<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>                   Begroting 2021
      Meerjarenraming 2022 – 2024
Vastgesteld d.d. …
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>2 Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Inhoudsopgave
Inleiding op de Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 – 2024                    4
De financiële Begroting 2021 - 2024                                             12
De programma’s
Programma 1 – Besturen, Samenwerken en Veiligheid                               14
Programma 2 – Samen leven, samen doen                                           22
Programma 3 – Economie en werkgelegenheid, vrijetijdseconomie en onderwijs      34
Programma 4 – Woon- en leefomgeving (fysiek domein)                             46
Programma 5 – Bedrijfsvoering, financiën en dienstverlening                     58
Programma 6 – Duurzaamheid                                                      68
Structureel Begrotingssaldo                                                     72
De paragrafen
Paragraaf 4.1 – Lokale heffingen                                                76
Paragraaf 4.2 – Weerstandsvermogen en risicobeheersing                          85
Paragraaf 4.3 – Financiering                                                    91
Paragraaf 4.4 – Onderhoud kapitaalgoederen                                      96
Paragraaf 4.5 – Verbonden partijen                                             100
Paragraaf 4.6 – Grondbeleid                                                    133
Paragraaf 4.7 – Bedrijfsvoering                                                136
Uitvoeringsplan 2021 -2024                                                     140
Taakvelden conform indeling BBV-wetgeving                                      146
Taakveld overzicht conform programma 1                                         147
Taakveld overzicht conform programma 2                                         148
Taakveld overzicht conform programma 3                                         149
Taakveld overzicht conform programma 4                                         150
Taakveld overzicht conform programma 5                                         152
Taakveld overzicht conform programma 6                                         153
Afkortingenlijst                                                               154
                        Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024 3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre> Inleiding op de Begroting 2021
 en meerjarenraming 2022 – 2024
 2020 is een turbulent jaar. De Corona-crisis heeft in korte      Het nieuwe college is met de uitwerking van dit Focus-
 tijd ons hele leven veranderd en dat heeft ook zijn impact       akkoord samen met de fracties uit de raad aan de slag
 op onze gemeente en onze financiën. Toch proberen we             gegaan. Projectgroepen zijn in 2020 begonnen om van het
 met de beperkte middelen die we voorhanden hebben                Focusakkoord een succes te maken. Besluiten worden
 Bergen op Zoom door deze crisis heen te trekken. Meer dan        genomen in de stuurgroep en er is voortdurend contact
 ooit bekijken we welke taken we wél en welke we zeker niét       over de vorderingen met de fracties die het Focusakkoord
 meer uit zullen voeren. Als lokale overheid zullen we steeds     steunen. Omdat de twee eerste bestuursopdrachten in
 duidelijker moeten aangeven dat we met de middelen die           elkaars verlengde liggen, wordt een aantal zaken samen
 we tot onze beschikking hebben niet alles kunnen blijven         genomen. Zo wordt er op een effectieve en efficiënte manier
 doen. Door in gesprek te gaan met de samenleving zullen          gewerkt aan de verbetering van de cultuur in het bestuurlijk
 we nadrukkelijk aangeven dat dit ‘het nieuwe normaal’            samenspel. Het gaat er immers om dat raad, college en
 gaat worden. Daarbij proberen we ervoor te zorgen dat            ambtelijke organisatie elkaar op de juiste momenten weten te
 alle inwoners uit onze gemeente mee kunnen doen in onze          vinden en de goede dingen voor de stad doen. Een verbe-
 samenleving. We richten ons op gezond en veilig opgroeien,       tering van de kwaliteit van de organisatie is daarbij onont-
 op inkomen en op het versterken van de eigen kracht, met         beerlijk. Die verbetering was eerder al ingezet met de ontwik-
 ondersteuning daar waar nodig. Zowel in het sociaal domein       keling van de organisatie, maar heeft met het Focusakkoord
 als in het fysiek domein kijken we naar de toekomst. Terwijl     een extra boost gekregen. Met een groot deel van de ambte-
 de tering naar de nering wordt gezet, wordt er tevens met        lijke organisatie zijn gesprekken gevoerd over veranderingen
 een schuin oog gekeken naar financiële hulp vanuit het Rijk.     in het werk. De vraag ‘Waar willen we naartoe’ is daarbij een
 En dan niet op basis van lapmiddelen, want er is structureel     belangrijke. Bij een verbetering van de kwaliteit ligt de nadruk
 meer geld nodig om de gemeentebegroting de komende jaren         op een drietal zaken:
 sluitend te krijgen. Mille Periculus Supersum is de lijfspreuk   1. politiek bestuurlijke besluitvorming;
 van de Bergenaren. ‘Duizend gevaren kom ik te boven’ is          2. dienstverlening;
 daarvan de vertaling. En gezamenlijk zullen we ook dit gevaar    3. participatie bij beleidsontwikkelingen.
 en onze slechte financiële positie weer te boven komen.
                                                                  In bestuursopdracht 3 zijn alle doelstellingen uit het
 Uitgavenstop                                                     Focusakkoord op een rijtje gezet. Ook zijn er prioriteiten
 In februari 2020 heeft de raad besloten tot een politieke reset. aan gegeven. Voor de korte termijn is besloten een taken-
 Het terugdringen van de schuldenlast en het gezond maken         discussie voor een zestal onderdelen te starten. Deze zes
 van de financiële situatie in Bergen op Zoom vormden daarbij     onderdelen zijn: economie, citymarketing, toerisme, recreatie,
 belangrijke onderdelen.                                          cultuur en sport. Voor 2021 zal duidelijk moeten worden of en
                                                                  hoe de gemeentebrede takendiscussie gevoerd moet worden
 Tijdens het opstellen van het 1e Concernbericht 2020             of voor welke andere onderdelen en in welke volgorde. De
  werd duidelijk dat het forse negatieve resultaat van de         opbrengst van de takendiscussie op de hierboven genoemde
  Jaarrekening 2019 zich voort zou zetten in 2020 en ook          zes onderdelen wordt verwerkt in de 1ste begrotingswijziging
  meerjarig een doorwerking zou hebben. Op basis hiervan is       van de begroting 2021. Deze wijziging wordt in december 2020
  er een uitgavenstop voor 2020 afgekondigd. Dit heeft de raad    in de gemeenteraad behandeld.
  in juli bekrachtigd.
                                                                  In deze opstart periode moest het voorstel voor de uitga-
  In mei is door de samenwerkende partijen in de raad het         venstop afgerond worden en dienden de (financiële)
  Focusakkoord aangeboden, dat 3 opdrachten bevat:                gevolgen van de corornacrisis ook nog in beeld gebracht te
  1. cultuurverandering over de volle breedte                     worden. Onder andere deze ontwikkelingen hebben er toe
  2. verbeteren kwaliteit organisatie breed                       geleid dat het niet mogelijk was om de eerste uitwerking van
  3. financiën op orde, waaraan een bezuinigingsopdracht van      het Focusakkoord al mee te nemen in de Begroting 2021-2024.
       structureel € 15 miljoen is gekoppeld.
4               Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>In augustus is hierover overlegd met het presidium en is           Zoals in augustus aangegeven zullen wij voor de raads-
besloten eerst een zgn. going-concernbegroting te presen-          vergadering van december een 1e begrotingswijziging op
teren en aansluitend de 1e (financiële) voorstellen uit het        de Begroting 2021-2024 voorleggen. Hierin zal het eerste
Focusakkoord te verwerken in de 1e begrotingswijziging 2021.       gedeelte van de uitwerking van het Focusakkoord worden
                                                                   opgenomen. Het streven van deze 1e wijziging zal zijn om
Deze going-concernbegroting ligt nu voor en zal worden             daarmee een structureel sluitende begroting te krijgen.
behandeld in de raadsvergadering van november 2020. Deze           Dit zal niet in het eerste jaar 2021 het geval zijn maar dient
going-concernbegroting kan worden beschouwd als een                minimaal in het laatste jaar 2024 gerealiseerd te worden.
soort nulmeting, aangezien hierin alle ontwikkelingen zijn         Ook de provincie eist van ons, in het kader van het finan-
opgenomen die op dit moment bekend zijn. De 1e begro-              cieel toezicht, minimaal in het laatste jaar, een structureel
tingswijziging 2021, waarin voorstellen worden opgenomen           sluitende begroting. Het structureel sluitend maken mag niet
die de tekorten op de begrotingssaldi verkleinen, wordt            met algemene taakstellingen plaatsvinden, maar bezuini-
behandeld in de raadsvergadering van december 2020. Beide          gingen/taakstellingen dienen concreet op het niveau van de
documenten samen vormen de basis voor onze exploi-                 productgroepen te worden aangegeven en dienen te worden
tatie 2021.                                                        bekrachtigd door de raad.
Realistisch ramen
In de zomer is veel energie gestoken in het opstellen van          Bergen op Zoom zit niet op slot
een solide Begroting 2021-2024. Een begroting dus waarin de        Dat we op dit moment en in de komende periode, samen met
financiële uitwerking vanuit het Focusakkoord niet is meege-       onze inwoners en instellingen, en samen met de raad en de
nomen. Realistische ramingen voor het sociaal domein waren         gemeentelijke organisatie de financiën op orde brengen,
het uitgangspunt om grote bijstellingen zoals die in 2019 en       betekent niet dat andere ontwikkelingen stil staan. We
2020 gedaan moesten worden, zoveel mogelijk te voorkomen.          schetsen een aantal belangrijke ontwikkelingen waaraan we
Taakstellingen uit het verleden die nog niet concreet waren        in 2021 aandacht schenken.
ingevuld zijn niet meer opgenomen. Wat voor het sociaal
domein gold, was natuurlijk ook het uitgangspunt voor het          Sociaal Domein
fysiek domein en de bedrijfsvoering.                               Bergen op Zoom zit niet op slot. Zo is bijvoorbeeld de trans-
                                                                   formatie van het sociaal domein nog volop in ontwikkeling.
De begroting die wij hierbij aanbieden is dan ook een              Hierbinnen zien we extra uitdagingen op ons afkomen.
begroting gebaseerd op realistische ramingen en een                We zien het volume, de tarieven en de complexiteit van de
goed uitgangspunt om het Focusakkoord financieel te                vraagstukken stijgen. Tegelijkertijd komen er nieuwe wetswij-
gaan verwerken.                                                    zigingen op ons af en zijn de corona effecten goed merkbaar.
                                                                   Vanuit de wettelijke opgave, onze visie en hierin gesteund
Bij de Kaderbrief 2021-2024 van juli van dit jaar sloot het        door het Focusakkoord, zetten we de ingezette weg van
meerjarenperspectief met de volgende tekorten:                     transformatie voort. In de uitvoering wordt onder andere met
                                                                   business cases gewerkt om de transformatie te stimuleren en
                              2021      2022       2023      2024  te verwezenlijken.
Kaderbrief 2021 -2024       - € 5,2   - € 4,7    - € 3,5   - € 3,9
                                                                   Zowel op jeugd als op de Wet maatschappelijke onder-
                                                                   steuning zetten we in op het afvlakken van de groei. In een
Bij de Begroting 2021 -2024 zijn wij uitgekomen op:                tijd dat toename de tendens is, willen we via effectiever en
                                                                   efficiënter werken en door transformeren van duur maatwerk
                             2021      2022       2023      2024   naar preventie en ondersteuning vanuit het voorliggend
                                                                   veld de uitgaven stabiliseren (minder meerkosten). Daartoe
Begroting 2021 -2024      - € 10,7  - € 11,4   - € 10,0  - € 10,0
                                                                   monitoren we de ontwikkelingen periodiek via dashboards.
                                                                   Iedere inwoner doet naar vermogen mee, iedereen krijgt met
Voor de verschillen en een toelichting daarop verwijzen wij        vernieuwing te maken en moet zich kunnen ontwikkelen. We
naar de toelichting die hierop wordt gegeven aan het einde         werken daarbij volgens “de bedoeling”, vooral naar de geest
van de inleiding en bij de verschillende programma’s.              van de wet in plaats van allereerst volgens de letter van
                                                                   de wet.
                                       Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024                    5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre> Integraal Huisvestings Plan (IHP)                             vaker gaat het hierbij om de meerwaarde en de bredere
 Ook op het gebied van onderwijs volgen de ontwikkelingen      betekenis van het wonen als een van de drijvende krachten
 elkaar in rap tempo op. Zo werd drie jaar geleden een besluit achter tal van sociaal-maatschappelijke en ruimtelijk-kwalita-
 genomen om een onderzoek te doen naar de mogelijkheden        tieve opgaven. Fijn en passend wonen in een mooie omgeving
 van doordecentralisatie van de zorgplicht voor de onder-      is belangrijk voor bestaande en toekomstige inwoners van de
 wijshuisvesting naar het basis- en (voortgezet) speciaal      gemeente. Om te kunnen voorzien in de behoefte aan nieuwe
 onderwijs. De eerste stap is afgerond. De consequenties       woonruimte zijn uitbreidingslocaties, maar ook binnenste-
 van het beleidsarm Integraal Huisvestings Plan (IHP) zijn     delijke locaties hard nodig om gedifferentieerd te kunnen
 opgenomen in de begroting. Met aanzienlijke investeringsbe-   bouwen. We zetten er bij de Provincie op in om hiervoor over
 dragen proberen we de achterstand, die afgelopen jaren op     voldoende bouwvolume te kunnen beschikken.
 dit gebied is ontstaan, weg te werken.
                                                               Toekomstvisie
 Op dit moment wordt gewerkt aan het beleidsrijk IHP. Het      Hierboven is al een aantal zaken benoemd die onderdeel
 voordeel van zo’n beleidsrijk IHP is dat beleidsambities      zijn van de toekomst van Bergen op Zoom. Het is goed om
 kunnen worden gerealiseerd (zoals bijvoorbeeld duurzaam-      gezamenlijk te bepalen wat voor gemeente we in de toekomst
 heidsmaatregelen en de vorming van een Integraal Kind         willen en kunnen zijn. Al geruime tijd wordt er gesproken over
 Centrum) en dat geldstromen (gemeente, schoolbesturen,        het herijken van de Toekomstvisie. Het is de bedoeling dat in
 partners IKC) worden gebundeld om de uitvoering mogelijk      2021 de herijkte toekomstvisie wordt vastgesteld. De herijking
 te maken. De financiële consequenties van het beleidsrijk     zal in nauwe afstemming plaatsvinden met de bestuursop-
 IHP worden in december van dit jaar behandeld. Doelstelling   drachten uit het Focusakkoord en wordt in overeenstemming
 is uiteindelijk om overal goede lokalen te hebben voor onze   gebracht met bijvoorbeeld de Omgevingswet en de (smalle)
 kinderen.                                                     Takendiscussie. De uiteindelijke toekomstvisie kan voor
                                                               de raad als kadergevend voorstel worden gebruikt voor de
 Omgevingswet                                                  meerjarenbegroting 2022-2025.
 De invoering van de Omgevingswet is een wettelijke
 verplichting en één van de grootste opgaves voor de           Openbare Ruimte
 komende periode. De wet omvat een vergaande herziening        Het beheer van de openbare ruimte is een onderwerp
 van het omgevingsrecht (bundeling en integratie van wet-      dat leeft in de Bergse samenleving. We gaan uit van een
 en regelgeving), een digitaliseringsopgave (Digitaal Stelsel  schone, hele en veilige openbare ruimte, waarmee de
 Omgevingswet) en zet in op een nieuwe manier van werken:      basis wordt gelegd voor een prettige woon- en leefom-
 een cultuurverandering. De manier van werken zoals de         geving. Om op een goede wijze in control te zijn en blijven,
 Omgevingswet voorstaat (geest van de wet) sluit aan bij de    wordt sinds de vaststelling van het IBOR-plan (Integraal
 gewenste cultuurverandering binnen de organisatie en het      Beheer Openbare Ruimte) ieder kwartaal een IBOR-monitor
 beoogde samenspel tussen raad, college, ambtelijke organi-    opgesteld waardoor we informatie krijgen op het gebied van
 satie en samenleving zoals benoemd in het Focusakkoord        de geleverde kwaliteit en de financiën om daar waar nodig
 en onderliggende bestuursopdrachten. Het fungeert als een     te kunnen bijsturen. Door onder andere areaaluitbreiding is
 vliegwiel.                                                    er meer geld nodig om overal te zorgen voor de gewenste
                                                               kwaliteit van de openbare ruimte. Om te komen tot een
 De inwerkingtreding van de Omgevingswet is al enkele          realistische begroting is met ingang van de begroting voor
 malen uitgesteld en op dit moment voorzien op 1 januari       2021 ervoor gekozen om een indicatief bedrag voor areaal-
 2022. Het invoeringstraject gaat nu een cruciale fase in. Het uitbreiding op te nemen waarna eventueel bij het eerste
 komende jaar treffen we verdere voorbereidingen om op         Concernbericht een bijstelling kan worden gedaan.
 tijd klaar te zijn. We zetten in op opleidingen en trainingen
 voor medewerkers, blijven experimenteren met nieuwe           Sport en beweging
 werkwijzen en betrekken de raad bij het invoeringstraject en  Ook sport is in beweging. Sport moet niet alleen gezien
 hun rol hierin.                                               worden als een middel om verschillende maatschap-
                                                               pelijke doelen te bereiken. Het levert een bijdrage aan
 Woningbouw                                                    de leefbaarheid van onze gemeente en aan een betere
 Het is voor de gemeente Bergen op Zoom van groot belang       gezondheid van onze inwoners. We willen immers naar een
 dat de woningmarkt goed functioneert en het wonen en de       gezondere samenleving. Dat betekent dat er niet alleen
 woningbouwopgaven bijdragen aan een duurzame verstede-        aandacht is voor (prestatie)sport, maar ook voor meedoen
 lijking en het versterken van de omgevingskwaliteit. Steeds   aan sport en bewegen. Zo richten we ons bijvoorbeeld op
6               Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>kwetsbare groepen, mensen met een beperking (Uniek           van een (integrale) visie op duurzaamheid, bij voorkeur
Sporten West-Brabant) en op jeugd met overgewicht            gezamenlijk opgesteld met inwoners en stakeholders. In
(Jongeren op Gezond Gewicht). Uiteraard werken we de         2021 wordt hier stapsgewijs en realistisch (capaciteit) aan
richting, die het Focusakkoord voor sport geeft, verder uit. gewerkt. Uiteindelijk wordt deze visie vertaald in concrete
                                                             meerjarige doelen voor belangrijke deelterreinen zoals het
De waarde van cultuur                                        economische- en omgevingsbeleid, energie en klimaat en het
Kunst en cultuur hebben in Bergen op Zoom een belangrijke    sociale domein.
sociale functie. Het is de basis voor de stad die we zijn.
Kunst en cultuur dragen bij aan het welzijn van mensen, de   Moederkredieten
saamhorigheid van een buurt en de leefbaarheid van een       Om de schuldpositie te verbeteren zijn we vanaf de Begroting
gebied. Het geeft mensen zingeving en een sociaal platform   2019 gaan werken met de moederkredieten. Het uitgangspunt
maar het biedt ook mogelijkheden voor ontwikkeling.          daarbij was om jaarlijks niet meer te investeren dan af te
                                                             schrijven. Het totaal van de moederkredieten is daarbij
Het totaal aanbod aan kunst, cultuur en erfgoed zorgt voor   bepaald op € 8,5 miljoen.
een prettig woon- en leefklimaat en draagt bij aan het zijn
van een aantrekkelijke stad. De komende periode worden       In het Focusakkoord is opgenomen om te blijven werken met
heldere kaders opgesteld waar we als gemeente voor aan de    de moederkredieten. Wij onderschrijven dit uitgangspunt.
lat willen staan. We formuleren, rekening houdend met het    Wel stellen wij een aantal aanpassingen voor op het systeem
Focusakkoord, een basisaanbod waarmee we sturen op het       van de moederkredieten.
realiseren van maatschappelijke- en economische effecten.
                                                             De belangrijkste wijziging hangt samen met de onderwijs-
Veiligheid                                                   huisvesting. Dit is een wettelijke taak. Voor het voorgezet
Voor inwoners blijft veiligheid een van de belangrijkste     onderwijs is deze doorgedecentraliseerd. Voor het basis- en
onderwerpen. Je wilt je veilig voelen in je eigen woonom-    speciaal onderwijs zijn de gesprekken met de schoolbesturen
geving. Een onderdeel van het veiligheidsbeleid is de aanpak gaande om in 2020 te komen tot een beleidsrijk integraal
van ondermijning. Bij dat onderwerp trekken we op met        huisvestingsplan (IHP) en uiteindelijk om ook te komen tot
een aantal partners waaronder uiteraard de politie en het    doordecentralisatie. Bij doordecentralisatie investeert de
Openbaar Ministerie. Vanaf 2021 gaan we ons met het project  school zelf en betaalt de gemeente een jaarlijkse bijdrage.
Radix richten op preventie. Zo zijn er wijkanalyses uitge-
voerd en wordt er ook per gebied gekeken wat er nodig is     Op basis van het nu nog geldende beleidsarme IHP bedraagt
om de leefbaarheid te vergroten. Ook maken we werk van de    het investeringsvolume in onderwijshuisvesting voor de
invoering van een Bergs Interventie Team (BIT) om casuïstiek basisscholen de komende 4 jaar € 18 miljoen (gemiddeld € 4,5
nog sneller en efficiënter op te pakken.                     miljoen per jaar). De jaarlijks afschrijving in de begroting
                                                             bedraagt € 608.000 (feitelijk de investeringsruimte binnen de
Economie                                                     moederkredieten). De wettelijk verplichte investeringen voor
Op economisch gebied gaan we voor het behouden en            onderwijshuisvesting zijn dan ook – mede omdat we hierin
vergroten van de werkgelegenheid. Het Focusakkoord           een inhaalslag hebben te maken - dermate hoog dat zij niet
geeft aan dat we ons vooral zullen richten op de wettelijke  passen binnen de moederkredieten.
taken. Het op afstand zetten en privatiseren van taken die
bijvoorbeeld horen bij de haven en bij bedrijventerreinen    Bij deze begroting stellen wij daarom voor om de onder-
komen daarmee in zicht. Ook wordt er in 2021 nadrukkelijk    wijshuisvesting buiten de moederkredieten op te nemen en
een heroverweging gemaakt van onze rol ten aanzien van de    hiervoor het totaal van de moederkredieten te verlagen van
vrijetijdseconomie. Als kansen zich voordoen zullen we die   € 8,5 miljoen naar € 7,5 miljoen.
uiteraard pakken. Dit alles om een duurzame economische
ontwikkeling na te streven.                                  Voor een nadere toelichting hierop en een toelichting op
                                                             de andere wijzigingen m.b.t. de moederkredieten (riolering
Duurzaamheid                                                 en overprogrammering) verwijzen wij u naar het hoofdstuk
De afgelopen jaren is veel inzet gepleegd op bewustwording   Uitvoeringsplan 2021-2024.
en betrokkenheid op het gebied van duurzaamheidsthema’s.
Voor de komende jaren is het de ambitie om ‘duurzaamheid’
door te laten werken in het gehele gemeentelijk beleid.
Om dit te bewerkstelligen, zetten we in op het ontwikkelen
                                      Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024              7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre> Schuldenpositie                                                  middelen moeten inzetten om tekorten in die jaren op te
 In het Focusakkoord is ook op de schuldenpositie ingegaan.       vangen. Als het Rijk met onvoldoende geld over de brug komt
 Er is opgenomen, dat de schuldquote in 2026 teruggebracht        dan zullen we genoodzaakt zijn de eigen inkomsten, zoals
 moet zijn tot 90% waardoor we volgens de VNG-normering in        belastingen en heffingen te verhogen.
 de groene zone komen.
                                                                  Er is geen opbrengst hondenbelasting meer in de Begroting
 Normaal nemen wij in de begroting een uiteenzetting van het      2021-2024 opgenomen. In 2020 bedroeg de opbrengst honden-
 verloop van de schuldpositie op. Wij hebben besloten om dat      belasting nog € 167.000.
 dit jaar niet te doen, omdat in deze begroting nog een begro-
 tingstekort is verwerkt van ongeveer € 10 miljoen per jaar       Financiële effecten coronacrisis
 voor de jaren 2021 t/m 2024 en het investeringsvolume van het Begin september is de raad geïnformeerd over de (financiële)
 beleidsarm IHP (€ 24 miljoen t/m 2026) is opgenomen.             gevolgen van de coronacrisis voor 2020. Op basis van deze
                                                                  gegevens/kennis hebben wij ook een inschatting gemaakt
                                                 e
 In de raad van december willen wij met de 1 begrotings-          van de gevolgen van de coronacrisis in 2021. Wij verwachten
  wijziging gaan komen, waardoor de begrotingssaldi voor de       in 2021 nog compensatie van het Rijk voor de gevolgen van de
  jaren 2021 t/m 2024 zullen worden bijgesteld. Daarnaast zal dit corona-crisis. Vanaf 2022 zullen we de blijvende effecten van
  jaar nog het besluit aan de raad worden voorgelegd om het       de coronacrisis verwerkt moeten hebben en verder moeten
  beleidsrijk IHP vast te stellen. Het netto-investeringsvolume   toegroeien naar “het nieuwe normaal”.
  in de onderwijshuisvesting neemt daarmee af.
                                                                  De inschatting is voor 2021 dat we voor € 1.436.000 aan
  Beide ontwikkeling hebben een behoorlijke impact op de          hogere kosten zullen hebben. Dit betreft o.a.:
  ontwikkeling van de schuldpositie. In het voorstel van de 1e    • Kosten voor maatschappelijke opvang € 780.000
  begrotingswijziging in december zullen wij het verwachte        • Hoger tekort WVS € 500.000
  verloop van de schuldpositie meenemen.                          • Culturele sector (Cultuurbedrijf, Gebouw T, culturele
                                                                     organisaties) € 250.000
 Gemeentelijke belastingen
 In de Kaderbrief 2021-2024 zijn de uitgangspunten voor de        De TOZO regeling loopt ook door in 2021 en daarvoor zijn
 lokale lasten opgenomen. Het inflatiepercentage bedraagt         kostendekkende bijdragen toegezegd.
 1,8% en het tarief voor de afvalstoffenheffing en rioolheffing   Daarnaast verwachten we voor we € 1.770.000 minder aan
 dient 100% kostendekkend te zijn. Deze uitgangspunten            inkomsten te ontvangen. Dit betreft o.a.:
 zijn voor de lokale heffingen doorgevoerd in de Begroting        • Toeristenbelasting € 250.000
 2021-2024.                                                       • Parkeergelden € 1.200.000
 Voor de vergadering van december zal aan de raad een             Op basis van de ontvangen rijksbijdrage voor 2020 hebben wij
 voorstel inzake de belastingtarieven 2021 ter besluitvorming     ook een inschatting gemaakt voor 2021. Naast de specifieke
 worden aangeboden.                                               bijdragen heeft het rijk ook aangegeven dat de opschalings-
                                                                  korting uit de algemene reserve voor 2020 en 2021 zal worden
 We voorzien de komende jaren net als veel andere                 opgeschort. Dit levert voor 2021 een voordeel op van ruim
 gemeenten in Nederland sterk oplopende kosten in het             € 600.000. Inclusief de opschorting van de opschalingskorting
 sociaal domein én onvoldoende structurele compensatie            verwachten wij dat de rijksbijdrage 100% kostendekkend
 hiervoor door het Rijk. Tot nu toe hebben we onze eigen          zal zijn.
8               Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>Meerjarig financieel perspectief
Mutatie                                                              2021           2022          2023        2024
Jaarschijf Begroting 2020-2021                                        165            448         2.466       2.466
Mutaties Kaderbrief 2021-2024                                      -5.357         -5.105        -5.930      -6.313
Saldo na Kaderbrief 2021-2024                                      -5.192         -4.657        -3.465      -3.847
Exit ICT WBW                                                         -420         -1.500              0          0
Begin saldo Begroting 2021-2024 (tekort)                           -5.612         -6.157        -3.465      -3.847
Salariskosten                                                      -2.518         -2.908        -3.254      -3.601
Kapitaallasten                                                      1.502            289           106         106
Indexeren                                                          -1.119         -1.077        -1.077      -1.077
Algemene uitkering                                                  2.752          3.417         2.667       3.364
Belastingen                                                           163            223           283         343
Riolering en afval                                                   -404           -614          -948      -1.282
Grondbedrijf                                                         -282           -283          -283        -283
Reserves                                                              362            446           667         667
Renteresultaat                                                       -417            -39            66         352
Sociaal domein                                                     -2.788         -2.801        -2.811      -2.814
IBOR                                                                 -512           -762        -1.012      -1.262
Oude taakstellingen                                                  -511           -511          -511        -511
Grootonderhoud buitensportaccommodaties.                             -440             28           241         461
Implementatie omgevingswet                                           -400           -225          -175           0
Vastgoed (belastingen/verzekeringen)                                 -134           -143          -143        -190
Voortgezet onderwijs (doordecentralisatie bijdr)                     -125           -125          -125        -125
Kosten software                                                      -124           -148          -182        -161
Overige mutaties                                                     -113            -34           -20        -184
Saldo Begroting 2021-2024 (tekort)                                -10.721        -11.423        -9.975     -10.043
Incidentele baten en lasten                                           921          1.756           175           0
Structureel saldo Begroting 2021-2024 (tekort)                     -9.800         -9.667        -9.800     -10.043
Algemene reserve per 31 december                                    6.271         -1.753       -11.134     -19.759
                                   Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024         9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>  Toelichting per regel
  Salariskosten                                                  worden opgenomen. Waar deze nog in de begroting waren
  De salariskosten zijn zoals opgenomen in de Kaderbrief         opgenomen zijn deze geschrapt.
  geïndexeerd met 3,1%. Daarnaast zijn de kosten toegenomen
  omdat een gedeelte van de ambtenaren recht heeft op een        Rente
  stijging binnen hun salarisschaal. Deze kosten bedragen        Op basis van de BBV-voorschriften mocht minder rente aan
  ongeveer € 330.000. Deze tredestijging hebben we nu voor 4     het grondbedrijf doorberekend worden waardoor een rente-
  jaar opgenomen.                                                nadeel in 2021 is ontstaan. Dit neemt naar de toekomst af
                                                                 omdat de rentekosten verder gaan afnemen doordat leningen
  Kapitaallasten                                                 worden overgesloten.
  De kapitaallasten (rente en afschrijving) komen lager uit dan
  begroot in de Begroting 2020-2023 omdat investeringen later    Sociaal domein
  gereed komen. Daardoor gaat de afschrijving op een later       De belangrijkste bijstelling betreft de bijstelling van de BUIG
  tijdstip in.                                                   uitkering voor bijna € 1 miljoen. Dit nadeel was reeds bij de
                                                                 Kaderbrief aangekondigd.
  Daarnaast heeft de raad bij de behandeling van de jaarre-
  kening 2019 het krediet van de carnavalsbouwclubs              Er zijn reële budgetten opgenomen voor het sociaal
  geschrapt, waardoor de kapitaallasten in 2022 en volgende      domein op basis van de aantallen en uitgaven medio 2020.
  jaren lager zijn.                                              Prijsstijging bij jeugd en WMO leidt ook tot een toename van
                                                                 de kosten in 2021.
  Indexeren
  Conform hetgeen is opgenomen in de Kaderbrief zijn zowel       IBOR
  de uitgaven als de inkomsten posten geïndexeerd met het        Enkele algemene kosten waren te laag opgenomen in de
  inflatiepercentage van 1,8%.                                   begroting zoals de bijdrage aan Prorail en de kosten voor
                                                                 belastingen. Daarnaast komen de kosten voor de bestrijding
  Algemene uitkering                                             van de eikenprocessierups structureel hoger uit.
  De meicirculaire is verwerkt in deze begroting. Dit levert een
  voordeel op. De septembercirculaire zal worden meege-          Elk jaar neemt het areaal in onze gemeente toe en dus
  nomen bij de 1e begrotingswijziging in december.               de kosten van onderhoud van de openbare ruimte. Hier
                                                                 was in de meerjaren begroting tot nu toe geen rekening
  Belastingen                                                    mee gehouden. We hebben nu vanaf 2021 voor elk jaar
  De OZB opbrengst is met 1,8% verhoogd en de hondenbe-          € 250.000 opgenomen vanwege areaal uitbreiding. Bij het
  lasting is vanaf 2021 afgeschaft.                              1e concernbericht wordt dit verrekend met de werkelijke
                                                                 areaaluitbreiding.
  Riolering/afval
  De kosten van riolering zijn conform het GRP opgenomen en      Oude taakstellingen
  het tarief is verhoogd met 2,9% zoals opgenomen in het GRP     Er waren nog oude taakstellingen in de Begroting 2020-2023
  en met het inflatiepercentage van 1,8%.                        opgenomen die nog niet waren ingevuld. Bij het opstellen
                                                                 van deze begroting hebben we deze taakstellingen niet
  Doordat het rentepercentage wat doorberekend wordt aan         meer opgenomen.
  riolering is gedaald tot 2,3% is de bijdrage van riolering in
  de rentekosten lager uitgekomen, waardoor per saldo een        Groot onderhoud buitensportaccommodaties
  nadeel is ontstaan op dit product.                             Bij het opstellen van deze begroting stellen wij u voor om
                                                                 geen voorziening voor het groot onderhoud voor de buiten-
  Grondbedrijf                                                   sportaccommodaties te vormen op korte termijn. Wij willen
  Op basis van de laatst vastgestelde grexen zijn de posten van  eerst het Focusakkoord uitwerken en daarna pas kijken naar
  het grondbedrijf in de begroting verwerkt.                     een voorziening voor het groot onderhoud.
  Reserves                                                       Dit betekent dat de werkelijke kosten voor het groot
  Op grond van de voorschriften mogen er geen stortingen         onderhoud in de begroting dienen te worden opgenomen.
  of onttrekkingen uit de algemene reserve in de begroting
10               Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>Implementatie omgevingswet                                    zodat we op termijn beschikken over een beter weerstands-
Naast de kosten voor het eigen personeel brengt de            vermogen. Uitgaande van de huidige tekorten op de begroting
implementatie van de Omgevingswet aanvullende kosten          bedraagt de weerstandsratio eind 2021 nog 0,17 en wordt
met zich mee. Ook na de invoering op 1-1-2022. Deze zijn      daarna zelf negatief. Een weerstandsratio van minimaal 1,0 is
nu opgenomen.                                                 de doelstelling.
Vastgoed                                                      Leeswijzer
Op basis van de uitgaven 2020 en de jaarrekening 2019 bleken Hierbij willen we de opbouw en beleidsmatige inhoud van de
de kosten voor verzekering en belastingen voor het vastgoed programma’s nog onder de aandacht brengen.
te laag te zijn opgenomen in de begroting. We hebben nu de
benodigde bedragen hiervoor opgenomen.                        Elk programma begint met het onderdeel “Wat hebben we in
                                                              2022 bereikt?”. Daarna worden de hoofddoelen en subdoelen
Voortgezet onderwijs                                          benoemd, die in het Focusakkoord, voor het programma zijn
De doordecentralisatie bijdrage aan de schoolbesturen         geformuleerd. Deze hoofddoelen willen we in de periode tot
voor het voortgezet onderwijs worden jaarlijks met het        2022 realiseren.
mev-indexcijfer geïndexeerd. Hierdoor was het opgenomen
bedrag in de Begroting 2020 te laag. Vanwege de structurele In het onderdeel “doelstellingen en activiteiten voor 2021”
doorwerking hebben we de vergoedingen voor 2021 t/m 2024 vindt u de activiteiten terug die in 2021 worden uitgevoerd om
hierop ook reëel begroot.                                     de doelstellingen te bereiken. Hierbij is rekening gehouden
                                                              met de uitvoering van het Focusakkoord. Daar waar de tekst
Kosten software                                               betrekking heeft op de uitvoering van het Focusakkoord
Voor steeds meer software pakketten wordt een jaarlijks       hebben we de tekst in rood opgenomen.
huurbedrag betaald. Deze kosten nemen daardoor toe en
tevens vanwege de steeds hogere eisen aan de beveiliging.     Bij de indicatoren hebben we alleen de wettelijk verplichte
Op basis van de uitgaven over 2020 zijn de kosten voor 2021   indicatoren opgenomen.
t/m 2024 reëel geraamd.
                                                              Bij het onderdeel “Begrotingsmutaties” per programma
Structureel begrotingssaldo                                   worden de mutaties toegelicht die hebben plaatsgevonden.
Het saldo van de begroting wordt hierbij gecorrigeerd met de Als uitgangspunt zijn genomen de jaarschijven 2021, 2022
incidentele baten en lasten. Het structurele begrotingstekort en 2023 in de begroting 2020 en deze zijn vergeleken met
komt hierdoor lager uit. Voor een nadere toelichting op deze  de jaarschijven uit deze begroting. De begrotingcijfers
posten verwijzen wij naar het hoofdstuk structureel begro-    die zijn opgenomen over 2020 zijn de cijfers na wijziging,
tingssaldo in deze begroting.                                 dus na verwerking van het 1e Concernbericht 2020 en
                                                              de Uitgavenstop.
Algemene reserve
Het begrotingstekort dient ten laste van de algemene reserve In hoofdstuk 5 is het uitvoeringsplan 2021-2024 opgenomen. In
te worden gebracht. Het saldo na verwerking van het           hoofdstuk 6 vindt u de taakveldindeling terug.
begrotingstekort is hierbij opgenomen. Dit geeft aan dat bij
ongewijzigde begrotingstekorten de algemene reserve eind
2022 negatief wordt.                                          Tenslotte
                                                              Wij danken eenieder die heeft bijgedragen aan de totstand-
Reden temeer om zo spoedig mogelijk de financiële ombui-      koming van dit document.
gingsopgave uit het Focusakkoord te effectueren, zodat de
tekorten worden beperkt en veranderen in overschotten.        Het college van burgemeester en wethouders van
Daardoor kan de algemene reserve weer worden aangevuld, Bergen op Zoom, 29 september 2020.
                                     Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024                11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>  De financiële Begroting 2021 - 2024
  Overzicht van baten en lasten
  Bedragen * € 1.000                                                    Realisatie 2019                  Begroting 2020
                                                                Lasten        Baten       Saldo  Lasten       Baten       Saldo
  Productgroepen (subprogramma’s)
  Productgroep 101 Bestuur en samenwerken                         4.305           46      -4.259   3.078            3     -3.075
  Productgroep 102 Openbare Orde en Veiligheid                    6.339          599      -5.740   6.569          520     -6.048
  Productgroep 201 Wmo                                           50.980        3.156     -47.825  51.801        2.594    -49.207
  Productgroep 202 Werk en inkomen                               52.727       30.032     -22.696  53.567      31.294     -22.272
  Productgroep 203 Jeugd                                         20.394             0    -20.394  19.678            7    -19.671
  Productgroep 204 Volksgezondheid                                2.469           10      -2.459   2.529            0     -2.529
  Productgroep 301 Economie en werkgelegenheid                    3.610        1.198      -2.412   2.643        1.205     -1.438
  Productgroep 302 Vrijetijdseconomie                            23.875        5.174     -18.701  21.329        5.804    -15.525
  Productgroep 303 Onderwijs                                      9.455        3.033      -6.423   9.077        3.203     -5.874
  Productgroep 401 Beheer openbare ruimte                        13.144          645     -12.500  13.602          454    -13.148
  Productgroep 402 Afval en riolen                               14.583       20.767       6.184  15.063      20.844       5.781
  Productgroep 403 Stedelijke en ruimtelijke ontwikkeling        33.617       29.650      -3.967  34.593      27.642      -6.951
  Productgroep 502 Gemeentelijke Belastingen en dienstverlening   3.567       16.813      13.246   2.956      16.958      14.002
  Productgroep 601 Duurzaamheid                                     925             4       -921     876            0       -876
  Subtotaal productgroepen                                      239.991      111.125    -128.866 237.362     110.531    -126.831
  Productgroep 501 Algemene Dekkingsmiddelen                      2.579      136.388     133.809   2.116     145.289     143.173
  Productgroep 503 Overhead                                      24.937        3.000     -21.937  24.377        2.988    -21.389
  VPB                                                                 0             0          0       0            0          0
  Onvoorzien                                                          0             0          0       0            0          0
  Totaalsaldo van baten en lasten                               267.507      250.513     -16.993 263.854     258.807      -5.047
  Onttrekkingen aan Algemene Reserve                                          18.002      18.002
  Toevoegingen aan Algemene Reserve                               4.089                   -4.089      45                     -45
  Resultaat Algemene Reserve                                                                                                   0
  Resultaat                                                     271.596      268.515      -3.081 263.899     258.807      -5.092
12               Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>                                                                  Meerjarenraming 2022 - 2024
        Begroting 2021                  Begroting 2022                  Begroting 2023                   Begroting 2024
Lasten      Baten        Saldo  Lasten      Baten        Saldo  Lasten       Baten        Saldo  Lasten      Baten        Saldo
  3.094           0      -3.094   3.023          0       -3.023   3.029           0       -3.029   3.047          0       -3.047
  6.833        527       -6.306   6.604        527       -6.077   6.713         527       -6.185   6.817        527       -6.289
 49.153      2.364      -46.789  49.414      2.367      -47.048  49.754       2.368      -47.386  49.781      2.368      -47.414
 58.309     34.218      -24.090  58.171     34.218      -23.953  58.184      34.218      -23.966  58.162     34.218      -23.944
 20.825           0     -20.825  20.818          0      -20.818  20.820           0      -20.820  20.821          0      -20.821
  2.580           0      -2.580   2.556          0       -2.556   2.592           0       -2.592   2.627          0       -2.627
  4.295        893       -3.402   4.443        893       -3.550   4.441         893       -3.548   4.461        893       -3.568
 23.120      6.117      -17.003  22.726      6.108      -16.618  22.471       6.108      -16.363  22.243      6.065      -16.178
  9.314      3.189       -6.124   9.555      3.189       -6.366   9.746       3.189       -6.556   9.930      3.189       -6.741
 14.723        460      -14.263  14.932        370      -14.562  15.150         370      -14.780  15.365        370      -14.995
 17.035     22.301        5.266  17.849     22.920        5.071  18.798      23.549        4.751  19.637     24.053        4.416
 33.307     28.708       -4.598  28.383     26.068       -2.316  21.473      15.394       -6.079  20.179     16.116       -4.063
  3.173     17.747       14.573   3.126     17.675       14.549   3.119      17.704       14.585   3.129     17.764       14.634
    988           0        -988     841          0         -841     845           0         -845     849          0         -849
246.748    116.525     -130.223 242.442    114.336     -128.106 237.134     104.321    -132.812  237.050    105.564     -131.486
  2.694    145.353      142.658   2.350    145.703      143.353   2.908     146.721     143.812    2.706    146.754      144.047
 26.056      3.263      -22.793  27.141      3.298      -23.843  25.570       3.333      -22.237  25.408      3.365      -22.042
      0           0           0       0          0            0       0           0            0       0          0            0
      0           0           0       0          0            0       0           0            0       0          0            0
275.499    265.141      -10.358 271.932    263.336       -8.596 265.612     254.375      -11.237 265.164    255.683       -9.481
             1.826        1.826              1.440        1.440               1.262        1.262              1.145        1.145
  2.189                  -2.189   4.268                  -4.268       0                        0   1.708                  -1.708
                              0                               0                                0                               0
277.688    266.967      -10.721 276.200    264.777      -11.423 265.612     255.637       -9.975 266.872    256.828      -10.043
                                   Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024                       13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>  Programma 1
  Besturen, Samenwerken en Veiligheid
14      Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>Bestuur en samenwerking
Hoofddoelen                           Subdoelen
1. Uitzetten en volgen van           1.1 Integraal benaderen van vraagstukken (control, proces). Dit gaat om inhoudelijke
    een heldere koers en strategie        ondersteuning aan college en ambtelijke organisatie bij het integraal en koersvast
                                          (en toch wendbaar/flexibel) werken.
                                      1.2 Bewaken van prioriteiten en focus (control, PA en communicatie) aan de hand van
                                          vastgesteld kader (toekomstvisie en coalitieakkoord).
                                      1.3 Anticiperen op ontwikkelingen en lange termijn oriëntatie (permanente actuali-
                                          satie, monitoren van trends en ontwikkelingen).
                                      1.4 Actualiseren Regionale visie.
2. Sterk profiel en positie          2.1 Strategisch samenwerken en relatiemanagement. Om de (economische) positie
    binnen vitale                         in onze stad, regio (inclusief Vlaanderen) en provincie te versterken, onderhouden
    samenwerkingsverbanden                en investeren we in samenwerkingsverbanden en netwerken met verschillende
                                          partners, op verschillende schalen, met zicht op nettorendement van onze partici-
                                          patie in samenwerkingsverbanden.
                                      2.2 Positionering van Bergen op Zoom. We zetten in op communicatie.
                                          Samenwerkingsverbanden worden bekeken op effectiviteit en hierop worden
                                          keuzes gemaakt.
                                      2.3 Actualiseren regionale visie.
Veiligheid
Hoofddoelen                           Subdoelen
4. Weerbaar Bestuur                   4.1 Stevige aanpak ondermijning
                                          - daling van de georganiseerde criminaliteit en de drugscriminaliteit.
                                      4.2 Informatiepositie actueel houden en verder uitbouwen voor een effectieve aanpak
                                          georganiseerde criminaliteit.
                                      4.3 Minder (drugs)dumpingen.
                                      4.4 Stop zorgfraude
                                          - Gemeenschapsmiddelen voor zorg bereiken de juiste mensen op de juiste manier.
                                      4.5 Veilige Publieke Taak (VPT).
                                          - Onze mensen – ambtelijk en bestuurlijk – kunnen hun werk veilig verrichten in het
                                          kader van Veilige Publieke Taak.
5. Voorkomen van het (eerste) delict 5.1 Blijvende inzet Zorg- en Veiligheidshuis op de combinatie van preventie
    We werken slim en integraal           en repressie.
    samen rondom kwetsbare            5.2 Sluitende aanpak verward gedrag conform de landelijke opdracht.
    personen en groepen               5.3 Veiligheid ingebed in de integrale uitvoeringorganisatie.
6. Permanent voorbereid zijn op      6.1 Positieve houding tegenover noodopvang voor vluchtelingen, als er een nieuwe
    rampen en crisis en calamiteiten      vluchtelingencrisis ontstaat - geen permanente groepshuisvesting.
    binnen Zorg en Veiligheid
                                     Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024                  15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>  7. Veilige en leefbare omgeving     7.1 Bevorderen van naleving van wet- en regelgeving
                                          Voorkomen of beëindigen van:
                                          - Onveilige en ongezonde situaties
                                          - Aantasting van landschappelijke-, cultuurhistorische-, en/of natuurwaarden en
                                             milieukwaliteit
                                          - Aantasting van de kwaliteit van woon- en leefomgeving en verstoringen van de
                                             openbare orde
                                          - Onrechtmatig gebruik van sociale- en maatschappelijke voorzieningen
                                             en inschrijvingen BRP en daarmee misbruik en/of oneigenlijk gebruik van
                                             gemeenschapsgelden
                                      7.2 Bevorderen van de veiligheid en het veiligheidsgevoel
                                          - De objectieve veiligheidscijfers en subjectieve veiligheidsgevoelens laten over 4
                                             jaar een positieve tendens zien in vergelijking met de vorige bestuursperiode voor
                                             zover we daar invloed op hebben
                                      7.3 Blijvend terugdringen van drugsoverlast
16              Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>Dit zijn onze doelstellingen en activiteiten voor 2021
Bestuur en samenwerking                                        samenwerkingsverbanden scherp tegen het licht, en leggen
                                                               op basis hiervan keuzes aan u voor over onze inzet binnen
   1
                                                               deze verbanden. Vanuit de kracht van de herhaling blijven we
          Heldere koers en strategie                           daarbij in 2021 inzetten op effectieve communicatie in deze.
In 2021 zullen er, evenals in de voorgaande jaren, opnieuw     Veiligheid
strategische sessies in ons college worden gehouden.
                                                                  4
Daarbij kijken we enerzijds naar de doelbereiking van het
Focusakkoord en anderzijds ook naar nieuwe trends en                     Weerbaar bestuur
ontwikkelingen die op onze gemeente afkomen en die van
invloed zijn op de door u gestelde doelen in het Focusakkoord Als één overheid treden we samen met alle partners op tegen
en die mogelijk bijstelling of bijsturing noodzakelijk maken.  (georganiseerde) criminaliteit met een weerbaar bestuur.
De Toekomstvisie 2025 wordt in 2021 herijkt zodat er gerichte  In 2021 gaan we uitvoering geven aan het projectplan Radix.
keuzes worden gemaakt voor de toekomst. De bijgestelde         We hebben het communicatieplan Radix opgesteld en herijken
Toekomstvisie zal mogelijk tot andere inzichten en keuzes      het Bibob-beleid. We brengen de werkprocessen van het
leiden en tot bijstelling van de beleidsdoelen en bijbehorende bestuur in beeld en optimaliseren deze. We hechten belang
financiële middelen.                                           aan een weerbare jeugd. In samenwerking met scholen en
                                                               partners geven we hiertoe uitvoering aan de werkwijze Safe
De coronacrisis heeft eens en temeer duidelijk gemaakt dat     and Sound – Jeugd en Veiligheid. Ook voor medewerkers
scenariodenken een goed hulpmiddel is om voorbereid te         zetten we een intern trainingstraject ‘weerbaarheid en
zijn op mogelijke toekomsten. Scenario’s zijn geen voorspel-   integriteit’ op. In 2021 optimaliseren we de inzet van wijkver-
lingen, maar voorstellingen van mogelijke toekomsten. In       binders en voeren we een wijkanalyse uit, waarbij de uitkomst
2021 zijn we voornemens hierover met de samenleving, raad,     als input dient voor de verdere uitvoering van Radix. Lokaal
college en ambtelijke organisatie over in gesprek te gaan.     zetten we een ‘Bergs Interventie Team’ (BIT) op. We houden
                                                               onze Informatiepositie actueel en bouwen deze verder
Voor wat betreft Veerkrachtig Bestuur wordt in 2020 de         uit voor een effectieve aanpak van georganiseerde crimi-
voortgang gemonitord en, op basis van politieke ambities, tot  naliteit. Dit bewerkstelligen we door informatie- en trend
een aangepaste agenda voor 2020 /2021 worden gekomen.          gestuurd (zoveel als mogelijk voorspellend) te werken. Dit
                                                               doen we door gebruik te maken van systemen, zoals I-Base.
   2
                                                               Maar vooral ook door informatie bij elkaar te leggen, zodat
          Sterk profiel en positie binnen                      casussen integraal op- en aangepakt worden. Dit wel binnen
          vitale samenwerkingsverbanden                        de kaders die wettelijk mogelijk zijn dan wel in convenanten
                                                               zijn vastgelegd. Het LIP is het platform waar de informatie
Door voort te bouwen op wat hiervoor de afgelopen jaren        samenkomt. We ontwikkelen het LIP door, inclusief de lijn
is ontwikkeld, is Bergen op Zoom in 2021 in de positie om      met het DIP en de DSP. Bij de realisatie van dit doel is ook
op basis van een herijkte Toekomstvisie 2025 nog scherper      de samenwerking met de partners van groot belang. Zoals
profiel te kiezen richting en binnen samenwerkingsver-         Taskforce-RIEC, Politie, OM en het Zorg- en Veiligheidshuis.
banden. We kijken daarbij nadrukkelijk naar welk rendement     We investeren intensief op deze samenwerking, zowel op
(effectiviteit) het daartoe oplevert. .                        ambtelijk als bestuurlijk niveau.
Door dit profiel uit te dragen (in woord en daad) zijn niet    Begin 2020 hebben er minder drugsdumpingen plaatsge-
alleen wijzelf beter in staat om de afweging te maken in       vonden. Er is voor 2020 minimaal ingezet op het plan van
hoeverre (regionale) dossiers en samenwerkingsverbanden        aanpak Drugsdumpingen omdat er door Corona andere
voor ons van belang zijn, maar weten samenwerkings-            taken bij zijn gekomen. In 2021 wordt het plan van aanpak
partners ook wat ze aan ons hebben en waarop we samen op       Drugsdumpingen herijkt in samenwerking met het basisteam
kunnen trekken.                                                en externe partners.
Met ons profiel en de uitkomsten van de doelma-                In 2021 vindt een doorontwikkeling van de preventie van
tigheidstoets in de hand houden wij daarom onze                zorgfraude door realisatie van kwaliteitsslag in het Wmo
                                        Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024                17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>  proces (o.a. PGB vaardigheidstest, actieve cliëntopvolging)       bestuurders om hun voor te bereiden op hun rol tijdens
  plaats. Tevens wordt het opsporen en handhaven van                incidenten, alsmede verzorgen we het opleiden, trainen en
  zorgfraude door structurele inzet toezichthouder Wmo als          oefenen van de lokale crisisorganisatie.
  onderdeel van team Hoogwaardig handhaven (o.a. uitvoeren
  rechtmatigheidsonderzoeken) doorontwikkeld. Daarnaast             We zorgen dat alle facilitaire voorzieningen op orde zijn om
  wordt het meldpunt zorgfraude voor (anoniem) melden van           een incident te kunnen afhandelen, inclusief de organisatie
  onrechtmatigheden in het kader van de Wmo, door burgers           van de lokale piketten voor bouwinspecteurs en juristen. Om
  en ketenpartners gerealiseerd. Tot slot zal de implemen-          bestuurders tijdens incidenten als adviseur bij te kunnen
  tatie van de aanpak van zorgfraude in de Brabantse Wal            staan nemen adviseurs deel aan het districtelijk AOV piket.
  gemeenten (regionale aanpak) gestalte krijgen.
                                                                    We stellen regionale producten en tools op die tijdens
  Het is voor het openbaar bestuur van groot belang dat             incidenten gebruikt kunnen worden en dragen bij aan de
  medewerkers met een publieke taak hun taak veilig en              regionale visie (en uitvoering daarvan) om te komen tot een
  integer kunnen uitoefenen: een Veilige Publieke Taak (VPT).       compacte regionale crisisorganisatie. Daarnaast nemen we
  In het kader van de VPT werken we samen met het RIEC om           deel aan de regionale werkgroep vakbekwaamheid en zorgen
  het regionale tienstappenplan lokaal te implementeren. We         we voor een goed aanbod aan onze crisismedewerkers. We
  stellen zo nodig het agressieprotocol bij en evalueren dit        onderhouden goed contact met de collega’s bij de brandweer,
  jaarlijks. Per kwartaal stemmen we af met de agressiecoördi-      zodat optimaal kan worden samengewerkt bij projecten,
  natoren over de incidenten op het stadskantoor en stemmen         incidenten en hulpvragen, alsmede met de veiligheidscol-
  we regionaal af over good practices.                              lega’s bij de BRZO bedrijven. We werken nauw samen met de
                                                                    Veiligheidsregio, waarbij wij als Bergen op Zoom ook partici-
    5
                                                                    peren in de verschillende overleggen (o.a. nasleep Corona).
            Voorkomen van (eerste) delicten
  Het voorkomen van het (eerste) delict bewerkstelligen we
  o.a. door een blijvende inzet van het Zorg- en Veiligheidshuis
                                                                      7       Veilige en leefbare omgeving
  op de combinatie van preventie en repressie. Bij complexe         We bevorderen de naleving van wet- en regelgeving. De
  casussen pakken we deze op of worden we betrokken. We             toezicht- en handhavingstaken die we in 2021 hiertoe
  evalueren de (invoer) van de Wet verplichte GGZ. Ten aanzien      uitvoeren beschrijven we in het Uitvoeringsplan Handhaving
  van de nazorg na detentie ligt er een gedegen analyse waarbij     2021. We hebben structureel overleg, afstemming en
  naast de aantallen ook zicht komt op de problematiek van de       uitvoering met politie en de Omgevingsdienst. We zetten de
  doelgroep. Met deze analyse kan de nazorg worden geïnten-         boa in als vaste contactpersoon voor en in verbinding met
  siveerd, passende zorg die direct na detentie wordt ingezet en    netwerkpartners en buurtpreventie in de wijk. We stimuleren
  die aansluit bij de cliënt, met als doel de recidivecijfers terug tot zo veel mogelijk uniformeren van lokale (beleids)regels in
  te dringen en in te zetten op het proces richting desistance.     de boa-pool gemeenten (Brabantse Wal en Tholen).
                                                                    We evalueren de aanpak van verward gedrag in samen-
  Mensenhandel is zowel nationaal als internationaal een            werking met het Zorg- en Veiligheidshuis en de keten-
  groeiend probleem. Het betreft een zware vorm van crimi-          partners. Er is focus op het aanscherpen van deze aanpak
  naliteit die vele verschijningsvormen kent. In 2021 gaan we       vanuit de praktijk volgens de PDCA methode. Dit met als
  hiervoor beleid ontwikkelen. We zorgen ervoor dat opvang          primaire doel om mensen met verward gedrag zo spoedig
  beschikbaar is en we schrijven een plan van aanpak voor           mogelijk naar zorg toe te leiden en het voorkomen van onrust/
  casussen van mogelijke mensenhandel, waarbij tevens wordt overlast/delictgedrag in de leefomgeving.
  bezien welke rol een districtelijke coördinatiefunctie hierin
  kan spelen.                                                       Het evalueren van de aanpak overlastgevende dak- en thuis-
                                                                    lozen. Sinds 2017 is er ingezet op het creëren van een plek
    6
                                                                    waar dak- en thuislozen kunnen zijn zonder dat dit overlast
            Permanent voorbereid zijn op
                                                                    en/of onrust veroorzaakt in de directe omgeving. Deze
            rampen en crisis en calamiteiten
            binnen Zorg en Veiligheid                               aanpak bleek effectief, overlastmeldingen rondom bijvoor-
                                                                    beeld scholen en supermarkten namen sterk af en zijn laag
  We zijn permanent voorbereid op rampen en crises en               gebleven. Het is van belang om opnieuw een analyse uit te
  acteren hierbinnen professioneel. Hiertoe verzorgen we in         voeren op het aantal overlastmeldingen van dak- en thuis-
  2021 het opleiden, trainen en oefenen van de (nieuwe)             lozen, de aanpak te evalueren en waar nodig te bij te stellen.
18               Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>Op het gebied van Veiligheid pakken we de regie/ coördi-                         Buurtpreventieteams door naar Buurtservice teams. We
natie bij complexe casuïstiek. We bewerkstelligen het                            zetten in op een preventieve en thematische aanpak van de
bevorderen van de veiligheid en het veiligheidsgevoel                            wijkproblematiek en van de Jeugdoverlast. We zorgen voor
door structurele afstemming en samenwerking met keten-                           duidelijke communicatie extern en bewoners zijn en worden
partners zoals Novadic-Kentron, WijZijnTraverse, Stadlander                      betrokken bij de aanpak van wijkproblematieken.
en de Maatschappelijke opvang. We ontwikkelen de
Indicatoren
 Omschrijving indicator                                             Gemeenten        BoZ         BoZ Bron
 Met verwijzing naar de doelstelling uit de tabel hierboven          landelijk*     2018       2019**
 Verwijzingen Halt                                                       132                             Waarstaatjegemeente.nl
 (aantal per 10.000 jongeren)
                                                                                     204         226     (Bureau Halt)
                                                                       (2019)
 Winkeldiefstallen                                                       2,2                             Waarstaatjegemeente.nl
 (aantal per 1.000 inwoners)
                                                                                     2,9          {-}    (CBS - Geregistreerde criminaliteit & Diefstallen)
                                                                       (2018)
 Geweldsmisdrijven                                                       4,9                             Waarstaatjegemeente.nl
 (aantal per 1.000 inwoners)
                                                                                     6,7          {-}    (CBS - Geregistreerde criminaliteit & Diefstallen)
                                                                       (2018)
 Diefstallen uit woning                                                  2,5                             Waarstaatjegemeente.nl
 (aantal per 1.000 inwoners)
                                                                                     1,4          {-}    (CBS - Geregistreerde criminaliteit & Diefstallen)
                                                                       (2018)
 Vernielingen en beschadigingen                                          5.8                             Waarstaatjegemeente.nl
 (in de openbare ruimte) (aantal per 1.000 inwoners)
                                                                                     6,5          {-}    (CBS - Geregistreerde criminaliteit & Diefstallen)
                                                                       (2018)
* 	Cijfers vermeld bij het onderdeel Gemeenten landelijk kunnen afwijken van de cijfers vermeld op de website Waarstaatjegemeente.nl.
     Deze worden namelijk gedurende het jaar aangepast indien er meer cijfers beschikbaar komen gedurende het jaar.
** 	De vermelding achter Waarstaatjegemeente.nl is de bron van waaruit WSJG (Waarstaatjegemeente.nl) de indicator heeft opgenomen.
     Deze extra informatie is waar mogelijk bij alle indicatoren zo weergegeven.
     Bovenstaande opmerkingen gelden voor alle tabellen waarin indicatoren zijn opgenomen.
   Kaderstellende documenten voor het programma
   BeleidsnotaVastgesteld
   Toekomstvisie Bergen op Zoom                                                                                                                     2017
   Integraal Veiligheidsplan 2019-2022 District De Markiezaten                                                                                      2019
   Regionaal Beleidsplan ZWB 2019-2021 (gehele politie-eenheid)                                                                                     2018
   Integrale handhavingsnota 2019-2022                                                                                                              2019
   Beleidsplan Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant 2019-2023                                                                                   2019
   Aanpak dreiging en agressie en geweld tegen openbaar bestuurders en overige (gemeente)ambtenaren                                                 2015
   Oplegnotitie organisatieplan Zorg- en Veiligheidshuis De Markiezaten 2015-2017                                                                   2015
   Regionaal Kompas 2015-2020, uitwerking van het vangnet voor kwetsbare mensen                                                                     2015
   Sociaal Domein ‘Samen leven Samen doen’                                                                                                          2013
   Het RIEC-convenant                                                                                                                               2020
   APV gerelateerde beleidsdocumenten en uitvoeringsrichtlijnen                                                                                  Divers
   Aanpak Verward gedrag                                                                                                                            2018
   Wet verplichte GGZ 2020 West Brabant                                                                                                             2019
   Overlastgevende dak- en thuislozen
   Toekomstvisie Bergen op Zoom                                                                                                                     2017
                                                Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024                                     19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>  Verbonden partijen                 Omschrijving hoe de verbonden partij bijdraagt
                                     aan doelstelling van de gemeente
  Veiligheidsregio Midden- en        Door afstemming tussen hulpdiensten bereiken we grotere slagkracht en
  West-Brabant                       betere dienstverlening.
                                     Bijdrage voor de gemeente in 2021: € 4.559.800
  Belgisch-Nederlands grensoverleg   Verbinden van lokale initiatieven bij Belgische en Nederlandse grensgemeenten om
  (BENEGO)                           substantiële subsidiebijdragen te verwerven en informatie te delen over grensover-
                                     schrijdende thema’s.
  Wat mag het kosten?
  x € 1.000                             Realisatie     Begroting      Begroting      Begroting    Begroting      Begroting
  Productgroep                                2019           2020            2021         2022          2023           2024
  PR101 Bestuur en samenwerken
  Baten                                         46              3               0            0             0              0
  Lasten                                     4.305          3.078           3.094        3.023         3.029          3.047
  Totaal saldo van baten en lasten           4.259          3.075           3.094        3.023         3.029          3.047
  Onttrekkingen reserves                        10              0               0            0             0              0
  Stortingen reserves
  Resultaat                                  4.249          3.075           3.094        3.023         3.029          3.047
  PR102 Openbare orde & Veiligheid
  Baten                                        599            520             527          527           527            527
  Lasten                                     6.339          6.569           6.833        6.604         6.713          6.817
  Totaal saldo van baten en lasten           5.740          6.048           6.306        6.077         6.185          6.289
  Totaal programma 1 Besturen,
  samenwerken en veiligheid
  Baten                                        645            524             527          527           527            527
  Lasten                                    10.644          9.647           9.927        9.627         9.741          9.864
  Totaal saldo van baten en lasten           9.999          9.123           9.399        9.100         9.214          9.337
  Onttrekkingen reserves                        10
  Stortingen reserves                            0              0               0            0             0              0
  Resultaat                                  9.989          9.123           9.399        9.100         9.214          9.337
20             Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>Toelichting op de cijfers
Bedragen * € 1.000,-                                                       2021          2022           2022           2024
Baten                                                                       360           360             360            360
Lasten                                                                    8.992         9.240           9.304         9.304
Saldo                                                                     8.632         8.880           8.944         8.944
Kaderbrief                                                                  530             34             64            161
Salarisbegroting                                                            207           274             306            336
inhuur                                                                       93              0              0              0
Indexering begrotingsposten                                                  37             31             31             31
Verdeling handhaving                                                        -71            -82            -94            -99
Overige wijzigingen                                                         -29            -37            -37            -36
Eindtotaal                                                                9.399         9.100           9.214         9.337
Begrotingsmutaties
Kaderbrief
Vanuit de Kaderbrief is de bijstelling voor 2021 € 530.000.   Indexeren begrotingsposten
Dit is voornamelijk de reparatie FLO-overgangsrecht voor      Zowel de uitgavenbudgetten als de inkomsten zijn, zoals
het brandweerpersoneel bij de Veiligheidsregio. Dit was       afgesproken in de Kaderbrief, geïndexeerd met 1,8%.
een bedrag van € 474.000. Verder zijn in de Kaderbrief de     De uitgaven zijn hierdoor met € 44.000 toegenomen. De
bijdragen aan de verbonden partijen meegenomen.               inkomsten komen hierdoor € 7.000 hoger uit.
Salarisbegroting                                              Verdeling kosten handhaving
De salariskosten zijn geïndexeerd met 3,1% hetgeen tot een    De kosten van handhaving worden doorbelast naar de
stijging heeft geleid van € 207.000.                          producten waarvoor zij werkzaam zijn. Per saldo
                                                              is de doorbelasting voor het begrotingsresultaat budgettair
Inhuur                                                        neutraal. Voor dit programma is het voor 2021 een voordeel
De kosten voor inhuur betreft de uitwerking van               van € 71.000.
het focusakkoord.
                                       Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024               21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>  Programma 2
  Samen leven, samen doen
22      Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>Samen leven, samen doen
Hoofddoelen                          Subdoelen
1. Inwoners doen mee aan de         1.1 Inwoners ontvangen de ondersteuning die redelijkerwijze nodig is binnen de
    samenleving en kunnen zo lang        wettelijke kaders; via zorgvuldige budgettering wordt hierop zicht gehouden.
    mogelijk zelfstandig blijven     1.2 Inwoners hebben zorg voor elkaar (eigen kracht, netwerk).
    wonen                            1.3 We streven naar het bieden van ondersteuning binnen de bestaande budgetten,
                                         door van maatwerk naar meer algemene voorzieningen te gaan.
2. Een gezonde samenleving          2.1 Bevorderen van een gezonde leefstijl.
