<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>RAADSBESLUIT
Zaaknummer 2023044293
 Onderwerp:                        Dagtekening:                    Agendanummer:
 Protocol Vermoeden van            26 september 2023               23.09.08
 integriteitsschending door
 politieke ambtsdragers
 Gemeente Asten
De raad van de gemeente Asten;
gelezen het initiatiefvoorstel van het presidium van 28 augustus 2023;
gehoord het advies van de commissie Burgers en Algemene Zaken & Control van 14
september 2023;
gezien de wensen en bedenkingen van het college van burgemeester en wethouders van 29
augustus 2023;
gelet op artikel 147 tweede lid van de Gemeentewet en artikel 11 van de Gedragscode
bestuurlijke integriteit;
besluit:
vast te stellen het “Protocol vermoeden van integriteitsschending door politieke
ambtsdragers gemeente Asten” en de bijbehorende toelichting.
Hoofdstuk 1 Algemene bepalingen
    1. Begripsbepalingen
    a. extern onderzoeker: de onderzoeker of het onderzoeksbureau, die op grond van
        artikel 2, eerste lid, Wet particuliere beveiligingsorganisaties en recherchebureaus
        van de minister van Justitie een vergunning heeft verkregen.
    b. commissie integriteit: het presidium.
    c. gedragscode: de vigerende gedragscode van het gemeentebestuur van Asten;
    d. gemeentebestuur: de bestuursorganen raad, college en burgemeester.
    e. integriteitsdriehoek: overleg van burgemeester, griffier en gemeentesecretaris,
        eventueel ondersteund door een jurist, een integriteitsadviseur of andere interne of
        externe deskundigen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>f. Interne onderzoekscommissie: een multidisciplinair team uit de ambtelijke
   organisatie bestaande uit o.a. juridische, financiële of ICT-expertise met de
   benodigde kennis en expertise met het doen van feitenonderzoek.
g. integriteitsschending: een gedraging van een politieke ambtsdrager die in strijd is
   met het handelen als ‘goed volksvertegenwoordiger’ of ‘goed bestuurder’. Het kan
   gaan om feiten die wettelijk strafbaar zijn, maar ook om handelingen in strijd met
   geschreven of ongeschreven regels.
h. melder: een ieder die een vermoeden van een integriteitsschending meldt.
i. politieke ambtsdrager: de burgemeester, wethouders, raadsleden en commissieleden.
j. commissielid: door de raad aangewezen lid, niet-raadslid, van een raadscommissie.
2. Algemeen
1. Dit protocol regelt de stappen welke worden gezet wanneer twijfels bestaan over
   integriteitskwesties, integriteit mogelijk geschonden wordt of daarvan het sterke
   vermoeden bestaat.
2. Dit protocol laat de wettelijke handhavingsmechanismen (o.a. H10 van de Kieswet en
   artikel 46, 47, 61b Gemeentewet) en staatsrechtelijke processen, onverlet.
3. Betreft de twijfel over het bestaan van integriteitskwesties of (het sterke vermoeden)
   van mogelijk geschonden integriteit de burgemeester, dan komen alle bevoegdheden
   die dit protocol aan de burgemeester toekent, aan de 1e locoburgemeester als de
   vermeende integriteitskwestie (hoofdzakelijk) plaatsvindt binnen de rol van de
   burgemeester als collegelid, dan wel de waarnemend raadsvoorzitter als de
   vermeende integriteitskwestie (hoofdzakelijk) plaatsvindt binnen de rol van de
   burgemeester als voorzitter van de raad.
4. Het protocol is openbaar.
5. De politieke ambtsdragers ontvangen bij hun aantreden een exemplaar van dit
   protocol.
3. Communicatie, vertrouwelijkheid, geheimhouding en transparantie
1. De burgemeester zorgt voor de interne en externe communicatie. Voor de interne en
   externe communicatie worden de verschillende belangen, waaronder het belang van
   het onderzoek, het belang van het beschermen van de persoonlijke levenssfeer van
   de betrokkenen en het belang van transparantie, nauwkeurig tegen elkaar
   afgewogen, in overeenstemming met wet- en regelgeving.
2. In de meldings- en onderzoeksfase (stap 2 en 3 van de procedurele bepalingen) is
   vertrouwelijkheid ten aanzien van de identiteit van de melder en informatie inzake de
   melding en het onderzoek het uitgangspunt.
3. De burgemeester kan in de meldings- en onderzoeksfase (stap 2 en 3 van de
   procedurele bepalingen) besluiten om op grond van de Gemeentewet geheimhouding
   op te leggen op stukken die de burgemeester aanbiedt aan het college, de
   raadscommissies, of de raad.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>   4. Na afronding van de meldings- en onderzoeksfase (stap 2 en 3 van de procedurele
      bepalingen) is het van belang dat de burgemeester verantwoording aflegt over zijn
      handelen. Dit doet hij bij voorkeur (indien de raad is geïnformeerd) middels een
      raadsbrief binnen 3 maanden na afloop van de meldings- en onderzoeksfase. Daarbij
      past transparantie met inachtneming van de belangen onder lid 1 genoemd.
