<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>1e Begrotingswijziging 2021-2024
    Gemeente Bergen op Zoom
                                                      Bijlage bij raadsvoorstel RVB20-0071 d.d. 10-11-2020
  1e Begrotingswijziging 2021 Gemeente Bergen op Zoom                                                 1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>1e Begrotingswijziging 2021 Gemeente Bergen op Zoom 2</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Inhoudsopgave:
              Inhoud
1          Inleiding                                                                           5
2          De Programma’s                                                                      9
              2.1 Programma 1 Besturen, Samenwerken en Veiligheid                              9
              2.2 Programma 2 Samen leven, samen doen                                         23
              2.3 Programma 3 Economie en werkgelegenheid, vrijetijdseconomie en onderwijs 38
              2.4 Programma 4 Woon- en Leefomgeving (fysiek domein)                           67
              2.5 Programma 5 Bedrijfsvoering, financiën en dienstverlening                   82
              2.6 Programma 6 Duurzaamheid                                                    93
3          Woonlasten                                                                         95
4          Algemene reserve en weerstandsratio                                                97
5          Ontwikkeling schuldenlast                                                        101
                                               1e Begrotingswijziging 2021 Gemeente Bergen op Zoom 3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>1e Begrotingswijziging 2021 Gemeente Bergen op Zoom 4</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>1 Inleiding
In dit document is de uitwerking van de 1ste begrotingswijziging opgenomen. De doelstelling van de 1ste begrotingswijziging is om 40% van de taakstelling van € 15.9 miljoen, uit
het focusakkoord, te realiseren.
Om de taakstellingen vanuit het focusakkoord te kunnen realiseren moeten fundamentele keuzes worden gemaakt over wat wordt afgebouwd, wat wordt omgebouwd, wat
wordt versoberd en waar innovaties mogelijk en gewenst zijn. Daarbij helpt het om een aantal regels af te spreken die dienen als een soort normatief kader voor veranderen,
vernieuwen, versoberen en investeren. Regels die toegepast kunnen worden als normatief kader voor lastige en pijnlijke beslissingen. De huidige ombuigingsvoorstellen, maar
ook die nog volgen in de volgende begrotingswijzigingen in 2021, kunnen tegen dit kader worden afgezet.
De 10 “gouden regels”:
1. Eigen verantwoordelijkheid van de burger
     Uitgangspunt is dat iedere burger verantwoordelijk is voor zijn eigen ontwikkeling en deelname aan de samenleving.
2. Zorg voor veiligheid en sociaal vangnet
     Onderdeel van c.q. aansluitend op de wettelijke taken richt de gemeente zich primair op de zorg voor de veiligheid en de zorg/ondersteuning voor de allerzwaksten in de
     samenleving, die – zonder steun – niet in staat zijn volwaardig deel te nemen aan de samenleving.
3. Wettelijke taken
     We voeren wettelijke taken uit, binnen de middelen die het Rijk daarvoor specifiek beschikbaar stelt.
4. Het zelforganiserend vermogen van de samenleving staat voorop
     Onze gemeente is niet automatisch initiator en facilitator bij het zoeken naar oplossingen voor problemen in de samenleving. Daarbij zijn wij partner voor maatschappelijke
     organisaties.
5. Duurzaam
     Uitgaven, ombuigingen en investeringen dragen aantoonbaar bij aan een duurzame economie en/of een duurzame samenleving.
6. Beperking van visie, beleid en plannen
     Niet alle ontwikkelingen of problemen vragen om een visie, een (nieuwe) beleidsnota of plannen. Vanuit een integrale benadering en aansluitend op het Focusakkoord
     maken we uitsluitend nieuwe visies en nieuw beleid als dat bijdraagt aan de positie van de gemeente en/of het bijdraagt aan de realisatie van de ombuigingsopgave.
     Daarbij beperken we plannen tot max. 4 a-4-tjes.
     Uitgangspunt is: geen plan, geen geld, maar voor een goed plan moet altijd geld worden gevonden binnen de exploitatie.
7. We bouwen aan een dienstverlenende organisatie
     Een slanke en wendbare organisatie, die optimaal gebruik maakt van digitalisering en zich inzet op creativiteit en het benutten van kennis in de organisatie.
8. Profijt- en draagkrachtbeginsel
     Kosten worden, rekening houdend met draagkracht, maximaal omgeslagen naar gebruikers. Uitgangspunt is kostendekkende activiteiten.
                                                         1e Begrotingswijziging 2021 Gemeente Bergen op Zoom                                                               5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>9. Vastgoed
     De gemeente Bergen op Zoom wil in beginsel geen vastgoed bezitten. De gemeente wil daar alleen nog een rol in spelen, als daar heel goede argumenten voor zijn. Er
     zijn vier soorten argumenten om als gemeente toch vastgoed in eigendom te hebben of houden:
          ▪ Indien wet- en regelgeving eigendom voorschrijven;
          ▪ De gemeente moet invloed en zeggenschap krijgen of houden in ruimtelijke of sociaaleconomische ontwikkelingen en hiervoor zijn geen alternatieven;
          ▪ Marktpartijen kunnen of willen niet voorzien in het benodigde vastgoed voor maatschappelijk relevante activiteiten;
          ▪ Huisvesting is aantoonbaar goedkoper als de gemeente hier zelf voor zorgt, dan wanneer deze van marktpartijen wordt gehuurd.
10. We zijn een goede werkgever en gaan zorgvuldig om met onze medewerkers, waarbij rekening wordt gehouden met de vigerende rechtspositie.
De in dit boekwerk voorgestelde ombuigingen bedragen € 8.1 miljoen hiermee wordt 51% van de taakstelling van € 15.9 miljoen gerealiseerd en daarmee wordt voldaan aan
de doelstelling voor de 1ste begrotingswijziging. Wij zijn ons ervan bewust dat de diverse ombuigingen pijn gaan doen in de samenleving. De ombuigingen raken individuele
burgers, verenigingen, instellingen en bedrijven. De ombuigingen hebben een groot maatschappelijk effect. Er is ook kritisch gekeken naar onze eigen bedrijfsvoering. Op
diverse onderdelen stellen we voor op om personeel te bezuinigen.
In hoofdstuk 2 worden de voorgestelde ombuigingen verder toegelicht. Waarbij per programma wordt weergegeven:
     ▪ Informatie uit het focusakkoord;
     ▪ Landelijke vergelijkingscijfers;
     ▪ Totaal overzicht van de ombuigingen;
     ▪ De afzonderlijke ombuigingen, waarbij per ombuiging het maatschappelijk effect in beeld is gebracht;
     ▪ Risicomatrix(en),
In de ombuigingen worden ook belastingverhogingen voorgesteld het effect op de woonlasten is weergegeven in hoofdstuk 3.
De hoofdstukken 4 en 5 zijn gewijd aan de ontwikkeling van de algemene reserve, het weerstandsvermogen en de ontwikkeling van de schuldenlast. Als alle voorgestelde
ombuigingen worden gerealiseerd hebben zij een positief effect op deze onderdelen.
Op de volgende pagina is een totaal overzicht van de ombuigingen opgenomen, welke in hoofdstuk 2 verder worden toegelicht.
                                                           1e Begrotingswijziging 2021 Gemeente Bergen op Zoom                                                           6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>                                                                  Realisatie Focusakkoord
                                                                                                                                               Bedragen * € 1.000
                                                                                                      Ombuigingen
                                                              2021                         2022                        2023                   2024
Programma                                           Pers.k. Overige      Totaal   Pers.k. Overige     Totaal  Pers.k. Overige Totaal Pers.k. Overige     Totaal
1 Besturen, Samenwerken en Veiligheid
Taakstelling:                                           230       810     1.040      230       810     1.040     230      810  1.040    230      810       1.040
Gerealiseerde ombuigingen                                -45      236       191        52    1.096     1.148       52   1.096  1.148      52   1.096       1.148
     Realisatie                                       -20%       29%       18%      23%      135%      110%     23%     135%   110%    23%     135%        110%
2 Samen leven, samen doen
Taakstelling:                                         1.140     3.560     4.700    1.140     3.560     4.700   1.140    3.560  4.700  1.140    3.560       4.700
Gerealiseerde ombuigingen:                              119       724       843      119     3.529     3.648     119    3.931  4.050    119    4.199       4.318
     Realisatie                                        10%       20%       18%      10%       99%       78%     10%     110%    86%    10%     118%         92%
3 Econ. en werkgel.h., vrijetijdsec. en onderwijs
Taakstelling:                                         1.030     4.170     5.200    1.030     4.170     5.200   1.030    4.170  5.200  1.030    4.170       5.200
Gerealiseerde ombuigingen:                              589     1.509     2.098    1.054     3.402     4.456   1.234    4.225  5.459  1.234    4.304       5.538
     Realisatie                                        57%       36%       40%     102%       82%       86%    120%     101%   105%   120%     103%        107%
4 Woon- en leefomgeving (fysiek domein)
Taakstelling:                                         1.250       920     2.170    1.250       920     2.170   1.250      920  2.170  1.250      920       2.170
Gerealiseerde ombuigingen:                                30      895       925        30    1.054     1.084       30     911    941      30   1.057       1.087
     Realisatie                                         2%       97%       43%       2%      115%       50%      2%      99%    43%      2%    115%         50%
5 Bedrijfsvoering, financiën en dienstverlening
Taakstelling:                                         2.280       510     2.790    2.280       510     2.790   2.280      510  2.790  2.280      510       2.790
Gerealiseerde ombuigingen:                              961       824     1.785    1.791       944     2.735   1.941      964  2.905  2.041      974       3.015
OZB woningen                                                    1.378     1.378              1.378     1.378                       0                            0
OZB niet woningen                                                 849       849                849       849              849    849             849          849
     Realisatie                                        42%     162%        64%      79%      185%       98%     85%     189%   104%    90%     191%        108%
6 Duurzaamheid
Taakstelling:                                              0        0         0         0         0        0        0       0      0       0        0           0
Gerealiseerde ombuigingen:                                 0        0         0         0         0        0        0       0      0       0        0           0
Totaal
Taakstelling                                          5.930    9.970 15.900        5.930     9.970 15.900      5.930    9.970 15.900  5.930    9.970     15.900
Gerealiseerde ombuigingen (incl belastingverhoging) 1.654      6.415      8.069    3.046 12.252 15.298         3.376   11.976 15.352  3.476   12.479     15.955
Restant                                            1e 4.276
                                                      Begrotingswijziging
                                                               3.555      2021
                                                                          7.831 Gemeente
                                                                                   2.884 Bergen
                                                                                            -2.282op Zoom602   2.554   -2.006    548  2.454   -2.509        7-55
Percentage realisatie                                  28%       64%       51%      51%      123%       96%     57%     120%    97%    59%     125%        100%
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>1e Begrotingswijziging 2021 Gemeente Bergen op Zoom 8</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>2 De Programma’s
2.1 Programma 1 Besturen, Samenwerken en Veiligheid
Totale begrote uitgaven programma 1 € 9.927.000 en de totaal begrote baten programma 1 € 527.000.
Inleiding
In het focusakkoord is programma 1 verdeeld in de volgende onderwerpen:
     ▪ Uitzetten en volgen van een heldere koers en strategie;
     ▪ Sterk profiel en positie binnen vitale samenwerkingsverbanden;
     ▪ Weerbaar bestuur;
     ▪ Voorkomen van het (eerste) delict
     ▪ Permanent voorbereid zijn op rampen en crisis en calamiteiten binnen Zorg en veiligheid
     ▪ Veilige en leefbare omgeving
Bij het focusakkoord zijn de volgende financiële uitgangspunten meegegeven:
Besturen
     ▪ Versoberen van de uitvoeringskosten voor het bestuur;
     ▪ Verdere digitalisering in het besluitvormingsproces;
     ▪ Vermindering budgetten fractieondersteuning;
     ▪ Geen herinrichting raadszaal, behalve onoverkomelijke.
Samenwerken
     ▪ Een kritische doorlichting van alle bestaande samenwerkingsverbanden: wat werkt wel en wat werkt niet;
     ▪ Koersen op een efficiencyslag;
     ▪ Gemeenschappelijke regelingen en samenwerkingsverbanden toetsen op de omvang van de overhead en op een evenredige verdeling van de kosten tussen de
          deelnemers;
     ▪ Waar Bergen op Zoom taken uitvoert voor andere gemeenten worden de kosten volledig doorberekend;
     ▪ Nieuwe samenwerking alleen aangaan waar dit tot lagere uitvoeringskosten leidt met een aanvaardbare terugverdientijd;
     ▪ Meer inzet plegen op het binnenhalen van subsidies uit onder meer Den Bosch, Den Haag en Brussel. In het bijzonder gericht op taken die we zonder subsidie ook
          zouden hebben gedaan.
                                                        1e Begrotingswijziging 2021 Gemeente Bergen op Zoom                                                        9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>    Veiligheid:
         ▪ Bij handhaving openbare orde zoeken naar andere kostendragers, zoals de inzet van de bestuurlijke boete;
         ▪ Om kosten te beperken een scherpere prioritering in het uitvoeringsplan;
         ▪ Handhavers inzetten binnen meerdere taakvelden.
    In de afgelopen periode is de gemeenteraad specifiek geïnformeerd over veiligheid.
    Landelijk gemiddelde
    In het voorjaar 2020 zijn met de gemeenteraad de volgende vergelijkingscijfers op basis van de Begroting 2020 besproken:
            Bestuur en samenwerken                                Nadere toelichting
                                                     56,1
                      49,1             49,6
     43,4                                                         Het aantal zetels in de gemeenteraad en de omvang van de colleges
                                                                  verklaart slechts voor een klein deel het lagere bedrag per inwoner van BoZ.
                                                                   De ondersteuning van de gemeenteraad door de griffie kan per gemeente
                                                                  verschillen. Zo is de omvang van de griffie van Roosendaal groter dan die van
                                                                  Bergen op Zoom.
                                                                  Naar verwachting is echter de grootste veroorzaker van het verschil de
                                                                  kosten bestuurlijke samenwerking. Gemeenten geven hieraan verschillend
Bergen op Zoom   50 000 tot 100     Referentie    Roosendaal
                                                                   invulling, naar gelang het aantal en het soort samenwerkingsverbanden.
                  000 inwoners   gemeenten min
                                       BZK
                                                          1e Begrotingswijziging 2021 Gemeente Bergen op Zoom                                   10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>              Openbare orde en Veiligheid
140                                                                         Nadere toelichting
120
                                                                            1.1 Crisisbeheersing: BoZ heeft nog beroepsbrandweer geleverd aan de VR en
100                                                                         daarmee dus extra lasten aan de FLO in vergelijking met andere gemeenten.
                                                               56,6
 80       14,7                30,6          29,88                           Niet alle gemeenten hebben nog beroepsbrandweer.
 60
                                                                            1.2 Openbare orde:Handhaving wordt doorbelast naar andere producten
 40
          71,4
                                                                            tot een bedrag van € 1,4 milj of € 21,20 per inwoner
                               65           69,24              63,9
 20
                                                                                                   total en benchma rk bedra g per i nwoner
  0                                                                         Bergen op Zoom 50-100.000 i nw Ref gemeenten      Roos enda a l
    Bergen op Zoom      50 000 tot 100   Referentie        Roosendaal
                         000 inwoners  gemeenten min                            € 86,10        € 95,60          € 99,12       € 120,50
                                             BZK
    1.1 Crisisbeheersing en brandweer   1.2 Openbare orde en veiligheid
                                                     1e Begrotingswijziging 2021 Gemeente Bergen op Zoom                                               11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>1ste begrotingswijziging
Het focusakkoord, de vergelijkende cijfers en de input van de raadsbijeenkomsten de afgelopen periode hebben geleid tot onderstaande voorgestelde besparingen. De
ombuigingen zijn na de tabel verder toegelicht/uitgewerkt.
                                                                                                                                                             Bedragen * € 1.000
                                                                                                                  Ombuigingen
                                                                                  2021                    2022                     2023                     2024
Programma                                                                Pers.k. Overige  Totaal Pers.k. Overige  Totaal  Pers.k. Overige Totaal   Pers.k. Overige     Totaal
1 Besturen, Samenwerken en Veiligheid
Taakstelling:                                                                230     810   1.040    230       810  1.040     230      810  1.040      230      810       1.040
Gerealiseerde ombuigingen:
   1 Right to Challenge                                                              102     102              102    102              102    102               102          102
   2 Overige lasten raad- en raadscommissies                                           26     26               26     26               26     26                26           26
   3 Rekenkamer                                                                         0      0               15     15               15     15                15           15
   4 Fractieondersteuning en burgerleden                                               24     24               24     24               24     24                24           24
   5 Jeugdraad                                                                          2      2                2      2                2      2                  2           2
   6 Reiskosten                                                                         3      3                3      3                3      3                  3           3
   7 Griffie personeelslasten                                                 40              40      40              40       40             40        40                   40
   8 College van B&W                                                                   28     28               28     28               28     28                28           28
   9 Bestuurlijke samenwerking                                                                 0              695    695              695    695               695          695
  10 Huisvesting gemeenteraad, fractiekamers                                                   0              150    150              150    150               150          150
  11 Geen inzet Doel                                                                    6      6                6      6                6      6                  6           6
  12 Videocamara's                                                                     10     10               10     10               10     10                10           10
  13 Buurtpreventie                                                                    15     15               15     15               15     15                15           15
  14 Handhaving                                                                        20     20               20     20               20     20                20           20
  15 Veiligheidsfunctionaris                                                                   0      97              97       97             97        97                   97
  16 Coördinator handhaving en toezicht (extra kosten)                       -85             -85     -85             -85      -85            -85       -85                  -85
Gerealiseerde ombuigingen:                                                   -45     236     191      52    1.096  1.148       52   1.096  1.148        52   1.096       1.148
     Realisatie                                                            -20%     29%     18%    23%     135%    110%     23%     135%   110%      23%     135%        110%
                                                        1e Begrotingswijziging 2021 Gemeente Bergen op Zoom                                                             12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>Bestuur
                                                                          2021                    2022                    2023                2024
  Right to Challenge                    Taken/voorzieningen                 € 102.000               € 102.000              € 102.000           € 102.000
                                        Personeel                                    €                       €                     €                   €
                                        Totaal                              € 102.000               € 102.000              € 102.000           € 102.000
Toelichting – maatschappelijk effect
Door middel van het wetsvoorstel “versterking participatie op decentraal niveau” wordt het uitdaagrecht (Nederlandse naam voor Right to Challenge (RTC)), als specifieke
vorm van participatie, wettelijk verankerd in de Gemeentewet. Echter, deze voorgestelde wetswijziging leidt niet tot een verplichting tot invoering van RTC. Daarnaast is het
beschikbaar hebben van een specifieke pot met geld voor burgerinitiatieven slechts één van de manieren waarop gemeenten het uitdaagrecht vorm kunnen geven.
Daarom is de conclusie dat het in de Begroting 2021 opgenomen budget van € 101.800 bezuinigd kan worden. Het budget is voor 2021 geïndexeerd met de inflatiecorrectie ad
1,8%. Daarmee komt geen einde aan het uitdaagrecht in Bergen op Zoom (dit kan ook in andere vormen) en de raad kan zich in de nieuwe participatieverordening uitspreken
over het al dan niet opnemen van het uitdaagrecht en de daarvoor in Bergen op Zoom geldende randvoorwaarden.
                                                                          2021                    2022                    2023                2024
  Overige lasten raad- en               Taken/voorzieningen                  € 26.000                € 26.000               € 26.000            € 26.000
  raadscommissies                       Personeel                                    €                       €                     €                   €
                                        Totaal                               € 26.000                € 26.000               € 26.000            € 26.000
Toelichting – maatschappelijk effect
Uit deze post met een totaalbudget van € 51.400 worden kosten zoals de tablets, het opstellen van integriteitsscans voor wethouders; integriteitsonderzoeken; scholing van de
gemeenteraad; het maken van foto’s van de raad en griffierepresentatie betaald.
In 2022 zijn er gemeenteraadsverkiezingen, dus mogelijk veel aanschaf van tablets en het maken van andere kosten in het kader van scholing voor nieuwe raadsleden.
Voorgesteld wordt hier de helft van het bedrag in te leveren, maar het risico is dat dit in het verkiezingsjaar leidt tot onvoldoende budget.
                                                                          2021                    2022                    2023                2024
  Rekenkamer                            Taken/voorzieningen                        €0                € 15.000               € 15.000            € 15.000
                                        Personeel                                    €                       €                     €                   €
                                        Totaal                                     €0                € 15.000               € 15.000            € 15.000
                                                        1e Begrotingswijziging 2021 Gemeente Bergen op Zoom                                                                13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>Toelichting – maatschappelijk effect
Voor de rekenkamer geldt dat er een verlenging van het convenant van één jaar is afgesproken in het presidium; de raad neemt hierover in december een besluit.
Bezuinigingen op de rekenkamer zijn dus mogelijk vanaf 2022 waarbij de kosten van € 35.000,- naar € 20.000,- teruggebracht worden.
Alternatief: de rekenkamerfunctie kan op een andere manier ingevuld worden. Dat wil zeggen dat de gemeente geen eigen rekenkamerfunctie inhuurt, maar collegiaal met
andere gemeenten afstemt en eigen personeel inzet voor het meekijken in de keuken bij andere gemeenten. Als daar voor gekozen wordt, zou het totaalbudget van € 35.000
bespaard worden. Risico daarvan is dat de kwaliteit en objectiviteit betwist kan worden, waardoor de onafhankelijkheid van het onderzoek in het gedrang komt.
Daarom wordt hier voorgesteld het bedrag terug te brengen en niet de rekenkamerfunctie te laten vervallen
                                                                         2021                  2022                 2023               2024
 Fractieondersteuning en               Taken/voorzieningen                   € 24.000             € 24.000            € 24.000            € 24.000
 burgerleden                           Personeel                                    €                    €                   €                    €
                                       Totaal                                € 24.000             € 24.000            € 24.000            € 24.000
Toelichting – maatschappelijk effect
Voor fractieondersteuning is een bedrag van € 18.700 opgenomen in de begroting en voor burgerleden een bedrag van € 30.000. Voorgesteld wordt om hier op een andere
wijze mee om te gaan en de helft van beide kosten te bezuinigen.
                                                                         2021                  2022                 2023               2024
 Jeugdraad                             Taken/voorzieningen                    € 2.000              € 2.000             € 2.000              € 2.000
                                       Personeel                                    €                    €                   €                    €
                                       Totaal                                 € 2.000              € 2.000             € 2.000              € 2.000
Toelichting – maatschappelijk effect
Beëindiging van de jeugdraad. Dit betreft geen wettelijke taak.
Nadeel: Jeugd is een doelgroep die lastig te bereiken is. In het kader van betrokkenheid bij beleid en het enthousiasmeren van de betrokkenheid van jonge mensen bij de
politiek is dit een waardevol project.
                                                                         2021                  2022                 2023               2024
 Reiskosten gemeenteraad               Taken/voorzieningen                    € 3.000              € 3.000             € 3.000              € 3.000
                                       Personeel                                    €                    €                   €                    €
                                       Totaal                                 € 3.000              € 3.000             € 3.000              € 3.000
                                                        1e Begrotingswijziging 2021 Gemeente Bergen op Zoom                                                            14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>Toelichting – maatschappelijk effect
Op basis van de uitgaven 2020, kan er een bedrag van € 5.000 op een totaalbudget van € 10.000 bespaard worden. Omdat 2020 vanwege de coronacrisis een bijzonder jaar
is, vinden wij het realistischer om structureel een bezuiniging op te nemen van € 3.000.
                                                                            2021                 2022                 2023                  2024
  Griffie personeelslasten                Taken/voorzieningen                          €                    €                    €                    €
                                          Personeel                            € 40.000             € 40.000              € 40.000              €40.000
                                          Totaal                               € 40.000             € 40.000              € 40.000             € 40.000
Toelichting – maatschappelijk effect
Het totaalbedrag bij de griffie voor personeel is € 432.000. In lijn met de taakstelling op personeel van de organisatie van € 5,9 miljoen zou een bedrag opgenomen kunnen
worden van € 40.000,- als taakstelling om te bezuinigen op het personeel van de griffie.
Momenteel bestaat de samenstelling van de griffie uit 4 Fte, waarvan 4 uur niet wordt ingezet. Uit onderzoek uitgevoerd door de griffierskring West-Brabant (2016) blijkt dat de
bezetting van griffies zeer wisselend is, afhankelijk van het aantal taken dat door de organisatie ten behoeve van de gemeenteraad wordt uitgevoerd (zoals communicatie
taken; administratieve taken etc.). Zo had Roosendaal ten tijde van het onderzoek 5,66 Fte en Oosterhout 3,5 Fte. De korte termijn opgave voor bestuurlijke vernieuwing en de
nu al hoge werkdruk op de griffie maakt het onwenselijk de bezetting van de griffie terug te brengen.
Als hiertoe besloten wordt betekent dit dat de griffie geen medewerking meer kan verlenen aan raadswerkgroepen zoals ICT en doorontwikkeling vergadermodel.
                                                                            2021                 2022                 2023                  2024
  Overige lasten College B&W              Taken/voorzieningen                  € 28.000             € 28.000              € 28.000             € 28.000
                                          Personeel                                    €                    €                    €                    €
                                          Totaal                               € 28.000             € 28.000              € 28.000             € 28.000
Toelichting – maatschappelijk effect
In dit bedrag is opgenomen:
      • € 8.000 voor kosten van diners/arrangementen, dit betreft de helft van het daarvoor beschikbare budget.
      • € 20.000 euro voor vervoerkosten college, dit betreft meer dan de helft van het daarvoor beschikbare budget van ruim € 39.000.
Dat betekent dat collegeleden meer gebruik moeten maken van eigen vervoer en kritisch gekeken moet worden naar diners en arrangementen.
                                                         1e Begrotingswijziging 2021 Gemeente Bergen op Zoom                                                               15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>                                                                           2021                2022                  2023                   2024
  Bestuurlijke samenwerking              Taken/voorzieningen                       €0             € 695.000            € 695.000              € 695.000
                                         Personeel                                   €                    €                     €                     €
                                         Totaal                                    €0             € 695.000            € 695.000              € 695.000
Toelichting – maatschappelijk effect
In het Focustakkoord (FA) wordt expliciet aandacht gevraagd voor gemeenschappelijke regelingen, deelnemingen, overige samenwerkingsverbanden en subsidierelaties. Op
diverse plekken in het FA zijn hierover doelstellingen geformuleerd. Naar aanleiding hiervan is besloten om een quickscan te gaan uitvoeren naar de samenwerkingsrelaties.
De doorlichting van de samenwerkingsrelaties leidt tot een beoordeling per partij op hoofdlijnen In de beoordeling komen een aantal facetten naar voren die samen te vatten
zijn binnen de noemers: maatschappelijke bijdrage, economische bijdrage (financiële impact voor Bergen op Zoom) en governance (relatie en werking).
Dit inzicht wordt gebruikt voor verdere uitwerking/advisering om te komen tot significante bezuinigingen. In dit kader wordt prioriteit toegekend aan samenwerkingen die
financieel materiele bezuinigingsmogelijkheden op kunnen leveren Uiteindelijk moeten alle samenwerkingen worden beoordeeld.
Er is een aanpak gekozen waarmee met 20% van de partijen 80% van de lasten in beeld zijn gebracht. Er is getracht aan te sluiten bij de 1e Begrotingswijziging door een
aantal partijen met voorrang te analyseren. Er zijn een aantal kansrijke mogelijkheden in kaart gebracht. Het is nog te vroeg om deze concreet in deze 1e
Begrotingswijziging op te nemen.
Vanuit het oogpunt van zorgvuldigheid willen wij deze mogelijkheden eerst verder analyseren en bespreken met de betreffende partijen, voordat dit leidt tot besparingen.
Een concretisering in de vorm van een taakstelling is hierbij nog niet aan te geven. Resultaten uit de nadere onderzoeken zullen daarover meer inzicht moeten geven. Dat wil
nog steeds niet zeggen dat concrete bezuinigingen ook daarna in te boeken zijn.
In de Begroting 2021-2024 is bij de financiële richtlijnen voor de gemeenschappelijke regelingen opgenomen dat de begroting 2022 dient opgesteld te worden op basis van een
gelijkblijvende gemeentelijke bijdrage t.o.v. het begrotingsjaar 2021. In de septembercirculaire is aangegeven dat het prijspeil binnenlandsproduct voor 2022 1,7% bedraagt.
Uitgaande van dit inflatiepercentage komt het voordeel van de 0-lijn voor de gemeenschappelijke regelingen voor 2022 uit op € 318.000. Daarnaast hebben een aantal
gemeenschappelijke regelingen (o.a. Veiligheidsregio, WVR en RWB) een stijging in de begroting 2022 opgenomen voor loon- en prijsstijging. Deze correctie levert € 377.000
op. In totaal een structurele besparing van € 695.000.
                                                                           2021                2022                  2023                   2024
  Huisvesting gemeenteraad,              Taken/voorzieningen                       €0             € 150.000            € 150.000              € 150.000
  fractiekamers                          Personeel                                   €                    €                     €                     €
                                         Totaal                                    €0             € 150.000            € 150.000              € 150.000
                                                          1e Begrotingswijziging 2021 Gemeente Bergen op Zoom                                                            16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>Toelichting – maatschappelijk effect
Als we het stadhuis aan de Grote Markt en de Heerenkamer afstoten met een zogenaamde sale en lease back constructie, betekent dat iets voor de jaarlijkse
exploitatiekosten. De locatie zal voor raadsbijeenkomsten (of raadsgerelateerde bijeenkomsten) gehuurd of geleased worden, deze kosten afgezet tegen de begrote kosten
voor de exploitatie van het gebouw, geeft een bezuiniging van circa € 150.000. Dit wordt pas ingeboekt vanaf 2022, omdat het niet realistisch is te stellen dat het in 2021 al
gerealiseerd is. Vanwege de maatregelen rondom corona is de horeca minder kapitaalkrachtig, dus is de verwachting dat er momenteel weinig mogelijkheid tot verkopen is.
Voor de sale en leaseback constructie van het stadhuis en de Heerenkamer zal een businesscase gemaakt worden.
Een eventuele boekwinst (hogere verkoopprijs als de boekwaarde) van het oude stadhuis is hierin nog niet meegenomen.
Veiligheid
                                                                         2021                 2022                2023                 2024
 Geen inzet Doel                         Taken/voorzieningen                   € 6.000            € 6.000              € 6.000              € 6.000
                                         Personeel                                   €                  €                    €                     €
                                         Totaal                                € 6.000            € 6.000              € 6.000              € 6.000
Toelichting – maatschappelijk effect
Dit budget wordt besteed voor een gift aan WISE, een instelling die zich onder meer inzet tegen kernenergie, en om eventueel Belgische advocaten in te zetten voor advies
over Doel. Aangezien er binnenkort een MER-procedure gestart wordt, waarbij we samenwerken met de provincie en de omgevingsdienst, is deze inzet niet langer
noodzakelijk. En achten wij het verantwoord om € 6.000 te bezuinigen.
                                                                         2021                 2022                2023                 2024
 Videocamera’s                           Taken/voorzieningen                  € 10.000           € 10.000            € 10.000              € 10.000
                                         Personeel                                   €                  €                    €                     €
                                         Totaal                               € 10.000           € 10.000            € 10.000              € 10.000
Toelichting – maatschappelijk effect
Cameratoezicht draagt bij aan de veiligheid en het veiligheidsgevoel van onze inwoners, recreanten en ondernemers. Daarnaast is dit een aanvulling op de fysieke toezicht in
onze stad. Met deze bezuiniging blijft het aantal zgn. “vaste” camera’s gelijk, maar kunnen “mobiele” camera’s minder vaak worden verplaatst. Bij daadwerkelijke orde
verstoringen of de dreiging daarvan zal eerder een beroep worden gedaan op de mobiele camera units van de politie.
                                                         1e Begrotingswijziging 2021 Gemeente Bergen op Zoom                                                                17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>                                                                          2021                   2022                  2023                   2024
  Buurtpreventie                        Taken/voorzieningen                  € 15.000               € 15.000              € 15.000              € 15.000
                                        Personeel                                    €                      €                      €                    €
                                        Totaal                               € 15.000               € 15.000              € 15.000              € 15.000
Toelichting – maatschappelijk effect
Buurtpreventisten zijn de extra ogen en oren in onze stad. In 2021 gaan wij met de buurtpreventieteams hun rol, die van onszelf en de samenwerking met politie en gemeente
evalueren. Daarbij hoort ook het inventariseren van de behoeften die de teams hebben en het opstellen van een bestedingsplan. Onze huidige financiële situatie vraagt om
een aanscherping daarvan. Mede kijkend naar de hoogte van de jaarlijkse uitgaven en het feit dat de teams momenteel goed zijn uitgerust (training, hulpmiddelen, waardering)
en dat het niet vanzelfsprekend is dat de gemeente de enige kostendrager is, achten wij een bezuiniging van € 15.000 verantwoord. Met een budget van € 25.000 moet het
mogelijk zijn om de buurtpreventieteams goed uit te rusten.
                                                                          2021                   2022                  2023                   2024
  Handhaving                            Taken/voorzieningen                  € 20.000               € 20.000              € 20.000              € 20.000
                                        Personeel                                    €                      €                      €                    €
                                        Totaal                               € 20.000               € 20.000              € 20.000              € 20.000
Toelichting – maatschappelijk effect
Met regelmaat maken wij kosten als gevolg van bestuurlijke handhaving: onderzoeken drugsresten afvalwater, asbestonderzoeken, proceskosten, wegslepen voertuigen,
ontruimingskosten, e.d. Deze kosten zijn niet altijd te verhalen (“van een kale kip kun je niet plukken” of de overtreder is niet bekend). In het verleden is het mogelijk gebleken
om binnen een budget van € 62.000 te blijven, zo lang er geen grote incidenten zijn (vaak asbest gerelateerd).
  Veiligheidsfunctionaris               Taken/voorzieningen                          €                      €                      €                    €
                                        Personeel                                    €              € 97.000              € 97.000              € 97.000
                                        Totaal                                       €              € 97.000              € 97.000              € 97.000
Toelichting – maatschappelijk effect
Medio 2019 is in samenspraak met de gemeenteraad en in lijn met het coalitieakkoord 2018-2022 besloten om de functie van Veiligheidsfunctionaris te herijken. Van deze
functie wordt meer dan voorheen verwacht dat hij een nauwe verbinding heeft met de bewoners en de netwerkpartners en richt zich op veiligheidsproblematiek in de wijken. Hij
heeft zicht welke problematiek er waar speelt en welke partners met welke problematiek aan de slag zijn.
Door het abrupt schrappen van deze functie vindt er geen regie meer plaats bij complexe openbare orde en veiligheidsproblemen en (dreigende) overlastlocaties. Ook worden
                                                         1e Begrotingswijziging 2021 Gemeente Bergen op Zoom                                                                    18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>meldingen van onze inwoners, ondernemers en samenwerkingspartners over bijvoorbeeld overlast gevende jongeren(groepen), verwarde personen en veiligheidsproblematiek
in onze buurten niet meer opgepakt. We gaan minder samenwerken met partners als politie, WijZijn, Zorg- en Veiligheidshuis, Stadlander, buurtpreventieteams en
moskeebesturen. We plegen niet alleen minder preventieve inzet en zijn niet langer zichtbaar, ook de repressieve inzet verminderd.
Er is geen capaciteit binnen de vakgroep Veiligheid om taken te verschuiven. De 2 beleidsmedewerkers Integrale Veiligheid kunnen deze taken niet overnemen; er is geen
ruimte in hun takenpakket en de functie van Veiligheidsfunctionaris vraagt immers om heel andere competenties dan die van een beleidsmedewerker.
Het effect van het schrappen van de veiligheidsfunctionaris is dat de onveiligheid en criminaliteit in onze stad en de onveiligheidsgevoelens bij inwoners, ondernemers en
recreanten/toeristen stijgen. Nu al kwetsbare buurten dreigen verder af te glijden en kans op polarisatie neemt toe. Een integrale aanpak staat onder druk, waardoor effectiviteit
en duurzaamheid van de maatregelen afnemen. Ook het vertrouwen in het lokaal bestuur, de burgemeester met zijn autonome openbare orde en veiligheidsbevoegdheden en
onze ambtelijke organisatie daalt. De burgemeester is immers verantwoordelijk voor de openbare orde en veiligheid en het schrappen van deze functie heeft gevolgen voor de
kwaliteit daarvan (daadkracht, voortvarendheid/snelheid en borging).
Een ander effect is dat door de huidige onderbezetting (ook in relatie tot vergelijkbare gemeenten), het grote aantal veiligheidsvraagstukken in Bergen op Zoom en dus het
schrappen van formatie de werkdruk bij de huidige medewerkers toeneemt. Dat kan leiden tot meer personeelsuitval, vacatures door personeelsverloop, kwaliteitsverlies en
het imago van slecht werkgeverschap (voor eventuele sollicitanten).
Gelet op de grote, negatieve effecten van deze maatregel uit het Focusakkoord, stellen wij voor om het schrappen van de Veiligheidsfunctionaris niet eerder dan in 2022 te
effecturen. Het jaar 2021 kan dan worden benut om deze functie te evalueren en in beeld te brengen of de taken al dan niet op een andere manier kunnen worden uitgevoerd,
wat de consequenties vervolgens zijn (van wat we structureel niet meer gaan doen) en biedt het ons de ruimte om onze inwoners, ondernemers en samenwerkingspartners te
informeren over deze bezuinigingsmaatregel.
                                                                           2021                 2022                  2023                 2024
  Beleidsmedewerker Apv en              Taken/voorzieningen                         €0                    €0                   €0                   €0
  bijzondere wetten                     Personeel                           € - 85.000            € - 85.000            € - 85.000          € - 85.000
                                        Totaal                              € - 85.000            € - 85.000            € - 85.000          € - 85.000
Toelichting – maatschappelijk effect
De taken met betrekking tot beleidsadvisering Apv, bijzondere wetten (denk aan horeca, evenementen, overlastsituaties) en het coördineren van de inzet van onze boa’s en
toezichthouders zijn in één functie verwerkt. Gelet op onze opgaven op deze terreinen is de beschikbare capaciteit niet toereikend gebleken, waardoor een duurzame
samenwerking met ondernemers, organisatoren, politie, brandweer en omgevingsdienst onder druk staat. Voorts is geconstateerd dat de vele evenementen en activiteiten
vragen om meer regie door en efficiëntere processen binnen onze organisatie om de vrijwilligers en organisatoren beter van dienst te zijn. Ook is de werkbelasting van de
betreffende medewerker te hoog en dat heeft negatieve gevolgen voor de collega’s wiens werk hij coördineert en het verder ontwikkelen daarvan.
                                                        1e Begrotingswijziging 2021 Gemeente Bergen op Zoom                                                                19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>Risicomatrix
 Risicomatrix programma 1 Bestuur, samenwerken
