Op 9 oktober 2023 heeft het dagelijks
bestuur besloten, per 1 januari 2024, de HRM-dienstverlening van de MRDH intern te
organiseren en daartoe 2 fte structureel aan het functiegebouw van de MRDH toe te voegen.
Op 15 januari 2024 heeft het dagelijks bestuur besloten, per 1 januari 2024 ook het
informatiebeheer intern te organiseren en daartoe 1fte structureel toe te voegen aan het
functiegebouw. De formatie van de MRDH organisatie wijzigt hierdoor van 92,6 fte naar 95,6
fte. Deze wijzigingen worden bij de 1e begrotingswijziging 2024 verwerkt. De structurele
toevoegingen worden gedekt door een gelijktijdige verlaging van het materiele budget. Per
saldo is dit een budgetneutrale wijziging.
De directe salariskosten van de medewerkers Verkeer en Openbaar vervoer worden ten
laste gebracht van de rijksmiddelen BDU. De directe salariskosten van de medewerkers
Economisch vestigingsklimaat komen ten laste van de inwonerbijdrage Economisch
vestigingsklimaat. Voor de verdeling van de salariskosten van de medewerkers van de
stafbureaus (inclusief secretaris-algemeen directeur) en de overige bedrijfsvoeringskosten
bedraagt de verdeelsleutel 20% inwonerbijdrage Economisch vestigingsklimaat en 80%
BDU. Deze verdeling is gebaseerd op het relatieve formatiebudget van de afdeling
Economisch Vestigingsklimaat ten opzichte van het formatiebudget van de afdelingen
Verkeer en Openbaar vervoer.
Indexering van de begrote bedrijfsvoeringslasten
Een aantal onderdelen van de bedrijfsvoeringslasten, waaronder huisvesting en salarislasten
kennen een autonome – d.w.z. niet door de MRDH te beïnvloeden – stijging.
Kadernota MRDH begroting 2025                                                                 Pagina 9 van 26
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>Om deze lastenstijging te dekken hanteert de MRDH voor 2025 een indexering van 2,6% op
de materiële lasten. Deze indexering is gebaseerd op de cMEV2024-publicatie van het CPB
die in augustus 2023 is verschenen en is opgenomen in de Kaderbrief begroting 2025
gemeenschappelijke regelingen (bijlage 2). Een extra correctie over voorgaande jaren acht
de MRDH niet noodzakelijk.
Voor de salarislasten volgt de MRDH de eigen Cao, die de Cao gemeenten volgt (inclusief
uitzonderingen gemeente Rotterdam). De MRDH hanteert voor 2025 een indexering van
4,9%. De indexering is gebaseerd op de cMEV2024-publicatie van het CPB die in augustus
2023 is verschenen en is opgenomen in de Kaderbrief begroting 2025 gemeenschappelijke
regelingen (bijlage 1).
Naast deze indexering voert de MRDH ook nog een correctie door van 2,2% over voorgaand
jaar (2024). In de begroting 2024 was rekening gehouden met een indexatie van 2,8%,
echter geldt per 1 januari 2024 de nieuwe Cao gemeenten 2024-2025. De salarissen zijn in
deze nieuwe Cao per 1 januari 2024 met 4,75% verhoogd en worden per 1 oktober 2024 nog
eens met 1,25% verhoogd. De lastenstijging wordt voor het economisch vestigingsklimaat
gedeelte gedekt uit de (geïndexeerde) inwonerbijdrage en voor het verkeer en openbaar
vervoer gedeelte uit de BDU middelen. De BDU middelen kennen ook een jaarlijkse
indexering. De hoogte hangt af van de middelen die het ministerie van Financiën hiervoor
beschikbaar stelt.
Tevens zal in deze paragraaf worden ingegaan op het beleid rondom Informatieveiligheid,
zoals ook verzocht in de kaderbrief van de MRDH-gemeenten (bijlage 2).
Paragraaf Financiering en treasury
Zoals in het BBV is voorgeschreven bevat deze paragraaf in ieder geval de
beleidsvoornemens ten aanzien van het risicobeheer van de financieringsportefeuille en
wordt in deze paragraaf inzicht geboden in de rentelasten, het renteresultaat en de wijze
waarop deze rente aan de programma’s wordt toegerekend.
Paragraaf Verbonden partijen
In deze paragraaf wordt beschreven in welke publiekrechtelijke of privaatrechtelijke
organisaties de MRDH een bestuurlijk en een financieel belang heeft.
Paragraaf Weerstandsvermogen en risico’s
De in de begroting 2024 onderkende risico’s en bijbehorende weerstandscapaciteit vormen
het uitgangspunt voor de begroting 2025. Zoals ook verzocht in de kaderbrief van de MRDH-
gemeenten (bijlage 2) en in lijn met de begroting 2024, worden de geïnventariseerde risico’s
gekwantificeerd.
Conform het BBV dienen de volgende kengetallen aan de paragraaf weerstandsvermogen
en risico’s te worden toegevoegd (inclusief de beoordeling van de onderlinge verhouding
tussen de kengetallen in relatie tot de financiële positie):
    • 1a netto schuldquote;
    • 1b netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen;
    • 2 solvabiliteitsratio;
    • 3 grondexploitatie;
    • 4 structurele exploitatieruimte;
    • 5 belastingcapaciteit
De genoemde kengetallen worden verwerkt in de begroting 2025 met uitzondering van de