                                     2.2 Bevorderen van een gezonde leefomgeving.
                                     2.3 Bevorderen van de gezondheid van jeugdigen 0-18 (jeugdgezondheidzorg).
                                     2.4 Preventie en bestrijding van infectieziekten.
                                     2.5 Toezicht houden op kinderopvang en onderhouden relaties met kinderopvang.
                                     2.6 Het bieden van informatie en advies op het gebied van gezondheid zoals informatie
                                         over de negatieve gevolgen van alcoholgebruik onder jongeren.
                                     2.7 Bevorderen van een dementievriendelijke gemeente.
                                     2.8 Bestrijden van eenzaamheid.
3. Realiseren van de                3.1 Eind 2018 zijn we gestart met de werkorganisatie Uitvoeringsorganisatie Sociaal
    Uitvoeringsorganisatie Sociaal       Domein. In 2019 werken we als lerende organisatie vanuit één proces en regis-
    Domein (integrale toegang) met       treren we in één systeem. De dienstverlening aan inwoners loopt door, we sturen
    één proces en één informatie-        bij waar nodig.
    systeem, waarbij we focussen op  3.2 Vanaf 2020 formaliseren we de afspraken voor de Uitvoeringsorganisatie
    wat werkt                            Sociaal Domein.
4. Aanpak van werkloosheid          4.1 Inzicht in het uitkeringsbestand (ken je klant) als basis voor de aanpak
    en jeugdwerkloosheid in het          van werkloosheid.
    bijzonder                        4.2 Uitvoeren van de werkplicht. Iedereen die kan werken, werkt.
                                     4.3 Mensen die nog niet kunnen werken, hebben een leerplicht.
                                     4.4 Voor mensen met een arbeidsbeperking die zijn aangewezen op een beschermde
                                         werkomgeving realiseren we beschutte werkplekken.
                                     4.5 Terugdringen aantal uitkeringsgerechtigden door mensen volledig te
                                         laten uitstromen.
                                     4.6 Handhaving op naleving van opgelegde verplichtingen.
                                     4.7 Jongeren zonder startkwalificatie naar werk/studie begeleiden in samenwerking
                                         met het onderwijs (sluitende regionale aanpak).
                                     4.8 Streven naar regionale harmonisatie Social Return on Investmentbeleid.
                                     4.9 Nieuwkomers helpen met taal en werk in samenwerking met het onderwijs
                                         en bedrijfsleven.
5. Mensen die een uitkering         5.1 Uitvoeren van de meedoenplicht, zonder arbeidsverdringing.
    ontvangen, stimuleren om iets    5.2 Vrijwilligers Informatie Punt wordt geïntegreerd in de USD
    terug te doen
6. Tijdelijke ondersteuning         6.1 Blijven inzetten op armoedebestrijding en werken aan volledige uitstroom.
    bieden aan mensen met
    inkomensproblematiek
7. Terugdringen van zorgvragen      7.1 Preventie en vroegsignalering van schulden.
    voor schuldhulpverlening         7.2 Geen huisuitzettingen meer door huurschulden.
                                     7.3 Bevordering van uitstroom uit het bestuursrechtelijk premieregime
                                         Zorgverzekeringswet van bijstandsgerechtigden (wanbetalersregeling).
                                    Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024                23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>  8. Zorgen voor voldoende rijksmid-      8.1 Er wordt realistisch begroot, met inzicht in de budgetten die de rijksoverheid
      delen voor het sociaal domein            beschikbaar stelt voor het sociaal domein en de “plus” die de gemeente daar-
      en een financieel beheersbare            bovenop zet. Bij een dreigende overschrijding van de “plus” van de gemeente
      uitvoering                               worden wachtlijsten geaccepteerd.
                                           8.2 Als blijkt dat buiten de “plus middelen” er een tekort blijkt te ontstaan maakt de
                                               gemeenteraad de afweging.
                                           8.3 Door maatschappelijke businesscases vergroten we de doelmatigheid van
                                               de uitvoering.
                                           8.4 Algemene voorzieningen zijn het uitgangspunt, maatwerk alleen als algemene
                                               voorzieningen niet volstaan.
                                           8.5 Versobering van hulpmiddelen als deze het beoogde effect opleveren.
                                           8.6 Actief volgen van indicaties gericht op tijdelijkheid en afschaling.
                                           8.7 Lobby bij de rijksoverheid voor meer financiële middelen en herinvoering
                                               inkomenstoets.
                                           8.8 Bij het optreden als centrumgemeente mag de gemeente geen financieel
                                               nadeel ondervinden.
                                           8.9 De gemeenteraad wordt maandelijks via een dashboard geïnformeerd over de
                                               realisatie van het sociaal domein.
  Dit zijn onze doelstellingen en activiteiten voor 2021
                                                                         2
  De opdracht voor programma 2 vanuit het focusakkoord
  is: ‘Ga door met de transformatie van het sociaal domein’                    Een gezonde samenleving
  pg15, met als werkwijze: ‘Door maatschappelijke busines-
  scases vergroten we de doelmatigheid van de uitvoering’             Om mee te kunnen doen in de samenleving is het belangrijk
  pg 14. Dit maakt dat de werkzaamheden zoals hieronder               dat inwoners gezond blijven. Om gezond te blijven, doen
  genoemd, vanuit de transformatie reeds zijn ingezet en met          we het volgende: we bevorderen een gezonde leefstijl en
  de uitvoering van het focusakkoord worden verscherpt                een gezonde leefomgeving, werken we aan het verkleinen
  en voortgezet.                                                      van gezondheidsverschillen en we bestrijden eenzaamheid.
                                                                      We zetten extra in op de gezondheid van onze jeugd,
                                                                      door bijvoorbeeld de consultatiebureaus en jeugdartsen.
     1
            Inwoners doen mee aan de                                  Daarnaast werken we aan preventie en bestrijding van
            samenleving en kunnen zo lang                             infectieziekten en houden we toezicht op de kinderopvang.
            mogelijk zelfstandig blijven wonen                        Ook bieden we informatie en advies op het gebied van
                                                                      gezondheid, zoals informatie over de negatieve gevolgen van
  Aan inwoners wordt ondersteuning op maat geboden.                   alcoholgebruik voor jongeren.
  Uitgangspunt is: lichte ondersteuning waar dat mogelijk is,
  zwaardere ondersteuning waar dat nodig is. Dit vraagt om            Er wonen steeds meer ouderen in onze gemeente die langer
  de verdere transformatie van het sociaal domein: de juiste          zelfstandig thuis blijven wonen. We werken samen met
  (preventieve) voorzieningen in het voor iedere inwoner vrij         partners en de samenleving om ouderen en mensen met
  toegankelijk voorliggend veld om de groei van het aantal niet       dementie te ondersteunen in het zo lang mogelijk op een
  vrij toegankelijke en duurdere maatwerkvoorzieningen af             verantwoorde wijze thuis wonen.
  te vlakken.
  Wanneer zwaardere ondersteuning oftewel maatwerk toch
  nodig is, wordt dit resultaat gericht ingezet.
  Bij het inschakelen van ondersteuning of zorg wordt te
  allen tijden gekeken naar de mogelijkheden om het sociaal
  netwerk van de klant hierbij in te zetten.
24               Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>         Realiseren van de Uitvoerings-
                                                                    5      Mensen die een uitkering ontvangen,
   3
         organisatie Sociaal Domein                                        stimuleren we om iets terug te doen
         (integrale toegang) met één proces
         en één informatiesysteem, waarbij                       Vanuit het principe van wederkerigheid stimuleren we
         we focussen op wat werkt                                inwoners om zich in te zetten voor de gemeenschap. We
                                                                 voeren de meedoenplicht uit.
 In 2020 wordt wordt aan de hand van evaluaties de defini-
tieve organisatievorm van de Uitvoeringsorganisatie Sociaal      Voor de nieuwe instroom sturen we strakker op de uitvoering
Domein geformaliseerd en daarmee het leerjaar afgerond.          en naleving van de tegenprestatie en op het doen van vrijwil-
                                                                 ligerswerk. Tevens stimuleren wij de inburgeraar om aan
   4
                                                                 zijn inburgeringsplicht te voldoen. Voorts zetten we in op de
         Aanpak van werkloosheid en                              sociale activering van uitkeringsgerechtigden met een grote
         jeugdwerkloosheid in het bijzonder                      afstand tot de arbeidsmarkt.
                                                                    6
We definiëren wat we echt moeten weten van iedere
bijstandsgerechtigde om de kans op uitstroom te vergroten.                 Tijdelijke ondersteuning bieden aan
Dit doen we onder andere door gebruik te maken van het                     mensen met inkomensproblematiek
diagnosesysteem dat in 2020 ingevoerd is. Stap voor stap
wordt deze tool ingezet om de klanten in beeld te krijgen        We vinden het belangrijk dat inwoners mee kunnen blijven
en houden. We voeren de werkplicht uit. Iedereen die kan         doen in de gemeenschap. We blijven inzetten op armoedebe-
werken, werkt. Mensen die nog niet kunnen werken, hebben         strijding en werken aan volledige uitstroom.
een leerplicht. We realiseren beschutte werkplekken voor
                                                                    7
mensen met een arbeidsbeperking die zijn aangewezen op
een beschermde werkomgeving. Het aantal uitkeringsge-                      Terugdringen van zorgvragen
rechtigden dringen we terug door mensen volledig uit te laten              voor schuldhulpverlening
stromen. Handhaving vindt plaats op opgelegde verplichting.
Jongeren zonder startkwalificatie worden begeleid naar           Voorkomen is beter dan genezen. De gemeente zet in op het
werk/studie in samenwerking met het onderwijs. Social            voorkomen van problematische schulden en de gevolgen
Return on investment wordt zo optimaal mogelijk benut. In        voor deelname aan de maatschappij. Dit doen we door de
situaties waar plaatsing niet mogelijk blijkt, wordt overleg met integrale dienstverlening zoveel mogelijk te laten aansluiten
de opdrachtnemers gepleegd en wordt aan hen de nodige            op de situatie van de burger. Door middel van voorlichting en
ondersteuning geboden, zodat een Sroi-invulling alsnog           advisering willen we in een vroegtijdig stadium de helpende
mogelijk wordt gemaakt. Hiertoe zullen, als nodig, het beleid    hand bieden om daarmee erger te voorkomen. Samen met
en de uitvoeringsregels worden aangepast. Nieuwkomers            onze partners binnen de armoedebestrijding (onderwijs,
worden geholpen met taal en werk in samenwerking met             kerken, woningcorporaties, zorgverleners, zorgverze-
het onderwijs en bedrijfsleven. Om gevolg te geven aan           keraars, nutsbedrijven, werkgevers, de voedselbank en
de veranderde opgave nieuwe Wet Inburgering zijn wij op          Stichting Leergeld) zetten we in op vroegsignalering van
Brabantse Wal-niveau bezig met het opstellen van een visie.      schulden. We hebben als doel om geen huisuitzettingen
Het resultaat zal leiden tot het bieden van integrale trajecten  meer te hebben door huurschulden. Bijstandsgerechtigden
op lokaal niveau. Samen met de WVS en het Werkplein Hart         die door hun zorgverzekeraar aangemeld zijn bij het
van West-Brabant is de ISD gestart met drie proeftuinen in       Centraal Administratiekantoor (CAK) en willen terugkeren
2020 om de veranderende doelgroep beter te kunnen onder-         naar een normale premiebetaling bij hun zorgverze-
steunen (Intensieve Start, Doelgroep C en Beschut Werk           keraar kunnen mogelijk gebruikmaken van de Regeling
/ Arbeidsmatige Dagbesteding). Deze proeftuinen worden           Uitstroom Bronheffing.
voortgezet in 2021.
                                      Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024                  25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>                                                             De focus blijft gericht op de transformatieopgave van
          Zorgen voor voldoende
    8
                                                             maatwerk naar voorliggend veld. Dit wordt ondersteund
          rijksmiddelen voor het sociaal                     door de Maatschappelijk Businesscases die we hier
          domein en een financieel                           voor uitvoeren.
          beheersbare uitvoering.
                                                             De politieke keuzes en de bijbehorende effecten voor de
  Om beter in control te komen en blijven worden de          verder gaande bezuinigingen binnen het programma zijn
  dashboards maandelijks geanalyseerd. Er vindt een          in beeld gebracht. Het uitvoeringsplan kent een regionaal
  procesoptimalisatie plaats m.b.t. het reduceren van de     aangevlogen lobby.
  doorlooptijden WMO en Jeugd.
26             Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>Indicatoren
 Omschrijving indicator                                      Gemeenten     BoZ       BoZ     Bron
                                                              landelijk    2018      2019
 Banen                                                           792,1                       Waarstaatjegemeente.nl
 (aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd 15 – 64 jaar)
                                                                           694,4     712,5   (Rapport werkgelegenheidsregister, LISA)
                                                                (2019)
 Jongeren met een delict voor de rechter                           1                         Waarstaatjegemeente.nl
 (percentage 12 t/m 21-jarigen)
                                                                             1        {-}    (Verwey Jonker Instituut - Kinderen in Tel)
                                                                (2018)
 Kinderen in een uitkeringsgezin                                   7                         Waarstaatjegemeente.nl
 (percentage kinderen tot 18 jaar)
                                                                             8        {-}    (Verwey Jonker Instituut - Kinderen in Tel)
                                                                (2018)
 Netto arbeidsparticipatie                                       68,8                        Waarstaatjegemeente.nl
 (percentage van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte                 65,3      66,6    (CBS- Arbeidsdeelname)
 van de beroepsbevolking)                                       (2019)
 Werkloze jongeren                                                 2                         Waarstaatjegemeente.nl
 (percentage 16 t/m 22-jarigen)
                                                                             2        {-}    (Verwey Jonker Instituut - Kinderen in Tel)
                                                                (2018)
 Personen met een bijstandsuitkering                             38,2                        Waarstaatjegemeente.nl
 aantal per 1.000 inwoners)
                                                                           46,0      44,0    (CBS – Participatie wet)
                                                                (2019)
 Lopende re-integratievoorzieningen                              20,1                        Waarstaatjegemeente.nl
 aantal per 1.000 inwoners van 15 – 64 jaar)
                                                                           31,8      13,2    (CBS – Participatie wet)
                                                                (2019)
 Jongeren met jeugdhulp                                          12,2                        Waarstaatjegemeente.nl
 (percentage van alle jongeren tot 18 jaar)
                                                                           14,1      14,2    (CBS - Beleidsinformatie Jeugd)
                                                                (2019)
 Jongeren met jeugdbescherming                                    1,2                        Waarstaatjegemeente.nl
 (percentage van alle jongeren tot 18 jaar)
                                                                            1,0       1,2    (CBS - Beleidsinformatie Jeugd)
                                                                (2019)
 Jongeren met jeugdreclassering                                   0,4                        Waarstaatjegemeente.nl
 (percentage van alle jongeren van 12 tot 23 jaar)
                                                                            0,6       0,5    (CBS - Beleidsinformatie Jeugd)
                                                                (2019)
 Cliënten met een maatwerkarrangement WMO                         62                  43     Waarstaatjegemeente.nl
 (aantal per 1.000 inwoners)
                                                                            {-}              CBS - Monitor Sociaal Domein WMO
                                                                (2016)              (2016)
   Kaderstellende documenten voor het programma
   BeleidsnotaVastgesteld
   Beleidsplan sociaal domein Brabantse Wal 2018-2021	                                                                                  2018
   Beleidsplan WMO 2015                                                                                                                 2014
   Beleidsplan jeugdhulp in West Brabant West 2015-2017                                                                                 2014
   De Script Aanpak: de Bergse aanpak van de transformatie in het Sociaal Domein                                                        2015
   Het plan schuldhulpverlening                                                                                                         2019
                                                Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024                       27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>  Verbonden partijen                Omschrijving hoe de verbonden partij bijdraagt
                                    aan doelstelling van de gemeente
  GROGZ West-Brabant                De uitvoering van de wettelijk aan de gemeente opgedragen taak van collectieve
                                    preventie en inhoud geven aan de voor de deelnemende gemeenten noodzakelijke en
                                    de door de deelnemende gemeenten gewenste samenwerking op het terrein van de
                                    openbare en de preventieve gezondheidszorg.
                                    Bijdrage voor de gemeente in 2021: € 1.440.600
  Regionale Ambulancevoorziening    • Het instellen en in stand houden van een Regionale Ambulancevoorziening
  Brabant Midden-West-Noord (RAV)       ten behoeve van het werkgebied Midden en West-Brabant en het werkgebied
                                        Brabant-Noord;
                                    • Het in stand houden van een meldkamer ambulancezorg ten behoeve van het
                                        werkgebied Midden- en West-Brabant en het werkgebied Brabant-Noord;
                                    • Het vaststellen en (doen) uitvoeren van regionale ambulanceplannen van de regio
                                        Midden- en West-Brabant en Brabant-Noord;
                                    • Het (doen) leveren van een bijdrage aan de geneeskundige hulpverlening
                                        bij ongevallen en rampen ten behoeve van de Veiligheidsregio Midden- en
                                        West-Brabant en Hulpverleningsdienst Brabant-Noord.
                                    Bijdrage voor de gemeente in 2021: € 0
  Werkvoorzieningschap              Integrale uitvoering van de Participatiewet, onderdeel voormalige Wet Sociale
  West-Brabant (WVS)                Werkvoorziening, en activiteiten ten behoeve van arbeidsintegratie en aangepaste
                                    arbeid voor personen uit de deelnemende gemeenten, die op afstand van de reguliere
                                    arbeidsmarkt staan.
                                    Bijdrage gemeente 2021: € 1.987.600
  Intergemeentelijke Sociale Dienst De gezamenlijke uitvoering van het takenpakket van een afdeling Sociale Zaken van
  Brabantse Wal                     een gemeente en het afstemmen van beleid ter zake van de uitvoering van de in de
                                    regeling benoemde wet- en regelgeving en het bevorderen van de kwaliteit en continu-
                                    ïteit van de dienstverlening.
                                    Bijdrage voor de gemeente in 2021: € 7.534.800
28           Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024 29</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>  Wat mag het kosten?
  x € 1.000                             Realisatie    Begroting     Begroting     Begroting  Begroting Begroting
  Productgroep                                2019          2020         2021           2022      2023      2024
  PR201 Wmo
  Baten                                      3.156         2.594        2.364          2.367     2.368     2.368
  Lasten                                   50.980         51.801       49.153         49.414    49.754    49.781
  Totaal saldo van baten en lasten         47.825         49.207       46.789         47.048    47.386    47.414
  Onttrekkingen reserves                       700             0            0              0         0         0
  Stortingen reserves
  Resultaat                                47.124         49.207       46.789         47.048    47.386    47.414
  PR202 Werk en inkomen
  Baten                                    30.032         31.294       34.218         34.218    34.218    34.218
  Lasten                                   52.727         53.567       58.309         58.171    58.184    58.162
  Totaal saldo van baten en lasten         22.696         22.272       24.090         23.953    23.966    23.944
  PR203 Jeugd
  Baten                                          0             7            0              0         0         0
  Lasten                                   20.394         19.678       20.825         20.818    20.820    20.821
  Totaal saldo van baten en lasten         20.394         19.671       20.825         20.818    20.820    20.821
  PR204 Volksgezondheid
  Baten                                         10             0            0              0         0         0
  Lasten                                     2.469         2.529        2.580          2.556     2.592     2.627
  Totaal saldo van baten en lasten           2.459         2.529        2.580          2.556     2.592     2.627
  Totaal programma 2
  Samen leven, samen doen
  Baten                                    33.197         33.896       36.582         36.585    36.586    36.586
  Lasten                                  126.571        127.575      130.867        130.959   131.350   131.392
  Totaal saldo van baten en lasten         93.373         93.679       94.284         94.374    94.764    94.806
  Onttrekkingen reserves                       700             0            0              0         0         0
  Stortingen reserves
  Resultaat		                              92.673         93.679       94.284         94.374    94.764    94.806
30             Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>Toelichting op de cijfers
Bedragen * € 1.000,-                                            2021          2022         2023        2024
Baten                                                         32.306        32.308       32.310      32.310
Lasten                                                       120.301      120.133       119.918     119.918
Saldo                                                         87.995        87.825       87.608      87.608
Kaderbrief                                                     4.544         4.736         5.209      5.445
Salarisbegroting                                                 186           212           239        267
Indexering begrotingsposten                                      954           954           955        955
Jeugd                                                          1.212         1.212         1.212      1.212
Werk en inkomen                                                1.498         1.508         1.507      1.507
WMO                                                              384           387           398        402
Beschermd wonen                                               -2.449        -2.422        -2.325     -2.545
Overige wijzigingen                                              -40           -38           -39        -45
Eindtotaal                                                    94.284        94.374       94.764      94.806
                            Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024         31
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>  Begrotingsmutaties
  Kaderbrief                                                     Jeugd
  Bij de Kaderbrief is het saldo voor programma 2 met            Om tot een reële raming voor Jeugd te komen dienen de
  € 4.543.800 negatief bijgesteld. Dit betrof voornamelijk een   budgetten voor Jeugd naast de verhoging uit de Kaderbrief
  bijstelling voor het sociaal domein: WMO € 2.445.000 N, Jeugd  nog met € 1.212.000 verhoogd te worden. De kosten voor niet
  € 2.105.000 N en Werk en inkomen € 898.000 V.                  vrij toegankelijke zorg nemen nog steeds toe. Daarnaast is
                                                                 de prijsstijging bij jeugd € 400.000 hoger uitgekomen dan de
  De overige bijstellingen waren met name de bijgestelde         indexatie met 1,8%.
  bijdragen aan de verbonden partijen binnen dit programma.
                                                                 Tevens zijn de taakstellingen vanuit het keuzemenu uit de
  Salarisbegroting                                               begroting 2020 ad € 445.000 niet meer opgenomen.
  De salariskosten zijn geïndexeerd met 3,1% hetgeen tot een
  stijging heeft geleid van € 186.000,-.                         Werk en inkomen
                                                                 De verwachting is dat het aantal personen in de bijstand,
  Indexeren begrotingsposten                                     vanwege de coronacrisis, fors zal stijgen. Op dit moment is
  Zowel de uitgavenbudgetten als de inkomsten zijn, zoals        het budget voor BUIG voor 2021 nog niet bekend. Dit wordt
  afgesproken in de Kaderbrief, geïndexeerd met 1,8%.            begin oktober gepubliceerd. Als uitgangspunt is genomen dat
  De uitgaven zijn hierdoor met € 961.000 toegenomen. De         het overschot op de BUIG-uitkering dat we in 2019 hebben
  inkomsten komen hierdoor € 7.000 hoger uit.                    gerealiseerd we ook in 2021 zullen realiseren. Dit voordeel
                                                                 is € 900.000 lager dan het voordeel dat bij de Kaderbrief voor
  WMO                                                            2020 was opgenomen. Bij de Kaderbrief was nog niet de
  Om tot een realistische raming voor de WMO te komen            negatieve bijstelling van de BUIG-uitkering verwerkt zoals
  dienen de budgetten voor de WMO naast de verhoging uit         deze in mei bekend is gemaakt. Wel hebben wij u toen over
  de Kaderbrief en de indexatie met 1,8% nog met € 384.000       de negatieve bijstelling geïnformeerd.
  verhoogd te worden. Enerzijds omdat de prijsstijgingen voor
  de WMO voor onderdelen als huishoudelijke ondersteuning        Gebleken is dat bij de Kaderbrief niet het juiste bedrag voor
  en begeleiding hoger uitkomen dan de reguliere indexatie       de WVS was opgenomen. De bijdrage is € 230.000 hoger dan
  van 1,8%. Voor huishoudelijke ondersteuning bedraagt           toen opgenomen.
  de verwachte prijsstijging 3,2% en voor begeleiding 5,3%.
  Daarnaast zijn de taakstellingen vanuit het keuzemenu uit de   Vanwege een toename van het aantal bijstandsklanten
  begroting 2020 ad € 300.000 niet meer opgenomen.               zullen ook de kosten voor bijzonder bijstand en minimabeleid
                                                                 toenemen. De verwachting is dat deze kosten € 200.000
  Beschermd wonen                                                hoger uitkomen. De kosten voor schuldhulpverlening worden
  Voor beschermd wonen ontvangen we ,evenals in de jaren         € 67.000 hoger ingeschat.
  2018 tot en met 2020, van het Rijk een extra rijksbijdrage van
  € 4,2 miljoen voor de uitvoering van beschermd wonen.          Per saldo is het product werk en inkomen € 1.498.000 minder
                                                                 positief dan waar we bij de Kaderbrief van uit waren gegaan.
  De verwachting is dat we beschermd wonen budgettair
  neutraal kunnen uitvoeren. Dit levert een voordeel op van
  € 249.000 t.o.v. de budgetten die voor beschermd wonen bij de
  Kaderbrief waren opgenomen.
  Vanaf 2021 kunnen mensen die langdurig zorg nodig hebben
  aanspraak maken op de Wlz. Dat betekent dat er in principe
  een aanmerkelijk aantal cliënten kunnen overgaan naar de
  Wlz. Dat leidt er toe dat het budget met ruim € 2,7 miljoen
  wordt verlaagd. We kunnen de overstap naar de Wlz niet
  afdwingen. Op programma 5 is de algemene uitkering met
  een gelijk bedrag verlaagd, zodat een en ander budgettair
  neutraal is. Hier schuilt een aanzienlijk risico.
32              Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024 33</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>  Programma 3
  Economie en werkgelegenheid,
  vrijetijdseconomie en onderwijs
34      Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>Economie
Hoofddoelen                            Subdoelen
1. De economische structuurver-       1.1 Behouden en vergroten werkgelegenheid.
    sterking versoberen naar de        1.2 Een levendige en aantrekkelijke Binnenstad betrokken faciliteren. Binnenstadslab
    wettelijke taak m.u.v. subdoel-         wordt gesloten en het retailgebied wordt compacter gemaakt.
    stelling 1.1, 1.2 en 1.3.          1.3 Biobased Economy en Agrofood inbedden.
                                       1.4 Marketing doelmatig versoberen.
                                       1.5 WerkgeversServicePunt en GrensInformatiePunt worden geïntegreerd in USD.
                                            Geen aparte loketten.
Vrijetijdseconomie
Hoofddoelen                            Subdoelen
2. Basis toeristische en recrea-      2.1 Er is een basis aanbod aan sportsoorten en passende faciliteiten, in lijn met de
    tieve voorzieningen en een basis        wettelijke taken.
    cultuur en sport- en bewee-        2.2 Er is een basis aanbod aan kunst en cultuur en passende faciliteiten, in lijn met de
    gaanbod. De uitvoering wordt            wettelijke taken.
    beperkt tot de wettelijke taak of
    het niveau landelijk gemiddelde.
Onderwijs
Hoofddoelen                            Subdoelen
3. Een aantrekkelijke onderwijs-      3.1 Divers aanbod van verschillend onderwijs.
    en studentenstad.                  3.2 Sterke verbinding van het onderwijs met economische ontwikkelingen.
                                       3.3 Samenwerking met onderwijspartners en partnersteden.
4. Goede spreiding van kwalitatieve   4.1  Bereikbaar onderwijs.
    en levensvatbare scholen over      4.2  Een goede bezetting van de lokalen en andere ruimtes in de scholen.
    dorpen en wijken.                  4.3  Scholen worden een ontmoetingsplek in de wijk.
                                       4.4  Scholen zijn schoon, heel, veilig en duurzaam.
5. Leerlingen hebben optimale         5.1 Voorkomen ongeoorloofd schoolverzuim en vroegtijdig schoolverlaten.
    kansen om hun talenten te          5.2 Bestrijden leerachterstanden.
    ontwikkelen en benutten.
6 . Een leven lang leren.              6.1. Voorkomen en terugdringen laaggeletterdheid.
                                      Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024                   35
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>  Dit zijn onze doelstellingen en activiteiten voor 2021
  Economie
    1
                                                                      van kleinverbruikers die hieraan mee willen
          De economische structuurversterking
                                                                      doen en er is kennis gedeeld over de organisatie
          versoberen naar de wettelijke taak
                                                                      hiervan. Daarnaast zijn locaties onderzocht op
          m.u.v. subdoelstelling 1.1, 1.2 en 1.3
                                                                      geschiktheid tbv het plaatsen van zonnepanelen.
                                                                      Met grootverbruikers is een verdergaande samen-
  1.1 Behouden en vergroten werkgelegenheid                           werking onderzocht. Dit heeft geresulteerd in een
      a.	Accountmanagement; Accountmanagement richt                  intentieverklaring, ondertekent door 7 partijen, om
          zich op bezoeken van bedrijven, ondernemers/                samen te werken op energiegebied. Dit project
          bedrijventerreinverenigingen proactief en reactief.         is in 2021 afgerond. Met ondernemersvereniging
          In deze rol stimuleren we o.a. crossovers op                Oude Molen is kennis gedeeld over de kansen en
          bestaande campussen/ broedplaatsen te denken                bedreigingen van haar bedrijventerrein. Met name
          is hierbij aan GCC en Delta Agrifood Business.              door het parkmanagement te professionaliseren,
          Daarnaast heeft accountmanagement ook een rol in            en door de ontwikkeling van (collectieve) duurzame
          de ontwikkeling van het verduurzamen van bedrij-            energie, kan het bedrijventerrein stappen zetten
          venterreinen.                                               richting toekomstbestendigheid. Op industrieterrein
                                                                      Noordland zijn in 2021 naar verwachting ca. 14.000
          Verder, tevens in samenwerking met de afdeling              zonnepanelen op bedrijfsdaken geïnstalleerd met
          OBI is een database ontwikkelt waarmee proactief            een totaal vermogen van ca. 4,5 Megawatt. Dit
          accountmanagement kan worden ondersteund.                   in afstemming met programma 6 duurzaamheid.
          We zorgen voor een optimale verbinding met                  Verder wordt in samenwerking met het programma
          bedrijven en voeren actief accountmanagement                Symbiose4growth van NV Rewin een businesscase
          via ondermeer het uitvoeren van een accountplan.            in samenwerking met een of meerdere bedrijven op
          We faciliteren de groei van gevestigde bedrijven            dit industrieterrein uitgewerkt.
          en zorgen voor het verbinden tussen ondernemers,
          onderwijs en arbeidsmarkt.                              d.	Acquisitie: Het aantrekken van nieuwe innova-
                                                                      tieve (biobased) bedrijven via NV Aangenaam
          Een daarmee het versterken van het vestigings-              Bergen op Zoom en samen met Rewin acquisitie
          klimaat van nieuwe en bestaande ondernemers.                naar topsectoren en MKB-bedrijven.
      b.	NV Aangenaam Bergen op Zoom: In 2021 is duidelijk       e.	Regionale afspraken bedrijventerreinen: Uitvoering
          wat nut, noodzaak en governance is rondom NV                geven aan de regionale afspraken over de
          Aangenaam Bergen op Zoom. NV Aangenaam voert                werkwijze bij huisvestingsvragen van bedrijven
          haar taken conform het meerjarenplan en uitvoe-             en vraaggerichte ruimtelijke plannen voor nieuwe
          ringsopdracht vanuit het college uit. In 2019 zijn          bedrijventerreinen.
          samen met MKB en VNO-NCW ondernemersbijeen-
          komsten georganiseerd.                                      Op niveau van Brabantse Wal zal een ruimtelijke
                                                                      vertaling zijn gemaakt met strategische uitgangs-
      c.	Toekomstbestendige bedrijventerreinen: Ingezet              punten voor bedrijventerreinen. We nemen
          wordt om energieneutrale, duurzame, veilige                 besluiten over en starten met het ontwikkelen van
          en meer biodiversiteit op bedrijventerreinen te             bedrijventerreinen.
          realiseren. Met bedrijfsbelangenvereniging Lage
          Meren Meilust (LMM) is kennis gedeeld over de           f.	Theodorushaven: Met een recente miljoenenin-
          kansen en bedreigingen van haar bedrijventerrein.           vestering mbt de herstructurering van de haven,
          In 2021 is een ondernemersfonds (BIZ) opgericht.            een TENT-T aanduiding waarbij het mogelijk is om
          Daarnaast is bedrijventerrein LMM in 2019 gestart           Europese subsidieaanvragen te doen, zal in 2021
          met het project ‘Duurzame energie opwekken,                 de eerste resultaten zichtbaar moeten zijn. De
          delen en opslaan’; Er is een inventarisatie gemaakt         mogelijkheden van de Theodorushaven zal onder de
36             Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>          aandacht zijn gebracht van de provincies Zeeland,        deze opgave gaat de gemeente strategische partner-
          Noord-Brabant, Havenbedrijven Moerdijk en                schappen aan met zowel de provincie als marktpartijen
          Rotterdam en andere marktpartijen. Uitgangspunt is       zoals vastgoedeigenaren en de ondernemersvereniging
          om de haven rendabeler te maken en/of de mogelijk-       Sterck. Met de provincie wordt onder andere een inten-
          heden te bezien om deze te privatiseren.                 tieovereenkomst gesloten om gezamenlijk de schouders
                                                                   onder deze complexe opgave te zetten.
          We zorgen voor goede havenfaciliteiten door het
          project Theodorushaven fase 4, inclusief brug uit te     De corona crisis is een harde klap voor de binnenste-
          voeren.                                                  delijke economie. Sectoren als horeca en detailhandel
                                                                   zijn zwaar getroffen sectoren. Een belangrijke stap op
          Wat betreft de Burg. Petersluis zijn.de voorberei-       weg naar die levendige en aantrekkelijke binnenstad is
          dingen d.m.v. een bouwteamconstructie nagenoeg           daarom het compacter maken van het retailgebied. Dat
          afgerond. Verwachting start werkzaamheden 2e             vraagt lastige keuzes maken waarbij wederom samen-
          kwartaal 2020. Werkzaamheden Theodorushaven              werking tot draagvlak zal moeten leiden. Fenomenaal
          zijn vertraagd i.v.m. PFAS. Planologische voorberei-     accountmanagement wordt daarom vastgehouden,
          dingen zijn in uitvoering door initiatiefnemer MCT/      ondanks de sluiting van het Binnenstadslab. We staan
          Mepavex. Zie ook Coördinatiebesluit en communi-          met deze corona crisis aan het begin van aan aanpas-
          catie aan gemeenteraad.                                  singscyclus die zal volgen. Hoewel het tijdelijk pijn doet
                                                                   zal de economie in de binnenstad veranderen en wordt
    g.	StartToGrow (voorheen StartersCentrum) facili-             de binnenstad een aantrekkelijkere plek om te verblijven.
          teert startende ondernemers in de gemeenten van
          de Brabantse wal en Roosendaal. Voor startende           Verder faciliteert de gemeente de verlenging van de
          ondernemers worden kennisbijeenkomsten,                  Bedrijveninvesterings Zone (BIZ) in de binnenstad.
          leergangen en dienstverlening gefaciliteerd.             De status van de weekmarkt wordt verkend en de
          Concrete getallen over vestiging, arbeidsparti-          weekmarkt wordt kostendekkend gemaakt.
          cipatie, startende ondernemers, etc. wordt in de
          economische barometer medio 2021 over het jaar       1.3 Biobased Economy en Agrofood inbedden
          2020 opgeleverd. De economische barometer laat           We voeren het Actieplan Biobased Economy verder uit
          ons jaarlijks zien hoe de economie zich ontwikkelt,      volgens de Pijleraanpak. Dat houdt in dat we specifiek
          geeft sturingsinformatie om prioriteiten te stellen      blijven inzetten op de pijlers: Green Chemistry Campus/
          om economisch beleid te ontwikkelen en geeft input       biobased bedrijvigheid, Onderwijs, Creative Biobased,
          aan het overleg tussen bedrijfsleven, overheid en        Gemeentelijke bedrijfsvoering (biobased/duurzame inkoop)
          onderwijs over de economische toekomst.                  en Gebiedsontwikkeling/openbare ruimte.
1.2 Een levendige en aantrekkelijke Binnenstad faciliteren.        Meer in detail oefenen we het aandeelhouderschap
    Binnenstadslab wordt gesloten en het retailgebied              in de Green Chemistry Campus (GCC) uit (samen met
    wordt compacter gemaakt.                                       medeaandeelhouders de provincie Noord-Brabant en de
    We herijken de Brede Aanpak Binnenstad. De focus               NV REWIN), ondersteunen we het BioVoice-programma
    daarbij ligt op samenwerking omdat de gemeente slechts         en voeren we de Stimuleringsregeling Biobased
    een van de betrokken partijen is met een rol bij het           Economy-Green Chemistry Campus uit. Deze regeling
    revitaliseren van de binnenstad. De gemeente zal haar          is mede gericht op het stimuleren van de verbinding
    rol de komende jaren vervullen door andere partijen te         tussen biobased bedrijven en de GCC. Op het gebied van
    faciliteren bij hun plannen met de binnenstad en zo de         onderwijs dragen we bij aan de uitvoering van het project
    investeringsdynamiek vanuit de markt zo goed mogelijk          Innovatietafels van het Center of Expertise Biobased
    benutten. Naast samenwerking, vraagt dit een gedragen          Economy, waarmee HBO-studenten opdrachten/vraag-
    visie op de opgave met daaraan gekoppeld een SMART             stukken van het bedrijfsleven kunnen uitvoeren/oplossen.
    uitvoeringsstrategie. Uitgangspunt daarbij is wederom          Creativiteit ontmoet de Biobased Economy o.a. via de
    dat de gemeente faciliteert en dat de markt het moet           uitreiking van de BioBest Trofee voor vastenavendbouw-
    gaan doen. Dat vraagt om een houding van de gemeente           clubs, waarmee vastenavendbouwclubs worden gesti-
    die flexibel en snel is, zoveel mogelijk al in de geest        muleerd biobased/duurzame materialen in vastenavend-
    van de nieuwe Omgevingswet. Eveneens vraagt het om             creaties toe te passen. De gemeentelijke bedrijfsvoering
    een visievormingsproces dat leidt tot draagvlak. Voor          wordt via het inkoopbeleid verder verduurzaamd door de
                                       Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024                37
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>      opstelling en uitvoering van het MVI (Maatschappelijk            door pers en influencers te faciliteren. Dit in combinatie
      Verantwoord Inkopen)-actieplan, waarin o.a. aandacht             met een inventarisatie van alle marketingactiviteiten en –
      wordt besteed aan het thema biobased economy. In de              capaciteit binnen de gemeente (incl Cultuurbedrijf en VVV)
      openbare ruimte continueren we onze inzet om biobased
      materialen en producten te gebruiken waar dit mogelijk/      1.5 WerkgeversServicePunt en GrensInformatiePunt
      kansrijk is, zoals bijvoorbeeld door deelname aan het            worden geïntegreerd in USD. Geen aparte loketten.
      Chaplin-programma gericht op het ontwikkelen en                  Op het gebied van arbeidsmarkt, werkgeversservi-
      commercialiseren van biobased asfalt. Daarmee treden             cepunt (WSP) en Grensinformatiepunt (GIP) werkt
      we op als ‘launching customer’ voor een nieuw duurzaam           Bergen op Zoom samen met de andere Brabantse Wal
      product en vergaren we kennis over de toepassing                 gemeenten in de Intergemeentelijke Sociale Dienst (ISD)
      van dit nieuwe asfalt door de realisatie van een aantal          en op het gebied van Participatie binnen Bergen op Zoom
      proefstroken.                                                    in de Uitvoeringsorganisatie Sociaal Domein (USD). De
                                                                       nieuwe vorm van het WSP is gestart in 2019 en zal in 2020
      Plantbased Agrifood wordt vanuit het Delta Agrifood              verder geoptimaliseerd worden. In samenwerking met
      Business (DAB) verder vormgegeven conform de                     programma 2 staat het onderdeel ‘werkplicht’ centraal
      afspraken die daar met de raad over zijn gemaakt. Dat            voor de mensen die kunnen werken.
      betekent dat we èn met het onderwijs èn met het bedrijfs-
      leven de agrifoodsector uit de Zuidwestelijke Delta aan          Daarnaast wordt binnen het Werkcentrum, waar ook het
      ons binden en samen met hen programmatisch het DAB               Werkgever Service Punt onderdeel van is, een stevigere
      verder gaan ontwikkelen. Het programmatisch leiden van           verbinding gezocht met het GrensInformatiePunt. Het
      het DAB zal gebeuren door een triple helix samenwerking,         regionale onderzoek dat in 2019 gestart is, zal in 2020
      waarbij het bedrijfsleven het primaire initiatief zal nemen.     afgerond worden, inclusief de bijbehorende imple-
      De Regiomiddelen, zullen onder andere ingezet worden om          mentatie. Onderzocht wordt hoe grensoverschrijdende
      de projecten en afstudeerstages mede te financieren. Om          samenwerking binnen de regio West-Brabant vorm kan
      innovatie verder te stimuleren zal DAB ten behoeve van de        krijgen. De uitbreiding van ons GIP naar de regio wordt
      bedrijven en kennisinstellingen verder de subsidiemoge-          hierin nadrukkelijk meegenomen. De werkzaamheden voor
      lijkheden ondersteunen.                                          het GIP op de Brabantse Wal worden blijvend uitgevoerd,
                                                                       onder voorbehoud van enkele minimale wijzigingen op
      Het aantal kennisinstellingen wordt verder uitgebouwd,           basis van het onderzoek.
      zodat er cross-sectorale verbindingen ontstaan, zoals die
      tussen agro en techniek of tussen agro en ICT.                   Binnen Bergen op Zoom wordt er verder ingezet op de
                                                                       samenwerking economie-arbeidsmarkt- onderwijs, wat
      Ten slotte is de verwachting dat in 2021 de eerste inhou-        in 2021 leidt tot een op elkaar afgestemde visie en een
      delijke innovaties naar buiten gebracht kunnen worden.           passend beleid.
      Gezien de ontwikkelingen moet dan gedacht worden
      aan resultaten op het gebied van 3D-Foodprinting en          Vrijetijdseconomie
      duurzaamheid / energieprestatie.
                                                                             Basis toeristische en recreatieve
                                                                     2
      De verbinding tussen Biobased Economy en Agrofood                      voorzieningen en een basis cultuur en
      leggen we o.a. via de samenwerking tussen het DAB                      sport- en beweegaanbod. De uitvoering
      (Delta Agrifood Business) en de Green Chemistry Campus.                wordt beperkt tot de wettelijke taak of
                                                                             het niveau landelijk gemiddelde.
  1.4 Marketing doelmatig versoberen
      Voor een concrete invulling dient eerst een verdieping       Het programma vrijetijdseconomie (VTE) bestaat uit de onder-
      plaats te vinden naar de (marketing)behoefte van en          delen Sport, Cultuur en Erfgoed, Toerisme en Recreatie. De
      marketing gerelateerde opdrachten binnen de gemeente,        afgelopen jaren is geïnvesteerd in de voorzieningen voor
      denk aan het stimuleren van de lokale economie, het          en het aanbod van recreatieve, toeristische en culturele
      uitdragen van de biobased en agrofood-ambities,              activiteiten. De nadruk lag hierbij op kwantiteit en kwaliteit.
      aantrekken nieuwe inwoners, vermarkten nieuwbouwpro-         De komende jaren zullen deze bestaande voorzieningen en
      jecten en bedrijfskavels en het generen van free publicity   activiteiten benut en geladen worden.
38              Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>In 2021 zetten we de andere benadering die we vanaf 2020           bewegen en kunst- en cultuuractiviteiten is dusdanig dat
hebben gekozen door. We zetten daarbij de effecten die             het behouden blijft voor onze inwoners.
we met vrijetijdseconomie willen bereiken centraal. De
effecten zijn enerzijds sociaal maatschappelijk van aard.          Samen met de cultuur- en sportpartners wordt onderzocht
Vrijetijdseconomie levert naast een zinvolle tijdsbesteding        hoe het basisaanbod aan sport- en kunst en cultuur-
een bijdrage aan o.a. sociale activering, het terugdringen         soorten eruit moet zien en welke basisvoorzieningen
van eenzaamheid, het bevorderen van een gezonde leefstijl,         noodzakelijk zijn om de sport- en cultuuractiviteiten te
sociale cohesie en educatie in combinatie met duurzaamheid.        beoefenen. De gemeente maakt een terugtrekkende
Anderzijds moet het programma economische effecten                 beweging in haar verantwoordelijkheid voor het beheer en
bewerkstelligen. Een gemeente met hoogwaardige voorzie-            onderhoud en de instandhouding van voorzieningen.
ningen en een divers vrijetijdsaanbod is een aantrekkelijke
gemeente met een prettig leef- en vestigingsklimaat. Er valt       We werken doorlopend aan een gezonde leefstijl voor
meer te beleven. Mensen willen onze gemeente bezoeken              alle inwoners en hebben extra aandacht voor kwetsbare
en/of daar wonen. Daarnaast kan het bijdragen aan meer             groepen (mensen met een beperking, jeugd en ouderen).
werkgelegenheid.                                                   In dat kader worden de jaarlijkse opdrachten aan onze
                                                                   uitvoeringspartners, de Fitfabriek en het cultuurbedrijf,
We werken hiervoor aan één uitvoeringsprogramma VTE. In            herijkt zodat de opdrachten een belangrijke bijdrage
dit programma leggen we naast de verbinding tussen sport,          leveren aan de maatschappelijke effecten die we willen
cultuur, erfgoed en toerisme/recreatie ook de verbinding met       realiseren. Onderzocht wordt of onze uitvoeringspartners
doelstellingen uit overige programma’s van de gemeente             verder verzelfstandigd kunnen worden.
omdat hier winst te behalen valt. Anders gezegd: welke
doelen streven we als gemeente na, hoe kunnen we vanuit            Erfgoed wat wettelijk verplicht is wordt nagekomen en
vrijetijdseconomie hieraan bijdragen en vice versa wat kan         mogelijkheden dat te kunnen doen in stand gehouden
de uitvoering van andere programma’s betekenen voor het            Het erfgoedbeleid en vestingvisiebeleid zal verder
realiseren van de gewenste effecten binnen vrijetijdseco-          geconcretiseerd worden met een kerkenvisie en het
nomie. Gelet op de financiële situatie wordt hiervoor een          uithangbord, de monumenten en uitvoeringsprogramma
basisaanbod gedefinieerd. Welke basisvoorwaarden zijn              vestingvisie, van de stad, zullen in stand worden gehouden
noodzakelijk om de gewenste effecten op het gebied van             en daarbij ook nadrukkelijk gezocht worden naar cofinan-
vrijetijdseconomie te realiseren.                                  ciering en duurzaamheid centraal zal staan.
                                                                   De beschermde binnenstad zal blijven functioneren als de
2.1 Er is een basisaanbod aan sportsoorten en passende             spin in het web als het gaat om het uitdragen van kennis
     faciliteiten, in lijn met de wettelijke taken.                en beleving van de grote monumenten en de erfgoed-
2.2 Er is een basisaanbod aan kunst en cultuur en passende         locaties waarbij voor wat betreft de vestingrelicten de
     faciliteiten, in lijn met de wettelijke taken                 Zuiderwaterlinie de verbinding maakt met andere vesting-
     Het sportbeleid, de cultuurvisie en het (nog vast te stellen) steden in meerdere toeristische opzichten.
     evenementenbeleid wordt tot uitvoering gebracht. Waarbij
     extra aandacht is voor toekomstbestendigheid. Hierbij         Het toeristische recreatieve aanbod van Bergen op Zoom
     richten we ons op het aanbod en de betaalbaarheid             en omgeving heeft een positief effect op het leefklimaat
     daarvan voor gemeente, verenigingen/organisaties en           van inwoners, vestigingsklimaat bedrijven en nieuwe
     inwoners. De sport- en culturele voorzieningen zijn een       bewoners. Het draagt bij aan een positief imago van
     belangrijk middel om beleidsdoelstellingen te kunnen          de regio.
     realiseren en daarmee een bijdrage te leveren aan             Dit doen we samen met de Brabantse Wal. Met
     een gezonde (mentaal en fysiek) leefomgeving en een           het nieuwe bestuur en de nieuwe opdracht van de
     vitale bevolking.                                             Streekorganisatie wordt de samenwerking bekrachtigd.
                                                                   Door de huisvesting in Het Suikerlab en een bestuur
     Sport en bewegen en kunst- en cultuuractiviteiten zijn een    bestaande uit vertegenwoordigers uit overheid, onderwijs
     vorm van vrijetijdsbesteding. Samen met het toeristisch       én ondernemers wordt de Streekorganisatie toeganke-
     recreatieve aanbod zorgt het ervoor dat onze gemeente         lijker maar ook zelfstandiger.
     een aantrekkelijk leef- en vestigingsklimaat heeft. De
     neveneffecten van het vrijetijdsaanbod leveren een            Daarnaast wordt er uitvoering gegeven aan de Agenda
     bijdrage aan de realisatie van maatschappelijke effecten      Veerkrachtig Bestuur, met voornamelijk de focus op
     op andere beleidsterreinen. Het belang van sport en           vermarkten, routing & signing en verhaallijnen.
                                       Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024                39
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>       VVV Brabantse Wal blijft nauw betrokken bij de uitvoering    ontwikkelingen. Hierbij wordt met name ingezet op innovatie
       van het toeristische beleid en Agenda Veerkrachtig           en het pakken van economische kansen bij koppelingen
       Bestuur. Bij de ontwikkeling van Toerismepoort blijven ze    tussen onderwijs en economie. Er zal een SWOT-analyse
       met hun rol verbonden bij de andere functies en dragen ze    uitgevoerd worden naar Bergen op Zoom als aantrekke-
       alle verhaallijnen van de Brabantse Wal uit aan bezoekers    lijke onderwijs- en studentenstad. Er zal minder prioriteit
       en inwoners.                                                 gegeven worden aan samenwerking met onderwijspartners
                                                                    en partnersteden. De samenwerking wordt met name
       Er wordt nog meer samengewerkt met de regio. Dit ge-         gezocht in de bijeenkomsten van de Lokale en Regionale
       beurt o.a. binnen Geopark Schelde Delta. Bergen op Zoom      Educatieve Agenda.
       maakt vanaf 2020 onderdeel uit van een intentieovereen-
                                                                       4
       komst tussen 2 landen, 4 provincies en 61 gemeenten. In                Een goede spreiding van
       2021 wordt het bidbook ingediend voor een UNESCO                       kwalitatieve en levensvatbare
       Global Geopark. Ook verkennen we met Regio West-                       scholen over dorpen en wijken
       Brabant de kansen en ambities binnen de sector VTE. We
       nemen ambtelijk en bestuurlijk een rol in deze verkenning.   De gemeente heeft 2020 een beleidsrijke integrale huisves-
                                                                    tingsplan (IHP) opgesteld voor het primair onderwijs
       Daarnaast blijven we verbonden met Waterpoort en             (PO). Met de uitvoering van het IHP start de realisatie van
       werken we samen om o.a. de kansen binnen de riviercrui-      toekomstbestendige onderwijshuisvesting in de dorpen en
       semarkt te benutten binnen deze regio.                       wijken. De gemeente zet hierbij in op doordecentralisatie van
                                                                    onderwijshuisvesting op de schaal van de schoolbesturen.
       Tot slot blijven we, ook na de viering van 75 jaar vrijheid, In het beleidsrijke IHP is aandacht voor duurzaamheidsmaat-
       invulling geven aan programma Herdenken en facili-           regelen. Het doel is 2021 te starten met de uitvoering van het
       teren de Stichting Bevrijding Brabantse Wal en Stichting     IHP (PO) en de doordecentralisatie net zoals gerealiseerd is
       Bezoekersinformatiecentrum Erevelden.                        voor het voortgezet onderwijs.
  Onderwijs                                                         Er worden geen nieuwe initiatieven ontplooid; de lopende
                                                                    activiteiten worden uitgevoerd.
    3       Een aantrekkelijke onderwijs- en
            studentenstad                                           De gemeente geeft een nieuwe invulling aan het project
                                                                    Veilige School door middel van het project Safe&Sound. Er
  De gemeente probeert het huidige aanbod van onderwijs in          wordt hiermee ingezet op meer aandacht voor preventie en
  stand te houden en streeft waar mogelijk naar uitbreiding van de betrokkenheid van veiligheidspartners bij de scholen.
  het aanbod. Kansen die zich voordoen om mbo- en hbo-oplei-
                                                                       5
  dingen die goed aansluiten bij regionale arbeidsmarkt te laten
                                                                              Leerlingen hebben optimale kansen
  vestigen in Bergen op Zoom, worden ondersteund, maar er
                                                                              om hun talenten te ontwikkelen en
  wordt niet actief op geacquireerd.                                          benutten
  De gemeente ondersteunt de regionale (onderwijs)plannen           Ook in 2021 werkt de gemeente mee aan de verbetering
  van Sterk Techniekonderwijs (focus op techniekonderwijs) en       van de aansluiting tussen onderwijs en jeugdzorg. In het
  de Agenda Beroepsonderwijs (focus op aansluiting onderwijs        schooljaar 2019/2020 is gestart met de inrichting van een
  en arbeidsmarkt). De gemeente zet verder in op de ontwik-         schoolondersteuningsteam (SOT) op elke school. Hier zijn
  keling van de Broedplaats AgrofoodDelta Agrifood Business.        zowel professionals uit het onderwijs als jeugdhulp bij
  Dit betekent dat het concept verder wordt ingevuld, partners      aangesloten. Het werken met SOT’s is in 2020 geëvalueerd en
  worden geacquireerd en subsidiemogelijkheden verder               zal in 2021 worden voortgezet, al dan niet met kleine wijzi-
  worden onderzocht. Het palet van samenwerkende kennisin-          gingen die vanuit de evaluatie leiden tot een verbetering van
  stellingen die in 2020 zijn verbonden (VO-VMBO, MBO, HBO          het werken met SOT’s. De gemeente blijft via het Regionaal
  en WO) wordt verder uitgebreid om het “groenonderwijs” en         Bureau Leerplicht (RBL) de komende jaren inzetten op een
  het “foodonderwijs” te verbinden met andere opleidingen,          betere arbeidsmarktvoorbereiding voor jongeren in een
  zodat cross-sectorale verbindingen ontstaan.                      kwetsbare positie. Dit gebeurt onder andere door de inzet van
                                                                    de groepsaanpak On My Way. Daarnaast werkt de gemeente
  In het focusakkoord is prioriteit gegeven aan het verbeteren      aan een nadrukkelijke verbinding tussen de dienstverlening
  van de verbinding tussen het onderwijs en economische             van de RMC en het Werkgevers Servicepunt West-Brabant.
40               Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024
</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre>                                                                                6
Via het Thuiszitterspact heeft de gemeente zich verbonden
aan de ambitie dat geen enkel kind langer dan drie maanden                             Een leven lang leren
thuiszit zonder een passend aanbod van onderwijs en/of zorg.
                                                                             Door de voortzetting van onder andere de bibliotheek op
De gemeente voert een actief onderwijskansenbeleid,                          school en de voorleesexpress zijn we in staat om laaggelet-
waarin gelijke kansen voor alle kinderen centraal staat. Het                 terdheid beter te signaleren en te voorkomen. De gemeente
project onderwijsambassadeurs wordt in 2021 voortgezet.                      stimuleert inwoners om deel te nemen aan volwassenen-
De gemeente onderzoekt de mogelijkheid van een schoolbi-                     educatie en taalonderwijs. Hierbij is extra aandacht voor
bliotheek op elke school. Daarnaast onderzoekt de gemeente                   autochtone laaggeletterden, uitkeringsgerechtigden en
nieuwe aanpakken die gelijke kansen voor nieuwkomers                         inwoners die de Nederlandse taal moeten leren in het kader
stimuleren, met name door realisatie van een nieuwkomers-                    van de nieuwe wet inburgering. De gemeente stimuleert
voorziening voor kinderen van 6 tot 12 jaar. De gemeente                     werkgevers om medewerkers bij te scholen in taal op de
stimuleert de doorgaande leerlijn, waardoor de overgangen                    werkvloer en in het bieden van vrijwilligerswerk en werkerva-
tussen voorschoolse voorzieningen, primair onderwijs,                        ringsplaatsen waarbij taal centraal staat.
voorgezet onderwijs en vervolgonderwijs soepel verlopen.
Indicatoren
 Omschrijving indicator                                              Gemeenten          BoZ         BoZ        Bron
 Met verwijzing naar de doelstelling uit de tabel hierboven            landelijk        2018        2019
                                                                          48,7                      50,9       Waarstaatjegemeente.nl
 Het aantal niet sporters                                                                 {-}                  (Gezondheidsmonitor volwassenen en
 uitgedrukt in een percentage                                            (2016)                    (2016)      ouderen, GGD’en, CBS en RIVM)
 Economie: functiemenging                                                 53,2                                 Waarstaatjegemeente.nl
 (verhouding tussen banen en woningen), als percentage
                                                                                         49,5         50       (CBS BAG/LISA- bewerking ABF Research)
                                                                         (2019)
 Economie: Vestigingen (van bedrijven)                                    151,6                                Waarstaatjegemeente.nl
 aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar
                                                                                        122,8       131,3      (LISA)
                                                                         (2019)
 Absoluut verzuim                                                          1,9                                 Waarstaatjegemeente.nl
 per 1.000 leerlingen
                                                                                         3,2           {-}     (DUO/Ingrado)
                                                                         (2018)
 Relatief verzuim                                                          23                                  Waarstaatjegemeente.nl
 per 1.000 leerlingen
                                                                                          22           {-}     (DUO/Ingrado)
                                                                         (2018)
 Voortijdige schoolverlaters zonder Startkwalificatie                      1,9                                 Waarstaatjegemeente.nl
 (vsv’ers)                                                                               2,1           {-}     (DUO/Ingrado)
 percentage                                                              (2018)
Voor een uitgebreide toelichting en opmerkingen bij de vermelde bovenstaande indicatoren verwijzen wij u naar het indicatoren overzicht opgenomen in
programma 1.
   Kaderstellende documenten voor het programma
   BeleidsnotaVastgesteld
   Detailhandelstructuurvisie	                                                                                                                 2016
   Nota integraal bedrijventerreinenbeleid                                                                                                     2013
   Meerjarenplan 2014-2017 NV Aangenaam in Bergen op Zoom                                                                                      2014
   Actieplan economische structuurversterking                                                                                                  2015
   Startfoto lokale economie                                                                                                                   2016
   Kadernota “Sport (is) in beweging” 2011-2016                                                                          2011 en verlengd in 2016
   Sport is (in) Beweging – “Uitvoeringsnota Sport en Bewegen”                                                           2013 en verlengd in 2016
   Cultuurvisie Bergen op Zoom	                                                                                                                2013
   Doorontwikkeling Binnenschelde “Boulevard in Beweging”	                                                                                     2014
   Visie Materieel erfgoed	                                                                                                                    2013
   Uitvoeringsprogramma Materieel Erfgoed                                                                                                      2015
                                               Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024                                41
</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>  Verbonden partijen                  Omschrijving hoe de verbonden partij bijdraagt
                                      aan doelstelling van de gemeente
  Zwembad de Schelp en                De exploitatie van twee zwembaden.
  De Melanen BV
  Programma schoolverzuim en          Regionale centrale leerling-administratie; centralisering van het gegevensbeheer RMC
  voortijdig schoolverlaten           en leerplicht (wettelijke taak) ten behoeve van betere controle op voortijdig schoolver-
                                      laters en schoolverzuim, eenduidige cijfers en werkwijze in regio en betere aansluiting
                                      bij (regionaal georganiseerde) partners als het Voortgezet Onderwijs/MBO zelf, maar
                                      ook Zorg en Veiligheidpartners.
                                      Bijdrage voor de gemeente in 2021: € 35.400,-.
  Regio West-Brabant (RWB)            De Regio West-Brabant (RWB) is een alliantie van negentien gemeenten met als doel
                                      de regio te versterken en te stimuleren op het gebied van onder andere economie en
                                      arbeidsmarkt, mobiliteit.
                                       Bijdrage voor de gemeente in 2021 voor de economische activiteiten (Rewin): € 198.000
  GR West-Brabants Archief (WBA)      Via de GR bereiken we dat de zorg, het beheer, de bewaring en het ter beschikking
                                      stellen van de in de archiefbewaarplaats berustende archiefbescheiden tegen
                                      beheersbare kosten worden uitgevoerd.
                                      Bijdrage voor de gemeente in 2021: € 882.000
  Wat mag het kosten?
  x € 1.000                               Realisatie     Begroting       Begroting    Begroting      Begroting       Begroting
  Productgroep                                  2019           2020           2021          2022           2023            2024
  PR301 Economie en werkgelegenheid
  Baten                                        1.198          1.205            893           893            893             893
  Lasten                                       3.610          2.643          4.295         4.443          4.441           4.461
  Totaal saldo van baten en lasten             2.412          1.438          3.402         3.550          3.548           3.568
  Onttrekkingen reserves                          59               0             0             0              0               0
  Stortingen reserves
  Resultaat                                    2.354          1.438          3.402         3.550          3.548           3.568
  PR302 Vrijetijdseconomie
  Baten                                        5.174          5.804          6.117         6.108          6.108           6.065
  Lasten                                      23.875         21.329         23.120        22.726         22.471          22.243
  Totaal saldo van baten en lasten            18.701         15.525         17.003        16.618         16.363          16.178
  Onttrekkingen reserves                         565              60             0             0              0               0
  Stortingen reserves
  Resultaat                                   18.136         15.465         17.003        16.618         16.363          16.178
42              Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024
</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre>PR303 Onderwijs
Baten                                    3.033        3.203         3.189         3.189        3.189      3.189
Lasten                                   9.455        9.077         9.314         9.555        9.746      9.930
Totaal saldo van baten en lasten         6.423        5.874         6.124         6.366        6.556      6.741
Totaal programma 3
(Vrijetijds-)Economie en
werkgelegenheid en onderwijs
Baten                                    9.404       10.213        10.200        10.191       10.191     10.147
Lasten                                  36.940       33.050        36.729        36.724       36.658     36.634
Totaal saldo van baten en lasten        27.536       22.837        26.529        26.533       26.467     26.487
Onttrekkingen reserves                     624           60             0             0             0         0
Stortingen reserves
Resultaat                               26.912       22.777        26.529        26.533       26.467     26.487
Toelichting op de cijfers
Bedragen * € 1.000,-                                                 2021          2022         2023       2024
Baten                                                               9.342         9.282        9.282      9.282
Lasten                                                             33.517        33.400       33.264     33.264
Saldo                                                              24.175        24.118       23.982     23.982
Kaderbrief                                                            364           381          396        466
Salarisbegroting                                                      838           908          978      1.048
Indexering begrotingsposten                                           236           200          200        200
Kapitaallasten                                                        -89           404          602        800
Oude taakstellingen                                                   424           424          424        424
Buitensport accommodaties                                             441           -28         -242       -460
Voortgezet onderwijs                                                  125           125          125        125
Overige wijzigingen                                                    15             1             2       -98
Eindtotaal                                                         26.529        26.533       26.467     26.487
                                 Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024        43
</pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre>  Begrotingsmutaties
  Kaderbrief                                                      Oude taakstellingen
  Bij de Kaderbrief is het saldo voor programma 3 met € 364.000   In de begroting waren nog een drietal oude taakstelling
  negatief bijgesteld. Dit betrof voornamelijk een bijstelling in opgenomen die nog niet waren ingevuld. Dit betrof een
  verband met hogere kosten voor het leerlingenvervoer.           taakstelling op economie van € 237.000, cultuur € 101.000 en
                                                                  sport € 86.000.
  Salarisbegroting
  De salariskosten zijn geïndexeerd met 3,1% hetgeen tot een      Het opstellen van een realistische begroting was het
  stijging heeft geleid van € 838.000,-.                          uitgangspunt voor de Begroting 2021-2024. De nog niet gerea-
                                                                  liseerde taakstelling zijn daarom niet meer opgenomen.
  Indexeren begrotingsposten
  Zowel de uitgavenbudgetten als de inkomsten zijn, zoals         Buitensport
  afgesproken in de Kaderbrief, geïndexeerd met 1,8%.             In deze begroting zijn we ervan uitgegaan dat we voor
  De uitgaven zijn hierdoor met € 359.000 toegenomen. De          het groot onderhoud voor de buitensportaccommodaties
  inkomsten komen hierdoor € 123.000 hoger uit.                   voorlopig nog niet met een voorziening gaan werken, maar
                                                                  het benodigde bedrag voor groot onderhoud in de begroting
  Kapitaallasten                                                  opnemen. Dit omdat de uitwerking van het focusakkoord
  De kapitaallasten zijn met € 89.000 afgenomen. De realisatie    grote invloed kan hebben op de buitensport-accommodaties.
  van de vervanging van de brug Burg. Peeterssluis is een jaar    Dit leidt ertoe dat in 2021 de kosten voor grootonderhoud met
  doorgeschoven van 2020 naar 2021 en daardoor komen de           € 441.000 hoger uitkomen dan de geraamde € 594.000. Voor
  kapitaallasten pas vanaf 2022 in de begroting.                  2022 komen de kosten € 28.000 lager uit dan dit geraamde
                                                                  bedrag uit de Begroting 2020. Voor de jaren 2023 en 2024
  In de latere jaren nemen de kapitaallasten toe, omdat er        bedraagt het voordeel € 242.000 en € 460.000.
  buiten de moederkredieten om er in de jaren 2021 t/m 2024
  conform het beleidsarm IHP € 4,5 miljoen per jaar aan inves-    Voortgezet onderwijs
  teringen in onderwijshuisvesting is opgenomen. Hierdoor         De doordecentralisatie bijdragen zijn aan het voortgezet
  nemen de kapitaallasten vanaf 2022 jaarlijks met ongeveer       onderwijs in 2020 op basis van de mev-index met 6,08%
  € 200.000 toe.                                                  toegenomen. De begrote doordecentralisatie bijdragen zijn
                                                                  afgestemd op de werkelijk betaalde bedragen in 2020. Dit
                                                                  heeft ertoe geleid dat het bedrag met € 125.000 is verhoogd.
44              Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024
</pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 45 ======================================================================