 Risico-onderdelen          Risico      Risico-omschrijving                           Effect                              Beheersmaatregel                           Verantwoordelijke
 1. Realiseren              Laag        •       Door de rekenkamer minder inzet       •     Het kan de kwaliteit van      •     Met andere gemeenten collegiaal      B&W/ Concernstaf/Griffie
                                                te laten plegen kan het betekenen           het maken van beleid naar           afstemmen over
 maatschappelijke effecten                      dat onderzoeken minder                      beneden halen als er van            rekenkameronderzoeken. Kritisch
                                                diepgravend gedaan worden of                tijd tot tijd geen objectieve       zijn op mogelijkheden voor
                                                minder onderzoeken qua aantal               toetsing plaats vindt.              rekenkameronderzoeken.
                                                gedaan kunnen worden
                                        •       Het proces van bestuurlijke           •     Het proces om te komen        •     Kritisch kijken naar bijeenkomsten
                                                vernieuwing vraagt inzet van de             tot bestuurlijke vernieuwing        en taken. Meer tijd nemen voor het
                                                griffie. Als de formatie                    duurt langer. Er kunnen             proces van bestuurlijke
                                                teruggebracht wordt en aan de               minder bijeenkomsten                vernieuwing. Bijeenkomsten
                                                informatiebehoefte zoals nu                 georganiseerd worden met            clusteren.
                                                gevraagd voldaan moet worden,               griffieondersteuning.
                                                kan dit tot keuzes leiden om dit niet
                                                te doen of kan het proces langer
                                                duren.
                                        •       Huisvesting: de flexibiliteit van het •     Dat er geen ruimte            •     Het aangaan van een flexibel
                                                gebruikmaken van de raadszaal en            beschikbaar is, als die wel         contract in de sale en leaseback-
                                                fractiekamers kan afnemen.                  nodig zou zijn.                     constructie. Door de coronacrisis is
                                                                                                                                er veel ervaring opgedaan met
                                                                                                                                digitaal vergaderen. Dat zorgt er
                                                                                                                                voor dat ook voor die optie
                                                                                                                                gekozen kan worden als het huren
                                                                                                                                van ruimte tot problemen zou
                                                                                                                                leiden.
 2. Politiek-bestuurlijk en Laag        Het past bij bezuinigingen om ook naar        Geen draagvlak voor keuzes die      Het Focusakkoord heeft opgenomen 1
                                        de kosten van de bestuurlijke organisatie     te maken hebben met kosten van      miljoen te bezuinigen in programma 1.
 draagvlak                              te kijken.                                    raad en college.                    Dat vraagt om ook keuzes in kosten van
                                                                                                                          de bestuurlijke organisatie.
 3. Imago gemeente          Nvt
 4. Algemene en externe     Nvt
 omgeving
 5. Veiligheid              Nvt
 6. Financiën (zie algemene Nvt
 risico’s)
 7. Juridisch               n.v.t.
                                               1e Begrotingswijziging 2021 Gemeente Bergen op Zoom                                                                                            20
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>8. Planning                       Nvt
9. Kwaliteit uitvoering           Laag
10. Capaciteit organisatie en     neutraal Het proces van bestuurlijke vernieuwing      Minder inzet vanuit de griffie bij  Kritisch zin op het organiseren van        Griffie
                                           vraagt inzet van de griffie. Als de formatie bijeenkomsten wil zeggen dat het    bijeenkomsten, clusteren van
samenwerking partners                      teruggebracht wordt en aan de                proces minder goed, of met          bijeenkomsten. Genoegen nemen met
                                           informatiebehoefte zoals nu gevraagd         minder snelheid, gefaciliteerd kan  meer tijd nemen voor sommige
                                           voldaan moet worden, kan dit tot keuzes      worden.                             processen.
                                           leiden om dit niet te doen of kan het
                                           proces langer duren.
Risicomatrix programma 1 Veiligheid
Risico-onderdelen                 Risico           Risico-omschrijving                  Effect                              Beheersmaatregel                           Verantwoordelijke
1. Realiseren                     Laag             Inwoners, ondernemers en             Minder deelnemers aan veilig-       Stimuleren van nieuwe samenwerkingen       B&W/burgemeester
                                                   recreanten voelen zich minder        /leefbaarheidsthema en afname       (publiek/privaat, cofinancieringen, e.d.).
maatschappelijke effecten                          veilig en/of betrokken bij hun       burgerparticipatie.                 Regie nemen op integrale aanpakken
                                                   leefomgeving                         Vermijden van bepaalde buurten      i.p.v. faciliterende rol
schrappen veiligheidsfunctionaris Hoog             Geen regie en operationele inzet     Toename                             Onze veiligheidsagenda en prioriteiten
                                                   op overlast en criminaliteit         onveiligheid(sgevoelens),           duidelijk te benoemen en te
                                                                                        criminaliteit en polarisatie        communiceren met onze inwoners,
                                                                                                                            ondernemers en samenwerkingspartners,
                                                                                                                            zodat duidelijk is welke inzet wel van de
                                                                                                                            gemeente verwacht kan worden.
2. Politiek-bestuurlijk en        Laag             Onduidelijkheid over                 Ontevredenheid                      Ieder kwartaal aanbieden van               B&W/burgemeester
                                                   (on)mogelijkheden                                                        voortgangsrapportage VHT
draagvlak
3. Imago gemeente                 Hoog             Slecht werkgeverschap                Ontstaan van vacatures en het       Prioriteren en nog meer bewaken van        B&W/burgemeester
schrappen Veiligheidsfunctionaris                                                       moeilijk kunnen invullen van        werkvoorraden. In (wervings)
                                                                                        vacatures                           communicatie laten zien wat we nog wel
                                                                                                                            doen.
4. Algemene en externe            Laag             Negatieve beeldvorming               Gemeente wordt aantrekkelijker      Gerichte communicatie op het gebied van    B&W/burgemeester
                                                   (gemeente neemt veiligheid en        voor ondermijning en criminaliteit, veiligheid en leefbaarheid
omgeving                                           burgerparticipatie niet serieus)     maar niet als woonomgeving.
                                                1e Begrotingswijziging 2021 Gemeente Bergen op Zoom                                                                                      21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>5. Veiligheid                     Laag    Inwoners, ondernemers en          Minder deelnemers aan veilig-   Stimuleren van nieuwe samenwerkingen       B&W/burgemeester
                                          recreanten voelen zich minder     /leefbaarheidsthema en afname   (publiek/privaat, cofinancieringen, e.d.).
                                          veilig en/of betrokken bij hun    burgerparticipatie.             Regie nemen op integrale aanpakken
                                          leefomgeving                      Vermeiden van bepaalde buurten  i.p.v. faciliterende rol
                                  Hoog    Geen regie en operationele inzet  Toename                         Herprioriteren, schrappen van taken en
schrappen Veiligheidsfunctionaris
                                          op overlast en criminaliteit      onveiligheid(sgevoelens),       andere manier van werken. 2021
                                                                            criminaliteit en polarisatie    benutten om huidige dossiers af te
                                                                                                            ronden en over te dragen.
6. Financiën (zie algemene        Laag    Door incidenten en actualiteiten  Gemeente wordt niet gezien als  Zoeken naar andere                         B&W/burgemeester
                                          alsnog roep of noodzaak om extra  betrouwbare overheid(spartner)  financieringsmogelijkheden.
risico’s)                                 financiële middelen
7. Juridisch                      n.v.t.                                                                                                               B&W/burgemeester
8. Planning                       Laag    Niet tijdig kunnen informeren van Onduidelijkheid, verkeerde      Direct betrokkenen informeren over         B&W/burgemeester
                                          betrokkenen                       beeldvorming/interpretaties     bezuinigingsmaatregelen
schrappen Veiligheidsfunctionaris Hoog    Planning van huidige inzet wordt  Inzet niet effectief en geborgd 2021 benutten om huidige dossiers af te
                                          niet gehaald/inzet wordt                                          ronden en over te dragen.
                                          beëindigd
9. Kwaliteit uitvoering           Laag    Niet optimaal benutten van        Maatregelen die niet optimaal   Andere werkvormen met en (letterlijk)      B&W/burgemeester
                                          aanwezige kennis van onze         aansluiten bij wensen/behoeften onze buurten organiseren
                                          inwoners
schrappen Veiligheidsfunctionaris Hoog    Huidige inzet wordt beëindigd     Inzet niet effectief en geborgd 2021 benutten om huidige dossiers af te
                                                                                                            ronden en over te dragen.
10. Capaciteit organisatie en     Laag    Overbelasting van medewerkers     Uitval en verminderde kwaliteit Herprioriteren, schrappen van taken en     B&W/burgemeester
                                                                                                            andere manier van werken
samenwerking partners
schrappen Veiligheidsfunctionaris Hoog    idem                              Idem + toename vacatures        idem
                                         1e Begrotingswijziging 2021 Gemeente Bergen op Zoom                                                                            22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>2.2 Programma 2 Samen leven, samen doen
Totale begrote uitgaven programma 2 € 130.867.000 en de totaal begrote baten programma 2 € 36.582.000.
Inleiding
Landelijk gemiddelde
In het voorjaar 2020 zijn met de gemeenteraad de volgende vergelijkingscijfers op basis van de Begroting 2020
besproken:
Bij Jeugd presteert BoZ positiever t.o.v. soortgelijke gemeenten en fors positiever t.o.v. de referentiegemeenten. Binnen de samenwerking van de 9 gemeenten West-Brabant-
West liggen er kansen om te leren, zo presteert Roosendaal nog beter. Op regionaal niveau vindt uitwisseling plaats om lessons learned over te nemen.
Bij WMO presteert BoZ positiever t.o.v. de referentiegemeente. De geëscaleerde zorg 18+ betreft taken die BoZ uitvoert als centrumgemeente. Wanneer deze buiten
beschouwing worden gelaten presteert BoZ ook beter dan soortgelijke gemeenten en in vergelijking met Roosendaal soortgelijk. De onderlinge verdeling van de gelden
verschilt soms, voor het effect op de begroting telt de optelsom.
Bij Werk en Inkomen scoort BoZ soortgelijk aan de referentiegemeenten en aan Roosendaal.
Aandeel WMO&Jeugd op de totaal begroting: hoeveel % van de begroting is sociaal domein?
     ▪ Bergen op Zoom (excl werk en inkomen) 2021: 45%
     ▪ Roosendaal (excl werk en inkomen) 2020: 47%
     ▪ Gouda (incl werk en inkomen) 2020: 55%
                                                         1e Begrotingswijziging 2021 Gemeente Bergen op Zoom                                                         23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>Benchmark personeel
                                                                       Bijgaande grafiek is in Q1 2020 gepresenteerd aan de Raad. Qua personeel is te zien dat BoZ in totaliteit
                                                                       minder capaciteit heeft dan Roosendaal. Binnen de verdeling is tevens te zien dat BoZ in verhouding
                                                                       minder in de uitvoering heeft en meer in beleid. De indeling van het personeel is niet één op één te
                                                                       vergelijken doordat functies en taken verschillend zijn ingedeeld. Zo kent Bergen op Zoom diverse
                                                                       centrumgemeente functies die wij uitvoeren voor meerdere gemeenten, waaronder ook Roosendaal.
                                                                       Ontwikkeling Beleid
                                                                       In 2020 is ingezet op de versterking van de uitvoerende capaciteit en structurele vermindering van de
                                                                       beleidscapaciteit. In 2020 was 27% van het totale aandachtsgebied WMO en Jeugd beleid en 73%
                                                                       uitvoering, in 2021 is de verhouding 25% beleid en 75% uitvoering. Dit is inclusief de centrumgemeente
                                                                       functies, exclusief de participatiewet welke vanuit de ISD georganiseerd is en inclusief de
                                                                       jeugdprofessionals welke in de grafiek hiernaast niet zijn meegenomen.
Personeel uitvoering
Wat betreft personeel Wmo is er begin dit jaar onderzoek gedaan door Kurtosis, in hun analyse zit een benchmark waaruit bleek dat we onder het gemiddelde zaten wat betreft
het aantal fte’s. Hierop is recentelijk extra ingezet om zo meer grip op de indicaties en daarmee meer grip op de uitgaven in het maatwerk te krijgen.
Wat betreft Jeugd is de vergelijking gemaakt met Roosendaal die momenteel beschikken over 34 fte en teruggaan vanaf 2021 naar 32 fte, dit is nog steeds ruim 10 fte meer
dan Bergen Op Zoom.
Benchmark Participatie / werk en inkomen, tabel: loonkosten per klant BUIG (vast + inhuur)
                                ISD Brabantse Wal            eigen grootteklasse            alle organisaties
 2018                           € 1.918                      € 2.028                        € 2.169
 2019                           € 1.851                      € 2.244                        € 2.428
De loonkosten bij de ISD (Participatiewet) zijn lager in vergelijking tot organisaties in een vergelijkbare grootteklasse en daarbuiten.
                                                          1e Begrotingswijziging 2021 Gemeente Bergen op Zoom                                                                24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>Trends – Maatschappelijk effect – Risico’s
Landelijk is de trend dat binnen de 3 sociale wetten de volumes stijgen, de prijzen stijgen én de complexiteit van de casuïstiek toeneemt. Alle inzet vanuit de transformaties,
uitgevoerd via Business Cases en projecten effectiever en efficiënter weken, is erop gericht de groei af te vlakken en binnen de begroting te blijven: minder meerkosten.
                                                                                  Taakstelling
                                                                                                 minder
                                                                                                 meerkosten
                                                                                                                 130 milj
                                                                                                                 begroting
                                                                                                             - € 1.069.350,-
 Figuur 1 financieel effect transformatie
Verwachte stijging kosten zonder inzet op de transformatie
Zie onderaan dit document voor de toelichting op deze cijfers.
                                    2021         2022                 2023                 2024
         WMO                  € 570.815   € 1.144.906          € 1.705.811           € 2.260.878
        Jeugd                 € 486.273   € 1.308.992          € 2.228.752           € 2.903.776
         totaal           € 1.057.088     € 2.453.898          € 3.934.563           € 5.164.654
Indicatief is de verwachte kostenstijging € 5.164.654,- (pijl omhoog figuur 1) wanneer er niet ingezet wordt op de transformaties. De taakstelling die ermee gemoeid is om
binnen de begroting te blijven, is eveneens € 5.164.654,- (pijl omlaag figuur 1), deze kent een hoge risicofactor. Bovenop deze taakstelling is nog financieel voordeel oplopend
tot € 1.021.000,- vanaf 2023 te behalen met een combinatie van besparingen en extra inkomsten. Een opstelsom van de eerste vijf voorstellen hieronder. Deze bezuinigingen
kunnen behaald worden zonder het voorliggend veld af te bouwen of de ondersteuning aan inwoners direct te raken. Dat geldt dus niet voor de voorstellen 6 t/m 8.
                                                             1e Begrotingswijziging 2021 Gemeente Bergen op Zoom                                                             25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>1ste begrotingswijziging
Het focusakkoord, de vergelijkende cijfers en de input van de raadsbijeenkomsten de afgelopen periode hebben geleid tot onderstaande voorgestelde besparingen. De
ombuigingen zijn na de tabel verder toegelicht/uitgewerkt.
                                                                                                                                                                    Bedragen * € 1.000
                                                                                                                        Ombuigingen
                                                                                     2021                     2022                       2023                      2024
 Programma                                                                  Pers.k. Overige  Totaal  Pers.k. Overige   Totaal   Pers.k. Overige   Totaal  Pers.k. Overige     Totaal
 2 Samen leven, samen doen
 Taakstelling:                                                                1.140    3.560  4.700   1.140     3.560    4.700    1.140    3.560    4.700  1.140    3.560       4.700
 Gerealiseerde ombuigingen:
    1 Inzet jeugdprofessionals                                                                    0                          0               217      217             217          217
    2 Misbruik soc voorzieningen - fraude bestrijding                                    270    270               270      270               270      270             270          270
    3 Structurele middelen vanuit uitgavenstop 2020                                      341    341               409      409               409      409             409          409
    4 Leges kinderopvang                                                                   6      6                 6        6                 6        6                6           6
    5 Vacaturestop structureel                                                  119             119     119                119      119               119    119                   119
    6 Stoppen met wijkcentra (variant verkoop panden)                                     98     98               320      320               505      505             773          773
    7 Subsidies                                                                            0      0             1.296    1.296             1.296    1.296           1.296       1.296
    8 Afschalen minimabeleid                                                             130    130             1.228    1.228             1.228    1.228           1.228       1.228
    9 Maatschappelijke opvang                                                           -121   -121                          0                          0                            0
 Gerealiseerde ombuigingen:                                                     119      724    843     119     3.529    3.648      119    3.931    4.050    119    4.199       4.318
      Realisatie                                                               10%      20%    18%     10%       99%      78%      10%     110%      86%    10%     118%         92%
                                                                           2021                 2022                  2023                  2024
   Inzet jeugdprofessionals                 Taken/voorzieningen                     €0                  €0             € 217.000              € 217.000
                                            Personeel                                 €                    €                    €                      €
                                            Totaal                                  €0                  €0             € 217.000              € 217.000
Toelichting – maatschappelijk effect
Conform het focusakkoord wordt ingezet op versterking van het voorliggend veld en meer grip krijgen om de maatwerkindicaties terug te dringen. Mede op basis van lessons
laerned van andere gemeenten en benchmark gegevens, is de Business Case jeugdprofessionals ontwikkeld. Deze versterking van de jeugdprofessionals beoogd een
besparing op het maatwerk van minimaal € 400.000,-, hetgeen onderdeel uitmaakt van de transformaties gericht op het terugdringen van de stijgende kosten, zie hiervoor de
dalende transformatie-pijl in figuur 1. Vanuit jeugd wordt voor deze Business Case in de startfase € 217.000 ingezet, dit bedrag valt vrij vanaf 2023.
                                                           1e Begrotingswijziging 2021 Gemeente Bergen op Zoom                                                                 26
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>                                                                         2021                 2022               2023                 2024
   Misbruik sociale voorzieningen      Taken/voorzieningen                 € 270.000            € 270.000          € 270.000           € 270.000
  (fraude bestrijding)                 Personeel                                    €                   €                  €                    €
                                       Totaal                              € 270.000            € 270.000          € 270.000           € 270.000
Toelichting – maatschappelijk effect
Het Focusakkoord roept op om misbruik van sociale voorzieningen te voorkomen en fraude te bestrijden. Er wordt momenteel een Business Case Sociale Recherche
uitgewerkt om in beeld te brengen welke investering er nodig is en welke verwachte inkomsten en besparingen hier tegenover staan. Deze BC wordt vanuit de ISD afgestemd
met de Brabantse Wal gemeenten en kan naar verwachting in Q1 2021 van start. Het verwachte financiële effect is nu geprognotiseerd op € 270.000,-, Dit betreft een
inschatting met een hoog risico, het beëindigen van uitkeringen heeft o.a. een effect op de BUIG.
                                                                         2021                 2022               2023                 2024
  Structureel maken posten             Taken/voorzieningen                 € 341.000            € 409.000          € 409.000           € 409.000
  uitgavenstop                         Personeel                                    €                   €                  €                    €
                                       Totaal                              € 341.000            € 409.000          € 409.000           € 409.000
Toelichting – maatschappelijk effect
Vanuit de uitgavenstop 2020 is gekeken of de budgetten die daarbij zijn ingebracht structureel bezuinigd kunnen worden. O.a. de volgende budgetten kunnen structureel
bezuinigd worden:
  - Maatschappelijke stages: budget is de afgelopen jaren niet uitgegeven.
  - Aanpak laaggeletterdheid: hiervoor zijn geen projecten meer en budget kan dus ingeleverd worden.
  - Jeugdsymposium: besloten is om te stoppen met het gezamenlijk organiseren van het jeugdsymposium.
  - Gezond in de stad gelden: in 2021 zijn nog een aantal projecten die tlv de GIDS-gelden komen. Na 2021 kan dit komen te vervallen.
                                                                         2021                 2022               2023                 2024
  Leges kinderopvang                   Taken/voorzieningen                   € 6.000              € 6.000            € 6.000              € 6.000
                                       Personeel                                    €                   €                  €                    €
                                       Totaal                                € 6.000              € 6.000            € 6.000              € 6.000
                                                       1e Begrotingswijziging 2021 Gemeente Bergen op Zoom                                                            27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>Toelichting – maatschappelijk effect
Wanneer een kinderopvang een nieuwe locatie wil openen, men een gastouderbureau wil beginnen of een persoon gastouder wil worden dienen zij geregistreerd te worden in
het Landelijk Register Kinderopvang (LRK). Zo’n verzoek dient men in bij de gemeente. Ongeveer de helft van de Nederlandse gemeenten vraagt leges voor de kosten van
zo’n een nieuwe registratie. De gemeente Bergen op Zoom doet dit tot op heden niet. Regelmatig komt het voor dat er nu een verzoek tot registratie komt waarna men zich na
relatief korte tijd weer laat uitschrijven. Het heffen van leges kan tevens als een drempel werken, zodat alleen serieuze initiatiefnemers het doorzetten, hetgeen de kwaliteit ten
goede komt. Voorlopig aansluiting zoeken bij de leges die de gemeente Tholen heeft, nl € 522,- voor een BSO, GOB of KDV en € 322 voor een gastouder.
                                                                            2021                2022                  2023                  2024
  Personeel                                 Taken/voorzieningen                      €0                 €0                      €0                  €0
                                            Personeel                          € 119.000         € 119.000             € 119.000             € 119.000
                                            Totaal                             € 119.000         € 119.000             € 119.000             € 119.000
Toelichting – maatschappelijk effect
Met de vacaturestop 2020 is een kleine 2fte niet ingevuld binnen het cluster MO. Hiervan is inmiddels 0,65 overgeheveld naar publiekszaken voor het tekort aldaar. Binnen het
cluster MO zijn op basis van het Focusakkoord, de reeds in ontwikkeling zijnde Transformatie en op basis van job-carving de taken herverdeeld om het passend te maken op
de huidige bezetting. De resterende 1,21 fte kan structureel ingeleverd worden. Er zijn een aantal randvoorwaarden nodig om de bezetting neerwaarts te kunnen bijstellen.
Allereerst dat langdurig zieken en zwangerschapsvervanging opgevuld mogen worden. En ten tweede dat er geen nieuwe taken opgepakt kunnen worden zonder dat daar
extra geld bij komt of keuzes aan de voorkant voor gemaakt worden. Denk hierbij aan vragen vanuit de politiek, actualiteit en/of samenleving.
Personeel
De opgave tav de personele bezuiniging op programma 2 van € 1,14 miljoen is met de structurele afname personeel beleid van € 119.000 nog niet bereikt.
De huidige beleidsformatie is reeds neerwaarts bijgesteld en aangepast op de ambities uit het focusakkoord. In 2021 is deze volledig nodig om de benodigde keuzes in taken
voortkomend uit het Focusakkoord en het amendement voor te bereiden en te komen tot besluitvorming. Nadat deze keuzes gemaakt en geïmplementeerd zijn kan de
capaciteit opnieuw aangepast worden. Een eerste inschatting op een reële taakstelling hieraan verbonden, kan daarom op zijn vroegst in het tweede Concernbericht 2021
opgenomen worden.
Beleid
Wanneer de resterende bezuiniging op personeel op het beleidscluster als taakstelling wordt gelegd, betekent dit dat ruim drie kwart van de totale beleidscapaciteit weg
bezuinigd moet worden. Het maatschappelijk effect hiervan is dat bestuurders nauwelijks nog geadviseerd kunnen worden, de raadsinformatie sterk beperkt wordt en
raadsvragen nauwelijks meer beantwoord kunnen worden. Vertaling van Rijksbeleid naar lokaal kan niet meer gemaakt worden. Bergen op Zoom kan haar aandeel niet meer
leveren in regionale (beleids)ontwikkelingen. De GR’en en samenwerkingsverbanden kunnen niet meer gecontroleerd worden en bestuurders niet geadviseerd, hiermee
verliest BoZ positie en zeggenschap. Er is geen capaciteit meer voor lobby en subsidie- en fondsenwerving. Er is geen beleidskracht meer voor nieuwe ontwikkelingen,
innovatie, transformatie en bijbehorende business cases. De managementinformatie wordt dan niet meer vertaald naar beleid, het opstellen van prognoses en factsheets en
                                                            1e Begrotingswijziging 2021 Gemeente Bergen op Zoom                                                              28
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>aan de hand hiervan bijsturen van de uitvoering vindt niet meer plaats. Nieuwe initiatieven vanuit de samenleving en of het bestuur kunnen niet opgepakt worden. En vanuit
leerplicht en het regionale meld- en coördinatiefunctie voortijdig schoolverlaten (RMC) kan niet meer preventief gewerkt worden.
Inkoop en contractbeheer wordt nog beperkt gedaan. Subsidies worden verleend, zonder accountmanagement om te sturen op de visie en transformatie. De P&C-cyclus wordt
nog beperkt uitgevoerd. De beleidscapaciteit is nu afgestemd op de ambities uit het focusakkoord. Uitvoering van wettelijke taken komt sterk onder druk te staan. Aan de hand
van een takendiscussie kan dit herijkt worden. Let wel, dit kan alleen wanneer taken volledig gestopt worden, bij vermindering van de uitgave van de taken, maar het behoud
ervan, blijven dezelfde ambtelijke uren vereist. Ook zijn er ambtelijke uren gemoeid met het afbouwen en of stopzetten van taken.
Uitvoering
Verreweg het grootste deel van het personeel zit in de uitvoering: 75%. Uit de benchmark blijkt dat we in uitvoering WMO en Jeugd reeds onder de benodigde capaciteit zitten.
Binnen de ISD is inzichtelijk dat de loonkosten per klant onder gemiddeld zijn. Bij voorbeeldsteden op het gebied van Wmo en Jeugd zien we dat deze niet bezuinigen maar
juist investeren in het voorliggend veld en de uitvoering.
Het maatschappelijk effect van bezuinigen op personeel van de uitvoering van de sociale wetten is per direct dat burgers langer moeten wachten op behandeling van een
vraag en/of aanvraag, er minder verdiepend naar ondersteuningsvragen gekeken kan worden en ze slechter opgevolgd kunnen worden. Hetgeen leidt tot meer inzet van
duurder maatwerk en ontevredenheid bij de burgers. Uit onderzoek blijkt dat het maatwerk stijgt daar waar de capaciteit in de uitvoering niet op orde is. Een teruggang
betekent ook een grotere caseload voor de casusregisseurs met directe risico’s voor de situatie van kwetsbare tot zeer kwetsbare personen. Het afgelopen jaar is er
geïnvesteerd in het op orde brengen van de capaciteit, een forse teruggang nu zou kapitaalvernietiging zijn.
                                                                           2021                2022                   2023                2024
  Maatschappelijke Opvang 2021           Taken/voorzieningen                -€ 121.000                   €0                    €0                 €0
                                         Personeel                                   €                      €                   €                   €
                                         Totaal                             -€ 121.000                   €0                    €0                 €0
Het contract van de Maatschappelijke Opvang is verlopen en moest opnieuw worden aanbesteed. Gemeente Bergen op Zoom voert de wettelijke taak opvang van daklozen uit
als centrumgemeente. De afgelopen jaren is dit contract niet geïndiceerd geweest en is de complexiteit en omvang van de doelgroep gestegen.
De aanbesteding Maatschappelijke Opvang 2021 is dan ook hoger uitgekomen dan begroot. Voor Bergen op Zoom betekent dit € 121.000 aan meerkosten. Gedurende 2021
wordt geïnvesteerd in de brede aanpak dak- en thuisloosheid om te komen tot een beter sluitende en betaalbare zorg voor deze doelgroep, om vervolgens voor 2022 e.v.
opnieuw aan te besteden.
Vervolg - Maatschappelijk effect – Risico’s
De opdracht vanuit de Raad is om te komen tot een besparing van € 4,7 miljoen euro binnen het Sociaal Domein. Omdat het Focusakkoord tevens oproept om de ingezette
transformaties voort te zetten, het voorliggend veld te versterken en de kwetsbaren te ontzien, leidt dit tot een aantal dilemma’s. Om de besparing van € 4.700.000 te halen zijn
verder gaande keuzes nodig. De mogelijkheden hiertoe zijn inzichtelijk gemaakt met de opties: stoppen met wijkcentra, niet indexeren van subsidies of hierop bezuinigen, het
afschaffen van minimaregelingen en verdere bezuinigingen op personeel.
                                                         1e Begrotingswijziging 2021 Gemeente Bergen op Zoom                                                               29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>Voor álle onderstaande keuzes geldt dat hiermee direct de inwoners geraakt worden én er negatieve effecten op de langere termijn zijn waardoor het aannemelijk is dat het
veel duurdere maatwerk zal toenemen. De taakstelling van € 5.164.654,- om de stijgende trend te keren en te komen tot minder meer kosten is alleen te realiseren met het
huidige voorzieningen- en personeelsniveau. Kortingen op subsidies in het voorliggend veld en op personeel grijpen in op de mogelijkheid de transformatie vorm te geven en
zal zich direct terug vertalen in hogere kosten binnen het maatwerk (opgaande pijl figuur 1) en de drempel naar ondersteuning verhogen voor de kwetsbare inwoner. Bijv.
verminderen maatschappelijk werk bij WijZijn betekent dat inwoners met hun verzoek om ondersteuning direct aankloppen voor (duurdere) begeleiding omdat er geen andere
ondersteuning beschikbaar is. Minder personeel in de toegang maakt dat trajecten minder toegankelijk zijn, met beperkte uitvraag ingezet worden en achteraf niet
gecontroleerd.
Wijkcentra
Ten aanzien van de wijkcentra zijn er 4 opties: 1) stoppen met de wijkcentra, 2) verkoop van de eigen wijkcentra met de intentie behoud van wijkfunctie, 3) geen stenen, maar
wel functie behouden of 4) niet bezuinigen op de wijkcentra. Met optie 4 behoudt je de functie voor de versterking van het voorliggend veld en kom je reeds gemaakte
afspraken na. Wanneer de gemeente genoodzaakt is vanuit financieel oogpunt hierop te bezuinigen blijven er 3 opties over, waarbij het geheel stoppen financieel het meeste
oplevert en de andere twee opties alleen baten kent binnen het programma vastgoed en niet op de benodigde subsidies binnen het sociaal domein.
                                                                            2021                   2022                     2023                    2024
       1. Optie 1: Stoppen met           Taken/voorzieningen                  € 98.000*               € 320.000                € 505.000              € 773.000
            wijkcentra                   Personeel                                     €                       €                       €                       €
                                         Programma vastgoed                                                  PM                      PM                      PM
                                         Totaal                                € 98.000               € 320.000                € 505.000              € 773.000
                                     * Huurcontract met Stadlander voor de Korenaere loopt af per 1 jan. 2021 en loopt stilzwijgend door voor 1 jaar voor een bedrag van € 125.000.
                                     Stadlander heeft een allongeovereenkomst voorgesteld voor een huurprijs van € 100.000 per jaar voor een contractperiode van 5 jaar.
Toelichting – maatschappelijk effect
Er kan gestopt worden met de wijkcentra, dit betekent zowel het afstoten van de gebouwen als de subsidies. Gelet op de lopende (contractuele)afspraken is hier een
meerjaren uitwerking voor nodig.
Sinds 2018 is gestart met het netwerk Ontmoeten in de wijk waarbij gemeentelijke en particuliere ontmoetingscentra met elkaar samen werken aan de volgende door de raad
vastgestelde visie 2018-2022 en doelstelling: “Wij bieden mensen de mogelijkheid om andere mensen te ontmoeten, zichzelf verder te ontwikkelen en bij te dragen aan hun
zelfredzaamheid”. Hiermee beogen we de volgende maatschappelijke effecten: Meer mensen doen mee, Meer mensen zijn zelfredzaam, Minder mensen zijn eenzaam. Doel is
dat iedereen actief mee doet aan de samenleving en dat iedere inwoner een sociaal netwerk heeft.“ De wijkcentra dragen hieraan bij door het aanbieden en faciliteren van
activiteiten die bijdragen aan ontmoeting, ontspanning, ontwikkeling en zelfredzaamheid van onze inwoners. Deze visie en doelstellingen en beoogde effecten sluiten aan bij
onze eigen visie transformatie sociaal domein. Wijk- en ontmoetingscentra vormen een middel om het voorliggende veld te versterken en zo meer in te zetten op preventie en
voorkomen van zorgvragen. Er zijn bestuurlijke afspraken gemaakt met SVW/WijZijn en met Stadlander voor Gageldonk-West. Stoppen met wijkcentra betekent dat er
teruggekomen wordt op eerder gemaakte afspraken. Bovendien vormen de wijkcentra een onderdeel van het voorliggend veld, door dit af te bouwen zullen de maatwerkkosten
                                                          1e Begrotingswijziging 2021 Gemeente Bergen op Zoom                                                                       30
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>in het sociaal domein toenemen, het risico is uitgewerkt in figuur 1. Tot slot gaat het afbouwen van wijkcentra extra ambtelijke capaciteit vragen voor de voorbereidingen en
uitvoering van de daadwerkelijk afbouw, maar vooral ook om de maatschappelijke onrust te managen.
                                                                           2021                 2022                 2023                   2024
       2. Optie 2: Verkopen eigen        Taken/voorzieningen                          €                   €                     €                    €
            wijkcentra met de intentie   Personeel                                    €                   €                     €                    €
            behoud van wijkfunctie       Programma vastgoed                           €                 PM                    PM                    PM
                                         Totaal                                       €                 PM                    PM                    PM
Toelichting – maatschappelijk effect
Er zijn drie wijkgebouwen in gemeentelijk eigendom Kastanje, Fort en Wittenhorst. Over de Kastanje zijn afspraken gemaakt met Stadlander in het kader van de integrale
wijkaanpak. Hier loopt op dit moment een haalbaarheidsonderzoek om een nieuw huis van de wijk met sociaal maatschappelijke partners te realiseren. Er blijven dus 2
wijkgebouwen het Fort en de Wittenhorst te verkopen met de intentie om de functie te behouden. De gemeentelijke wijkgebouwen Fort en Wittenhorst verkopen met een
afspraak voor bijvoorbeeld een bepaalde periode verplicht behoud van functies en huidige huurders. Dit garandeert behoud van functies voor een bepaalde periode en levert
een eenmalige verkoopopbrengst op, maar is geen bezuiniging in programma 2. Er zal immers door SVW en partners nog steeds huur betaald moeten worden aan de nieuwe
eigenaar. Of de functie daadwerkelijk en langdurig blijft behouden is afhankelijk van de koper.
                                                                           2021                 2022                 2023                   2024
       3. Optie 3: Geen stenen,          Taken/voorzieningen                          €                   €                     €                    €
            maar wel functie             Personeel                                    €                   €                     €                    €
            behouden                     Programma vastgoed                         PM                  PM                    PM                    PM
                                         Totaal                                     PM                  PM                    PM                    PM
Toelichting – maatschappelijk effect
Er is gekeken naar het uitgangspunt bezuinigingen op de stenen en behoud van functie. Bij de uitwerking van dit uitgangspunt is gebleken dat dit in de uitvoering veel haken en
ogen kent en bovendien zijn de opbrengsten voor programma 2 onzeker. Dit wordt als volgt beargumenteerd:
     1. Financieel - Op andere locaties zal er ook huur betaald moeten worden. Er kan dus niet zomaar gekort worden op de subsidie. Wellicht dat het elders goedkoper kan
          maar dat is op voorhand niet te zeggen. Concreet: we kunnen niet de huur van de Korenaere opzeggen en verwachten dat de functie van de Korenaere elders zonder
          huurkosten kan worden voortgezet.
     2. Complexiteit - De functies van wijkcentra zijn complexer geworden. We werken vanuit de visie Ontmoeten in de wijk aan locaties met een centrale wijkfunctie en een
          afgestemd activiteitenprogramma gericht op ontspanning, ontwikkelen, ontmoeten en zelfredzaamheid. Het is vele malen complexer om deze nieuwe functies
          integraal te verplaatsen en te behouden dan losse activiteiten elders onderbrengen.
                                                         1e Begrotingswijziging 2021 Gemeente Bergen op Zoom                                                                31
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>      3. Kwantiteit - De 5 gemeentelijke gebouwen kennen een goede bezetting en bergen allen tientallen activiteiten die vaak ook tegelijk plaatsvinden in de 5 tot 11 zalen
         per wijkgebouw. Een activiteitenaanbod van deze omvang is niet zo maar te verplaatsen. Hiervoor is naar inschatting onvoldoende maatschappelijk vastgoed
         beschikbaar.
      4. Afhankelijkheid - Zodra er geen specifieke wijkgebouwen meer zijn, zijn we afhankelijk van derden om de functies daadwerkelijk te behouden.
      5. Capaciteit – Een operatie van dergelijk omvang gaat extra ambtelijke capaciteit kosten voor zowel onderzoek, uitvoering als het managen van de maatschappelijke
         onrust.
                                                                            2021                 2022                 2023                2024
  Subsidies (2021 niet indexeren        Taken/voorzieningen                         €0           € 1.296.000          € 1.296.000         € 1.296.000
  dan 20% korting)                      Personeel                                     €                    €                    €                    €
                                        Totaal                                      €0           € 1.296.000          € 1.296.000         € 1.296.000
Toelichting – maatschappelijk effect
Voor de begroting van 2021 kan alleen besloten worden op het wel of niet indiceren van de 1,8%. Voor de jaren daarna kan de raad beslissen op het gehele voorliggende veld
te bezuinigen middels een algehele korting zoals 5%, 10% of 20%, of gericht bepaalde subsidies stoppen. Het scenario 20% op het totaal subsidiebedrag oorspronkelijke
begroting 2021 is hier opgenomen. Opgemerkt wordt dat dit besluit geen financieel effect zal sorteren voor de begroting 2021 gelet op de redelijke termijnen van afbouw voor
langlopende verplichtingen waarbij er vanuit behoorlijk bestuur een opzegtermijn in acht genomen moet worden.
Naast deze redelijke termijnen van afbouw geldt ook dat de uitvoering van dit besluit pas definitief vorm krijgt nadat de raad besloten heeft op welke subsidies deze korting van
toepassing zal zijn. Deze besluitvorming vindt plaats aan de hand van een advies naar aanleiding van de herijking op het totale voorliggend veld.
De bestuursopdracht Transformatie Voorliggend Veld voorziet erin dat met de looptijd van 2021-2022 het voorliggend veld geheel wordt herijkt. Hoe subsidiëren we dusdanig
dat het voorliggend veld nog meer in staat is om maatwerk te voorkomen, op een zo efficiënt mogelijke wijze. Het financieel effect wordt gerealiseerd vanaf 2022.
Hieronder volgen de belangrijkste gevolgen voor de subsidiepartijen bij het niet indexeren van de subsidiebedragen voor 2021:
    -    De subsidiepartijen moeten om de financiële tekorten op te vangen prioriteiten stellen in hun aanbod, waardoor sommige activiteiten niet of slechts in beperkte mate
         uitgevoerd kunnen worden, hierdoor kunnen bepaalde doelgroepen buiten de boot vallen en/of de voorziening minder laagdrempelig worden.
    -    De “speelruimte” om juist de tekorten in het maatwerk op te vangen in het voorliggend veld komt te vervallen.
    -    Er kunnen wachttijden ontstaan, waardoor preventief werken in het geding komt en er dus toename in het maatwerk te verwachten is.
    -    Er kan maatschappelijk onrust en politieke onrust ontstaan bij het wegvallen van activiteiten door de subsidiepartijen.