kengetallen grondexploitatie en belastingcapaciteit, aangezien die voor de MRDH niet
relevant zijn.
Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen
De MRDH bezit een aantal kapitaalgoederen. Het betreft oplaadapparatuur voor OV-
chipkaarten, rechten van opstal, en abri’s. Daarnaast heeft de MRDH geïnvesteerd in
Kadernota MRDH begroting 2025                                                  Pagina 10 van 26
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>huisvesting, meubilair en ICT faciliteiten. Tenminste de beleidsuitgangspunten rondom
activering en afschrijving zijn onderdeel van deze paragraaf. Daarnaast worden eventuele
nieuwe investeringsbudgetten in deze paragraaf opgenomen.
Paragraaf Subsidies
Op grond van de Financiële verordening MRDH 2015 van de MRDH wordt in deze paragraaf
een overzicht gegeven van de begrote subsidies aan instellingen en ondernemingen voor
zover deze subsidies niet op grond van een bestaande verordening worden verleend.
Paragraaf Wet open overheid (Woo)
Op grond van de Wet open overheid (per 1 augustus 2022) dient de MRDH documenten op
bepaalde wijze openbaar maken. In deze paragraaf wordt aangegeven op welke wijze de
MRDH documenten openbaar maakt.
     6. Indicatoren
De vanuit het BBV voorgeschreven indicatoren voor het taakveld bestuur/ bedrijfsvoering
worden opgenomen in de begroting 2025. Dit zijn de indicatoren over formatie, bezetting,
apparaatskosten, externe inhuur en overhead.
     7. BTW-compensatiefonds
De aan de MRDH in rekening gebrachte BTW met betrekking tot de wettelijke taak verkeer
en vervoer kan de MRDH verrekenen via het BTW-compensatiefonds. De verschuldigde
BTW met betrekking tot het economisch vestigingsklimaat wordt verrekend via de
zogenoemde transparantiemethode. Concreet betekent dit dat deze BTW elk jaar wordt
doorgeschoven naar de daarvoor wel compensatiegerechtigde, aan de MRDH deelnemende,
gemeenten, naar rato van inwoneraantal.
     8. Vennootschapsbelasting (Vpb)
Per 1 januari 2016 is de MRDH belastingplichtig voor de vennootschapsbelasting (Vpb) voor
zover zij voor een van de activiteiten een onderneming drijft. In samenwerking met het
Fiscaal Team van de gemeente Den Haag verrichtte de MRDH hiervoor grondig onderzoek.
Zij nam het standpunt in dat er geen sprake is van enige belastingplicht voor de MRDH. In de
afgelopen jaren is er veelvuldig overleg gepleegd met de Rijksbelastingdienst.
Eind februari 2022 is er tussen de MRDH en de Rijksbelastingdienst een
vaststellingsovereenkomst gesloten. Het uitgangspunt voor de berekening is een cost-plus
methode waarbij de treasuryfunctie wordt uitgedrukt in een waarde. van deze waarde wordt
dan 5% genomen om op een belastbaar resultaat uit te komen.
Kadernota MRDH begroting 2025                                                  Pagina 11 van 26
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>     9. Planning begroting 2025
De bestuurlijke behandeling van de begroting 2025 in 2024 is als volgt:
  Bestuurscommissies Vervoersautoriteit en Economisch Vestigingsklimaat                        3-apr
  Dagelijks bestuur - vrijgeven voor zienswijze                                               24-apr
  Start zienswijzeperiode                                                                     24-apr
  Einde zienswijzeperiode                                                                      17-jul
  Adviescommissies Vervoersautoriteit en Economisch Vestigingsklimaat                        28-aug
  Dagelijks bestuur - behandeling zienswijzen                                                26-aug
  Algemeen bestuur - vaststellen begroting en nota van beantwoording bij zienswijzen          13-sep
Toelichting op de planning:
De begroting 2025 wordt voor een zienswijze voorgelegd aan de MRDH gemeenten.
De zienswijzeperiode voor de MRDH begroting 2025 eindigt op 17 juli, rekening houdend
met een zienswijzeperiode van 12 weken.
In de kaderbrief van de MRDH gemeenten is opgenomen dat de gemeenten streven naar het
aanbieden van de zienswijzen vóór 1 juli 2024 en uiterlijk 15 juli 2024.
Na de zienswijzeperiode zal behandeling plaatsvinden door de adviescommissies
Vervoersautoriteit en Economisch vestigingsklimaat (beiden op 28 augustus 2024). Tijdens
deze behandeling worden de adviescommissies meegenomen in de ‘rode draad’ van de
ontvangen zienswijzen. De nota van beantwoording wordt na behandeling in het dagelijks
bestuur van 26 augustus aan de adviescommissies nagezonden.
Kadernota MRDH begroting 2025                                                        Pagina 12 van 26
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>    10.        Besluit
De Kadernota MRDH begroting 2025 vast te stellen.
Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van het algemeen bestuur
van de Metropoolregio Rotterdam Den Haag d.d. 5 april 2024,