   4. Aangifte
   1. Als er op enig moment een vermoeden is van een strafbaar feit doet de
      burgemeester, na overleg met de integriteitsdriehoek, aangifte bij de politie.
   2. Vanaf het moment dat er vermoeden is van een strafbaar feit wordt alle beschikbare
      informatie voorgelegd aan de politie, eventueel na overleg met de officier van
      justitie.
   3. Indien sprake is van aangifte doet de burgemeester, na zorgvuldige afweging van
      belangen, al dan niet melding van het feit dat aangifte is gedaan aan de raad. Over
      de inhoud van de aangifte doet de burgemeester geen mededelingen; communicatie
      over de aangifte en het vervolg verloopt via politie en/of justitie.
   4. Het bestaan van een strafrechtelijk onderzoek naar een strafbaar feit laat onverlet
      dat de burgemeester een onderzoek, zoals bedoeld in Hoofdstuk 2, stap 3, kan
      instellen of een civielrechtelijke procedure tegen de betrokken politieke ambtsdrager
      kan instellen.
   5. Vermoeden van een opzettelijke valse beschuldiging
   1. Als er op enig moment een vermoeden is van een opzettelijk valse beschuldiging doet
      de burgemeester, indien naar zijn oordeel de beschuldiging een strafbaar feit betreft,
      aangifte van de valse beschuldiging bij de politie.
   2. Het tweede en derde lid van punt 4. Aangifte zijn van toepassing.
   3. De gemeente kan bij een vermoeden van een opzettelijke valse beschuldiging de
      betreffende melder aansprakelijk stellen voor eventuele door de gemeente geleden
      schade.
Hoofdstuk 2 Procedurele bepalingen (stappenplan)
Stap 1. Bespreken van integriteitskwesties
   1. Bespreken
   1. Een politieke ambtsdrager die twijfelt of een bepaalde door hem voorgenomen
      handeling of een reeds door hem uitgevoerde handeling in overeenstemming is met
      zijn verplichtingen als politieke ambtsdrager, kan dit bespreken met een of meer
      andere politieke ambtsdragers van de gemeente Asten en kan daarover advies
      vragen bij de griffier (als de ambtsdrager een raads- of commissielid betreft) of de
      gemeentesecretaris (als de ambtsdrager een collegelid betreft), die hem indien de
      kwestie daartoe aanleiding geeft, doorverwijst naar de burgemeester om de
      uitgesproken twijfels over de (voorgenomen) handeling te bespreken. Mocht de
      gedeelde conclusie zijn dat de reeds door hem uitgevoerde handeling een schending
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>      was, dan overleggen de burgemeester en de betrokken politieke ambtsdrager over de
      mogelijke vervolgstappen.
   2. Een politieke ambtsdrager kan ook direct de burgemeester benaderen, die advies van
      de griffier (indien de ambtsdrager een raads- of commissielid betreft), van de
      gemeentesecretaris (indien de ambtsdrager een collegelid betreft) of van de
      integriteitsdriehoek kan inwinnen.
   3. Een politieke ambtsdrager die twijfelt over een voorgenomen handeling van een
      andere politieke ambtsdrager kan deze waarschuwen en zijn twijfels verwoorden en
      verwijzen naar de griffier (als de ambtsdrager een raads- of commissielid betreft) of
      de gemeentesecretaris (als de ambtsdrager een collegelid betreft) om de
      uitgesproken twijfels over de voorgenomen handeling te bespreken.
   4. Indien de griffier (als de ambtsdrager een raads- of commissielid betreft), de
      gemeentesecretaris (als de ambtsdrager een collegelid betreft) of de burgemeester
      weet dat een handeling mogelijk een integriteitsschending tot gevolg heeft,
      bespreekt deze dit in de integriteitsdriehoek en waarschuwt de burgemeester de
      betrokken politieke ambtsdrager, dat de handeling mogelijk een integriteitsschending
      tot gevolg heeft.
   5. Bij twijfel over het handelen van een politieke ambtsdrager is het uitgangspunt dat zo
      mogelijk eerst de burgemeester in gesprek gaat met de politieke ambtsdrager.
      Daarvan wordt alleen afgeweken als het om een vermoeden van een ernstige
      schending gaat en eventueel vervolgonderzoek in gevaar komt als de betrokken
      politieke ambtsdrager op de hoogte gesteld wordt. Wanneer de betrokkene na het
      aanspreken zijn handelen niet feitelijk corrigeert of het vermoeden blijft bestaan dat
      het handelen van betrokkene in strijd is met het handelen als ‘goed politiek
      ambtsdrager’, bespreekt de burgemeester met de betrokken politieke ambtsdrager
      de mogelijke vervolgstappen.