<pre>Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024 45</pre>

====================================================================== Einde pagina 45 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 46 ======================================================================

<pre>  Programma 4
  Woon- en leefomgeving (fysiek domein)
  Woon- en leefomgeving
  Hoofddoelen                          Subdoelen
  1. Realiseren aantrekkelijk woon-   1.1 Opzetten stedelijke programmering. Meer woningbouw claimen bij
      en leefklimaat                        provincie en rijk om aantrekkingskracht als woonstad te vergroten. Meer
                                            inwoners, meer inkomsten, meer economische leefbaarheid. Versnellen en
                                            verhogen woningbouwprogramma.
                                       1.2 Op peil brengen en houden van voorzieningen in wijken en kernen.
                                       1.3 Een vitaal buitengebied.
                                       1.4 Werken aan Leefbaarheid en stedelijke vernieuwing.
                                       1.5 Aanpakken leegstand en transformatie.
                                       1.6 Handhaven omgevingskwaliteit. Verbeteringsinvesteringen stoppen.
                                       1.7 In gang gezette verbinden van groene en blauwe omgeving worden heroverwogen
                                            en nieuwe verbindingen worden niet aangegaan.
                                       1.8 Business case: uitbesteden onderhoud openbare ruimte.
  2. Realiseren goed werkende         2.1 Weten wat er speelt op de woningmarkt
      woningmarkt, binnenstedelijk     2.2 Voldoende woningen voor alle doelgroepen in gemeente en regio Bergen op Zoom
      transformeren met korte               (vraag en aanbod sluiten op elkaar aan, ook gelet op de langere termijn)
      procedures                       2.3 Een gevarieerd en onderscheidend woningaanbod
                                       2.4 Een flexibel woningbouwprogramma
  3. Duurzame economische             3.1 Behouden en vergroten werkgelegenheid bedrijventerreinen -zie programma 3
      ontwikkeling
  4. Bergen op Zoom is goed           4.1 Stimuleren fiets en OV als alternatieven voor de auto.
      bereikbaar, toegankelijk en      4.2 Voldoende en goede parkeerplaatsen voor auto’s.
      verkeersveilig                   4.3 Verdere digitalisering parkeren en vervoer
                                            • Voorbereid op MaaS (Mobilty as a Service).
                                       4.4 Snelle regionale busverbindingen met fietsparkeervoorzieningen bij de haltes.
                                       4.5 Kleinschalig OV in de wijken en kernen
                                            • Voorbereid op MaaS (Mobilty as a Service).
                                       4.6 Goede fietspaden in asfalt en verlichting en voldoende fietsparkeerplaatsen.
                                       4.7 Kwaliteitsbehoud in de openbare ruimte bij groot onderhoud.
                                       4.8 Doorstroming van autoverkeer rond de stad verbeteren. In de stad meer ruimte voor
                                            fietser en voetganger.
                                       4.9 Afwikkeling verkeer op knooppunten Zoomland (incl. afrit 28) en Markiezaten.
                                       4.10 Temporiseren in de aanpak verkeersveiligheid waar verantwoord.
                                       4.11 Meer elektrische laadpalen in garages en op straat en meer ruimte voor deelauto’s.
  5. Vitale binnenstad                Zie programma 3.
46               Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024
</pre>

====================================================================== Einde pagina 46 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 47 ======================================================================

<pre>6. Omgevingswet                       6.1 Antwoord geven op complexe vraagstukken op het gebied van omgevingskwaliteit.
    We omarmen de Omgevingswet,            De leefomgeving benaderen we samenhangend (integraal en gebiedsgericht). We
    omdat de geest van de wet zo           geven antwoord op de complexe maatschappelijke vraagstukken energietransitie,
    goed aansluit bij de ambities van      duurzaamheid, klimaatadaptatie, gezondheid en veiligheid.
    Bergen op Zoom. We bereiden de
    invoering goed voor.
Hierdoor dragen we bij aan:            6.2 Bergen op Zoom is volop in beweging. Grote betrokkenheid van inwoners,
   - Het bereiken en in stand              maatschappelijke partners en bedrijven.
      houden van een veilige en            • Grotere en nieuwe betrokkenheid van inwoners bij de leefomgeving;
      gezonde leefomgeving en een          • Meer ruimte voor initiatieven (Ja, mits);
      goede omgevingskwaliteit             • Betere vertrouwensrelatie en samenspel samenleving en overheid;
   - Het doelmatig beheren,                • Overheid als aantrekkelijke partner, tevreden inwoners, ketenpartner, bedrijven
      gebruiken en ontwikkelen               kiezen Bergen op Zoom;
      van de leefomgeving om er            • Goed samenspel in de regio, met provincie en regiogemeenten;
      maatschappelijke behoeften           • Duidelijke verwachtingen en spelregels;
      mee te vervullen                     • Vormgeven aan participatie:
   - Een integrale benadering,               - beginspraak, participatiebesluit, right to challenge, adviesraden sociaal domein.
      waarbij sociale en fysieke       6.3 Voorbereid op complexe stelselherziening
      vraagtukken optimaal worden          • Digitalisering op orde;
      verbonden                            • Juridisch/instrumenteel op orde;
   - Het aanscherpen van                   • Grote inzichtelijkheid, voorspelbaarheid en gebruiksgemak van
      een duidelijk profiel                  het omgevingsrecht;
      voor de gemeente/regio               • Verbeteren en versnellen besluitvorming over projecten in de
      (omgevingsvisie)                       fysieke leefomgeving;
                                           • Verminderen regeldruk (oa welstandsregels);
                                           • In nauwe verbinding met de organisatieontwikkelingsopgave en de
                                             opgave dienstverlening.
                                       6.4 Het tempo van implementatie af laten hangen van de definitieve invoeringsdatum
                                           • Inzichtelijk maken wat de gevolgen zijn van het uitstellen van de stelselwijziging
                                             voor voortgang, kosten etc.
                                           • Houd rekening met samenwerkingspartners en hun tempo.
7. Passend aanbod voorzieningen       7.1 Onderhouden van openbare ruimte tegen vooraf vastgestelde kwaliteit passend
    voor schoon, heel en veilig            binnen financiële kaders. IBOR kwaliteit jaarlijks heroverwegen.
                                       7.2 Uitvoeren van vervangingsprojecten op basis van reconstructie.
                                       7.3 Bij ‘vervangingsprojecten’ in de openbare ruimte reconstructie en/of herinrichting.
                                       7.4 Actieve participatie in de totstandkoming Omgevingswet in Bergen op Zoom.
                                       7.5 Bevorderen integraliteit bij vervangingsprojecten binnen Realisatie & Beheer.
                                       7.7 Bevorderen integraliteit bij vervangings- en nieuwe projecten tussen Realisatie &
                                           Beheer/Stedelijke Ontwikkeling.
                                       7.8 Klant/burger centraal stellen en zo verdiepen van co-creatie. Inwoners, bedrijven
                                           en instellingen betrekken.
                                       7.9 Activiteiten Beheer en Realisatie toespitsen op hoofddoelen.
                                      Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024                    47
</pre>

====================================================================== Einde pagina 47 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 48 ======================================================================

<pre>  8. (Te) verantwoorde(n) inzet van        8.1 Er is een kernportefeuille gemeentelijk vastgoed vastgesteld door op basis van
      gemeentelijk vastgoed                      beleidsmatige en financiële kaders keuzes te maken ten aanzien van de inzet of
                                                 het afstoten van gemeentelijk vastgoed.
                                            8.2 Doelmatige instandhouding gemeentelijk (kern)vastgoed, inclusief buitensport-
                                                 complexen, passend binnen de financiële kaders, waaronder waar mogelijk het
                                                 overhevelen verantwoordelijkheid en gebruikerslasten naar contractanten.
                                            8.3 Gemeentelijk (kern)vastgoed voldoet aan eisen wet- en regelgeving, ook in het
                                                 kader van duurzaamheid.
                                            8.4 Het gemeentelijk (kern)vastgoed is onderhouden op basis van een conditie-ge-
                                                 stuurd (verduurzaamd) Meerjaren Onderhoudsplan.
                                            8.5 De efficiency van het administratief beheer is verbeterd met betrekking tot
                                                 opslag van data in het vastgoedbeheerssysteem, waaronder tekeningen- en
                                                 contractbeheer.
                                            8.6 Optimalisatie gebruik objecten door combinatie van diensten, in samenwerking
                                                 met beleidsdiensten.
  Dit zijn onze doelstellingen en activiteiten voor 2021
     1
                                                                      1.3 Vitaal buitengebied.
             Realiseren aantrekkelijk woon-                               Met betrekking tot het vitale buitengebied trachten we
             en leefklimaat                                               samen op te trekken met de buurgemeenten. Er is onvol-
                                                                          doende (beleids)capaciteit om dit zelfstandig te doen.
  1.1 Opzetten stedelijke programmering.
        Meer woningbouw claimen bij provincie en rijk om              1.4 Werken aan Leefbaarheid en stedelijke vernieuwing
        aantrekkingskracht als woonstad te vergroten.                     Met de lopende afspraken over de stedelijke
        Meer inwoners, meer inkomsten, meer economische                   vernieuwing binnen Fort-Zeekant, Nieuw-Borgvliet en
        leefbaarheid. Versnellen en verhogen woningbouw-                  Gageldonk West wordt ingezet op het versterken van de
        programma.                                                        leefbaarheid. Ook de nieuwbouwlocaties dragen bij aan
                                                                          versterking van de omliggende woongebieden en het
        Er worden nieuwbouwwoningen gerealiseerd binnen                   draagvlak voor voorziening.
        de uitleggebieden Schelde vesting en Markiezaten en
        de locaties zoals opgenomen in de woningbouwpro-                  Samen met onze partners als Stadlander, wijkagenten,
        grammering. We beogen daarbij eenzelfde productie te              WijZijn, bewonersplatforms, buurtpreventieteams e.a.
        bereiken als de afgelopen paar jaar.                              zetten we ons in voor de leefbaarheid van onze wijken en
                                                                          kernen. Wij doen dit mede door de inzet van de 5 wijkver-
        We faciliteren plannen op prioritaire locaties in/rond            binders en leefbaarheidsgesprekken.
        het centrum. Inbreidingslocatie om de stad compleet
        te maken en het ontdoen van de ‘rotte appels’ in de           1.5 Aanpakken leegstand en transformatie
        bestaande stad.                                                   Particuliere initiatieven voor de aanpak van transformatie
                                                                          en leegstand van vastgoed worden via de intakecie
  1.2 Op peil brengen en houden van voorzieningen in wijken               beoordeeld en afgestemd op de gemeentelijke program-
        en kernen.                                                        mering (wonen, werken, detailhandel, leisure, verkeer,
        Mede naar aanleiding van het focusakkoord is de                   duurzaamheid). Aandachtsgebieden zijn onder meer de
        verwachting, dat in oktober een IBOR-sessie plaats zal            Binnenstad en Plein XIII-Glacis-Stationsgebied.
        vinden waarbij o.a. op de agenda staat meer duiding te
        krijgen over de richting die de fracties uit willen met de    1.6 Handhaven omgevingskwaliteit
        beeldkwaliteit. Eventuele bijstelling (neerwaarts) van de         Door slim en efficiënt omgaan met verbeteringsinveste-
        ambitie is uiteraard van invloed op dit doel.                     ringen met een sober en doelmatige invulling. Participatie
                                                                          met burgers en ondernemers dient een kans te zijn om de
                                                                          omgevingskwaliteit te verhogen. Afstoten en inkrimpen
                                                                          van het areaal dient hierbij altijd bespreekbaar te zijn.
48               Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024
</pre>

====================================================================== Einde pagina 48 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 49 ======================================================================

<pre>    Door het kiezen van sobere materialen en doelmatige            Ook de actuele woonvisie 2020 – 2024 geeft inzicht op de
    inrichting kan het dagelijks onderhoud eenvoudiger en          lokale behoefte.
    goedkoper worden uitgevoerd.
                                                              2.2 Voldoende woningen voor alle doelgroepen in gemeente
1.7 In gang gezette verbindingen van groene en blauwe              en regio Bergen op Zoom (vraag en aanbod sluiten op
    omgeving worden heroverwogen en nieuwe verbin-                 elkaar aan, ook gelet op de langere termijn)
    dingen worden niet aangegeaan.                                 Ook het komend jaar moeten zo’n 275 woningen in
    Realisatie van de ecologische verbinding langs de              totaal opgeleverd gaan worden. De gerealiseerde
    Bleekloop, conform afspraak met waterschap en                  woningen (opgeleverde woningen) worden per kwartaal
    gemeente Roosendaal, trachten te temporiseren zodanig          gemonitord. De ontwikkeling van deelgebieden Schelde
    dat de uitvoering pas na dit jaar of zelfs nog later tot       Vesting, Markiezaten en overige ontwikkellocaties loopt
    stand zal komen, maar de al toegezegde subsidie                gewoon door.
    hiervoor in stand blijft.
                                                              2.3 Een gevarieerd en onderscheidend woningaanbod
1.8 Business case: uitbesteden onderhoud openbare ruimte.          Zorgen voor voldoende woningen, een gevarieerd
    September / oktober 2020 wordt in gesprek gegaan               aanbod en de woningen aan laten sluiten bij de
    met het college over wat zij beogen met de busines-            behoefte van de huidige en toekomstige inwoners. We
    scase. Gespreksvragen zijn bijvoorbeeld: Is het doel           zorgen waar kan voor een flexibel woonprogramma en
    zo doelmatig mogelijk werken of misschien wel het              spelen zo in op veranderingen in bevolkingsomvang
    slanker maken van de ambtelijke organisatie, hoe ver           en samenstelling.
    gaat het uitbesteden (compleet onderhoud op afstand
    of wil men dingen zelf blijven doen?). In 2013 is er           We maken nieuwe prestatieafspraken met Stadlander op
    namelijk ook onderzoek gedaan naar het uitbesteden             basis van de actuele woonvisie 2020 – 2024 ‘Aangenaam
    van het onderhoud openbare ruimte. Destijds zijn er vijf       wonen in Bergen op Zoom’.
    scenario’s verkend: Eigen dienst, Intergemeentelijke
    samenwerking, OverheidsBV, Overheidspartij Bestaand       2.4 Een flexibel woningbouwprogramma
    en Marktpartij. Het onderzoek uit 2013 is in grote lijnen      Streven naar een flexibel woonprogramma en zo
    nog bruikbaar, maar door een aantal veranderingen in de        inspelen op de verandering in bevolkingsomvang en
    organisatie en wetgeving niet meer 1 op 1 toe te passen.       samenstelling. Jaarlijks wordt in april de woningbouw-
    De afdeling Openbare Ruimte bestaat bijvoorbeeld               matrix geactualiseerd en vastgesteld.
    niet meer; de werkzaamheden zijn verdeeld over twee
    clusters (Buitendienst en B&O).                                De uitstraling en kwaliteiten van het reeds gerealiseerde
                                                                   deel van ScheldeVesting-noord hebben deze ontwik-
    Op basis van de uitkomsten van het gesprek in sept/            keling succesvol gemaakt. Verkoop en ontwikkeling van
    oktober 2020 kunnen we het onderzoek uit 2013                  de volgende deling in dit gebied kunnen door gegroeide
    laten actualiseren.                                            interesse uit de markt groter worden opgezet, met een
                                                                   meer integraler plan dat beter op de bouwvolgorde past.
  2
         Realiseren goed werkende woning-
         markt, binnenstedelijk transformeren
         met korte procedures                                   3       Duurzame economische
                                                                        ontwikkeling
2.1 Weten wat er speelt op de woningmarkt                     De ontwikkelingen op dit onderdeel (revitalisering bedrijven-
    In 2021 is de woonbarometer operationeel. Op basis        terrein / aanpak leegstand) staan in programma 3.
    van actuele gegevens worden de ontwikkelingen op het
                                                                4
    gebied van wonen structureel (per kwartaal) gemonitord.
    Over nieuwbouw maar ook over de bestaande woning-                   Bergen op Zoom is goed bereikbaar,
    voorraad. Omdat cijfers over de woningmarkt niet alles              toegankelijk en verkeersveilig
    zeggen, delen en verbinden we onze analyses met de
    lokale kennis. Voor de kernen stellen we in 2021 een      4.1 Stimuleren fiets en OV als alternatieven voor de auto
    leefbaarheidsmonitor en woonbehoefte onderzoek op.             Met de realisatie van de snelfietsroute tussen
    Hierover gaan we ook in gesprek met de dorpsraden.             Roosendaal en Bergen op Zoom in 2022 dragen wij bij
                                      Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024                49
</pre>

====================================================================== Einde pagina 49 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 50 ======================================================================

<pre>      aan een fietsstimulering. Tevens maken wij met fietsen         maken van de fiets voor de korte en middellange afstand
      in de binnenstad de fiets aantrekkelijker ten opzichte         dienen met name de hoofdroutes te worden voorzien van
      van gemotoriseerd verkeer door de aanpassing van het           een voldoende kwaliteit verharding. Bij vervanging dient
      verkeersregime in de binnenstad.                               het uitgangspunt te zijn dat tegels vervangen dienen te
                                                                     worden door circulair asfalt of beton.
  4.2 Voldoende en goede parkeerplaatsen voor auto’s
      Dagelijkse monitoring van de parkeersituatie in het            Ook moet er met de inrichting en vormgeving rekening
      gereguleerd gebied zorgt voor accuraat beeld van               gehouden worden met de snelle opkomst van de E-bike
      de parkeersituatie en kan indien mogelijk snel gerea-          en de Speed Pedelec.
      geerd worden op knelpunten en behoefte. Buiten het
      gereguleerd gebied vindt dit ad-hoc plaats op basis            Bij drukke verblijfsplaatsen zoals (buurt) winkelcentra
      van meldingen. Bij nieuwbouw en verbouw wordt altijd           dienen er voldoende fietsparkeerplaatsen te zijn. Ook
      conform de Nota Parkeernormering gehandeld.                    dient bij centrale haltes van openbaar vervoer (HUB)
                                                                     voldoende plaatsen te zijn waar men kan over stappen
  4.3 Verdere digitalisering parkeren en vervoer Voorbereid          naar bus, taxi, trein, fiets of voet.
      op MaaS
      Inventarisatie van alle beschikbare digitale gegevens      4.7 Kwaliteitsbehoud in de openbare ruimte door groot
      rond parkeren en vervoer (eigen gegevens en gegevens           onderhoud
      van provincie en derden) worden samengebracht.                 Alternatieven onderzoeken voor levensduurverlengde
      Bezien wordt hoe deze informatie al dan niet gebundeld         maatregelen in plaats van vervanging.
      kan worden en toegankelijk gemaakt kan worden voor
      bewoners / bezoekers van de stad.                              Omdat er beperkte middelen zijn om te investeren dient
                                                                     er meer ingezet te worden op groot onderhoud.
  4.4 Snelle regionale busverbindingen met fietsparkeer-
      voorzieningen bij de haltes / 4.5 Kleinschalig OV in de        Uit nader onderzoek is gebleken dat de constructieve
      wijken en kernen                                               veiligheid van de kademuren Oude Binnenhaven in
      Middels de nieuwe OV-concessie ‘gedeelde mobiliteit’           relatie tot de verkeersfunctie niet voldoet; in dit project
      vindt er meer invlechting tussen kleinschalig en groot-        wordt het beschikbare krediet voor aanpak van deze
      schalig OV plaats, Deelfietsen, kleinschalig besteld           veiligheid geprioriteerd. De technische maatregel wordt
      vervoer zorgen voor maatwerk op OV-gebied. Door de             nog steeds gecombineerd met het renoveren van de
      gestrekte lijnvoering met deze aanvullende diensten            historische muurdelen.
      te combineren ontstaan er buslijnen door en langs
      onze kernen met daarbij alternatieven voor de laatste      4.8 Doorstroming van autoverkeer rond de stad verbeteren.
      kilometer. Bij bushaltes zijn reeds extra fietsenstalvoor-     In de stad meer ruimte voor fietsers en voetgangers (link
      zieningen gerealiseerd.                                        naar 4.2)
                                                                     Voorgestelde aanpassingen aan kruispunten centrumring
  4.5 Kleinschalig OV in de wijken en kernen (voorbereid op          uitvoeren, waarbij ook aanpassing Pastoor Joorenplein
      MaaS Mobility as a Service)                                    plaatsvindt met aanleg extra parkeerplaatsen (link naar
      Middels de pilot ‘flexibel openbaar vervoer’ is er in de       4.2 voldoende parkeerplaatsen).
      wijken en kernen een nieuw mobiliteitsaanbod ontstaan.
      Op negen locaties worden najaar 2020 deelfietsen           4.9 Afwikkeling verkeer op knooppunten Zoomland (incl.
      geplaatst. In de wijken Gageldonk, Warande, Meilust en         afrit 28) en Markiezaten
      Noordgeest rijdt Bravo-flex. Een besteld busje dat vanaf       Samen met de RWB zijn wij in gesprek om de knoop-
      de oude haltes in lijn 22 en 23 gebied tussen alle andere      punten Zoomland en Markiezaat vanuit de corridor-be-
      bushaltes rijdt binnen de stad. Voor Lepelstraat is er een     nadering te verbeteren. Talking-logistics, betrouwbaar
      HUB-taxi. Inwoners die ten noorden van de provinciale          wegennet en smart mobility dragen tezamen bij aan
      weg N259 wonen kunnen met de taxi naar Molenplein.             mogelijke knelpuntvermindering. Inzet is om op meerdere
      Dit betreft de overstaplocatie richting het station of         fronten actief te zijn om aandacht te vragen voor deze
      Rotterdam. De pilot is de opmaat voor de concessie             knelpunten. Feitelijk zijn wij als gemeente slechts
      vanaf 2023, Bergen op Zoom loopt daar op vooruit.              adviserend, lobbyend want Rijkswaterstaat is in opdracht
                                                                     van het Rijk aan zet om hier verbetering door te voeren
  4.6 Goede fietspaden en voldoende fietsparkeerplaatsen             als wegbeheerder.
      Omdat er in de toekomst meer mensen gebruik gaan
50             Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024
</pre>

====================================================================== Einde pagina 50 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 51 ======================================================================

<pre>4.10 Temporiseren in de aanpak verkeersveiligheid waar         Instrumentarium en DSO
     verantwoord                                               Komende periode wordt er middels een cocreatieve aanpak
     De provincie heeft in 2019 een nieuw verkeersveilig-      toegewerkt naar een Omgevingsvisie 1.0 . Verder geven we
     heidsplan voor 4 jaar vastgesteld (2020 – 2023). De       uitvoering aan alle voorbereidende activiteiten die nodig zijn
     RWB is samen met alle west Brabantse gemeenten            om op 1 januari 2022 klaar te zijn voor de inwerkingtreding
     een regionale uitwerking van dit plan aan het opstellen.  van de Omgevingswet, uitgaande van een gelijkblijvend
     Hierbij is het nadrukkelijk de bedoeling dat gemeenten    dienstverleningsniveau. Leidraad hierbij is de minimale actie-
     hierbij een actieve rol pakken in de verkeersveiligheids- lijst van de VNG.
     opgave. Temporiseren wordt lastig, gezien de ambities
     en noodzakelijke maatregelen die de provincie en de       Werkprocessen
     regio voorstaan.                                          Het werkproces van vergunningverlening maken we
                                                               Omgevingswetproof. Dit betekent nieuwe procesbeschrij-
4.11 Meer elektrische laadpalen op straat en meer ruimte       vingen en herijking van zowel interne werkafspraken als
     voor deelauto’s                                           afspraken met onze ketenpartners gericht op het kunnen
     Laadpalen op straat worden naar behoefte aangelegd.       verlenen van vergunningen binnen de gestelde termijn van
     Gezien de landelijke milieu doelstellingen wordt ons      8 weken. We ontwikkelen een intakeproces dat aansluit
     beleid aangaande elektrische voertuigen herzien, om       bij de geest van de Omgevingswet. Een proefperiode
     in te kunnen spelen op de toekomst. Hierbij wordt een     hiervoor is gestart. De planning is eind 2020 het implemen-
     link gelegd met de mogelijkheden die wij als gemeente     tatieplan gereed, zodat per 2021 het nieuwe proces kan
     gaan krijgen rond betaald parkeren van emissie loze       worden ingevoerd.
     voertuigen per 1 juli 2021 (als wet wordt aangenomen).
                                                               Werkwijzen en vaardigheden
     Aangaande deelauto’s wordt in Schelde Vesting een         We werken samen met P&O een ‘academie’ uit, waarin een
     gedeelte ontwikkelt waarbij een deelauto pilot als        passend aanbod aan opleidingen en vaardigheden wordt
     uitwerking is opgenomen. Belangrijk hierbij is om ook     aangeboden. We blijven via pilots en proeftuinen oefenen
     goed in beeld te krijgen hoe kosten en opbrengsten zich   in de geest van de wet en geven vorm aan bestuurlijke
     tot elkaar verhouden.                                     vernieuwing en betrokkenheid van de raad.
  5       Vitale binnenstad                                    Verbeteren en versnellen besluitvorming over projecten door
                                                               Lean (proces en projectgericht) te denken en te werken in
De ontwikkelingen op dit onderdeel (brede aanpak               de fysieke leefomgeving. Hierbij wordt gebruik gemaakt van
binnenstad) staan in programma 3.                              de vernieuwde applicatie “Provit” en de integrale 10-jaars
                                                               programmering vanuit Beheer & Onderhoud. De deelnemers
  6
                                                               van de projectendriehoek bestaan uit collega’s die een
          Omgevingswet                                         sleutelrol vervullen in het proces rondom totstandkoming van
                                                               de programmering binnen het fysieke domein.
Het invoeringstraject geven wij vorm aan de hand van de
                                                                  7
vastgestelde Startnotitie Invoering Omgevingswet en het
opgestelde plan van aanpak. Het invoeringstraject verloopt               Passend aanbod voorzieningen voor
langs drie werkstromen. Via diverse deelprojecten binnen de              schoon, heel en veilig
werkstromen wordt uitvoering gegeven aan de implementatie
van de Omgevingswet.                                           Om invulling te geven aan de ambitie uit het focusakkoord
We onderscheiden:                                              om de “IBOR kwaliteit jaarlijks te heroverwegen” wordt
• Juridisch instrumentarium en Digitalisering:                 in het najaar van 2020 voorzien in het organiseren van
   Omgevingsvisie en Regelgeving & Digitaal Stelsel            een beeldvormende sessie met de raadsfracties over de
   Omgevingswet (DSO);                                         beeldkwaliteit in relatie tot de financiële kaders. De eerste
• Werkprocessen: Vergunningverleningsproces                    gedachten gaan momenteel uit om hiertoe een “coronaproof”
   Omgevingsvergunning en Intakeproces ‘Initiatieven           fysieke sessie in de eetkamer te organiseren waarbij de
   Mogelijk Maken’ (IMM);                                      uitgangspunten van het IBOR-plan 2018-2022 kunnen worden
• Werkwijzen en vaardigheden: Opleidingen, trainingen en       herijkt. (Vergelijkbaar met de sessie ter voorbereiding van
   proeftuinen.                                                het IBOR-plan in 2017.) Tijdens deze sessie kunnen tevens
                                       Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024                51
</pre>

====================================================================== Einde pagina 51 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 52 ======================================================================

<pre>  de volgende punten uit het focusakkoord als agendapunt          en normen voor de huisvesting van de diensten die binnen
  worden meegenomen:                                              dat beleidsveld geleverd worden. Hiervoor is vaak gemeen-
                                                                  telijk vastgoed ingezet, terwijl het hebben van vastgoed
  “Handhaven omgevingskwaliteit. Verbeteringsinvesteringen        geen gemeentelijke kerntaak is. Het is bij voorbaat ook niet
  stoppen” (punt 1.6 van de subdoelen) “ kwaliteitsbehoud in      goedkoper voor een huurder. Een marktpartij zou net zo goed
  de openbare ruimte bij groot onderhoud” (punt 4.7 van de        plaats kunnen bieden aan die diensten of het betreffende
  subdoelen) “ bij ‘vervangingsprojecten’ in de openbare ruimte gebouw van de gemeente kunnen kopen om continuering van
  reconstructie en/of herinrichting” (punt 7.3 van de hoofd-      die diensten op die plaats te garanderen.
  doelen), “het toespitsen van de activiteiten op hoofddoelen”
  (punt 7.9 van de subdoelen).                                    Er wordt daarom een lijst opgesteld van gebouwen waar de
                                                                  gemeente geen eigenaar van hoeft te zijn. Waar diensten
  Bevorderen integraliteit bij vervangingsprojecten en groot      worden geleverd in opdracht van een beleidsdienst zal
  onderhoud binnen het fysiek Domein passend binnen de            gezamenlijk een businesscase worden opgesteld over de
  financiële kaders B&O. Door wettelijke taken van de verschil- keuze tot aanhouden of afstoten vastgoed en mogelijke
  lende beheercomponenten te combineren kan er werk met           alternatieven.
  werk gemaakt worden. De wensen en verbeteringen kunnen
  dan met de omgeving binnen de (financiële) mogelijkheden        Desalniettemin zullen er objecten in portefeuille blijven. In
  worden meegenomen.                                              die gevallen is vastgoedbeleid nodig, dat in 2020 is geactua-
                                                                  liseerd. Gestreefd wordt naar een verdere verzakelijking in
                                                                  de vastgoedportefeuille. Het Meerjaren Onderhoudsplan zal
     8
                                                                  conditie-gestuurd worden ingericht, wat een afweging kan
             Passend aanbod voorzieningen voor geven ten aanzien van in stand houding, sloop, renovatie of
             schoon, heel en veilig                               vernieuwing, voor zover dit binnen de beschikbare financiële
                                                                  middelen past. Hetzelfde geldt voor duurzaamheid op het
  Het gemeentelijk vastgoed is gelieerd aan beleid van andere gebied van vastgoed. Vooralsnog zijn we zeer terughoudend
  gemeentelijke beleidsvelden, over de volle breedte. Het         met duurzaamheidsinvesteringen, ter voorkoming dat we dat
  door die beleidsvelden geformuleerde beleid geeft kaders        doen in vastgoed dat daarna wordt afgestoten.
  Indicatoren
   Omschrijving indicator                              Gemeenten      BoZ        BoZ    Bron
                                                        landelijk     2018       2019
   Gemiddelde WOZ-waarde                                    248                         Waarstaatjegemeente.nl
   per € 1.000,-
                                                                       206       218    (CBS - Statistiek Waarde Onroerende Zaken)
                                                          (2019)
                                                                                        Waarstaatjegemeente.nl
   Aantal nieuwgebouwde woningen                            9,2
                                                                       11,5       15    (Basisregistraties adressen en gebouwen –
   aantal per 1.000 woningen                              (2019)                        bewerking ABF Research)
   Demografische druk                                      70,0                  73,4   Waarstaatjegemeente.nl
   in percentage
                                                                       72,5             (CBS - bevolkingsstatistiek)
                                                          (2020)                (2020)
   Volksgezondheid en Milieu:                               172                         Waarstaatjegemeente.nl
   omvang huishoudelijk restafval                                      171        {-}   (CBS – Bevolking - bewerking ABF Research))
   kg per inwoner                                         (2018)
   Volksgezondheid en Milieu,
                                                                                        Waarstaatjegemeente.nl
   hernieuwbare elektriciteit                              18,5         2,8       {-}   (Klimaatmonitor – Rijkswaterstaat)
   in percentage
52                Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024
</pre>

====================================================================== Einde pagina 52 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 53 ======================================================================

<pre>  Kaderstellende documenten voor het programma
  BeleidsnotaVastgesteld
  Visie Verkeer en Parkeren	                                                                                           2012
  Verkeersplan 	                                                                                                       2014
  Strategische visie Theodorushaven	                                                                                   2009
  Ruimtelijke Visie West Brabant	                                                                                      2009
  Gebiedsvisie Brabantse Wal – Bergen op Zoom Oost	                                                                    2010
  Structuurvisie Bergen Op Zoom 2030	                                                                                  2011
  Beleidsvisie Materieel erfgoed	                                                                                      2013
  Meerjaren ontwikkeling Programma Stedelijke Vernieuwing 2010-2014	                                                   2010
  Beleidsplan Wonen 2014-2018	                                                                                         2014
  Detailhandelsvisie	                                                                                                  2016
  Integrale aanpak leegstand	                                                                                          2016
  Visie en actieplan Brede aanpak binnenstad	                                                                          2016
  Startfoto lokale economie	                                                                                           2016
  Notitie Woonwagenbeleid Bergen op Zoom 	                                                                             2015
  Integraal Beheerplan Openbare Ruimte	                                                                                2017
Verbonden partijen             Omschrijving hoe de verbonden partij bijdraagt
                               aan doelstelling van de gemeente
Omgevingsdienst Midden- en     De Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant werkt in opdracht van de deelnemende
West-Brabant (OMWB)            gemeenten en de provincie aan een leefbare en duurzame regio. Ze maakt omgevingsvergun-
                               ningen voor de deelactiviteit milieu en controleert of bedrijven zich aan de regels houden.
                               Bijdrage voor de gemeente in 2021: € 1.315.000
SAVER NV                       De uitvoering van afvalinzameling- en reinigingsdiensten.
Parkeerbeheer                  Uitvoering van het gemeentelijk parkeerbeleid op basis van een dienstverleningsovereen-
Bergen op Zoom BV              komst. De werkzaamheden betreffen onder meer de afgifte van abonnementen, het toezicht
                               op het betaald parkeren, de verwerking van de parkeerinkomsten en het toezicht in gemeen-
                               telijke parkeergarages en dergelijke.
NV Aangenaam                   • Het kopen, verkopen, in erfpacht uitgeven, verhuren of in huurkoop geven van gronden
Bergen op Zoom                     geschikt voor industrievestiging;
                               • Het bouwen, kopen, of huren enerzijds en het verkopen, verhuren of in huurkoop geven
                                   anderzijds, van bedrijfsgebouwen;
                               • De promotie van Bergen op Zoom als aantrekkelijke vestigingsplaats.
                                     Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024                 53
</pre>

====================================================================== Einde pagina 53 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 54 ======================================================================

<pre>  Wat mag het kosten?
  x € 1.000                             Realisatie    Begroting     Begroting     Begroting   Begroting Begroting
  Productgroep                                2019          2020         2021           2021       2023      2024
  PR401 Beheer openbare ruimte
  Baten                                        645           454          460             370       370       370
  Lasten                                   13.144         13.602       14.723         14.932     15.150    15.365
  Totaal saldo van baten en lasten         12.500         13.148       14.263         14.562     14.780    14.995
  Onttrekkingen reserves                       349            77           77              77        77        77
  Stortingen reserves                            0             0            0               0         0         0
  Resultaat                                12.151         13.071       14.186         14.485     14.703    14.918
  PR402 Afval en riolen
  Baten                                    20.767         20.844       22.301         22.920     23.549    24.053
  Lasten                                   14.583         15.063       17.035         17.849     18.798    19.637
  Totaal saldo van baten en lasten          -6.184        -5.781       -5.266          -5.071    -4.751    -4.416
  PR403 Stedelijke
  en ruimtelijke ontwikkeling
  Baten                                    29.650         27.642       28.708         26.068     15.394    16.116
  Lasten                                   33.617         34.593       33.307         28.383     21.473    20.179
  Totaal saldo van baten en lasten           3.967         6.951        4.598           2.316     6.079     4.063
  Onttrekkingen reserves                     4.628         2.188        1.677           1.291     1.113       996
  Stortingen reserves                        3.813            45        2.189           4.268         0     1.708
  Resultaat                                  3.153         4.808        5.111           5.292     4.966     4.775
  Totaal programma 4
  Woon- en leefomgeving
  Baten                                    51.061         48.940       51.469         49.358     39.314    40.540
  Lasten                                   61.344         63.259       65.065         61.164     55.422    55.181
  Totaal saldo van baten en lasten         10.283         14.318       13.595         11.807     16.108    14.642
  Onttrekkingen reserves                     4.977         2.265        1.754           1.368     1.190     1.073
  Stortingen reserves                        3.813            45        2.189           4.268         0     1.708
  Resultaat                                  9.120        12.098       14.031         14.706     14.918    15.276
54             Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024
</pre>

====================================================================== Einde pagina 54 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 55 ======================================================================

<pre>Toelichting op de cijfers
Bedragen * € 1.000,-                                            2021          2022         2023       2024
Lasten                                                        44.570        44.520       34.609     34.609
Baten                                                         56.484        56.375       46.380     46.380
Saldo                                                         11.914        11.855       11.771     11.771
Kaderbrief                                                       418           620          620        598
Salarisbegroting                                                 857           934        1.011      1.011
Indexering begrotingsposten                                       76            76            76        76
Kapitaallasten                                                  -615          -299         -394       -394
Beheer openbare ruimte                                           512           762        1.012      1.262
Riolering                                                        404           614          948      1.282
ISV onttrekking aan reserve                                        0             0         -284       -284
Omgevingswet                                                     400           225          175          0
Woonwagens                                                       -52           -52          -52        -52
Vastgoed                                                          49            49            49        49
Overige wijzigingen                                               68           -78          -14        -43
Eindtotaal                                                    14.031        14.706       14.918     15.276
                            Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024        55
</pre>

====================================================================== Einde pagina 55 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 56 ======================================================================

<pre>  Begrotingsmutaties
  Kaderbrief                                                    Riolering
  Bij de Kaderbrief is het saldo voor programma 4 met € 418.800 Rioolheffing is een kostendekkende heffing. Toch is er een
  negatief bijgesteld. Dit betrof de areaal uitbreiding in de   saldo op programma 4 omdat er een aantal componenten
  openbare ruimte en een bijstelling op de budgetten van        worden meegenomen in de rioolheffing waarvan de kosten
  vastgoed.                                                     niet op het product staan, zoals kwijtschelding en rente-
                                                                kosten. Deze rentekosten zijn voor de riolering verlaagd van
  Salarisbegroting                                              3% naar 2,3% in 2021. Uiteindelijk daalt de rente naar 1,55%
  De salariskosten zijn geïndexeerd met 3,1% hetgeen tot een    in 2024. Hierdoor hoeft er minder aan rentekosten te worden
  stijging heeft geleid van € 857.000,-. Een gedeelte van deze  meegenomen in het tarief en komt de opbrengst dus lager
  kostenstijging wordt gedekt door de rioolheffing en vindt     uit. Deze lagere opbrengst komt niet terug in de hoogte van
  dekking binnen de grondexploitaties.                          de opbrengst rioolheffing maar in de onttrekking aan de
                                                                voorziening riolering. Per saldo voor 2021 € 404.000 hetgeen
  Indexeren begrotingsposten                                    oploopt naar 2024 tot € 1.282.000.
  Zowel de uitgavenbudgetten als de inkomsten zijn, zoals
  afgesproken in de Kaderbrief, geïndexeerd met 1,8%.           Stedelijke Vernieuwing
  De uitgaven zijn hierdoor met € 207.000 toegenomen. De        De inzet op stedelijke vernieuwing fluctueert jaarlijks dit
  inkomsten komen hierdoor € 130.000 hoger uit.                 doordat we in de uitvoering aansluiten op het tempo van de
                                                                woningbouw activiteiten in de wijken. De inschatting is dat
  Kapitaallasten                                                de inzet voor Scheldebalkon en Gageldonk de komende jaren
  De kapitaallasten zijn met € 615.000 afgenomen. De            wordt geïntensiveerd en hierdoor zijn de kosten € 1,2 miljoen
  kapitaallasten van de moederkredieten worden begroot op       hoger uitgekomen. Dit wordt volledig gecompenseerd door
  programma 5. Wanneer kredieten vanuit het moederkrediet       een hogere onttrekking aan de reserve.
  beschikbaar worden gesteld, worden de kapitaallasten
  begroot op de producten waar ze betrekking op hebben.         Voor 2023 en 2024 heeft er een correctie op de
                                                                reserve plaatsgevonden.
  Daarnaast zijn er kredieten later gereed gekomen dan
  gepland bij de Begroting 2020 of niet meer opgenomen          Omgevingswet
  (huisvesting carnavals bouwclubs). Dit levert een voordeel op Voor de invoering van de omgevingswet is voor 2021
  in de kapitaallasten.                                         éénmalig € 400.000 opgenomen. Dit is o.a. voor het opstellen
                                                                van een omgevingsvisie, de aansluiting op DSO, het inregelen
  Beheer openbare ruimte                                        van gemeentelijke regelgeving en de herinrichting van
  Jaarlijks nemen de kosten van het beheer van de openbare      werkprocessen. Tevens zijn de verwachte kosten voor 2022
  ruimte toe vanwege de areaal uitbreiding. De toekomstige      en 2023 reeds opgenomen in deze begroting.
  areaal uitbreiding was nog niet in de begroting opgenomen.
  Hiervoor hebben we nu € 250.000 per jaar opgenomen. Bij       Vastgoed
  het 1e concernbericht zal jaarlijks bekeken worden wat de     Om te zorgen voor reële ramingen in de begroting is op
  werkelijke areaal uitbreiding was en zal de opgenomen         basis van de jaarrekening 2019 en de voortgang in 2020
  areaaluitbreiding daarop worden aangepast.                    de post verzekeringen en belastingen gemeentebreed
                                                                opnieuw beoordeeld. Dit heeft ertoe geleid dat deze post met
  Daarnaast zijn de jaarlijkse algemene kosten met € 262.000    € 90.000 is verhoogd, waarvan € 49.000 betrekking heeft op
  verhoogd. Op basis van de jaarrekening bleken de kosten       dit programma.
  voor belastingen en de bijdrage aan pro-rail te laag te zijn
  opgenomen in de begroting en komen de kosten voor de          Woonwagens
  bestrijding van de eikenprocessierups structureel hoger uit   In 2020 zijn een aantal woonwagens verkocht. Hierdoor
  dan begroot.                                                  zijn de kosten voor onderhoud aan de woonwagens lager
                                                                begroot. De huuropbrengsten komen ook lager uit. Per saldo
                                                                levert het een voordeel op van € 52.000.
56              Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024
</pre>

====================================================================== Einde pagina 56 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 57 ======================================================================

<pre>Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024 57</pre>

====================================================================== Einde pagina 57 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 58 ======================================================================

<pre>  Programma 5
  Bedrijfsvoering, financiën
  en dienstverlening
  Bedrijfsvoering
  Hoofddoelen                           Subdoelen
  1. Een moderne service-              1.1 De organisatieontwikkeling staat ten dienste van de samenleving en het bestuur.
      gerichte organisatie:                  De organisatie functioneert sober en doelmatig.
      Dienstbaar, wendbaar, innovatief, 1.2 De organisatieontwikkeling is tot op elk niveau in de organisatie bekend, iedereen
      effectief en efficiënt.                snapt waarom verandering nodig is en handelt daar naar.
                                        1.3 Goed werkgeverschap en HR-beleid, gericht op optimaal presteren.
                                        1.4 Aansluiten op technologische ontwikkelingen uit de Digitale Agenda 2020.
                                        1.5 Actief social media gebruik en actuele eigentijdse website.
                                        1.6 Procedures en werkprocessen zijn toekomstbestendig beschreven en efficiënt
                                             ingericht; iedere medewerker weet wat zijn/haar taak is en hoe zich dat verhoudt
                                             tot het geheel en handelt daar naar. De lerende organisatie wordt geborgd.
                                        1.7 De informatiehuishouding is wettelijk op orde.
                                        1.8 Goed werkende Planning & Controlcyclus.
                                        1.9 Een doelmatig en gedocumenteerde inkoop- en contractmanagementorganisatie.
  Financiën
  Hoofddoelen                           Subdoelen
  2. We brengen onze gemeente in       2.1 We stellen smart geformuleerde doelen voor de indicatoren solvabiliteit, grondex-
      een financieel gezonde positie        ploitatie, exploitatieruimte en belastingcapaciteit.
                                        2.2 De doelstelling t.a.v. de schuldenlast blijft onveranderd. Binnen 8 jaar naar een
                                            schuldquote van 90%. De schuldenlast wordt jaarlijks gemonitord en geëvalueerd,
                                            mede in het kader van schulden in relatie tot maatschappelijke effecten.
                                        2.3 De weerstandsratio kent als doelstelling 1, met een ondergrens van 0,8.
                                        2.4 Systeem van moederkredieten blijft gehandhaafd.
                                        2.5 Gronden en gemeentelijk vastgoed worden zoveel als mogelijk versneld verkocht
                                            of afgestoten.
                                        2.6 Verbonden partijen worden doorgelicht op toegevoegde waarde en doelmatigheid
                                            en indien opportuun verlaten.
                                        2.7 Waar mogelijk worden investeringen uitgesteld of afgesteld.
  Dienstverlening
  Hoofddoelen                           Subdoelen
  3. Verbeteren van de klanttevre-     3.1 Klanttevredenheid wordt via een ‘zoover’systeem continu gemeten en 1 keer per
      denheid met minimaal 5% in de         jaar verantwoord aan de gemeenteraad.
      komende 4 jaar                    3.2 Op basis van Plan-Do-Check-Act wordt gerapporteerd over de verbeteracties
                                            inzake klanttevredenheid.
                                        3.3 Klantgerichtheid is een vast bespreekpunt in de jaargesprekken /functionerings-
                                            gesprekken van medewerkers.
58               Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024
</pre>

====================================================================== Einde pagina 58 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 59 ======================================================================

<pre>Dit zijn onze doelstellingen en activiteiten voor 2021
Bedrijfsvoering
                                                             Meten is weten.
   1
         Een moderne servicegerichte                         HR-analytics wordt steeds belangrijker. Op basis van de
         organisatie: Dienstbaar, wendbaar,                  ken- en stuurgetallen wordt de HR-agenda jaarlijks geactu-
         innovatief, effectief en efficiënt                  aliseerd. Vanaf 2020 zijn er drie HR-dashboards beschikbaar.
                                                             De benchmark met ‘Vensters voor bedrijfsvoering’ wordt
1.1 Human Resources (HR)                                     tweejaarlijks uitgevoerd.
Het HR-beleid schept de randvoorwaarden om onze
medewerkers optimaal te laten bijdragen aan de doelstel-     De beleidsindicatoren inzake bedrijfsvoering (formatie,
lingen van de gemeente. Alles is daarbij gericht op een      bezetting, inhuur, overhead en apparaatskosten) worden
sobere en doelmatige organisatie. Belangrijk speerpunt is    sinds 2017 standaard opgenomen in de beleidsdocumenten.
cultuurontwikkeling binnen onze organisatie. Waar nu een     Jaarlijks neemt de gemeente deel aan de Personeelsmonitor
vooral re-actieve cultuur heerst in de organisatie werken    van de VNG. Dit biedt de mogelijkheid om onze cijfers af te
we aan ontwikkeling van een pro-actieve cultuur. Dit komt    zetten tegen de landelijke relevante HR-kengetallen. We
niet alleen de kwaliteit maar ook de productiecapaciteit ten stellen een lijst samen van passende referentiegemeenten
goede en zal op termijn ook kunnen resulteren in minder      waarmee onderdelen relevant kunnen worden gebenchmarkt.
medewerkers en leidinggevende functies. De cultuuront-
wikkeling in de organisatie vraagt een meerjarige aanpak en  CAO
wordt halfjaarlijks gemeten.                                 Bij het opstellen van de begroting is nog niets bekend over
                                                             de inhoud van de nieuwe CAO per 1-1-2021. In het beleids-
Cultuurontwikkeling staat in nauwe verbinding met de         kader 2021-2024 is aangegeven dat voor de salarissen 2021
bemensing in de organisatie. Juist omdat hier een forse      gerekend zal worden met 3,1% stijging ten opzichte van 2020.
opgave ligt, is gekozen voor duaal management en ligt        Dit is een raming voor zowel de CAO-afspraken als voor de
een belangrijk deel van de veranderkundige taak, de juiste   premieverhogingen ABP.
mens op de juiste plek en een zo efficiënt mogelijk inzet
van mensen (kostenbesparing) bij de HR-managers. Eerste      Personeels- en Salarisadministratie (PSA)
successen hierin zijn behaald door beheersing van de         De basistaken van HR worden uitgevoerd met het perso-
P-lasten. Ondersteund door de vakgroep HR wordt gewerkt      neels- en salarissysteem. De onderliggende werkprocessen
aan een modern en strategisch HR-beleid en aantrekkelijk     zijn conform wetgeving en worden onderhouden en waar
werkgeverschap. Hierbij hoort een positieve arbeidsmarktpo-  mogelijk verbeterd
sitionering en profilering.
                                                             Organisatieontwikkeling
Duurzame inzetbaarheid                                       De organisatieontwikkeling staat ten dienste van de organi-
De komende jaren wordt stevig ingezet op de duurzame         satiedoelen en is daarmee van de gehele organisatie, maar
inzetbaarheid van alle medewerkers. Bij de duurzame          wordt vanuit het team HR gefaciliteerd.
inzetbaarheid hebben werkgever en werknemer een
gezamenlijke verantwoordelijkheid. Uitgangspunt daarbij is   Er zijn vier ontwikkelsporen geformuleerd die vanaf medio
de juiste persoon op de juiste plaats op het juiste moment.  2019 leidend zijn bij de verdere organisatieontwikkeling en die
Jaarlijks wordt een strategisch opleidingsplan opgesteld.    op basis van het focusakkoord in stand blijven.
Loopbaanadvies en -mobiliteit worden gefaciliteerd.
Vroegtijdig anticiperen we op vacatures die ontstaan door    Dat zijn:
pensionering. We dringen verzuim actief terug met een breed  a. denken en werken vanuit de klant
plan van aanpak. We peilen de behoeften en de vitaliteit van b. vooruitgang voor en door mensen (kwaliteit eigen
onze medewerkers. En we spreken medewerkers aan op               personeel belangrijke succesfactor)
toegevoegde waarde en effectiviteit. We borgen Het Goede     c. procesgericht werken
Gesprek, het systeem van functionerings- en beoordelingsge-  d. werken met verbindende en sturende data.
sprekken, als instrument.
                                      Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024                59
</pre>

====================================================================== Einde pagina 59 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 60 ======================================================================

<pre>  Deze ontwikkelsporen worden in de drie grote transfor-           1.3 Informatieve voorziening en dienstverlening
  maties (sociaal, fysiek en bedrijfsvoering) de komende
  jaren toegepast en benut. De voortgang wordt periodiek           Dienstverlening
  gemonitord via voortgangsrapportages van de transformaties. In 2020 is gewerkt aan een visie op dienstverlening waarin
                                                                   belangrijke uitgangspunten zoals modern en innovatief zijn
  1.2 Facilitaire diensten                                         opgenomen. Kwalitatief hoogstaand, first-time right, korte
  Een efficiënte bedrijfsvoering vraagt om herkenbare,             doorlooptijden zijn belangrijke speerpunten. Een doorgroei
  professionele en servicegerichte facilitaire dienstverlening.    van onze digitale dienstverlening zoals in de banken-sector is
  Deze dienstverlening is flexibel, toegankelijk en op maat,       de ambitie. Dit betekent dat enkelvoudige product- en dienst-
  waarbij goede kwaliteit en realistische kosten met elkaar in     verlening waar mogelijk digitaal wordt afgehandeld. Hiervoor
  evenwicht zijn. Facilitaire dienstverlening zorgt ervoor dat     is een forse ontwikkeling nodig in verdergaande digitalisering
  gemeentelijke gebouwen, beveiliging, inrichting en overige       en automatisering. De ambities in dienstverlening zijn niet
  faciliteiten op orde zijn. Naast het zorgdragen voor de          voor niets een belangrijke reden voor uittreding uit de GR
  ‘dagelijkse facilitaire dienstverlening richt Facilitair zich in ICT-WBW.
  2021 specifiek op:
                                                                   In 2021 voeren we een heroriëntatie uit op de verschillende
  Huisvestingsconcept 2021                                         metingen voor klanttevredenheid en op basis daarvan maken
  De organisatie van het werk is door COVID 19 drastisch aan       we een plan van aanpak gericht op het bereiken van het doel
  het veranderen. Nog meer moeten we de afweging maken             voor de daaropvolgende jaren (5% stijging van de klanttevre-
  waar en hoe we de schaarse capaciteit willen inzetten. Kan       denheid, zoals benoemd in het Focusakkoord).
  het slimmer en wordt het intensiever thuiswerken een vast
  gegeven? Dit heeft effecten op bijvoorbeeld de huisvesting       Landelijk ontwikkelingen ICT en (digitale) dienstverlening
  van onze medewerkers, de verdere digitalisering en de            Als gemeente volgen we de landelijke (technologische)
  herziening van werkprocessen met de methodiek van Lean           ontwikkelingen die onder andere komen vanuit de rijks-
  Six Sigma.                                                       overheid en de VNG (programma VNG realisatie). In 2021
                                                                   onderzoeken wij wat de consequenties zijn voor onze
  Een nieuw te vormen projectgroep werkt een huisves-              gemeente op het gebied van ICT en (digitale) dienstver-
  tingsconcept uit gebaseerd op 4 pijlers en levert dit uiterlijk  lening vanuit de wet digitale overheid, de wet modernisering
  31 december 2020 op:                                             elektronisch bestuurlijk verkeer, de wet Open overheid, de
  • Huisvesting bestuur                                            Europese verordening Single Digital Gateway en Archiefwet.
  • Inrichting baliefuncties (dienstverlening)                     Deze wetten komen naar verwachting tot definitieve besluit-
  • Meet en Seat plek voor medewerkers                             vorming in 2021. Daarbij staat de verdere ontwikkeling en
     (huisvesting organisatie)                                     borging van de AVG en toegankelijkheid van de overheid op
  • Digitalisering i.r.t. thuiswerken (dienstverlening)            de agenda.
  Uitgangspunten hierbij zijn dat we hierbij rekening houden       Nieuwe leverancier ICT-infrastructuur
  met                                                              Op 23 juni 2020 is het besluit genomen om als gemeente uit te
  • De bezuinigingsopgave vanuit het focusakkoord                  treden uit de gemeenschappelijke regeling ICT samenwerking
  • De ervaring die is opgedaan met thuiswerken tijdens de         West-Brabant-West. De overgang van de ICT WBW naar
     coronacrisis                                                  een commerciële partij zal in 2021 veel van de beschikbare
  • Het reduceren van het aantal panden dat we als ambte-          capaciteit van I&P vergen. De volledige ict-infrastructuur van
     lijke organisatie in gebruik hebben.                          de totale gemeente moet overgezet worden van ICT WBW
                                                                   naar een nieuw te contracteren marktpartij (aanbesteding).
  Een effectieve en efficiënte facilitaire ondersteuning van       Gezien de grootte van het project, het belang ervan voor onze
  de organisatie                                                   volledige gemeentelijke dienstverlening en het beperken van
  In 2021 wordt een facilitair beleidsplan opgesteld, met daarin   kosten, worden daarnaast alleen nog wettelijke wijzigingen
  onder andere een toekomstvisie op de facilitaire voorzie-        op het gebied van informatiemanagement opgepakt. Om goed
  ningen in de komende jaren. Daarnaast wordt in dit plan          regie te kunnen voeren op de nieuwe commerciële partij, die
  aangegeven hoe duurzaamheid past in de facilitaire dienst-       als dienst een ict-infrastructuur gaat leveren, brengen wij in
  verlening en in de huisvesting.                                  2021 onze regieorganisatie en het functioneel- en applicatie-
                                                                   beheer op orde.
60              Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024
</pre>

====================================================================== Einde pagina 60 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 61 ======================================================================