de secretaris,                            de voorzitter,
Christel Mourik                           Ahmed Aboutaleb
Kadernota MRDH begroting 2025                                         Pagina 13 van 26
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>Bijlage 1: Inwonerbijdrage Economisch Vestigingsklimaat per
gemeente
Alle deelnemende gemeenten aan de gemeenschappelijke regeling Metropoolregio
Rotterdam Den Haag betalen in 2025 een bijdrage in het kader van het versterken van het
economisch vestigingsklimaat.
                                                                                           Totaal
                                        Aantal inwoners             Bijdrage per
  Gemeente                                                                             inwonerbijdrage
                                      31 december 2023 (*)            inwoner
                                                                                            2025
  Albrandswaard                                        26.431                  3,07                81.143
  Barendrecht                                          48.689                  3,07               149.475
  Capelle aan den IJssel                               67.948                  3,07               208.600
  Delft                                               109.573                  3,07               336.389
  Den Haag                                            565.701                  3,07             1.736.702
  Krimpen aan den IJssel                               29.630                  3,07                90.964
  Lansingerland                                        65.600                  3,07               201.392
  Leidschendam-Voorburg                                78.246                  3,07               240.215
  Maassluis                                            35.826                  3,07               109.986
  Midden-Delfland                                      19.382                  3,07                59.503
  Nissewaard                                           87.626                  3,07               269.012
  Pijnacker-Nootdorp                                   57.948                  3,07               177.900
  Ridderkerk                                           47.713                  3,07               146.479
  Rijswijk                                             59.640                  3,07               183.095
  Rotterdam                                           671.125                  3,07             2.060.354
  Schiedam                                             81.855                  3,07               251.295
  Vlaardingen                                          76.472                  3,07               234.769
  Voorne aan Zee *                                     74.342                  3,07               228.230
  Wassenaar                                            27.108                  3,07                83.222
  Westland                                            115.984                  3,07               356.071
  Zoetermeer                                          128.424                  3,07               394.262
  Totaal                                            2.475.263                                   7.599.058
(*) bron: CBS StatLine info van 11-2-2024. Wordt in de definitieve begroting 2025 nog aangepast naar voorlopige
aantallen per 1-1-2024.
Kadernota MRDH begroting 2025                                                                 Pagina 14 van 26
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>Bijlage 2: Kaderbrief begroting 2025 gemeenschappelijke regelingen
regio Haaglanden
Kadernota MRDH begroting 2025                            Pagina 15 van 26
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>            GESCAND                                      gemeente
       d.d.       8 jan 2024                             Zoetermeer
> Retouradres Postbus 15, 2700 AA Zoetermeer                                            Bezoekadres
                                                                                        Engelandlaan 502
                                                                                        2711 EB Zoetermeer
Het bestuur van de Metropoolregio Rotterdam-Den Haag (MRDH)
Postbus 21012                                                                           Postadres
3001 AA Rotterdam                                                                       27M «'zoetermeer
                                                                                        Telefoon 14 079
                                                                                        www.zoetermeer.nl
                                                                                        Datum