   6. De burgemeester kan de Commissaris van de Koning in de provincie Noord-Brabant
      vragen om advies en bemiddeling bij verstoorde bestuurlijke verhoudingen en
      wanneer de bestuurlijke integriteit van een gemeente in het geding is.
Stap 2. Meldingsfase
2a. Melding
   1. Een melding van een vermoeden van integriteitsschending begaan door een politieke
      ambtsdrager kan door eenieder worden gedaan.
   2. Degene die de melding heeft ontvangen stelt onverwijld de burgemeester op de
      hoogte van de melding.
   3. Eenieder die betrokken is bij de behandeling van de melding maakt de identiteit van
      de melder niet bekend aan derden zonder zijn instemming.
   4. Anonieme meldingen worden in beginsel niet behandeld. De burgemeester wijkt hier
      alleen van af bij zwaarwegende omstandigheden, die blijken uit de duiding van de
      anonieme melding.
   5. Indien de melder een werknemer is van de gemeente Asten, dan ondervindt de
      werknemer als gevolg van de melding geen nadelige gevolgen voor zijn rechtspositie,
      zoals bedoeld in de Regeling melding vermoeden misstand gemeente Asten.
   6. Nadat de burgemeester is geïnformeerd over het vermoeden van een
      integriteitsschending begaan door een politieke ambtsdrager, bevestigt hij de
      ontvangst van de melding schriftelijk aan de melder.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>   7. De betrokken politieke ambtsdrager wordt over de melding onmiddellijk
      geïnformeerd, tenzij daardoor het onderzoeksbelang kan worden geschaad.
   8. De burgemeester maakt een melding die vertrouwelijk aan de burgemeester gedaan
      is, in de meldingsfase niet actief openbaar. Indien de melder de melding in het
      openbaar gedaan heeft of openbaarheid aan de melding gegeven heeft, zal de
      burgemeester primair terughoudend en naar bevind van zaken met de
      informatieverstrekking rond de melding handelen.
   9. Meldingen over de burgemeester worden gedaan bij de 1e locoburgemeester resp.
      waarnemend raadsvoorzitter, die in de plaats treedt van de burgemeester bij de
      behandeling van de melding. De Commissaris van de Koning in de provincie Noord-
      Brabant wordt door de burgemeester in kennis gesteld van de aanhangige melding.
      De Commissaris van de Koning kan de behandeling van een dergelijke melding
      overnemen.
2b. Toetsing van de melding
   1. De integriteitsdriehoek toetst of een onderzoek als bedoeld in stap 3 noodzakelijk is.
   2. De integriteitsdriehoek kan zich bij de toetsing laten adviseren door het Steunpunt
      Integriteitsonderzoek van het Centrum voor Arbeidsverhoudingen overheidspersoneel
      (CAOP).
   3. Een integriteitsmelding wordt in ieder geval getoetst op:
           a. de aard van het feit
           b. de ontvankelijkheid van de melding
           c. de ernst van de zaak
           d. de valideerbaarheid van feiten en omstandigheden
           e. de positie van de melder, van de betrokken politieke ambtsdrager en hun
              onderlinge betrokkenheid
           f. de geloofwaardigheid / waarschijnlijkheid van de melding.
   4. De burgemeester besluit, op grond van de bevindingen van de integriteitsdriehoek of
      een onderzoek, zoals bedoeld in stap 3, wordt ingesteld. Indien een onderzoek wordt
      ingesteld wordt het college en de commissie integriteit schriftelijk onder
      geheimhouding hiervan op de hoogte gesteld.
   5. Indien op basis van de bevindingen van de integriteitsdriehoek een duidelijke
      schending van de integriteit blijkt en de burgemeester besluit geen nader onderzoek
      in te stellen, zendt de burgemeester de bevindingen onder geheimhouding naar het
      college en de commissie integriteit voor bespreking en mede op basis van de
      bevindingen besluit de burgemeester of er gronden zijn om de raad onder
      geheimhouding of, indien van toepassing de Commissaris van de Koning, te infor-
      meren over de bevindingen.
   6. Indien de burgemeester, na eventueel advies van het college en/of de commissie
      integriteit, besluit dat er geen onderzoek nodig is worden de melder en de betrokken
      politieke ambtsdrager hierover schriftelijk in kennis gesteld en is de melding
      afgehandeld.
Stap 3. Onderzoeksfase
3a. Onderzoek
   1. De burgemeester kan, hetzij op eigen initiatief, hetzij naar aanleiding van een
      melding, genoemd in stap 2, een onderzoek instellen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>   2. Het onderzoek vindt plaats op een door de burgemeester te bepalen wijze, waarbij
       voor de betreffende melding de door de burgemeester meest geschikt geachte
       methode wordt gekozen.