<pre>Integraal dashboard en PDCA cyclus voor het management           Aanbestedingskalender:
In 2021 wordt een integraal dashboard en een verfijnde           We stellen voor 2021 een aanbestedingskalender op. Hierin
planning & control-cyclus ontwikkeld voor de HR-, resultaat-,    worden de aanbestedingen opgenomen die vanuit de organi-
concernmanagers en directie. In de tweede helft van 2021         satie bij de Vakgroep Aanbesteden & Contractmanagement
worden periodiek managementgesprekken gehouden om                gemeld zijn en voortkomen uit aflopende contracten en
de resultaten van de clusters en aandachtsgebieden te            geplande projecten.
bespreken. Het integrale dashboard ondersteunt deze
gesprekken met clusterspecifieke en concernbrede indica-         Inkoop startmelding:
toren. Het dashboard gaat aan het einde van het tweede           In 2020 is de inkoopstartmelding geïmplementeerd. In 2021
kwartaal live.                                                   worden inkooptrajecten met een startmelding aangekondigd
                                                                 bij de Vakgroep Aanbesteden en Contractmanagement. Door
Informatiebeheer                                                 de vroegtijdige signalering kunnen collega’s in de organi-
In 2021 wordt procesgericht werken verder vormgegeven            satie beter en tijdig geadviseerd worden. Daarnaast kan
binnen de organisatie, krijgt de ingezette ontwikkeling van het versplinterde inkoop gebundeld worden en waar mogelijk
team Informatiebeheer meer vorm en wordt een toekomst-           naar bestaande raamovereenkomsten geleid worden. In 2021
visie voor informatisering op het gebied van Informatiebeheer wordt dit proces geborgd, ontstaan inzichten en ontstaat
in de gemeente uitgewerkt. Deze ontwikkelingen maken             vroegtijdige grip op de voorgenomen inkopen zodat inkopen
onderdeel uit van het op orde brengen van de basis en            rechtmatig plaatsvinden.
zorgen voor een een efficiëntie- en kwaliteitsverbetering.
Informatiebeveiliging is een onderwerp dat steeds meer           Accountgerichte/ domeingerichte advisering:
aandacht vraagt, middels instrumenten als MFA wordt bevei- De adviseurs Aanbesteden en adviseurs
liging van applicaties geïntensiveerd.                           Contractmanagement werken verder aan integratie / de
                                                                 relatie met clusters en creëren een toepasbare kennis van
1.4 Inkoop                                                       het betreffende domein, welke van pas komt tijdens aanbe-
De Vakgroep Aanbesteden en Contractmanagement staat in           stedingen en het uitbrengen van inkoopadviezen. We onder-
2021 klaar voor de organisatie en het bestuur. De focus ligt     steunen collega’s met nieuwe, vereenvoudigde modeldocu-
op het borgen van de nieuwe en doorontwikkelde processen menten middels training en delen best-practices.
uit 2020. In 2020 is geïnvesteerd in o.a. de inkoopstartmelding,
contractmanagement, Inkoop & Aanbestedingsbeleid, spend Algemene inkoopvoorwaarden:
analyse en nieuwe modeldocumenten. De voorgenoemde               In het vierde kwartaal van 2020 wordt een start gemaakt met
inspanningen zijn gericht op het verkrijgen van meer grip,       de review en update van de Algemene Inkoopvoorwaarden
inzicht en efficiëntie in processen. We volgen de nieuwe         voor levering en diensten gemeente Bergen op Zoom. Deze
processen nauwgezet en voorzien, daar waar nodig, in             dateren van 2013 en dienen geactualiseerd te worden.
aanpassingen. De nieuwe processen zijn een middel om
steeds meer in control te komen.                                 1.5 Communicatie
                                                                 Vooral de eerste twee bestuursopdrachten vanuit het
Contractbeheer en contractmanagement                             Focusakkoord zijn doorspekt van communicatie. De cultuur
De inventarisatie van alle inkoopcontracten is zo goed als       tussen raad, college en organisatie is voor een belangrijk
afgerond. 2021 zal in het teken staan van het actueel houden deel communicatie en het verbeteren van de kwaliteit van
van het contractbeheersysteem, en trainen/aansturen van          de organisatie in bestuursopdracht 2 raakt ook sterk aan
contractmanagers en contractbeheerders met als doel              communicatie. De uitwerking van bestuursopdracht 3 levert
meer grip verkrijgen op onze uitgaven, optimale uitnutting       ongetwijfeld veel communicatie op. Dat vraagt voor 2021
van contracten en verdere professionalisering van de             en volgende jaren veel communicatie-uitvoering. 2021 staat
(interne)klant-leveranciersrelaties. Contracteigenaren           echter ook in het teken van de invoering en uitvoering van
(budgethouders) worden jaarlijks bijgepraat over de uitgaven de strategische communicatieaanpak die eind 2020 wordt
middels de spend analyse waarbij gelet wordt op o.a. nieuwe opgesteld. Daarmee ontwikkelt communicatie zich steeds
contracten en rechtmatig inkopen.                                meer van belangrijk uitvoeringsinstrument naar strate-
                                                                 gisch beleidsniveau.
                                       Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024               61
</pre>

====================================================================== Einde pagina 61 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 62 ======================================================================

<pre>  Financiën                                                      2.3 Weerstandsratio doelstelling 1, ondergrens 0,8
                                                                 Wij onderschrijven deze doelstelling. Voor de jaarschijf 2021
    2
                                                                 komen wij onder 0,8 uit. De uitwerking van het focusakkoord
            We brengen onze gemeente in een                      is erop gericht om hier zo snel mogelijk verbetering in te
            financieel gezonde positie                           brengen. In het voorstel dat wij voor de raad van december
                                                                 aan u zullen voorleggen zullen wij hier op terugkomen en
  2.1 Smart geformuleerde doelen voor indicatoren                tevens in de kadernota 2022-2025 zullen wij aangeven welke
  Voor de indicatoren solvabiliteit, grondexploitatie, exploi-   maatregelen we hebben genomen om de weerstandsratio
  tatieruimte en belastingcapaciteit stellen we in 2021 smart    te verbeteren.
  geformuleerde doelen op.
                                                                 2.4 Systeem van moederkredieten blijft gehandhaafd
  2.2 Netto schuldquote van 90% in 2026                          Ook dit uitgangspunt onderschrijven wij. Wel stellen wij bij
  Het beleid om de schuldquote terug te brengen naar 90% is in deze begroting voor om het onderdeel onderwijshuisvesting
  de begroting 2019 uitgezet. Dit is aan de hand van een viertal uit de moederkredieten te halen. Dit vanwege het feit dat
  actielijnen gedaan, te weten:                                  onderwijshuisvesting een wettelijke taak is en wij met de
  • Riolering: het terugbrengen van de afschrijvingsduur;        basisscholen werken om tot doordecentralisatie te komen.
  • Algemene dienst: niet meer investeren dan afschrijven        De verplichtingen die wij m.b.t. onderwijshuisvesting hebben
     (€ 7,5 mln. per jaar door middel van moederkredieten);      zullen op basis van het beleidsarm IHP als het beleidsrijk IHP
  • Grond: op termijn gronden gaan verkopen die nu nog niet      passen niet binnen het geheel van de moederkredieten van
     in exploitatie zijn genomen (MVA’s)                         € 8,5 miljoen.
  • Panden: het verkopen van verhandelbaar vastgoed (zie
     ook programma 4)                                            2.5 Gronden en gemeentelijk vastgoed worden zoveel als
                                                                      mogelijk versneld verkocht of afgestoten
  De actielijn algemene dienst valt uiteen in twee onder-        Op dit moment wordt nieuw beleid opgesteld voor het
  delen, te weten niet meer investeren dan afschrijven en een    verhandelbaar vastgoed. Uitwerking daarvan kan vanaf
  sluitende exploitatie. In het eerste deel wordt voorzien door  2021 plaatsvinden.
  middel van de moederkredieten.
                                                                 2.6 Verbonden partijen worden doorgelicht op toegevoegde
  Het tweede deel dient gerealiseerd te worden door de                waarde en doelmatigheid en indien opportuun verlaten
  uitwerking van het Focusakkoord. Voor de Begroting             In 2020 is gestart met een project om de verbonden partijen
  2021-2024 wordt een kerntakendiscussie opgestart voor          (aangevuld met subsidierelaties en overige vormen van
  de onderdelen economie, sport en cultuur. Voor de overige      samenwerking) door te lichten. In 2021 zullen de resul-
  onderdelen van de begroting zal in het eerste halfjaar van     taten van deze doorlichting beschikbaar komen. De
  2021 een kerntakendiscussie opgestart worden.                  doorlichting heeft onder andere betrekking op de volgende
                                                                 aspecten : governance, financiële positie, doelmatigheid/
                                                                 doeltreffendheid, voorwaarden voor beëindiging etc. De
                                                                 doorlichting heeft tot doel waar dat opportuun is te komen tot
                                                                 bezuinigingen.
62              Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024
</pre>

====================================================================== Einde pagina 62 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 63 ======================================================================

<pre>Indicatoren
 Omschrijving indicator                                      Gemeenten       BoZ    BoZ     Bron
                                                              landelijk      2019   2020
 Gemeentelijke woonlasten                                         700         797    823    Waarstaatjegemeente.nl
 eenpersoonshuishouden                                                                      (COELO – Groningen)
 in €                                                           (2020)      (2019) (2020)
 Gemeentelijke woonlasten                                         773         830    859    Waarstaatjegemeente.nl
 meerpersoonshuishouden                                                                     (COELO – Groningen)
 in €                                                           (2020)      (2019) (2020)
 Wettelijke indicatoren                                        Jaarrekening 2019        Begroting 2020             Begroting 2021
 Omschrijving indicator
 Formatie* fte                                                          7,8                   7,7                       8,0
 per 1.000 inwoners
 Bezetting* fte                                                         7,5                   7,4                       7,2
 per 1.000 inwoners
 Apparaatskosten
                                                                        646                   696                       734
 per inwoner
 Externe inhuur kosten
                                                                       18,6%                 7,4%                      7,4%
 als % van de totale loonsom + totale kosten inhuur externen
 Overhead
                                                                       8,2%                  9,0%                      8,4%
 % van totale lasten
   Kaderstellende documenten voor het programma
   BeleidsnotaVastgesteld
   Financiële verordening ex artikel 212 Gemeentewet	                                                                         2017
   Financiële verordening ex artikel 213 Gemeentewet (Controleverordening)	                                                   2015
   Nota Investeren en Afschrijven	                                                                                            2018
   Treasurystatuut	                                                                                                           2020
   Nota Reserves en Voorzieningen	                                                                                            2020
   Nota gemeentelijk Vastgoed 	                                                                                               2012
                                              Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024               63
</pre>

====================================================================== Einde pagina 63 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 64 ======================================================================

<pre>  Verbonden partijen                     Omschrijving hoe de verbonden partij bijdraagt
                                         aan doelstelling van de gemeente
  Belastingsamenwerking                  De uitvoering van de heffing en invordering waterschapsbelasting (zoals zuive-
  West-Brabant                           ringsheffing, verontreinigingsheffing en diverse watersysteemheffingen) en van
                                         gemeentelijke belastingen (zoals de onroerende zaakbelastingen, rioolheffing, afval-
                                         stoffenheffing, honden- en toeristenbelasting), de behandeling van bezwaar- en
                                         beroepschriften en het verzorgen van de informatieverstrekking aan burgers en
                                         bedrijven die woonachtig of gevestigd zijn in het grond- of werkgebied van een van de
                                         deelnemende partijen.
                                         Bijdrage voor de gemeente in 2021: € 1.320.000
  ICT WBW                                Via de GR beschikken we over een uitvoeringsorganisatie die kan voorzien in de
                                         ICT-dienstverlening. De bijdrage voor de gemeente in 2021 bedraagt: € 2.369.000
  Brabant Water NV                       De gemeente houdt de aandelen aan als duurzame belegging
  NV Bank Nederlandse Gemeenten          De gemeente houdt de aandelen aan als duurzame belegging
  Delta NV                               De gemeente houdt de aandelen aan als duurzame belegging
  Enexis Holding NV                      De gemeente houdt de aandelen aan als duurzame belegging
  Publiek belang Elektriciteitsproductie Deze BV’s zijn opgericht voor het vertegenwoordigen van de 136 verkopende aandeel-
  BV, Publiek belang Elektriciteits-     houders (diverse gemeenten en provincies) bij het beheer en de uitoefening van
  productie BV, Claim Staat              rechten en verplichtingen als gevolg van het aandelenpakket Essent NV.
  Vennootschap BV
64             Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024
</pre>

====================================================================== Einde pagina 64 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 65 ======================================================================

<pre>Wat mag het kosten?
x € 1.000                           Realisatie    Begroting    Begroting     Begroting     Begroting     Begroting
Productgroep                              2019          2020         2021          2022          2023         2024
PR501 Algemene Dekkingsmiddelen
Baten                                  136.388       145.289      145.353       145.703      146.721       146.754
Lasten                                   2.579         2.116        2.694         2.350         2.908        2.706
Totaal saldo van baten en lasten      -133.809      -143.173     -142.658      -143.353     -143.812      -144.047
Onttrekkingen reserves                  10.762             0            0             0             0            0
Stortingen reserves                        276             0            0             0             0            0
Resultaat                             -144.295      -143.173     -142.658      -143.353     -143.812      -144.047
PR502 Gemeentelijke belastingen
en dienstverlening
Baten                                   16.813        16.958       17.747        17.675        17.704       17.764
Lasten                                   3.567         2.956        3.173         3.126         3.119        3.129
Totaal saldo van baten en lasten       -13.246       -14.002      -14.573       -14.549       -14.585      -14.634
PR503 Overhead
Baten                                    3.000         2.988        3.263         3.298         3.333        3.365
Lasten                                  24.937        24.377       26.056        27.141        25.570       25.408
Totaal saldo van baten en lasten        21.937        21.389       22.793        23.843        22.237       22.042
Onttrekkingen reserves                     792           672           72            72            72           72
Stortingen reserves                          0             0            0             0             0            0
Resultaat                               21.144        20.717       22.721        23.771        22.165       21.970
Totaal programma 5
Bedrijfsvoering, financiën
en dienstverlening
Baten                                  156.202       165.235      166.363       166.675      167.757       167.882
Lasten                                  31.083        29.449       31.924        32.616        31.597       31.243
Totaal saldo van baten en lasten      -125.119      -135.786     -134.439      -134.059     -136.160      -136.639
Onttrekkingen reserves                  11.554           672           72            72            72           72
Stortingen reserves                        276             0            0             0             0            0
Resultaat                             -136.397      -136.458     -134.511      -134.131     -136.232      -136.711
                                 Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024           65
</pre>

====================================================================== Einde pagina 65 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 66 ======================================================================

<pre>  Toelichting op de cijfers
  Bedragen * € 1.000,-                                                          2021            2022           2023              2024
  Baten                                                                      161.905         162.276        164.155          164.155
  Lasten                                                                      28.238          28.797         31.052           31.052
  Saldo                                                                     -133.667        -133.479       -133.103         -133.103
  Kaderbrief                                                                     -480           -646           -337              -337
  ICT WBW                                                                         420          1.500              0                 0
  Salarisbegroting                                                                410            556            694               694
  Indexering begrotingsposten                                                    -187           -186           -186              -186
  Kapitaallasten                                                                 -876           -340           -317              -210
  Algemene uitkering                                                             -567         -1.259           -606            -1.083
  Rente                                                                           417             39            -66              -352
  Belastingen                                                                    -163           -223           -283              -343
  Overhead                                                                         83             83             83                83
  Software                                                                        130            153            188               166
  Reserves                                                                       -350           -350           -350              -350
  Correctie taakstelling                                                           87             87             87                87
  Overige wijzigingen                                                             232            -66         -2.036            -1.777
  Eindtotaal                                                                -134.511        -134.131       -136.232         -136.711
  Begrotingsmutaties
  Kaderbrief                                                       Indexeren begrotingsposten
  Bij de Kaderbrief is het saldo voor programma 5 met € 480.000    Zowel de uitgavenbudgetten als de inkomsten zijn, zoals
  positief bijgesteld. Dit betrof voornamelijk een bijstelling van afgesproken in de Kaderbrief, geïndexeerd met 1,8%. De
  de algemene uitkering. Daarnaast is bij de Kaderbrief de         uitgaven zijn hierdoor met € 139.000 toegenomen. De inkomsten
  verhoging van het keuzemenu van € 1,5 miljoen teruggedraaid.     komen hierdoor € 326.000 hoger uit. Dit betreft voornamelijk de
                                                                   indexering van de OZB-opbrengst.
  ICT WBW
  De raad heeft in juni het besluit genomen om uit te treden uit   Kapitaallasten
  ICT WBW. Hierdoor zijn er extra eenmalige kosten in 2021         De kapitaallasten in 2021 komen € 876.000 lager uit dan
  (€ 420.000) en 2022 (€ 1.500.000).                               geraamd in de Begroting 2020-2023.
  Op dit moment wordt er onder begeleiding van een externe         Dit komt enerzijds, omdat nog niet alle moederkredieten in 2020
  partij een uittredingsplan gemaakt voor de Gemeente              beschikbaar zijn gesteld. Hierdoor zijn de kapitaallasten lager
  Bergen op Zoom uit de GR ICT WBW en bestaat de                   uitgekomen.
  mogelijkheid dat de door ons vooraf ingeschatte financiële
  consequenties nog wijzigen.                                      Anderzijds komt het, omdat de kapitaallasten van de moeder-
                                                                   kredieten op programma 5 worden begroot. Wanneer er een
  Salarisbegroting                                                 krediet beschikbaar wordt gesteld vanuit de moederkredieten,
  De salariskosten zijn geïndexeerd met 3,1% hetgeen tot een       worden de kapitaallasten van dit krediet opgenomen in het
  stijging heeft geleid van € 410.000,-.                           programma waar het krediet verantwoord dient te worden. Per
                                                                   saldo heeft dit geen effect op de begroting, maar de kapitaal-
                                                                   lasten op programma 5 worden lager.
66               Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024
</pre>

====================================================================== Einde pagina 66 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 67 ======================================================================

<pre>Vanaf 2021 is de totale omvang van de moederkredieten           Overhead
verlaagd van € 8,5 miljoen naar € 7,5 miljoen omdat de onder-   Voor steeds meer software pakketten wordt een jaarlijks
wijshuisvesting niet meer is opgenomen in de moederkre-         huurbedrag betaald. Deze kosten nemen daardoor toe. Op
dieten. Ook dit leidt tot lagere kapitaallasten vanaf 2022.     basis van de uitgaven in 2020 hebben we de post software
                                                                voor 2021 en volgende jaren met € 260.000 verhoogd. We
Algemene uitkering                                              verwachten een besparing te realiseren van € 130.000 door een
De raming van de algemene uitkering is voor 2021 € 2,7          optimalisatie van de applicaties.
miljoen hoger dan in de Begroting 2020-2023. Daarnaast is
de algemene uitkering met € 2,2 miljoen verlaagd vanwege        Daarnaast is voor alle panden van de gemeente gekeken naar
de invoering van de Wet Langdurige Zorg. Hiervoor zijn ook      de kosten van belastingen en verzekeringen. Daarnaast waren
de budgetten op programma 2 verlaagd. Per saldo is dit dus      de energiekosten van de gemeentewerf structureel te laag
budgettair neutraal voor de begroting, maar het positieve saldo opgenomen. Dit heeft ertoe geleid dat de kosten met € 83.000
voor dit programma komt daarmee uit op € 491.000.               zijn verhoogd.
Voor de komende jaren wordt nog een hogere stijging van de      Reserves
algemene uitkering verwacht (2022 € 1,2 miljoen).               In de Begroting 2020-2023 waren nog een aantal stortingen en
                                                                onttrekkingen aan de algemene reserve begroot. Inmiddels zijn
De stijging van de algemene uitkering in 2021 ad € 2,7 miljoen  de voorschriften gewijzigd en is dit niet meer toegestaan. De
dient met name om de hogere salariskosten en prijsstijgingen    geplande storting in programma 5 is teruggedraaid en dit levert
op te vangen.                                                   een voordeel op van € 350.000. Dit betrof het rentevoordeel na
                                                                het in exploitatienemen van de gronden van Meander II.
Daarnaast ontvangen we een bedrag voor compensatie dat
we over de producten van sport BTW moeten betalen. Dit          Taakstelling
gebeurd op declaratiebasis. We verwachten voor 2021 een         In de Begroting 2020-2023 was nog een oude algemene
hogere bijdrage van € 76.000, omdat het groot onderhoud aan     taakstelling van € 87.000 opgenomen die nog niet was ingevuld.
de buitensportaccommodaties voor 2021 hoger uitkomt.            Deze is in de Begroting 2021 niet meer opgenomen.
Rente
De post rente laat een nadeel zien van € 417.000 voor 2021.
Dit komt met name omdat we een lager rente percentage
aan het grondbedrijf kunnen doorberekenen dan waar we
in de Begroting 2020 mee gerekend hebben. Hierdoor wordt
de bijdrage vanuit het grondbedrijf lager. Voor de later jaren
ontstaat er een voordeel. Dit is vooral het gevolg van het
oversluiten van geldleningen.
Belastingen
In de Begroting 2020 is afgesproken dat de hondenbelasting
vanaf 2021 niet meer geheven gaat worden. Een deel van het
keuzemenu uit de Begroting 2020-2023 is ingevuld door de
hondenbelasting in 2020 niet te verlagen met € 87.000 zoals
gepland. Deze invulling van het keuzemenu vervalt nu in 2021
en is dus een nadeel voor de begroting.
De opbrengst OZB voor 2021 wordt € 250.000 hoger ingeschat.
Dit komt enerzijds door de toename van het aantal woningen.
Anderzijds doordat de waardestijging hoger is uitgekomen dan
ingeschat bij de bepaling van het OZB tarief in december 2019.
Daarnaast hebben we rekening gehouden met een toename
van het aantal woningen waardoor de opbrengst OZB vanaf
2022 jaarlijks met € 60.000 extra toeneemt.
                                        Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024                 67
</pre>

====================================================================== Einde pagina 67 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 68 ======================================================================

<pre>  Programma 6
  Duurzaamheid
  Duurzaamheid
  Hoofddoelen                         Subdoelen
  1. Klimaat bestendige gemeente     1.1 Klimaat-adaptatie:
                                          - water-vasthouden & water-afvoer in balans
                                          - meer groen & bomen tegen hittestress,
                                          - educatie/voorlichting; streven naar een breed gedragen gezamenlijke urgentie
                                          - “Verduurzaming van het bedrijfsleven” In onze ogen dienen wij als gemeente
                                             Bergen op Zoom als facilitator op te treden en een voorbeeldrol te nemen.
                                      1.2 Klimaat migratie:
                                          - Energie-transitie wordt in (ontwikkelings)-plannen gestimuleerd
                                          - Focus op energietransitie: onderzoek mogelijkheden stadsverwarming,
                                             aardwarmte, hergebruik rioolwaterwarmte, hydrothermie. Inzet op energiebe-
                                             sparing- en opwekking met oog voor goede voorbeelden van andere gemeenten
                                          - Het RES, klimaatwet en de landelijke afspraken in het kader van het klimaa-
                                             takkoord van Parijs dienen als uitgangspunten voor ons lokaal uitvoerings-
                                             programma en we streven ernaar de doelen die daarin zijn afgesproken
                                             te realiseren.
  2. Duurzame gemeente               2.1 Streven naar het aantrekken van meer biobased georiënteerde bedrijven.
                                      2.2 Biodiversiteit samen met partners zoals Provincie en Waterschap
                                      2.3 Bij vergunningverlening oog hebben voor duurzaamheid met als doel stimulering
                                          hiervan
                                      2.4 Duurzaamheidsvouchers gebruiken als onderdeel van het uitvoeringsprogramma
                                          en als deze bijdragen aan het bereiken van de gestelde doelen.
68              Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024
</pre>

====================================================================== Einde pagina 68 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 69 ======================================================================

<pre>Dit zijn onze doelstellingen en activiteiten voor 2021
  1
                                                                    Communicatie energietransitie.
         Klimaatbestendige gemeente                                 Er is heel veel behoefte aan informatie over de
                                                                    Energietransitie. De gemeente gaat in de wijken in
1.1 Klimaatadaptatie (Omgaan met extreem weer)                      gesprek met inwoners. De gemeente faciliteert in het
    Het Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptatie (DPRA) heeft           regionale energieloket voor informatie over duurzaam
    als doel het klimaatbestendig en waterrobuust maken             wonen of het starten verduurzaming door het doen van
    van de leefomgeving te versnellen en de vrijblijvendheid        een HuisScan en bezoek van een energieambassadeur.
    in de aanpak terug te dringen. In 2050 dient de transitie       In 2021 zetten we de concrete acties als collectieve
    naar een klimaatbestendige en waterrobuuste ruimte-             inkoopacties gericht op verduurzaming woningen.
    lijke inrichting gereed te zijn. Dit door de gevolgen van
                                                                  2
    overstromingen, droogte, hitte en wateroverlast zo veel
    mogelijk te beperken. Rijk, provincies, gemeenten en                 Duurzame gemeente
    waterschappen hebben hiervoor in 2020 klimaatbe-
    stendig en waterrobuust handelen vastgelegd in hun         2.1 Overkoepelende visie
    beleid. Een integraal plan van aanpak klimaatadaptatie          De afgelopen jaren is veel inzet gepleegd op bewust-
    leveren we op: het voeren van de klimaatdialoog en              wording en betrokkenheid op gebied van duurzaamheids-
    opstellen uitvoeringsagenda 2021.                               thema’s. Voor de komende jaren is het de ambitie om
    We geven ruimte aan lokale ondernemers die hun                  ‘duurzaamheid’ verder door te laten werken in het gehele
    omgeving nog groener, mooier en duurzamer willen                gemeentelijk beleid.
    maken. De gemeente regelt zogenaamde lokale                     Om dit te bewerkstelligen helpt het om een (integrale)
    energie- en klimaattafels voor industrie. Maar ook              visie te hebben op duurzaamheid, bij voorkeur opgesteld
    koplopers worden in 2020 weer met een Groene                    in een participatief proces met alle gemeentelijke
    Pluim gewaardeerd.                                              beleidsterreinen en de stakeholders. In 2021 willen we
                                                                    hier stapsgewijs en realistisch (capaciteit) aan werken.
    Communicatie participatie klimaatadaptatie.                     Uiteindelijk wordt deze visie vertaald in concrete
    Samenwerking met Natuurpodium Brabants Wal blijft               meerjarige doelen voor belangrijke deelterreinen zoals
    intensief. Ook door middel van online-communicatie              het economische- en omgevingsbeleid, energie en
    zoals website Duurzaam Bergen op Zoom informeren we             klimaat en het sociale domein. De uitvoering moet vorm
    inwoners. Operatie Steenbreek voortgezet in 2021.               krijgen via de begroting, jaarplannen en/of separate
                                                                    actieprogramma’s.
1.2 Klimaatmitigatie (Energietransitie)
    Op 28 juni 2019 werd het Klimaatakkoord gepresen-          2.2 Het aantrekken van biobased georiënteerde bedrijven
    teerd. Dit is een pakket aan maatregelen waarmee het            geschiedt in nauwe samenwerking met de Green
    politieke reductiedoel van 49% minder CO2 uitstoot ten          Chemistry Campus (GCC) waar de gemeente samen met
    opzichte van 1990 in 2030 wordt gerealiseerd. Er wordt          de provincie Noord-Brabant en REWIN medeaandeel-
    van de gemeente een regierol verwacht dat in ieder              houder in is. Daarnaast wordt via de uitvoering van de
    geval oplevert een zorgvuldig en integraal besluit over         gemeentelijke Stimuleringsregeling Biobased Economy-
    het concept RES-aanbod in juni 2020. RES-aanbod is              Green Chemistry Campus, naast het bevorderen van
    een regionale invulling van het op te stellen vermogen in       onderzoek en productontwikkeling, de vestiging van
    MW voor hernieuwbare energie op land en de betekenis            biobased georiënteerde bedrijven gestimuleerd.
    hiervan voor de elektriciteits-infrastructuur. Hierbij
    wordt rekening gehouden met ruimtelijke kwaliteit,         2.3 Er wordt binnen de organisatie regie gevoerd op
    regiospecifieke kansen, maatschappelijk draagvlak en de         versterking van biodiversiteit en samen met de partners
    afweging met andere (ruimtelijke) belangen. De raad in          inspanningen verricht in het natuurnetwerk en de ecolo-
    2020 ingestemd met concept RES. Er zijn vijf deelopgaves        gische verbindingszones.
    benoemd die we nu verder als gemeente gaan uitwerken.
    De deelopgaves zijn: Windenergie (buitengebied);           2.4 Via de OMWB vergunnen we bedrijven en toetsen op
    Zonneparken (buitengebied); Zon op bedrijfsdaken;               duurzaamheidsvoorschriften.
    Besparingen; en Warmtenetten.                                   Nieuwbouw wordt getoetst aan de doelstellingen zoals
                                                                    opgenomen in de Woonvisie.
                                        Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024              69
</pre>

====================================================================== Einde pagina 69 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 70 ======================================================================

<pre>  Indicatoren
  Geen
   Kaderstellende documenten voor het programma
   BeleidsnotaVastgesteld
   Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan (VGRP)	                                      2013
   Visie Duurzame Ontwikkeling	                                                      2014
   Afvalstoffenbeleidsplan	                                                          2016
   IBOR-Plan	                                                                        2017
   Groenstructuurplan2006
   Actieplan Biobased Economy	                                                       2016
  Verbonden partijen
  Geen
70            Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024
</pre>

====================================================================== Einde pagina 70 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 71 ======================================================================

<pre>Wat mag het kosten?
x € 1.000                                Realisatie     Begroting     Begroting     Begroting      Begroting       Begroting
Productgroep                                   2019          2020           2021          2022          2023            2024
PR601 Duurzaamheid
Baten                                             4             0              0              0             0               0
Lasten                                          925           876            988           841            845             849
Totaal saldo van baten en lasten                921           876            988           841            845             849
Onttrekkingen reserves                          137             0              0              0             0               0
Stortingen reserves
Resultaat                                       783           876            988           841           845              849
Totaal programma 6 Duurzaamheid
Baten                                             4             0              0              0             0               0
Lasten                                          925           876            988           841           845              849
Totaal saldo van baten en lasten                921           876            988           841           845              849
Onttrekkingen reserves                          137             0              0              0             0               0
Stortingen reserves
Resultaat                                       783           876            988           841           845              849
Toelichting op de cijfers
Bedragen * € 1.000,-                                                        2021          2022          2023            2024
Baten                                                                          0              0             0               0
Lasten                                                                       950           800           798              798
Saldo                                                                        950           800           798              798
Salarisbegroting                                                                            23             27              27
Handhaving                                                                                  17             19              20
Indexeren                                                                                     1             1               4
Eindtotaal                                                                   988           841           845              849
Begrotingsmutaties
Salarisbegroting                                               Handhaving
De salariskosten zijn geïndexeerd met 3,1 % hetgeen tot een    De kosten van handhaving worden doorbelast naar de
stijging heeft geleid van € 20.000,-.                          producten waarvoor zij werkzaam zijn. Vanwege met
                                                               name hogere salariskosten is de doorbelasting € 14.000
                                                               hoger uitgekomen.
                                                               Per saldo is de doorbelasting voor het begrotingsresultaat
                                                               budgettair neutraal.
                                      Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024                71
</pre>

====================================================================== Einde pagina 71 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 72 ======================================================================

<pre>  Structureel Begrotingssaldo
  Om de raad te ondersteunen in haar taak om een begroting       het overgrote deel van de begroting) en de incidentele baten
  vast te stellen die structureel en reëel in evenwicht is, is   en lasten vormen de uitzondering op die algemene regel.
  hieronder een presentatie van het structureel begrotings-      Baten en lasten zijn incidenteel als ze gedurende maximaal
  saldo opgenomen. De provincie heeft een handreiking            drie jaar voorkomen. Structurele baten en lasten komen
  opgesteld hoe het structureel begrotingssaldo gepresenteerd    dus in elke jaarschijf voor bijv de algemene uitkering, OZB,
  kan worden. Deze handreiking hebben wij overgenomen. De        salariskosten en onderhoudskosten kapitaalgoederen.
  begroting bevat zowel incidentele als structurele baten en     De structurele baten en lasten kunnen wel per jaar in
  lasten. De structurele baten en lasten zijn regel (ze omvatten omvang variëren.
72              Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024
</pre>

====================================================================== Einde pagina 72 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 73 ======================================================================

<pre>Programma                                        Baten/         Begroting           MJB           MJB           MJB
                                                 Lasten               2021          2022           2023         2024
P1 Besturen, Samenwerken en Veiligheid           Baten                 527            527           527           527
                                                 Lasten              9.927          9.627         9.741         9.864
                                                 Saldo               9.399          9.100         9.214         9.337
P2 Samen leven, samen doen                       Baten              36.582         36.585        36.586        36.586
                                                 Lasten            130.867        130.959       131.350       131.392
                                                 Saldo              94.284         94.374        94.764        94.806
P3 (Vrijetijds-)Economie, werkgelegenheid,       Baten              10.200         10.191        10.191        10.147
onderwijs                                        Lasten             36.729         36.724        36.658        36.634
                                                 Saldo              26.529         26.533        26.467        26.487
P4 Woon- en leefomgeving                         Baten              51.469         49.358        39.314        40.540
                                                 Lasten             65.065         61.164        55.422        55.181
                                                 Saldo              13.595         11.807        16.108        14.642
P5 Bedrijfsvoering, financien, dienstverlening   Baten              17.747         17.675        17.704        17.764
                                                 Lasten              3.173          3.126         3.119         3.129
                                                 Saldo             -14.573        -14.549       -14.585       -14.634
P6 Duurzaamheid                                  Baten                   0              0             0             0
                                                 Lasten                988            841           845           849
                                                 Saldo                 988            841           845           849
 Totaal van programma’s                                            130.223        128.106       132.812       131.486
Algemene dekkingsmiddelen                                         -142.658       -143.353      -143.812      -144.047
Overhead                                                            22.793         23.843        22.237        22.042
Onttrekkingen en stortingen reserves
P4 Woon- en leefomgeving                                               435          2.900        -1.190           635
P5 Bedrijfsvoering, financiën en dienstverlening                       -72            -72           -72           -72
 Geraamd resultaat                                                  10.721         11.423         9.975        10.043
Incidentele lasten                                                   2.560          1.756           175             0
Incidentele baten                                                    1.639              0             0             0
 Structureel begrotingssaldo                                         9.800          9.667         9.800        10.043
                                     Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024          73
</pre>

====================================================================== Einde pagina 73 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 74 ======================================================================

<pre>                 Incidentele Baten en lasten                                  2021    2022 2023 2024
                 Lasten
  Programma 1    Extra budget raad ivm gemeenteraadsverkiezingen                 0      15    0    0
  Programma 1    Begeleiding Focusakkoord                                       93       0    0    0
  Programma 2    WMO                                                            61       0    0    0
  Programma 4    Omgevingswet (implementatie)                                  400     225  175    0
  Programma 5    Stelpost extra uitgaven corona                              1.436       0    0    0
  Programma 5    Uittreding ICT WBW                                            420   1.516    0    0
  Programma 6    Duurzaamheidsvouchers                                         150       0    0    0
                 Totaal incidentele lasten                                   2.560   1.756  175    0
                 Baten
  Programma 4    Verkoop vastgoed                                              203       0    0    0
  Peogramma 5    Stelpost lagere inkomsten Corona                           -1.770       0    0    0
  Peogramma 5    Stelpost rijksbijdrage corona                               3.206       0    0    0
                 Totaal incidentele baten                                    1.639       0    0    0
74           Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024
</pre>

====================================================================== Einde pagina 74 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 75 ======================================================================

<pre>Nadere toelichting stortingen en                               Prog 4 Leef- en woonomgeving
onttrekkingen reserves                                         Omgevingswet
                                                               Vanwege de invoering van de Omgevingswet op 1-1-2022
Prog 4 Woon- en leefomgeving                                   worden er in 2021 nog extra kosten gemaakt tot een bedrag
ISV-gelden                                                     van € 400.000. Ook na de invoering zijn er om er voor te zorgen
In 2022 wordt voor € 1,6 miljoen aan gelden van Stadlander     dat de implementatie goed verloopt in 2022 en 2023 nog
ontvangen die later terug in de wijk Gageldonk geïnvesteerd    eenmalige kosten.
moeten worden. Deze worden in de blokkering ISV gestort
in 2021.                                                       Prog 5 Bedrijfsvoering, financiën en dienstverlening
                                                               Corona
Daarnaast worden er gelden aan de blokkering ISV binnen        De extra lasten i.v.m. de corona crisis zijn ingeschat.
de algemene reserve onttrokken op basis van de geplande        Voorlopig zijn we er van uitgegaan dat er in 2021 nog
uitgaven voor ISV in de jaren 2021 t/m 2024.                   éénmalige kosten zijn. We hebben daar onder de incidentele
                                                               baten een rijksbijdrage voor opgenomen die 100% kosten-
Grondbedrijf                                                   dekkend is.
Op basis van het verloop van de grondexploitaties worden
in de jaren 2021 t/m 2024 geraamde winstnames bij het          Uittreding ICT WBW
afsluiten van een exploitatie gestort in de algemene           In juni van dit jaar heeft de raad het besluit genomen om per
reserve. Verliezen bij het afsluiten van een grondexploi-      1-1-2022 uit te treden uit ICT WBW. Om deze uittreding voor
tatie worden ten laste gebracht van de hiertoe reeds           te bereiden worden er in 2021 en 2022 extra inhuur kosten
gevormde verliesvoorzieningen.                                 gemaakt voor de begeleiding van de uittreding en intreding bij
                                                               de marktpartij.
Prog 5 Bedrijfsvoering, financiën en dienstverlening
Jaarlijks wordt € 72.000 ter dekking van de afschrijvingen van Daarnaast is er voor in 2022 de vooraf ingeschatte uittre-
de investering virtueel werkplek concept onttrokken aan de     dingsbijdrage opgenomen.
algemene reserve. In 2018 is € 360.000 in de algemene reserve
gestort om deze onttrekkingen (vanaf 2020) te dekken.          Prog 6 Duurzaamheid
                                                               Duurzaamheidsvouchers
                                                               Vanaf 2019 is er jaarlijks € 150.000 opgenomen voor
Nadere toelichting incidentele uitgaven                        duurzaamheidsvouchers om de uitvoering van de
                                                               duurzaamheid op gang te krijgen. In 2021 is dit voor het
Prog 1 Bestuur, samenwerking en veiligheid                     laatst opgenomen.
Verkiezingen
In 2022 is € 15.000 extra budget opgenomen voor het inwerken
van de (nieuwe) raadsleden.                                    Nadere toelichting incidentele inkomsten
Focusakkoord                                                   Prog 4 Leef- en woonomgeving
In 2021 is nog € 93.000 opgenomen voor de kosten van de        Vastgoed
begeleiding/uitwerking Focusakkoord.                           In 2021 is de opbrengst van de verkoop van het pand
                                                               Dorpsstraat 49 in Halsteren opgenomen.
Prog 2 Samen leven, samen doen
WMO                                                            Prog 5 Bedrijfsvoering, financiën en dienstverlening
In het kader van de WMO is “café entree” geopend.              Corona
Een laagdrempelige inloopvoorzieningen waar zonder             De lagere inkomsten (met name parkeergelden) vanwege de
beschikking gebruik kan worden gemaakt van diverse activi-     coronacrisis zijn op basis van de ervaringen in 2020 ingeschat
teiten op het gebied van vitaliteit, gezondheid, informatie en voor 2021.
ontspanning. Deze voorziening is voorlopig t/m 2021.
                                                               Daarnaast is een rijksbijdrage opgenomen die 100% kosten-
                                                               dekkend is. Dit basis van de ontvangen vergoedingen in
                                                               2020 en de toezegging dat de opschalingskorting binnen de
                                                               algemene uitkering in 2021 niet wordt toegepast.
                                       Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024                 75
</pre>

====================================================================== Einde pagina 75 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 76 ======================================================================

<pre>  Paragraaf 4.1
  Lokale heffingen
  1. Inleiding                                                   3. Ambities voor deze bestuursperiode
  Bij lokale heffingen gaat het om inkomsten die verkregen       1. Beleidsuitgangspunten met betrekking tot de gemeente-
  worden op grond van publiekrechtelijke regels, voornamelijk       lijke fiscale heffingen zijn vastgelegd in het focusakkoord.
  belastingen, heffingen en retributies die de overheid heft        In dit focusakkoord is vastgelegd, dat de lastendruk voor
  op grond van wettelijke bepalingen. Bij de lokale lasten          de burger met niet meer toeneemt dan met de trend-
  wordt een onderscheid gemaakt tussen zuivere belastingen,         matige inflatiecorrectie.
  heffingen en retributies:                                      2. Bij het bepalen van het inflatiepercentage is uitgegaan
  • De zuivere belastingen behoren tot de algemene                  van een inflatie van 1,8%.
     dekkingsmiddelen en dienen ter uitvoering van collec-       3. Voor wat betreft de leges en andere gemeentelijke
     tieve vormen van dienstverlening, maar ook individuele         retributies geldt de inflatie van 1,8% voor zover de
     vormen van dienstverlening zonder een duidelijke relatie       kostenontwikkeling daartoe aanleiding geeft. In het
     tussen dienstverlening en belasting. In Bergen op Zoom         coalitieakkoord is daarover vastgelegd dat de leges en
     zijn voorbeelden de onroerende zaakbelasting (OZB), de         de riool- en afvalstoffenheffing worden geheven naar
     precariobelasting en de toeristenbelasting.                    kostendekkende tarieven (rekening houdend met kosten-
  • De heffingen dienen ter dekking van de kosten ten               toerekening binnen de wettelijke kaders en/of door het
     behoeve van de uitvoering van publiekrechtelijke dienst-       Rijk vastgestelde tarieven). Waar in het akkoord “leges”
     verlening. Dat houdt in dat de burger ook moet betalen als     wordt vermeld, geldt dat uitgangspunt ook voor de
     hij de dienst niet wenst. Voorbeelden van heffingen zijn       andere retributies.
     afvalstoffenheffing en de rioolheffing.                     4. De hondenbelasting is conform de aangenomen motie
  • De retributies zijn vergoedingen voor individuele dienstver-    RM016-0010 met ingang van 2021 afgeschaft.
     lening van typische overheidsdiensten van publiekrechte-    5. Ook de komende jaren zal gezamenlijk door BWB en
     lijke aard. Voorbeelden hiervan zijn de leges voor paspoort    deelnemers nadrukkelijk aandacht gegeven worden aan
     en rijbewijs.                                                  het meer inzicht verkrijgen in de opbouw en samenstelling
                                                                    van de diverse belastingen en belastingplichtigen, om zo
                                                                    tot nog betere ramingen van de opbrengsten te komen.
  2. Totale heffingsinkomsten
  De begrote inkomsten van de bovengenoemde gemeentelijke
  heffingen in 2021 bedragen in totaal €46,1 miljoen. Aan het
  einde van deze paragraaf wordt dit overzichtelijk weerge-
  geven in een tabel.
    Kaderstellende documenten voor deze paragraaf
    BeleidsnotaVastgesteld
    RVB19-0104 Belastingmaatregelen 2020	                                                                                2019
76              Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024
</pre>

====================================================================== Einde pagina 76 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 77 ======================================================================

<pre>Overzicht op hoofdlijnen van de diverse
heffingen
In 2021 zullen in de gemeente de navolgende belastingen
worden geheven:
4. Belastingsoort / Belastbaar feit                                                          5. Grondslag
  Afvalstoffenheffing / Het gebruik van een perceel waar huishoudelijke afvalstoffen kunnen perceel / jaar
  ontstaan
  Havengeld, kadegeld en liggeld / Gebruik van voorzieningen in of langs de                  diverse
  Theodorushaven
  BIZ-heffing / Belasting gedurende 5 jaren over onroerend goed, niet zijnde woningen,       Vast bedrag afhankelijk van
  binnen de bedrijven investeringszone                                                       ligging
  Leges / Het in behandeling nemen van een aanvraag voor een administratieve dienst          diverse
  Grafrechten / Het gebruik van de algemene begraafplaats                                    diverse
  Marktgeld / Het hebben van een standplaats op de weekmarkt                                 standplaats / jaar
  OZB-eigenarenheffing / Het genot krachtens zakelijk recht van een woning / Het genot       % van de WOZ-waarde
  krachtens zakelijk recht van overige onroerende zaken
  OZB-gebruikersheffing / Het gebruik van een ‘niet-woning’                                  % van de WOZ-waarde
  Parkeerbelastingen / Diverse (uitgezonderd opbrengsten slagboom parkeren op Pastoor        diverse
  Joorenplein en parkeergarages)
  Precariobelasting / Het hebben van een terras op voor de openbare dienst bestemde          Per m² terrasoppervlakte
  gemeentegrond
  Rioolheffing / Het gebruik van een perceel van waaruit direct of indirect afvalwater op de Per perceel en per 100 m³
  gemeentelijke riolering wordt geloosd                                                      ingenomen drinkwater boven
                                                                                             de eerste 1000 m³
  Toeristenbelasting en watertoeristenbelasting / Het bieden van gelegenheid tot             Persoon / overnachting
  overnachten respectievelijk verblijf aan niet-ingezetenen
  Rioolheffing / Het gebruik van een perceel van waaruit direct of indirect afvalwater op de Per perceel en per 100 m³
  gemeentelijke riolering wordt geloosd                                                      ingenomen drinkwater boven
                                                                                             de eerste 1000 m³
  Toeristenbelasting en watertoeristenbelasting / Het bieden van gelegenheid tot             Persoon / overnachting
  overnachten respectievelijk verblijf aan niet-ingezetenen
                                     Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024             77
</pre>

====================================================================== Einde pagina 77 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 78 ======================================================================

<pre>   Regionale samenwerking                                        met het harmoniseren van bepalingen in een aantal verorde-
   De heffing en invordering van het merendeel van de            ningen, het resultaat wordt zoveel mogelijk verwerkt in het
   fiscale heffingen van de gemeente Bergen op Zoom,             raadsvoorstel belastingmaatregelen 2021. Mocht zich daarbij
   inclusief het kwijtschelden ervan, evenals het vaststellen    een situatie voordoen waarbij de positie van de belasting-
   van waarde beschikkingen in het kader van de Wet WOZ,         plichtige inwoner uit Bergen op Zoom mogelijk nadelig dreigt
   worden uitgevoerd door de gemeenschappelijke regeling         te worden aangetast, dan zal het college dit in de besluit-
   Belastingsamenwerking West-Brabant.                           vorming aan de raad voorleggen.
   Het Waterschap Brabantse Delta en de gemeenten
   Bergen op Zoom, Breda, Dongen, Etten-Leur, Halderberge,       6. Kosten overhead
   Moerdijk, Oosterhout, Roosendaal, Rucphen, Woensdrecht        Bij wijziging van het BBV in 2017 is bepaald, dat de overhead
   en Zundert maken deel uit van dat samenwerkingsverband.       centraal verantwoord moet worden en niet meer mag worden
   Het behoud van de gemeentelijke autonomie is daarbij het      door verdeeld naar de diverse programma’s c.q. producten.
   uitgangspunt. Daar staat tegenover dat juist harmonisatie     De kosten van overhead worden in onze begroting op
   van de uiteenlopende regelingen tot besparingen kan leiden.   programma 5 Bedrijfsvoering verantwoord.
   Daarbij moet vooral worden gedacht aan een gelijkluidende
   redactie van bepalingen uit de verschillende belastingver-    Bij de berekening van de tarieven mogen de kosten van
   ordeningen, aan het gebruik van uniforme documenten en        overhead wel worden meegenomen. In de Financiële
   aan het opstellen van zoveel mogelijk overeenkomende          verordening art 212 is bepaald, dat we een vast bedrag per
   beleidsuitgangspunten met betrekking tot de uiteenlopende     FTE aan overhead bepalen. Het bedrag voor de overhead
   situaties die zich bij de uitvoering van de geldende regel-   is voor 2021 berekend op € 61.054,- per FTE (= 1.440 produc-
   geving kunnen voordoen. In 2020 is een aanvang gemaakt        tieve uren).
   De belastingen, heffingen en retributies van de gemeente
   7. Onroerende-zaakbelastingen                                 De beschikkingen die in 2021 worden opgelegd zullen
   De hoogte van de onroerende-zaakbelastingen is een            voor het eerst geschieden op basis van de nieuwe m²
   combinatie van de waarde in het economische verkeer van       norm gebruiksoppervlakte.
   een pand en het vastgestelde tarief. De waarde van alle
   onroerende zaken wordt jaarlijks vastgesteld. De onroeren-    In 2019 is de macronorm voor de totale OZB opbrengsten
   de-zaakbelastingen bestaan uit een “eigenarenbelasting”       in Nederland voor de laatste keer toegepast. Hiervoor in
   voor woningen en een “eigenarenbelasting” en “gebruikers-     de plaats komt een benchmark op basis van de vergelijking
   belasting” voor niet-woningen.                                van OZB, riool- en afvalstoffenheffing. Het resultaat staat
                                                                 per provincie in de Coelo atlas 2020. Deze vergelijking
   Het percentage leegstand bedraagt per 1 september 2020:       neemt Bergen op Zoom sinds een aantal jaren al op bij het
   Woningen          3,56%                                       onderdeel woonlasten.
                     (= 1.086 stuks van de 30.515 woningen)
   Niet-woningen 15,65%                                          Voor 2021 zullen de volgende correcties van het
                     (= 388 stuks van de 2.480 niet-woningen).   tarief plaatsvinden:
                                                                 • waarde ontwikkeling van +6% voor woningen en +1,67%
   De grondslag van de OZB voor het jaar 2021 is de waarde van       voor niet-woningen;
   onroerende zaken op 1 januari van het peiljaar 2020. Op basis • inflatie met 1,8% voor woningen en niet-woningen.
   van de taxaties per medio juli 2019 van de BWB bedraagt
   de waardestijging in Bergen op Zoom voor woningen +6%         Daarnaast zijn er ten opzichte van de begroting 2020 de
   en voor niet woningen een waardestijging van +1,67%. Bij      volgende bijstellingen:
   de belastingvoorstellen 2021 waarbij de tarieven worden       • woningen, meeropbrengst € 250.000 vanwege toename
   bepaald, zal het waarde ontwikkeling cijfer per individuele       van het aantal woningen. Daarnaast is de waardestijging
   deelnemer tot oktober bekend zijn en als correctie worden         hoger uitgekomen dan waarmee rekening is gehouden bij
   verwerkt in het tarief.                                           de bepaling van het tarief OZB voor 2020.
78               Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024
</pre>

====================================================================== Einde pagina 78 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 79 ======================================================================

<pre>• De opbrengst OZB-woningen wordt jaarlijks met € 60.000      Opbrengst bruto: Er is nog niet bekend wat de opbrengst
   verhoogd vanwege de toename van het aantal woningen        wordt voor beide BIZ gebieden, welke overigens minus de
   (areaaluitbreiding).                                       perceptiekosten aan de beide ondernemersverenigingen
                                                              wordt uitgekeerd.
Opbrengst: € 16.042.000,- (bestaande uit woningen €
7.550.000,- eigenaren niet-woningen € 5.258.000,- en          11. Rioolheffing
gebruikers niet-woningen € 3.234.000,-).                      De rioolheffing is een heffing om het beheer en het
                                                              onderhoud van het gemeentelijk rioolstelsel te bekostigen.
                                                              Uitgangspunt bij deze heffing is dat de tarieven kosten-
8. Precariobelasting                                          dekkend zijn. De stijging van de rioolheffing is dus afhankelijk
De precariobelasting is een belasting op het hebben van een   van de ontwikkeling van de kosten. Voor het beheer en
terras op voor de openbare dienst bestemde gemeentegrond.     onderhoud op de lange termijn is een gemeentelijk riole-
                                                              ringsplan (GRP 2020-2023) opgesteld, waarin o.a. de kosten
Opbrengst: € 183.000,-                                        zijn opgenomen die door middel van een rioolheffing moeten
                                                              worden gedekt. Met het huidige lastenpatroon en de stand
                                                              van de voorziening, is besloten bij het vaststellen van het GRP
9. Toeristen- en watertoeristenbelasting                      om de heffing voor de planperiode (GRP 2020-2023) struc-
De toeristenbelasting is een algemene belasting voor het      tureel te laten stijgen met 2,9% exclusief de inflatie.
houden van verblijf met overnachting tegen een vergoeding
door niet ingezetenen. De opbrengst van de toeristenbe-       Zoals besloten in de Kaderbrief 2021-2024 is voor 2021 het
lasting is afhankelijk van het aantal overnachtingen in de    tarief rioolheffing verhoogd met 2,9% en daarnaast met
gemeente waaronder die van arbeidsmigranten, zodat de         1,8% (inflatiecorrectie) en komt daarmee uit op € 345,38 per
opbrengst kan fluctueren. Economische ontwikkelingen          aansluiting. Het aantal aansluitingen voor de heffing bedroeg
kunnen zorgen voor een lagere of hogere opbrengst.            per medio juni 2020 in totaal 32.029 stuks.
Opbrengst toeristenbelasting: € 446.000,-                     Op basis van een evaluatie schat het Waterschap Brabantse
                                                              Delta (verantwoordelijk voor de zuivering van afvalwater)
                                                              in dat er door de corona 10% minder waterverbruik is. Dit
10. B ijdrage Bedrijven investeringszone                     percentage is meegenomen in de verdere tarief berekening
     (BIZ)                                                    voor het grootverbruik.
Het Centrum van Bergen op Zoom is aangewezen als
Bedrijven Investeringszone, waar een BIZ bijdrage wordt       Tarieven Rioolheffing
geheven. De bijdrage wordt geheven van de gebruikers van
de in dit gebied gelegen belastingobjecten. De hoogte van de       2017              2018          2019           2020            2021
bijdrage beloopt een bij verordening vastgesteld bedrag per
belastingobject en hier wordt geen inflatie op toegepast. De     € 308,75         € 303,07       € 320,58      € 329,88        € 345,38*
totale opbrengst, minus de perceptiekosten en oninbaar etc., *) Het tarief 2021 is onder voorbehoud van de vaststelling van de belasting-
wordt door de gemeente uitgekeerd aan STERCK ten behoeve         verordening 2021 in de Raad van december 2020.
van het ondernemersfonds, daarom wordt de BIZ verder niet
in het overzicht opgenomen.                                   Kosten                                                                   2021
De huidige BIZ loopt af met ingang van 31-12-2020. Op dit     Kosten taakveld(en)                                             € 4.473.000
moment zijn de ondernemers bezig met het creëren van          Kapitaallasten                                                  € 5.160.000
draagvlak voor een verlenging van de BIZ met 5 jaar. Nadat    Opslag externe rente                                            € 300.000
geconstateerd is dat er voldoende draagvlak is voor het       Kwijtschelding                                                  € 970.000
verlengen van de BIZ, worden de verdere stukken opgemaakt.    Overhead                                                        € 891.000
                                                              BTW component                                                   € 1.066.000
Daarnaast loopt op dit moment ook een procedure om per        Totale kosten                                                   € 12.860.000
1-1-2021 een BIZ in te voeren voor het bedrijventerrein Lage  Opbrengst heffing                                               € 12.860.000
Meren Meilust. Hiervan is nog niet bekend of deze doorgang    Dekkingspercentage                                                      100%
zal gaan vinden.
                                       Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024                              79
</pre>

====================================================================== Einde pagina 79 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 80 ======================================================================

<pre>  12. Afvalstoffenheffing                                                        Havengeld, kadegeld en liggeld
  De afvalstoffenheffing is een heffing om het ophalen en                        Deze retributie wordt geheven van vaartuigen die gebruik
  verwerken van de huishoudelijke afvalstoffen te bekostigen.                    maken van voorzieningen in of langs de Theodorushaven. In
  Uitgangspunt bij deze heffing is dat de tarieven kosten-                       de regel wordt het havengeld geheven van de kapitein, de
  dekkend zijn. De stijging of daling van de afvalstoffenheffing                 schipper, de reder of de eigenaar van het vaartuig.
  is mede afhankelijk van de ontwikkeling van de kosten. Bij
  deze heffing wordt voor het restafval een tariefdifferentiatie                 Kosten                                                    2021
  toegepast (per inworp in de ondergrondse container, per
  lediging van een grote of van een mini container). Het aantal                  Kosten taakveld(en)                                 € 1.566.832
  adressen voor de afvalstoffenheffing bedroeg per medio juli                    Overhead                                            € 183.162
  2020 in totaal 30.901 stuks.                                                   Totale kosten                                       € 1.749.994
                                                                                 Opbrengst heffing                                   € 467.247
  Saver heeft de tarieven van 2021 geïndexeerd met 2,6%.                         Dekkingspercentage                                         27%
  Aangezien bij Huishoudelijk Afval de werkelijke kosten in
  rekening worden gebracht via de Afvalstoffenheffing zijn                       Marktgeld
  de budgetten waar kosten van Saver onder vallen ook                            Deze retributie wordt geheven voor het recht voor het
  geïndexeerd met 2,6%.                                                          innemen van een standplaats op de weekmarkt. Dit wordt
                                                                                 geheven van de vergunninghouder.
  Op de andere kosten is de gemeentelijke indexering van 1,8%
  toegepast dan wel de werkelijke doorberekeningen.                              Kosten                                                    2021
  Uitzondering hierop is de post verwerkingskosten
  Milieustraat. Hier is ivm sterk gestegen verwerkingskosten                     Kosten taakveld(en)                                    € 33.035
  een grotere stijging gehanteerd. Hierover is de gemeente                       Overhead                                               € 62.450
  geïnformeerd door Saver.                                                       Totale kosten                                          € 33.035
                                                                                 Opbrengst heffing                                      € 27.720
  De kwijtscheldingen zijn met € 68.000 gestegen, ook dat                        Dekkingspercentage                                         84%
  is meegenomen.
  In totaliteit is er hierdoor sprake van een stijging met 3,9%.                 Lijkbezorgingsrechten
                                                                                 Deze retributie wordt geheven voor het gebruik van de
  Tarief Afvalstoffenheffing                                                     begraafplaats en voor verleende diensten in verband met
                                                                                 de begraafplaats.
                             2017      2018       2019        2020       2021
                                                                                 Kosten                                                    2021
  Vast bedrag               € 209,00 € 209,00 € 217,02 € 220,71 € 229,31*
   Per lediging                € 4,23 € 4,29 € 5,30 € 6,05 € 6,28*               Kosten taakveld(en)                                    € 68.967
   240 liter container                                                           Overhead                                               € 62.450
   Per lediging                € 2,47 € 2,50 € 3,09 € 3,53 € 3,67*               Totale kosten                                          € 68.967
   140 liter container                                                           Opbrengst heffing                                      € 31.857
   Per inworp                  € 0,55 € 0,61 € 0,76 € 0,87 € 0,90*               Dekkingspercentage                                         46%
  *) Het tarief 2021 is onder voorbehoud van de vaststelling van de belasting-
     verordening 2021 in de Raad van december 2020.                              Parkeerbelastingen
                                                                                 Deze belasting wordt geheven voor het gedurende een
  Kosten                                                                    2021 aaneengesloten periode laten staan van een voertuig binnen
                                                                                 de gemeente op een aangewezen plaats, wijze en tijdstip. De
  Kosten taakveld(en)                                               € 7.359.050  belasting wordt geheven van degene die het voertuig heeft
  Kwijtschelding                                                    € 778.000    laten staan of de houder van het voertuig of degene die de
  Overhead                                                          € 61.054     vergunning heeft aangevraagd.
  BTW component                                                     € 1.200.000
  Totale kosten                                                     € 9.398.104 Opbrengsten € 4.695.000,-
  Opbrengst heffing                                                 € 8.940.000
  Opbrengsten monostromen                                           € 458.104
  Dekkingspercentage                                                       100%
80                  Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024
</pre>

====================================================================== Einde pagina 80 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 81 ======================================================================

<pre>Leges Omgevingsvergunningen                                      Kruissubsidiëring leges
Gemeenten zijn verantwoordelijk voor een groot aantal taken.     Net als bij alle andere retributies mogen de baten de lasten
Een deel van deze taken wordt in de vorm van een dienst          niet overstijgen, doch bij de leges gaat het om een groot aantal
door bewoners of bedrijven individueel afgenomen. Om             soorten van dienstverlening gebundeld in één belastingver-
gemeenten tegemoet te komen in de kosten die zijn gerela-        ordening. Omdat breed wordt gevoeld dat kruissubsidiëring
teerd aan deze taken, betalen afnemers van gemeentelijke         tussen dienstverlening van volstrekt verschillende aard onwen-
diensten leges. In de regel gaat het hierbij om het verstrekken  selijk is, heeft de VNG de modelverordening onderverdeeld in
van documenten of het verlenen van vergunningen. Leges           drie titels. Algemene dienstverlening, dienstverlening vallend
behoren tot de retributies en worden geheven voor het in         onder de fysieke leefomgeving en dienstverlening vallend
behandeling nemen van de aanvraag en worden geheven van          onder de Europese Dienstenrichtlijn. De Bergen op Zoomse
de aanvrager. Ook als de aanvraag niet leidt tot een positief    legesverordening is naar dit model ingedeeld. Kruissubsidie
resultaat moeten leges worden betaald.                           tussen deze titels is ongewenst, maar niet verboden.
Kosten                                                     2021 Kruissubsidie binnen een titel in de legesverordening
                                                                 is toegestaan
Kosten taakveld(en)                                  € 1.224.944 Zolang het kruissubsidiëring tussen hoofdstukken betreft,
Overhead                                             € 561.697 blijkt de mate van kruissubsidiëring al uit de kostenopstelling.
Totale kosten                                        € 1.786.641 Ook hier geldt dat de gemeente de reden van de kruissub-
Opbrengst heffing                                    € 940.428 sidie moet vermelden. Het impliceert niet dat er sprake moet
Dekkingspercentage                                          53% zijn van een rechtvaardigingsgrond. Kruissubsidiëring is en
                                                                 blijft toegestaan.
Leges Publiekszaken
Kosten                                                     2021
Kosten taakveld(en)                                  € 1.024.547
Overhead                                             € 732.648
Totale kosten                                        € 1.757.195
Opbrengst heffing                                    € 1.384.139
Dekkingspercentage                                          79%
                                      Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024                     81
</pre>

====================================================================== Einde pagina 81 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 82 ======================================================================