                                                                                        14-12-2024
                                                                                        Uw kpnmprk
Onderwerp: Kaderbrief begroting 2025 gemeenschappelijke regelingen
                                                                                        Ons kenmerk
„                                                                                       F&C/E 2023 133937
Geacht bestuur,
                                                                                        Bijlagen
Hierbij ontvangt u de Kaderbrief voor de begroting 2025 van de gemeenten in de regio
Haaglanden, waarin de (financiële) uitgangspunten voor de gemeenschappelijke
regelingen (GR-en) zijn opgenomen. Deze kaderbrief ontvangen de besturen van GR-en
elk jaar voorafgaand aan een nieuwe begrotingscyclus. De kaderbrief richt zich op de
financieel-technische en beheersmatige randvoorwaarden voor de begroting en de
verantwoording en tevens op enkele procesafspraken. De beleidsmatige kaderstelling
binnen de GR is de bevoegdheid van de bestuurders en niet opgenomen in deze brief.
Doel van deze Kaderbrief is een eenduidige benadering vanuit de deelnemende
gemeenten van de begroting 2025 van GR-en. Deze brief gaat nader in op:
      1.        Indexering
     2.         Risico’s en weerstandscapaciteit
     3.         Maatschappelijk verantwoorde inkoop
     4.         Informatiebeveiliging en bescherming persoonsgegevens
     5.         Tijdige afstemming, ook tussentijds
     6.         Wijziging wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr)
      7.        Anticiperen op gemeentelijke bezuinigingsopgave
Daarbij vragen wij u bijzondere aandacht voor onderdeel 7 en lichten onze motivering
hiervoor toe. Het Rijk voorziet de gemeenten vanaf 2026 van onvoldoende middelen om
al hun taken in de huidige volle omvang te kunnen waarborgen. Dat betekent dat de
gemeenten - ook in de Haagse regio - een afweging moeten maken welke
aanpassingen zij en de aan hen verbonden partijen gaan maken in de uitvoering van
beleid en taken. Daarom willen we tijdig de GR-en meenemen in onze eigen
ombuigingstrajecten; zowel inhoudelijk als procedureel.
We beseffen dat de GR-en betrokken zijn om zoveel mogelijk publieke waarde te leveren
en te blijven leveren en onze inwoners optimaal te bedienen. Het maken van keuzes is
voor alle betrokkenen een lastige opgave. Toch dient dit te gebeuren en worden de GR-
en gevraagd om - gegeven de knellende financiële kaders - als ‘verlengd lokaal bestuur’
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>hun verantwoordelijkheid hierin te nemen. Met de gekozen aanpak - zie verderop in deze
brief - levert u enerzijds uw bijdrage aan de financiële opgave van de gemeenten en kunt
u anderzijds zelf bepalen hoe deze in te vullen.
De kaders betrekt u bij de opstelling van uw begroting voor 2025 en de meerjarenraming
2026-2028. Als u van mening bent dat een kader niet haalbaar is, wordt u verzocht dit te
bespreken in de bestuursvergadering van uw GR. Uw bestuur kan de uitkomst van de
bespreking dan opnemen in de aanbiedingsbrief bij de begroting naar de deelnemende
gemeenten. Hieronder worden de uitgangspunten nader toegelicht.
1.   Indexering
De indexering is een algemeen vertrekpunt voor de gemeentelijke bijdrage aan de GR.
De indexering is gebaseerd op de in de macro economische verkenning 2024 (MEV
2024) van september 2023 van het Centraal Planbureau opgenomen indexcijfers. In de
MEV 2024 zijn, dit jaar niet ook de cijfers voor 2025 opgenomen. Om perspectief te
bieden dat één jaar verder gaat dan het jaar van de MEV, gebruiken we de cMEV2024-
publicatie van het CPB die in augustus 2023 is verschenen.
De genoemde indexcijfers geven een algemeen vertrekpunt voor de begroting van de
gemeenschappelijke regelingen in 2025 met als doel een indicatie af te geven voor een
toekomstige inflatie compensatie. Het staat echter niet in de weg dat voor individuele
gemeenschappelijke regelingen, in afstemming met de overige deelnemers, tot een
andere bijstelling van de gemeentelijke bijdrage kan worden gekomen. Indien van
toepassing vindt hierover afzonderlijke overleg plaats op het niveau van de individuele
gemeenschappelijke regeling.
De GR heeft bij de begroting 2025 de opbouw van de deelnemersbijdrage ingedeeld naar
het loongevoelige en het materiële gedeelte.
In onderstaand overzicht zijn de indexatiecijfers voor de bepaling van de gemeentelijke
bijdrage opgenomen.
         Index gemeentelijke bijdrage 2025 Cpi
                           MEV 2023          CEP 2023         MEV 2024           Verschil
             2022                 9,9             10,0                                 0,1