   3. Het onderzoek wordt uitgevoerd in opdracht van de burgemeester door een interne
       onderzoekscommissie of een extern onderzoeker. In de opdracht aan de interne
       onderzoekscommissie of extern onderzoeker is in ieder geval opgenomen:
           a. de aanleiding van het onderzoek;
           b. een duidelijke omschreven doelstelling met duidelijk omschreven
              onderzoeksvragen;
           c. afspraken over het gebruik van de in te zetten onderzoeksmethoden;
           d. de verwachte duur van het onderzoek;
           e. de overeengekomen kosten van het onderzoek;
           f. de eisen aan de vastlegging van onderzoeksactiviteiten, gesprekken,
              beraadslagingen en andere activiteiten die van belang zijn voor het naderhand
              kunnen aantonen van de deugdelijkheid van het onderzoek;
           g. van welke bevoegdheden de externe onderzoeker of onderzoekscommissie
              gebruik mag maken;
           h. dat de externe onderzoeker of onderzoekscommissie werkt met inachtneming
              van dit protocol.
   4. De Commissaris van de Koning in de provincie Noord-Brabant wordt door de
       burgemeester onverwijld geïnformeerd over het instellen van een onderzoek.
3b. Kennisgeving aan de betrokken politieke ambtsdrager
   1. De burgemeester informeert de betrokken politieke ambtsdrager onmiddellijk per
       aangetekende brief over het instellen van het onderzoek, tenzij daardoor het
       onderzoeksbelang kan worden geschaad.
   2. In de brief is in ieder geval opgenomen:
   3. een omschrijving van het handelen of nalaten dat aanleiding is tot het instellen van
       onderzoek;
   4. de melding dat de betrokken politieke ambtsdrager en getuigen kunnen worden
       gehoord;
   5. de melding dat de betrokken politieke ambtsdrager zich kan laten bijstaan door een
       (externe) vertrouwenspersoon van de werkgever of door een raadsman;
   6. de verwachte duur van het onderzoek;
   7. de melding dat als andere feiten en omstandigheden bekend worden die van belang
       zijn voor het bepalen van de omvang, aard en ernst van de integriteitsschending, het
       onderzoek zich kan uitstrekken tot die feiten en omstandigheden;
   8. dat de onderzoeker werkt volgens dit protocol;
   9. de vigerende gedragscode;
   10. de wijze waarop de melder op de hoogte gehouden zal worden van de voortgang
       alsmede van de uitkomsten van het onderzoek.
3c. Horen in de onderzoeksfase
   1. De betrokken politieke ambtsdrager en getuigen worden gehoord.
   2. De betrokken politieke ambtsdrager en getuigen worden vooraf op de hoogte gesteld
       van de aard en de mogelijke duur van het gesprek. Hen wordt meegedeeld dat zij
       zich kunnen laten bijstaan door een raadsman.
   3. Er wordt een gespreksverslag opgemaakt en voor akkoord ondertekend door de
       onderzoekers en degene die gehoord is.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>    4. Degene die is gehoord krijgt de mogelijkheid om binnen vijf werkdagen schriftelijk te
       reageren op het betreffende gespreksverslag, met de mogelijkheid tot het doen van
       voorstellen tot wijziging van het gespreksverslag.
    5. Als degene die is gehoord weigert het gespreksverslag te ondertekenen wordt
       daarvan melding gemaakt in het verslag. Als degene die is gehoord dat wil, wordt er
       een schriftelijke weergave van diens afwijkende mening bij het gespreksverslag
       gevoegd.
3d. Onderzoeksrapport
    1. In het onderzoeksrapport komen in ieder geval de volgende aspecten aan de orde:
           a. de aanleiding van het onderzoek en de onderzoeksopdracht met eventuele
              uitbreidingen, mocht dit tijdens het onderzoek noodzakelijk zijn gebleken;
           b. de gebruikte onderzoeksmethoden en de hiervoor uitgevoerde handelingen;
           c. de van toepassing zijnde regelgeving;
           d. de bevindingen.
    2. De betrokken politieke ambtsdrager krijgt de gelegenheid – voordat het
       onderzoeksrapport aangeboden wordt aan de burgemeester – kennis te nemen van
       het conceptrapport inclusief eventuele bijlagen. Ook krijgt hij de gelegenheid tot het
       maken van schriftelijke opmerkingen naar aanleiding van het conceptrapport. Deze
       opmerkingen worden als bijlage bij het definitieve rapport opgenomen, ongeacht of
       ze hebben geleid tot aanpassing van de concepttekst.
    3. Het onderzoeksrapport is een advies gericht aan de burgemeester en bevat alle
       informatie die nodig is om een oordeel te kunnen vormen over de aannemelijkheid en
       mate van verwijtbaarheid van het vermoeden van de integriteitsschending. De
       burgemeester informeert de griffier of de gemeentesecretaris over het
       onderzoeksrapport.