    -    Het voorbestaan van organisaties zijn in het geding (met name bij de kleinere organisaties zoals bijv. wijkcommissies en ehbo-verenigingen).
    -    Organisaties zijn genoodzaakt om contributies en/of andere bijdrages te verhogen, waardoor er een leden-leegloop mogelijk is (bijv. scouting).
    -    Stagnaties of zelfs terugloop bij ingezette interventies (bijv. aanpak laaggeletterdheid).
                                                          1e Begrotingswijziging 2021 Gemeente Bergen op Zoom                                                               32
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>Bovendien vormen de subsidies een onderdeel van het voorliggend veld, door dit af te bouwen, voordat er een plan onderligt vanuit de transformatie Voorliggend Veld, zullen
de maatwerkkosten in het sociaal domein toenemen, het risico hiervan is uitgewerkt in figuur 1.
                                                                           2021                2022                  2023                2024
  Minimabeleid                           Taken/voorzieningen                 € 130.000         € 1.228.000          € 1.228.000          € 1.228.000
                                         Personeel                                   €                    €                     €                  €
                                         Totaal                              € 130.000         € 1.228.000          € 1.228.000          € 1.228.000
Toelichting – maatschappelijk effect
Vanuit het wettelijk kader is verstrekken van de bijstand verplicht. Daarbovenop heeft Bergen op Zoom, zoals vrijwel alle andere gemeenten in Nederland, vanuit het
minimabeleid extra regelingen voor deze doelgroep. In het keuzemenu minimaregelingen zijn deze uitgesplitst en zijn de maatschappelijke gevolgen van elke regeling in beeld
gebracht. Keuze is mogelijk uit verschillende scenario’s of een gerichte keuze uit de diverse regelingen, variërend van €0,- tot maximaal €1.228.966,-. In 2021 is dit slechts
beperkt haalbaar ivm de benodigde aanpassingen aan de verordeningen. Tevens worden bepaalde verstrekkingen voor een geheel jaar toegekend. De uitvoeringskosten zijn
afhankelijk van het gekozen scenario en de afweging van de gemeenten Steenbergen en Woensdrecht. Immers het minima beleid wordt gezamenlijk vanuit de ISD uitgevoerd.
In deze tabel is het scenario volledige afbouw van alle minimaregelingen verwerkt.
In haar algemeenheid is het risico van bezuinigen op het minimabeleid dat mensen eerder te maken kunnen krijgen met schulden en bekend is dat financiële stress nadelig
effect heeft op de totale gezinssituatie met een direct verband in effect op de WMO en de jeugdwet. Minimaregelingen vormen een onderdeel van het voorliggend veld, door dit
in totaliteit af te bouwen zullen de maatwerkkosten in het sociaal domein toenemen, het risico hiervan is uitgewerkt in figuur 1.
Het minimabeleid wordt vanuit de ISD op Brabantse Wal niveau uitgevoerd, afstemming is vereist in deze.
Wettelijk versus niet-wettelijk
De kaders voor de taken die we uitvoeren zijn vastgelegd in verschillende wetten, zoals de Wet maatschappelijke ondersteuning, de Jeugdwet, de Participatiewet, de wet
Gemeentelijke schuldhulpverlening, de Wet Publieke gezondheid en diverse onderwijs wetten. In de overzichten die tijdens de raadsinformatiebijeenkomst aan de raad
verstrekt zijn is aangegeven welke verantwoordelijkheden en wettelijke taken de gemeente heeft en hoe wij deze nu uitvoeren.
In de wetten is veelal niet aangegeven hóe de gemeente deze verantwoordelijkheden en taken uit moet voeren. Het is aan de gemeente om de zorg en ondersteuning voor
onze inwoners zo efficiënt en effectief mogelijk te organiseren. Met ander woorden: Wat is er nodig om 'Iedereen doet mee' mogelijk te maken? De opgave is om aan alle
inwoners met hulpvragen een passende en betaalbare ondersteuning te bieden.
Soms staat er dan ook enkel een breed en algemeen geformuleerde opdracht waardoor er veel beleidsvrijheid is. Zoals de opdracht tot ‘het versterken van het opvoedkundig
klimaat bij gezinnen’ uit de Jeugdwet. Soms is de wet wel heel concreet. In hoeverre er ruimte is binnen de wettelijke taken wordt bepaald door:
     • een concrete omschrijving van de taak in de wet of memorie van toelichting;
     • jurisprudentie of een algemene maatregel van bestuur waarmee de wettelijke kaders worden aangescherpt;
     • sturing van het Rijk op bepaalde onderdelen;
     • en de delen waarover het Rijk verantwoording vraagt.
                                                         1e Begrotingswijziging 2021 Gemeente Bergen op Zoom                                                                 33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>Versoberen
We zetten wanneer een inwoner ondersteuning nodig heeft, altijd de goedkoopst passende ondersteuning in. Niet meer dan dat. Met de transformaties werken we continu aan
en zoeken we naar mogelijkheden om de ondersteuning efficiënter en effectiever te maken en voorkomen dat er onnodig dure zorg wordt ingezet. Dit doen we onder andere
door:
    • het volgen van cliënten en sturen op snelle uitstroom, waar dat kan. En het sturen van het behalen op het gewenste resultaat bij een cliënt;
    • versobering van het aanbod, zoals:
            ◦ het niet meer verlenen van een aantal Wmo voorzieningen, te weten de douchestoelen, opklapbare toiletbeugels en drempelhulpen tot 10 cm. Deze zijn
                algemeen gebruikelijk verklaard;
            ◦ strengere controle op het gebruik van Deeltaxi;
            ◦ het ontwikkelen van nieuwe “goedkopere” vormen van ondersteuning, zoals Huishoudelijke ondersteuning light en een andere manier van dagbesteding voor
                (dementerende) ouderen;
            ◦ het ondersteunen van huisartsen en kinderartsen in de toewijzing van de goedkoopst passende ondersteuning;
            ◦ het inzetten van preventieve trainingen aan kinderen om te voorkomen dat duurder maatwerk nodig is;
            ◦ samenwerken met scholen om te bereiken dat kinderen die uitgevallen zijn op school, zo kort mogelijk naar dagbesteding gaan en zo snel mogelijk weer
                instromen in het onderwijs;
            ◦ meer aandacht voor inname van rolstoelen en controles op het gebruik van scootmobielen;
            ◦ scherp volgen of inwoners gebruik kunnen maken van andere regelingen of wetten, zoals de Wet langdurige zorg.
    • het versterken van eigen kracht van inwoners en het benutten van het sociaal netwerk, zodat de inwoners weer zelfstandig zonder ondersteuning verder kunnen.
Daarnaast maken we onze processen lean. Dit is reeds gebeurd met het Wmo proces en gaan we ook doen met andere processen in het sociaal domein.
                                                     1e Begrotingswijziging 2021 Gemeente Bergen op Zoom                                                           34
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>Verwachte stijging kosten bij het niet kunnen uitvoeren van de transformatie door bezuinigingen:
 WMO                                                                       2021          2022       2023         2024
 groei inwoners >64                                                       2,33%         2,35%      2,32%        2,32%
 verdubbeling percentage als gevolg van dubbele vergrijzing               2,33%         2,35%      2,32%        2,32%
                                                                          4,66%         4,70%      4,64%        4,64%
 cumulatief                                                               4,66%         9,36%     14,00%       18,64%
 Effect op Huishoudelijke
 ondersteuning                                                        € 379.581     € 762.420 € 1.140.371 € 1.518.323
 Effect hulpmiddelen                                                  € 115.324     € 231.637 € 346.466      € 461.295
 Voor begeleiding is de vergrijzing niet de belangrijkste factor
 Volgens de berekeningen algemene uitkering is medicijngebruik een belangrijke indicator.
 medicijngebruik met drempel                                              0,78%         0,77%      0,70%        0,64%
 cumulatief                                                               0,78%         1,55%      2,25%        2,89%
 Effect op Begeleiding                                                 € 75.911     € 150.849   € 218.974    € 281.260
 totale berekende groei                                               € 570.815   € 1.144.906 € 1.705.811 € 2.260.878
 Jeugd
                                                    2021                2022              2023                   2024  Medicijngebruik ouders en aantal
 Bijstandsontvangers                 0,6          0,60%                1,87%            2,29%                   1,42%  bijstandsontvangers zijn belangrijke indicatoren.
 medicijngebruik met drempel                      0,78%                0,77%            0,70%                   0,64%  Bijstandontvangers twee keer zo zwaar als
                                                                                                                       medicijngebruik.
 gemiddeld                                        0,66%                1,50%            1,76%                   1,16%  Toenemende complexiteit en zorgvraag is een
 Toenemende
                                                                                                                       landelijke ontwikkeling. In Bergen op Zoom zien we
 complexiteit/zorgvraag                           1,00%                1,00%            1,00%                   1,00%  dit terug in de toename van onder toezicht stellingen
 Totaal                                           3,04%                5,14%            5,75%                   4,22%  via de kinderrechter, meldingen bij Veilig Thuis en in
 Cumulatief                                       3,04%                8,18%           13,93%                  18,15%  samenhang daarmee de toename van
 effect op kosten jeugdzorg                    € 486.273         € 1.308.992       € 2.228.752             € 2.903.776 hoogcomplexe zorg.
                                                         1e Begrotingswijziging 2021 Gemeente Bergen op Zoom                                                           35
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>Risicomatrix
 Risicomatrix programma 2 Samen leven, samen doen
 Risico-onderdelen          Risico     Risico-omschrijving                 Effect                                 Beheersmaatregel                     Verantwoordelijke
 1. Realiseren              Hoog       Bezuinigingen raken direct          Maatschappelijke en politieke onrust.  Focus op transformatie en concrete   Resultaatmanagers.
 maatschappelijke effecten             kwetsbare mensen.                                                          projecten en BC.
                                                                                                                  Slechts fasegewijs bezuinigen op
                                                                                                                  het voorliggend veld; eerst een
                                                                                                                  gedegen analyse vanuit
                                                                                                                  de bestuursopdracht transformatie
                                                                                                                  Voorliggend Veld en stap voor
                                                                                                                  stap maatwerk omzetten in
                                                                                                                  algemene voorzieningen om het
                                                                                                                  voorliggend veld te versterken.
 2. Politiek-bestuurlijk en Hoog       De opdracht van 4,7 miljoen wordt   De raad kan ontevreden zijn over de    Goede informatievoorziening aan de   College
 draagvlak                             niet behaald.                       uitvoering door het college welke niet raad, waaronder de
                                                                           geheel conform de opdracht is.         informatiebijeenkomst van 29-09-
                                                                                                                  2020 en 04-11-2020.
 3. Imago gemeente          Hoog       Inwoners verwachten een             Mogelijke onrust en toename            Transparante toelichting.            Communicatie
                                       verantwoord sociaal stelsel en      ontevredenheid van de burger.          Meenemen van de partners in de       Resultaatmanagers
                                       zullen zich zorgen maken over de                                           ontwikkelingen.
                                       effecten.
 4. Algemene en externe     Hoog       Partners zijn deels afhankelijk van Spanning in de relatie met             Transparante toelichting.            College
 omgeving                              de inkomsten van de gemeente en     partnerorganisaties.                                                        en Resultaatmanagers
                                       zien deze terugdringen.
 5. Veiligheid              Hoog       Bij bezuinigingen op het sociaal    Meer overlast in de openbare ruimte,   Slechts fasegewijs bezuinigen op het College
                                       domein vergroot de kans dat         toename beroep op hoog complexe        voorliggend veld; eerst een gedegen
                                       problematiek zich ontpopt tot       zorg Jeugd en Wmo                      analyse vanuit
                                       veiligheidscasuïstiek.                                                     de bestuursopdracht transformatie
                                                                                                                  Voorliggend Veld en stap voor stap
                                                                                                                  maatwerk omzetten in algemene
                                                                                                                  voorzieningen om het voorliggend
                                                                                                                  veld te versterken.
 6. Financiën (zie algemene Hoog       De opdracht van 4,7 miljoen wordt   Onvoldoende bijdrage aan het           Het hoogst haalbare bedrag op dit    College
 risico’s)                             niet behaald.                       financiële tekort van de gemeente.     moment aan bezuinigingen aan te
                                                                                                                  dragen afgezet tegen een
                                                                                                                  verantwoorde uitvoering van de 3
                                                                                                                  wetten.
                                              1e Begrotingswijziging 2021 Gemeente Bergen op Zoom                                                                           36
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>                           Hoog   Negatieve ontwikkelingen vanuit de     Niet meer mogelijk binnen de begroting Lobby                                  College en
                                  risico’s op het sociaal domein.        te blijven.                            En geen taakstellingen opnemen         Resultaatmanagers
                                  (zie memo ‘Bijstellingen sociaal                                              zonder concrete onderbouwing.
                                  domein jeugd WMO en WLZ
                                  risico’s’)
7. Juridisch               middel Afhankelijk van de snelheid            Wanneer versneld regelingen en         In de subsidiebeschikkingen 2021       Resultaatmanagers
                                  waarmee de bezuinigingen worden        subsidies worden afgebouwd loopt de    wordt een aankondiging gedaan van
                                  doorgevoerd.                           gemeente het risico op een toename     de herijking subsidies ter
                                                                         aan bezwaar en beroep en dat dit       voorbereiding op 2022.
                                                                         aangevochten wordt bij de rechter.     Na besluit wordt communicatie voor
                                                                                                                minima voorbereid.
8. Planning                Hoog   De opdracht is om de financiële        Het naar voren halen van de diverse    In gesprek met de raad over het        College
                                  opgave op korte termijn te behalen.    bezuinigingen geeft druk op            draagvlak en welk risico men bereid
                                                                         uitvoerbaarheid, relatie met partners, is hierin te lopen.
                                                                         brengt in voorkomende gevallen
                                                                         juridische risico’s met zich mee en
                                                                         risico op stijgende kosten duurder
                                                                         maatwerk, waardoor de "nullijn" niet
                                                                         gehandhaafd kan worden en de
                                                                         besparingen op de korte termijn
                                                                         ingehaald worden door hogere lasten
                                                                         op de langere termijn
9. Kwaliteit uitvoering    Middel De kwaliteit is in huis, door beperkte Vertraging in uitvoering en            Inhoudelijke Focus tav de ambities en  College
                                  capaciteit staat deze onder druk.      transformaties met een nadelig         opdrachten voor 2021 e.v.
                                                                         financieel effect.                     Beperken en stroomlijnen interne
                                                                                                                processen.                             CT
10. Capaciteit organisatie Hoog   Vwb beleid zijn de taken               Het behalen van de beoogde             Langdurig zieken vervangen.            Resultaatmanagers
en samenwerking partners          herverdeeld om toe te kunnen met       resultaten, waaronder de afvlakking    Investeren in inwerken en het in
                                  minder.                                van de groei, komen onder druk te      stelling brengen van coördinatoren en
                                  Vwb de uitvoering is deze recent op    staan.                                 senioren in de uitvoering, met nauwe
                                  orde gebracht, voor het nieuwe                                                verbinding naar beleid.
                                  personeel is een inwerkperiode                                                Overgaan tot extra inhuur indien
                                  nodig. En door Corona gerelateerde                                            Corona extra capaciteit blijft vragen.
                                  inzet, zoals ToZo zijn reguliere
                                  processen op achterstand
                                  gekomen.
                                          1e Begrotingswijziging 2021 Gemeente Bergen op Zoom                                                                            37
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>2.3 Programma 3 Economie en werkgelegenheid, vrijetijdseconomie en onderwijs
Totale begrote uitgaven programma 3 € 36.729.000 en totale begrote baten programma 3 € 10.199.000
Inleiding
In het focusakkoord is programma 3 verdeeld in een drietal onderwerpen:
     ▪ Economie en werkgelegenheid
     ▪ Vrijetijdseconomie
     ▪ Onderwijs
In hoofdlijnen geeft het focusakkoord aan dat op deze onderdelen een basisvoorziening moet worden gerealiseerd, waarbij de uitvoering wordt beperkt tot de wettelijke taak of
tot het niveau van het landelijk gemiddelde. Een uitzondering hierop wordt gemaakt op werkgelegenheid, binnenstad en Biobased Economy en Agrofood. Voor
werkgelegenheid wordt geeft het focusakkoord aan: behouden en vergroten. Een levendige en aantrekkelijke binnenstad betrokken faciliteren is het speerpunt op het gebied
van binnenstad. Ten aanzien van Biobased Economy en Agrofood wordt aangegeven, dat e.e.a. ingebed moet worden. Een aantal onderdelen zijn nog specifiek benoemd:
     ▪ Onderzoek het op afstaan zetten of privatiseren van taken ten aanzien van de haven en bedrijventerreinen;
     ▪ Afschaffen citymarketing;
     ▪ Kosten van ondersteuning, toezicht en handhaving bij de uitvoering van het evenementenbeleid doorbelasten;
     ▪ Verhoging toeristenbelasting;
     ▪ Maak business cases voor het op afstand zetten van recreatieve, culturele en sportieve voorzieningen;
     ▪ Stuur bij culturele instituten op kostendekkendheid;
     ▪ Beoordeel culturele en sportieve voorzieningen vanuit een regionaal perspectief en optimaliseer het gebruik van sportaccommodaties.
In de afgelopen periode is de raad op diverse onderdelen betrokken geweest bij de uitvoering van de opdracht uit het focusakkoord, zo zijn er afzonderlijke presentaties
gehouden over sport, cultuur en de uitwerking van de kleine takendiscussie (onderdelen economie, citymarketing, toerisme, recreatie, sport en cultuur).
                                                       1e Begrotingswijziging 2021 Gemeente Bergen op Zoom                                                               38
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>Landelijk gemiddelde
In het voorjaar 2020 zijn met de gemeenteraad de volgende vergelijkingscijfers op basis van de Begroting 2020 besproken:
                                                                  Benchmark bedrag per inwoners
  50
  50                     Economie
                         Economie en       en werkgelegenheid
                                                werkgelegenheid
                                                                                            Nadere toelichting
  40
  40                                                                                        De haven biedt een afwijkend beeld aangezien niet alle
                 9,6
                  9,6                                                                       gemeenten beschikken over een haven.
  30
  30
                                                              1,79
                 15,8
                 15,8                                                             27,4
                                                                                  27,4
  20
  20                                    3,2
                                                             25,49                                          tota l en benchma rk bedra g per i nwoner
  10
  10                                    13,2
                 15,3
                 15,3                                                                        Bergen op Zoom    50-100.000 i nw    Ref gemeenten       Roos enda a l
                                                                                    3
                                        4,2                                        5,9
                                                                                   5,9            € 40,70            € 20,60           € 28,67          € 36,30
   00                                                         1,39
           Bergen
           Bergen op
                   op Zoom
                       Zoom 50 000 tot 100 000             Referentie          Roosendaal
                                                                               Roosendaal
                                     inwoners        gemeenten min BZK
       3.3
       3.3 Bedrijvenloket
           Bedrijvenloketenen bedrijfsregelingen
                              bedrijfsregelingen       3.1 Economische ontwikkeling
       2.4
       2.4 Economische
           Economische havens
                          havens en
                                 en waterwegen
                                     waterwegen
                                                                  Benchmark bedrag per inwoners
  175
  160
                                 Cultuur en toerisme
                                                                                           Nadere
  150
  140             17,8
                  17,8
                                                                                           toelichting
  125
  120             10,9
                  10,9                                                                     Culturele organisaties zijn veelal gehuisvest in gemeentelijke
                                                             29,75
                                                             29,75                         accommodaties (gebouw T, Eventum, Blokstallen, Markiezenhof, De
  100
  100             43,6
                  43,6                                         44                          Maagd, CKB-gebouwhuisvesting Bouwclubs). De huisvestingslasten
   80                                                         19,2
   75                                   23,4
                                        23,4
                                                              19,2               18,9
                                                                                 18,9      van deze accommodaties zit (geheel of gedeeltelijk) verdisconteerd
   60                                    5,9                                      4,8
                                                                                  4,8
                                         5,9                                     14,7
   50                                    11
   40             71,1
                                                             66,09
   25                                   41,8                                     36,9                       totalen benchmark bedrag per inwoner
   20
                                                                                             Bergen op Zoom     50-100.000 inw     Ref gemeenten      Roos endaal
     0
                                                                                                 € 148,30            € 84,40           € 122,29         € 83,20
            Bergen op Zoom      50 000 tot 100 000        Referentie          Roosendaal
                                     inwoners        gemeenten min BZK
      3.4 Economische promotie         5.3 Cultuurpresentatie         5.4 Musea
      3.4 Economische promotie         5.3 Cultuurpresentatie         5.4 Musea
      5.5 Cultureel erfgoed            5.6 Media
      5.5 Cultureel erfgoed            5.6 Media
                                                                              1e Begrotingswijziging 2021 Gemeente Bergen op Zoom                                   39
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>                                                                Benchmark bedrag per inwoners
 100
                                               Sport
                                                                                              Nadere toelichting
  90
  80
  70
                50,3
  60
                                                                                                               total en benchma rk bedra g per i nwoner
  50                                                                                           Bergen op Zoom    50-100.000 i nw   Ref gemeenten        Roos enda a l
                                                             39,88
  40                                    41,1                                                       € 88,40           € 61,20            € 65,07           € 37,90
  30
                                                                                   25
  20            38,1
  10                                    20,1                 25,19
                                                                                  12,9
   0
          Bergen op Zoom        50 000 tot 100 000   Referentie gemeenten      Roosendaal
                                     inwoners               min BZK
                 5.1 Sportbeleid en activering        5.2 Sportaccommodaties
                                                              Benchmark bedrag per inwoners
120                                      Onderwijs
                                                                                          Nadere toelichting
100                                                                                       Opvallend is dat Bergen op Zoom in vergelijking met andere
                                                          30,56
                                                                              39,1
 80                                   31,9                                                gemeenten minder uitgeeft aan onderwijsbeleid en
               19,3
                                                                                          leerlingzaken. De rijksbijdrage vormt in Bergen op Zoom het
 60
                                                                                          kader voor de uitvoering van taken. De hoogte van de
 40
               60,9
                                                          77,83
                                                                              68,6
                                                                                          rijksbijdrage wordt onder andere bepaald door het aantal
                                      64,2
                                                                                          schoolgaande kinderen.
 20
   0           4,9                    2,5                  2,11                1,6                          total en benchma rk bedra g per i nwoner
        Bergen op Zoom       50 000 tot 100 000        Referentie         Roosendaal
                                                                                           Bergen op Zoom       50-100.000 i nw      Ref gemeenten       Roos enda a l
                                   inwoners        gemeenten min BZK
     4.1 Openbaar basisonderwijs                      4.2 Onderwijshuisvesting                  € 85,10              € 98,60              € 110,50         € 109,30
     4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken
                                                                          1e Begrotingswijziging 2021 Gemeente Bergen op Zoom                                          40
</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre>1ste begrotingswijziging
Het focusakkoord, de vergelijkende cijfers en de input van de raadsbijeenkomsten de afgelopen periode hebben geleid tot onderstaande voorgestelde besparingen. De
ombuigingen zijn na de tabel verder toegelicht/uitgewerkt.
                                                                                                                                                                Bedragen * € 1.000
                                                                                                                       Ombuigingen
                                                                                       2021                    2022                     2023                   2024
Programma                                                                     Pers.k. Overige  Totaal Pers.k. Overige  Totaal  Pers.k. Overige Totaal Pers.k. Overige     Totaal
3 Econ. en werkgel.h., vrijetijdsec. en onderwijs
Taakstelling:                                                                   1.030    4.170  5.200  1.030     4.170  5.200   1.030    4.170  5.200  1.030    4.170       5.200
Gerealiseerde ombuigingen:
   1 Economie - Haven                                                                               0                0    PM                      PM                           PM
   2 Economie - Accountmanagement, Bedrijvenloket en acquisitie                    45              45      45        0     45       45             45      45                   45
   3 Economie - Arbeidsmarkt, WSP en GIP                                                            0                0      0                       0                            0
   4 Economie - Bedrijventerreinen                                                 38              38      38              38       38             38      38                   38
   5 Economie - Binnenstad                                                                 103    103              103    103              103    103             103          103
   6 Economie - Biobased Economy & Agrofood                                                         0                0      0                       0                          PM
   7 Economie - Handel en ambacht                                                            8      8                8      8                8      8                8           8
   8 Economie - Parkmanagement                                                              54     54               54     54               54     54              54           54
   9 City Marketing                                                               215      215    430    215       215    430     215      215    430    215      215          430
  10 Sport - uitgavenstop 2020                                                             180    180              180    180              180    180             180          180
  11 Sport - uitwerking business cases                                             40      160    200    260     1.060  1.320     360    1.460  1.820    360    1.460       1.820
  12 Cultuur - Professioneel Podiumaanbod en infrastructuur (De Maagd en Gebouw-T)
  13 Cultuur - Cultuurhistorie/Museum (Het Markiezenhof)                          100      400    500    295     1.205  1.500     375    1.525  1.900    375    1.525       1.900
  14 Cultuur - Kunsteducatie (Het CKB)
  15 Cultuur - Amateurkunst                                                                 22     22               22     22               22     22              22           22
  16 Cultuur - Evenementen (geraamde kosten € 217.000 geraamde opbrengst € 51.000)         166    166              166    166              166    166             166          166
  17 Cultuur - Monumenten                                                                   25     25               25     25               25     25              25           25
  18 Cultuur - Facilitaire cultureel BoZ                                                    15     15               15     15               15     15              15           15
  19 Toerisme en Recreatie - Toeristenbelasting                                            100    100              110    110              110    110             110          110
  20 Toerisme en Recreatie - VVV winkel                                           103       47    150    103        47    150     103       47    150    103       47          150
  21 Toerisme en Recreatie - VVV overige (samenwerking Brabantse Wal)                        0      0      50      200    250       50     200    250      50     200          250
  22 Toerisme en Recreatie - Overigen                                                       14     14                5      5                5      5                5           5
  23 Inzet doeluitkering OAB                                                       48              48      48              48       48             48      48                   48
  24 IHP                                                                                     0      0              -13    -13               90     90             169          169
Gerealiseerde ombuigingen:                                                        589    1.509  2.098  1.054     3.402  4.456   1.234    4.225  5.459  1.234    4.304       5.538
     Realisatie                                                                  57%      36%    40%   102%       82%    86%    120%     101%   105%   120%     103%        107%
                                                             1e Begrotingswijziging 2021 Gemeente Bergen op Zoom                                                           41
</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>                                                                        2021                 2022                   2023           2024
  Economie - Haven                      Taken/voorzieningen                       €                   PM                     PM               PM
                                        Personeel                                 €                     €                       €               €
                                        Totaal                                    €                   PM                     PM               PM
Toelichting – maatschappelijk effect
In het focusakkoord is aangegeven, dat ten aanzien van economie en werkgelegenheid we onze rol moeten heroverwegen en ons hierbij richten op de wettelijke taak.
Daarnaast is specifiek ten aanzien van de haven aangegeven, dat het op afstand zetten op privatiseren van onze taken onderzocht moet worden. Het exploiteren van een
haven is geen wettelijke taak.
Het tekort op dit moment bedraagt jaarlijks circa € 1,2 miljoen, waarbij de kosten grotendeels (€ 1,1 miljoen) uit kapitaallasten.
Wij zetten in op:
     ▪ Terugdringen tekort havenexploitatie, door onder andere verhoging kade- en havengelden
     ▪ Verzelfstandiging haven
     ▪ Strategisch partnership andere havens
We gaan onderzoeken om de exploitatie van de haven te verbeteren via het opleveren van een havenstrategie. De resultaten hiervan kunnen pas in 2022 tot resultaten leiden.
                                                                        2021                 2022                   2023           2024
  Economie - Accountmanagement,         Taken/voorzieningen                       €                     €                       €               €
  Bedrijvenloket en acquisitie          Personeel                          € 45.000             € 45.000                € 45.000       € 45.000
                                        Totaal                             € 45.000             € 45.000                € 45.000       € 45.000
Toelichting – maatschappelijk effect
In het focusakkoord is aangegeven, dat ten aanzien van economie en werkgelegenheid we onze rol moeten heroverwegen en ons hierbij richten op de wettelijke taak. Een
uitzondering op het richten op de wettelijke taak is het behouden en vergroten van de werkgelegenheid. Er is geen sprake van een wettelijke taak.
Het doel is het versterken van het vestigingsklimaat voor nieuwe en bestaande ondernemers en daarmee de lokale economie een impuls te geven door te zorgen voor een
duurzaam gezonde werkgelegenheids- (infra)structuur. Daarnaast is optimale integrale dienstverlening van belang met als doel het vergroten uitstroom en matching
arbeidsaanbod en arbeidsvraag.
                                                         1e Begrotingswijziging 2021 Gemeente Bergen op Zoom                                                         42
</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre>Het volledig stoppen van de activiteiten op het gebied van accountmanagement, bedrijvenloket en acquisitie draagt niet bij aan eerdergenoemde doelstellingen. Er zullen te allen
tijde diverse vragen vanuit het bedrijfsleven beantwoord moeten worden en daarvoor is een bepaalde ‘basisbezetting’ nodig. Dienstverlening aan het bedrijfsleven zal minimaal
op het niveau van een ‘one-stop-shop' georganiseerd moeten worden om (complexe, meervoudige) ondernemersvragen integraal te kunnen beantwoorden. E.e.a. kan mogelijk
efficiënter worden georganiseerd. Synergievoordelen zijn te behalen door een integratie van Bedrijvenloket en WSP en Grensinformatiepunt (GIP). Ook kan het ambitieniveau
worden verlaagd doordat ervoor gekozen wordt minder bedrijven te bezoeken en minder actieve contactmomenten aan te knopen. Deze keuze zou indicatief een formatie van
3,2 fte kunnen betekenen (formatie nu: 3,8 fte. Besparing 0,6 fte).
                                                                      2021                2022                 2023                   2024
  Economie - Arbeidsmarkt, WSP            Taken/voorzieningen                     €                  €                      €                   €
  en GIP                                  Personeel                               €                  €                      €                   €
                                          Totaal                                  €                  €                      €                   €
Toelichting – maatschappelijk effect
In het focusakkoord is aangegeven, dat ten aanzien van economie en werkgelegenheid we onze rol moeten heroverwegen en ons hierbij richten op de wettelijke taak.
Specifiek voor dit onderwerp is aangegeven dat WSP en GIP worden geïntegreerd in USD (uitvoeringsorganisatie Sociaal Domein. Geen aparte loketten. Er is geen sprake
van een wettelijke taak.
Voorgesteld wordt om:
1. Het verouderd beleid te herijken en dit integraal op te pakken tussen/met de beleidsvelden economie, onderwijs en arbeidsmarkt. En van een defensieve houding naar en
      offensieve houding te gaan. Onderwijs, Arbeidsmarkt en Economie zijn onderwerpen die met elkaar in verband staan.
2. Te onderzoeken om het ondernemersloket en het werkgeversservicepunt te integreren.
                                                                      2021                2022                 2023                   2024
  Economie - Bedrijventerreinen           Taken/voorzieningen                     €                  €                      €                   €
                                          Personeel                       € 38.000            € 38.000             € 38.000              € 38.000
                                          Totaal                          € 38.000            € 38.000             € 38.000              € 38.000
Toelichting – maatschappelijk effect
In het focusakkoord is aangegeven, dat ten aanzien van economie en werkgelegenheid we onze rol moeten heroverwegen en ons hierbij richten op de wettelijke taak. Een
uitzondering op het richten op de wettelijke taak is het behouden en vergroten van de werkgelegenheid. Daarnaast is specifiek voor de bedrijventerreinen opgenomen, dat het
                                                         1e Begrotingswijziging 2021 Gemeente Bergen op Zoom                                                              43
</pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre>op afstand zetten of privatiseren van bedrijventerreinen onderzocht moet worden. Voor wat betreft de ontwikkeling van nieuwe bedrijventerreinen moeten de uitkomsten van de
onlangs gevoerde onderzoeken (2 notities Bedrijventerreinen Brabantse Wal) verwerkt worden. Er is geen sprake van een wettelijke taak.
Op het gebied van bedrijventerreinenbeleid (planning en programmering bedrijventerreinen) wordt nauw samengewerkt met de Regio West-Brabant en in sub-regionaal verband
met de Brabantse Wal-gemeenten. V.w.b. de toekomstige planning van bedrijventerreinen overlegt de provincie N.-Brabant met de verschillende WGR-regio's in Brabant om
daarover afspraken te maken. Nieuwe bedrijventerreinen kunnen pas ontwikkeld worden na overleg binnen de regio en na instemming van de provincie.
V.w.b. de ambtelijke inzet is met bovenstaande 0,5 fte gemoeid, bestaande uit overleg- en adviesuren. Indien de gemeente geen inzet meer pleegt op dit gebied, is eventueel
toekomstige ontwikkeling van nieuwe bedrijventerreinen niet mogelijk, gezien de voorwaarde die de provincie stelt op regionale afstemming. E.e.a. staat op gespannen voet met
de doelstelling ‘behouden en vergroten werkgelegenheid’. Inkomsten uit de verkoop van bedrijfsgrond worden misgelopen. Ambtelijk wordt geadviseerd de ambtelijke inzet op
het thema bedrijventerreinen niet te wijzigen.
                                                                        2021                  2022                2023                   2024
  Economie - Binnenstad                     Taken/voorzieningen            € 103.000           € 103.000            € 103.000              € 103.000
                                            Personeel                               €                  €                       €                   €
                                            Totaal                         € 103.000           € 103.000            € 103.000              € 103.000
Toelichting – maatschappelijk effect
In het focusakkoord is aangegeven, dat ten aanzien van economie en werkgelegenheid we onze rol moeten heroverwegen en ons hierbij richten op de wettelijke taak. Een
uitzondering op het richten op de wettelijke taak is de binnenstad. Hierover is in het focusakkoord opgenomen: “Een levendige en aantrekkelijke Binnenstad betrokken
faciliteren. Binnenstadslab wordt gesloten en het retailgebied wordt compacter gemaakt”. Er is geen sprake van een wettelijke taak.
Met de voorgestelde besparing is het enige dat in 2021 doorgaat de herijking van de Brede Aanpak Binnenstad (verwachte kosten € 70.000), hier zijn reeds afspraken voor
gemaakt met de provincie die momenteel worden uitgewerkt in een Plan van Aanpak en een Intentieovereenkomst. De Brede Aanpak zal in 2021 een visie/ambitie met breed
en sterk draagvlak moeten opleveren met een zogenaamde uitvoeringsstrategie. Die uitvoeringsstrategie zal diverse acties bevatten waarmee de visie/ambitie ten uitvoer zal
worden gebracht. Die acties zullen nadrukkelijk ook bij andere partijen liggen dan de gemeente. Echter lijkt het niet realistisch om als gemeente zelf alleen faciliterend te zijn in
het proces van visie-/ambitievorming gecombineerd met een uitvoeringsstrategie. Om daadwerkelijk uitvoering te geven aan de ambitie/visie en vervolgens zelf nagenoeg geen
ruimte te hebben om bij te dragen aan de uitvoering van een breed palet aan acties. Kortom: een binnenstad revitaliseren kost ook geld, we komen er t.z.t. niet mee weg om
alleen (of vooral) te faciliteren bij diverse acties.
Als toelichting willen we graag heel nadrukkelijk meegegeven dat met bovenstaande keuze in principe het volledige budget voor de Binnenstad terug wordt gegeven. De Brede
Aanpak Binnenstad beschikte in 2015, 2016 en 2017 over 5 ton jaarlijks. Dat is in 2018 reeds teruggebracht tot 2.5 ton per jaar (inclusief personele kosten).
Samenvattend: Bovenstaande ruimte is dus aanwezig. De verwachting is wel dat er in 2021 e.v. met de vaststelling van de visie/ambitie en de bijbehorende uitvoeringsstrategie
om financiële ruimte gevraagd zal worden voor de uitvoeringsstrategie van de herijkte Brede Aanpak Binnenstad.
                                                           1e Begrotingswijziging 2021 Gemeente Bergen op Zoom                                                                44
</pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 45 ======================================================================