             2023                 2,6                               3,9                1,3
             2024                 2,6                               3,8                1,2
             2025                                                    2,6
                 Index gemeentelijke bijdrage prijzen begroting 2025 __________ 2,6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>                                                                gemeente
                                                                Zoetermeer
                                                  II
         Index gemeentelijk bijdrage 2025 lonen
                             MEV 2023            CEP 2023               MEV 2024        Verschil
              2022                   5,7                  7,4                                 1,7
              2023                   2,8                                     3,6             0,8
              2024                   2,8                                     6,3             3,5
              2025                                                            4,9 __________ 4,9
                    Index gemeentelijke bijdrage lonen begroting 2025                        4,9
          Bronnen:
               •   MEV 2023, publicatiedatum 2022
               •   CEP 2023, publicatiedatum maart 2023
               •   (c)MEV 2024, publicatiedatum sept 2023, (c) aug 2023
De inflatie voor 2025 wordt als volgt geschat:
1.        2,6 % voor de materiële kosten volgens de nationale consumentenprijsindex
          (CPI). Dit cijfer is een inschatting voor het jaar 2025 (2,6 %, CMEV2024).
2.       4,9 % voor de loonkosten volgens de index prijs overheidsconsumptie, beloning
          werknemers. Dit cijfer is een inschatting voor het jaar 2025 (4,9%, cMEV2024).
Uit bovenstaande tabel blijkt dat de verschillen in de periode 2022-2024 niet worden
geactualiseerd en worden meegenomen in het vertrekpunt voor 2025. De begrotingen
voor de periode 2022-2024 zijn inmiddels vastgesteld en het is onduidelijk in hoeverre
een actualisatie noodzakelijk is. Bovendien staan de gemeente de komende jaren voor
een grote financiële uitdaging (zie ook paragraaf 7 hieronder) en worden GR-en
gevraagd om samen hierop te anticiperen.
Wat desalniettemin opvalt is dat de afgelopen jaren verschillen zijn ontstaan tussen de
inflatiecijfers die in het MEV2023 en MEV2024 zijn gepubliceerd. Zie de laatste kolom in
bovenstaande tabel. Het is hierdoor mogelijk dat er een discrepantie ontstaat tussen de
toegekende index van de gemeentelijke bijdrage en de werkelijke kostenontwikkeling van
de begroting. Dit kan bijvoorbeeld veroorzaakt worden doordat de prijs- of loonmutatie
van de kosten bij een GR anders is dan de indexering van de gemeentelijke bijdrage. Bij
de aanbieding van de begroting kunnen deze verschillen inzichtelijk worden gemaakt,
met een voorstel zoals beschreven onder punt 7.
De komende tijd willen we de huidige systematiek van de indexering van de
gemeenschappelijke regelingen tegen het licht houden in relatie tot de wijze waarop de
gemeenten voor deze indexatie nu en in de toekomst gecompenseerd worden in het
gemeentefonds.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>2. Risico’s en weerstandscapaciteit
Conform de eerdere kaders verwachten we ook in uw komende begrotingen een goed
onderbouwde risicoparagraaf aan te treffen. Effectief risicomanagement is een speerpunt
voor de deelnemende gemeenten. Kwalitatieve toelichtingen op de risico’s en een
transparante systematiek zijn daarvoor essentieel. Het uitgangspunt is dat het
aanhouden van een hogere risicobuffer dan het risicoprofiel bij de verbonden partij niet
noodzakelijk is. Dus als bij de jaarrekening de weerstandsratio (beschikbare
weerstandscapaciteit/benodigde weerstandscapaciteit) groter blijkt dan 1,0, dan zal er in
principe een afstorting naar de deelnemende gemeenten plaats dienen te vinden van het
teveel aan gereserveerde middelen..
3. Maatschappelijk verantwoorde inkoop
 Hoe ziet onze wereld er over 25 jaar uit? De keuzes die we vandaag maken, hebben
 impact op onze toekomst. Tal van complexe, maatschappelijke vraagstukken
schreeuwen om duurzame keuzes.
 Maatschappelijk Verantwoord Inkopen (MVI) is een effectief instrument om:
      • CO2-uitstoot, milieu-impact en grondstoffengebruik te verminderen;
      • Een inclusieve arbeidsmarkt te realiseren;
      • Misstanden voor mens en milieu aan te pakken in internationale ketens.
 Dit is door de (rijks)overheid als beleid vastgelegd in de inkoopstrategie ‘Inkopen met
 Impact’. Ook meerdere Haaglanden gemeenten en GR-en (intergemeentelijke
samenwerkingen) hebben MVI tot de hoofdzaak van hun inkoopstrategie verkozen. Wij
vragen u dan ook in de paragraaf bedrijfsvoering van uw begroting 2025 en het