<pre>   Woonlasten / aanduiding lokale lastendruk
   Onder de woonlasten wordt verstaan het gemiddelde                               overzicht blijkt het verloop van de belastingdruk per (eigen)
   bedrag dat een huishouden in Bergen op Zoom betaalt aan                         woning in de gemeente Bergen op Zoom over een reeks
   OZB, rioolheffing en afvalstoffenheffing. Uit het navolgende                    van jaren:
   Woonlasten Bergen op Zoom                                                2016           2017            2018          2019        2020       2021
      Gemiddelde woningwaarde                                           172.388         174.639         183.819       193.470     205.078  217.383*
      (incl. garageboxen)
      OZB-tarief woningen %- WOZ-waarde                                0,1103%         0,1094%         0,1073%       0,1041%     0,0999%  0,0959%*
      OZB per woning                                                   € 192,62        € 194,67        € 197,97      € 201,40    € 204,87   208,47*
      Afvalstoffenheffing                                              € 287,50        € 287,50        € 284,86      € 297,85    € 302,99   314,70*
      Rioolheffing                                                     € 318,75        € 308,75        € 313,07      € 320,58    € 329,88   345,38*
      Woonlasten gemeentelijke heffingen                               € 798,87        € 790,92        € 795,90      € 819,83    € 837,74   868,55*
   * Deze gegevens zijn pas definitief bekend na het vaststellen van de belastingvoorstellen door de Raad in december 2020.
   13. Woonlasten (vergelijking met andere gemeenten en landelijk gemiddelde)
   Het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere                        Wat betreft de omringende gemeenten bedragen de
   Overheden (COELO) geeft sinds 1997 met de “Atlas van de                         woonlasten als volgt (op basis van Coelo gegevens 2020):
   lokale lasten” inzicht in de woonlasten per gemeente en de
   posities die de gemeenten ten opzichte van elkaar innemen                        Gemeente                                 Gemiddelde   Rangnr.
   in Nederland. Hierbij geldt dat nummer 1 de goedkoopste                                                                    woonlasten   Coelo
   gemeente is en nummer 377 de duurste. In de atlas 2020
   neemt Bergen op Zoom de 280e plaats in op basis van de                          Woensdrecht                                  € 702        54
   woonlasten zoals die in de tabel hierboven zijn berekend.                       Tholen                                       € 715        69
   In 2019 nam Bergen op Zoom de 296e plaats in. In 2020                           Moerdijk                                     € 734        91
   zat Bergen op Zoom € 62 hoger dan de landelijk gemid-                           Breda                                        € 764       132
   delde woonlasten.                                                               Rucphen                                      € 764       135
                                                                                   Oosterhout                                   € 769       144
   Overigens liggen de woonlasten van 72% van alle gemeenten                       Halderberge                                  € 769       145
   tussen € 700 en € 900, terwijl de landelijk gemiddelde                          Etten-Leur                                   € 764       188
   woonlasten € 776 bedragen.                                                      Steenbergen                                  € 826       239
                                                                                   Roosendaal                                   € 828       245
                                                                                   Bergen op Zoom                               € 838       280
                                                                                   Zundert                                      € 880       306
82               Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024
</pre>

====================================================================== Einde pagina 82 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 83 ======================================================================

<pre>De geraamde inkomsten (kerncijfers)
De navolgende tabel geeft inzicht in de begrote opbrengsten
van de fiscale heffingen die over het belastingjaar 2021 in
de gemeente Bergen op Zoom toepassing zullen vinden
(bedragen * €1.000 en exclusief BIZ).
Belastingsoort                                                                                                                  Opbrengst
Onroerende-zaakbelastingen:
   • Gebruikersheffing niet woningen                                                                                          3.234
   • Eigenarenheffing woningen                                                                                                5.258
   • Eigenarenheffing niet woningen                                                                                           7.550
                                                                                                                                                    16.042
Toeristenbelastingen                                                                                                                                   446
Precariorechten                                                                                                                                        183
Leges
   • Omgevingsvergunningen                                                                                                      940
   • Publiekszaken                                                                                                            1.385
   • Overig                                                                                                                      46
                                                                                                                                                     2.371
Parkeerbelastingen (inclusief leges en boetes exclusief privaatrechtelijke vergoedingen)                                                             4.695
Haven- en kadegelden                                                                                                                                   467
Marktgelden                                                                                                                                             28
Reinigingsrechten/afvalstoffenheffing                                                                                                                8.940
Rioolheffing                                                                                                                                        12.860
Grafrechten                                                                                                                                             32
Totaal                                                                                                                                              46.065
 Omschrijving indicator                                              Gemiddeld                   BoZ                    BoZ            Bron
                                                                     Landelijk*                 2019                   2020*
 OZB-tarief woningen                                                  0,1102%                 0,1041%                0,0999%           Coelo
 Afvalstoffenheffing meerpersoonshuishouden                             263,00                 297,85                  302,99          Coelo
 Rioolheffing meerpersoonshuishouden                                    196,00                 320,58                  329,88          Coelo
 Woonlasten meerpersoonshuishouden                                      776,00                 819,83                  837,74          Coelo
* gegevens over 2020, de gegevens m.b.t. het jaar 2021 zijn pas bekend na het vaststellen van de belastingvoorstellen door de Raad in december 2020.
                                             Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024                                       83
</pre>

====================================================================== Einde pagina 83 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 84 ======================================================================

<pre>  16. Kwijtscheldingsbeleid
  Het kwijtscheldingsbeleid is een belangrijk instrument van   kwijtschelding in aanmerking komen. De invorderingsamb-
  de gemeente om armoede te bestrijden. Het beleid van         tenaar beslist op een kwijtscheldingsverzoek. In een aantal
  het college is er op gericht om de laagste inkomens zoveel   situaties wordt de kwijtschelding ambtshalve verleend of
  mogelijk te ontzien, waarbij wordt uitgegaan van zelfred-    kan worden volstaan met een verkorte procedure. Omdat de
  zaamheid en eigen verantwoordelijkheid. Kwijtschelding van   uitvoering van de belastingwerkzaamheden is opgedragen
  betaling van gemeentelijke heffingen wordt op dit moment     aan de GR Belastingsamenwerking West-Brabant (BWB), kan
  uitsluitend verleend ter zake van onroerende zaakbelas-      tegen de beslissing van de invorderingsambtenaar adminis-
  tingen, de rioolheffing, een deel van de afvalstoffenheffing tratief beroep ingesteld worden bij het Dagelijks Bestuur van
  en de hondenbelasting. In het kader van de harmonisatie van  de BWB.
  de regelingen binnen de BWB is ook kwijtschelding voor de
  –gemeentelijke- deelnemer voor 2015 zoveel mogelijk gelijk   In 2015 is de kostendelersnorm voor bijstandsgerechtigden
  getrokken. In 2015 heeft er een uitgebreide evaluatie van    voor meerpersoonshuishoudens ingevoerd. Vanaf 2018
  het armoedebeleid, waaronder kwijtschelding valt, plaats-    heeft de kostendelersnorm effect op de kwijtschelding. In
  gevonden. De resultaten van deze evaluatie zijn middels      de 2e Berap 2020 van de BWB wordt hierover in algemene
  U15-010307 kenbaar gemaakt.                                  zin iets opgenomen, kort daarna volgt een rapportage met
                                                               de effecten per deelnemer. Per medio september 2020
  Bij het berekenen van de betalingscapaciteit gaat de         waren er 3.300 verzoeken voor kwijtschelding ingediend. De
  gemeente uit van de zgn. 100% norm. In de praktijk betekent  totale kwijtscheldingen zijn toegenomen met € 153.000 van
  dit, dat huishoudens zonder eigen vermogen en een            € 1.595.000 in 2020 naar € 1.748.000 in 2021.
  inkomen niet hoger dan de bijstandsnorm, voor volledige
84              Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024
</pre>

====================================================================== Einde pagina 84 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 85 ======================================================================

<pre>Paragraaf 4.2
Weerstandsvermogen en risicobeheersing
In deze paragraaf worden de risico’s in beeld gebracht en    lopende jaar (2021) verminderd omdat de trap op trap af is
gerelateerd aan de weerstandscapaciteit. Het berekenen       bevroren. De extra rijksmiddelen voor jeugd zijn met een jaar
van de weerstandscapaciteit is gebaseerd op de methode       verlengd tot en met 2022. Deze toekenning zorgt ervoor dat
van het bureau NAR (Nederlands Adviesbureau voor             het risico zich voor kan doen dat deze extra middelen (voor
Risicomanagement). Periodiek zijn de afgelopen jaren de      Bergen op Zoom € 1,2 miljoen) lager kunnen zijn vanaf 2023.
risico’s in kaart gebracht en ingevoerd in de database. Een
aantal keren per jaar wordt deze exercitie herhaald waarbij  Gecombineerd Risico Sociaal Domein
reeds ingevoerde risico’s opnieuw beoordeeld c.q. bijgesteld Door ontschotting van de budgetten wordt het sociale domein
worden en nieuwe risico’s eventueel toegevoegd worden.       als één samenhangend werkveld benaderd. De invloed
Voor het grondbedrijf wordt een andere werkwijze gevolgd     op de inkooptarieven is beperkt. De aanbesteding van de
omdat voor dit onderdeel een langetermijnvisie Grondbedrijf  Maatschappelijke Opvang en nieuwe tariefafspraken jeugd
is vastgesteld waarin diverse scenario’s aan de orde komen.  zijn bij het opmaken van deze begroting in volle gang en de
                                                             BUIG budgetten tav werk en inkomen zijn nog niet bekend.
Deze paragraaf is een dwarsdoorsnede van de begroting op     Om het effect van prijsstijging op te vangen wordt geïnves-
het aspect risicobeheersing. Risicomanagement is echter      teerd in het voorliggend veld. Hiermee wordt volumebe-
niet alleen een rekenkundige exercitie. Dat is de reden      perking van het maatwerk beoogd. Daarnaast concentreren
waarom we in deze paragraaf ook een aantal niet-financiele   de mogelijkheden zich aan de uitgavenkant op het voorkomen
risico’s benoemen. Mede om die reden zijn we dit jaar een    van meer complexe zorgvragen en daarmee dure zorg. Dit
traject gestart waarbij we vanuit een andere invalshoek de   bereiken we door businesscases en projecten efficiëntere en
risico’s in beeld willen brengen waarbij ook nadrukkelijk    effectievere Wmo en jeugd op te stellen en uit te voeren voor
aandacht voor de niet-financiele risico’s.                   onder andere integrale toegang, regionale samenwerking,
Verder gaan we risicomanagement integreren in het portfo-    uitvoering van de actieplannen jeugd en innovatie bij de
liomanagement wat we voornemens zijn op te starten.          zorgaanbieders. Wanneer de effecten uitblijven kunnen de
Tevens zullen we ook onderzoeken in hoeverre Naris nog       tekorten oplopen tot € 5 miljoen. Vanaf 2021 kunnen cliënten
een geschikte tool is om, mede, invulling te geven aan       die langdurig zorg ontvangen een beroep doen op de WLZ
het risicomanagement.                                        (Wet Langdurige Zorg). De rijksbijdrage is hiervoor gekort.
                                                             Nog onbekend is of het aantal cliënten dat daadwerkelijk een
                                                             WLZ indicatie krijgt overeenkomt met de gepaarde korting.
Belangrijke Risico’s
                                                             De uitgaven voor beschermd wonen overstijgen al jaren
In de database van Naris zijn zo’n 64 risico’s benoemd.      de budgetten die we hiervoor ontvangen van het Rijk.
Onderstaand geven wij toelichting op de10 financieel         Voor beschermd wonen heeft de centrumgemeente na
grootste risico’s. Daarnaast ook een opsomming van een       een uitvoerig lobbytraject een jaarlijkse compensatie voor
aantal niet financiele risico’s.                             het voorziene tekort binnen kunnen slepen voor de jaren
                                                             2018/2019/2020. Het ministerie van BZK heeft aangegeven dat
                                                             de compensatie verlengd wordt voor het jaar 2021. Dit moet
Grootste (financiele) risico’s                               nog formeel bevestigd worden. Vanaf 2022 zal er een nieuw
                                                             verdeelmodel gebruikt gaan worden. Deze wordt binnenkort
Algemene Uitkering                                           ter consultatie aangeboden aan de (centrum)gemeenten.
De omvang van de Algemene Uitkering (AU, gemeente-
fonds) is gekoppeld aan de Rijksuitgaven (trap op, trap af). Rente
Het traject van de herverdeling van de Algemene Uitkering    De gemeente Bergen op Zoom kent in vergelijking met
is nog niet afgerond. Naar verwachting zal hierover in de    gemeenten van dezelfde omvang een relatief hoge schuld.
eerste helft van 2021 een besluit worden genomen. Voor de    Daarnaast zijn de rentetarieven de afgelopen jaren
Algemene Uitkering is het risico op schommelingen in het     overwegend gedaald. Jaarlijks moet een gedeelte van de
                                     Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024               85
</pre>

====================================================================== Einde pagina 85 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 86 ======================================================================

<pre>  financieringsportefeuille geherfinancierd worden. Oude         Landschap van Allure de Zoom
  leningen worden dan vervangen door nieuwe. Dit zal, door       Uitgangspunt is het volledig en tijdig realiseren van de
  de huidge lage rentestanden, bijna altijd tegen een lager      prestatieafspraken met de provincie voor de subsidies
  percentage zijn dan de lopende finanicering. Hiermee hebben    van Landschap van Allure de Zoom. Jaarlijks moet aan de
  we echter in de rekening al rekening gehouden. Het risico is   provincie verantwoording worden afgelegd. Eind september
  dat dit een hoger percentage wordt dan nu voorzien mocht       zal een laatste tussenrapportage naar de provincie worden
  de rente de komende jaren gaan stijgen. Dit zal dan leiden tot gestuurd waarna voor 31 maart 2021 de eindrapportage
  hogere rentelasten voor de gemeente dan nu begroot. Omdat      inclusief accountantsverklaring en verzoek tot vaststelling bij
  het saldo op de rente binnen de begroting ingezet wordt als    de provincie worden ingediend. Het gaat hier om de laatste
  algemeen dekkingsmiddel betekenen hogere rentelasten           15% van de toegekende subsidie van 10,5 miljoen.
  minder begrotingsruimte. Tegelijkertijd is het zo dat een
  oplopende rente pas geleidelijk tot hogere lasten leidt omdat  Oevers en Kades
  de rente over financieringen (=leningen) voor langere tijd     De gemeente Bergen op Zoom kent een aanzienlijk areaal
  vast liggen.                                                   oevers en kades die het nodige onderhoud vergen. Het risico
                                                                 is aanwezig dat hier in de onderhoudsplannen niet altijd in
  De renteontwikkelingen worden nauwgezet gevolgd om tijdig      voldoende mate middelen zijn gereserveerd waardoor we
  te kunnen anticiperen op rentestijgingen.                      geconfronteerd worden met éénmalige extra uitgaven.
  Deelname in gemeenschappelijke regelingen                      Eventum
  De gemeente neemt deel in diverse gemeenschappelijke           Met de belastingdienst bestaat een geschil over eerder in
  regelingen (zie ook paragraaf verbonden partijen) waar         aftrek gebrachte BTW bij de bouw van het Eventum. De kans
  financiële verplichtingen uit voortvloeien. Ervaringen uit het is aanwezig dat deze (deels) terugbetaald moet worden.
  verleden leren dat we hier soms met tegenvallers geconfrom-
  teerd worden. Om die reden is dit algemene risico opgenomen.
  Via deelname in besturen en het monitoren van de gang van      Algemene Risico’s
  zaken proberen we hier zo goed mogelijk zicht op te houden.
                                                                 Onderstaand een aantal niet financiele risico’s met een korte
  Corona                                                         omschrijving.
  Als gevolg van de Corona crisis hebben we sinds maart
  2020 te maken met allerlei bijzondere omstandigheden die       Achteruitgang Economie
  hun (financiële) weerslag hebben op de gemeentelijke           Een terugval van de economie raakt ook de gemeente. Dit
  begroting. Voor 2021 schatten we de gevolgen hiervan op        is weliswaar in een aantal financiele risico’s ingecalculeerd
  € 3,2 miljoen negatief. Het Rijk heeft aangegeven gemeenten    maar heeft gevolgen op diverse gemeentelijke beleidsvelden.
  te compenseren voor de negatieve gevolgen van Covid. Het       Een variant hiervan was de eerdere lockdown waarbij
  is afwachten hoe dit uitpakt. Met betrekking tot de huidige    op moment van schrijven niet valt uit te sluiten dat die
  coronacrisis wordt een pro-actief beleid gevoerd. Dit houdt    binnenkort, in wat voor vorm dan ook, opnieuw aan de orde is
  in dat sommige dingen definitief veranderen (het “nieuwe       met alle gevolgen van dien.
  normaal”) en daar ook tijdig naar gehandeld moet worden.
                                                                 Arbeidsmarkt
  De Kragge                                                      In de huidige krappe arbeidsmarkt ervaren gemeenten dat
  Op enig moment kunnen aanvullende maatregelen nodig zijn       het moeilijk is om aan gekwalifeerd personeel te komen en
  bij Kragge 1 ten behoeve van het voorkomen van vervuiling      bestaand personeel binnenboord te houden. Daarnaast zijn
  van het grondwater door lekkage. De gemeente heeft             ook de gevolgen van en de beeldvorming naar aanleiding van
  een eeuwigdurende zorgplicht waarvoor momenteel een            het Focusakkoord van invloed.
  beheersplan wordt opgesteld.
                                                                 PAS
  Uittreden ICT WBW                                              PAS staat voor Programma Aanpak Stikstof. Per 1 januari
  De gemeente is voornemens per 1/1/2022 uit het samenwer-       2020 is de Spoedwet aanpak stikstof van kracht. Met deze
  kingsverband ICT WBW te treden. Over de hoogte van de          spoedwet wordt beoogd de huidige stikstofbelasting verder
  uittredingsbijdrage bestaat nog geen definitief akkoord. De    terug te brengen en het intensiveren van natuurherstel.
  aanbesteding van de opvolger heeft nog niet plaatsgevonden. Rondom de PAS blijft er vooralsnog veel onzekerheid. Het
                                                                 kabinet zet weliswaar in op realisatie van 50.000 extra
86              Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024
</pre>

====================================================================== Einde pagina 86 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 87 ======================================================================

<pre>woningen en stikstof compenserende maatregelen, maar           Wanneer alle risico’s zich tegelijk in hun maximale omvang
in de nabijheid van natuurgevoelige gebieden wordt             zouden voordoen, is hiermee een bedrag gemoeid van € 57,5
bouwen erg lastig of zelfs onmogelijk. In onze huidige         miljoen. Bij een zekerheidspercentage van 90% (waarbij
praktijk zien we dat de PAS extra werk en kosten genereert     niet alle risico’s zich tegelijkertijd voordoen) betekent de
(Aerius-berekening), maar de woningbouwplannen in              uitkomst dat er een bedrag van € 12,2 miljoen benodigd is
Bergen op Zoom er op dit moment niet of nauwelijks door        om de risico’s in financiële zin af te dekken. Dit bedrag, dat
worden geblokkeerd.                                            € 0,8 miljoen hoger is dan bij de berekening van de jaarre-
                                                               kening 2019, kan worden afgezet tegen de beschikbare
                                                               weerstandscapaciteit teneinde de ratio van het weerstands-
Weerstandsvermogen                                             vermogen te kunnen bepalen. De hogere omvang van de
Conform de methode van het NAR wordt op basis van het          risico’s is te wijten aan toename van de risico’s. Met name
risicoprofiel de benodigde weerstandscapaciteit berekend.      corona is hier debet aan. Later in deze paragraaf wordt
Deze berekening kan worden afgezet tegen de beschikbare        het benodigde bedrag ad € 12,2 mln afgezet tegen het
weerstandscapaciteit, dat het geheel aan middelen vormt dat    beschikbare weerstandsvermogen.
in de organisatie aanwezig is om de risico’s in financiële zin
af te dekken. Het weerstandsvermogen bestaat uit de relatie    Beschikbare Weerstandscapaciteit
tussen de beschikbare weerstandscapaciteit en alle risico’s    De weerstandscapaciteit wordt berekend door de algemene
waarvoor geen maatregelen zijn getroffen of waar na het        reserve af te zetten tegen de risico’s. Er wordt hierbij geen
treffen van maatregelen nog restrisico’s overblijven.          rekening gehouden stille reserves: meerwaarden van
                                                               activa die lager dan de marktwaarde zijn gewaardeerd.
Benodigde Weerstandscapaciteit                                 Een algemeen kenmerk van stille reserves is dat men er
Op basis van het risicoprofiel kan de benodigde weerstands-    om allerlei redenen niet direct over kan beschikken. Om
capaciteit worden berekend. Dit geschiedt op basis van         deze reden worden stille reserves niet tot de beschikbare
een risicosimulatie. Uitgangspunt hierbij is een statis-       weerstandscapaciteit gerekend.
tische benadering die er van uit gaat dat nooit alle risico’s
zich tegelijkertijd en in maximale omvang voordoen. Door
deze benadering kan op een verantwoorde manier minder          Die Algemene Reserve ziet er als volgt uit:
weerstandscapaciteit worden aangehouden in tegenstelling
tot de situatie waarin de optelsom van alle risico’s als
uitgangspunt wordt genomen.
Omschrijving                                                                                                   Bedrag
Verwachte stand Algemene Reserve per 1/1/21                                                                17.760.000
Blokkeringen tbv voormalige bestemmingsreserves en ontwikkelfondsen
                                       Stedelijke Vernieuwing                                               -3.025.000
                                       Vastgoed                                                                      0
                                       Parkeren                                                                      0
                                       Ruimtevragers                                                                 -
Totaal blokkeringen vanuit voormalige bestemmingsreserves                                                   -3.025.000
Overige blokkeringen
Risico’s Grondbedrijf                                                                                       -4.800.000
Totaal overige blokkeringen                                                                                - 4.800.000
Weerstandsvermogen voor rentecorrectie                                                                       9.935.000
Rentecorrectie 2 % * 2,5                                                                                     - 497.000
Weerstandsvermogen                                                                                           9.438.000
                                     Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024                  87
</pre>

====================================================================== Einde pagina 87 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 88 ======================================================================

<pre>  In bovenstaande opstelling wordt een correctiefactor voor         via de exploitatie lopen en niet langer ten laste van de
  de rente gehanteerd omdat aanwending ervan er toe leidt           algemene reserve.
  dat de renteopbrengst van de Algemene Reserve niet                In het voorgaande is zowel de benodigde (zie toelichting
  langer kan worden ingezet als algemeen dekkingsmiddel             op voorgaande pagina) als de beschikbare weerstandsca-
  gebaseerd op het interne rentepercentage van 2%. Een              paciteit bepaald. In deze paragraaf kan een relatie worden
  toelichting op de diverse blokkeringen tbv aan grondbedrijf       gelegd tussen deze beiden om het weerstandsvermogen van
  gerelateerde activiteiten vindt u verderop in deze paragraaf.     de gemeente Bergen op Zoom te bepalen en daarover een
  De blokkeringen ten behoeven van vastgoed, parkeren en            oordeel te vellen. Op basis van de beschikbare weerstands-
  ontwikkelfondsen zijn vervallen omdat deze kosten inmiddels       capaciteit is de ratio:
                                           Beschikbare weerstandscapaciteit		                    € 9.438.000
     Ratio Weerstandsvermogen:                                                        =                              =        0,77
                                           Benodigde weerstandscapaciteit                        € 12.200.000
  Beoordeling weerstandsvermogen                                    hebben als een doel meer inzicht te geven in de financiële
  Om de ratio voor het weerstandsvermogen te kunnen beoor-          positie van de gemeente. De kengetallen hebben geen functie
  delen wordt gebruik gemaakt van onderstaande waarde-              als normeringsinstrument in het kader van het financieel
  ringstabel die in samenwerking tussen NAR en de Universiteit      toezicht door de provincie maar zijn voornamelijk bedoeld om
  Twente is opgesteld. De raad heeft zich geconformeerd aan         de financiële positie voor raadsleden inzichtelijker te maken.
  deze waarden.
                                                                    Het gaat om de volgende kengetallen:
     Waarderingscijfer     Ratio             Betekenis
     A                     >2                Uitstekend                                       netto schulden            (285,600.000)
     B                     1,4 – 2           Ruim voldoende           Netto Schuldquote:
                                                                                              totale baten begroting (262.000.000)
     C                     1 – 1,4           Voldoende
     D                     0,8 – 1           Matig
     E                     0,6 – 0,8         Onvoldoende            Dit kengetal geeft een indicatie over omvang schuldenlast
     F                     < 0,6             Ruim onvoldoende       en de hiermee gepaarde omvang rentelasten hoe die op
                                                                    de begroting drukken. Deze zal in 2021, zonder aanvullende
                                                                    maatregelen, toenemen van 104% naar 109% toegenomen en
  De ratio bedraagt voor de Gemeente Bergen op Zoom 0,79.           zal naar verwachting in de daaropvolgende jaren nog verder
  Dit betekent dat de Gemeente Bergen op Zoom op dit moment         stijgen.
  beschikt over een vermogenspositie die gekwalificeerd wordt
  als “onvoldoende” om de risico’s in financiële zin af te dekken.                              netto schulden
                                                                      Netto Schuldquote
  Deze geschatte ratio per 1/1/21 is 0,14 lager dan de uitkomst bij   gecorrigeerd voor         -/- verstrekte leningen (282.744.000)
  de jaarrekening 2019 (0,91).                                        verstrekte leningen:      totale baten begroting (262.000.000)
  Bovenstaand ratio is de stand per 1/1/2021. Door de forse
  exploitatietekorten van deze begroting zal deze ratio de          Dit kengetal corrigeert de netto schuldquote voor leningen
  komende begroting sterk verder dalen. Zonder aanvullende          die de gemeente zelf heeft verstrekt. Dit kengetal achten
  maatregelen ter versterking van het weerstandsvermogen ziet       wij prima geschikt voor het duiden van de schuld. Bij dit
  deze reeks er als volgt uit:                                      kengetal wordt de schuldpositie gesaldeerd met de leningen
                                                                    die een gemeente heeft verstrekt. In Bergen op Zoom zijn
  Verloop weerstands-ratio per 1/1                                  dezelfde bedragen relatief beperkt maar voor de vergelijking
              2021             2022           2023            2024  met andere gemeenten (waar dit wel aan de orde kan zijn)
               0,77             0,17          -0,29          -0,97  is het wel van belang. Vervolgens wordt de omvang van de
                                                                    netto schuld gerelateerd aan de omvang van de exploitatie.
                                                                    Op die manier kunnen de lasten van deze schuld (rente en
  Kengetallen                                                       aflossing) in relatie tot de begroting worden gebracht. Het
  In lijn met hetgeen bepaald door het BBV (Besluit Begroting       draait bij een blik op de schulden tenslotte om de vraag in
  en Verantwoording) nemen wij voortaan in deze paragraaf           hoeverre de lasten als gevolg van de hoge schulden niet te
  ook een vijftal financiële kengetallen op. De kengetallen         veel begrotingsruimte opslokken.
88               Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024
</pre>

====================================================================== Einde pagina 88 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 89 ======================================================================

<pre>Vooral vanwege het argument dat lasten voortvloeiend uit de     Bovenstaande maakt duidelijk dat bij het begrip solvabiliteit
schulden gerelateerd worden aan de inkomsten ie begro-          diverse kanttekeningen geplaatst kunnen worden waardoor
tingstotaal zijn wij van mening dat de netto schuldquote zich   wij dit kengetal maar minder bruikbaar vinden voor het beoor-
het uitstekend leent voor een beoordeling van de schulden-      delen van de schuldpositie.
positie. De VNG heeft hier inmiddels ook normen voor gedefi-
nieerd: tot 90% groen, 90-130% oranje en > 130% rood.           Deze ratio zal in 2021 verder dalen naar 6% ten opzichte van
                                                                8% begroot over 2020. Met name de onttrekkingen aan de
De netto schuldquote zal in lijn met het voortgaande kengetal   algemene reserve door negatieve resultaten (concernbe-
in 2021 stijgen naar 108% en ook daarna toenemen.               richten en jaarrekening) zijn hiervan de oorzaak hiervan.
                           eigen vermogen          (19.000.000)                         totaal alle bouwgronden
  Solvabiliteit:                                                                        (wel of niet in exploitatie) (35.700.000)
                           balanstotaal           (340.800.000)   Grondexploitatie:
                                                                                        totale baten                (262.000.000)
De ratio geeft inzicht in hoeverre de gemeente aan haar
verplichtingen kan voldoen en in staat is tegenvallers op       Dit geeft inzicht in hoeverre de waarde van de gronden zich
te vangen.                                                      verhouden tot de geraamde baten.
Dit kengetal drukt uit in hoeverre het totale bezit op de                               structurele baten
balans is belast met schulden en zegt tevens iets over de         Structurele           -/- structurele lasten        (-9.800.000)
weerstandscapaciteit en het vermogen om (incidentele)             exploitatieruimte:
                                                                                        totale baten                (260.000.000)
tegenvallers op te vangen. Dit kengetal is in aanzienlijke mate
afhankelijk hoe het gemeentelijk bezit gewaardeerd wordt.
Daarbij hebben we te maken met de gemeentelijke verslag-        Dit kengetal is van belang om te kunnen beoordelen welke
gevingsregels die overwegend negatief uitpakken voor de         structurele ruimte een gemeente heeft om de eigen lasten te
solvabiliteit. Bijvoorbeeld het onderscheid tussen inves-       dragen, of welke stijging van de baten of structurele daling
teringen met maatschappelijk of economisch nut waarbij          van de lasten daarvoor nodig is.
de eerste categorie voor een lagere waarde kan worden
gewaardeerd/geactiveerd dan de aanschafwaarde. Verder                                        woonlasten per gezin
is bij een aantal activasoorten (bijvoorbeeld vastgoed) niet      Belastingcapaciteit:
                                                                                             woonlasten landelijk gemiddelde
mogelijk deze positief te herwaarderen maar is afwaardering
wel verplicht wanneer daar aanleiding toe is. Dit soort regels  De belastingcapaciteit geeft inzicht hoe de belastingdruk
vertekenen de solvabiliteit in aanzienlijke mate.               in de gemeente zich verhoudt ten opzichte van het
                                                                landelijk gemiddelde.
Kengetallen                                                            Rekening 2019        Begroting 2020         Begroting 2021
Netto Schuldquote                                                                105%                  108%                   109%
Netto Schuldquote gecorrigeerd voor verstrekte leningen                          103%                  107%                   108%
Solvabiliteitsrisico                                                                8%                   8%                      6%
Structurele Exploitatieruimte                                                    -1,0%                 0,0%                  - 3,7%
Grondexploitatie                                                                  14%                   17%                    14%
Belastingcapaciteit                                                             110,79                107,96                   Nnb
                                      Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024                       89
</pre>

====================================================================== Einde pagina 89 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 90 ======================================================================

<pre>  Grondbedrijf
  In de begroting is het meerjarenprogramma grondbedrijf          Kaderstellende documenten
  (MPG) van het grondbedrijf - dat door de raad in 2020 is        voor deze paragraaf
  vastgesteld - verwerkt. Op basis van het MPG bedraagt
  het risicoprofiel € 4,8 miljoen per 1 januari 2021. Dit bedrag  BeleidsnotaVastgesteld
  is in de Algemene Reserve als blokkering opgenomen. Als         Nota risicomanagement                 2013
  er nieuwe grondexploitaties worden vastgesteld, heeft dit       Nota Reserves en voorzieningen        2020
  vanzelfsprekend effect op de hoogte van het risicoprofiel.
  De methode om de hoogte van de risico’s te bepalen voor
  de lopende grondexploitaties is gebaseerd op de zgn.
  IFLO+-methode. In deze methode wordt de hoogte van het          Kerncijfers van de paragraaf weerstands-
  risico bepaald op basis van de boekwaardes, de nog te           vermogen en risicobeheersing
  realiseren opbrengsten, en vanaf 2019 ook op basis van de
  nog te maken kosten. Het risicoprofiel wordt op de volgende     Omvang risico’s:                 €11,9 mln
  manier bepaald:                                                 Weerstandscapaciteit:             € 9,4 mln
  • 10% over de boekwaarde                                        Weerstandsratio:                        0,79
  • 10% over de nog te realiseren opbrengsten                     Risico’s Grondbedrijf:            € 4,8 mln
  • 5% over nog te maken kosten
  • 50% verwachtingswaarde omdat niet alle risico’s zich
      gelijktijdig voor zullen doen
90                Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024
</pre>

====================================================================== Einde pagina 90 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 91 ======================================================================

<pre>Paragraaf 4.3
Financiering
Financiering betreft de wijze waarop de gemeente                  FIDO). Deze financieringsparagraaf is samen met de finan-
benodigde geldmiddelen aantrekt en (tijdelijk) overtollige        ciële verordening en het treasurystatuut, een belangrijk
geldmiddelen belegt. De uitvoering van de gemeentelijke           instrument voor het transparant maken en daarmee voor het
financieringsfunctie vindt plaats binnen de kaders zoals          sturen, beheersen, controleren en verantwoorden van de
gesteld in de Wet Financiering Decentrale Overheden (Wet          financieringsfunctie.
Renteontwikkelingen
In de voorgaande begroting gaven wij aan dat het altijd weer      We kunnen derhalve opnieuw stellen dat de periode van
lager kan met de rentetarieven. Dat lijkt niet langer het geval   bijzonder lage rentestanden nu al enige tijd aanhoudt. Hoe
maar van een stijging is ook geen sprake. Bovenstaande            lang dat nog duurt en of het nog lager kan laat zich moeilijk
grafiek laat zien dat de tarieven sinds ongeveer een jaar         voorspellen. De gemeentelijke financiering profiteert in ieder
stabiliseren. De kapitaalmarktrente (de rode lijn, =10 jrs staat) geval al lange tijd van relatief lage rentes wat mogelijk nog
toonde een kleine opleving tijdens het hoogtepunt van de          even aanhoudt. Tegelijkertijd weten we dat het voorspellen
coronacrisis (maart/april) maar daalde daarna al weer vrij        van de rente erg moeilijk is en de praktijk altijd anders uitpakt
snel tot het niveau van voor de crisis van circa – 0,3%. In       dan vooraf gedacht. We zullen de lage niveaus dan ook
historisch perspectief nog steeds een erg laag niveau.            blijven gebruiken om leningen met relatief lange looptijden af
                                                                  te sluiten teneinde het renterisico te beperken.
Ook de korte rente (=de geldmarktrente, 3 mnds Euribor)
bevindt zich, sinds medio 2017, nog steeds op een historisch
laag niveau van circa -0,4%, De algemeen heersende opinie
is nog steeds dat de rentes voorlopig nog laag zullen blijven.
                                           Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024                  91
</pre>

====================================================================== Einde pagina 91 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 92 ======================================================================

<pre>  Ontwikkeling Schuldpositie                                       Rentelasten
  De schuldpositie van de gemeente wordt bepaald door de           Om een en ander nader toe te lichten vindt u in onderstaande
  omvang van de opgenomen geldleningen in combinatie met           tabel welke rentelasten gemoeid zijn met de schuldenlast,
  de stand op de rekening-courant.                                 hoeveel die in het verleden waren en wat en hoe die zich
                                                                   de komende jaren zullen ontwikkelingen. We brengen hier
  De netto schuldquote die in 2019 was gestegen tot 104%           de rentelasten op de langlopende geldleningen in beeld.
  zal in 2020 ongeveer gelijk blijven. De schuld zal in 2020       Ongeveer 90% van de financieringsbehoefte wordt via dit
  waarschijnlijk licht verder oplopen tot circa € 265 mln maar     soort leningen ingevuld . Het restant wordt gefinancierd
  dat is ook van toepassing op het begrotingstotaal waardoor       met kortlopende leningen waarvan het rentepercentage
  per saldo de netto schuldquote (schuld / begrotingstotaal)       zich al geruime tijd rond “0” beweegt en de verwachting is
  ongeveer gelijk blijft.                                          nog steeds dat die op korte termijn niet snel zal oplopen. De
                                                                   rentelasten van de korte financiering spelen daarom nauwe-
  In het Focusakkoord is opgenomen dat de netto schuldquote        lijks een rol momenteel en zijn niet relevant voor dit overzicht
  in 2026 teruggebracht moet zijn naar 90%. In de voorgaande       (om die reden staat in onderstaande tabel ook een lagere
  begroting kwam de prognose van de quote uit op een               schuld in 2020 dan de € 265 mln waar in voorgaand onderdeel
  percentage van 93% eind 2026. Met name investeringen             aan gerefereerd wordt en er is ook geen rekening gehouden
  waartoe reeds in het verleden was besloten maar pas na           met de tekorten in deze begroting).
  2018 of later tot uitvoering zouden waren hiervan de oorzaak.
                                                                   In onderstaande tabel wordt duidelijk dat de rentelasten in de
  Door de negatieve exploitatieresultaten zowel in 2019 als in     gemeentelijke begroting de afgelopen jaren zijn afgenomen
  2020 als ook in deze begroting voor de jaren 2021 t/m 2024 is    en de komende jaren, naar verwachting sterk verder zullen
  de verwachting van de schuldquote verder negatief bijge-         afnemen doordat relatief dure financieringen geherfinan-
  steld naar circa 100% eind 2026.                                 cierd kunnen worden voor leningen die een aanzienlijk lager
                                                                   percentage zullen kennen. De mate waarin zal uiteraard
  Begin december zal de 1e begrotingswijziging 2021 worden         afhangen van de ontwikkeling van de rente. Verder is van
  behandeld en staat er ook het voorstel over het beleidsrijk      belang dat niet alleen de gemiddelde te betalen rente (zowel
  IHP onderwijshuisvesting op de planning.                         in % als in absolute bedragen) is afgenomen maar de gemid-
                                                                   delde looptijd van de leningen is toegenomen naar ongeveer
  Bij de 1e begrotingswijziging zal een bijstelling van de exploi- 10 jaar waardoor ook de renterisico’s zijn verminderd.
  tatietekorten plaatsvinden. Bij het voorstel mbt het IHP zal de
  omvang van de investeringen in onderwijshuisvesting worden        Jaar                  Omvang         Betaalde            Rente
  teruggebracht. Beide factoren zullen eraan bijdragen dat de                 Langlopende Schuld             Rente     Percentage
  schuldquote eind 2026 minder dan 100% zal bedragen. Een           2014               200.000.000       7.054.000           3,53%
  nadere onderbouwing hiervan bieden wij u in december aan          2015               210.000.000       7.301.000           3,48%
  bij de verdere uitwerking van het Focusakkoord. .                 2016               197.000.000       6.766.000           3,43%
                                                                    2017               193.000.000       6.635.000           3,44%
                                                                    2018               208.000.000       6.877.000           3,31%
                                                                    2019               230.000.000       6.857.000           2,98%
                                                                    2020               241.000.000       6.250.000           2,59%
                                                                    2021               241.000.000       5.540.000           2,30%
                                                                    2022               238.000.000       5.054.000           2,12%
                                                                    2023               237.000.000       4.141.000           1,75%
                                                                    2024               235.000.000       3.581.000           1,53%
92              Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024
</pre>

====================================================================== Einde pagina 92 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 93 ======================================================================

<pre>Renterisiconorm
De wet Fido vereist dat in de financieringsparagraaf van de    20% van dit begrotingstotaal. In onderstaand overzicht blijkt
begroting de zogenaamde renterisiconorm aan de orde komt.      dat de komende jaren ruimschoots wordt voldaan aan de
Deze is gerelateerd aan het begrotingstotaal en bedraagt       risiconorm.
Renterisiconorm (bedragen x € 1.000)                                       2021            2022           2023            2024
Begrotingstotaal 2021                                                 262.000           262.000        262.000        262.000
Renterisiconorm 20% van begrotingstotaal                                52.400           52.400         52.400          52.400
Aflossingen vaste schuld                                                  5.611          30.272         42.287             303
Ruimte onder de renterisiconorm                                         46.789           22.128         10.113          52.087
De aflossingen zullen de komende jaren (deels) geherfinan-     gemiddeld te betalen percentage op de totale leningporte-
cierd moeten worden door nieuwe leningen. Zoals eerder         feuille zal dalen.
aangegeven zullen wij, gezien de relatief lage rentestand, bij
nieuwe financieringen kiezen voor leningen met een looptijd    Renteschema
van minimaal 10 jaar teneinde het renterisico te spreiden.     In onderstaand overzicht wordt aangegeven hoe het rente-
Op basis van de huidige rentestanden ligt het voor de hand     resultaat tot stand komt. Zie hiervoor ook de renteomslag in
dat de herfinancieringen tegen een lager percentage zullen     het bijlagenboek.
plaatsvinden dan de aflopende financieringen waardoor het
Renteschema
a.    De externe rentelasten over korte en lange financiering                                                              5.541
      Rentelasten verwacht financieringstekort                                                                               737
b.    De externe rentebaten                                                                                            -/-     0
      Saldo rentelasten en rentebaten                                                                                      6.278
c1. De rente die aan de grondexploitatie moet worden doorberekend                                        -/- 2.004
c2. De rente van projectfinanciering die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend            -/-      0
                                                                                                                       -/- 2.004
      Aan taakvelden toe te rekenen rente                                                                                  4.274
d1. Rente over eigen vermogen                                                                                                   -
d2. Rente over voorzieningen (gewaardeerd op contante waarde)                                                              1.143
      Totaal aan taakvelden toe te rekenen rente                                                                           5.417
e.    De aan taakvelden toegerekende rente (renteomslag)                                                               -/- 5.823
f.    Renteresultaat op het taakveld treasury                                                                                406
Uit bovenstaand schema valt het volgende op te maken:          • Aan overige activa wordt € 5.823.000 toegerekend (2,0%).
• De totale rentelasten worden voor 2021 begroot op            • Het saldo van het rentebedrijf bedraagt is € 406.000 positief.
   € 6.278.000.                                                    Hiermee wordt ruimschoots voldaan aan de BBV vereiste
• Een bedrag van € 2.004.000 wordt toegerekend aan de              die stelt dat de toegerekende rente aan investeringen niet
   grondexploitaties (2,5% over boekwaarde). Tegelijkertijd        meer dan 0,5% mag afwijken dan de rente die de gemeente
   wordt € 1.143.000 rente bijgeschreven op de verliesvoor-        kwijt is over haar financieringsmiddelen. Een renteresultaat
   ziening van het grondbedrijf (2,0%).                            van € 406.000 valt ruimschoots binnen deze marge.
                                      Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024                     93
</pre>

====================================================================== Einde pagina 93 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 94 ======================================================================

<pre>  • De komende jaren zal het saldo op de post rente positief      doorberekend aan het grondbedrijf en aan het product
      verbeteren doordat relatief dure leningen geherfinancierd   riolering omdat deze percentages gelijke tred moeten
      kunnen worden tegen lagere tarieven. Dit resultaat wordt    houden met de dalende financieringsvoet (=de te betalen
      overigens gedempt doordat lagere externe financierings-     rente op korte en langlopende leningen) van de gemeente.
      lasten ook inhouden dat er minder rente kan worden
  EMU Saldo
  Conform het BBV dient voortaan ook het begrote EMU saldo
  opgenomen te worden in deze begroting. Deze kan afgeleid
  worden uit de geprognosticeerde balans zoals die in het
  bijlageboek is opgenomen. Het EMU saldo is gebaseerd op
  kasbasis. Dit houdt in dat de mutatie op dit saldo overeenkomt
  met de mutatie in de schuld van de gemeente. Investeringen
  in (vlottende) activa en aanwending van reserves/voorzie-
  ningen zorgen voor een negatief saldo, Desinvesteringen,
  verkopen en afschrijvingen dragen bij aan een positief saldo.
  Voor de komende jaren ziet dit saldo er als volgt uit:
                                                                           2021            2022           2023          2024
  Mutatie Investeringen                                             -15.372.000      -4.482.000     -5.611.000    -5.313.000
  Mutatie Vlottende Activa/Passiva                                    9.257.000       7.563.000        416.000     2.967.000
  Mutatie Reserves en Voorzieningen                                 -11.256.000      -7.267.000     -7.884.000    -6.053.000
  EMU Saldo                                                         -17.371.000      -4.186.000    -13.079.000    -8.399.000
  Alle jaren kennen een negatief EMU saldo. Dat is logisch
  omdat deze begroting jaarlijkse tekorten kent in de orde       Kaderstellende documenten voor dit
  van grootte van jaarlijks € 10 mln. Zoals al eerder aange-     programma
  geven worden in december voorstellen voorgelegd die deze
  tekorten en de omvang van de investeringen in het onderwijs    BeleidsnotaVastgesteld
  terug zullen brengen waardoor de negatieve EMU saldi in        Treasurystatuut2019
  aanzienlijk mate positief worden bijgesteld.                   Financiële Verordening ex artikel 212               2017
94              Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024
</pre>

====================================================================== Einde pagina 94 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 95 ======================================================================

<pre>Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024 95</pre>

====================================================================== Einde pagina 95 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 96 ======================================================================

<pre> Paragraaf 4.4
 Onderhoud kapitaalgoederen
 Openbare ruimte                                                     financiële resultaten realtime te kunnen monitoren en alle
 De openbare ruimte is van ons allemaal en draagt bij                zaken in samenhang te kunnen beoordelen.
 aan de diverse functies in het gebruik van de stad. Een
 goed ingerichte en onderhouden openbare ruimte is een        Uit de analyse van het pilotjaar 2018 is gebleken dat er sprake
 primaire voorwaarde voor een schoon heel en veilige stad.    was van een structureel tekort voor 2019 van € 1,1 miljoen.
 De inrichting bestaat in hoofdzaak uit kapitaalgoederen in   Voor het jaar 2019 is het budget verhoogd met € 900.000.
 de vorm van wegen, riolering, groen, speelvoorzieningen,     Voor het jaar 2020 is in de begroting het volledige bedrag
 verlichting en openbare gebouwen. De kwaliteit van de        van € 1,1 miljoen opgenomen, waarbij mag worden aange-
 kapitaalgoederen en de staat van onderhoud waarin zij        tekend dat sprak is van een opgelegde taakstelling van
 verkeren is bepalend voor het voorzieningenniveau en voor    € 50.000 en dat de uitgavenbudgetten niet zijn geïndexeerd
 de jaarlijkse lasten.                                        met de inflatiecorrectie (€ 133.000). Het is goed om hier aan
                                                              te geven dat er jaarlijks een analyse zal worden gemaakt
 Relatie met programma’s                                      van de te beheren arealen hetgeen naar verwachting zal
 Deze paragraaf heeft relatie met programma 4 Fysiek Domein. gaan leiden tot een nader te kwantificeren areaaltoename.
                                                              Hiervoor wordt met ingang van de begroting 2021 jaarlijks een
                                                              bedrag opgenomen van € 250.000. Het accres zal conform
 Wat hebben we gerealiseerd                                   de afspraken worden gemeld bij het eerste concernbericht.
 Het IBOR-plan 2018-2022 is in december 2017 vastgesteld.     Dan zal ook worden aangegeven wat de bijstelling op de
 In het pilotjaar 2018 zijn de eerste ervaringen opgedaan met geraamde areaaluitbreiding van € 250.000 is en dit zal worden
 het werken met een IBOR-monitor waarbij ieder kwartaal de verrekend bij het eerste concernbericht.
 resultaten van deze monitor zijn besproken met de verant-
 woordelijk wethouders. Hierdoor ontstaat meer inzicht        In 2017 heeft de gemeenteraad de gewenste beeldkwaliteit
 en meer mogelijkheden tot bijsturing. De ervaringen uit      voor de openbare ruimte vastgesteld conform onderstaand
 het pilotjaar 2018 zijn aanleiding geweest om ook 2019 als   schema. Ook voor het uitvoeringsjaar 2021 is het de ambitie
 pilotjaar te benoemen. Zo kan verder worden gewerkt op       de openbare ruimte conform dit overzicht te onderhouden.
 de ingeslagen weg waarbij ook de IBOR-monitor verder         Voor wat betreft 2021 geldt dat mogelijk de gewenste beeld-
 kan worden ontwikkeld. In tweede kwartaal 2020 is het        kwaliteit op onderdelen naar beneden zal worden bijgesteld.
 dashboard IBOR Finance opgeleverd. Het digitale dashboard Het gesprek hierover wordt in oktober met de raadsfracties
 IBOR is “under construction”. Middels deze (toekomstige)     gevoerd naar aanleiding van het Focusakkoord.
 dashboards zijn wij nog beter in staat om respectievelijk de
                                                                                                                          Bossen/
                                                       Invalswegen      Woongebied
 Onderhoud type
                             Historische   Bijz.                                                            Recereatie-
                                                                                     Industrie/
                                                                                                  Parken
                                           gebieden/
                             Binnenstad    station                                   bedrijven              gebieden      buitengebied
 Groen                           B            B          B                B             C          B            C             C
 Verharding                      B            B          B                B             C          B            C             C
 Water                           B            B          B                B             C          B            C             C
 Riolering                       B            B          B                B             B          B            B             B
 Civiele kunstwerken             B            B          B                B             B          B            B             B
 Meubilair                       B            B          B                B             C          B            C             C
 Reiniging                       B            B          C                B             C          B            C             C
96           Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024
</pre>

====================================================================== Einde pagina 96 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 97 ======================================================================

<pre>Bij het hiervoor opgenomen overzicht gelden voor de vastge-    In 2021 staan diverse projecten op de rol. Gezien aard en
stelde beeldkwaliteitsniveaus de volgende onderverdeling       omvang van de werken en de beperkte beschikbaarheid van
van de CROW beeldkwaliteitsniveaus waarbij A+ staat zeer       de benodigde middelen kunnen projecten ook over meerdere
goed, A voor goed, B voor voldoende en functioneel, C voor     jaarschijven heen lopen. Met andere woorden opname in
matig, en D voor Slecht.                                       2021 wil niet zeggen dat de realisatie ook volledig in 2021
                                                               zal worden afgerond. Om die reden is ook besloten te gaan
Om de IBOR-kwaliteit op een goede manier te bewaken is in      werken met doorlopende programmering. Dit mede omdat in
2018 een monitoringsplan voor de openbare ruimte opgesteld. de afgelopen jaren is gebleken dat door tegenvallers zowel
Naast de beeldkwaliteit (ieder kwartaal) wordt ook gekeken     in de voorbereiding fase als ook in de uitvoering niet optimaal
naar de technische staat (jaarlijks) van de kapitaalgoederen gebruik is gemaakt van de beschikbare middelen. Door
en naar de belevingswaarde. Dit laatste is met ingang van      middel van een doorlopende programmering kunnen we hier
2019 ingevoerd omdat dit ons de mogelijkheid biedt niet        flexibeler mee omgaan. Ondanks het besluit om te werken
alleen te sturen op output (de behaalde beeldkwaliteit)        met een doorlopende programmering wordt wel vastge-
maar ook op de outcome (de maatschappelijke effecten/          houden aan het feit dat de werkelijke bestedingen moeten
de beleving).                                                  passen binnen de beschikbare middelen in enig jaar.
Naast onze eigen monitoring wordt de openbare ruimte           Projecten die in 2021 op de rol staan ten laste van het
beleefd door alle inwoners en bezoekers van onze stad die      moederkrediet openbare ruimte zijn:
samen natuurlijk veel meer zien. Het is dan ook logisch dat    • Gageldonk West
wij jaarlijks een groot aantal meldingen ontvangen. In 2019    • Halsterseweg Noord
is gestart met de doorontwikkeling van de IBOR-dashboard.      • Heenweg
Naar verwachting wordt in oktober 2020 het IBOR-dashboard      • Korneel Slootmanslaan
opgeleverd, waardoor betere analyses tussen de verschil-       • Landschap van Allure (poortgebied)
lende databronnen kunnen worden gemaakt. Dit verbetert         • Ruytershoveweg (Fietssenlroute F58)
inzichten en sturing op het beheer van de openbare ruimte.     • Scheldebalkon
                                                               • Vestinggronden Noord
Projecten                                                      • Vestinggronden Zuid
In 2019 is een concept-programmering opgesteld voor de         • Zuidzijde Zoom
integrale projecten in de openbare ruimte voor de komende      • Antwerpsestraatweg Noord van spoor
tien jaar. Dit vindt plaats op basis prioritering vanuit de    • Civieltechnische kunstwerken (oeverbeschoeiing
resultaten van de wettelijke technische inspecties die per         Oostplaats en Oude Vissershaven en Maarten Luther
discipline plaatsvinden. Deze programmering biedt ons de           King brug)
mogelijkheid om in een vroeg stadium overleg te voeren
met partners in de openbare ruimte zoals nutsbedrijven en      Door de beperkte beschikbaarheid van financiële middelen
bouwverenigingen en of ander eigenaren van vastgoed. Met       en het ontbreken van een technische noodzaak is besloten
als doel zo vroeg mogelijk projecten gezamenlijk te program-   om de Jacob Obrechtlaan, die voor 2023 in de conceptpro-
meren en vast te leggen in de tijd. Hierdoor moet het mogelijk grammering als integraal project was opgenomen, te laten
zijn om meer synergie te behalen door de gezamenlijke inves-   vervallen. In de programmering van 2021 is echter wel een
teringen te bundelen. Meer “werk met werk” dus. Mogelijk       beperkt budget opgenomen om enkele aanpassingen te
dat op termijn gekozen kan worden voor één aannemer en         kunnen realiseren ten einde de verkeersveiligheid op de
één uitvoeringsperiode waardoor ook de maatschappelijke        kruising met de Erasmuslaan te verbeteren.
overlast tot een minimum kan worden beperkt. Binnen het
project Scheldebalkon zullen de eerste ervaringen worden       Naast de investeringen vanuit het moederkrediet “Openbare
opgedaan door een gezamenlijke opdracht van Brabant            Ruimte” is bij een groot aantal van bovengenoemde
Water en de gemeente Bergen op Zoom.                           projecten sprake van een bijkomende investering vanuit het
                                                               product riolering.
Om grip te kunnen houden op het volume van de investe-
ringen binnen de gemeente wordt al enkele jaren gebruik        Riolering
gemaakt van de zogenoemde moederkredieten. Gezien de           In 2019 is het nieuwe Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP)
financiële situatie van onze gemeente staat de program-        2020-2023 vastgesteld. De focus van het nieuwe GRP ligt op
mering onder grote druk.                                       het vaststellen van een dekkende rioolheffing zonder dat de
                                                               voorziening structureel wordt uitgeput.
                                        Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024                97
</pre>

====================================================================== Einde pagina 97 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 98 ======================================================================

<pre>  Om het investeringsvolume voor riolering te temporiseren en Daarin zullen de uitkomsten van de actualisatie van het
  daarmee ook de lasten voor de burger, is een beleidswijziging MJOP vastgoed worden meegenomen.
  ingezet en overgestapt naar een risico gestuurd beheer.
                                                                 De belangrijkste geplande werkzaamheden voor groot
  In 2021 zullen naast de integrale projecten ook solistische    onderhoud vastgoed in 2021 zijn:
  projecten worden uitgevoerd. Twee projecten, Putrenovatie      • Groot onderhoud Sporthal Tuinwijk (€ 740.000)
  stamriool en Relinen Benedenbaantje zijn ten behoeve van de
  hoofdafvoer afvalwater kern Bergen op Zoom. In Halsteren       Buitensport - sportparken
  zal de riooloverstort Langstraat in het grondwaterbescher-     Het beheer en onderhoud van de buitensportvoorzieningen
  mingsgebied worden aangepakt. In samenwerking met het          dient gericht te zijn op duurzame instandhouding van de
  waterschap Brabantse Delta zal het stedelijke oppervlakte      (voldoende) kwaliteit van de voorzieningen. Het beheer en
  water worden gebaggerd.                                        onderhoud bestaat zowel uit het reguliere onderhoud (exploi-
                                                                 tatie) als uit groot onderhoud. Met ingang van 2020 is de
  Vanaf 2021 worden de kredieten van riolering ook opgenomen exploitatiebegroting zo ingericht dat voor de bedrijfsvoering
  bij de moederkredieten als aparte regel. De spelregels die     en bewaking vanuit één overzicht gewerkt kan worden.
  zijn afgesproken bij de moederkredieten gelden dan ook         Met betrekking tot het grootonderhoud is voor de jaren 2021 -
  voor de kredieten van riolering, met uitzondering van het      2030 een MJOP-buitensport opgesteld met een reële planning
  uitgangspunt dat er niet meer geïnvesteerd wordt dan er        en is een calculatie gemaakt op basis van de uitgevoerde
  wordt afgeschreven. Het investeringsvolume voor riolering      inspecties. De visuele inspectie is uitgevoerd aan de hand
  blijft de komende jaren € 6,3 miljoen per jaar.                van normen van de NOC*NSF en de betreffende sportbonden.
                                                                 De bedragen die vanuit het MJOP benodigd zijn om het
  Gemeentelijk vastgoedbezit                                     groot onderhoud te bekostigen worden binnen de reguliere
  Het gemeentelijke vastgoedbezit wordt onderhouden              exploitatiebegroting opgenomen. Gezien de mogelijke ontwik-
  conform het door de raad in 2012 vastgesteld gemeentelijk      kelingen vanuit de opgave van het Focusakkoord, waarbij
  vastgoedbeleid. Daarbij is ook een uitvoerdocument onder-      sportvoorzieningen mogelijk worden afgestoten, kiezen we er
  houdsbeheer vastgesteld, gelijktijdig met de herziening van    bewust voor om nu niet te werken met een voorziening met
  het onderhoudsbeleid. Per pand is er een meer-jaren-onder- een reikwijdte van 10 jaar.
  houds-programma (MJOP) wat de basis vormt voor het uit te
  voeren onderhoud in een jaar.                                  Aan de hand van de meerjarenonderhoudsplanning is een
                                                                 jaarplan opgesteld waarbij de werkzaamheden in beeld
  Bij het onderhoud van het gemeentelijke vastgoed worden        worden gebracht die in 2021 in uitvoering worden gebracht.
  verschillende onderhoudsniveaus gehanteerd. Afhankelijk        Vervolgens worden de benodigde aanbestedingsvoorberei-
  van de toekomstvisie van een pand, is bepaald welke panden dingen gedaan en werkzaamheden op de markt gebracht.
  langdurig planmatig onderhouden moeten worden en welke         Naast een programmatische aanpak van het noodzakelijk
  panden incidenteel onderhouden kunnen worden. Op basis         onderhoud zullen de gegevens er tevens toe leiden dat de
  daarvan is per pand een normstorting onderhoud (jaarlijkse     werkelijke kosten van onze accommodaties beter in beeld
  bijdrage aan de onderhoudsvoorziening) bepaald. Het            komen zodat in beleidsmatige zin in een vroegtijdig stadium
  onderhoud draagt hiermee bij aan de integrale vastgoed-        strategische keuzes gemaakt kunnen worden. Ook in relatie
  waarden zoals opgenomen in het vastgoedbeleid. Voor            tot de uitwerking van het Focusakkoord en/of een kerntaken-
  het deel vastgoed dat is aangemerkt als verhandelbaar          discussie zijn inzichten in de exploitatiekosten van buiten-
  worden geen normstortingen onderhoud berekend. Het             sportvoorzieningen onontbeerlijk.
  vastgoedbeleid is inmiddels toe aan een herziening en wordt De belangrijkste geplande werkzaamheden voor groot
  momenteel herschreven. De bedoeling is om het herziene         onderhoud in 2021 zijn:
  beleidsplan nog in 2020 aan de Raad aan te bieden.             • Kunstgrasveld op sportpark Rozenoord (€ 361.000 incl. btw)
                                                                 • Toplaag vervangen toplaag kunstgrashockeyveld
  Op dit moment wordt het meerjaren- onderhoudsprogramma            (€ 296.000 incl. btw)
  (MJOP) geactualiseerd. Dit geactualiseerde MJOP zal net        • Kunstgrasveld op sportpark De Markiezaten
  zoals het herziene vastgoedbeleidsplan dit jaar nog aan           (€ 361.000 incl. btw)
  uw raad worden aangeboden. We streven er naar om de
  actualisatie van het MJOP vastgoed budgettair neutraal door
  te voeren. In december zal het voorstel m.b.t. de 1e wijziging
   op de Begroting 2021-2024 aan de raad worden voorgelegd.
98              Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024
</pre>

====================================================================== Einde pagina 98 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 99 ======================================================================

<pre>Kaderstellende documenten voor dit programma
BeleidsnotaVastgesteld
Verkeersplan	                                                                                         2014
Bosbeheerplan	                                                                                        2005
Groenstructuurplan	                                                                                   2006
Integraal Beheerplan Openbare Ruimte	                                                                 2017
VGRP	                                                                                                 2019
Waterplan	                                                                                            2002
Gemeentelijke Wateropgave	                                                                            2009
                               Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024      99
</pre>

====================================================================== Einde pagina 99 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 100 ======================================================================

<pre>   Paragraaf 4.5
   Verbonden partijen
   Verbonden partijen betreffen organisaties en instellingen       in het bestuur heeft, hetzij omdat ze via aandelen mee
   waarin een gemeente zowel een bestuurlijk als financieel        kan stemmen.
   belang heeft. Van een financieel belang is sprake als de
   gemeente de middelen, die aan een partij ter beschikking        Met de Nota Verbonden Partijen, zes kaderstellende
   zijn gesteld, niet terugkrijgt bij faillissement van die partij spelregels, zijn nadere afspraken vastgelegd tot beleids-
   of indien financiële problemen bij de derde partij kunnen       matige en financiële aansturing en beheersing van
   worden verhaald bij de gemeente. Bij een bestuurlijk belang     verbonden partijen. De gemeente Bergen op Zoom kent de
   gaat het om het hebben van zeggenschap van de gemeente          volgende verbonden partijen:
   in een derde partij, hetzij omdat de gemeente een zetel
100              Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024
</pre>

====================================================================== Einde pagina 100 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 101 ======================================================================