<pre>                                                                       2021                2022                2023                  2024
  Economie - Biobased Economy &         Taken/voorzieningen                       €                 €                     €                 € PM
  Agrofood                              Personeel                                 €                 €                     €                     €
                                        Totaal                                    €                 €                     €                 € PM
Toelichting – maatschappelijk effect
In het focusakkoord is aangegeven, dat ten aanzien van economie en werkgelegenheid we onze rol moeten heroverwegen en ons hierbij richten op de wettelijke taak. Een
uitzondering op het richten op de wettelijke taak is biobased economy & agrofood. Het focusakkoord geeft aan dat hier sprake moet zijn van inbedding. Er is geen sprake van
een wettelijke taak.
Biobased Economy & Agrofood zijn en blijven economische speerpunten van de gemeente Bergen op Zoom en zijn focusgebieden voor de ontwikkeling van een duurzame en
toekomstgerichte circulaire economie in de gemeente Bergen op Zoom. Ingezet wordt op een integrale benadering van Biobased Economy & Agrofood. Gezamenlijke verdere
ontwikkeling van Green Chemistry Campus en DAB wordt geïntensiveerd via een programmatische aanpak van beide speerpunten.
Voorgesteld wordt om op dit onderdeel geen besparing te realiseren tot en met 2023. Voor de exploitatie van de broedplaats heeft het college de opdracht van de
gemeenteraad gekregen om het eigendom en beheer van het gebouw en perceel na 5 jaar onder te brengen bij een marktpartij ervan uitgaande dat dan tevens een gezonde
basis is bereikt voor de verdere exploitatie van de broedplaats. Voor 2024 hier daarom een PM post opgenomen.
                                                                       2021                2022                2023                  2024
  Economie – Handel en ambacht          Taken/voorzieningen                 € 8.000           € 8.000              € 8.000                € 8.000
                                        Personeel                                 €                 €                     €                     €
                                        Totaal                              € 8.000           € 8.000              € 8.000                € 8.000
Toelichting – maatschappelijk effect
In het focusakkoord is aangegeven, dat ten aanzien van economie en werkgelegenheid we onze rol moeten heroverwegen en ons hierbij richten op de wettelijke taak. Wel is in
het focusakkoord opgenomen: “Een levendige en aantrekkelijke Binnenstad betrokken faciliteren, Binnenstadslab wordt gesloten en het retailgebied wordt compacter
gemaakt”. Er is geen sprake van een wettelijke taak.
Ingestoken wordt op:
     • Een levendige en aantrekkelijke Weekmarkt creëren, conform het Focusakkoord over de binnenstad, de bestaande voorziening meer in de markt zetten.
     • De samenwerkingsmogelijkheden tussen horeca, marktondernemers en winkeliers nader verkennen en verstevigen. Bezoekers richten zich namelijk niet op één
          bestemming, maar op een gebied.
     • Met een externe partij verkennen om de weekmarkt in zijn geheel uit te besteden.
                                                         1e Begrotingswijziging 2021 Gemeente Bergen op Zoom                                                            45
</pre>