jaarverslag over het verslagjaar 2023 toelichting te geven op uw maatschappelijk
verantwoord inkoopbeleid.
4.    Informatiebeveiliging, informatiebeheer en privacy
 De dienstverlening van de gemeenschappelijke regelingen en gemeenten is sterk
afhankelijk van informatievoorziening. In de samenwerking wordt informatie gecreëerd,
opgeslagen en uitgewisseld, waarbij de gebruikte gegevens vaak een gevoelig karakter
hebben. Informatiebeveiliging, informatiebeheer en bescherming van persoonsgegevens
 is van essentieel belang voor de continuïteit van de bedrijfsvoering en de bescherming
van het vertrouwen in het samenwerkingsverband.
 Het is daarom van belang om de beveiliging van informatie te waarborgen door het
gebruik van beveiligde communicatiekanalen en het implementeren van passende
 beveiligingsmaatregelen, zoals beschreven in de Baseline Informatiebeveiliging
Overheid. Daarnaast is archief- en informatiebeheer dat voldoet aan wet- en regelgeving
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>                                                          gemeente
                                                          Zoetermeer
                                               II
een belangrijke randvoorwaarde om privacywetgeving na te kunnen leven en informatie
adequaat te kunnen beveiligen.
Wij verzoeken alle partijen dan ook in de paragraaf bedrijfsvoering van uw begroting en
het jaarverslag te rapporteren over (de realisatie van) het beleid op het gebied
informatiebeveiliging, informatiebeheer en de bescherming van persoonsgegevens.
5.    Tijdige afstemming, ook tussentijds
Nieuw beleid
Bij een GR kan behoefte bestaan aan beleidswijziging, nieuw beleid of nieuwe
initiatieven. Ook (aanstaande) nieuwe wet- en regelgeving kan aanleiding zijn voor
nieuwe beleidsvoornemens. Geadviseerd wordt deze aanzetten tot nieuw beleid tijdig te
bespreken in uw bestuursvergadering. Zodra deze meer concrete vormen aannemen,
worden deze opgenomen in uw beleidskader. Iedere gemeente kan dan bij de
kaderstelling voor het komende jaar hiermee rekening houden.
Omgaan met tekorten/overschotten
Gedurende de uitvoering van de begroting kunnen zich afwijkingen voordoen. Deze
worden normaliter opgenomen in de reguliere uitvoeringsrapportages en (tussentijds)
gemeld aan het DB van de GR. Uitgangspunt hierbij is dat exploitatietekorten in principe
binnen de begroting van de GR worden opgevangen. Overschotten vloeien in principe
terug naar de deelnemende gemeenten. De tussentijdse melding kan worden aangevuld
met een voorstel voor bijsturing. Het bestuur wordt verzocht hier nadrukkelijk aandacht
aan te besteden.
 Tussentijdse informatievoorziening
Niet voor elke GR geldt een zelfde afspraak of verwachting over tussentijdse
rapportages. Verwacht wordt dat het bestuur van de GR bij materiële beleidsmatige en/of
financiële (verwachte) afwijkingen gedurende het jaar de deelnemende gemeenten actief
informeert. Indien de GR de begroting wil wijzigen geldt hiervoor de gebruikelijke
zienswijzeprocedure.
Financiële kengetallen
De kwaliteit van de begroting is medebepalend voor de jaarstukken. Het BBV schrijft ten
aanzien van de verplichte kengetallen voor: dat zorggedragen wordt voor “een
beoordeling van de onderlinge verhouding tussen de kengetallen in relatie tot de
financiële positie.” (artikel 11, lid 2d) Het bestuur wordt verzocht expliciet aandacht te
geven aan het beoordelen van de verplichte financiële kengetallen en daarbij zo nodig
tijdig beleidsmaatregelen voor te stellen.
 Tijdig inzenden van stukken
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>In lijn met de Wet gemeenschappelijke regeling (Wgr) wordt gestimuleerd dat de
begrotingscycli van de GR-en en van de deelnemende gemeenten goed op elkaar
aansluiten. Tijdige inzending van de stukken versterkt de betrokkenheid van en sturing
door de gemeenteraden. De raden zijn dan beter in staat om zienswijzen voor te
bereiden en de informatie kan worden meegenomen bij de behandeling van de
Voorjaarsnota c.q. Kadernota.
Sinds 1 juli 2022 dienen GR-en met betrekking tot de ontwerpbegroting jaar T op grond
van de Wgr de uitgangspunten voor hun begroting (indicatie beleidsvoornemens,
gemeentelijke bijdrage en prijscompensatie) vóór 30 april jaar T-1 aan de gemeenteraden
te sturen. En de conceptbegroting dient uiterlijk 12 weken voor 15 september, dus uiterlijk
op 23 juni, aan de deelnemende gemeenten aangeboden te worden.
In de praktijk worden deze uitgangspunten meteen opgenomen in de conceptbegroting.
Een latere indiening van de conceptbegroting dan 30 april 2024 is niet wenselijk.
Vanwege de zomerrecessen lukt het mogelijk gemeenten niet de zienswijzen op de
begroting te behandelen in de periode tussen het zomerreces en 15 september. Daarom