    4. De burgemeester bespreekt het onderzoeksrapport onder geheimhouding in het
       college en de commissie Integriteit. Mede op basis van het onderzoeksrapport besluit
       de burgemeester of er gronden zijn om de raad onder geheimhouding of, indien van
       toepassing de Commissaris van de Koning, te informeren over de bevindingen.
Stap 4. Politiek-bestuurlijke behandelfase
1. Behandeling Onderzoeksrapport
    1. Indien het onderzoeksrapport daartoe aanleiding geeft wordt het onderzoeksrapport
       door de burgemeester onder geheimhouding aangeboden aan de raad.
    2. De raad behandelt het onderzoeksrapport in een, bij voorkeur besloten,
       raadsvergadering en bepaalt of de geheimhouding wordt opgeheven.
    3. Indien de geheimhouding wordt opgeheven besluit de raad, op advies van de
       burgemeester, in hoeverre en op welke wijze het onderzoeksrapport geheel of
       gedeeltelijk openbaar wordt gemaakt.
    4. De raad kan op basis van het onderzoeksrapport een oordeel vormen over (de
       gevolgen van) het rapport.
Stap 5. Afronding
1. Afronding
    1. De melder wordt geïnformeerd over de vervolgstappen naar aanleiding van de
       informatie uit het onderzoeksrapport.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>    2. De burgemeester plant na de raadsvergadering waarin het onderzoeksrapport is
         behandeld een evaluatiegesprek in met de betrokken politieke ambtsdrager. De
         burgemeester evalueert het proces tevens met het de commissie integriteit.
Hoofdstuk 3 Slotbepalingen
1. Afwijken van protocol, onvoorziene gevallen
    1. De burgemeester kan, gezien de eigen aard en achtergrond van het vermoeden van
         een integriteitsschending, gemotiveerd en in overleg met de commissie integriteit
         afwijken van dit protocol.
    2.   In gevallen waarin dit protocol niet voorziet of waarbij de toepassing niet eenduidig
         is, wordt de handelwijze, na overleg in de integriteitsdriehoek, bepaald door de
         burgemeester.
2. Rapporteren en actualiseren
    1. Jaarlijks informeert de burgemeester het college en de raad schriftelijk over de
         bestuurlijke integriteit, waaronder een geanonimiseerd overzicht van de gedane
         meldingen en de afhandeling daarvan.
    2. Dit protocol wordt na een periode van vier jaar geactualiseerd of eerder indien door
         de burgemeester nodig wordt geacht.
3. Citeertitel
Dit protocol kan worden aangehaald als “Protocol vermoeden van integriteitsschending door
politieke ambtsdragers gemeente Asten”.
Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Asten van 26
september 2023.
De raad voornoemd,
griffier,                                             voorzitter,
mr. M.B.W. van Erp-Sonnemans                          A.A.H.C.M van Extel-van Katwijk
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>Bijlage
Toelichting op het Protocol vermoeden van
integriteitsschending door politieke ambtsdragers
gemeente Asten
Goed bestuur is integer bestuur. Integer bestuur is een voorwaarde voor de legitimiteit en
betrouwbaarheid van het overheidsoptreden. In de Gedragscode van het gemeentebestuur
van Asten (verder: gedragscode) zijn de kernwaarden opgenomen van bestuurlijke
integriteit. Veelal vinden deze kernwaarden hun oorsprong in wet- en regelgeving. Wanneer
politieke ambtsdragers zich niet aan deze gedragscode houden kan dat gevolgen hebben
voor hun functioneren en positie.
In de gedragscode is tevens een bepaling opgenomen over de handhaving van de
gedragsregels. Het Protocol vermoeden van integriteitsschending door politieke
ambtsdragers gemeente Asten (verder: protocol) is een verdere uitwerking van deze
bepaling. In het protocol wordt aangegeven welke stappen worden gezet wanneer twijfels
bestaan over integriteitskwesties, integriteit mogelijk geschonden wordt of daarvan het
sterke vermoeden bestaat. Het protocol kan worden beschouwd als een extra onderdeel om
de bestuurlijke integriteit te stimuleren en te versterken. Het zorgt ervoor dat duidelijk is bij
wie politieke ambtsdragers terecht kunnen bij dilemma’s en biedt houvast en uniformiteit bij
de te ondernemen stappen bij de aanpak van vermeende of daadwerkelijke schendingen.
Een integriteitschending is een gedraging van de politieke ambtsdrager die in strijd is met
het handelen als ‘goed volksvertegenwoordiger’ of ‘goed bestuurder’. Dat kan gaan om
feiten die wettelijk strafbaar zijn, maar ook om handelingen in strijd met geschreven of
ongeschreven regels.
In dit verband wordt erop gewezen dat er verschillen zijn tussen (de gevolgen van) een
integriteitsschending door een gekozen ambtsdrager en een benoemde ambtsdrager.