====================================================================== Einde pagina 45 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 46 ======================================================================

<pre>Een alternatief is om de weekmarkt niet langer te behouden. De consequenties daarvan zijn dat de binnenstad minder levendig zal zijn, er komt immers geen wisselwerking
tussen horeca/winkeliers en marktondernemers voor die levendigheid en er ontstaat geen economische spin-off. De inkomsten komen op dit moment nagenoeg overeen met
de met uitgaven. De eigen personeelskosten (0,1fte) zijn beperkt en worden nog niet doorberekend in de tarieven, voorgesteld wordt om dit wel te gaan doen.
                                                                     2021                2022                 2023                  2024
  Economie - Parkmanagement              Taken/voorzieningen             € 54.000           € 54.000              € 54.000             € 54.000
                                         Personeel                               €                  €                    €                     €
                                         Totaal                          € 54.000           € 54.000              € 54.000             € 54.000
Toelichting – maatschappelijk effect
In het focusakkoord is aangegeven, dat ten aanzien van economie en werkgelegenheid we onze rol moeten heroverwegen en ons hierbij richten op de wettelijke taak.
Parkmanagement is geen wettelijke taak.
Parkmanagement is hét instrument van gemeente en ondernemers/pandeigenaren om de kwaliteit en de uitstraling van het bedrijfsterrein in stand te houden. Op alle
bedrijventerreinen is parkmanagement aanwezig. Op basis van een jaarplan van gezamenlijke activiteiten om de kwaliteit van de openbare ruimte, veiligheid, duurzaamheid te
verhogen kan een subsidie worden verkregen. Parkmanagement wordt ingezet vanuit de gemeente op de bedrijventerreinen TNP (Theodorushaven/Noordland/De Poort),
Oude Molen, Lage Meren/Meilust. Voorgesteld om parkmanagement te beëindigen en het instrument Bedrijfsinvesteringszone (BIZ) in te zetten. Bij het stoppen met
parkmanagement moet bedacht worden dat de ‘plaats aan tafel/levenslijn’ van de gemeente doorgesneden wordt, de gedachte van de ‘basis op orde’ wordt verlaten en
relatiemanagement op een zeer laag pitje wordt gezet.
                                                                     2021                2022                 2023                  2024
  City Marketing                         Taken/voorzieningen            € 215.000          € 215.000             € 215.000            € 215.000
                                         Personeel                      € 215.000          € 215.000             € 215.000            € 215.000
                                         Totaal                         € 430.000          € 430.000             € 430.000            € 430.000
Toelichting – maatschappelijk effect
In het focusakkoord is opgenomen:
     ▪ Afschaffen citymarketing
     ▪ Versoberen marketingactiviteiten
City marketing is een niet wettelijke taak.
                                                        1e Begrotingswijziging 2021 Gemeente Bergen op Zoom                                                          46
</pre>