<pre>Gemeenschappelijke regeling                                           Gemeentelijke vertegenwoordiger     Progr.
GR Openbare Gezondheidszorg West-Brabant (GROGZ)                      portefeuillehouder                      2
GR Regionale Ambulancevoorziening Brabant Midden-West-Noord (RAV)     portefeuillehouder                      2
GR Werkvoorzieningschap West-Brabant (WVS)                            portefeuillehouder                      2
GR Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant (OMWB)                     portefeuillehouder                      3
GR Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant (GRVR)                    burgemeester                            1
Belgisch-Nederlands Grensoverleg (BENEGO)                             burgemeester                            1
GR Belastingsamenwerking West-Brabant (BWB)                           portefeuillehouder                      5
GR Regio West-Brabant                                                 burgemeester                            3
GR Programma schoolverzuim en voortijdig schoolverlaten               portefeuillehouder                      2
GR Intergemeentelijke Sociale Dienst Brabantse Wal                    portefeuillehouder                      2
GR ICT Samenwerking West-Brabant West                                 portefeuillehouder                      6
GR West-Brabants Archief                                              portefeuillehouder                      6
GR Geweld in afhankelijkheidsrelaties (GIA) en Meldpunt crisiszorg    portefeuillehouder                      2
West-Brabant
Deelnemingen                                                          Gem.                  Boekwaarde    Progr.
                                                                      vertegenwoordiger     Deelneming
SAVER NV                                                              portefeuillehouder        € 925.712     3
Rewin NV                                                              portefeuillehouder         € 13.613     3
Brabant Water NV                                                      portefeuillehouder        € 228.849     5
NV Bank Nederlandse Gemeenten                                         portefeuillehouder         € 93.178     5
PZEM NV (voorheen Delta NV)                                           portefeuillehouder         € 38.118     5
Parkeerbeheer Bergen op Zoom BV                                       portefeuillehouder         € 18.000     3
Zwembad De Schelp en De Melanen BV                                    portefeuillehouder        € 100.000     4
N.V. Maatschappij ter bevordering Industrievestiging Bergen op Zoom   portefeuillehouder        € 402.750     3
(NV Aangenaam Bergen op Zoom)
Enexis Holding NV (ontstaan uit Essent NV)                            portefeuillehouder          € 1.132     5
Vordering op Enexis BV (ontstaan uit Essent NV) (ontbonden in 2020)   portefeuillehouder            € 1       5
Publiek Belang Elektriciteitsproductie BV (ontstaan uit Essent NV)    portefeuillehouder            € 1       5
Verkoop Vennootschap BV (ontstaan uit Essent NV) (ontbonden in 2020)  portefeuillehouder            € 1       5
CBL Vennootschap BV (ontstaan uit Essent NV) (ontbonden in 2020)      portefeuillehouder            $ 1       5
Claim Staat Vennootschap BV (ontstaan uit Essent NV)                  portefeuillehouder            € 1       5
                                  Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024        101
</pre>

====================================================================== Einde pagina 101 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 102 ======================================================================

<pre>   Zienswijzen op ontwerpbegrotingen                                Reactie: We begrijpen dat incidentele baten en lasten
   verbonden partijen                                               belangrijk zijn, echter of de begroting wel/niet in
                                                                    evenwicht is hangt niet alleen hier vanaf. Provincie heeft
   Op 23 juni 2020 heeft de behandeling van de verschillende        ons bevestigd dat onze begroting in evenwicht is; Zoals
   ontwerpbegrotingen van de verbonden partijen plaatsge-           in de inleidende tekst aangegeven, passen we deze
   vonden. U heeft daarbij besloten om ten aanzien van een          technische zienswijze vooralsnog niet aan, maar houden
   aantal van deze ontwerpbegrotingen zienswijzen in te dienen.     we ons aan de minimum vereisen van de BBV richtlijnen.
   Onderstaand zijn deze zienswijzen opgenomen en voor zover        (Technisch)
   beschikbaar zijn daaraan toegevoegd de reacties van de        3. De raad mist het financiële kengetal “structurele exploi-
   besturen van de betreffende verbonden partijen.                  tatieruimte” Opname van dit getal was als aanvullende
                                                                    financiële richtlijn 2021 meegegeven. De Raad vraagt
   GROGZ - GGD                                                      de GGD om dit voor 2021 uiterlijk in het 3e kwartaal 2020
   Algemene reactie AB GGD:                                         aan te leveren en vanaf 2022 structureel op te nemen in
   ln tegenstelling tot eerdere jaren hebben wij de ingekomen       de begroting.
   zienswijzen en onze reacties hierop gekwalificeerd in een        Reactie: We begrijpen de structurele exploitatieruimte
   tweetal categorieën, namelijk inhoudelijke- en technische        belangrijk is, echter of de begroting wel/niet in evenwicht
   zienswijzen. Wij kiezen er voor om voor de komende jaren een     is, hangt niet alleen hier vanaf. Provincie heeft ons
   prioriteit aan te brengen tussen deze twee categorieën. We       bevestigd dat onze begroting in evenwicht is; Zoals in
   kennen hierbij een hogere prioriteit toe aan de inhoudelijke     de inleidende tekst is aangegeven, passen we deze
   zienswijzen dan aan de technische zienswijzen. Tegelijkertijd    technische zienswijze vooralsnog niet aan, maar houden
   begrijpen wij de zienswijzen die van technische aard zijn,       we ons aan de minimum vereisten van de BBV richtlijnen.
   maar we zijn genoodzaakt om te prioriteren omdat we continu      (Technisch)
   moeten balanceren tussen middelen en capaciteit in een        4. De raad mist een kostenoverzicht van de wettelijke taken
   periode waarin de decentrale overheden steeds verder onder       ten opzichte van een kostenoverzicht van de aanvullende
   druk komen te staan. Zoals u van ons gewend bent, zetten         ambities bovenop de wettelijke taken van de GGD en
   wij ons uiteraard zo goed mogelijk in om te voldoen aan alle     verzoekt de GGD met ingang van 2022 deze uitsplitsing op
   wettelijke eisen rondom beheersing en verantwoording. Zo         te nemen in de begroting.
   toetst onze externe accountantsdienst en de provincie ieder      Reactie: De basis van de beleidsbegroting is gebaseerd
   jaar o.a. of we voldoen aan de BBV voorschriften. ln overeen-    op uitvoering van ons basispakket. Indien er sprake is
   stemming met deze partijen komen wij tot de conclusie dat we     van nieuw of gewijzigd beleid, wordt dit in de begroting
   voldoen aan de (minimum) vereisten van de BBV richtlijnen.       uitgesplitst weergegeven en dit moet separaat door het
   Tot slot zijn wij voornemens om deze werkwijze en afstem-        AB en middels zienswijzen door de raden goedgekeurd
   mingsmomenten de komende jaren voor te zetten.                   worden. (Technisch)
                                                                 5. De Raad verzoekt de GGD ten behoeve van de duide-
   Zienswijzen                                                      lijkheid van het overzicht met risico’s vanaf 2022 alleen
   1. De Raad mist het bij financiële richtlijn 2 voorgeschreven    risico’s op te nemen in de risicotabel; geen risico’s meer
       overzicht van de meerjarige bijdrage (2021 t/m 2024) van     die niet meer van toepassing zijn of waar reeds maatre-
       de deelnemers. De Raad vraagt de GGD om dit overzicht        gelen voor getroffen zijn.
       op basis van de beleidsbegroting 2021 alsnog uiterlijk in    Reactie: Wij evalueren onze risico’s en indien niet meer
       het 3e kwartaal 2020 aan te leveren en vanaf 2022 struc-     van toepassing, worden ze niet meer weergegeven in
       tureel op te nemen in de begroting.                          de risicomatrix. Dit is een jaarlijks terugkeren proces.
       Reactie: Per begroting 2022 geven we inzicht in de           (Inhoudelijk)
       meerjarige bijdrage per deelnemer, inclusief de grond-    6. De Raad vraagt de GGD om in 2021 minstens een inhou-
       slagen (aannames) in de relatie tot de schommelingen in      delijk en financieel grondig onderbouwd uitvoeringsplan
       het meerjarige perspectief van de totale deelnemersbij-      M@zl PO aan het Algemeen Bestuur ter vaststelling voor
       drage. Hierbij moet de kanttekening worden gemaakt dat       te leggen, al dan niet leidend tot een structurele begro-
       dit slechts een raming is. (Technisch)                       tingswijziging 2021.
   2. De Raad mist zowel een overzicht van de incidentele           Reactie: De pilot M@ZL PO is nog niet afgerond en
       lasten en baten als een overzicht van de verwachte stand     derhalve nog niet in de begroting 2021 meegenomen. Door
       begin en eind begrotingsjaar. Dit was specifiek aange-       de Coronacrisis heeft de pilot vertraging opgelopen en we
       geven bij financiële richtlijn 4. De Raad verzoekt de GGD    komen hierop tzt. bestuurlijk bij u terug. (Inhoudelijk)
       om deze overzichten vanaf 2022 structureel op te nemen
       in de begroting.
102               Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024
</pre>

====================================================================== Einde pagina 102 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 103 ======================================================================

<pre>7. De raad vindt het onvoldoende duidelijk hoe de GGD             tot er meer duidelijkheid was over de ordening onder de
    West-Brabant de kosten voor modernisering dienstver-          nieuwe Wet Ambulancezorg.
    lening wil dekken voor de periode 2021-2024. De raad
    verzoekt de GGD West-Brabant daarom om uiterlijk in           Onlangs werd de nieuwe Wet Ambulancezorg-
           e
    het 3 kwartaal van 2020 een meerjaren dekkingsplan te         voorzieningen door 2e en 1e Kamer aangenomen, met als
    overleggen aan het Algemeen Bestuur.                          doel het borgen van continuïteit en kwaliteit van ambulan-
    Reactie: Dit wordt nader toegelicht in een aanvullende        cezorg in Nederland. De wet regelt in de eerste plaats dat
    notitie op de modernisering van de dienstverlening dat in     er per veiligheidsregio één aanbieder is, die het alleen-
    het AB van juli voorligt. (Inhoudelijk)                       recht (en de plicht) heeft om ambulancezorg te leveren.
8. Af te zien van het geven van een zienswijze op de              Samen met de zorgplicht en de inkooprol van de zorgver-
    bestemming van het positieve resultaat 2019. Dit vanwege      zekeraar biedt dit een borging voor de continuïteit van de
    de door de COVID-19 uitbraak ontstane crisissituatie, de      ambulancezorg als integraal onderdeel van de keten van
    hiermee samenhangende verhevigde GGD-inzet en de              acute zorg. Daarnaast worden de huidige aanbieders van
    verwachte meerkosten voor de GGD.                             ambulancezorg voor onbepaalde tijd aangewezen. Door
    Reactie: In het AB van juli wordt ter vaststelling een        de ambulancezorg in Nederland aan te merken als een
    voorstel tot resultaatbestemming 2019 voorgelegd. Een         niet-economische dienst van algemeen belang (NEDAB),
    en ander hangt samen met de compensatie van Corona            wordt deze vrijgesteld van aanbesteding.
    vanuit de overheid. (Inhoudelijk)                             In de nieuwe wet is niets gegeregeld over de rechtsvorm
9. Het Algemeen bestuur van de GGD te laten instemmen             van de ambulancevoorzieningen. De huidige situatie
              e
    met de 1 Begrotingswijziging 2020 inzake CAO effecten.        waarin zowel publieke als private rechtsvormen naast
    Geen reactie                                                  elkaar bestaan, blijft ongewijzigd. Wettelijk is er dus geen
10. Wij houden vast aan de financiële richtlijn, die wij          beletsel, maar ook geen reden meer, om over te gaan naar
    hebben vastgesteld om taakstellend de bijdragen van de        een andere rechtsvorm. De forse financiële gevolgen
    gemeenten met 1% te verlagen t.o.v. de begroting 2020.        zoals hierboven geschetst blijven wel bestaan.
    Reactie: Deze zienswijze om vast te houden aan de
    taakstelling van –1% hebben we niet verwerkt in de        2. De raad verzoekt de RAV om de gemeenten in 2020 een
    beleidsbegroting 2021. We gaan hierover graag t.a.v.          voorstel te doen voor een nieuwe set prestatie-indica-
    de plusproducten nog in gesprek met de gemeente.              toren om de kwaliteit van de ambulancezorg te meten.
    (Inhoudelijk)                                                 De prestatie-indicatoren voor het spoedvervoer maken
                                                                  hiervan onderdeel uit (Responstijd A1 5,5% en responstijd
RAV                                                               A2 5%).
Zienswijzen                                                       Reactie: Ambulancezorg Nederland (AZN) heeft in 2019
1. De raad verzoekt de RAV om na de inwerkingtreding van          het Kwaliteitskader Ambulancezorg 1.0 vastgesteld.
    de Wet Ambulancezorg de mogelijkheden om over te              Dit kwaliteitskader geeft inzicht in de kwaliteit van de
    gaan naar de meest geschikte rechtsvorm voor te leggen        ambulancezorg en biedt handvatten voor verbetering en
    aan het AB. Deze overgang mag voor gemeenten niet             is een nieuwe stap in het kwaliteitsbeleid en -denken van
    leiden tot nadelige (financiële) gevolgen.                    de ambulancezorg in Nederland. Er is meer samenhang,
    Reactie: In 2016 werd in opdracht van het DB RAV              meer focus en betere afstemming op de keten. Met dit
    onderzoek gedaan naar een alternatieve rechtsvorm             kwaliteitskader wil de ambulancezorg bijdragen aan
    voor de huidige gemeenschappelijke regeling, door Van         de gezamenlijke ambitie van de partners in de acute
    Benthem & Keulen Advocaten en Notarissen in samen-            zorgketen: de juiste zorg bieden, van de juiste kwaliteit,
    werking met pensioenspecialisten van PWC en Mercer.           door de juiste professional op het juiste moment.
    Het advies luidde dat de rechtsvorm van een stichting,        Uitgangspunt voor dit kwaliteitskader is de nota Goede
    met zogenaamde ANBI-status, vanuit juridisch oogpunt          Ambulancezorg.
    het meest zou voldoen aan de door het DB gestelde
    uitgangspunten en de governance-eisen in de gezond-           Kwaliteit binnen de ambulancesector is jarenlang
    heidszorg. Echter, een transitie van GR naar stichting        uitsluitend beoordeeld op aanrijtijden. Op tijd rijden is
    brengt een wisseling van pensioenfonds met zich mee           zeker een belangrijk aspect bij de dienstverlening. Maar
    (van ABP naar PFZW), en zou daardoor forse financiële         kwaliteit van ambulancezorg is meer dan dat. Daarnaast
    gevolgen hebben voor de RAV (naar schatting destijds          vraagt ‘tijdigheid’ om een genuanceerdere benadering
    ruim 5 miljoen euro). Mede daarom is in het AB RAV van        dan alleen de beoordeling of de ambulance bij een
    5 juli 2017 besloten om te wachten met de besluitvorming      spoedrit binnen 15 minuten ter plaatse was.
                                       Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024                 103
</pre>

====================================================================== Einde pagina 103 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 104 ======================================================================

<pre>                                                                      OMWB
         Het kwaliteitskader 1.0 legt een basis voor een volwassen    1. In de kadernota en ontwerpbegroting is niet ingegaan
         beoordelingskader van de kwaliteit van de ambulan-              op het aandringen op bezuinigingen door diverse
         cezorg, waarin alle aspecten die bijdragen aan kwaliteit        deelnemers. De OMWB moet actief zoeken naar effici-
         van zorg worden (mee)gewogen, gelijkwaardig én                  encymaatregelen met een kostenbesparend effect.
         in samenhang.                                                   Deze maatregelen moeten wel gebaseerd zijn op een
                                                                         reële onderbouwing.
         De zeven uitgangspunten van goede zorg uit de nota              Reactie: Het DB heeft de directie opdracht gegeven om
         Goede Ambulancezorg zijn: 1. Bereikbaar en beschikbaar;         in 2020 een onderzoek in te stellen naar mogelijkheden
         2. Patiëntgericht; 3. Veilig; 4. Professioneel; 5. Afgestemd    voor kostenreductie in combinatie met efficiencyverbe-
         met ketenpartners; 6. Continu geëvalueerd en waar nodig         teringen. En daarover in het voorjaar van 2021 aan het
         verbeterd; 7. Geleverd door organisaties die hun zaken op       bestuur te rapporteren. Na bestuurlijk overleg in 2021
         orde hebben.                                                    zullen de resultaten van het onderzoek verwerkt worden
                                                                         in de begroting 2022/2023.
         Het kwaliteitskader 1.0 maakt bovenstaande zeven             2. Hoewel de stijging van de kosten op het totaal wel binnen
         punten inzichtelijk en toetsbaar. Hiervoor zijn 26 signalen     de verwachte bandbreedte blijft, adviseren wij de OMWB
         beschreven. Van deze 26 signalen zijn er 13 geoperationa-       om kritisch te zijn op kostenontwikkelingen. Hierbij
         liseerd die in 2020 meetbaar zijn. De overige 13 signalen       gaat het bijvoorbeeld om de huisvesting en ICT. Voor
         (in rood weergegeven) worden in de komende drie jaar            huisvesting is in het verleden al aangekondigd naar een
         uitgewerkt conform een doorontwikkelagenda. In 2023             goedkopere oplossing te zoeken.
         wordt het kwaliteitskader Ambulancezorg 2.0 verwacht,           Reactie: Wij delen deze mening. De (veronderstelling van
         met definitieve normen en een volledige set van signalen.       de) toezegging m.b.t. huisvesting is ons niet bekend.
         De responstijden A1 en A2 maken onderdeel uit van            3. Financiële gevolgen van beleidsontwikkelingen zijn in de
         uitgangspunt 1 ‘Bereikbaar en beschikbaar’.                     ontwerpbegroting geduid. Cijfermatig is hiervan meestal
                                                                         nog geen goede inschatting te maken. De uitwerking
    WVS                                                                  hiervan zal plaatsvinden via de werkprogramma’s van
                                                                         de deelnemers. Dit kan natuurlijk effect hebben op de
    Zienswijze:                                                          omvang werkprogramma’s.
    WVS dient taakstellend de gemeentelijke bijdrage met 1 % te          Reactie: Dit is juist, dat geschiedt inderdaad via
    verlagen t.o.v. de begroting 2020.                                   de werkplannen.
    Reactie DB: Zoals u bekend is, zijn de exploitatiekosten van      4. De effecten van de Corona crisis zullen ook voor de
    WVS in slechts (zeer) beperkte mate echt beïnvloedbaar.              OMWB en hun eigenaren voelbaar zijn. De begroting
    Het overgrote deel van de exploitatiekosten bestaat uit              gaat aan deze effecten voorbij, omdat de begroting al in
    (SW-)loonkosten. Door WVS wordt al jarenlang een zeer                concept gereed was toen het virus om zich heen greep.
    terughoudend investeringsbeleid gevoerd. Nieuwe investe-             Veel gemeenten zullen moeten bezuinigen, maar ook
    ringen of vervangingen worden slechts gedaan als dit echt            de OWMB zal met extra kosten worden geconfronteerd
    niet anders kan en / of dit vanuit financieel oogpunt gunstig        door de huidige crisis. Onderzoek de mogelijkheden tot
    is. De bedrijfskosten van WVS behoren, vergeleken met                afschalen van de overige risico’s zodat opvang van de
    SW-bedrijven van gelijke grootte, tot de laagste in Nederland.       huidige crisis binnen de begroting en de bestaande risico-
    WVS behoort tot de top 5 van SW-bedrijven met de meest               reserve mogelijk is.
    efficiënte bedrijfsvoering en wij zullen er alles aan doen deze      Reactie: Met de eventuele gevolgen van het corona virus
    positie te behouden. Daar waar kostenbesparingen gerea-              voor de OMWB is (reeds) rekening gehouden in de risico-
    liseerd kunnen worden, zullen wij die zeker doorvoeren en            paragraaf en risicovoorziening in de begroting 2021.
    toelichten in de (herziene) begroting en meerjarenramingen.
    Een intensievere samenwerking met het Werkplein Hart              GRVR
    van West Brabant en de ISD Brabantse Wal, leidt tot meer          1. Opnieuw aan de VRMWB aandacht te vragen voor de
    mensen in ontwikkeling brengen die extra ondersteuning               financiële uitdagingen waar gemeenten mee kampen.
    nodig hebben zodat ze zo zelfstandig mogelijk aan het werk           Groei van de bijdrage van gemeenten aan de GR VRMWB
    kunnen. De positieve effecten daarvan leiden tot een hogere          is geen vanzelfsprekendheid. De raad wordt wederom
    besparing op de uitkeringen en daarmee ook tot de gewenste           voorgesteld bij de VRMWB erop aan te dringen dat
    besparingen op de gemeentebegroting.                                 nieuw beleid gefinancierd wordt door bestaand beleid te
                                                                         schrappen of te verminderen.
104                Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024
</pre>

====================================================================== Einde pagina 104 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 105 ======================================================================

<pre>    Reactie: Zoals in de begroting 2021 aangegeven geldt         kostenstijgingen/inkomstenderving (ICT, archiefzorg, AVG,
    bij nieuw beleid ‘oud voor nieuw’ tenzij er sprake is van    accountant, uittreding Tholen) die budgettair neutraal in
    nieuwe exogene omstandigheden.                               de begroting is verwerkt. Daarmee zijn de mogelijkheden
2. Wij houden vast aan de financiële richtlijn, die wij          binnen de bedrijfsvoering op. Een bezuiniging op de
    hebben vastgesteld om taakstellend de bijdragen van          strategische taken betekent dat gesneden moet worden
    de gemeenten met 1% te verlagen t.o.v. de begroting          in de personele kosten. Zoals aangegeven in onze aanbie-
    2020.Aan de VRMWB wordt verzocht om in de volgende           dingsbrief, is dan een takendiscussie aan de orde.
    begrotingen een specificatie van de lasten en baten per      Vanwege het focustraject dat we eind 2018 hebben
    programma op te nemen in een bijlage van de begroting.       afgerond en de noodzaak om zeker in deze tijd
    In de begroting 2020 ontbreekt een meerjarig investe-        de West-Brabantse economie te stimuleren en te
    ringsplan. Aan de VRMWB zal worden verzocht om vanaf         vernieuwen, vinden we een takendiscussie niet gewenst.
    de begroting 2021 dit op te nemen. Tevens wordt aandacht     75% van onze begroting betreft de uitvoeringsgerichte
    gevraagd voor de opgenomen prestatie-indicatoren.            taken. De gemeentelijke lasten worden bepaald door
    Vermelding met een norm en een toelichting is gewenst.       de afname van producten. Hierin ligt de keuze bij de
    Reactie: De financiële ruimte van gemeenten is beperkt       gemeente zelf.
    door de ontwikkelingen in het sociaal domein en de
    verminderde bijdrage van het Rijk in het Gemeentefonds. RBL
    Deze financiële situatie van gemeenten heeft geleid tot
    een bezuinigingsopdracht aan de veiligheidsregio van 2,5 Zienswijze:
    % structureel met ingang van 2021.                        Wij houden vast aan de financiële richtlijn, die wij hebben
                                                              vastgesteld om taakstellend de bijdragen van de gemeenten
BWB                                                           met 1% te verlagen t.o.v. de begroting 2020.
                                                              Reactie: Het RBL is een “echte” uitvoeringsorganisatie,
Zienswijze:                                                   waarvan de kosten 80% van de kosten personeels-
Wij houden vast aan de financiële richtlijn, die wij hebben   kosten betreft. Het is een hele platte organisatie, met
vastgesteld om taakstellend de bijdragen van de gemeenten     een éénhoofdige leiding en een kleine administratieve
met 1% te verlagen t.o.v. de begroting 2020.                  ondersteuning (die ook nog laag ingeschaald zijn). en zeer
Reactie: Intern wordt bij de BWB kritisch gekeken naar de     beperkte huisvestingskosten. De personele formatie voor
mogelijkheden tot efficiëntievoordelen en kostenbesparingen. leerplichtambtenaren (die wij als gemeente overigens niet
NB: In de vergadering van het AB waarin de begroting 2021     afnemen) en administratieve ondersteuning is gebaseerd
is behandeld heeft BoZ tegen gestemd vanwege niet voldoen op de landelijk hiervoor vastgestelde normen; onze regio zit
aan de ingediende zienswijze. Ook Breda en Dongen hebben hierbij op het minimum.
niet ingestemd met de voorliggende begroting. Omdat echter
de vereiste meerderheid van de deelnemers wel heeft           ISD
ingestemd is de begroting conform vast gesteld.
                                                              Zienswijze:
RWB:                                                          Wij houden vast aan de financiële richtlijn, die wij hebben
1. De gevolgen van de Coronacrisis in beeld te brengen in     vastgesteld om taakstellend de bijdragen van de gemeenten
    de tussentijdse bestuursrapportages.                      met 1% te verlagen t.o.v. de begroting 2020.
    Reactie: Op 1 juli stelde het algemeen bestuur de eerste  Reactie: Het bestuur van de ISD BW heeft, in het kader
    bestuursrapportage 2020 vast. Daarin en in de begelei-    van de Uitvoeringsagenda 2019-2020’ zichzelf al een
    dende brief, beschrijven we de gevolgen van corona. In    ombuiging van € 240.000 op de bedrijfsvoering opgelegd.
    de eerste bestuursrapportage doen we dat globaal, in de Bergen op Zoom heeft een aanvullende richtlijn (8)
    tweede maken we dat concreet.                             opgenomen waarin wordt gesteld dat een taakstelling
2. Wij houden vast aan de financiële richtlijn, die wij       van 1% op de gemeentelijke bijdrage wordt opgelegd.
    hebben vastgesteld om taakstellend de bijdragen van de    Nu in de kadernota niet expliciet op deze richtlijn 8
    gemeenten met 1% te verlagen t.o.v. de begroting 2020.    van Bergen op Zoom wordt ingegaan, is duidelijk dat
    Reactie: Het bestuur volgt deze lijn niet. Per saldo      geen extra taakstelling van 1% bovenop de € 240.000
    betekent een taakstellende bezuiniging van 1% ten         wordt meegenomen.
    opzichte van de begroting 2020 een bezuiniging van
    4%, vanwege de gestegen loonkosten. Deze komt
    dan voor RWB bovenop de 5% aan onvermijdelijke
                                      Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024              105
</pre>

====================================================================== Einde pagina 105 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 106 ======================================================================

<pre>   ICT                                                              WBA
   Zienswijze:                                                      Zienswijze:
   Afhankelijk van het besluit om wel of niet door te gaan met      Wij houden vast aan de financiële richtlijn, die wij hebben
   de GR ICT WBW in de gemeenteraad van juni 2020, zal dit          vastgesteld om taakstellend de bijdragen van de gemeenten
   consequenties hebben voor onze gemeentelijke bijdrage aan        met 1% te verlagen t.o.v. de begroting 2020.
   ICT WBW voor 2020 en verder. Bij een besluit om uit te treden    Reactie: Het WBA heeft besloten geen individuele bezuini-
   zullen wij in ieder geval niet meer investeren in de overgang    gingsvoorstellen te honoreren. Dit is niet realistisch omdat de
   naar een gezamenlijke infrastructuur. De lopende exploita-       uitvoering van de archief wettelijke taken door het WBA voor
   tiekosten zullen we uiteraard wel voor onze rekening nemen.      alle gemeenten op een gelijk niveau dient te geschieden. De
   Wij kunnen ons niet vinden in uw standpunt dat er geen 1%        raad is hierover in april 2020 geïnformeerd. Door het beëin-
   kan worden bezuinigd zoals wij u hebben gevraagd in de           digen van de plustaak in 2021 en de verkoop van het pand in
   kadernota. Wij verzoeken u uw begroting alsnog zo aan te         Oudenbosch eind 2020 zal er vanaf 2021 voor Bergen op Zoom
   passen dat deze 1% bezuiniging wordt gehaald.                    een bezuiniging gerealiseerd worden die hoger is dan de
   Reactie: Er is geen reactie op deze zienswijze gegeven.          gevraagde 1%.
                                                                    GIA
                                                                    De GIA is pas recent in werking getreden. Geen zienswijzen
                                                                    ingediend.
   Financiële- en beleidsmatige richtlijnen begrotingen Gemeenschappelijke Regelingen 2022
   Algemene financiële richtlijnen Gemeenschappelijke               3. De begroting dient te worden opgesteld op basis van
   Regelingen KADERS/BEGROTING 2022                                     ongewijzigd beleid. Dat wil zeggen dat geen nieuwe
   Ten aanzien van de hieronder geformuleerde algemene finan-           taken of uitbreiding van bestaande taken in de primitieve
   ciële richtlijnen is (bij 4 en 5) cursief toegelicht waarom deze     begroting mogen worden opgenomen, tenzij dit eerder
   richtlijnen zijn opgenomen.                                          door het Algemeen Bestuur is besloten.
                                                                    4. De begroting bevat een overzicht met het verloop de
   1. Van het Dagelijks Bestuur (DB) van de                             reserves. In dit overzicht is te zien wanneer en voor welk
       Gemeenschappelijke Regeling (GR) wordt verwacht dat zij          bedrag per jaar de reserve wordt ingezet. Ook bevat dit
       een structureel financieel-sluitende meerjarenbegroting          overzicht een toelichting waar in het doel van de reserve
       2022-2025 aanbiedt aan de deelnemers. De gehanteerde             wordt omschreven.
       begrotingsuitgangspunten door de GR dienen in de                 Met richtlijn 4 willen we inzicht krijgen in doel, looptijd,
       begroting 2022 van de GR inzichtelijk te worden gemaakt.         etc. van de reserves van de GR’en, zodat raden nut en
       In de begroting 2022 dient een overzicht te worden               noodzaak ervan kunnen beoordelen.
       opgenomen met de meerjarige bijdrage (2022 t/m 2025)         5. De begroting 2022 dient te worden opgesteld op basis
       per deelnemer.                                                   van een gelijkblijvende gemeentelijke bijdrage t.o.v.
   2. De begroting en jaarrekening dienen te voldoen aan het            het begrotingsjaar 2021. Als dit leidt tot beleidsmatige
       Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). Dit betekent          keuzes dienen deze aangegeven te worden in de kaders
       dat de voorgeschreven gegevens dienen te worden                  voor de begroting 2022. Voor de meerjarenbegroting
       opgenomen. Met name wordt aandacht gevraagd voor:                2022-2025 dient deze gelijkblijvende bijdrage voorlopig als
       a. een overzicht van incidentele lasten en baten per             uitgangspunt genomen te worden.
            programma;                                                  Met richtlijn 5 proberen we een grote gemene deler
       b. een specificatie van lasten en baten per programma;           te vinden voor een ‘bezuinigingsopdracht’ aan GR’en.
       c. het opnemen van een meerjarig investeringsplan in de          Uitgangspunt is dat CAO ontwikkeling en inflatie dienen
            begroting;                                                  met de voorgestelde richtlijn binnen de eigen begroting
       d. het opnemen van (prestatie) indicatoren in de                 opgevangen te worden.
            begroting;                                                  In richtlijn 5 is ook het volgende aangegeven ‘Als dit
       e. de verwachte stand begin en eind begrotingsjaar van           leidt tot beleidsmatige keuzes dienen deze aangegeven
            Eigen en Vreemd vermogen.                                   te worden in de kaders voor de begroting 2022.’ Een GR
                                                                        zal CAO ontwikkeling en inflatie moeten meenemen
106               Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024
</pre>

====================================================================== Einde pagina 106 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 107 ======================================================================

<pre>     bij het opstellen van hun begroting (realistisch ramen).        ketenaanpakken heeft, waarbij passende aansluiting
     Ook kunnen er voor iedere GR andere maatschappelijke            op het lokale beleid leidend is. Voor kwetsbare burgers
     ontwikkelingen spelen die van invloed kunnen zijn op de         die onvoldoende regie kunnen voeren levert de GGD in
     taken die ze uitvoeren en hoe ze die moeten uitvoeren.          afstemming met ketenpartners de benodigde bijdrage aan
     Een gelijkblijvende bijdrage leidt tot een tekort in de         een adequaat vangnet.
     begroting dat eigenlijk alleen kan worden opgelost door      2. De 3 in de ‘Agenda van de Toekomst’ opgenomen (hoofd)
     bepaalde taken niet uit te voeren of op een ander niveau        ambities zijn leidend voor de opstelling van de Begroting
     uit te voeren. Het is zaak dat GR’en in hun Kaderbrief          2022. De GGD zorgt er tevens voor dat in deze begroting:
     aangeven welke opties er zijn om de bezuiniging te              a. De in overleg met gemeenten aangescherpte presta-
     behalen en de gemeenten kunnen (moeten) daarin dan                  tie-indicatoren zijn opgenomen, met het doel beter
     een keus maken. Die keus kan zijn om bepaalde taken niet            zicht te verkrijgen op de te behalen resultaten.
     uit te voeren of op een ander niveau, maar die keus kan         b. Een overzicht is opgenomen met een uitsplitsing van
     ook zijn om een hogere bijdrage te accepteren.                      de kosten van de basistaken en de kosten van de
     De gedachte achter de gelijkblijvende bijdrage is dus               aanvullende ambities die de GGD bovenop deze taken
     om de GR’en uit te dagen te komen tot een inhoudelijke              uitvoert.
     discussie, zodat de raden in februari als de kaderbrieven       c. Aangegeven wordt welke taak/taken – op basis van
     ter discussie op tafel liggen (inhoudelijke) keuzes                 de in 2021 uitgevoerde verkenning – mogelijk uit
     kunnen maken.                                                       het basistakenpakket gehaald kunnen worden en
6. Een positief resultaat vloeit terug naar de deelnemers.               in volgende jaren als plusproduct kunnen worden
     De GR kan hiervan afwijken; hiertoe dient het DB een                ingekocht.
     expliciet en gemotiveerd voorstel tot resultaatbestemming    3. Eén  van de ambities van de GGD betreft de verdere
     voor te leggen aan het Algemeen Bestuur van de GR.              uitbouw en versterking van de preventieve taken.
7. In de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobe-                   Belangrijk onderdeel hiervan is het regionaal en lokaal
     heersing is aandacht voor de risico’s door deze te kwanti-      invulling geven aan het Nationale Preventieakkoord; dit
     ficeren, te prioriteren en de beheersingsmaatregelen te         via het maken van onderbouwde keuzes in maatregelen.
     benoemen.                                                       In goede samenwerking met gemeenten en lokale keten-
8. Binnen twee jaar na inwerkingtreding van de wijziging             aanpakken bouwt de GGD voort aan maatregelen die
     van de Wet gemeenschappelijke regelingen brengen                inwoners stimuleren “de gezonde keuze te maken”.
     de deelnemers de regeling in overeenstemming met de          4. Per 2020 is aan de GGD een structurele bijdrage van
     gewijzigde Wgr.                                                 € 150.000,- toegekend voor een beleidsintensivering op het
                                                                     gebied van infectieziektebestrijding. Deze extra middelen
Bovengenoemde financiële richtlijnen gelden voor                     hebben een stevige impuls aan infectieziektepreventie
BWB, GGD, ICT WBW, OMWB, RBL, RWB, VR, WBA en                        gegeven. Naar aanleiding van de COVID-19 uitbraak in
WVS. Uiteraard kunnen deze algemene financiële richt-                2020, vragen wij de GGD uiterst alert en paraat te zijn om
lijnen ook van toepassing worden verklaard op andere                 een mogelijke uitbraak van een nieuwe infectieziekte
Gemeenschappelijke Regelingen.                                       te voorkomen.
                                                                  5. Ten behoeve van de ‘Modernisering van de
De GR RAV en de ISD beschikken in dit overzicht over afwij-          GGD-dienstverlening’ heeft het Algemeen bestuur
kende financiële richtlijnen. E.e.a. is toegelicht bij de RAV        ingestemd met de vorming van een bestemmingsreserve
en ISD.                                                              van € 300.000,- (vanuit het positief resultaat 2019). In de
                                                                     begroting 2022 geeft u een beschrijving van deze moder-
Beleidsmatige richtlijnen en specifieke (aanvullende)                niseringsslag en de effecten hiervan plus inzicht in het
financiele richtlijnen KADERS / BEGROTING 2022                       verloop van deze reserve.
                                                                  6. Per 2021 heeft het rijk de Decentrale Uitkering
GGD                                                                  Uitstapprogramma Prostituees (DUUP) ingevoerd
Beleidsmatige richtlijnen kaderbrief/begroting 2022 GGD              met Tilburg als centrumgemeente voor Midden- en
West-Brabant                                                         West-Brabant en Zeeland. In 2021 blijft de landelijke
1. De GGD voert in West-Brabant de in de Wet Publieke                bijdrage voor het uitstapprogramma nog gelijk aan 2020
     gezondheid aan de gemeenten opgedragen taken                    en is ook al een gemeentelijke bijdrage van maximaal
     uit. Op onderdelen betreft dit ook taken die vallen             € 150.000,- in uw begroting voor 2021 opgenomen. Vanaf
     onder de Jeugdwet, Omgevingswet en de wet op de                 2022 is landelijk voor West-Brabant € 40.000,- minder
     Veiligheidsregio’s. De GGD blijft alert op de rol die zij in    beschikbaar. Op basis van een evaluatie in 2021 laat u
                                        Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024                  107
</pre>

====================================================================== Einde pagina 107 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 108 ======================================================================

<pre>       het Algemeen bestuur een Besluit nemen over hoe het        Beleidsmatige richtlijnen GR VR:
       uitstapprogramma vanaf 2022 het best gecontinueerd         De Veiligheidsregio heeft als taak zorg te dragen voor crisis-
       kan worden en in welke mate daarbij een gemeentelijke      beheersing, risicobeheersing, brandweerzorg, bevolkingszorg
       bijdrage benodigd is.                                      en geneeskundige hulpverlening bij rampen en crises met
    7. In de begroting 2021 is opgenomen dat de GGD inzet op      als doel gezamenlijk de fysieke veiligheid en maatschappe-
       preventie van ziekteverzuim binnen het primair onderwijs.  lijke continuïteit in de regio te borgen. Zodoende draagt de
       U zou graag de M@zl-aanpak in het PO willen invoeren en    veiligheidsregio Midden- en West-Brabant bij aan een veilige
       u verwacht hiervoor extra middelen nodig te hebben. In     omgeving.
       een voorstel onderbouwt u wat de implementatie van M@
       zl in het PO inhoudelijk en financieel voor gevolgen heeft In het beleidsplan 2019-2023 zijn actiepunten opgenomen,
       en u legt dit in een te nemen Besluit aan het Algemeen     die uiterlijk in 2023 moeten zijn gerealiseerd. In de kaderbrief
       bestuur voor.                                              2022 geeft de Veiligheidsregio aan welke actiepunten in 2022
                                                                  centraal staan. In de begroting geeft de Veiligheidsregio aan
    OMWB                                                          op welke wijze deze actiepunten worden ingevuld.
    Beleidsmatige richtlijnen begroting 2022 OMWB
    1. De begroting 2022 moet Omgevingswetproof worden            De begroting 2022 bevat informatie en kengetallen met infor-
       opgesteld. Dit betekent concreet dat de organisa-          matie over toezicht en handhaving van:
       torische, financiële en beleidsmatige gevolgen van         BRZO- bedrijven
       de Omgevingswet vertaald worden in de begroting.           BRZO+ -bedrijven
       De gevolgen mogen niet automatisch leiden tot een          Zorginstellingen
       verhoging van de deelnemersbijdrage, mogelijk wel tot      Overig
       een verschuiving. De resultaten van het toegezegde effici-
       ency-onderzoek (eind 2020/begin 2021) worden concreet      De begroting 2022 bevat kengetallen/ informatie over de
       (herleidbaar) in de begroting 2022 opgenomen. Efficiënter  omvang van het ambtelijk apparaat /organisatie alsmede van
       werken kan leiden tot een lagere deelnemersbijdrage.       de financiële ramingen daarvan.
    2. De deelnemersbijdrage voor Programma 1 (verplichte
       basistaken) in 2022 moet gebaseerd zijn op de nieuwe       De begroting 2022 bevat informatie en kengetallen (voor zover
       verplichte basistaken volgens de Omgevingswet en het       nog niet opgenomen en zo mogelijk steeds op een eenduidige
       efficiencyonderzoek.                                       manier) over de prestaties van het apparaat:
    3. Breng in de begroting de gevolgen van de “warme”           a. Onderdeel repressie
       overdracht bodemtaken van provincie naar gemeenten         b. Onderdeel preparatie
       voor zowel de omgevingsdienst als deelnemers(bijdrage)     c. Onderdeel preventie/pro-actief
       in beeld.                                                  d. Onderdeel meldkamer
    4. Hanteer bij het opstellen van de begroting het principe    e. Onderdeel controles, toezicht en handhaving
       nieuwe werkzaamheden voor oud. Kijk eveneens kritisch
       naar bestaande werkzaamheden en evalueer deze tijdig       WVS
       (nut en noodzaak).                                         Aanvullende financiële richtlijnen WVS:
    5. Hanteer bij het opstellen van de begroting de              1. De gevolgen van de besluitvorming over de ketensamen-
       voorwaarden uit de vastgestelde Nota verbonden partijen         werking worden verwerkt in de begroting.
       West-Brabant.                                              2. Wat betreft gezamenlijke activiteiten met het Werkplein
    6. Neem de resultaten uit de evaluatie van de MWB-norm             Hart van West-Brabant en de ISD Brabantse Wal, zorgt
       (incl. financieringssystematiek) mee in de begroting 2022.      WVS er voor dat hetgeen daarover in haar begroting is
                                                                       opgenomen aansluit bij de begrotingen van het werkplein
    VR                                                                 en de ISD. De drie begrotingen zijn de basis voor de
    Aanvullende financiële richtlijnen GR VR:                          ketenbegroting.
    De Gr wordt gevraagd om transparantie van budgetten           3. De WVS biedt inzicht in de mogelijkheden om de kosten
    door middel van productkaarten waarbij met scenario’s              voor de bedrijfsvoering terug te brengen tot het noodza-
    de gevolgen in beeld te brengen waarop keuzes gemaakt              kelijke minimum. Hierin zijn ook de synergievoordelen als
    kunnen worden die kunnen leiden tot meer financiële                gevolg van het samenvoegen van bedrijfsvoeringstaken
    beheersbaarheid ( de zogenaamde zero-based methode).               binnen de ketensamenwerking opgenomen.
108               Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024
</pre>

====================================================================== Einde pagina 108 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 109 ======================================================================

<pre>Beleidsmatige richtlijnen WVS begroting 2022                    Beleidsmatige richtlijnen begroting 2022 gemeenschappe-
1. Om invulling te geven aan de ambities omtrent de             lijke regelingen Regio West-Brabant
    ketensamenwerking met het Werkplein Hart van                1. In de 2e bestuursrapportage wordt een voortgangsrap-
    West-Brabant en ISD Brabantse Wal, stelt WVS in                 portage verwacht over de realisering van het actiepro-
    gezamenlijkheid met de Werkpleinen en in overleg met            gramma 2019-2023.
    de deelnemende gemeenten jaarlijks een gezamen-             2. In de begroting 2022 wordt een doorkijk gegeven naar het
    lijke ketenopdracht op. Wij verwachten dat WVS deze             actieprogramma vanaf 2023.
    ketenopdracht zowel door vertaalt in de begroting voor      3. In de begroting 2022 dient een voorstel opgenomen te
    2022 als in een integrale ketenbegroting.                       zijn over de voortzetting van de financiering van het
2. WVS-groep maakt inzichtelijk welke activiteiten en               programma VTE.
    risico’s verbonden zijn aan de afbouw van het huidige SW
    bestand in combinatie met de opdrachtportefeuille en        RAV
    stelt maatregelen voor om nadelige financiële gevolgen      Financiële richtlijnen begroting 2022 RAV
    daarvan zoveel mogelijk te beperken.                        De financiële richtlijnen wijken bij RAV af van de algemene
3. WVS-groep besteedt in de begroting aandacht aan de           regionale voorbereide financiële richtlijnen. Dit heeft met de
    visie en ambitie rondom de doorontwikkeling van het         specifieke wijze van financieren van de RAV te maken. De
    leerwerkbedrijf. Daarbij verwachten we dat de gemaakte      zorgverzekeraars betalen de RAV, de gemeentelijke bijdrage
    keuzes rond de verschillende PMC’s vertaald worden in       is al jaren € 0,00. Financiële richtlijnen over CAO, indexatie of
    concrete interne doelstellingen en acties die bijdragen     gelijkblijvende gemeentelijke bijdrage worden daarom niet
    aan het realiseren van de ketenopdracht.                    opportuun geacht.
4. In de begroting 2022 zijn maatregelen opgenomen om de
    financiële gevolgen van de coronacrisis (gedeeltelijk) op   1. Van het Dagelijks Bestuur (DB) van de
    te vangen.                                                      Gemeenschappelijke Regeling (GR) wordt verwacht dat zij
                                                                    een structureel financieel-sluitende meerjarenbegroting
RBL                                                                 2022-2025 aanbiedt aan de deelnemers. De gehanteerde
Beleidsmatige richtlijnen RBL kaderbrief/begroting 2022             begrotingsuitgangspunten door de GR dienen in de
Geen                                                                begroting 2022 van de GR inzichtelijk te worden gemaakt.
                                                                    In de begroting 2022 dient een overzicht te worden
BWB                                                                 opgenomen met de meerjarige bijdrage (2022 t/m 2025)
Beleidsmatige richtlijnen RBL kaderbrief/begroting 2022             per deelnemer.
Geen                                                            2. De begroting en jaarrekening dienen te voldoen aan het
                                                                    Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). Dit betekent
ICT WBW                                                             dat de voorgeschreven gegevens dienen te worden
Beleidsmatige richtlijnen RBL kaderbrief/begroting 2022             opgenomen. Met name wordt aandacht gevraagd voor:
Geen                                                                a. een overzicht van incidentele lasten en baten per
                                                                         programma;
RWB                                                                 b. een specificatie van lasten en baten per programma;
Specifieke financiële richtlijn voor de Regio West-Brabant          c. het opnemen van een meerjarig investeringsplan in de
Bij de uitvoeringsgerichte taak Kleinschalig Collectief Vervoer          begroting;
geldt voor de vervoersprijs per eenheid een aanpassing aan          d. het opnemen van (prestatie) indicatoren in de
de hand van de branchegerichte NEA-index. Verder worden                  begroting;
de vervoerslasten begroot aan de hand van het geprognos-            e. de verwachte stand begin en eind begrotingsjaar van
ticeerde gebruik van de vervoersvoorziening. Doorbelasting               Eigen en Vreemd vermogen.
van kosten aan gemeenten en provincie vindt plaats op basis 3. In de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobe-
van realisatie.                                                     heersing is aandacht voor de risico’s door deze te kwanti-
                                                                    ficeren, te prioriteren en de beheersingsmaatregelen te
                                                                    benoemen.
                                                                4. Binnen twee jaar na inwerkingtreding van de wijziging
                                                                    van de Wet gemeenschappelijke regelingen brengen
                                                                    de deelnemers de regeling in overeenstemming met de
                                                                    gewijzigde Wgr.
                                      Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024                     109
</pre>

====================================================================== Einde pagina 109 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 110 ======================================================================

<pre>   Beleidsmatige richtlijnen begroting 2022 RAV                        In de begroting 2022 dient een overzicht te worden
   1. De RAV waarborgt onder de nieuwe wet ambulancezorg               opgenomen met de meerjarige bijdrage (2022 t/m 2025)
        de kwaliteit en continuïteit van de ambulancezorg in           per deelnemer.
        heel haar werkgebied. De ambulancezorg dient blijvend     2.   De begroting dient te worden opgesteld op basis van
        te worden uitgevoerd zonder gemeentelijke financiële           ongewijzigd beleid. Dat wil zeggen dat geen nieuwe
        bijdragen.                                                     taken of uitbreiding van bestaande taken in de primitieve
   2. De RAV informeert de gemeenten tijdig en volledig over           begroting mogen worden opgenomen. Tenzij dit eerder
        de wijze waarop zij de ambulancezorg onder de nieuwe           door het Algemeen Bestuur is besloten.
        wet uit gaat voeren.                                      3.   De begroting dient te voldoen aan het Besluit Begroting
   3. Het Algemeen Bestuur heeft de definitieve besluitvorming         en Verantwoording (BBV). Dit betekent dat de voorge-
        over de meest geschikte rechtsvorm voor de RAV uitge-          schreven gegevens in de begroting dienen te worden
        steld totdat er duidelijkheid is over de nieuwe ordening       opgenomen.
        van de ambulancezorg. De RAV informeert de gemeenten           Met name wordt aandacht gevraagd voor:
        over de mogelijkheden om over te gaan naar de meest             • Overzicht van incidentele lasten en baten;
        geschikte rechtsvorm. De overgang mag voor gemeenten            • Opnemen van (prestatie) indicatoren in de begroting;
        niet leiden tot nadelige (financiële) gevolgen.                 • Verwachte stand begin en eind begrotingsjaar van
   4. De RAV monitort de kwaliteit van ambulancezorg aan de                 Eigen en Vreemd vermogen.
        hand van het landelijke kwaliteitskader en neemt de al    4.   Een positief resultaat vloeit terug naar de deelnemers.
        beschikbare indicatoren uit dit kader op in de begroting.      De GR kan hiervan afwijken; hiertoe dient het GO een
        De responstijden A1 en A2 maken hier onderdeel van uit:        expliciet en gemotiveerd besluit tot resultaatbestemming
        responstijd A1 (melding-aankomst meer dan 15 minuten)          voor te leggen aan de raden van de deelnemende
        5,5% responstijd A2 (melding-aankomst meer dan 30              gemeenten.
        minuten) 5%                                               5.   De loonontwikkeling wordt geraamd conform de geldende
   5. De RAV besteedt extra aandacht aan gemeenten waar de             CAO van de betreffende GR.
        overschrijding van A1 ritten, op basis van de jaarstukken      Voor de meerjarig ontwikkeling van de salariskosten
        en cijfers over 2018, hoger ligt dan 12,5%. Aandacht in        dient rekening gehouden te worden met de werkelijke
        de vorm van paraatheiduitbreiding en/of verbeterde             periodieken. Meerjarige mutaties in de werkgeverslasten
        spreiding maar ook in de vorm van ondersteuning bij            dienen onderbouwd te worden. Voor deze zaken kan niet
        het inrichten van AED netwerken met de geadviseerde            worden volstaan met een vast percentage per jaar zonder
        6-minutenzones in deze gemeenten.                              onderbouwing*.
                                                                  6.   Het prijsindexcijfer van de algemene prijsontwikkeling CPI
   ISD Brabantse Wal                                                   uit de septembercirculaire 2020 (of een actuelere circu-
   Financiële richtlijnen begroting 2022 ISD Brabantse Wal             laire) is de basis voor de toe te passen indexering voor de
   ISD heeft afwijkende financiële richtlijnen. Dit is gelegen in      begroting 2022 inclusief meerjarenraming*.
   het feit dat ISD een GR is met een gemeenschappelijk orgaan. 7.     Het GO onderzoekt mogelijkheden om te komen tot
   Zo’n GR heeft geen reserves. Daarmee vervalt de richtlijn           verdere bezuinigingen.
   over inzicht in de reserves. Daarnaast heeft ISD uitsluitend   8.   In de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobe-
   personele lasten (en minimale bedrijfsvoeringskosten) Dus           heersing is, voor zover aanwezig, aandacht voor de
   de 0-lijn zou betekenen dat personeel moet worden ontslaan          risico’s door deze te kwantificeren en prioriteren en (waar
   wanneer een cao-verhoging aan de orde is.                           aan de orde) de beheersingsmaatregelen te benoemen.
   Vandaar dat in deze is gekozen voor een afwijkend verhaal      * tenzij door het GO besloten is tot een andere wijze van indexering.
   en is opgelegd dat naar bezuinigingen moet worden gezocht
   i.p.v. een mechanische koppeling toe te passen.                Beleidsmatige richtlijnen begroting 2022 ISD Brabantse Wal
                                                                  1. De ISD heeft als hoofddoel om uitstroom van werkzoe-
   1. Van het Gemeenschappelijk Orgaan (GO) van de                     kenden naar regulier betaald werk te realiseren.
        Gemeenschappelijke Regeling (GR) wordt verwacht dat zij 2. Daarnaast heeft de ISD als taak om sociale uitsluiting en
        een structureel financieel-sluitende meerjarenbegroting        armoede te voorkomen door (inkomens-)ondersteuning en
        2022-2025 aanbiedt aan de deelnemers. De gehanteerde           schuldhulpverlening te verlenen.
        begrotingsuitgangspunten door de GR dienen in de          3. De activiteiten van de ISD vormen een keten met de
        begroting 2022 van de GR inzichtelijk te worden gemaakt.       activiteiten van de WVS en het Werkplein Hart van
                                                                       West Brabant. Dit komt tot uitdrukking in een integrale
110               Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024
</pre>

====================================================================== Einde pagina 110 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 111 ======================================================================

<pre>   ketenbegroting. De activiteiten van de ISD vormen ook    WBA
   een keten met de activiteiten van stichting samen werken Beleidsmatige richtlijnen 2022 West-Brabants Archief
   en ook hieraan wordt in de begroting expliciet aandacht  De volgende zaken dienen uiterlijk in 2022 gefaciliteerd of
   besteed.                                                 gerealiseerd te zijn vanuit het WBA:
4. De ISD, WVS en SSW dienen hun activiteiten en inspan-    1. In samenwerking met het WBA is er een planning per
   ningen in samenhang te bezien, waarbij het resultaat van     gemeente opgesteld voor de verdere opname van infor-
   de organisaties tezamen optimaal dient te zijn.              matie die openbaar ontsloten en opvraagbaar kan worden
5. De ISD en de WVS werken vanuit de vraag van de               vanuit het e-depot.
   werkgever aan het versterken van vaardigheden en         2. Het WBA heeft een duidelijke regierol en werkt intensief
   competenties van werkzoekenden en het ontwikkelen            samen met deelnemers om te zorgen voor vulling van het
   van activiteiten op het gebied van werk of participatie      e-depot.
   inclusief voor werkzoekenden met een arbeidsbeperking    3. Het WBA is volledig geëquipeerd voor het beheer namens
   en/of indicatie beschut werken.                              de deelnemers van dit e-depot.
6. De ISD participeert aan en in de integrale               4. Informatie van het WBA is makkelijk raadpleegbaar.
   toegangen van elk van de deelnemende gemeenten           5. Een proactieve digitale dienstverlening wordt voor zowel
   alsmede in het werkcentrum waar het betreft de               de interne als externe klanten de standaard.
   werkgeversdienstverlening.                               6. We verwachten dat het WBA ons meeneemt bij de
7. De gemeenschappelijke regeling is actueel en in overeen-     consequenties van nieuwe wetgeving en de hieruit voort-
   stemming met de governancestructuur van de ISD.              vloeiende beleidsdocumenten.
                                     Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024            111
</pre>

====================================================================== Einde pagina 111 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 112 ======================================================================

<pre>   Toelichting per verbonden partij
   Publieke verbonden partijen
   Programma 2
   GR Openbare Gezondheidszorg West-Brabant (GROGZ)
   Doel                    Gemeenschappelijke behartiging van de belangen van de deelnemende gemeenten op het gebied
                           van de gezondheid(szorg)
   Betrokkenen             Gemeenten Alphen-Chaam, Altena, Baarle-Nassau, Bergen op Zoom, Breda, Drimmelen, Etten-Leur,
                           Geertruidenberg, Halderberge, Moerdijk, Oosterhout, Roosendaal, Rucphen, Steenbergen,
                           Woensdrecht, Zundert. Vestiging Breda.
   Risico totaal           1. De gemeente draagt bij in het nadelig saldo
                           2. De geneeskundige zorg afstemmen op de aanvaardbare kosten
   Bestuurlijk belang      Door de raad aangewezen lid van B&W vertegenwoordigt de gemeente in het dagelijks en
                           algemeen bestuur
   Financieel belang       De deelnemende gemeenten dragen bij in het nadelig saldo naar rato van het aantal inwoners.
   Uittredingsbepalingen De gemeente is verplicht op basis van de Wet Publieke Gezondheid een openbare
                           gezondheidszorgdienst in stand te houden.
   Eigen Vermogen          1 januari 2019:          €      3.976.000       1 januari 2021:        €    4.469.000
                           31 december 2019:        €      4.712.000       31 december 2021:      €    4.550.000
   Vreemd vermogen         1 januari 2019:          € 11.131.000           1 januari 2021:        € 10.500.000
                           31 december 2019:        € 10.978.000           31 december 2021:      € 10.500.000
   Resultaat               2019:                    € -/- 633.000
                           2021:                    €              0
   Programma               2 Samen leven, samen doen
   Portefeuillehouder      Mw. N.M. van der Zwan-Brasser
112              Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024
</pre>

====================================================================== Einde pagina 112 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 113 ======================================================================

<pre>Programma 2
GR Regionale Ambulancevoorziening Brabant Midden-West-Noord (RAV)
Doel                  • Het instellen en instandhouden van een Regionale Ambulancevoorziening ten behoeve van het
                         werkgebied Midden en West-Brabant;
                      • Het instellen en instandhouden van een Regionale Ambulancevoorziening ten behoeve van het
                         werkgebied Brabant-Noord;
                      • Het instandhouden van een meldkamer ambulancezorg ten behoeve van het werkgebied
                         Midden- en West-Brabant;
                      • Het instandhouden van een meldkamer ambulancezorg ten behoeve van het werkgebied
                         Brabant-Noord;
                      • Het vaststellen en (doen) uitvoeren van regionale ambulanceplannen van de regio Midden- en
                         West-Brabant en Brabant-Noord;
                      • Het (doen) leveren van een bijdrage aan de geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en
                         rampen ten behoeve van de Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant en Hulpverleningsdienst
                         Brabant-Noord.
Betrokkenen           Gemeenten Alphen-Chaam, Altena, Baarle-Nassau, Bergen op Zoom, Bernheze, Boekel, Boxmeer,
                      Boxtel, Breda, Cuijk, Dongen, Drimmelen, Etten-Leur, Geertruidenberg, Gilze en Rijen, Goirle,
                      Grave, Haaren, Halderberge, ’s-Hertogenbosch, Heusden, Hilvarenbeek, Landerd, Lith, Loon op
                      Zand, Maasdonk, Mill en Sint Hubert, Moerdijk, Oisterwijk, Oosterhout, Oss, Roosendaal, Rucphen,
                      Schijndel, Sint Anthonis, Sint-Michielsgestel, Sint-Oedenrode, Steenbergen, Tilburg, Uden, Veghel,
                      Vught, Waalwijk, Woensdrecht, Zundert. Vestiging Tilburg.
Risico totaal         De gemeente draagt bij in het nadelig saldo.
Bestuurlijk belang    Door de gemeenteraad aangewezen lid van B&W vertegenwoordigt de gemeente
                      in het algemeen bestuur.
Financieel belang     De deelnemende gemeenten dragen bij in het nadelig saldo, vanaf 2012 is de jaarlijkse bijdrage
                      komen te vervallen.
Uittredingsbepalingen De gemeente is verplicht op basis van de Ambulancewet een ambulancevoorziening in stand
                      te houden.
Eigen Vermogen        1 januari 2019:         € 14.074.000                 1 januari 2021:      € 13.749.000
                      31 december 2019:       € 13.670.000                 31 december 2021:    € 13.708.000
Vreemd vermogen       1 januari 2019:         € 27.747.000                 1 januari 2021:      € 23.696.000
                      31 december 2019:       € 25.506.000                 31 december 2021:    € 27.096.000
Resultaat             2019:                   € -/-370.633
                      2021:                   €		        0
Programma             2 Samen leven, samen doen
Portefeuillehouder    Mw. N.M. van der Zwan-Brasser
                                 Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024                 113
</pre>

====================================================================== Einde pagina 113 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 114 ======================================================================

<pre>   Programma 2
   GR Werkvoorzieningschap West-Brabant (WVS-groep)
   Doel                    Integrale uitvoering Participatiewet, onderdeel voormalige Wet Sociale Werkvoorziening, alsmede
                           activiteiten t.b.v. arbeidsintegratie en aangepaste arbeid aan personen uit de deelnemende
                           gemeenten, die op afstand van de reguliere arbeidsmarkt staan.
   Betrokkenen             Eigenaren en klant: Gemeenten Bergen op Zoom, Etten-Leur, Halderberge, Moerdijk, Roosendaal,
                                                  Rucphen, Steenbergen, Woensdrecht, Zundert. Vestiging Roosendaal.
                           Leverancier:           WVS-groep
   Risico totaal           1. Gemeenten dragen gezamenlijk (eventuele) negatieve exploitatiesaldi. Weerbaarheidsreserve
                               van de GR is thans € 2,3 miljoen. Het risico is onlangs becijferd op € 6 miljoen. Aandeel
                               Bergen op Zoom in het additionele tekort WVS ligt rond de 22%.
                           2. Om exploitatie sluitend te krijgen zijn naast de subsidies eigen inkomsten nodig. De omzet is
                               afhankelijk van economische ontwikkelingen, ondernemerschap van de regeling en bereidheid
                               ondernemers werk uit te besteden/arbeidsplaatsen ter beschikking te stellen. De afgelopen
                               jaren konden de bezuinigingen op de Rijkssubsidie door WVS onvoldoende door omzetverhoging
                               worden gecompenseerd zodat exploitatietekorten werden gerealiseerd. Dit heeft ook gevolgen
                               voor de liquiditeitspositie van WVS.
   Bestuurlijk belang      De wethouder van het programma sociale voorzieningen vertegenwoordigt de gemeente, in het
                           algemeen bestuur. Hij vertegenwoordigt hierin de klant- en eigenarenrol. Wethouder A.G.J. van der
                           Weegen is binnen GR aangewezen als lid algemeen bestuur.
   Financieel belang       Financiering geschiedt door doorsluizen van gemeenten van rijkssubsidie en bijdragen van derden.
                           Daarnaast betaalt gemeente op basis van aantal geplaatsten een eigen bijdrage ter afkoop van
                           tekortfinanciering. Als weerbaarheidsreserve van GR onvoldoende is in kader van dekking exploita-
                           tietekort zal de gemeente verdere afdekking tekort van de GR op zich moeten nemen.
   Uittredingsbepalingen Opgenomen in tekst GR artikel 38.
                           Met name lid 4 is van belang: Een uittredende gemeente is gehouden na uittreding bij te dragen
                           in de negatieve effecten op de exploitatie en in de als gevolg van de uittreding mogelijk ontstane
                           desintegratiekosten. De bijdrage wordt vastgesteld door het algemeen bestuur en de uittredende
                           gemeente. De wijze waarop de bijdrage wordt berekend sluit zoveel mogelijk aan op de bestaande
                           jurisprudentie. Als partijen er niet uitkomen wordt de kwestie conform lid 5 voorgelegd aan
                           een geschillencommissie.
                           Thans wordt in WVS-verband een aanzet gegeven voor het formuleren van gezamenlijke uitgangs-
                           punten bij de uitwerking van de kostenberekening.
   Eigen Vermogen          1 januari 2019:           € 4.472.000                 1 januari 2021:         € 5.463.000
                           31 december 2019:         € 6.873.000                 31 december 2021:       € 5.413.000
   Vreemd vermogen         1 januari 2019:           € 20.753.000                1 januari 2021:         € 20.691.000
                           31 december 2019:         € 19.318.000                31 december 2021:       € 20.241.000
   Resultaat               2019:                     € 2.601.000
                           2021:                     €		         0
   Programma               2 Samen leven, samen doen
   Portefeuillehouder      J.J.S.M. de Lange
114              Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024
</pre>

====================================================================== Einde pagina 114 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 115 ======================================================================