Hoofdstuk X van de Kieswet regelt limitatief in welke situaties en langs welke procedure
raadsbesluiten kunnen worden genomen als een raadslid wetsbepalingen overtreedt.
Voorbeeld: artikel 15 lid 1 Gemeentewet somt een aantal verboden handelingen voor
raadsleden op. Voor wethouders is dit geregeld in artikel 41c en voor de burgemeester in
artikel 69 lid 1 Gemeentewet. Wanneer een raadslid artikel 15 lid 1 Gemeentewet
overtreedt, kan de raad betrokkene van zijn raadslidmaatschap vervallen verklaren. De
procedure hiervoor is vastgelegd in artikel X8 Kieswet, inclusief daarbij behorende
rechtsgang. Voor wethouders en burgemeester is voor dit soort overtreding niets bij wet
geregeld. Het is staatsrechtelijk gewoonterecht dat dit wordt opgelost in een
vertrouwenskwestie, met als ultiem eindpunt het ontslag van de betrokken ambtsdrager.
Ook kent de Kieswet in hoofdstuk X een handhavingsmechanisme voor de situaties waarin
een raadslid niet meer voldoet aan de eisen die artikel 10 Gemeentewet stelt. Denk hierbij
aan een verhuizing naar een woning buiten de gemeente, of het aanvaard hebben van een
onverenigbare betrekking als bedoeld in artikel 13 Gemeentewet.
De Gedragscode geeft aan welke waarden, normen en gedragsregels gelden. Een schending
van de gedragscode kan een integriteitsschending opleveren.
Begripsbepalingen (hst. 1, artikel 1)
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>Algemeen: Daar waar hij of hem staat, dient ook zij of haar te worden gelezen.
Onder g. integriteitsschending: Tijdens de themabijeenkomst van 16 mei 2023 is uitvoerig
gediscussieerd over het begrip “integriteitsschending” in de begripsbepalingen, met name
over handelingen, niet alleen in strijd met geschreven, maar ook met ongeschreven regels.
Dezelfde begripsomschrijving komt voor in het onlangs door het ministerie uitgebrachte
Handboek Integriteit. Daarin staat ook dat mogelijke integriteitsschendingen te
categoriseren zijn in financiële schenkingen, misbruik van positie en belangenverstrengeling,
lekken en misbruik van informatie, misbruik van bevoegdheden, misbruik van
bedrijfsmiddelen en ongewenste omgangsvormen. Kortom, handelen in strijd met Goed
bestuur, als opgenomen in het Astens Manifest of in strijd met de algemene beginselen van
behoorlijk bestuur. En die beginselen bestaan ook voor een groot deel uit ongeschreven
regels. Op basis hiervan is de voorgestelde tekst gehandhaafd.
Algemeen (hst. 1, artikel 2 lid 3): burgemeester
In artikel 2, lid 3, is geregeld wat te doen wanneer de integriteitskwestie de burgemeester
betreft. Er zijn geen bepalingen opgenomen wanneer dat het geval is met een wethouder of
een lid van het presidium. Dat heeft er mee te maken dat de burgemeester als wettelijke
opdracht een prominente rol vervult op het terrein van integriteit. En natuurlijk zal het zo
zijn, dat wanneer de integriteitskwestie een wethouder of een lid van het presidium betreft,
hij of zij een stap terug doet en dat de kwestie door de overige leden wordt behandeld. En
daar ziet de burgemeester dan weer op toe.
Beschrijving rolverdeling Rol van de burgemeester
In artikel 170 lid 2 van de Gemeentewet is vastgelegd dat de burgemeester de taak heeft
om de bestuurlijke integriteit binnen de gemeente te bevorderen. Hiermee is de portefeuille
integriteit belegd bij de burgemeester en kan hij naar gelang van de situatie handelend
optreden. In het protocol is vastgelegd dat de burgemeester de melding van
integriteitsschendingen behandelt en het onderzoeksproces coördineert. Hiermee is voor alle
betrokkenen duidelijk waar de regierol voor het onderzoek van een melding van een
mogelijke integriteitsschending is belegd.
Integriteitsdriehoek
De integriteitsdriehoek is een overleg van burgemeester, griffier en gemeentesecretaris voor
het bespreken van integriteitskwesties (stap 1) en de toetsing van de melding (stap 2b). De
integriteitsdriehoek wordt – indien nodig - ondersteund door een jurist, een
integriteitsadviseur of eventuele andere interne of externe deskundigen.
Commissie integriteit
De commissie integriteit wordt gevormd door het presidium en vormt een klankbord voor de
burgemeester om in bepaalde omstandigheden af te wijken van het protocol bij een
vermoeden van een integriteitsschending over een raads- of commissielid en kan de
burgemeester adviseren over de noodzakelijkheid van een onderzoek.
Griffier/gemeentesecretaris
De griffier en de gemeentesecretaris fungeren als klankbord voor raads- en commissieleden
respectievelijk collegeleden bij integriteitsdilemma’s en ondersteunen de burgemeester, de
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>raad en individuele raads- en commissieleden respectievelijk collegeleden bij de invulling
van hun rol.