====================================================================== Einde pagina 46 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 47 ======================================================================

<pre>Indien rekening wordt gehouden met het vervallen van de bijdrage door NV Aangenaam, dan bedragen de begrote uitgaven € 250.000 en de verwachte inkomsten € 80.000.
De verwachte inkomsten, vanuit reclame-uitingen, staan mede door COVID-19 onder druk.
Zoals in de presentatie over de kleine takendiscussie is aangegeven willen we geen apart organisatieonderdeel City Marketing meer, we gaan uit van een integrale benadering
van communicatie.
Een overwerging is om de activiteiten te versoberen. Het doel is de lokale economie stimuleren op de domeinen bezoekers, bewoners en bedrijven vanuit de beoogde
speerpunten (etalage) Biobased & Agrofood en Cultuur/erfgoed (‘Theater van het goede leven’).
Dit wordt dan gedaan door:
     1. Continuering van de contentstrategie; waardevolle content creëren en verspreiden over Bergen op Zoom via de eigen kanalen (Owned media: websites, sociale
          media, nieuwsbrieven). Dit is een arbeidsintensieve maar kapitaalarme manier van werken, passend bij de huidige mediabehoefte van de consument. Het
          intensiveren van de contentstrategie (‘het laten zien van de etalage’) doet recht aan de jarenlange investering in de eigen kanalen van Aangenaam Bergen op Zoom.
     2. Organiseren van persreizen en faciliteren bezoeken van pers en influencers i.s.m. Visit Brabant en via ondernemers in de stad (co-financiering). De focus ligt hier op
          media-aandacht waarvoor we niet hoeven te betalen maar door anderen ‘gratis’ wordt gecreëerd (earned media).
     3. Vanuit de speerpunten ‘Agrofood en Biobased’ en ‘Theater van het goede Leven’ wordt een bijdrage geleverd aan relevante productontwikkeling, oftewel ’het groter
          maken van de etalage’.
     4. Vanuit projectbudgetten (dus op basis van de vraag en niet vanuit het basisbudget) die raakvlakken hebben met de citymarketingvisie worden aanvullende
          marketing/communicatie-activiteiten georganiseerd.
     5. 2021 gebruiken als overgangsjaar en gebruiken om te onderzoeken hoe en of de marketingactiviteiten t.b.v. het merk Bergen op Zoom gecombineerd kunnen worden
          met het eventuele opzetten van een DMO (Brabantse Wal-breed op drie domeinen marketing uitvoeren).
De activiteiten die dan vervallen zijn:
     ▪ Geen onderzoek (passantentelling, economisch effect evenementen)
     ▪ Geen monitoring op internet en print media
     ▪ Geen uitgave en verspreiding Best of BoZ magazine
     ▪ Geen campagnes in Zeeland, Vlaanderen en Brabant (kranten, magazines, reclame masten, toeristische magazines)
     ▪ Geen regionale, landelijke, internationale campagnes in samenwerking met Visit Brabant.
     ▪ Geen SEA: online vindbaarheid en advertenties (funda, facebook, instagram, google)
     ▪ Geen aanschaf en verspreiding promotiemateriaal (Aangenaam) Bergen op Zoom
     ▪ Geen inzet en aanvullende marketingactiviteiten voor relevante projecten, tenzij hier vanuit het project een budget voor is
     ▪ Geen Ravelijnlezing, geen Guitar Award
Bij versobering van de activiteiten bedraagt de besparing € 175.000 in plaats van € 215.000. Daarnaast is de besparing van de formatie structureel € 100.000 in plaats van
€ 215.000
Bij het stoppen met city marketing vervallen ook de bovenstaande punten 1 tot en met 5.
                                                         1e Begrotingswijziging 2021 Gemeente Bergen op Zoom                                                              47
</pre>