bieden de gemeenten de zienswijzen liefst vóór 1 juli 2024, en uiterlijk 15 juli 2024 aan de
GR-en aan.
Wat betreft de jaarstukken wordt in verband met de tijdige samenstelling van de
gemeentelijke jaarstukken de GR-en gevraagd de gemeenten de vanuit het BBV
benodigde gegevens voor 15 februari 2024 aan te leveren (hoeft dan dus nog niet de
hele jaarrekening te zijn). Het gaat onder andere om de omvang van het eigen en vreemd
vermogen en het verwachte rekeningresultaat. De GR-en verstrekken de gegevens
uiteraard onder voorbehoud van hun eigen accountantscontrole.
6. Wijziging wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr)
Per 1 juli 2022 is een wijziging in de Wet gemeenschappelijke regelingen (WGR) in
werking getreden die het doel heeft de legitimatie van deze samenwerkingsverbanden te
vergroten, door meer ruimte voor invloed op besluitvorming bij GR-en aan
gemeenteraden te geven.
De wijzigingen leiden tot:
    i.        aanpassingen van de termijnen van de P&C-cyclus met de gemeenten,
   ii.        aan te brengen aanpassingen in de GR vóór 1 juli 2024, en
  iii.        mogelijk de instelling van een raadsadviescommissie.
Ad i)
Zie hiervoor onderdeel 5.
Ad ii)
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>                                                         gemeente
                                                         Zoetermeer
                                              II
Dit betreft in elk geval:
         het al dan niet uitbreiden van besluiten waar een zienswijzeprocedure voor van
         toepassing wordt;
         het al dan niet formeel regelen van (burger)participatie bij de besluitvorming
         binnen de GR;
         hoe de actieve informatieplicht naar de raden wordt vorm gegeven;
         het al dan niet evalueren van de GR, en zo ja, met welke focus en frequentie;
         nadere regels bij uittreding uit de GR.
De wet schrijft voor expliciet te zijn over deze afspraken, ook waar besloten wordt deze
zaken niet nader te regelen, moeten de gemeenteraden daar mee instemmen. Dus alle
GR-en zullen wijzigingen moeten doorvoeren. Voor deze aanpassing geeft de wet een
implementatieperiode van twee jaar (dus tot 1 juli 2024).
Ad iii)
Voor een openbaar lichaam (GR met AB en DB) geeft de wet de raden de mogelijkheid
gezamenlijk een voorstel te doen aan de GR tot het instellen van een regionale
gemeenschappelijke adviescommissie. De commissie, bestaande uit raadsleden die per
deelnemende gemeente door de raad uit zijn midden worden aangewezen, heeft tot doel
vroegtijdig te worden betrokken bij voorgenomen besluitvorming door het bestuur van de
regeling, en te adviseren aan het bestuur.
7. Anticiperen op gemeentelijke bezuiniqinqsopdracht
Het financiële perspectief van de gemeenten keldert vanaf 2026. Dat betekent dat alle
gemeenten maatregelen moeten gaan overwegen hoe de begrotingen structureel
sluitend te gaan krijgen. Daarbij kan helpen te kijken naar wettelijke / bovenwettelijke
taken en ook naar vrije beleidsruimte bij wettelijke taken.
Om te anticiperen op de tekorten aan gemeentelijke middelen vragen wij de GR-en om
een aandeel te nemen. Dat kunt u doen door op voorhand de indexaties voor de
vastgestelde begrotingen 2022, 2023 en 2024 niet met terugwerkende kracht te
actualiseren. Indien bovenstaande dreigt te leiden tot onoverkomelijke knelpunten, dan
kan het bestuur besluiten tot het opnemen van concrete en onderbouwde voorstellen in
hun begroting.
Ook de GR-en die onderdeel uitmaken van een zogenoemd ‘gesloten systeem’ vragen
we deze uitwerking te geven, omdat verlaging van de lasten binnen een gesloten
systeem de gemeente de mogelijkheid kan geven om op andere terreinen anders met de
lasten voor de inwoner om te gaan.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>Voor nadere informatie over deze brief kunt u terecht bij de voorzitter van het
Controllersoverleg Haaglanden, dhr. B. Wijman van de gemeente Zoetermeer (079-
3468346; e-mail: b.c.wijman@zoetermeer.nl).
Hoogachtend,
Namens de colleges van Burgemeester en Wethouders van:
Delft
Den Haag
Leidschendam-Voorburg        ,
Midden-Delfland            /
Pijnacker-Nootdorp
Rijswijk
Wassenaar
Westland
Zoetermeer      y
            /           ' X
           //          : X/
Drs. J. ledema MBA ƒ
                                                                                j
Wethouder Financiën! gemeente Zoetermeer
Voorzitter overleg wethouders Financiën Haaglandengemeenten
      7/ n
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>Bijlage 3: Kaderbrief begroting 2025 gemeenschappelijke regelingen
regio Rotterdam-Rijnmond
Kadernota MRDH begroting 2025                            Pagina 24 van 26
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>MRDH Datum: 8 januari 2024
Postbus 21012 Zaaknummer: 1313243
Team: Financieel beleid en advies

