<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>> Retouradres Postbus 20011 2500 EA Den Haag
                                                                                    Directoraat-Generaal
                                                                                    Bestuur, Ruimte en Wonen
                                                                                    Turfmarkt 147
                                                                                    Den Haag
                                                                                    Postbus 20011
                                                                                    2500 EA Den Haag
                                                                                    Kenmerk
                                                                                    2021-0000315236
                                                                                    Uw kenmerk
                                                                                    Bijlage(n)
                                                                                    1
  Datum           1 juli 2021
  Betreft         Energielabel-C verplichting kantoren
Geachte heer, mevrouw,
U ontvangt deze brief omdat u volgens onze gegevens een kantoorgebouw in
bezit of gebruik heeft 1. Kantoorgebouwen moeten per 1 januari 2023 minimaal
energielabel C hebben om nog als kantoor gebruikt te mogen worden. Dit is in
2018 wettelijk vastgelegd in het Bouwbesluit. De datum waarop aan deze
verplichting voldaan moet worden nadert snel dichterbij. Daarom is het verstandig
nu te controleren of uw kantoor onder de verplichting valt en om
energiebesparende maatregelen te nemen, als uw kantoor nog niet voldoet.
De energiebesparende maatregelen, die nodig kunnen zijn, verdienen zich vaak
snel terug via een lagere energierekening. In de toelichting bij deze brief vindt u
tips welke stappen u kunt zetten om aan de verplichting te voldoen en aan wat
voor energiebesparende maatregelen u kunt denken (zoals toepassen van LED
verlichting eventueel in combinatie met veegpulsschakeling, daglichtafhankelijke
regeling of zonnepanelen).
In het kader van het in 2019 afgesloten Klimaatakkoord wordt momenteel
gewerkt aan verdergaande verplichtingen voor bestaande gebouwen en de
transitie naar een aardgasvrije toekomst in 2050. Met het oog op deze toekomst
is het daarom verstandig om alvast te onderzoeken welke maatregelen nog meer
mogelijk zijn om de energieprestatie van uw gebouw te verbeteren en op welke
momenten deze getroffen kunnen worden. Denk bijvoorbeeld aan momenten van
(groot) onderhoud, renovatie, vervanging van installaties of mutatiemomenten
(dus bij verkoop of een nieuwe huurder). Op de website www.rvo.nl/energielabel-
c-kantoren kunt u nagaan op welke kantoorgebouwen de verplichting voor
energielabel-C precies van toepassing is en welke uitzonderingen er gelden.
Op de website www.ep-online.nl kunt u nagaan of uw kantoorgebouw een
energielabel heeft en, als er een label is, welk label. Let er daarbij op dat een
label 10 jaar geldig is. Een label dat vóór 2013 is afgegeven zal tijdig vernieuwd
moeten worden. Indien uw gebouw nog helemaal geen energielabel heeft, dan is
de eerste stap om inzicht te krijgen in de energieprestatie van uw gebouw.
1
  Indien uw gebouw geen kantoor betreft, kunt u deze brief als niet verzonden
beschouwen.
                                                                                    Pagina 1 van 3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>                                                                                 Directoraat-Generaal
                                                                                 Bestuur, Ruimte en Wonen
Een deskundig adviseur https://epadviseur.centraalregistertechniek.nl kan u      Datum
                                                                                 1 juli 2021
hierbij helpen.
                                                                                 Kenmerk
De verplichting voor kantoorgebouwen om minimaal energielabel C te hebben zal    2021-0000315236
per 1 januari 2023 gehandhaafd worden door gemeenten. U kunt bij vragen over
deze verplichting alvast contact opnemen met (het lokale of regionale
energieloket van) uw gemeente. Let op: indien per 1 januari 2023 niet voldaan
wordt aan deze verplichting is de uiterste consequentie dat het gebouw niet meer
als kantoor gebruikt zal mogen worden.
Hoogachtend,
Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
Chris Kuijpers
Directeur-generaal Bestuur, Ruimte en Wonen
                                                                                 Pagina 2 van 3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>                                                                                 Directoraat-Generaal
                                                                                 Bestuur, Ruimte en Wonen
                                                                                 Datum
Toelichting: In 4 stappen naar energielabel C (of beter)                         1 juli 2021
                                                                                 Kenmerk
De benodigde investering in energiebesparende maatregelen voor het bereiken      2021-0000315236
van label C is afhankelijk van de reeds genomen maatregelen. De meeste panden
bereiken label C zonder ingrijpende maatregelen zoals het toepassen van LED
verlichting eventueel in combinatie met veegpulsschakeling, daglichtafhankelijke
regeling of zonnepanelen. De in energetisch opzicht slechte panden vergen meer
maatregelen en dus een hogere investering. Veelal gaat het om
spouwmuurisolatie en als dat geen optie is om gevel-, dak- of vloerisolatie.
Wat voor uw kantoorgebouw van toepassing is, hangt af van het energielabel.
Heeft uw kantoorgebouw géén energielabel, of energielabel D t/m G? Volg de
volgende stappen om uw pand voor 1 januari 2023 naar energielabel C of beter te
brengen.
Stap 1: Vraag advies aan vakbekwaam EP-adviseur
Als u nog geen label heeft, kunt u advies vragen aan een erkend energieadviseur.
(https://epadviseur.centraalregistertechniek.nl) Let erop dat uw energieadviseur
een aantoonbaar vakbekwaam EP-adviseur is. Deze adviseur maakt een
energielabel op.
Stap 2: Subsidiewijzer van RVO.nl
Er zijn verschillende financiële regelingen die u kunnen ondersteunen bij het
investeren in energiebesparing, zoals EIA, ISDE, SDE++, zie hiervoor:
https://www.rvo.nl/onderwerpen/duurzaam-
ondernemen/gebouwen/verduurzaming-utiliteitsbouw
Stap 3: Laat uw label registreren via ep-online.nl
Denkt uw adviseur dat uw gebouw energiezuinig is (A t/m C)? Dan kan uw
adviseur een labelberekening maken, registreren en afmelden via www.ep-
online.nl.
Denkt uw adviseur dat uw gebouw niet energiezuinig is (D t/m G), voer dan voor
2023 de maatregelen uit om in ieder geval op energielabel C te komen. Zorg
indien mogelijk voor ‘no regret'-maatregelen. Dit zijn maatregelen die bijdragen
aan een energiezuinig en CO2-arm kantoor en rekening houden met verregaande
aanpassingen in de toekomst. Een voorbeeld hiervan is een maatregel die genoeg
ruimte overlaat om een installatie later aan te passen aan de stand van de
techniek.
Stap 4: Laat een nieuw energielabel opstellen
Schakel opnieuw een energieadviseur in om het nieuwe label vast te stellen en te
laten registeren.
                                                                                 Pagina 3 van 3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>