====================================================================== Einde pagina 47 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 48 ======================================================================

<pre>Het afschaffen c.q. versoberen heeft de volgende effecten:
     ▪ De directe effecten van marketingactiviteiten zijn vaak lastig aan te tonen. Citymarketing is een schakel in het geheel en draagt dus bij aan de behaalde resultaten van
          de drie O’s.
     ▪ Gezien de ontwikkelingen en voorspellingen voor binnensteden is promotie en marketing t.b.v. de binnenstad komende jaren noodzakelijk. Stoppen met het
          vermarkten van de stad gaat zeker niet positief bijdragen aan de bezoekersaantallen in de stad. Wat logischerwijs doorwerkt in het winkelaanbod, horeca,
          evenementen, leegstand etc. Daarnaast heeft de stad juist na corona een boost nodig en inzet van citymarketing.
     ▪ Voor de ambities uit het focusakkoord voor het aantal bezoekers aan de binnenstad (1.000.000) en biobased/agrofood, is marketing een onmisbare schakel. Het
          volledig afschaffen van citymarketing activiteiten bemoeilijkt deze ambities uit het focusakkoord.
     ▪ Citymarketing Bergen op Zoom beschikt over verschillende ‘’eigen kanalen’’ zoals een website met jaarlijks 200.000 bezoekers en social mediakanalen met een groot
          bereik (Aangenaam BoZ op facebook 25.000 volgers). Het volledig afschaffen van citymarketing activiteiten doet de investeringen van de afgelopen jaren in deze
          kanalen teniet.
     ▪ Bij het versoberen of afschaffen citymarketing is er geen coördinatie op marketing/communicatie uitingen voor Bergen op Zoom meer waardoor er allerlei
          verschillende uitingen gecreëerd kunnen worden en geen consistent beeld wordt uitgedragen. In de regel levert dit geen kostenbesparing op.
                                                                         2021                   2022             2023                  2024
  Sport                                 Taken/voorzieningen                € 340.000            € 1.240.000      € 1.640.000          € 1.640.000
                                        Personeel                           € 40.000              € 260.000         €360.000             €360.000
                                        Totaal                             € 380.000            € 1.500.000      € 2.000.000          € 2.000.000
Toelichting – maatschappelijk effect
In het focusakkoord is aangegeven:
     ▪ Heroverweeg de rol van de gemeente ten aanzien van de vrijetijdseconomie. Richt de rol op de wettelijke taak. Versober de ambities en pas investeringen daarop
          aan. Maak business cases voor het op afstand zetten van recreatieve en sportieve voorzieningen. Business case op zowel het afstoten van het hiervoor ingezette
          vastgoed als het optimaliseren van het ingezette vastgoed.
     ▪ Beoordeel het aanbod van culturele en sportieve voorzieningen vanuit regionaal perspectief. Bevorder samenwerking tussen verenigingen teneinde subsidiestromen
          te verminderen. Zorg voor optimalisatie van gebruik van sportaccommodaties door samenwerking en schaal naar rato af.
     ▪ Er is een basisaanbod aan sportsoorten en passende faciliteiten, in lijn met de wettelijke taken.
Buitenwegingsonderwijs is er geen sprake van een wettelijke taak.
Bovenstaande wordt uitgewerkt in de volgende business cases:
▪ Normaliseren en uniformeren van de dienstverlening bij sportaccommodaties
          • Vaststellen basisvoorziening
          • Overdragen van beheer en onderhoudstaken
                                                          1e Begrotingswijziging 2021 Gemeente Bergen op Zoom                                                             48
</pre>

====================================================================== Einde pagina 48 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 49 ======================================================================

<pre>          • Overdragen van energielasten naar de huurder
▪    Afstoten van sportvastgoed.
          • Verzelfstandiging tennisverenigingen
          • Toekomstscenario’s zwembaden
          • Indikken aantal sportparken
          • Kansen multifunctionele sportaccommodaties
▪    Organisatie en subsidiëring sport
          • Haalbaarheid en mogelijkheden Sportbedrijf
          • Herijking sportsubsidies
                   ▪ Fitfabriek rijkssubsidie
                   ▪ Stimuleringssubsidie
          • Optimalisering interne organisatie
De verwachting is dat op termijn een besparing kan worden gerealiseerd van € 2 miljoen. In bovenstaande tabel is een voorlopige verdeling gemaakt over de jaren, dit zal bij
de uitwerking van de business cases nader uitgewerkt worden. In het verlengende van de uitgavenstop in 2020 kan in 2021 een besparing worden gerealiseerd van € 180.000.
Dit bedrag kan worden gerealiseerd door te stoppen met het topsport- en evenementensubsidies en door het verlagen van de subsidie voor uniek sporten.
                                                                     2021                  2022                2023                 2024
  Cultuur - Podium infrastructuur,      Taken/voorzieningen            € 400.000           € 1.205.000         € 1.525.000          € 1.525.000
  Cultuurhistorie/Museum,               Personeel                      € 100.000             € 295.000           € 375.000            € 375.000
  Kunsteducatie                         Totaal                         € 500.000           € 1.500.000         € 1.900.000          € 1.900.000
Toelichting – maatschappelijk effect
In het focusakkoord is aangegeven:
     ▪ Een basis voorziening cultuuraanbod. De uitvoering wordt beperkt tot de wettelijke taak of het niveau landelijk gemiddelde.
     ▪ Er is een basis aanbod aan kunst en cultuur en passende faciliteiten, in lijn met de wettelijke taken.
     ▪ Heroverweeg de rol van de gemeente ten aanzien van de vrijetijdseconomie. Richt je op de wettelijke taak. Versober de ambities en pas investeringen daarop aan.
          Maak business cases voor het op afstand zetten van culturele voorzieningen. Business cases op zowel het afstoten van vastgoed als het optimaliseren van vastgoed.
     ▪ Stuur bij de culturele instituten op kostendekkendheid. Beperk de personele kosten. Kijk wat het maatschappelijk veld aan taken kan overnemen.
     ▪ Beoordeel het aanbod van culturele en sportieve voorzieningen vanuit regionaal perspectief. Bevorder samenwerking tussen verenigingen teneinde subsidiestromen
          te verminderen.
                                                       1e Begrotingswijziging 2021 Gemeente Bergen op Zoom                                                              49
</pre>

====================================================================== Einde pagina 49 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 50 ======================================================================

<pre>Er is geen sprake van een wettelijke taak.
Per onderdeel worden business cases uitgewerkt, waarin de volgende zaken aan de orde komen:
▪ Podium infrastructuur en aanbod
     Uit te werken richting:
     • Ontvlechting Theater de Maagd uit het cultuurbedrijf.
     • Inzet om Theater de Maagd met Gebouw-T te fuseren in een nieuw op te zetten zelfstandige op haar taak toegeruste organisatie, die als broedplaats gaat
          functioneren in een 3Helix omgeving Techniek/Theatertechniek en programmering inricht volgens het “business-consumer” principe.
▪ Cultuurhistorie en museum
     Uit te werken richting:
     • Stoppen met de ontwikkeling van het eigen museale concept.
     • Versobering van de museale functie waarin het gebouw als bezoekobject centraal staat.
▪ Businesscase Kunsteducatie
     Uit te werken richting
     ▪ Instandhouding Kunsteducatief aanbod
     ▪ Op afstand zetten van dienstverlening
Te behalen besparingsresultaten:
     ▪ Podiuminfrastructuur en aanbod: In 2021 wordt een nieuwe afgeslankte verzelfstandigde organisatie ingericht. Structurele afname kosten: € 500.000. Afronding
          verzelfstandiging 1 augustus 2021
     ▪ Museum: Versobering museale organisatie . Structurele afname kosten: € 900.000 Afronding versobering 1 oktober 2021
     ▪ Kunsteducatie: Reorganisatie en verzelfstandiging kunsteducatief aanbod. Structurele afname kosten: € 500.000. Effectuering in het derde kwartaal van 2022.
Voor de exploitatie van het uitvoeringsplan ToerismePoort was eerder een bedrag van € 120.000 jaarlijks (rente en afschrijving) opgenomen. Dit ten behoeve van een krediet
waar uit de investeringen voor de doorontwikkeling van het museum uit konden worden gefinancierd. Hiervan is eerder bij de uitvoeringskredieten al aangegeven dat we dit
niet meer hadden opgenomen om te gaan uitgeven. Het bedrag is in de begroting verwerkt.
Bovenstaande heeft een forse impact, waarbij mogelijk ook rekening moet worden gehouden met frictiekosten.
                                                      1e Begrotingswijziging 2021 Gemeente Bergen op Zoom                                                             50
</pre>

====================================================================== Einde pagina 50 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 51 ======================================================================

<pre>                                                                        2021                 2022                 2023                  2024
  Cultuur - Amateurkunst                  Taken/voorzieningen               € 22.000           € 22.000               € 22.000             € 22.000
                                          (subs. garantief.)
                                          Personeel                                €                   €                     €                    €
                                          Totaal                            € 22.000           € 22.000               € 22.000             € 22.000
Toelichting – maatschappelijk effect
Voor hetgeen is opgenomen in het focusakkoord wordt verwezen naar de uitwerking bij “Cultuur - Podium infrastructuur, Cultuurhistorie/Museum, Kunsteducatie” op de vorige
pagina. Het betreft een niet wettelijke taak.
Op basis van het nog op te stellen waardenkader (een beoordelingsmatrix waarlangs het cultureel aanbod beoordeeld wordt in welke mate het bijdraagt aan de effecten die we
willen realiseren) wordt beoordeeld in hoeverre het huidige cultuuraanbod bijdraagt aan de gewenste effecten. Het beoogde resultaat is een gepast kunst- en cultuuraanbod
voor de stad wat past bij de te realiseren effecten die genoemd worden in het focusakkoord. Vervolgens kan er een besluit genomen worden welke verenigingen en activiteiten
in aanmerking komen voor subsidie en hoeveel (cafetariamodel: onderzoek naar gepaste omvang financiering en facilitering inclusief sturingselementen). Op 14 oktober 2020
heeft een afvaardiging van de raad tijdens de ‘cultuuravond’ ingestemd met deze richting.
1. Basissubsidie: wordt in stand gehouden op basis van de richting die de raad geeft en het waardenkader dat daar vervolgens op kan worden geformuleerd (begroting:
     € 110.000).
2. Subsidies Culturele Activiteit: wordt in stand gehouden op basis van de richting die de raad geeft en het waardenkader dat daar vervolgens op kan worden
     geformuleerd (begroting € 170.000).
3. Subsidie Garantiefonds Culturele Producties: naast de basissubsidie en de subsidie culturele activiteit hebben wij als gemeente de subsidie garantiefonds waarvoor
     we jaarlijks € 22.000 begroten. Deze subsidie is bestemd voor onvoorziene risico’s (calamiteiten in brede zin). Er wordt nauwelijks aanspraak gemaakt op dit budget,
     waardoor het jaarlijks terugvloeit naar de algemene reserves.
Het voorstel is de budgetten, m.u.v. de subsidie garantiefonds, te handhaven. Dit betekent een bezuiniging in de eerste begrotingswijziging van € 22.000. Op basis van de
uitkomst van het waardenkader, en dus de mate waarin een organisatie bijdraagt aan de te realiseren effecten, kan het zijn dat subsidies anders worden verdeeld. Indien een
situatie ontstaat waarbij een organisatie niet langer subsidie ontvangt, dient rekening gehouden te worden met het stop zetten c.q. verlagen van subsidies die meerjarig aan
eenzelfde partij zijn verstrekt . Een andere inzet van middelen kan pas plaatsvinden na een overgangsperiode van 2 à 3 jaar (afhankelijk van de hoogte van de subsidie).
Mogelijke effecten:
     • Afbouwen van subsidies voor culturele activiteiten kunnen impact hebben op het activiteitenaanbod. Het risico bestaat dat organisatoren geen evenementen kunnen
          organiseren waarbij het financieel saldo break-even is.
     • De mate waarin culturele activiteiten (evenementen) gesubsidieerd worden heeft relatie met een kostprijs dekkend evenementenbeleid. Wanneer de kosten voor het
          organiseren van een evenement omhoog gaan bestaat de kans dat de roep op subsidie toeneemt. Een organisator wordt dan langs twee kanten geraakt.
     • Het cultureel veld is sterk ingeworteld in de Bergse samenleving waardoor het verminderen/ afbouwen/afschaffen veel commotie zal veroorzaken.
                                                          1e Begrotingswijziging 2021 Gemeente Bergen op Zoom                                                             51
</pre>

====================================================================== Einde pagina 51 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 52 ======================================================================

<pre>                                                                       2021                   2022                   2023                2024
 Cultuur - Evenementen                  Taken/voorzieningen              € 166.000               € 166.000             € 166.000           € 166.000
                                        Personeel                                 €                      €                      €                  €
                                        Totaal                           € 166.000               € 166.000             € 166.000           € 166.000
Toelichting – maatschappelijk effect
Beperk de kosten voor ondersteuning, toezicht en handhaving bij de uitvoering van het evenementenbeleid en belast kosten volledig door voor commerciële evenementen.
Voor niet-commerciële evenementen en/of para-commerciële evenementen wordt bij de begroting inzichtelijk gemaakt wat de kosten daarvan zijn om een verantwoorde
afweging te kunnen maken. Bovenstaande is opgenomen in het focusakkoord.
Het betreft een niet wettelijke taak.
De volgende onderwerpen worden de komende periode verder uitgewerkt:
     ▪ Ontwikkelen van nieuw (kostprijs georiënteerd) evenementenbeleid, hierbij zal inzichtelijk worden gemaakt wat de directe. Indirecte en verborgen kosten zijn en wat
          het aanbod aan commerciële en para/niet-commerciële evenementen is)
     ▪ De kosten voor gemeentelijke ondersteuning worden doorbelast aan de organisator van commerciële evenementen
     ▪ De kosten voor gemeentelijk ondersteuning worden voor x% doorbelast aan de organisator van niet commerciële evenementen
     ▪ Onderzoek of het aantal evenementenlocaties naar beneden kan
De gemeente heeft circa € 217.000 opgenomen aan kosten voor evenementen. Hierin zitten de kosten voor beheer en onderhoud van de openbare ruimte en de kosten voor
handhaving en toezicht in verdisconteerd. Uit de jaarrekeningen 2017 & 2018 blijkt dat dit budget (ruim) wordt overschreden. Een verklaring hiervoor is dat de kosten, die
gemaakt worden ter ondersteuning van een evenement, hoger uitvallen dan verwacht en dat het aantal evenementen dat wordt ondersteund/ plaats vindt hoog is (let op: het
betreft alle evenementen in de gemeente, niet alleen culturele evenementen). Deze kosten worden gemaakt door de afdeling B&O en worden doorbelast op het product
evenementen in de begroting W&R. Aan de inkomstenkant is in de begroting een bedrag opgenomen van € 51.000 dat de afgelopen jaren niet wordt gerealiseerd. De door te
berekenen kosten zijn gebaseerd op de bedragen in de begroting. Als in werkelijkheid blijkt, dat de kosten hoger liggen betekent dit, dat ook de doorberekende kosten hoger
komen te liggen.
Als de gemeentelijke kosten worden doorbelast aan de organisator bestaat de kans, dat er (een aantal) evenementen in de toekomst niet meer georganiseerd gaan worden
omdat het financieel niet haalbaar is voor organisatoren. Dit negatieve effect heeft als (positieve) keerzijde dat de subsidie om het evenement te organiseren ook niet meer
verstrekt wordt.
                                                       1e Begrotingswijziging 2021 Gemeente Bergen op Zoom                                                                 52
</pre>

====================================================================== Einde pagina 52 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 53 ======================================================================