<pre>Programma 4
GR Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant (OMWB)
Doel                    OMWB neemt voorbereidende coördinerende en uitvoerende taken op zich op het terrein van
                        milieu. Zij voert deze taken uit voor de aangesloten gemeenten, deels in mandaat.
Betrokkenen             Deelnemende gemeenten / provincie behorend tot het samenwerkingsgebied:
                        Alphen-Chaam, Altena, Baarle-Nassau, Bergen op Zoom, Breda, Dongen, Drimmelen, Etten-Leur,
                        Geertruidenberg, Gilze en Rijen, Goirle, Halderberge, Heusden, Hilvarenbeek, Loon op Zand,
                        Moerdijk, Oisterwijk, Oosterhout, Roosendaal, Rucphen, Steenbergen, Tilburg, Waalwijk,
                        Woensdrecht, Zundert en provincie Noord-Brabant. Vestiging Tilburg.
Risico totaal           De gemeente draagt bij in eventueel nadelig exploitatieresultaat (zie programma 3)
Bestuurlijk belang      Door de raad aangewezen lid van B&W vertegenwoordigt de gemeente in het algemeen bestuur
Financieel belang       1. De gemeenten hebben een Dienstverleningsovereenkomst met de OMWB, waarin een
                             contractmaat met het aantal af te nemen uren is opgenomen en stellen jaarlijks een werkpro-
                             gramma op voor de uit te voeren werkzaamheden.
                        2. De gemeenten hebben een startkapitaal gestort.
Uittredingsbepalingen Bij uittreding heeft gemeente gedurende een aantal jaren een afnameverplichting.
Eigen Vermogen          1 januari 2019:          € 3.568.000                 1 januari 2021:         € 1 .843.000
                        31 december 2019:        € 2.609.000                 31 december 2021:       € 1.822.000
Vreemd vermogen         1 januari 2019:          € 4.614.000                 1 januari 2021:         € 3.955.000
                        31 december 2019:        € 3.880.000                 31 december 2021:       € 3.955.000
Resultaat               2019:                     € 699.000
                        2021:                     €		        0
Programma               4 Woon- en leefomgeving
Portefeuillehouder      B. Jacobs M.Sc
Programma 1
GR Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant (GRVR)
Doel                    Afstemming tussen hulpdiensten t.b.v. bereiken grotere slagkracht en betere dienstverlening
Betrokkenen             In de Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant wordt deelgenomen door de 26 gemeenten,
                        de Brandweer Midden- en West-Brabant, De GHOR Midden- en West-Brabant en de
                        Gemeenschappelijke Meldkamer. Vestiging Tilburg.
Risico totaal           Bijdrage per inwoner voortgang hulpverlening openbare veiligheid
Bestuurlijk belang      Burgemeester heeft zitting in het algemeen bestuur, de gemeenteraad heeft een plaatsvervangend
                        lid aangewezen.
Financieel belang       Bijdrage bestaat uit een bedrag per inwoner.
Uittredingsbepalingen Uittreden is in principe niet mogelijk. Het betreft hier een wettelijke verplichting.
Eigen Vermogen          1 januari 2019:          € 18.582.000                1 januari 2021:         € 16.732.000
                        31 december 2019:        € 19.531.000                31 december 2021:       € 14.335.000
Vreemd vermogen         1 januari 2019:          € 38.926.000                1 januari 2021:         € 46.316.000
                        31 december 2019:        € 40.970.000                31 december 2021:       € 50.688.000
Resultaat               2019:                    €-/- 2.622.000
                        2021:                    €		 0
Programma               1 Besturen, samenwerken en veiligheid
Portefeuillehouder      dr. F.A. Petter
                                     Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024             115
</pre>

====================================================================== Einde pagina 115 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 116 ======================================================================

<pre>   Programma 1
   Belgisch-Nederlands Grensoverleg (BENEGO)
   Doel                    Op 28 juni 2007 is besloten BENEGO in een gewijzigde vorm te continueren.
                           De doelen die BENEGO nastreeft luiden als volgt:
                           • Het zeer actief verbinden van lokale initiatieven bij zowel Belgische als Nederlandse grensge-
                               meenten met als doel hiervoor substantiële subsidiebijdrages te verwerven o.a. via Interreg;
                           • Het in stand houden van een platformfunctie dat minimaal éénmaal per jaar een conferentie
                               belegt voor de deelnemende grensgemeenten en tevens op verzoek van de leden concrete
                               samenwerking c.q. informatie-uitwisseling over grensoverschrijdende actuele thema’s
                               actief entameert;
                           • Het in stand houden van de rechtspersoon (GOL).
   Betrokkenen             Deelnemende gemeenten behorend tot het samenwerkingsgebied:
                           Bergen op Zoom, Roosendaal, Rucphen, Woensdrecht en Halderberge.
                           Geen vestigingsplaats, alleen overlegvorm.
                           Deelnemende gemeenten niet behorend tot het samenwerkingsgebied:
                           Alphen-Chaam, Antwerpen, Arendonk, Baarle-Hertog, Baarle-Nassau, Breda, Essen, Etten-Leur,
                           Goirle, Hilvarenbeek, Reusel-De Mierden, Hoogstraten, Kalmthout, Kapellen, Ravels, Tilburg,
                           Turnhout, Wuustwezel, Zundert.
   Risico totaal           Jaarlijkse bijdrage van het gemeentelijk belang in grensoverschrijdende projecten
   Bestuurlijk belang      Twee leden van B&W, aangewezen door de gemeenteraad ,vertegenwoordigen de gemeente in de
                           Algemene Ledenvergadering
   Financieel belang       Jaarlijkse bijdrage (opgenomen in de begroting)
   Uittredingsbepalingen   -
   Eigen Vermogen          Nvt, er is geen vermogens positie en geen resultaat, eventuele kosten worden direct verrekend.
   Vreemd vermogen
   Resultaat
   Programma               1 Besturen, samenwerken en veiligheid
   Portefeuillehouder      dr. F.A. Petter
116              Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024
</pre>

====================================================================== Einde pagina 116 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 117 ======================================================================

<pre>Programma 5
GR Belastingsamenwerking West-Brabant (BWB)
Doel                  Gemeenschappelijke behartiging van de belangen van de deelnemende gemeenten en waterschap
                      op het gebied van de heffing en invordering van belastingen alsmede de uitvoering van de Wet
                      waardering Onroerende Zaken.
Betrokkenen           Waterschap Brabantse Delta en gemeenten Bergen op Zoom, Breda, Etten-Leur, Halderberge,
                      Oosterhout, Roosendaal, Woensdrecht en Zundert. Vestiging Etten-Leur.
Risico totaal         • De gemeente is verplicht een -jaarlijks te bepalen- bijdrage te betalen aan de begroting.
                      • De gemeente staat, gezamenlijk met de overige deelnemers, garant voor de juiste betaling van
                         rente, aflossing, boeten en kosten van de door het BWB af te sluiten langlopende leningen,
                         kasgeldleningen en in rekening courant op te nemen gelden, naar verhouding van voornoemde
                         bijdrage aan de begroting.
Bestuurlijk belang    B&W hebben uit hun midden één lid aangewezen voor het algemeen bestuur. De voorzitter en de
                      leden van het dagelijks bestuur zijn door en uit het midden van het algemeen bestuur gekozen.
Financieel belang     Het algemeen bestuur stelt de berekeningswijze van de bijdrage van de deelnemers aan de
                      begroting van de BWB vast met een versterkte meerderheid van tenminste tweederde van het
                      maximaal aantal in dit bestuur uit te brengen stemmen. De deelnemers staan gezamenlijk garant
                      voor de juiste betaling van rente, aflossing, boeten en kosten van de door het BWB af te sluiten
                      langlopende leningen, kasgeldleningen en in rekening courant op te nemen gelden, naar verhouding
                      van voornoemde bijdrage aan de begroting.
Uittredingsbepalingen Gedurende drie jaar na de datum van toetreding tot de regeling is het niet mogelijk om uit de
                      regeling uit te treden. Voor uittreding wordt een opzegtermijn van tenminste één jaar in acht
                      genomen. Een onafhankelijke deskundige stelt, na ontvangst van een aangetekend schrijven met
                      hierin het – door de gemeenteraad goedgekeurde – besluit tot uittreding een liquidatieplan op met
                      daarin de financiële en personele gevolgen van de uittreding. De kosten van het opstellen van dit
                      liquidatieplan komen voor rekening van de deelnemer die het voornemen heeft om uit te treden.
Eigen Vermogen        1 januari 2019:         €             0              1 januari 2021:       €            0
                      31 december 2019:       € -/- 423.600                31 december 2021:     €            0
Vreemd vermogen       1 januari 2019:         €    1.665.000               1 januari 2021:       €    1.255.000
                      31 december 2019:       €    1.460.000               31 december 2021:     €    1.050.000
Resultaat             2019:                   € -/- 423.600
                      2021:                   €             0
Programma             5 Bedrijfsvoering, financiën en dienstverlening
Portefeuillehouder    mw. ir. Ing. P.T.C. Koenders
                                  Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024               117
</pre>

====================================================================== Einde pagina 117 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 118 ======================================================================

<pre>   Programma 1
   GR Regio West-Brabant
   Doel                    Door bundeling van een aantal gemeenschappelijke regelingen wordt als regio gezamenlijke
                           slagkracht georganiseerd, bestuurlijke drukte verminderd en effectiviteit en efficiency verhoogd.
                           De voormalige Verbonden Partijen als SES, MARB, KCV, Regiobureau en Programmabureau zijn
                           opgegaan in deze GR RWB.
   Betrokkenen             Deelnemende gemeenten behorend tot het samenwerkingsgebied:
                           Alphen-Chaam, Altena Baarle-Nassau, Bergen op Zoom, Breda, Drimmelen, Etten-Leur,
                           Geertruidenberg, Halderberge, Moerdijk, Oosterhout, Roosendaal, Rucphen, Steenbergen,
                           Woensdrecht, Zundert en Tholen. Vestiging Etten Leur.
   Risico totaal           -
   Bestuurlijk belang      Burgemeester vertegenwoordigt, als lid van B&W, de gemeente in Algemeen Bestuur en (als
                           vice-voorzitter in) Dagelijks Bestuur. Portefeuillehouders vertegenwoordigen de gemeente in de
                           Bestuurscommissies Middelen, RO, Duurzaamheid, Zorg/Welzijn/Onderwijs, Sociaal-Economische
                           Zaken, KCV en Mobiliteit.
   Financieel belang       -
   Uittredingsbepalingen -
   Eigen Vermogen          1 januari 2019:         €    1.110.000                1 januari 2021:      €       504.000
                           31 december 2019:       €    1.115.000                31 december 2021:    €       504.000
   Vreemd vermogen         1 januari 2019:         €    4.614.000                1 januari 2021:      €     4.640.000
                           31 december 2019:       €    5.212.000                31 december 2021:    €     4.640.000
   Resultaat               2019:                   €      109.000
                           2021:                   €            0
   Programma               1 Besturen, samenwerken en veiligheid
   Portefeuillehouder      dr. F.A. Petter
   Programma 3
   GR Programma schoolverzuim en voortijdig schoolverlaten
   Doel                    Regionale centrale leerlingadministratie; Centralisering van het gegevensbeheer RMC en leerplicht
                           (wettelijke taak) tbv betere controle op voortijdig schoolverlaters en schoolverzuim, eenduidige
                           cijfers en werkwijze in regio en betere aansluiting bij (regionaal georganiseerde) partners als het
                           Voortgezet Onderwijs/MBO zelf, maar ook Zorg, Veiligheidpartners.
   Betrokkenen             18 gemeenten nemen deel aan de GR waaronder de Gemeente Bergen op Zoom. Vestiging Breda.
   Risico totaal           Bergen op Zoom blijft zelf eindverantwoordelijk tav deze wettelijke taak, Breda wordt geman-
                           dateerd om de centrale leerlingadministratie te voeren. Risico blijft beperkt tot maximaal de
                           jaarlijkse bijdrage.
   Bestuurlijk belang      Vertegenwoordiger in bestuur GR van de 18 gemeenten is portefeuillehouder educatie.
                           Vertegenwoordiger bij Regio West Brabant in ZWO portefeuillehouder educatie.
   Financieel belang       -
   Uittredingsbepalingen Looptijd GR is twee jaar. Tussentijdse ontbinding kan uitsluitend als alle gemeenten
                           daartoe instemmen.
   Eigen Vermogen          1 januari 2019:         €       11.190                1 januari 2021:      €             0
                           31 december 2019:       €            0                31 december 2021:    €             0
   Vreemd vermogen         1 januari 2019:         €    1.291.435                1 januari 2021:      €     1.350.000
                           31 december 2019:       €    1.347.543                31 december 2021:    €     1.350.000
   Resultaat               2019:                   € -/- 42.775
                           2021:                   €            0
   Programma               3 (Vrijetijds-)Economie, werkgelegenheid en onderwijs
   Portefeuillehouder      mw. ir. Ing. P.T.C. Koenders
118              Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024
</pre>

====================================================================== Einde pagina 118 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 119 ======================================================================

<pre>Programma 2
GR Intergemeentelijke Sociale Dienst Brabantse Wal
Doel                    De regeling heeft ten doel de gezamenlijk uitvoering van het takenpakket van een afdeling Sociale
                        Zaken van een gemeente uit te voeren en het afstemmen van beleid terzake van de uitvoering van
                        de in deze regeling benoemde wet en regelgeving en het bevorderen van de kwaliteit en continuïteit
                        van de dienstverlening. Het gemeenschappelijk belang betreft de uitvoering van de primaire en
                        secundaire processen van de regelingen. Ingangsdatum is 01-01-2012.
Betrokkenen             Gemeenten Bergen op Zoom (vestigingsplaats), Steenbergen en Woensdrecht.
                        Vestiging Bergen op Zoom.
Risico totaal           De gemeente draagt bij in het nadelig saldo.
Bestuurlijk belang      Voor de uitvoering van deze regeling is een gemeenschappelijk orgaan ingesteld. Door de raad
                        aangewezen lid van B&W vertegenwoordigt de gemeente in het gemeenschappelijk orgaan.
Financieel belang       De deelnemende gemeenten dragen bij naar rato van het klantenaantal WWB. De GR heeft geen
                        eigen en vreemd vermogen.
Uittredingsbepalingen Het college van elke deelnemende gemeente kan, na vooraf verkregen instemming van de raad
                        van die gemeente, besluiten dat de deelneming aan deze regeling wordt opgezegd. De raad van de
                        andere gemeenten wordt over de besluiten geïnformeerd. Een dergelijk besluit tot uittreding kan
                        niet plaatsvinden binnen vijfjaar na inwerkingtreding van deze regeling. Een uittreding kan slechts
                        plaatsvinden met ingang van de eerste januari van enig jaar, met dien verstande dat tenminste een
                        opzegperiode van 18 maanden in acht wordt genomen.
                        De deelnemende gemeenten regelen in alle billijkheid de gevolgen van de uittreding.
                        Daarbij geldt als uitgangspunt dat de uittredende gemeente de kosten draagt die het
                        rechtstreekse gevolg zijn van de uittreding en dat de overige gemeenten geen financieel
                        nadeel van de uittreding ondervinden.
Eigen Vermogen          1 januari 2019:        €            0               1 januari 2021:       €             0
                        31 december 2019:      €            0               31 december 2021:     €             0
Vreemd vermogen         1 januari 2019:        €            0               1 januari 2021:       €             0
                        31 december 2019:      €            0               31 december 2021:     €             0
Resultaat               De ISD heeft geen eigen vermogen of vreemd vermogen.
                        2019:                  €      190.211
                        2021:                  €            0
Programma               2 Samen leven, samen doen
Portefeuillehouder      J.J.S.M. de Lange
                                   Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024                  119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 119 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 120 ======================================================================

<pre>   Programma 5
   GR ICT West Brabant West
   Doel                    Ondersteuning op het gebied van ICT in de vorm van een bedrijfsvoeringsorganisatie. Het
                           betreft echter alleen de automatiseringsfunctie. Het gaat dan om de basis infrastructuur zoals
                           netwerk, server/opslag en werkplek (het gaat niet om de applicaties die gebruik maken van
                           deze infrastructuur).
   Betrokkenen             Deelnemende gemeenten Bergen op Zoom, Etten-Leur, Roosendaal, Moerdijk
   Risico totaal           De dienstverlening van de gemeente is afhankelijk van het goed functioneren van de gemeen-
                           schappelijk beheerde ICT infrastructuur. Daarnaast draagt de gemeente bij in een eventueel
                           nadelig exploitatiesaldo.
   Bestuurlijk belang      Portefeuillehouder behartigt het belang van Bergen op Zoom in het bestuur.
   Financieel belang       Het bestuur stelt jaarlijks een berekenwijze vast van de deelnemersbijdragen.
   Uittredingsbepalingen Zijn opgenomen in artikel 29 van de GR. De nadelige financiële gevolgen voor de ICT WBW die
                           veroorzaakt worden door de uittreding, inclusief de hierdoor ontstane wachtgeldverplichtingen,
                           worden bij het uittredende college in rekening gebracht.
   Eigen Vermogen          1 januari 2019:           €          0              1 januari 2021:        €         0
                           31 december 2019:         €          0              31 december 2021:      €         0
                           Er is geen sprake van eigen vermogen aangezien alle resultaten worden terug gegeven aan de
                           deelnemende gemeenten.
   Vreemd vermogen         1 januari 2019:           €     61.416              1 januari 2021:        € 8.861.416
                           31 december 2019:         € 1.361.416               31 december 2021:      € 7.361.416
   Resultaat               2019:                     € -/-397.134
                           2021:                     €          0
   Programma               5 Bedrijfsvoering, financiën en dienstverlening
   Portefeuillehouder      Mw. N.M. van der Zwan-Brasser
120              Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024
</pre>

====================================================================== Einde pagina 120 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 121 ======================================================================

<pre>Programma 5
GR West-Brabants Archief
Doel                   1. De belangen van de deelnemers met betrekking tot de zorg, het beheer, de bewaring en het
                           ter beschikking stellen van de in de archiefbewaarplaats berustende archiefbescheiden en
                           collecties van de deelnemende gemeenten te behartigen alsmede het toezicht op het beheer
                           van de archiefbescheiden van de deelnemers voor zover deze niet zijn overgebracht.
                       2. Het in het samenwerkingsgebied vervullen van de functie van regionaal kennis- en informa-
                           tiecentrum op het gebied van de lokale en regionale geschiedenis middels het opbouwen
                           en beheren van een zo breed mogelijke collectie regionaal-historisch bronnenmateriaal en
                           deze op een zo actief mogelijke wijze beschikbaar stellen aan en dienstbaar maken voor een
                           breed publiek.
Betrokkenen            Deelnemende gemeenten: Bergen op Zoom (vestigingsplaats), Etten-Leur, Roosendaal, Moerdijk,
                       Halderberge, Rucphen, Steenbergen, Woensdrecht, Zundert
Risico totaal          De gemeente draagt bij in een eventueel nadelig saldo.
Bestuurlijk belang     B&W hebben uit hun midden één lid aangewezen voor het algemeen bestuur. Portefeuillehouder is
                       tevens lid dagelijks bestuur.
Financieel belang      Bijdrage bestaat uit een bedrag per strekkende meter archief. Daarnaast een bijdrage bedoeld om
                       de verbinding tussen het Archief en het Cultuurbedrijf te behouden en optimaliseren.
Uittredingsbepalingen Uittreding dient schriftelijk medegedeeld te worden aan het algemeen bestuur. De uittreding vindt
                       niet eerder plaats dan op 31 december van het jaar volgend op het jaar waarin de schriftelijke
                       uittreding bij het algemeen bestuur is ingediend. Aan de uittreding wordt door het algemeen bestuur
                       voorwaarden en gevolgen verbonden. De nadelige financiële gevolgen voor het West-Brabants
                       Archief, die veroorzaakt worden door de uittreding, inclusief de hierdoor ontstane wachtgeldver-
                       plichting worden bij de uittredende deelnemer in rekening gebracht. Een onafhankelijke externe
                       deskundige adviseert over de vaststelling van de financiële gevolgen. Het advies van deze
                       deskundige is voor partijen bindend.
Eigen Vermogen         1 januari 2019:         €      282.805              1 januari 2021:        €     232.810
                       31 december 2019:       €      232.810              31 december 2021:      €     232.810
Vreemd vermogen        1 januari 2019:         €    1.315.970              1 januari 2021:        €   1.133.320
                       31 december 2019:       €    1.232.858              31 december 2021:      €   1.133.843
Resultaat              2019:                   €      104.744
                       2021:                   €            0
Programma              5 Bedrijfsvoering, financiën en dienstverlening
Portefeuillehouder     Mw. N.M. van der Zwan-Brasser
                                   Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024                 121
</pre>

====================================================================== Einde pagina 121 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 122 ======================================================================

<pre>   Programma 2
   GR GIA (Geweld in Afhankelijkheidsrelaties)
   Doel                    Het doel van de Gemeenschappelijke Regeling (GR) Geweld in Afhankelijkheidsrelaties (GIA)
                           is om de samenwerking te verankeren tussen de West-Brabantse gemeenten bij de aanpak
                           van het voorkomen en bestrijden van GIA en de zorg voor één Meldpunt Crisiszorg in de regio
                           West-Brabant.
   Betrokkenen             Onderdeel van de GR GIA zijn de gemeenten uit jeugdhulpregio West-Brabant West en
                           West-Brabant Oost, te weten:
                           Alphen-Chaam                                        Halderberge
                           Altena                                              Moerdijk
                           Baarle-Nassau                                       Oosterhout
                           Bergen op Zoom                                      Roosendaal
                           Breda                                               Rucphen
                           Drimmelen                                           Steenbergen
                           Etten-Leur                                          Woensdrecht
                           Geertruidenberg                                     Zundert
   Bestuurlijk belang      De portefeuillehouder is namens West-Brabant West vooruitgeschoven op dit dossier en neemt
                           deel aan de bestuurlijke stuurgroep Veilig Thuis.
   Financieel belang
   Risico totaal
   Eigen Vermogen
   Vreemd vermogen
   Resultaat               De financiën uit het voor Veilig Thuis West-Brabant zijn bij het vaststellen van de centrumregeling
                           vastgelegd in het MeerjarenPlan 2018 -2021 (MJP). Daarin is besloten om de deelnemende
                           gemeenten gedurende die periode jaarlijks €5.481.048,- te laten bijdragen. Hier komt de
                           DUVO-bijdrage (bedoelt voor de vrouwenopvang) die aan centrumgemeente Breda wordt verstrekt,
                           bij. Voor Bergen op Zoom betekent dit een jaarlijkse bijdrage van € 518.711,87 conform besluit-
                           vorming in het college en de gemeenteraad eind 2017.
                           Deze bijdrage blijft gedurende de looptijd van het MJP ongewijzigd. Daarnaast is in januari 2020
                           een inhoudelijke wijziging van de GR door de gemeenteraad vastgesteld, waarin staat toegelicht op
                           welke wijze er besluitvorming plaatsvindt over nieuwe (financiële) wijzigingen.
   Programma               2 Samen leven, samen doen
   Portefeuillehouder      mw. ir. Ing. P.T.C. Koenders
122              Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024
</pre>

====================================================================== Einde pagina 122 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 123 ======================================================================

<pre>Private verbonden partijen
Programma 4
SAVER N.V.
Doel               Uitvoering afvalinzameling- en reinigingsdiensten
Betrokkenen        Bergen op Zoom, Roosendaal, Woensdrecht, Halderberge. Vestiging Roosendaal.
Risico totaal      Gemeente draagt risico omtrent voortbestaan van het bedrijf c.q. het aandelenkapitaal.
Bestuurlijk belang De portefeuillehouder Middelen vertegenwoordigt de gemeente in de algemene vergadering van
                   aandeelhouders. De portefeuillehouder “Beheer” vertegenwoordigt de gemeente in de Klantenraad
                   van SAVER.
Financieel belang  Deelnemende gemeenten betalen een bijdrage, gebaseerd op de kosten van de uitvoering van
                   werkzaamheden gestort aandelenkap. van € 925.712,--
                   Sinds 2004 is meer sprake van een koppeling prestatie beloning. Gemeenten betalen dus niet zo zeer
                   op basis van de omvang van het gestort aandelenkapitaal, maar op basis van prestatie.
Ontwikkelingen     In 1999 heeft Bergen op Zoom het gehele project reiniging geprivatiseerd en samen met nog 3
                   gemeenten ondergebracht in Saver N.V. De gemeente heeft een aandelenpakket van € 925.712,--.
                   Voor de reiniging en het inzamelen van huishoudelijk afval geeft de gemeente opdracht aan
                   Saver N.V. De kosten voor het inzamelen van huishoudelijk afval worden gedekt door het tarief
                   afvalstoffenheffing. Het voor- of nadeel verschil van Saver n.v. komt ten bate of ten laste van de
                   deelnemende gemeenten. De gemeente is met een lid van het college vertegenwoordigd in de
                   algemene vergadering van aandeelhouders (weth. Financién) én in de Klantenraad (weth. Beheer).
                   Dienstverlening geschiedt op basis van DVO’s die door de colleges worden vastgesteld. De DVO’s
                   zijn een afgeleide van de Raamdienstverleningsovereenkomst (RDVO) die door de aandeelhouders
                   wordt vastgesteld hierdoor is er een koppeling ontstaan tussen prestatie en beloning.
                   De aandeelhouders hebben de aandeelhoudersovereenkomst verlengd tot 2019. In het diensten-
                   pakket van SAVER zit naast het inzamelen van huishoudelijk afval tevens de exploitatie van de
                   milieustraat, kolkenreiniging, straatvegen, Gladheidsbestrijding, ongediertebestrijding en de
                   inzameling van monostromen waaronder oud papier, glas, kunststof etc. De dienstverlening
                   van SAVER breidt zich de laatste jaren uit over meer zakelijke partners in de vorm van bedrijven
                   (inzameling bedrijfsafval) en andere gemeenten, niet zijnde aandeelhouders. Dit werken voor
                   ‘derden’ is overigens gelimiteerd tot maximaal 20% en betreft het maximaal benutten van de
                   beschikbare productiecapaciteit. Binnen de Governance structuur is een en ander in diverse
                   documenten vastgelegd die door de aandeelhoudersvergadering zijn vastgesteld. De Governance
                   structuur is in 2010 vastgesteld.
                   Momenteel wordt gewerkt aan een nieuwe aandeelhoudersovereenkomst.
Eigen Vermogen     1 januari 2019:          € 27.561.000
                   31 december 2019:        € 27.457.000
Vreemd vermogen    1 januari 2019:          € 11.043.000
                   31 december 2019:        € 11.385.000
Resultaat          2019:                    €     436.443
Programma          4 Woon- en leefomgeving
Portefeuillehouder mw. ir. Ing. P.T.C. Koenders
                               Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024                123
</pre>

====================================================================== Einde pagina 123 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 124 ======================================================================

<pre>   Programma 3
   Rewin NV
   Doel                    Versterken van de regionale economie door bedrijven te stimuleren in West-Brabant te investeren.
   Betrokkenen             De aandeelhouders zijn de 18 gemeenten in West-Brabant te weten: Alphen-Chaam, Altena Baarle-
                           Nassau, Bergen op Zoom, Breda, Drimmelen, Etten-Leur, Geertruidenberg, Halderberge, Moerdijk,
                           Oosterhout, Roosendaal, Rucphen, Steenbergen, Woensdrecht en Zundert, de Regio West-Brabant
                           Kamers van Koophandel in Midden- en West-Brabant en Brabant.
   Risico totaal           Verlies inleg aandelenkapitaal.
   Bestuurlijk belang      Aandeelhouder
   Financieel belang       Boekwaarde aandelen € 13.613
   Procedure begroting     Gemeentelijke bijdragen verlopen via de GR RWB
   Ontwikkelingen          Lopende discussie over de mogelijke integratie tussen BOM en REWIN waarvan de uitkomsten nog
                           ongewis zijn.
   Eigen Vermogen          1 januari 2018:          € 1.404.000
                           31 december 2018:        € 1.275.000
   Vreemd vermogen         1 januari 2018:          € 1.025.000
                           31 december 2018:        € 936.000
   Resultaat               2018:                    €    50.000
   Programma               3 (Vrijetijds-)Economie, werkgelegenheid en onderwijs
   Portefeuillehouder      RvC lid: J.J.S.M. de Lange
   Programma 5
   Brabant Water NV
   Doel                    Innemen en levering water in de aangesloten gemeenten
   Betrokkenen             Vrijwel alle gemeenten in Noord-Brabant. Vestiging ’s Hertogenbosch.
   Risico totaal           Verlies inleg aandelenkapitaal
   Bestuurlijk belang      Aandeelhouder
   Financieel belang       Boekwaarde aandelen € 228.849
   Procedure begroting     Via diverse kanalen, waaronder de aandeelhoudersvergaderingen, wordt de gemeente
                           geïnformeerd over belangrijke investeringen en de thema’s die momenteel spelen ten aanzien
                           van waterleidingbedrijven.
   Ontwikkelingen          In 2002 zijn de nv Waterleidingmaatschappij Noord-West-Brabant en de nv
                           Waterleidingmaatschappij Oost-Brabant gefuseerd tot Brabant Water NV. De inbreng van de
                           gemeente als aandeelhouder is gering, maar de aanwezigheid heeft tot doel om met de andere
                           gemeenten in Noord Brabant in voorkomende gevallen een inbreng te hebben. De aandelen zijn
                           niet verhandelbaar. Vooralsnog wordt gestreefd naar zelfstandigheid en een redelijk tarief voor
                           drinkwater. In principe wordt er geen dividend uitgekeerd, maar dit wordt ingezet voor het behoud
                           van een laag tarief. De waarde van het aandelenpakket is gewaardeerd op € 235.965. De gemeente
                           maakt geen deel uit van het dagelijks bestuur.
   Eigen Vermogen          1 januari 2019:          € 665.384.000
                           31 december 2019:        € 635.876.000
   Vreemd vermogen         1 januari 2019:          € 479.546.000
                           31 december 2019:        € 457.000.000
   Resultaat               2019:                    €    29.508.000
   Programma               5 Bedrijfsvoering, financiën en dienstverlening
   Portefeuillehouder      mw. ir. Ing. P.T.C. Koenders
124              Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024
</pre>

====================================================================== Einde pagina 124 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 125 ======================================================================

<pre>Programma 5
NV Bank voor Nederlandse Gemeenten
Doel                  Gemeente heeft belang bij een gespecialiseerde bank ten behoeve van Nederlandse overheden.
                      Daarnaast wordt dividend ontvangen.
Betrokkenen           Bijna alle Nederlandse Gemeenten. Vestiging Den Haag.
Risico totaal         Verlies inleg aandelenkapitaal
Bestuurlijk belang    Aandeelhouder
Financieel belang     De gemeente neemt via aandelen deel in de NV gestort ad € 93.178-.
Ontwikkelingen        Van oudsher neemt de gemeente deel aan deze vennootschap. Dit is een uitvloeisel van de
                      verhouding tussen gemeente en BNG, waarbij de BNG als huisbankier fungeert. Op dit moment zijn
                      er geen redenen om de situatie te wijzigen. Jaarlijks wordt dividend ontvangen. De gemeente maakt
                      geen deel uit van het bestuur. De ECB heeft bepaald dat banken ivm de coronacrisis in 2020 geen
                      dividend uit mogen keren. BNG verwacht in 2021 dit dividend (over 2019, uitkeerbaar in 2020) alsnog
                      uit te keren.
Eigen Vermogen        1 januari 2019:          €   4.991.000.000
                      31 december 2019:        €   4.887.000.000
Vreemd vermogen       1 januari 2019:          € 132.518.000.000
                      31 december 2019:        € 144.791.000.000
Resultaat             2019:                    €     163.000.000
Programma             5 Bedrijfsvoering, financiën en dienstverlening
Portefeuillehouder    mw. ir. Ing. P.T.C. Koenders
                                  Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024                 125
</pre>

====================================================================== Einde pagina 125 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 126 ======================================================================

<pre>   Programma 5
   PZEM NV (voorheen Delta NV)
   Doel                    Innemen en levering water, gas, elektriciteit en kabel in de aangesloten gemeenten in Zeeland en
                           Noord West-Brabant
   Betrokkenen             Alle Zeeuwse gemeenten (+/- 47%), Provincie Zeeland (50%), Provincie Noord-Brabant en enkele
                           West-Brabantse gemeenten. Vestiging Middelburg.
   Risico totaal           Verlies inleg aandelenkapitaal
   Bestuurlijk belang      Aandeelhouder
   Financieel belang       Gemeente bezit +/- 0,5% van de aandelen van Delta NV die een boekwaarde hebben van € 38.118.
   Procedure begroting     Gemeente wordt via diverse informatie op de hoogte gehouden over de gang van zaken bij
                           Delta. Grote investeringen en/of belangrijke strategische wijzigingen worden aan de aandeel-
                           houders voorgelegd.
   Ontwikkelingen          De herindeling van Halsteren bij Bergen op Zoom heeft tot gevolg gehad dat de aandelen van
                           de N.V. Delta Nutsbedrijven mee overgingen. Het aandeel van de gemeente in het totale aande-
                           lenpakket is gering. De gemeente bezit 84 aandelen. Jaarlijks wordt een dividend ontvangen. De
                           gemeente heeft alleen via de aandeelhoudersvergadering bestuurlijke inbreng.
                           Als gevolg van de lagere prijzen voor elektriciteit en een verplichte afsplitsing van het netwerk
                           bedrijf staan de resultaten bij Delta al geruime tijd onder druk. Om de continuïteit van de onder-
                           neming te waarborgen zijn een aantal dochter ondernemingen (afvalverwerker Indaver, deelneming
                           in windmolenpark, consumentak Delta) afgestoten en is het netwerkbedrijf verkocht aan Enduris.
                           Momenteel wordt een nieuwe aandeelhoudersstrategie passend bij de gewijzigde structuur van de
                           onderneming ontwikkeld. Omdat de consumentak is afgestoten en de naam Delta hierbij is meever-
                           kocht is de naam van het bedrijf gewijzigd in PZEM. PZEM zoekt naar een oplossing om de risico’s
                           van haar commerciële activiteiten zoveel mogelijk te beperken. Probleem hierbij is het gedeeltelijk
                           bezit (70%) van de kerncentrale in Borsele. PZEM wil af van dit belang maar heeft hiervoor de
                           medewerking van het Rijk nodig. Die is daar tot dusver uiterst terughoudend in.
                           Momenteel loopt een onderzoek hoe PZEM haar belang in het waterbedrijf Evides kan overhevelen
                           naar haar aandeelhouders. Hierbij denkt inmiddels ook het Rijk mee als uitvloeisel van het compen-
                           satiepakket voor de Provincie Zeeland voor de misgelopen marinierskazerne.
   Eigen Vermogen          1 januari 2019:          € 1.281.000.000
                           31 december 2019:        € 1.346.000.000
   Vreemd vermogen         1 januari 2019:          € 956.000.000
                           31 december 2019:        € 940.000.000
   Resultaat               2019:                    €     19.812.000
   Programma               5 Bedrijfsvoering, financiën en dienstverlening
   Portefeuillehouder      mw. ir. Ing. P.T.C. Koenders (AvA)
126              Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024
</pre>

====================================================================== Einde pagina 126 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 127 ======================================================================

<pre>Programma 4
Parkeerbeheer Bergen op Zoom BV
Doel                   Uitvoering van het gemeentelijk parkeerbeleid op basis van een dienstverleningsovereenkomst.
Betrokkenen            • Gemeente Bergen op Zoom;
                       • Parkeerbeheer Bergen op Zoom B.V.
                       • Klanten (parkeerders en abonnementhouders)
Risico totaal          De afspraken over het uitvoeren van het parkeerbeleid zijn vastgelegd in de dienstverleningsover-
                       eenkomst. Parkeerbeheer voert het parkeerbeleid conform de dienstverleningsovereenkomst uit.
                       De kosten worden betaald uit de parkeerinkomsten. De gemeente draagt het financiële risico en
                       ontvangt ook de inkomsten. Voor het opvangen van tegenvallers en voor het doen van (grote) inves-
                       teringen is er een parkeerreserve. Deze reserve is op dit moment toereikend.
Bestuurlijk belang     Gemeente is enige aandeelhouder.
Financieel belang      De gemeente betaalt een vergoeding voor de geleverde diensten en ontvangt de inkomsten van
                       Parkeerbeheer BV.
Procedure begroting    Parkeerbeheer BV stelt een eigen begroting op en verantwoordt elk kwartaal de voortgang.
Ontwikkelingen         Parkeerbeheer Bergen op Zoom B.V. is opgericht in 2005. De werkzaamheden betreffen onder meer
                       de afgifte van abonnementen, het toezicht op het betaald parkeren, de verwerking van de parkeerin-
                       komsten en het toezicht in gemeentelijke parkeergarages en dergelijke. In 2011 is het gereguleerd
                       parkeergebied uitgebreid.
Eigen Vermogen         1 januari 2018:          €     - 47.136
                       31 december 2018:        €       58.748
Vreemd vermogen        1 januari 2018:          € 1.197.351
                       31 december 2018:        € 1.502.471
Resultaat              2018:                    €      105.884
Programma              4 Woon- en leefomgeving
Portefeuillehouder     mw. ir. Ing. P.T.C. Koenders (AvA)
                                   Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024                127
</pre>

====================================================================== Einde pagina 127 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 128 ======================================================================

<pre>   Programma 3
   Zwembad de Schelp en de Melanen BV
   Doel                    De BV exploiteert 2 zwembaden
   Risico totaal           Gemeente draagt risico omtrent het voortbestaan c.q. het gestort aandelenkapitaal.
   Bestuurlijk belang      Gemeente is enige aandeelhouder.
   Financieel belang       Jaarlijks verstrekt de gemeente een subsidie ad 1.8 miljoen. Gestort aandelenkapitaal van €100.000.
   Ontwikkelingen          In 2001 is ten behoeve van de exploitatie het zwembad verzelfstandigd in de vorm van een BV. De
                           gemeente is enige aandeelhouder met een aandelenpakket van € 100.000,--. Er is geen raad van
                           commissarissen. De gemeente vormt het algemeen bestuur. Gezien het belang van het zwembad
                           voor de gemeente en gezien het sociaal statuut loopt de gemeente een financieel risico indien de
                           resultaten van de b.v. achterblijven bij de verwachtingen. In 2003 is het openluchtbad De Melanen
                           hieraan toegevoegd. Raadsbesluit 29 januari 2004. De gemeente subsidieert jaarlijks met afgerond
                           € 1.8 miljoen. In 2017 zijn de huurovereenkomst en de exploitatieovereenkomst tussen gemeente
                           en de de BV geactualiseerd. Door gedwongen sluiting van zwembad de Schelp in maart 2018 kon
                           gedurende langere tijd geen gebruik worden gemaakt van dit bad. Na een grondige renovatie is de
                           Schelp sinds 2 september weer geopend.
   Eigen Vermogen          1 januari 2018:           €       12.722
                           31 december 2018:         €     100.000
   Vreemd vermogen         1 januari 2018:           €     680.241
                           31 december 2018:         €     581.972
   Resultaat               2018:                     €     131.887
   Programma               3 (Vrijetijds-)Economie, werkgelegenheid en onderwijs
   Portefeuillehouder      mw. ir. Ing. P.T.C. Koenders en B. Jacobs MSc
   Programma 4
   NV Maatschappij ter bevordering Industrievestiging Bergen op Zoom (NV Aangenaam Bergen op Zoom)
   Doel                    • Het kopen, verkopen, in erfpacht uitgeven, verhuren of in huurkoop geven van gronden geschikt
                              voor industrievestiging;
                           • Het bouwen, kopen, of huren enerzijds en het verkopen, verhuren of in huurkoop geven ander-
                              zijds, van bedrijfsgebouwen;
                           • De promotie van Bergen op Zoom als aantrekkelijke vestigingsplaats; en
                           • Het verrichten van alle met het bovenstaande verband houdende of daarop betrekking hebbende
                              handelingen, alles in de ruimste zin genomen.
   Betrokkenen             Gemeente Bergen op Zoom
   Risico totaal           Verlies aandelenkapitaal (€ 402.750)
   Bestuurlijk belang      De gemeente is in de raad van commissarissen vertegenwoordigd door twee leden van het college
                           van burgemeester en wethouders.
   Financieel belang       Aandelenkapitaal € 402.750.
   Ontwikkelingen          De NV Aangenaam Bergen op Zoom stelt middelen beschikbaar voor het stimuleren van de
                           economie van de gemeente Bergen op Zoom. Dit door in te zetten op de uitvoering citymarketing
                           en het economisch stimuleren van nieuwe initiatieven zowel bij nieuwe of bestaande bedrijven in
                           Bergen op Zoom.
   Eigen Vermogen          1 januari 2018:           € 1.714.643
                           31 december 2018:         € 1.664.993
   Vreemd vermogen         1 januari 2018:           € 1.405.878
                           31 december 2018:         € 2.451.810
   Resultaat               2018:                     €     - 49.650
   Programma               4 Woon- en leefomgeving
   Portefeuillehouder      mw. ir. Ing. P.T.C. Koenders
128              Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024
</pre>

====================================================================== Einde pagina 128 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 129 ======================================================================

<pre>Programma 5
Enexis Holding N.V. (ontstaan uit Essent NV)
Doel                     Beheer energienetwerk
Betrokkenen              Diverse Nederlandse gemeenten en Provincies. Vestiging ’s Hertogenbosch.
Risico totaal            Verlies inleg aandelenkapitaal.
Bestuurlijk belang       Aandeelhouder.
Financieel belang        Het geringe belang in Enexis Holding N.V. kent een boekwaarde van € 1.132 (23.510 aandelen).
Procedure begroting      Via diverse kanalen, waaronder de aandeelhoudersvergaderingen, wordt de gemeente geïnfor-
                         meerd over de gang van zaken bij dit bedrijf.
Ontwikkelingen           Enexis is sinds 2009 afgesplitste netwerkbedrijf van Essent NV. Enexis beheert het energienetwerk
                         in zeven provincies in Noord-, Oost-, en Zuid-Nederland. Zij zorgt ervoor dat gas en elektriciteit
                         van de energieleveranciers veilig bij de klant terecht komen. Enexis is verantwoordelijk voor de
                         aansluiting van ongeveer 2,6 miljoen huishoudens, bedrijven en overheden. Als uitvloeisel van
                         het klimaatakkoord staat Enexis voor grote investeringen in het netwerk. Hiervoor heeft zij haar
                         aandeelhouders gevraagd te participeren in een zogenaamde aandeelhouderslening.
Eigen Vermogen           1 januari 2019:          €        4.024.000.000
                         31 december 2019:        €        4.112.000.000
Vreemd vermogen          1 januari 2019:          €        3.691.000.000
                         31 december 2019:        €        4.146.000.000
Resultaat                2019:                    €          210.000.000
Programma                5 Bedrijfsvoering, financiën en dienstverlening
Portefeuillehouder       mw. ir. Ing. P.T.C. Koenders
Programma 5
Vordering op Enexis B.V. (ontstaan uit Essent NV)
Doel                     Het vertegenwoordigen van de verkopende aandeelhouders bij het beheer en de uitoefening van
                         rechten en verplichtingen ingevolge de vordering op Enexis Holding NV en de daaraan verbonden
                         back-to-back leningen van de verkopende aandeelhouders.
Betrokkenen              Diverse Nederlandse gemeenten en Provincies. Vestiging ’s Hertogenbosch.
Risico totaal            Verlies inleg aandelenkapitaal.
Bestuurlijk belang       Aandeelhouder.
Financieel belang        Het geringe belang kent een boekwaarde van € 3.14 (314 aandelen).
Procedure begroting      Via diverse kanalen, waaronder de aandeelhoudersvergaderingen, wordt de gemeente geïnfor-
                         meerd over de gang van zaken bij dit bedrijf.
Ontwikkelingen           Ten behoeve van een eenvoudiger coördinatie en beheersbaarheid van de 136 aandeelhouders is er
                         voor gekozen deze vennootschap tijdelijk op te zetten. Vanuit deze vennootschap wordt Enexis BV
                         gefinancierd. De looptijd van deze vennootschap is afhankelijk van aflossing en/of herfinanciering
                         van de vier tranches (3, 5, 7 en 10 jaar) van de leningen. De gemeente Bergen op Zoom heeft een
                         lening aan c.q. vordering op Enexis van € 282.719. Begin 2012 zijn een tweetal leningen door Enexis
                         geherfinancierd hetgeen heeft geleid tot het dalen van deze vordering cq lening. In 2016 is de 3e
                         tranche afgelost. De aflossing van de laatste tranche vindt in 2019 plaats waarna vennootschap zal
                         worden geliquideerd. De vennootschap is op 9 april 2020 ontbonden.
Eigen Vermogen           1 januari 2019:          €      -/- 2.034
                         31 december 2019:        €              0
Vreemd vermogen          1 januari 2019:          € 356.324.180
                         31 december 2019:        €              0
Resultaat                2018:                    €     -/- 11.200
Programma                5 Bedrijfsvoering, financiën en dienstverlening
Portefeuillehouder       mw. ir. Ing. P.T.C. Koenders
                                     Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024                 129
</pre>

====================================================================== Einde pagina 129 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 130 ======================================================================

<pre>   Programma 5
   Publiek Belang Elektriciteitsproductie B.V. (ontstaan uit Essent NV)
   Doel                     Het beheer en de uitoefening van de rechten en verplichtingen ingevolge de aandelen in EPZ
                            (w.o. de kerncentrale Borssele).
   Betrokkenen              Diverse Nederlandse gemeenten en Provincies. Vestiging ’s Hertogenbosch.
   Risico totaal            Verlies inleg aandelenkapitaal.
   Bestuurlijk belang       Aandeelhouder.
   Financieel belang        Het geringe belang kent een boekwaarde van € 1,00 (23.510 aandelen).
   Procedure begroting      Via diverse kanalen, waaronder de aandeelhoudersvergaderingen, wordt de gemeente geïnfor-
                            meerd over de gang van zaken bij dit bedrijf.
   Ontwikkelingen           PBE was aanvankelijk opgericht ten behoeven van een bodemprocedure inzake het geschil
                            tussen Delta en RWE over het belang in de kerncentrale te Borsele. Partijen hebben hierover
                            een compromis bereikt. De PBE blijft voorlopig bestaan om zaken af te wikkelen volgende uit de
                            verplichtingen van het Convenant Borging Publiek Belang Kerncentrale 2009. Liquidattie volgt naar
                            verwachting uiterlijk 2020/2021.
   Eigen Vermogen           1 januari 2019:          € 1.605.524
                            31 december 2019:        €        1.595
   Vreemd vermogen          1 januari 2019:          €      22.928
                            31 december 2019:        €             0
   Resultaat                2018:                    € -/- 14.721
   Programma                5 Bedrijfsvoering, financiën en dienstverlening
   Portefeuillehouder       mw. ir. Ing. P.T.C. Koenders
   Programma 5
   Verkoop Vennootschap B.V. (ontstaan uit Essent NV)
   Doel                     • Het overnemen van vrijwel alle garanties van de verkopende aandeelhouders aan RWE AG in
                               de verkoopovereenkomst.
                            • Het voeren van eventuele garantieclaim procedures tegen RWE AG.
                            • Het vertegenwoordigen van de verkopende aandeelhouders met betrekking tot het geven van
                               instructies aan de escrow agent waar het fonds wordt aangehouden.
   Betrokkenen              Diverse Nederlandse gemeenten en Provincies. Vestiging ’s Hertogenbosch.
   Risico totaal            Verlies inleg aandelenkapitaal.
   Bestuurlijk belang       Aandeelhouder.
   Financieel belang        Het geringe belang kent een boekwaarde van € 3,14 (314 aandelen).
   Procedure begroting      Via diverse kanalen, waaronder de aandeelhoudersvergaderingen, wordt de gemeente geïnfor-
                            meerd over de gang van zaken bij dit bedrijf.
   Ontwikkelingen           Ten behoeve van een eenvoudiger coördinatie en beheersbaarheid van de 136 aandeelhouders is er
                            voor gekozen deze vennootschap tijdelijk op te zetten. De looptijd van deze vennootschap is afhan-
                            kelijk van de periode dat claims onder de escrow kunnen worden ingediend en afgewikkeld. In 2015
                            is een bedrag van € 326,9 mln. vrijgevallen en uitgekeerd. Ook in 2016 volgde nog een uitkering. Deze
                            vennootschap is op 9 april 2020 ontbonden.
   Eigen Vermogen           1 januari 2019:          € 112.694
                            31 december 2019:        €      5.000
   Vreemd vermogen          1 januari 2019:          € 56.904
                            31 december 2019:        €           0
   Resultaat                2018:                    € -/- 38.240
   Programma                5 Bedrijfsvoering, financiën en dienstverlening
   Portefeuillehouder       mw. ir. Ing. P.T.C. Koenders
130              Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024
</pre>

====================================================================== Einde pagina 130 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 131 ======================================================================

<pre>Programma 5
CBL Vennootschap B.V. (ontstaan uit Essent NV)
Doel                    • Het vertegenwoordigen van de verkopende aandeelhouders ter dekking van eventuele aanspra-
                           kelijkheid bij het afkopen van de cross border leases (CBL’s).
                        • Het vertegenwoordigen van de verkopende aandeelhouders met betrekking tot het geven van
                           instructies aan de escrow agent waar het fonds.
Betrokkenen             Diverse Nederlandse gemeenten en Provincies. Vestiging ’s Hertogenbosch.
Risico totaal           Verlies inleg aandelenkapitaal.
Bestuurlijk belang      Aandeelhouder.
Financieel belang       Het geringe belang kent een boekwaarde van € 3,14 (314 aandelen).
Procedure begroting     Via diverse kanalen, waaronder de aandeelhoudersvergaderingen, wordt de gemeente geïnfor-
                        meerd over de gang van zaken bij dit bedrijf.
Ontwikkelingen          Ten behoeve van een eenvoudiger coördinatie en beheersbaarheid van de 136 aandeelhouders is er
                        voor gekozen deze vennootschap tijdelijk op te zetten. De looptijd van deze vennootschap is afhan-
                        kelijk van de periode dat claims onder de escrow kunnen worden ingediend en afgewikkeld. Deze
                        vennootschap is op 9 april 2020 ontbonden.
                                                  Onderstaande bedragen zijn uitgedrukt in $.
Eigen Vermogen          1 januari 2019:           $     137.536
                        31 december 2019:         $      90.000
Vreemd vermogen         1 januari 2019:           $      21.460
                        31 december 2019:         $           0
Resultaat               2018:                     $ -/- 9.243
Programma               5 Bedrijfsvoering, financiën en dienstverlening
Portefeuillehouder      mw. ir. Ing. P.T.C. Koenders
Programma 5
Claim Staat Vennootschap B.V.
Doel                    Het vertegenwoordigen van de verkopende aandeelhouders bij het beheer en de uitoefening van de
                        rechten en verplichtingen van een eventuele vergoeding (ingevolge de procedure tegen de Staat
                        der Nederlanden) aan de verkopende aandeelhoudersschade als gevolg van de splitsingwetgeving
                        tussen het productie leveringsbedrijf en het netwerkbedrijf.
Betrokkenen             Diverse Nederlandse gemeenten en Provincies. Vestiging ’s Hertogenbosch.
Risico totaal           Verlies inleg aandelenkapitaal.
Bestuurlijk belang      Aandeelhouder.
Financieel belang       Het geringe belang kent een boekwaarde van € 3,14 (314 aandelen).
Procedure begroting     Via diverse kanalen, waaronder de aandeelhoudersvergaderingen, wordt de gemeente geïnfor-
                        meerd over de gang van zaken bij dit bedrijf.
Ontwikkelingen          In tegenstelling tot eerder voorzien kan deze vennootschap nog niet geliquideerd worden doordat
                        de koper van Attero, Waterland, in 2015 een claim heeft weggelegd. Hierover is in 2016 een akkoord
                        bereikt. In 2020 is akkoord bereikt over resterende claims. Naar verwachting wordt deze vennoot-
                        schap in 2020/2021 geliquideerd in afwachting van een resterend geschil met de belastingdienst.
Eigen Vermogen          1 januari 2019:           €     745.990
                        31 december 2019:         €     451.905
Vreemd vermogen         1 januari 2019:           €      44.765
                        31 december 2019:          €     83.583
Resultaat               2018:                     € -/- 120.804
Programma               5 Bedrijfsvoering, financiën en dienstverlening
Portefeuillehouder      mw. ir. Ing. P.T.C. Koenders
                                    Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024                131
</pre>

====================================================================== Einde pagina 131 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 132 ======================================================================

<pre>    Kaderstellende documenten
    voor dit programma
    BeleidsnotaVastgesteld
    Verbonden Partijen: zes kaderstellende spelregels 2015
132           Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024
</pre>

====================================================================== Einde pagina 132 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 133 ======================================================================

<pre>Paragraaf 4.6
Grondbeleid
Visie op het grondbeleid                                         miljoen, ingezet kunnen worden voor de duurzame woning-
Het grondbeleid is onderdeel van programma 3 ‘Fysiek             bouwontwikkeling binnen onze gemeente. Besluitvorming
Domein’. Het grondbeleid is een instrument dat als doel          heeft in november 2019 plaatsgevonden waarbij tot een
heeft om de gemeente Bergen op Zoom een goede plek te            fasering van in exploitatie te nemen grondexploitaties is
laten zijn om te wonen, te werken en te recreëren. Daarbij       besloten. Meander 2 wordt daarbij als eerste van deze
heeft het grondbeleid invloed op diverse beleidsvelden zoals     grondexploitaties in exploitatie genomen vanaf 2020, de
ruimtelijke ordening en wonen, verkeer en vervoer, cultuur,      overige grondposities volgen later in de tijd en zullen in de
toerisme, sport en economische zaken.                            komende jaren met afzonderlijke voorstellen aan de raad
                                                                 worden voorgelegd.
Verder heeft het grondbeleid een grote invloed op de finan-
ciële positie van de gemeente, ook in relatie tot reducering     Voor wat betreft de bedrijventerreinen zijn er binnen het
van de schuldenlast, en op het risicomanagement. Immers          grondbedrijf, met uitzondering van Oude Molen, nauwelijks
met de investeringen in woningbouwlocaties en bedrijven-         meer kavels beschikbaar voor bedrijventerreinen. Daarom
terreinen is veel geld gemoeid. Daarnaast zijn doorlooptijden    wordt naarstig gezocht naar ruimte voor bedrijventer-
mede afhankelijk van steeds complexer en uitgebreider            reinen om de economische ontwikkeling voor de komende
wordende regelgeving en jurisprudentie, onder andere vanuit      jaren verder vorm te kunnen geven binnen de context van
PAS en PFAS. Bovendien monitoren we zo goed mogelijk de          de kwaliteit en kwantiteit van vraag en aanbod, de lokale
effecten vanuit COVID-19 ten aanzien van de effecten op en       economische structuur en ambities, en rekening houdend
de resultaten van de grondexploitaties. Indien er effecten       met regionale prognose en een nadere lokale verdieping. Dit
gaan optreden zullen deze invloed hebben op de in deze           vraagt mogelijk een mix van actief- en faciliterend grond-
paragraaf opgenomen cijfers.                                     beleid waarmee het ondernemerschap en de werkgele-
                                                                 genheid binnen de gemeente duurzaam wordt gestimuleerd.
De woningbouwplannen concentreren zich met name op de
afronding van de grote plannen binnen Scheldevesting en
Markiezaten. Wat betreft de woningbouwplannen voor de
korte termijn merken we dat de markt dit goed oppakt. De           Kaderstellende documenten
afgelopen periode is de markt uitgedaagd om met mooie en           voor deze paragraaf
duurzame ontwikkelplannen te komen. Dit is gelukt, zowel
kwalitatief als financieel. De komende jaren wordt dit zichtbaar   BeleidsnotaVastgesteld
in onze gemeente. Een en ander hangt nauw samen met de             Meerjarenprogramma Grondbedrijf 		                     2020
binnenstedelijke transformaties en overige ontwikkelingen.         Nota Grondbeleid (evaluatie en bijstelling eind 2020) 2017
Door middel van een strakke sturing op de woningbouwpro-           Structuurvisie 2030	                                   2011
grammering wordt een evenwichtige verdeling tussen de stad,        Beleidsplan Wonen 2014 – 2018	                         2014
de omliggende dorpen en de uitleglocaties voorzien.                Nota integraal bedrijventerreinenbeleid	               2013
                                                                   Grondprijzenbrief 2020	                                2020
Voor de lange termijn is onderzocht hoe de beschikbare             Nota Kostenverhaal	                                    2019
strategische grondposities, met een boekwaarde van € 30
   Kerncijfers van de paragraaf Grondbeleid - prognose
                                                                                     2021          2022         2023       2024
   Uitgifte gronden woningbouw in m²                                               25.900        25.600       16.100     17.400
   Uitgifte gronden bedrijven- en industrieterreinen in m2                         24.900        45.800       11.900           0
                                      Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024                    133
</pre>

====================================================================== Einde pagina 133 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 134 ======================================================================

<pre>   Wijze waarop het grondbeleid wordt uitgevoerd
   Goed en adequaat grondbeleid vraagt flexibiliteit. Flexibiliteit In alle projecten kunnen zich onvoorziene zaken voordoen, bij
   om ontwikkelingen over te laten aan de markt als die de          actief grondbeleid zijn de risico’s over het algemeen groter
   mogelijkheden ziet en wil benutten of om ontwikkelingen          dan bij faciliterend grondbeleid. Voor beide vormen geldt dat
   zelf uit te voeren als dit vanuit gemeentelijk beleid gevraagd   we inzetten op risicomanagement. Afhankelijk van de omvang
   wordt. Om dit mogelijk te maken kiest de gemeente                en impact van de risico’s worden relevante beheersmaatre-
   Bergen op Zoom de rol per project, maatwerk dus. Deze            gelen getroffen.
   gemengde vorm van grondbeleid wordt ook wel situationeel
   grondbeleid genoemd.                                             Op verschillende wijzen wordt verantwoording afgelegd
                                                                    over het grondbeleid aan de raad. Onder andere via deze
   Als actief grondbeleid gevraagd wordt en we als gemeente         paragraaf in de jaarrekening en in de begroting. Ook wordt
   dus risicodragend gronden ontwikkelen voor verkoop doen          het Verslag Bouwgrondexploitaties opgesteld. Hierin
   we dat op basis van een haalbaarheidsonderzoek. Na de start wordt de voortgang van de portefeuille van het grondbe-
   en het eventueel verwerven van gronden geven we deze             drijf opgenomen en projectspecifieke informatie van alle
   gronden uit in concurrentie, om zo de meest optimale ontwik- grondexploitaties. Tot slot wordt over de grootste projecten
   keling mogelijk te kunnen maken.                                 twee maal per jaar een Bestuurlijke Voortgangsrapportage
                                                                    gemaakt. Kortom een transparante verantwoording over de
   Bij initiatieven vanuit de markt toetsen we deze aan de          uitvoering van het grondbeleid
   ruimtelijke, programmatische en financiële kaders. Bij een
   positieve beoordeling wordt het vervolg ingezet en wordt een In de Nota Grondbeleid is bovendien uitvoeriger omschreven
   anterieure overeenkomst opgesteld. In deze overeenkomst          hoe de gemeente het grondbeleid uitvoert.
   wordt het financiële kostenverhaal geregeld waarvoor de
   Nota Kostenverhaal is vastgesteld.
   Actuele prognose van de resultaten en
   winstneming
   Hieronder wordt een actuele prognose getoond van de
   te verwachten resultaten van de totale grondexploitaties
   op eindwaarde.
   Geopende grondexploitaties eindwaarde (op basis van MPG Jaarrekening 2019)
                                         Geraamde onttrekking aan voorziening (-) / winstneming (+)
                                      2021        2022         2023        2024          2025        2026         2027       2028
   ScheldeVesting
   Havenplein en Dijk                                        -9.575
   Nieuwe Vesting Zuid Oost                                                           -20.503
   Nieuwe Vesting Zuid West                                 -28.074
   Markiezaten
   Wal 1                               457
   Meander 2                                                                                                                    49
   Terpen 1                                                               1.708
   Klaverwei/Brug                      103
   Overige grondexploitaties
   Groene Gordijn                                                                       1.539
   Stationsgebied                                                                         650
   Oude Molen                                    2.729
   Wouwseweg                                    -3.223
134               Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024
</pre>

====================================================================== Einde pagina 134 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 135 ======================================================================

<pre>Uit het verleden bestaan verliesgevende grondexploitaties      Risico’s
waarvoor een voorziening is getroffen. Naast deze verliesge-   Gebiedsontwikkeling door het grondbedrijf gaat samen met
vende grondexploitaties zijn er grondexploitaties waarvoor     het nemen van risico’s. Voor de risico’s is een blokkering
in de toekomst positieve resultaten verwacht worden.           gelegd op het weerstandsvermogen van de gemeente
Totaal is dit de geraamde winstneming (verdiencapaciteit)      Bergen op Zoom. Deze wordt berekend op basis van de
van de grondexploitaties op eindwaarde en bedraagt naar        IFLO-plus methode. Dit betekent dat een kwantificering van
verwachting totaal € 7,2 mln.                                  de risico’s wordt aangehouden en een kans van optreden
                                                               van 50% over een financiële impact van 10% van de nog
Eventuele (eerdere) tussentijdse winstnemingen op basis van te realiseren opbrengsten + 5% van de nog te realiseren
gerealiseerde en nog te verwachten kosten en opbrengsten       kosten + 10% van de boekwaarde minus de eventuele
worden bij de jaarrekeningen bepaald en financieel verwerkt. verliesvoorziening.
Jaarkredieten 2021                                             Dat betekent dat de blokkering per 1 januari 2021 uiteindelijk
Zoals gebruikelijk worden jaarlijks bij de begroting           € 4,8 mln. dient te zijn.
jaarkredieten voor de grondexploitaties vastgesteld. Deze
jaarkredieten zijn gebaseerd op het vastgestelde Verslag       Meerjarig bedraagt de risicoblokkering, met de huidige
Bouwgrondexploitaties 2019, waarin de herzieningen voor        grondexploitaties, als volgt:
2021 en verder zijn opgenomen. Om de jaarkredieten inzich-
telijk te maken zijn deze separaat opgenomen in de paragraaf   Jaar                      2021       2022        2023       2024
grondbeleid. De jaarkredieten 2021 (kosten inclusief de
financieringslasten) zijn:                                     Hoogte risico-     € 4,8 mln.  € 2,8 mln.  € 1,4 mln. € 1,1 mln.
                                                               blokkering
Grondexploitatie x € 1.000                      Begroting 2021
 Scheldevesting (totaal)                                5.326
Havenplein en Dijk                                      1.808 Als er de komende jaren nieuwe grondexploitaties worden
Nieuwe Vesting Zuid Oost                                1.366 geopend, heeft dit vanzelfsprekend ook effect op de hoogte
Nieuwe Vesting Zuid West                                2.152 van het risicoprofiel.
 Markiezaten (totaal)                                   1.660
Meander 2                                                 809
Wal 1                                                      42
Terpen 1                                                   96
Klaverwei / Brug                                          713
 Overige (totaal)                                       1.587
Groene Gordijn                                            236
Stationsgebied (bedrijvigheid)                            334
Oude Molen (bedrijvigheid)                                381
Wouwseweg (bedrijvigheid)                                 636
 Totaal generaal                                        8.573
                                      Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024                   135
</pre>