3001 AA Rotterdam Contactpersoon: Martin Vermaat

martinvermaat@krimpenaandenijssel.nl

Uw brief van:
Onderwerp: Indexering begroting 2025

Geacht bestuur,

Jaarlijks informeren de gemeenten van de regio Rotterdam-Rijnmond de
gemeenschappelijke regelingen waarin zij gezamenlijk deelnemen over het te gebruiken
indexpercentage voor de eerstvolgende begroting. In deze brief betreft dat de begroting
2025.

Tekorten vanaf 2026

Daaraan voorafgaand vragen wij uw aandacht voor het volgende. Het financiële perspectief
van de gemeenten vertoont grote tekorten vanaf 2026. Dat vraagt van gemeenten
ingrijpende maatregelen om de begroting structureel sluitend te krijgen.

Onvermijdelijk is dat deze maatregelen ook effect hebben op de bijdragen aan de
gemeenschappelijke regelingen. Wij vragen u reeds nu om daarop te anticiperen, en op
weg naar 2026 zelf met initiatieven te komen die een bijdrage leveren aan de financiële
opgave waarvoor de gemeenten staan. Graag rekenen wij op een constructief gesprek
daarover.

Begin 2024 vindt er verder bestuurlijk overleg plaats over de financiële vooruitzichten van
de gemeenten en de relatie met de financiering van gemeenschappelijke regelingen. U
wordt daarover te zijner tijd geïnformeerd.

Indexering 2025

Omdat het ons bekend is dat u ook een brief met indexeringsrichtlijnen ontvangt vanuit de
regio Haaglanden, sturen wij u geen indexeringsbrief met eigen richtlijnen. Wij vinden het
onwenselijk dat u verschillende signalen krijgt over wat gemeenten een acceptabele
kostenontwikkeling vinden. Wij sluiten daarom voor de begroting 2025 opnieuw aan bij de
systematiek en de berekening van de regio Haaglanden. Jaarlijks zullen wij beoordelen of
wij ons voor het volgende begrotingsjaar opnieuw in de uitkomsten van die berekening
kunnen vinden en u daarvan op de hoogte stellen.

Beleidswijzigingen

Het indexpercentage is bedoeld voor de budgetten van het bestaande beleid of de bestaande
activiteiten. Als u voorstellen heeft voor nieuw beleid of nieuwe activiteiten, verzoeken wij u
om deze afzonderlijk zichtbaar te maken en aan de gemeenten ter besluitvorming voor te
leggen, met daarbij een dekkingsvoorstel.

Voor de volledigheid wijzen wij erop dat u als gemeenschappelijke regeling een
meerjarenbegroting opstelt, maar dat gemeenten strikt genomen alleen instemmen met de
eerste jaarschijf hiervan.

Wij verzoeken u bij het opstellen van de begroting 2025 met het bovenstaande rekening te
houden.

Gemeente Postbus 200 T:44 0180 | F: (0180) 5160 40
Krimpen 2920 AE Krimpen aan den IJssel E: gemeente@krimpenaandenijssel.nl
aan den IJssel Bezoekadres: Raadhuisplein 2 |: www.krimpenaandenijssel.nl
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>Ondertekening

Deze brief wordt u toegezonden namens de colleges van burgemeester en wethouders van
de gemeenten Albrandswaard, Barendrecht, Capelle aan den IJssel, Goeree-Overflakkee,
Krimpen aan den IJssel, Lansingerland, Maassluis, Nissewaard, Ridderkerk, Rotterdam,
Schiedam, Vlaardingen en Voorne aan Zee.

Met vriendè ike groeten,
Burgemeester en wethouders van Krimpen aan den IJssel,
De secretaris, De burger

|

mr. A. Boele

„Gemeente Postbus 200 T:14 0180 | F: (0180) 5160 40
“Kfimpen 2920 AE Krimpen aan den IJssel E: gemeente@krimpenaandenijssel.nl

aan den IJssel Bezoekadres: Raadhuisplein 2 |: www.krimpenaandenijssel.nl

</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>