Raad
De raad kan na kennisname van een integriteitsonderzoek een oordeel vormen of de
rapportage aanleiding geeft om vervolgstappen te ondernemen.
Communicatie
Een open en transparante communicatie over een (vermoedelijke) integriteitsschending is
belangrijk voor het bevorderen van integer bestuur. Het bespreken van integriteitskwesties
heeft ook een lerend vermogen. Het achterhouden van informatie kan averechts werken.
Wel zal steeds een belangenafweging moeten plaatsvinden tussen enerzijds het streven naar
de gewenste openheid en anderzijds het waarborgen van de privacy en persoonlijke
belangen van betrokkenen. Uitgangspunt is dat de vertrouwelijkheid wordt gewaarborgd
hangende de gehele integriteitsprocedure. De impact op de betrokkenen van een
integriteitsmelding /-onderzoek is groot. De communicatie moet zorgvuldig zijn afgestemd
op de verschillende belangen. Het uitgangspunt is dat de woordvoering bij de burgemeester
ligt en de anderen voor de woordvoering slechts verwijzen naar de burgemeester. Dit geldt
ook voor de contacten met de pers. Als deze in een bepaalde kwestie op de hoogte gesteld
zal of moet worden, is de burgemeester de woordvoerder namens de gemeente.
In geval de burgemeester onderdeel uitmaakt van de integriteitskwestie ligt de
woordvoering bij de loco-burgemeester. De woordvoering ligt bij de waarnemend
raadsvoorzitter als de integriteitskwestie waar de burgemeester deel van uitmaakt zich
(hoofdzakelijk) afspeelt binnen de rol van de burgemeester als voorzitter van de
gemeenteraad.
Aangifte bij de politie
Als er op enig moment gedurende de behandeling van de integriteitsmelding of tijdens de
onderzoeksfase een vermoeden is van een (ambts-)misdrijf, als genoemd in artikel 161 of
162 Wetboek van Strafvordering, doet de burgemeester aangifte bij de politie. Vanaf dat
moment wordt alle informatie voorgelegd aan de politie, eventueel na overleg met de officier
van justitie. Bij aangifte, als gevolg van verdenking van een (ambts-)misdrijf, wordt het
horen van de betrokkenen overgelaten aan het Openbaar Ministerie. Voorkomen moet
worden dat, in geval van samenloop van bestuursrechtelijk- en strafrechtelijk onderzoek,
onderzoekers onnodig in elkaars vaarwater komen en de betrokkenen met mogelijk dubbel
onderzoek belasten. Het is daarom aan te bevelen alsdan voorrang te geven aan het
strafrechtelijk onderzoek. Mocht de aangifte niet verder worden opgepakt door de politie
(bijvoorbeeld als de Officier van Justitie vervolging niet opportuun acht) dan kan het eigen
onderzoek weer worden opgestart.
Stap 1 bespreken
In het protocol wordt een stappenplan gegeven waarbij de eerste stap is het bespreekbaar
maken van mogelijke integriteitskwesties en dilemma’s. Mocht de twijfel over een
integriteitskwestie blijven, dan kan advies gevraagd worden bij de griffier,
gemeentesecretaris of de burgemeester. Als de burgemeester, griffier of gemeentesecretaris
vermoedt dat een (voorgenomen) handeling mogelijk een integriteitsschending oplevert of
dat het om een ingewikkelde kwestie gaat, volgt overleg in de integriteitsdriehoek.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>Indien betrokkene na het aanspreken door de burgemeester zijn (voorgenomen) handelen
niet feitelijk corrigeert of het vermoeden blijft bestaan dat het handelen van betrokkene in
strijd is met het handelen als ‘goed politiek ambtsdrager’, is de vervolgstap dat het
vermoeden van schending wordt gemeld.
Indien er sprake is van een verstoorde bestuurlijke verhouding en de bestuurlijke integriteit
van de gemeente in het geding is, vraagt de burgemeester om advies en bemiddeling bij de
Commissaris van de Koning in de provincie Noord-Brabant.
Stap 2 meldingsfase
De ontvangst van een melding loopt via de burgemeester. De burgemeester is
verantwoordelijk voor het behandelen van de melding van integriteitsschendingen door
politieke ambtsdragers. Hij coördineert de toetsing van de melding en het onderzoeksproces.
De burgemeester kan door een melding, door eigen waarneming of door berichtgeving van
buiten de organisatie kennisnemen van een vermeende integriteitsschending.
Bij een melding over de burgemeester loopt de melding via de 1e locoburgemeester resp.
waarnemend raadsvoorzitter en is deze verantwoordelijk voor het behandelen van de
melding.