====================================================================== Einde pagina 135 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 136 ======================================================================

<pre>   Paragraaf 4.7
   Bedrijfsvoering
   In deze paragraaf bedrijfsvoering zijn de volgende              en automatisering. De ambities in dienstverlening zijn niet
   aspecten uitgewerkt:                                            voor niets een belangrijke reden voor uittreding uit de GR
   1. Organisatieontwikkeling                                      ICT-WBW.
   2. Dienstverlening
   3. Communicatie                                                 In 2021 voeren we een heroriëntatie op de verschillende
   4. HRM                                                          metingen voor klanttevredenheid uit op basis waarvan we
   5. Financiën                                                    een plan van aanpak maken gericht op het bereiken van het
   6. Informatisering en automatisering                            doel voor de daaropvolgende jaren (5% stijging van de klant-
   7. Inkoop- en contractmanagement                                tevredenheid, zoals benoemd in het Focusakkoord).
   8. Facilitaire diensten
                                                                   3. Communicatie
   1. Organisatieontwikkeling                                      Vooral de eerste twee bestuursopdrachten vanuit het
   De organisatieontwikkeling, zoals gestart in 2018 wordt voor    Focusakkoord zijn doorspekt van communicatie. De cultuur
   een belangrijk deel vorm gegeven in de transformatieplannen tussen raad, college en organisatie is voor een belangrijk
   van de drie aandachtsgebieden (sociaal, fysiek en bedrijfs-     deel communicatie en het verbeteren van de kwaliteit van
   voering). Na het aanscherpen van de plannen als gevolg          de organisatie in bestuursopdracht 2 raakt ook sterk aan
   van het Focusakkoord, zijn de nieuwe plannen in het laatste     communicatie. De uitwerking van bestuursopdracht 3 levert
   kwartaal van 2020 definitief vastgesteld.                       ongetwijfeld veel communicatie op. Dat vraagt voor 2021
                                                                   en volgende jaren veel communicatie-uitvoering. 2021 staat
   Er zijn vier ontwikkelsporen geformuleerd die vanaf medio       echter ook in het teken van de invoering en uitvoering van
   2019 leidend zijn bij de verdere organisatieontwikkeling en die de strategische communicatieaanpak die eind 2020 wordt
   op basis van het focusakkoord in stand blijven.                 opgesteld. Daarmee ontwikkelt communicatie zich steeds
   Dat zijn:                                                       meer van belangrijk uitvoeringsinstrument naar strate-
   a) denken en werken vanuit de klant                            gisch beleidsniveau.
   b) vooruitgang voor en door mensen (kwaliteit eigen
       personeel belangrijke succesfactor)
   c) procesgericht werken                                         4. HRM
   d) werken met verbindende en sturende data.                     Het HR-beleid schept de randvoorwaarden om onze
                                                                   medewerkers optimaal te laten bijdragen aan de doelstel-
   Deze ontwikkelsporen worden in de drie grote transfor-          lingen van de gemeente. Alles is daarbij gericht op een
   maties (sociaal, fysiek en bedrijfsvoering) de komende          sobere en doelmatige organisatie. Belangrijk speerpunt
   jaren toegepast en benut. De voortgang wordt periodiek          is cultuurontwikkeling binnen onze organisatie in de vier
   gemonitord via voortgangsrapportages van de transformaties. ontwikkelsporen zoals bij organisatie-ontwikkeling genoemd.
                                                                   Cultuurontwikkeling staat in nauwe verbinding met de
                                                                   bemensing in de organisatie. Juist omdat hier een forse
   2. Dienstverlening                                              opgave ligt, is gekozen voor duaal management en ligt
   In 2020 is gewerkt aan een visie op dienstverlening waarin      een belangrijk deel van de veranderkundige taak, de juiste
   belangrijke uitgangspunten zoals modern en innovatief zijn      mens op de juiste plek en een zo efficiënt mogelijk inzet
   opgenomen. Kwalitatief hoogstaand, first-time right, korte      van mensen (kostenbesparing) bij de HR-managers. Eerste
   doorlooptijden zijn belangrijke speerpunten. Een doorgroei      successen hierin zijn behaald door beheersing van de
   van onze digitale dienstverlening zoals in de banken-sector is P-lasten. Ondersteund door de vakgroep HR wordt gewerkt
   de ambitie. Dit betekent dat enkelvoudige product- en dienst- aan een modern en strategisch HR-beleid en aantrekkelijk
   verlening waar mogelijk digitaal wordt afgehandeld. Hiervoor werkgeverschap. Hierbij hoort een positieve arbeidsmarktpo-
   is een forse ontwikkeling nodig in verdergaande digitalisering sitionering en profilering.
136               Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024
</pre>

====================================================================== Einde pagina 136 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 137 ======================================================================

<pre>De organisatie van het werk is door COVID 19 drastisch aan    5. Financiën
het veranderen. Nog meer moeten we de afweging maken          De financiële bedrijfsvoering (financieel beleid en finan-
waar en hoe we de schaarse capaciteit willen inzetten. Kan    cieel beheer) is de basis voor de gemeentelijke Planning
het slimmer en wordt het intensiever thuiswerken een vast     & Controlcyclus. Wij bouwen voortdurend aan een cyclus
gegeven? Dit heeft effecten op bijvoorbeeld de huisvesting    die raad, college en management in staat stelt om de juiste
van onze medewerkers, de verdere digitalisering en de         beslissingen te nemen.
herziening van werkprocessen met de methodiek van Lean
Six Sigma.                                                    Digitalisering Planning & Control-producten: de programma-
Personeelsplanning en duurzame inzetbaarheid                  begroting en de jaarstukken zijn afgelopen jaren inhoudelijk
Door de voorziene wijzigingen uit het focusakkoord wordt de   doorontwikkeld en zo goed mogelijk toegankelijk. Afhankelijk
komende jaren stevig ingezet op de duurzame inzetbaarheid     van de keuze die gemaakt wordt over de aanschaf van een
van alle medewerkers. Er is in de tweede helft van 2020       P&C-systeem wordt een eerste stap gemaakt naar digitali-
gestart met een Personeelsschouw en een actualisering van     sering van P&C-documenten. De papieren versie zal na de
de Personeelsplanning.                                        implementatie van het P&C-systeem qua lay-out worden
                                                              versoberd. De informatiewaarde blijft minimaal op hetzelfde
Bij de duurzame inzetbaarheid hebben werkgever en             niveau. De inzet zal erop zijn gericht om begroting en
werknemer hierin een gezamenlijke verantwoordelijkheid.       jaarstukken digitaal te ontsluiten. Aanvullende en achterlig-
Uitgangspunt daarbij is de juiste persoon op de juiste plaats gende informatie kan dan stapsgewijs in de komende jaren
op het juiste moment. Jaarlijks wordt een strategisch oplei-  worden toegevoegd.
dingsplan opgesteld. Loopbaanadvies en -mobiliteit worden
gefaciliteerd. Vroegtijdig anticiperen we op vacatures die    Beheersing: In 2021 staat de ontwikkeling van de financiële
ontstaan door pensionering. We dringen verzuim actief terug   administratie met name in het licht van de conversie naar een
met een breed plan van aanpak. We peilen de behoeften         nieuw financieel systeem. Dit biedt mogelijkheden om infor-
en de vitaliteit van onze medewerkers. En we spreken          matie beter te beveiligen en processen verder te automati-
medewerkers aan op toegevoegde waarde en effectiviteit en     seren. We zetten daarnaast in op meer ondersteuning van
inhuur wordt zoveel als mogelijk teruggedrongen.              budgethouders en -beheerders om financiële ontwikkelingen
                                                              eerder te signaleren en beter te duiden op basis van inhoude-
Meten is weten.                                               lijke prestaties.
HR-analytics wordt steeds belangrijker. Op basis van de
ken- en stuurgetallen wordt de HR-agenda jaarlijks geactu-    Control en audits: In het sturingsconcept van de nieuwe
aliseerd. Vanaf 2020 zijn er drie HR-dashboards beschikbaar.  organisatie is de interne beheersing duidelijk gedefinieerd
De benchmark met ‘Vensters voor bedrijfsvoering’ wordt        op basis van drie lijnen: 1e lijn (kwaliteits)controle binnen
tweejaarlijks uitgevoerd.                                     processen, 2e lijn toetsing door de vakinhoudelijke adviseurs
De beleidsindicatoren inzake bedrijfsvoering (formatie,       en de 3e lijn de onafhankelijke auditing en controlfunctie.
bezetting, inhuur, overhead en apparaatskosten) worden        De auditing die is gericht op de financiële rechtmatigheid
sinds 2017 standaard opgenomen in de beleidsdocumenten.       binnen processen voegen we samen met de auditing die
Jaarlijks neemt de gemeente deel aan de Personeelsmonitor     op het gebied van informatieveiligheid op veelal dezelfde
van de VNG. Dit biedt de mogelijkheid om onze cijfers af te   processen plaatsvindt. Daarmee kunnen we de bewaking
zetten tegen de landelijke relevante HR-kengetallen.          van de opvolging van de aanbevelingen van de accountant
                                                              en o.a. Ensia-audits verder verbeteren met het oog op de
CAO                                                           beoogde invoering van de rechtmatigheidsverantwoording.
Bij het opstellen van deze begroting is nog niets bekend over De geplande invoeringsdatum was met de jaarstukken
de inhoud van de nieuwe CAO per 1-1-2021. In het beleids-     2021, maar er zijn berichten dat de invoering met één jaar
kader 2021-2024 is aangegeven dat voor de salarissen 2021     wordt doorgeschoven.
gerekend zal worden met 3,1% stijging ten opzichte van 2020.
Dit is een raming voor zowel de CAO-afspraken als voor de     Voor de invoering van de rechtmatigheidsverantwoording is
premieverhogingen ABP.                                        een plan van aanpak opgesteld.
Personeels- en Salarisadministratie (PSA)
De basistaken van HR worden uitgevoerd met het perso-
neels- en salarissysteem. De onderliggende werkprocessen
zijn conform wetgeving en worden onderhouden en waar
mogelijk verbeterd.
                                      Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024               137
</pre>

====================================================================== Einde pagina 137 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 138 ======================================================================

<pre>   6. Informatisering en Automatisering                            7. Vakgroep Aanbesteden &
   Landelijk ontwikkelingen ICT en (digitale) dienstverlening          Contractmanagement
   Als gemeente volgen we de landelijke (technologische)           De Vakgroep Aanbesteden en Contractmanagement staat in
   ontwikkelingen die onder andere komen vanuit de rijks-          2021 klaar voor de organisatie en bestuur. De focus ligt op
   overheid en de VNG (programma VNG realisatie). In 2021          het borgen van de nieuwe en doorontwikkelde processen uit
   onderzoeken wij wat de consequenties zijn voor onze             2020. In 2020 is geïnvesteerd in o.a. de inkoopstartmelding,
   gemeente op het gebied van ICT en (digitale) dienstver-         contractmanagement, Inkoop & Aanbestedingsbeleid, spend
   lening vanuit de wet digitale overheid, de wet modernisering    analyse en nieuwe modeldocumenten. De voorgenoemde
   elektronisch bestuurlijk verkeer, de wet Open overheid,         inspanningen zijn gericht op het verkrijgen van meer grip,
   de Europese verordening Single Digital Gateway en de            inzicht en efficiëntie in processen. We volgen de nieuwe
   Archiefwet. Deze wetten komen naar verwachting tot defini-      processen nauwgezet en voorzien, daar waar nodig, in
   tieve besluitvorming in 2021.                                   aanpassingen. De nieuwe processen zijn een middel om
                                                                   steeds meer in control te komen.
   Nieuwe leverancier ICT-infrastructuur
   Op 23 juni 2020 is het besluit genomen om als gemeente uit      • Contractbeheer en contractmanagement
   te treden uit de gemeenschappelijke regeling ICT samen-            De inventarisatie van alle inkoopcontracten is zo goed
   werking West-Brabant-West. De overgang van de GR ICT               als afgerond. 2021 zal in het teken staan van het actueel
   WBW naar een commerciële partij zal in 2021 veel van de            houden van het contractbeheersysteem, en trainen/
   beschikbare capaciteit van I&P vergen. De volledige ict-in-        aansturen van contractmanagers en contractbeheerders
   frastructuur van de totale gemeente moet overgezet worden.         met als doel meer grip verkrijgen op onze uitgaven,
   Gezien de grootte van het project en het belang ervan voor         optimale uitnutting van contracten en verdere professi-
   onze gemeentelijke dienstverlening, worden daarnaast alleen        onalisering van de (interne)klant-leveranciersrelaties.
   nog wettelijke wijzigingen op het gebied van informatiema-         Contracteigenaren (budgethouders) worden jaarlijks
   nagement opgepakt. Om goed regie te kunnen voeren op               bijgepraat over de uitgaven middels de spend analyse
   de nieuwe commerciële partij, die als dienst een ict-infra-        waarbij gelet wordt op o.a. nieuwe contracten en recht-
   structuur gaat leveren, brengen wij in 2021 onze regieorgani-      matig inkopen.
   satie en het functioneel en applicatiebeheer op orde.
                                                                   • Aanbestedingskalender
   Integraal dashboard en PDCA cyclus voor het management             We stellen voor 2021 een aanbestedingskalender op.
   In 2021 wordt een integraal dashboard en een verfijnde             Hierin worden de aanbestedingen opgenomen die
   planning & control-cyclus ontwikkeld voor de HR-, resultaat-,      vanuit de organisatie bij de Vakgroep Aanbesteden &
   concernmanagers en directie. In de tweede helft van 2021           Contractmanagement gemeld zijn en voortkomen uit
   worden periodiek managementgesprekken gehouden om                  aflopende contracten en geplande projecten.
   de resultaten van de clusters en aandachtsgebieden te
   bespreken. Het integrale dashboard ondersteunt deze             • Inkoop startmelding
   gesprekken met clusterspecifieke en concernbrede indica-           In 2020 is de inkoopstartmelding geïmplementeerd. In
   toren. Het dashboard gaat aan het einde van het tweede             2021 worden inkooptrajecten met een startmelding
   kwartaal live, maar fungeert als groeimodel.                       aangekondigd bij de Vakgroep Aanbesteden en
                                                                      Contractmanagement. Door de vroegtijdige signalering
   Informatiebeheer                                                   kunnen collega’s in de organisatie beter en tijdig geadvi-
   In 2021 wordt procesgericht werken verder vormgegeven              seerd worden. Daarnaast kan versplinterde inkoop
   binnen de organisatie, krijgt de ingezette ontwikkeling van het    gebundeld worden en waar mogelijk naar bestaande
   team Informatiebeheer meer vorm en wordt een toekomst-             raamovereenkomsten geleid worden. In 2021 wordt dit
   visie voor informatisering op het gebied van Informatiebeheer      proces geborgd, ontstaan inzichten en ontstaat vroeg-
   in de gemeente uitgewerkt. Deze ontwikkelingen maken               tijdige grip op de voorgenomen inkopen, zodat inkopen
   onderdeel uit van het op orde brengen van de basis en zorgen       rechtmatig plaatsvinden.
   voor een efficiency- en kwaliteitsverbetering.
                                                                   • Accountgerichte/ domeingerichte advisering
                                                                      De adviseurs Aanbesteden en adviseurs Contract-
                                                                      management werken verder aan integratie / de relatie met
                                                                      clusters en creëren een toepasbare kennis van het betref-
                                                                      fende domein, welke van pas komt tijdens aanbestedingen
138              Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024
</pre>

====================================================================== Einde pagina 138 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 139 ======================================================================

<pre>    en het uitbrengen van inkoopadviezen. We ondersteunen      Een nieuw te vormen projectgroep werkt een huisves-
    collega’s met nieuwe, vereenvoudigde modeldocumenten       tingsconcept uit gebaseerd op 4 pijlers en levert dit uiterlijk
    middels training en delen best-practices.                  31 december 2020 op:
                                                               • Huisvesting bestuur
• Algemene inkoopvoorwaarden:                                  • Inrichting baliefuncties (dienstverlening)
    In het vierde kwartaal van 2020 wordt een start            • Meet en Seat plek voor medewerkers
    gemaakt met de review en update van de Algemene                (huisvesting organisatie)
    Inkoopvoorwaarden voor levering en diensten gemeente       • Digitalisering i.r.t. thuiswerken (dienstverlening)
    Bergen op Zoom. Deze dateren van 2013 en dienen geactu-
    aliseerd te worden.                                        Uitgangspunten hierbij zijn dat we hierbij rekening houden
                                                               met
8. Facilitaire diensten                                        • De bezuinigingsopgave vanuit het focusakkoord
Een efficiënte bedrijfsvoering vraagt om herkenbare,           • de ervaring die is opgedaan met thuiswerken tijdens de
professionele en servicegerichte facilitaire dienstverlening.      coronacrisis
Deze dienstverlening is flexibel, toegankelijk en op maat,     • het reduceren van het aantal panden dat we als ambtelijke
waarbij goede kwaliteit en realistische kosten met elkaar in       organisatie in gebruik hebben.
evenwicht zijn. Facilitaire dienstverlening zorgt ervoor dat
gemeentelijke gebouwen, faciliteiten op orde zijn. Naast het   Een effectieve en efficiënte facilitaire ondersteuning van
zorgdragen voor de ‘dagelijkse facilitaire dienstverlening     de organisatie
richt Facilitair zich in 2021 specifiek op:                    In 2021 wordt een facilitair beleidsplan opgesteld, met daarin
                                                               onder andere een toekomstvisie op de facilitaire voorzie-
Huisvestingsconcept 2021                                       ningen in de komende jaren. Daarnaast wordt in dit plan
De organisatie van het werk is door COVID 19 drastisch aan     aangegeven hoe duurzaamheid past in de facilitaire dienst-
het veranderen. Nog meer moeten we de afweging maken           verlening en in de huisvesting.
waar en hoe we de schaarse capaciteit willen inzetten. Kan
het slimmer en wordt het intensiever thuiswerken een vast
gegeven? Dit heeft effecten op bijvoorbeeld de huisvesting
van onze medewerkers, de verdere digitalisering en de
herziening van werkprocessen met de methodiek van Lean
Six Sigma.
   Kaderstellende documenten voor het programma
   BeleidsnotaVastgesteld
   Organisatievisie2019
   ARBO-beleidsplan	                                                                                                    2018
   Communicatiebeleid/Factor C                                                                                          2013
   Communicatievisie	                                                                                                   2018
   Financiële verordening ex artikel 212 Gemeentewet	                                                                   2017
   Financiële verordening ex artikel 213 Gemeentewet (Controleverordening)                                              2015
   Nota Investeren en Afschrijven                                                                                       2018
   Nota Reserves en Voorzieningen                                                                                       2020
   Inkoop- en aanbestedingsbeleid	                                                                                      2019
   Beleids- en investeringsplan; Processen en Informatie                                                          2015-2018
   Visie op samenwerkin                                                                                                 2016
   Risicomanagement2013
   Nota gemeentelijk Vastgoed                                                                                           2012
                                        Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024                139
</pre>

====================================================================== Einde pagina 139 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 140 ======================================================================

<pre>   Uitvoeringsplan 2021 -2024
   In het Focusakkoord is de doelstelling m.b.t. de schuldenlast     miljoen per jaar en het moederkrediet vastgoed bedraagt
   onveranderd, nl een schuldquote van 90% in 2026. Een van de       € 2,75 miljoen per jaar.
   maatregelen die daarvoor is genomen, is de invoering van de
   moederkredieten in 2019. In het Focusakkoord is aangegeven        Het uitgangspunt bij de invoering van de moederkredieten
   dat het systeem van moederkredieten gehandhaafd blijft. Ook       was niet meer investeren dan afschrijven. De afschrijvingen
   wij onderschrijven dat het systeem van de moederkredieten         voor het basis- en speciaal onderwijs bedragen voor 2021
   goed werkt. Jaarlijks vindt een goede afweging plaats van de      € 608.800.
   beperkte beschikbare middelen en door de kredieten op een
   later tijdstip beschikbaar te stellen blijven er minder kredieten Aanpassing:
   langdurig open staan. Dit heeft als voordeel dat de kapitaal-     • Omdat de zorgplicht voor de huisvesting van het basis- en
   lasten steeds beter begroot kunnen worden.                            speciaal onderwijs een wettelijke verplichting is en we
                                                                         willen komen tot een doordecentralisatie stellen wij voor
   Hierbij willen wij wel een drietal aanpassingen op het                om de kredieten voor onderwijshuisvesting niet meer op
   systeem voorstellen. Het uitgangspunt blijft hetzelfde:               te nemen in het uitvoeringsplan maar een afzonderlijk
   In de begroting wordt het uitvoeringsplan voor de komende             bedrag voor onderwijshuisvesting op te nemen. Voor dit
   vier jaar opgenomen, waarin de afzonderlijke investeringen            verzamelkrediet onderwijshuisvesting gelden dezelfde
   in zijn opgenomen. De raad stelt van het uitvoeringsplan het          spelregels als voor de moederkredieten. Het college stelt
   eerste jaar vast en neemt kennis van de overige drie jaren.           ze gedurende het jaar definitief beschikbaar en de raad
   Gedurende het jaar mag het college conform het uitvoe-                formaliseert het bij 1e of 2e concernbericht.
   ringsplan de kredieten beschikbaar stellen. De raad forma-        • Wanneer de onderwijskredieten niet meer in de moeder-
   liseert bij het 1e en 2e concernbericht dan de beschikbaar            kredieten opgenomen worden, kan het totaal van de
    gestelde kredieten. Dit betreft een administratieve handeling        moederkredieten met € 1 miljoen worden verlaagd tot € 7,5
    en is niet een nieuw heroverwegings moment voor het al dan           miljoen. Dit bedrag is gebaseerd op het bedrag voor onder-
    niet beschikbaar stellen van de kredieten.                           wijshuisvesting dat was opgenomen in het uitvoeringsplan
                                                                         2020 en 2021 (€ 1,3 en € 1 miljoen) en het bedrag van de
    De aanpassingen betreffen:                                           afschrijving in 2021 (€ 608.800).
                                                                         Vanwege het verlagen van het totaal van de moederkre-
    Onderwijshuisvesting                                                 dieten tot € 7,5 miljoen stellen wij voor om de onderver-
    De gemeente heeft de wettelijke zorgplicht voor nieuwbouw            deling aan te passen. Het voorstel is om € 1 miljoen voor
    van de basisscholen. Voor het voortgezet onderwijs is dit            bedrijfsvoering op te nemen, € 2 miljoen voor vastgoed en
    doorgedecentraliseerd en wordt jaarlijks een bedrag aan              € 4,5 miljoen voor de openbare ruimte.
    deze schoolbesturen overgemaakt.
                                                                     Riolering
    De doelstelling is om ook voor het basis- en speciaal            Tot op heden stelt de raad bij de begroting het verzamel-
    onderwijs te komen tot een doordecentralisatie. Een              krediet voor riolering beschikbaar.
    tussenstap daar naar toe is het vaststellen van een beleidsrijk
    integraal huisvestingsplan (IHP). Voor het einde van 2020 zal    Wij stellen voor om vanaf het begrotingsjaar 2021 een apart
    het beleidsrijk IHP ter besluitvorming aan de raad worden        onderdeel binnen de moederkredieten te maken voor riolering
    aangeboden. Totdat het beleidsrijk IHP is vastgesteld, geldt     en de spelregels voor de moederkredieten ook voor riolering
    nog het beleidsarm IHP. In het beleidsarm IHP zijn de investe-   te laten gelden met uitzondering van het uitgangspunt niet
    ringsbedragen veel hoger dan in het beleidsrijk IHP              meer investeren dan afschrijven. Het verzamelkrediet voor
    (€ 18 miljoen versus € 12 miljoen t/m 2024).                     riolering bedraagt de komende jaren € 6,3 miljoen per jaar.
                                                                     Omdat riolering een gesloten systeem is, zal compensatie
    De wettelijk verplichte investeringsbedragen voor onderwijs-     van het investeringsbedrag tussen riolering en de andere
    huisvesting zijn, zowel bij het beleidsarm als beleidsrijk IHP,  onderdelen (bedrijfsvoering, vastgoed en openbare ruimte)
    dermate hoog dat zij eigenlijk niet passen binnen het systeem    niet toegestaan zijn.
    van de moederkredieten. Bij het beleidsarm IHP is de inves-
    teringsomvang voor de komende vier jaar gemiddeld € 4,5
140               Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024
</pre>

====================================================================== Einde pagina 140 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 141 ======================================================================

<pre>Door ook de riolering op te nemen binnen de moederkre-          kredieten van voor 2019 die nog openstonden. Deze kredieten
dieten zal er meer inzicht ontstaan in het totaal van de kosten worden naar verwachting in 2021 voor het grootste gedeelte
dat met de reconstructie van een weg gemoeid is. Vaak is        afgesloten. Dan is de werkvoorraad alleen de kredieten die
dit een samenstel van kosten voor o.a. wegen, riolering,        vanuit de moederkredieten beschikbaar zijn gesteld. Om
openbare verlichting en openbaar groen.                         deze werkvoorraad op peil te houden, stellen wij voor om
                                                                een overprogrammering op te nemen in het uitvoeringsplan,
Overprogrammering                                               zodat bij vertraging in de uitvoering van een project een
In het verleden is geregeld gebleken dat een krediet later      ander project wat al wel in de voorbereiding is genomen snel
wordt aanbesteed door interne en externe factoren. Externe      opgepakt kan worden.
factoren zijn o.a. de inspraak van burgers waardoor de voorbe-
reiding vertraging oploopt of afstemming met externe partners. Natuurlijk zal het college er voor waken dat er in een
Intern kan vertraging in de voorbereiding o.a. ontstaan door    jaar niet meer dan € 7,5 miljoen wordt geïnvesteerd. De
capaciteitsgebrek of bestuurlijke besluitvorming.               raad zal in het 1e en 2e concernbericht over de voortgang
                                                                worden geïnformeerd.
Bij de Begroting 2019-2022 en de Begroting 2020-2023 was het
uitvoeringsplan € 8,5 miljoen per jaar.                         Uitvoeringsplan 2021 – 2024
                                                                Hieronder het Uitvoeringsplan voor 2021 -2024. Hierin zijn de
Om de kwaliteit van de openbare ruimte en ons vastgoed op       voorstellen zoals hierboven aangegeven al verwerkt.
peil te houden is het voor de langere termijn noodzakelijk dat Daarnaast stellen wij aan u voor om de niet benutte ruimte
het investeringsvolume minimaal gelijk is aan de afschrijving. binnen de moederkredieten uit 2020 door te schuiven
Tot op heden was er nog een werkvoorraad vanuit de              naar 2021.
 Uitvoeringsplan 2021 - 2024
 TOTAAL                                                                              2021          2022        2023        2024
 Beschikbaar gesteld in 2019 voor toekomstige jaren
 Bedrijfsvoering/-middelen                                                               0
 Vastgoed                                                                                0
 Openbare Ruimte                                                                  604.300       615.400     476.200           0
                                                                  Subtotaal       604.300       615.400     476.200           0
 Uitvoeringgplan 2021-2024 (concept)
 Bedrijfsvoering/-middelen                                                      1.197.500     1.886.500   1.616.500   1.401.100
 Vastgoed                                                                       2.370.000     2.531.000   1.062.000   2.616.500
 Openbare Ruimte                                                                7.688.700     5.468.350   3.845.900   3.656.100
                                                                     Totaal    11.860.500   10.501.250    7.000.600   7.673.700
 Moederkredieten                                                                7.500.000     7.500.000   7.500.000   7.500.000
 Overschrijding                                                                -4.360.500    -3.001.250     499.400    -173.700
 Ruimte moederkredieten 2020                                                    4.060.800
 Bijstelling overschrijding                                                      -299.700    -3.001.250     499.400    -173.700
 Riolering                                                                      6.300.000     6.300.000   6.300.000   6.300.000
 Onderwijshuisvesting (beleidsarm IHP)                                          4.500.000     4.500.000   4.500.000   4.500.000
                                      Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024                   141
</pre>

====================================================================== Einde pagina 141 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 142 ======================================================================

<pre>    Uitvoeringsplan 2021-2024
    BEDRIJFSVOERING EN BEDRIJFSMIDDELEN                                                   2021      2022      2023      2024     Totaal
    ALGEMEEN
    1 Nieuw werkplekconcept                                                                      600.000   400.000            1.000.000
    2 Verzamelkrediet automatisering / ICT                                             320.000   320.000   320.000   320.000  1.280.000
        BYOD                                                                                     155.000    55.000    55.000    265.000
    3   Cameratoezicht                                                                                                                0
        Vervanging glasvezelkabel tbv cameratoezicht.                                                       70.000               70.000
        Vervangen cameratoezicht                                                                                      75.000     75.000
    4   Auto's handhaving                                                               25.000              50.000    25.000    100.000
    5   Raadszaal                                                                                                                     0
        Vervanging geluidsinstallatie                                                  150.000                                  150.000
        Vervangen brandmeldinstallatie                                                                               112.000    112.000
    OPENBARE RUIMTE
    6 Haven
        Renovatie vloerdeur buitenhoofd, schoonmaken kolken haven                      112.000   112.000                        224.000
        Herstel van coating op staalconstructies                                        62.000    62.000                        124.000
        Vervangen oeververbinding (50%)                                                                     60.900    60.900    121.800
        Vervangen oeververdediging BP Theodorushaven (50%)                                                 113.200   113.200    226.400
        Baggerwerkzaamheden haven (50%)                                                                     43.900    43.900     87.800
        Vervangen meerjaren programma havendienst 1999 (50%)                                                          50.500     50.500
    7   Wagenpark R&B                                                                                      417.000   350.000    767.000
        Verv 2020/2021: vrachtwagen, hoogwerker, 3 tractoren en 7 overige voertuigen   175.000                                  175.000
        vervanging 2022/2023: 21 voertuigen                                                      261.000                        261.000
    8   Materieel R&B overig                                                                                                          0
        divers materieel                                                                          56.000                         56.000
    9   Evenementenkasten                                                               24.000              23.000    40.500     87.500
    CULTUUR
    10 CKB de Maagd
        verv intercominstallatie, regietafel, besturing zaalverlichting en
        camerabeeld
                                                                                        16.500    16.500                         33.000
        licht- en geluidsinstallatie, zenders en porofielspots                                                        98.000     98.000
        vervangen meubilair horeca en kantoor                                                                         32.100     32.100
        gedeeltelijk vervangen computerapparatuur CKB                                                       38.500         0     38.500
    11 Markiezenhof                                                                                                                   0
        vervangen klimaatbeheersing div museale ruimten                                 30.000                                   30.000
        vervangen/updaten audiovisuele presentatie                                      35.000   100.000                        135.000
        verhuizing                                                                                34.000                         34.000
    SPORT
    12 Aankoop materieel sportaccommodaties                                            128.000                                  128.000
    13 Inventaris sporthallen/gymzalen                                                 120.000   170.000    25.000    25.000    315.000
    Totaal investeringsvraag                                                         1.197.500 1.886.500 1.616.500 1.401.100 4.700.500
    Beschikbaar moederkrediet 2021                                                   1.000.000 1.000.000 1.000.000 1.000.000 3.000.000
    Overschrijding                                                                    -197.500  -886.500  -616.500  -401.100 -2.101.600
142                Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024
</pre>

====================================================================== Einde pagina 142 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 143 ======================================================================

<pre>Uitvoeringsplan 2021-2024
VASTGOED                                                           2021       2022        2023       2024    Totaal
ALGEMEEN
1 Verduurzamen vastgoed                                         415.000  1.400.000   1.000.000  1.000.000 3.815.000
SPORT / RECREATIE
2 Verduurzaming Florastraat 90 (plan 2020)                      585.000                                     585.000
3 Renovatie grassmaster op het sportpark Markiezaten             63.000                                      63.000
4 Aanbrengen automatische beregeningsinstallaties sportparken    75.000     75.000
5 Milieubeschermingsmaatregelen m.b.t. kunstgrasvelden           75.000
6 Rozenoord, verlichting veld 11                                                                   31.000    31.000
7 Renovatie Gageldonk bouw- en inrichting sporthal                         606.000                303.000   909.000
8 Rozenoord renovatie tennisbaan tbv Smash                                                         25.000    25.000
9 Renovatie Sporthal Kannebuis + facelift vloer                                                 1.037.000 1.037.000
10 Kannebuis vervangen tribune (2004)                                                    35.000              35.000
11 Rozenoord renovatie tennisbaan tbv Smash                                                        25.000    25.000
12 De Beek sporttechnische voorz 2006                                                    27.000              27.000
13 Herschikken/bemeteren NUTS voorzieningen sportparken                    150.000                          150.000
14 Renovatie velden De Beek                                                                       195.500   195.500
15 Zwembad De Melanen, vervangen grondleidingen                 517.000
CULTUUR
16 Gymzaal Auris Montaal (uit ISV-gelden)                             0          0                                0
17 Huis van de Wijk (uit ISV-gelden)                                  0          0
18 Carnavalsbouwclubs                                               PM         PM           PM
VOLKSHUISVESTING / ECONOMIE
19 Verplaatsen bedrijventerrein de Linie                        300.000    300.000                          600.000
20 Nieuwe woonwagenlocatie                                      340.000
Totaal vastgoed                                               2.370.000  2.531.000    1.062.000 2.616.500 8.579.500
Moederkrediet vastgoed                                        2.000.000  2.000.000   2.000.000  2.000.000 8.000.000
Overschrijding                                                 -370.000   -531.000      938.000  -616.500  -579.500
                                  Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024           143
</pre>

====================================================================== Einde pagina 143 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 144 ======================================================================

<pre>    Uitvoeringsplan 2021-2024
    OPENBARE RUIMTE                                                                 2021      2022      2023      2024     Totaal
    Beschikbaar gesteld 2020
       Wegen (voor detailering zie onderstaand overzicht)                        537.400   576.500   476.200         0  1.590.100
       Openbare verlichting                                                       66.900    38.900                        105.800
    Uitvoeringsplan 2021 - 2024
    1 Wegen (voor detailering zie onderstaand overzicht)                       4.457.300 2.528.100 1.686.700 2.120.600 10.792.700
    2 Civieltechnische kunstwerken                                               595.000   405.750   325.000   177.500 1.503.250
    3 Openbare verlichting                                                       566.300   475.100   514.000   514.000 2.069.400
    4 Openbaar groen                                                             778.800   697.000   697.000   697.000 2.869.800
    5 Aanleg wegen Landschappen van Allure (Poortgebied)                         300.000   600.000                        900.000
    6 Snelfietsroute F58 (investering € 240.000,-)                               240.000                                  240.000
       Verkeer Centrumgebied (investering € 250.000,-)
       Is gefinancierd vanuit krediet A2110043 Verkeersbeheersing 2017                                                          0
       ad € 326.000,-)
    7 Speelvoorzieningen                                                         147.000   147.000   147.000   147.000    588.000
       Voor 2019 is het de bijdrage aan projecten (reconstructie wegen) en de
       noodzakelijke vervangingsinvesteringen
    Totaal openbare ruimte                                                     7.688.700 5.468.350 3.845.900 3.656.100 20.659.050
    Moederkrediet openbare ruimte                                              4.500.000 4.500.000 4.500.000 4.500.000 18.000.000
    Overschrijding                                                            -3.188.700  -968.350   654.100   843.900 -2.659.050
    Wegen                                                                           2021      2022      2023      2024     Totaal
    Beschikbaar gesteld 2020
       Gageldonk West                                                            251.000   259.500   476.200              986.700
       Scheldebalkon                                                             286.400   317.000                        603.400
    Uitvoeringsplan 2021 - 2024
       Parkeergarage AdGM                                                                                      235.800    235.800
       Reconstructie Jacob Obrechtlaan                                            50.000                   0         0     50.000
       Korneel Slootmanslaan                                                     289.800                                  289.800
       Halsterseweg Noord                                                        324.600   911.400                      1.236.000
       Gageldonk West                                                                                          106.100    106.100
       Scheldebalkon                                                                                       0    56.000     56.000
       Wouwseweg Halsteren                                                                           330.700    75.700    406.400
       Burg. Elkhuizenlaan                                                                           190.000              190.000
       Hof van Paltz                                                                                  57.000               57.000
       Vestinggronden Zuid                                                       300.000                                  300.000
       Vestinggronden Zuid                                                       585.000                                  585.000
       F58 Ruytershoveweg                                                        500.000                                  500.000
       Antwerpsestraatweg Noord van spoor                                        375.000   879.700                      1.254.700
       Antwerpsestraatweg Zuid                                                                       535.000   531.000  1.066.000
       Zuidzijde Zoom                                                            760.000                                  760.000
       Heenweg                                                                   275.000                                  275.000
       Jankenberg                                                                                              205.000    205.000
       Plasticslaan                                                                              0             500.000    500.000
       Vervanging Straatmeubilair                                                190.000   190.000   190.000   190.000    760.000
       Vervanging Verkeersinstallaties                                           807.900   547.000   384.000   221.000  1.959.900
    Wegen (totaal)                                                             4.457.300 2.528.100 1.686.700 2.120.600  8.672.100
144               Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024
</pre>

====================================================================== Einde pagina 144 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 145 ======================================================================

<pre>Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024 145</pre>

====================================================================== Einde pagina 145 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 146 ======================================================================

<pre>   Taakvelden conform indeling
   BBV-wetgeving
   Om baten en lasten van taken en activiteiten te kunnen     In dit hoofdstuk bij de programmabegroting is een overzicht
   aggregeren en met die van andere gemeenten te kunnen       opgenomen “van programma naar taakvelden’. Hierin is in
   vergelijken, moeten ze in vergelijkbare eenheden worden    een oogopslag de vertaling van de programma’s naar de
   ingedeeld. Daarom wordt een lijst met taakvelden           taakvelden te lezen, inclusief de belangrijkste verschuivingen
   voorge¬schreven vanaf begroting 2017.                      tussen de programma’s als gevolg van de introductie van
                                                              de taakvelden.
146             Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024
</pre>

====================================================================== Einde pagina 146 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 147 ======================================================================

<pre>Taakveld overzicht conform programma 1
Programma            Taakveld                            Baten/            MJB         MJB         MJB     MJB
(Bedragen * € 1.000)                                     Lasten           2021*       2022*       2023*   2024*
P1                   0.1 Bestuur                         Baten                 0           0           0      0
Besturen,                                                Lasten            3.094       3.023       3.029  3.047
Samenwerken
en Veiligheid                               Subtotalen Taakveld            3.094       3.023       3.029  3.047
                     0.10 Mutaties reserves              Baten                 0           0           0      0
                                            Subtotalen Taakveld                0           0           0      0
                     1.1 Crisisbeheersing               Baten                56          56          56     56
                          en brandweer                   Lasten            5.333       5.108       5.215  5.326
                                            Subtotalen Taakveld            5.277       5.052       5.159  5.271
                     1.2 Openbare orde en veiligheid     Baten               472         472         472    472
                                                         Lasten            1.500       1.496       1.497  1.490
                                            Subtotalen Taakveld            1.028       1.025       1.026  1.019
                     Saldo                                                 9.399       9.100       9.214  9.337
                                  Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024       147
</pre>

====================================================================== Einde pagina 147 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 148 ======================================================================

<pre>   Taakveld overzicht conform programma 2
   Programma             Taakveld                             Baten/           MJB       MJB    MJB    MJB
   (Bedragen * € 1.000)                                       Lasten          2021*     2022*  2023*  2024*
   P2                    0.10 Mutaties reserves               Baten               0         0      0      0
   Samen leven,                                  Subtotalen Taakveld              0         0      0      0
   samen doen            6.1 Samenkracht en                  Baten             420       420    420    420
                              burgerparticipatie              Lasten          6.764     6.831  6.858  6.866
                                                 Subtotalen Taakveld          6.343     6.410  6.437  6.446
                         6.2 Wijkteams                        Baten               0         0      0      0
                                                              Lasten          5.074     5.088  5.103  5.117
                                                 Subtotalen Taakveld          5.074     5.088  5.103  5.117
                         6.3 Inkomensregelingen               Baten          34.218    34.218 34.218 34.218
                                                              Lasten         40.736    40.757 40.781 40.806
                                                 Subtotalen Taakveld          6.517     6.539  6.563  6.587
                         6.4 Begeleide participatie           Lasten         12.554    12.380 12.293 12.175
                                                 Subtotalen Taakveld         12.554    12.380 12.293 12.175
                         6.5 Arbeidsparticipatie              Baten               0         0      0      0
                                                              Lasten          4.731     4.745  4.821  4.893
                                                 Subtotalen Taakveld          4.731     4.745  4.821  4.893
                         6.6 Maatwerkvoorziening             Baten               0         0      0      0
                              (WMO)                           Lasten          2.475     2.475  2.475  2.475
                                                 Subtotalen Taakveld          2.475     2.475  2.475  2.475
                         6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ Baten               1.209     1.212  1.213  1.213
                                                              Lasten         20.392    20.485 20.784 20.791
                                                 Subtotalen Taakveld         19.183    19.273 19.571 19.577
                         6.72 Maatwerkdienstverlening 18- Lasten             15.877    15.877 15.877 15.877
                                                 Subtotalen Taakveld         15.877    15.877 15.877 15.877
                         6.81 Ge-escaleerde zorg 18+          Baten             734       734    734    734
                                                              Lasten         17.751    17.831 17.831 17.831
                                                 Subtotalen Taakveld        17.017     17.097 17.097 17.097
                         6.82 Ge-escaleerde zorg 18-          Lasten          1.934     1.934  1.934  1.934
                                                 Subtotalen Taakveld          1.934     1.934  1.934  1.934
                         7.1 Volksgezondheid                  Baten               0         0      0      0
                                                              Lasten          2.580     2.556  2.592  2.627
                                                 Subtotalen Taakveld          2.580     2.556  2.592  2.627
                         Saldo                                              94.284     94.374 94.764 94.806
148            Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024
</pre>

====================================================================== Einde pagina 148 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 149 ======================================================================

<pre>Taakveld overzicht conform programma 3
Programma                                                  Baten/          MJB          MJB        MJB      MJB
                     Taakveld
(Bedragen * € 1.000)                                       Lasten         2021*        2022*      2023*    2024*
P3                   0.10 Mutaties reserves                Baten               0           0           0       0
(Vrijetijds-)                                Subtotalen Taakveld               0           0           0       0
Economie, werk-      2.4 Economische havens en            Baten             467         467         467     467
gelegenheid,              waterwegen                       Lasten          1.613       1.746       1.730   1.713
onderwijs                                    Subtotalen Taakveld           1.145       1.279       1.263   1.246
                     3.1 Economische ontwikkeling          Baten             170         170         170     170
                                                           Lasten          1.766       1.773       1.780   1.811
                                             Subtotalen Taakveld           1.597       1.603       1.610   1.641
                     3.3 Bedrijvenloket en                Baten             256         256         256     256
                          bedrijfsregelingen               Lasten            917         924         931     938
                                             Subtotalen Taakveld             660         667         674     682
                     3.4 Economische promotie              Baten             868         868         868     868
                                                           Lasten          1.218       1.222       1.224   1.227
                                             Subtotalen Taakveld             351         354         356     359
                     4.1 Openbaar basisonderwijs           Lasten            343         343         343     343
                                             Subtotalen Taakveld             343         343         343     343
                     4.2 Onderwijshuisvesting              Baten               0           0           0       0
                                                           Lasten          4.161       4.401       4.589   4.773
                                             Subtotalen Taakveld           4.161       4.401      4.589    4.773
                     4.3 Onderwijsbeleid en               Baten           3.189       3.189      3.189    3.189
                          leerlingzaken                    Lasten          4.809       4.811      4.813    4.814
                                             Subtotalen Taakveld           1.620       1.622      1.623    1.625
                     5.1 Sportbeleid en activering         Baten               2           2           2       2
                                                           Lasten          2.820       2.824      2.828    2.832
                                             Subtotalen Taakveld           2.817       2.822      2.826    2.830
                     5.2 Sportaccommodaties                Baten           2.139       2.139      2.139    2.139
                                                           Lasten          5.926       5.426      5.152    4.865
                                             Subtotalen Taakveld           3.787       3.287      3.012    2.726
                     5.3 Cultuurpresentatie, cultuur-     Baten           2.382       2.382      2.382    2.366
                          productie en cultuurparticipatie Lasten          7.607       7.626      7.617    7.640
                                             Subtotalen Taakveld           5.225       5.245      5.235    5.275
                     5.4 Musea                             Baten             316         314         314     314
                                                           Lasten          3.480       3.560      3.583    3.611
                                             Subtotalen Taakveld           3.165       3.246      3.269    3.297
                     5.5 Cultureel erfgoed                 Baten             264         257         257     229
                                                           Lasten            794         795         795     795
                                             Subtotalen Taakveld             531         538         538     566
                     5.6 Media                             Baten             146         146         146     146
                                                           Lasten          1.273       1.273      1.273    1.273
                                             Subtotalen Taakveld           1.127       1.127      1.126    1.126
                     Saldo                                               26.529       26.533     26.467   26.487
                                  Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024        149
</pre>

====================================================================== Einde pagina 149 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 150 ======================================================================

<pre>   Taakveld overzicht conform programma 4
   Programma                                                    Baten/        MJB       MJB    MJB    MJB
                         Taakveld
   (Bedragen * € 1.000)                                         Lasten       2021*     2022*  2023*  2024*
   P4                    0.10 Mutaties reserves                 Baten         1.754     1.368  1.190  1.073
   Woon- en                                                     Lasten        2.189     4.268      0  1.708
   leefomgeving
                                                  Subtotalen Taakveld           435     2.900 -1.190    635
                         0.3 Beheer overige gebouwen           Baten         1.315     1.113  1.113  1.113
                              en gronden                        Lasten        2.386     2.387  2.386  2.384
                                                  Subtotalen Taakveld         1.071     1.274  1.273  1.271
                         0.63 Parkeerbelasting                  Baten         4.695     4.695  4.695  4.695
                                                  Subtotalen Taakveld        -4.695    -4.695 -4.695 -4.695
                         2.1 Verkeer en vervoer                 Baten           362       272    272    272
                                                                Lasten        9.621     9.570  9.532  9.480
                                                  Subtotalen Taakveld         9.260     9.299  9.260  9.208
                         2.2 Parkeren                           Baten            39        39     39     39
                                                                Lasten        2.843     2.919  2.907  2.873
                                                  Subtotalen Taakveld         2.805     2.880  2.868  2.834
                         2.5 Openbaar vervoer                   Baten             0         0      0      0
                                                                Lasten          171       172    172    173
                                                  Subtotalen Taakveld           171       172    172    173
                         3.2 Fysieke                           Baten         2.317     6.428  1.033     10
                              bedrijfsinfrastructuur            Lasten        3.342     4.730  2.067  1.046
                                                  Subtotalen Taakveld         1.025    -1.697  1.034  1.036
                         5.5 Cultureel erfgoed                  Lasten           98        98     98     98
                                                  Subtotalen Taakveld            98        98     98     98
                         5.7 Openbaar groen en                 Baten            67        67     67     67
                              (openlucht) recreatie             Lasten        4.862     5.121  5.377  5.643
                                                  Subtotalen Taakveld         4.796     5.054  5.311  5.576
150            Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024
</pre>

====================================================================== Einde pagina 150 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 151 ======================================================================

<pre>Programma                                                   Baten/          MJB         MJB        MJB      MJB
                     Taakveld
(Bedragen * € 1.000)                                        Lasten         2021*       2022*      2023*    2024*
P4                   7.2 Riolering                          Baten         12.903      13.520     14.148   14.651
Woon- en                                                    Lasten         9.676      10.488     11.436   12.274
leefomgeving
                                              Subtotalen Taakveld         -3.227      -3.032      -2.712  -2.377
                     7.3 Afval                              Baten          9.399       9.400       9.402   9.403
                                                            Lasten         7.360       7.361       7.363   7.364
                                              Subtotalen Taakveld         -2.039      -2.039      -2.039  -2.039
                     7.4 Milieubeheer                       Baten              0           0           0       0
                                                            Lasten         1.315       1.315       1.315   1.315
                                              Subtotalen Taakveld          1.315       1.315       1.315   1.315
                     7.5 Begraafplaatsen                   Baten             32          32          32      32
                          en crematoria                     Lasten            69          69          69      69
                                              Subtotalen Taakveld             37          37          37      37
                     8.1 Ruimtelijke ordening               Baten             78          78          78      78
                                                            Lasten         1.215       1.223       1.230   1.237
                                              Subtotalen Taakveld          1.137       1.145       1.152   1.159
                     8.2 Grondexploitatie                  Baten         17.315      12.395       7.117   8.862
                          (niet-bedrijventerreinen)         Lasten        16.755      10.856       7.117   7.154
                                              Subtotalen Taakveld           -560      -1.539           0  -1.708
                     8.3 Wonen en bouwen                    Baten          2.949       1.320       1.320   1.320
                                                            Lasten         5.352       4.856       4.355   4.073
                                              Subtotalen Taakveld          2.403       3.535       3.035   2.753
                     Saldo                                                14.031      14.706     14.918   15.276
                                  Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024        151
</pre>

====================================================================== Einde pagina 151 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 152 ======================================================================

<pre>   Taakveld overzicht conform programma 5
   Programma             Taakveld                               Baten/         MJB         MJB      MJB      MJB
   (Bedragen * € 1.000)                                         Lasten        2021*       2022*    2023*    2024*
   P5                    0.10 Mutaties reserves                 Baten            72          72       72       72
   Bedrijfsvoering,                                             Lasten            0           0        0        0
   financien,
                                                  Subtotalen Taakveld           -72         -72      -72      -72
   dienstverlening
                         0.11 Resultaat van de rekening        Baten             0           0        0        0
                               van baten en lasten
                                                 Subtotalen Taakveld              0           0        0        0
                         0.2 Burgerzaken                        Baten         1.393       1.261    1.230    1.230
                                                                Lasten        2.258       2.210    2.203    2.214
                                                 Subtotalen Taakveld            865         949      973      984
                         0.4 Overhead                           Baten         3.263       3.298    3.333    3.365
                                                                Lasten       26.056      27.141   25.570   25.408
                                                 Subtotalen Taakveld         22.793      23.843   22.237   22.042
                         0.5 Treasury                           Baten         1.808       2.030    2.588    2.144
                                                                Lasten        1.258       1.280    1.302      572
                                                 Subtotalen Taakveld           -550        -750   -1.286   -1.572
                         0.61 OZB woningen                      Baten         7.661       7.721    7.781    7.841
                                                                Lasten          791         791      791      791
                                                 Subtotalen Taakveld         -6.870      -6.930   -6.990   -7.050
                         0.62 OZB niet-woningen                 Baten         8.509       8.509    8.509    8.509
                                                                Lasten          124         124      124      124
                                                 Subtotalen Taakveld         -8.385      -8.385   -8.385   -8.385
                         0.64 Belastingen overig                Baten           183         183      183      183
                                                                Lasten            0           0        0        0
                                                 Subtotalen Taakveld           -183        -183     -183     -183
                         0.7 Algemene uitkeringen en           Baten      142.108      143.673  144.132  144.610
                              overige uitkeringen
                              gemeentefonds
                                                 Subtotalen Taakveld      -142.108     -143.673 -144.132 -144.610
                         0.8 Overige baten en lasten            Baten         1.436           0        0        0
                                                                Lasten        1.436       1.070    1.606    2.135
                                                 Subtotalen Taakveld              0       1.070    1.606    2.135
                         Saldo                                            -134.511     -134.131 -136.232 -136.711
152            Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024
</pre>

====================================================================== Einde pagina 152 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 153 ======================================================================

<pre>Taakveld overzicht conform programma 6
=Programma           Taakveld                            Baten/           MJB         MJB        MJB      MJB
(Bedragen * € 1.000)                                     Lasten          2021*       2022*      2023*    2024*
P6                   0.10 Mutaties reserves              Baten               0           0           0       0
Duurzaamheid
                                           Subtotalen Taakveld               0           0           0       0
                     7.4 Milieubeheer                    Baten               0           0           0       0
                                                         Lasten            988         841         845     849
                                           Subtotalen Taakveld             988         841         845     849
                     Saldo                                                 988         841         845     849
                     Totaal                                             10.721      11.423       9.975  10.043
                                Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024        153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 153 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 154 ======================================================================

<pre>   Afkortingenlijst
   AB          Algemeen Bestuur                              COELO       Centrum voor onderzoek van de economie van
   AMW         Algemeen Maatschappelijk Werk                             de lagere overheden
   AOW         Algemene Ouderdomswet                         CUPRO       College Uitvoeringsprogramma
   APV         Algemene Plaatselijke Verordening             CV          Commanditaire Vennootschap
   AU          Algemene Uitkering                            DB          Directie Beraad
   Awbz        Algemene wet bijzondere ziektekosten          DKD         Digitaal Klant Dossier
   BAG         Basisregistratie Adressen en Gebouwen         DUO         Dienst Uitvoering Onderwijs
   BB          Bijzondere Bijstand                           DVO         Dienstverleningsovereenkomst
   BBE         Biobased Economy                              3 D’s       3 Decentralisaties, Jeugd, WMO en Participatie
   BBV         Besluit Begroting en Verantwoording gemeenten ECB         Europese Centrale Bank
               en provincies                                 EPZ         Elektriciteits Productiemaatschappij Zuid-Ned
   BENEGO      Belgisch Nederlands Grensoverleg              EDP         Electronic data Processing
   BER         Bergen op Zoom, Etten-Leur en Roosendaal      FIDO        Wet Financiering Decentrale Overheden
   BERM        Bergen op Zoom, Etten-Leur Roosendaal en      FLO         Functioneel LeeftijdsOntslag
               Moerdijk                                      GBA         Gemeentelijke basisadministratie
   BGT         Basisregistratie Grootschalige Topografie     GBKN        Grootschalige Basiskaart Nederland
   BIBOB       Bevordering Integriteitbeoordelingen door het GCC         Green Chemistry Campus
               Openbaar Bestuur                              GDI         Gemeentelijk Duurzaamheidsindex
   BI-zone     Bedrijven-Investeringszones                   GF          Gemeentefonds
   BIJ         Bestuurlijke Informatie Justitiabelen         GGD         Gemeentelijke Gezondheidsdienst
   BIV         Bestuurlijke Informatie Voorziening           GGW         Gebied Gericht Werken
   BiZa        Ministerie van Binnenlandse Zaken             GHOR        Geneeskundige Hulpverlening bij ongevallenen
   BIZ-Heffing Bedrijveninvesteringszone                                 rampen
   BNG         Bank Nederlandse Gemeenten                    GMK         Gemeenschappelijke Meldkamer
   BOA         Bijzonder Opsporings Ambtenaar                GIS         Gemeentelijk Informatie Systeem
   BOM         Brabantse Ontwikkelings Maatschappij          GOL         Grensoverschrijdend Openbaar Lichaam
   BOR         Beheer Openbare Ruimte                        GROGZ       Gemeenschappelijke Regeling Openbare
   BoZ         Bergen op Zoom                                            GezondheidsZorg
   BRIM        Besluit Rijkssubsidiëring Instandhouding      GRP         Gemeentelijk RioleringsPlan
               Monumenten                                    GSV         Gemeenschappelijk Samenwerkingsverband
   BRZO        Besluit Risico’s Zware Ongevallen                         West Noord-Brabant
   BTW         Belasting Toegevoegde Waarde                  GRVR        Gemeenschappelijke Regeling Veiligheidsregio
   BUIG        Bundeling Uitkeringen Inkomensvoorzieningen   HBH         Holding Bergsche Heide
               Gemeenten                                     HBO         Hoger Beroeps Onderwijs
   BVL         Brabants Verkeersveiligheids Label            HOF         Wet Houdbare Overheids Financiën
   BVR         Bestuurlijke Voortsgangsrapportage            HRM         Human Resource Management
   BZK         Binnenlandse Zaken                            IAU         Incidentele Aanvullende Uitkering
   BWB         Belastingsamenwerking West-Brabant            IBG         Informatie Beheer Groep
   CAO         Collectieve Arbeidsovereenkomsten             IBOR        Integraal Beheer Openbare Ruimte
   CBL         Cross Border Leases                           ICT         Informatie en communicatie technologie
   CBKWB       Centrum Beeldende Kunst West Brabant          I&A         Informatisering & Automatisering
   CHO         Cultuurhistorische organisaties               IFLO        Inspectie Financiën Lokale en Provinciale
   CJG         Centrum voor Jeugd en Gezin                               Overheden
   CKB         Centrum voor de Kunsten Bergen op Zoom        IHP         Integraal huisvestingsplan
   COA         Centraal orgaan opvang asielzoekers           IKC         Integraal kindcentra
   CROW        “Centrum voor Regelgeving en Onderzoek        IPO         InterProvinciaal Overleg
               in de Grond-, Water- en Wegenbouw en          ISD         Intergemeentelijke Sociale Dienst
               de Verkeerstechniek”                          ISV         Investeringsprogramma Stedelijke Vernieuwing
                                                             IV3         Informatie voor derden
154            Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024
</pre>

====================================================================== Einde pagina 154 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 155 ======================================================================

<pre>JOC        Jongeren OntmoetingsCentrum                     RVB          Raadsvoorstelbesluit
JPP        JeugdPreventieProject                           RWB          Regio West Brabant
KCC        Klant ContactCentrum                            RWE          Rheinisch Westfälische Elektrizitätswerk
KCS        Klant Contact systeem                           SCB          Starterscentrum Bergen op Zoom
KING       Kwaliteits Instituut Nederlandse Gemeente       SCR          Starterscentrum Roosendaal
KOR        Kwaliteitscatalogus Openbare Ruimte             SE           Standaardeenheden
LIOR       Leidraad Inrichting Openbare Ruimte             SEPH         Servicepunt Handhaving
LVA        Landschappen van Allure                         SIW          Sterk in Welzijn
MARB       Milieu & afvalregio Breda                       SMART        Specifiek, Meetbaar, Acceptabel, Realistisch
MCT        Markiezaatcontainer Terminal                                 en Tijdgebonden
MIP        Meerjaren Investerings Programma                SOT          School Ondersteuningsteam
MFA        Multifunctionele Accomodaties                   SROI         Social Return on Investment
MKB        Midden- en Kleinbedrijf                         SVW          Stichting Verenigde Wijkcentrum
MKOB       Wet Mogelijkheid Koopkrachttegemoetkoming       SWWB         Samenwerking in de Waterketen binnen de
           Oudere Belastingplichtigen                                   Waterkring West Brabant
MOP3       Meerjaring OntwikkelingsPlan derde fase         SW           Sociale Werkvoorziening
MPG        Meerjaren Programma Grondbedrijf                SZW          Sociale Zaken en Werkgelegenheid
MVA        Materiële vaste activa                          TIP          Telefonisch Informatie Punt
MVI        Maatschappelijk Verantwoord Inkopen             TNO          Toegepast Natuurwetenschappelijk Onderzoek
NAR        Nederlands Adviesbureau voor                    TOS          Thuis op Straat
           Risicomanagement                                UWV          Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen
NASB       Nationaal Actieplan voor Sport en Bewegen       VAC          Vrouwen Advies Commissie
NCDO       Nationaal Commissaris Digitale Overheid         VGRP         Verbreed Gemeentelijk RioleringsPlan
NGRU       Netto gecorrigeerde Rijksuitgaven               VRI          Verkeersregelinstallaties
NIEGG      Niet In Exploitatie Genomen Gronden             VNG          Vereniging Nederlandse Gemeenten
NME        Natuur en Milieu Educatie                       VPT          Veilig Publieke Taak
NUP        Nationaal UitvoeringsProgramma                  VSP          Verkeersstructuur Plan
NVM        Nederlandse Vereniging van Makelaars            VTE          Beleidseconomie
4 O’s      Onderzoek, Overheid, Onderwijs en               VVE          Voor- en Vroegschoolse Educatie
           Ondernemers                                     VVV          Vereniging voor Vreemdelingen Verkeer
OCW        Onderwijs, Cultuur en Wetenschap                Wabo         Wet algemene beschouwingen omgevingsrecht
OMWB       Omgevingsdienst Midden- en West Brabant         Wajong       Wet arbeidsongeschiktheid voor
OZB        Onroerende zaakbelasting                                     jonggehandicapten
3 P’s      Planet, People en Profit                        WBWL         West- Brabantse Waterlinie
PA         Public Affairs                                  Wet HOF      Wet Houdbare Overheids Financiën
PAS        Programma Aanpak Stikstof                       WIJ          Wet Investeren in Jongeren
P&C cyclus Planning & Control cyclus                       Wkkp         Wet kinderopvang en kwaliteitseisen
R2C        Right to Challenge                                           peuterspeelzalen
RAP        Regionaal Actie Plan                            WMO          Wet Maatschappelijke Ondersteuning
RAV        Regionale Ambulance Voorziening                 WO           Wetenschappelijk Onderwijs
RAWB       Regionaal Archief West Brabant                  WOS feiten Woninginbraken, Overvallen en Straatroven
REWIN      Regionale Ontwikkelingsmaatschappij             WOZ          Waardering Onroerende Zaken
           West-Brabant                                    Wpg          Wet Pulieke Gezondheid
RDVO       Raamdienstverleningsovereenkomst                WSW          Waarborgfonds Sociale Woningbouw
RIEC       Regionaal Informatie- en Expertisecentrum       WSW          Wet sociale werkvoorziening
RMC        Regionale Meld en Coördinatie                   WVS          Werkvoorzieningsschap
RMD        Regionale MilieuDienst                          WWB          Wet Werk en Bijstand
RO         Ruimtelijke Ordening                            WWnV         Wet Werken naar Vermogen
ROBEL      Rotterdam & België                              ZvW          Zorgverzekeringswet
ROC        Regionaal Opleidingen Centrum                   ZWO          Zorg Welzijn & Onderwijs
RSG        Rijks Scholen Gemeenschap                       ZZP          Zelfstandige Zonder Personeel
RUD        Regionale Uitvoeringsdiensten
                                    Gemeente Bergen op Zoom - Begroting 2021 en meerjarenraming 2022 - 2024          155
</pre>

====================================================================== Einde pagina 155 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 156 ======================================================================

<pre>Colofon
De Begroting 2021 en Meerjarenraming 2022 – 2024 is een uitgave van de gemeente Bergen op Zoom.
Inhoud:                Gemeente Bergen op Zoom
Foto’s:                Aangenaam Bergen op Zoom, VVV Brabantse Wal
Beeldmateriaal:        VVV Brabantse Wal / Citymarketing Bergen op Zoom
Ontwerp en opmaak:     FraaieDingen.nl
</pre>

====================================================================== Einde pagina 156 =================================================================

<br><br>