De burgemeester besluit, na toetsing door de integriteitsdriehoek van het voorhanden zijnde
feitenmateriaal, tot:
           -   het schriftelijk afhandelen van de melding. De integriteit is niet geschonden en
               verder onderzoek is niet nodig: het gaat om een te gering feit om onderzoek te
               rechtvaardigen, er zijn onvoldoende aanwijzingen of het vermoeden is
               onvoldoende waarschijnlijk voor onderzoek, of als er een ander traject van
               toepassing is (bijv. klachten- en/of bezwaarprocedure).
           -   het niet verder onderzoeken, indien er sprake is van een duidelijke schending
               van de integriteit. Als sprake is van overtreding van de Gemeentewet waarbij
               de Kieswet een eigen handhavingsmechanisme kent, wordt dat proces gevolgd.
               In overige gevallen zendt de burgemeester de bevindingen onder
               geheimhouding naar het college en de commissie integriteit voor bespreking en
               mede op basis van de bevindingen besluit de burgemeester of er gronden zijn
               om onder geheimhouding de raad of, indien van toepassing de Commissaris van
               de Koning, te informeren over de bevindingen.
           -   het verstrekken van een opdracht voor verder feitenonderzoek. Het vermoeden
               van een integriteitsschending berust op redelijke gronden, is te onderzoeken en
               betreft een zodanig vermoeden dat nader onderzoek proportioneel en geboden
               is. Het college en de commissie integriteit worden hiervan in kennis gesteld.
           -   het doen van een aangifte. Er is een redelijk vermoeden van een strafbaar feit.
               Bij een vermoeden van een (ambts-)misdrijf, als genoemd in artikel 161 of 162
               Wetboek van Strafvordering, is het aan de burgemeester om aangifte of
               melding bij de politie te doen.
De betrokken politieke ambtsdrager wordt schriftelijk op de hoogte gesteld over de opdracht
tot het instellen van een onderzoek en de wijze waarop de melder op de hoogte gehouden
zal worden van de voortgang van het onderzoek.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>Als het vermoeden bestaat dat opzettelijk een valse beschuldiging heeft plaatsgevonden
(bijvoorbeeld uit rancune), is het aangewezen dat de burgemeester hiertegen actie
onderneemt. Dit kan eventueel leiden tot een feitenonderzoek jegens de melder. De
uitkomst daarvan kan vervolgens leiden tot aangifte bij de politie.
Stap 3 Onderzoeksfase
De burgemeester kan het feitenonderzoek laten doen door een interne onderzoekscommissie
of extern onderzoeker. Een interne onderzoekscommissie zal moeten bestaan uit een
multidisciplinair team waarin de benodigde kennis en expertise met het doen van
feitenonderzoek aanwezig is. Hierbij kan worden gedacht aan juridische, financiële of ICT
expertise. De interne onderzoekscommissie zal de benodigde objectiviteit en
onafhankelijkheid moeten hebben bij het doen van het feitenonderzoek.
Het instellen van een interne onderzoekscommissie zal niet altijd mogelijk of wenselijk zijn.
Met name als geen voldoende en/of geschikte mensen hiervoor te vinden zijn of als de
afstand tussen de interne onderzoekers en de betrokkene persoonlijk of zakelijk te klein is
om een voldoende objectief onderzoek te garanderen. Dit kan immers leiden tot (politieke)
spanningen en verstoorde verhoudingen in de toekomst.
De burgemeester kan daarom kiezen voor het laten verrichten van het onderzoek door een
externe partij om voldoende onderzoekscapaciteit, kennis en expertise te verkrijgen.
De onderzoeksfase eindigt met het aanbieden van het onderzoeksrapport aan de
burgemeester. Dit rapport behoort alle informatie te bevatten die voor de burgemeester
nodig is om zich een oordeel te kunnen vormen over het vermoeden van de
integriteitsschending. De burgemeester informeert de griffier en de gemeentesecretaris en
bespreekt het onderzoeksrapport onder geheimhouding met het college en de commissie
integriteit. Afhankelijk van de uitkomsten van het onderzoeksrapport kan worden besloten:
          -   het dossier te sluiten omdat er geen integriteitsschending heeft plaatsgevonden
          -   aangifte te doen bij de politie
          -   het onderzoeksrapport onder geheimhouding aan te bieden aan de raad.
Stap 4 Politiek-bestuurlijke behandelfase
De raad kan op basis van het onderzoeksrapport een oordeel vormen over (de gevolgen
van) het rapport. Het raadslid dat in strijd met artikel 15, eerste lid, van de Gemeentewet
handelt, kan door de burgemeester worden geschorst. Het is vervolgens aan de raad om te
beoordelen of het raadslidmaatschap vervallen verklaard wordt. Als de raad vindt dat er
geen aanleiding is om het lidmaatschap vervallen te verklaren, heft de raad de schorsing op.
Stap 5 Afronding
De melder wordt geïnformeerd over de vervolgstappen naar aanleiding van het
onderzoeksrapport.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>