<pre>                                                                       2021                 2022                   2023                  2024
 Cultuur - Bibliotheek                    Taken/voorzieningen                      €                    €                      €                   €
                                          Personeel                                €                    €                      €                   €
                                          Totaal                                   €                    €                      €                   €
Toelichting – maatschappelijk effect
Dit onderwerp staat niet in het totale financieel overzicht, maar opgenomen omdat het onderdeel uitmaakte van de kleine takendiscussie.
Voor hetgeen is opgenomen in het focusakkoord wordt verwezen naar de uitwerking bij “Cultuur - Podium infrastructuur, Cultuurhistorie/Museum, Kunsteducatie” op de vorige
pagina.
De bibliotheek is een wettelijke taak, mede hierdoor wordt geadviseerd op dit moment subsidierelatie in aard en omvang handhaven. Wel doorgaan met DBOS (de bibliotheek
op school).
                                                                       2021                 2022                   2023                  2024
 Cultuur - Vastgoed                       Taken/voorzieningen                      €                    €                      €                   €
                                          Personeel                                €                    €                      €                   €
                                          Totaal                                   €                    €                      €                   €
Toelichting – maatschappelijk effect
Niet opgenomen in het totaal financieel overzicht, omdat vastgoed in totaliteit is opgenomen bij programma 4.
Voor hetgeen is opgenomen in het focusakkoord wordt verwezen naar de uitwerking bij “Cultuur - Podium infrastructuur, Cultuurhistorie/Museum, Kunsteducatie” op de vorige
pagina. Onderwerp wordt meegenomen bij de uitwerking van de business cases die bij bovenstaande onderwerpen worden uitgewerkt.
Het vastgoed is volgend aan beleid. Afhankelijk van het kunst- en cultuuraanbod dat in stand wordt gehouden kan bepaald worden wat de huisvestingsbehoefte van de
aanbieders is. Dit is door te vertalen naar de benodigde hoeveelheid m2 vloeroppervlak voor opslag- en gebruiks/repetitieruimte. Met deze gegevens kan de exercitie gemaakt
worden om effectiever en efficiënter om te gaan met het beschikbare vastgoed. Vervolgens moet onderzocht worden of het benodigd vastgoed door de gemeente
geëxploiteerd wordt of dat een externe partij deze rol pakt. Indien we als gemeente zelf de exploitatie blijven doen zal de tarievensystematiek aangepast worden naar een
kostprijs georiënteerde huurprijs waarbij de mate van kostendekkendheid nader te bepalen is.
                                                          1e Begrotingswijziging 2021 Gemeente Bergen op Zoom                                                            53
</pre>

====================================================================== Einde pagina 53 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 54 ======================================================================

<pre>                                                                      2021                2022                   2023                  2024
  Toerisme                               Taken/voorzieningen             € 100.000          € 110.000              € 110.000            € 110.000
                                         Personeel                                €                 €                       €                    €
                                         Totaal                          € 100.000          € 110.000              € 110.000            € 110.000
Toelichting – maatschappelijk effect
In het focusakkoord is een verhoging van de toeristenbelasting opgenomen.
In 2021 is een flinke stijging van opbrengsten te zien. Dit komt vanwege de eenmalige verhoging van de toeristenbelasting van 25%. Dit is een schatting o.b.v. 2019 (toen
Corona geen invloed had op het inkomende toerisme). Er is bij de ondernemers minimaal draagvlak voor deze verhoging. Zeker wanneer toeristische voorzieningen juist
verminderd worden (meer inkomsten toeristenbelasting dienen ten goede te komen aan de voorzieningen). Daarna, vanaf 2022, komen er ook extra opbrengsten binnen van
het bezoek aan onze monumenten. Er zal vanaf 2022 een nieuwe overeenkomst gesloten worden met SBM, waarin een deel van de opbrengsten ten goede gaan komen aan
de gemeente, zoals vanaf heden ook geldt bij Hof van Asselbergs.
                                                                      2021                2022                   2023                  2024
  Recreatie - VVV                        Taken/voorzieningen              € 47.000          € 247.000               € 247.000           € 247.000
                                         Personeel                       € 103.000          € 153.000               € 153.000           € 153.000
                                         Totaal                          € 150.000          € 400.000              € 400.000            € 400.000
Toelichting – maatschappelijk effect
In het focusakkoord is opgenomen dat de toeristische en recreatieve voorzieningen op een basis niveau moeten liggen. De uitvoering wordt beperkt tot de wettelijke taak of
heet niveau van het landelijke gemiddelde. Daarnaast is aangegeven, dat er een heroverweging ten aanzien van vrijetijdseconomie moet plaatsvinden.
Het exploiteren van een VVV is geen wettelijke taak.
Eind 2020 hebben de drie portefeuillehouders op de Brabantse Wal gesproken over toeristische samenwerking, Veerkrachtig Bestuur en VVV Brabantse Wal. Gezien de
ambities, de samenwerking met elkaar en de kwaliteit van de VVV en hun relatie met de ondernemers onderschrijven de portefeuillehouders de samenwerking en na te streven
doelen: 1. Meer bezoekers, 2. Meer toeristische uitgaven op de Brabantse Wal en 3. Meer naamsbekendheid van de Brabantse Wal.
Daarbij is ook overeengekomen om de samenwerkingsovereenkomst met de bijbehorende beleid te actualiseren, waarbij dezelfde doelen worden nagestreefd. Dat dit op een
andere wijze gerealiseerd kan worden met andere middelen, organisaties en functies is wel de verwachting.
In 2021 zal een onderzoek plaatsvinden naar de toeristische informatievoorziening op de Brabantse Wal. Dit i.r.t. (streek-)marketing, maar ook de behoefte van de klant en
ondernemer (on/offline) en toeristische ambities van de Brabantse Wal. Vanwege nauwe afstemming én samenwerking met Woensdrecht en Steenbergen, is het niet bekend
                                                         1e Begrotingswijziging 2021 Gemeente Bergen op Zoom                                                             54
</pre>

====================================================================== Einde pagina 54 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 55 ======================================================================

<pre>welke bezuiniging hier kan gelden. Wel is bestuurlijk afgestemd dat er op een andere wijze gewerkt gaat worden in de toekomst. Het implementeren van deze werkwijze zal in
2022 van start gaan. 2022 = overgangsjaar.
Een bezuiniging van € 150.000 in 2021 sluit niet aan op bovenstaand proces. Deze taakstelling zorgt voor kwaliteitsverlies en zet de samenwerking op de Brabantse Wal onder
druk. Daarnaast past het ook niet bij de ambitie om iets te gaan doen met streekmarketing. Wat vanuit Veerkrachtig Bestuur wordt onderschreven voor Wonen, Werken en
Recreëren.
Bezuiniging 2021:
€ 37.000: Geen ‘Bergen op Zoom’ budget. Hierdoor stopt in 2021: Citymaps, Best of BoZ, diverse fiets- en wandelroutes (o.a. Fort de Roovere, Turfroute etc.), campagnes
Zeeland en Vlaanderen en brochure met de mountainbikeroutes.
€ 103.000: +/-1,5 FTE minder (vaste formatie). Gevolg: aangepaste openingstijden, minder marketingcapaciteit dus minder marketingactiviteiten, minder coördinatie. Fysieke
gastheerschap neemt flink af. We dienen rekening te houden met de inmiddels nauwe samenwerking met museum en cultuurbalie (Cultuurbedrijf).
€ 10.000: stelpost kapitaallasten (structurele besparing).
Bezuiniging 2022, 2023 en 2024 =
Geen VVV-activiteiten meer. Geen online en offline gastheerschap, geen promotie en productontwikkeling. De VVV-organisatie houdt op met bestaan. Het is aannemelijk dat
een partij uit de markt deze taak niet zal overnemen, zeker niet zonder de steun van de lokale en regionale gemeente. Daarnaast zal de kwaliteit van de informatievoorziening
sterk afnemen en veel kennis en expertise verloren gaan.
                                                                         2021                  2022                 2023                 2024
  Recreatie - Overige                    Taken/voorzieningen                € 14.000                € 5.000             € 5.000             € 5.000
                                         Personeel                                  €                     €                     €                 €
                                         Totaal                             € 14.000                € 5.000             € 5.000             € 5.000
Toelichting – maatschappelijk effect
In het focusakkoord is opgenomen dat de toeristische en recreatieve voorzieningen op een basis niveau moeten liggen. De uitvoering wordt beperkt tot de wettelijke taak of
heet niveau van het landelijke gemiddelde. Daarnaast is aangegeven, dat er een heroverweging ten aanzien van vrijetijdseconomie moet plaatsvinden.
Het betreffen geen wettelijke taken.
Vanuit recreatie zijn (structurele) bezuinigingen mogelijk. Dit houdt in dat er minder recreatief aanbod is, danwel gefaciliteerd wordt.
                                                         1e Begrotingswijziging 2021 Gemeente Bergen op Zoom                                                             55
</pre>

====================================================================== Einde pagina 55 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 56 ======================================================================

<pre>In 2021 zal de Grebbe nog een jaar gesloten blijven, wat resulteert in een bezuiniging van € 8.500. Daarbij komt vanaf 2021 structureel een vermindering van € 5.000 voor
recreatieve faciliteiten. Er zal minder gefaciliteerd worden in nieuwe bebording, danwel optimalisering van bestaande bebording. Daarnaast stoppen we met een lidmaatschap
van een vereniging (SLO), waarvan we indirect lid blijven via Vereniging Ned. Vestingsteden.
                                                                        2021                 2022                 2023                 2024
  Overige – Beeldende kunst               Taken/voorzieningen                      €                    €                   €                    €
                                          Personeel                                €                    €                   €                    €
                                          Totaal                                   €                    €                   €                    €
Toelichting – maatschappelijk effect
Dit onderwerp staat niet in het totale financieel overzicht, maar opgenomen omdat het onderdeel uitmaakte van de kleine takendiscussie.
In het focusakkoord is het volgende opgenomen:
     ▪ Bevorderen van naleving van wet- en regelgeving. Voorkomen of beëindigen van: - Aantasting van de kwaliteit van woon- en leefomgeving en verstoringen van de
          openbare orde
     ▪ Basis toeristische en recreatieve voorzieningen en een basis cultuur en sport- en beweegaanbod. De uitvoering wordt beperkt tot de wettelijke taak of het niveau
          landelijk gemiddelde.
     ▪ Handhaven omgevingskwaliteit. Verbeteringsinvesteringen stoppen.
.
Als thema is kunst in de openbare ruimte niet verplicht voor de gemeente (geen wettelijke taak). Wel bestaat de verplichting om bestaande kunstwerken te onderhouden.
Vanwege de stopzetting van vrijwilligersorganisatie De Beeldenwacht gaan we zelf zorgen voor een kritisch onderzochte en financieel haalbaar onderhoudsplan.
     ▪ Bijsturen masterplan kunst in de openbare ruimte t.a.v. hoeveelheid nieuwe kunst (kwaliteit voor kwantiteit).
     ▪ Bij nieuwe kunst contractuele bepalingen opnemen betreft onderhoud en eigenaarschap (dat deze niet meer bij de gemeente ligt).
     ▪ Opstellen plan van aanpak en meerjarenplanning ‘onderhoud en beheer kunst in de openbare ruimte’, met daarin een afstotingsbeleid (zie boven; dat eigenaarschap
          niet meer bij de gemeente ligt).
Een besparingsmogelijkheid is om de subsidie aan Stichting KidOR (€ 7.750) stop te zetten. Hierbij bestaat het risico, dat na het stoppen van de Beeldenwacht een (nog) meer
verslechterende verhouding met stichting Krot&Co als de subsidie aan KidOR wordt geschrapt. Daarnaast kan € 6.000 op onderhoud worden bespaard. Het onderhoudsplan
wordt dan sober (minder frequent onderhoud) wat zorgt voor een eerder vervuild/gevandaliseerd straatbeeld.
                                                                        2021                 2022                 2023                 2024
  Overige – Archeologie                   Taken/voorzieningen                      €                    €                   €                    €
                                          Personeel                                €                    €                   €                    €
                                          Totaal                                   €                    €                   €                    €
                                                          1e Begrotingswijziging 2021 Gemeente Bergen op Zoom                                                           56
</pre>

====================================================================== Einde pagina 56 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 57 ======================================================================

<pre>Toelichting – maatschappelijk effect
Dit onderwerp staat niet in het totale financiële overzicht, maar opgenomen omdat het onderdeel uitmaakte van de kleine takendiscussie.
In het focusakkoord is hierover opgenomen:
▪ Bevorderen van naleving van wet- en regelgeving. Voorkomen of beëindigen van: - Aantasting van landschappelijke-, cultuurhistorische-, en/of natuurwaarden en
     milieukwaliteit
▪ Basis toeristische en recreatieve voorzieningen en een basis cultuur en sport- en beweegaanbod. De uitvoering wordt beperkt tot de wettelijke taak of het niveau landelijk
     gemiddelde.
Het betreft een wettelijke taak.
Mogelijkheid bekijken voor stopzetting bijdrage stichting In den Scherminckel. Geheel onthouden van scholingsactiviteiten en 100% laten uitvoeren door stichting In den
Scherminckel. Bedragen zijn van een zeer geringe omvang.
                                                                       2021                2022                2023                  2024
  Overige – Monumenten                    Taken/voorzieningen              € 25.000           € 25.000            € 25.000              € 25.000
                                          Personeel                                €                 €                     €                    €
                                          Totaal                           € 25.000           € 25.000            € 25.000              € 25.000
Toelichting – maatschappelijk effect
In het focusakkoord is hier bij enkele programma’s hierover opgenomen:
▪ Bevorderen van naleving van wet- en regelgeving. Voorkomen of beëindigen van:
     - Aantasting van landschappelijke-, cultuurhistorische-, en/of natuurwaarden en milieukwaliteit
     - Aantasting van de kwaliteit van woon- en leefomgeving en verstoringen van de openbare orde
▪ Basis toeristische en recreatieve voorzieningen en een basis cultuur en sport- en beweegaanbod. De uitvoering wordt beperkt tot de wettelijke taak of het niveau
     landelijk gemiddelde.
▪ Handhaven omgevingskwaliteit. Verbeteringsinvesteringen stoppen.
Het betreft een deels wettelijke taken en deels niet wettelijke taken
Als gekeken wordt naar de niet wettelijke taken, dan kan het volgende nader worden uitgewerkt:
                                                          1e Begrotingswijziging 2021 Gemeente Bergen op Zoom                                                           57
</pre>

====================================================================== Einde pagina 57 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 58 ======================================================================

<pre>1. Subsidieregeling instandhouding gebouwd erfgoed
     Deze taak is autonoom ingesteld. In opdracht van college een impactmeting (doeltreffendheid) uitvoeren over de subsidieregeling i.f.v. instandhouding erfgoed. Op basis
     hiervan een mogelijke herziening van het subsidiebeleid (bijvoorbeeld instellen minimumbedrag verwachtte kosten als voorwaarde, subsidieplafond).
2. Met het bestuur van de Gertrudiskerk is er een overeenkomst gesloten dat de gemeente de onderhoudskosten voor zich neemt.
     Onderzoeken of er door middel van een eenmalige investering de stookkosten van de Gertrudiskerk sterk verminderd kunnen worden (momenteel € 35.000 per jaar).
     Of/en onderzoeken of de onderhoudskosten van de Gertrudiskerk anders kunnen worden bekostigd waardoor de kosten voor de gemeente lager komen te liggen.
Daarnaast wordt voorgestel om geen grote projecten en visies meer ontwikkelen, zoals Linie van de Eendracht, Zuiderwaterlinie e.d. (verbeteringsinvesteringen)
Voor punt 1 kan op basis van de subsidie-aanvragen van dit jaar en voorgaande jaren, wordt voorgesteld om het budget naar beneden bij te stellen. Bij een stijging van het
aantal aanvragen bestaat het risico dat het budget onvoldoende is, tenzij wordt overgegaan tot het instellen van een minimumbedrag verwachtte kosten als voorwaarde of een
subsidieplafond
De effecten van bovenstaande kunnen zijn:
▪ Maatschappelijke effecten:
     Uitstelgedrag bij eigenaren t.a.v. onderhoud van erfgoed;
▪ Financiële effecten:
     Omdat herstelwerkzaamheden aan monumenten doorgaans duurder is (inhuur expertise, onderzoek en ambachtelijk vakmanschap), zal het wegvallen van subsidies voor
     de bewoners zwaarder wegen of men zou overgaan tot goedkopere (slechtere) alternatieven;
                                                                      2021                 2022                   2023                2024
  Overige – Facilitair cultureel BoZ     Taken/voorzieningen             € 15.000              € 15.000             € 15.000              € 15.000
                                         Personeel                                €                    €                    €                     €
                                         Totaal                          € 15.000              € 15.000             € 15.000              € 15.000
Toelichting – maatschappelijk effect
In het Focusakkoord is benoemd om te komen tot:
     1. Basis toeristische en recreatieve voorzieningen en een basis cultuur en sport- en beweegaanbod. De uitvoering wordt beperkt tot de wettelijke taak of het niveau
          landelijk gemiddelde.
     2. Een basisaanbod aan kunst en cultuur en passende faciliteiten, in lijn met de wettelijke taken.
Het betreft geen wettelijke taak.
In de begroting 2021 en volgende jaren is ervan uitgegaan dat er geen nadelig exploitatieresultaat is. De huidige kosten voor de huisvesting van de ‘culturele broedplaats’ is
lastig te bepalen omdat we in een overgangsjaar zitten vanaf het moment dat het traject met de curator is afgehandeld is er meer duidelijkheid.
                                                        1e Begrotingswijziging 2021 Gemeente Bergen op Zoom                                                                58
</pre>

====================================================================== Einde pagina 58 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 59 ======================================================================

<pre>In beeld brengen kostenstromen (direct & indirect) en inkomsten cultureel vastgoed. In beeld brengen scenario’s hoe om te gaan met het vastgoed. Onderstaand de
denkrichting:
     1. Het is geen gemeentelijke taak, dus we verhuren 100% kostprijsdekkend:
         Hierdoor ontstaat een situatie waarbij de culturele broedplaats ons geen kost, uitgaande van een volledige bezetting en gebruik.
     2. We gaan efficiënter om met het ruimtegebruik:
         In de huidige situatie staat het gemeentelijk deel van het Eventum voor een groot deel leeg. De opslag van de `Blokstallen 3 kan worden overgeheveld naar het
         Eventum. De gebruiksruimten (repetitie-/vergaderruimten) komen te vervallen en verenigingen zijn aangewezen op de zaalruimte dat beschikbaar is in de markt
         (plaatselijke horeca en zaalaanbieders).
     3. Het vastgoed verhuren of verkopen aan een commerciële partij, welke verantwoordelijk wordt voor het exploiteren van het pand. De exploitant dient hierbij rekening te
         houden met de maatschappelijke waarde van de activiteiten, die er momenteel worden georganiseerd.
     4. Het vastgoed verhuren of verkopen aan een commerciële partij, welke verantwoordelijk wordt voor het exploiteren van het pand. De exploitant kan het vastgoed naar
         eigen invulling benutten. De kans bestaat dat de culturele organisaties geen huisvesting meer hebben in de blokstallen 3.
In hoeverre bovenstaande scenario’s haalbaar zijn en wat de daadwerkelijke besparing/opbrengst is voor de gemeente wordt nader onderzocht. Uitgangspunt daarbij is dat
van uit een zakelijk gedachtegoed het culturele verenigingsleven qua huisvesting ordentelijke gefaciliteerd kan worden.
Momenteel worden er drie personeelsleden van het WVS gedetacheerd voor administratieve- en schoonmaakwerkzaamheden. In het kader van effectiever en efficiënter
omgaan met middelen bestaat de mogelijkheid om de inhuur te stoppen en inzet van WVS-personeel van het stadskantoor 2 a 3 keer per week een ochtend te laten
schoonmaken in de Blokstallen. Dit levert een besparing op van € 15.000.
Het verhogen van de tarieven kan ertoe leiden dat verenigingen het niet meer kunnen betalen en genoodzaakt zijn te stoppen met het uitvoeren van verenigingsactiviteiten.
Het verhogen van tarieven en of verplaatsen van verenigingen roept ongetwijfeld weerstand op. Het cultureel veld is sterk ingeworteld in de Bergse samenleving waardoor de
commotie groot zal zijn.
                                                                       2021                  2022                2023                  2024
  Onderwijs - IHP                        Taken/voorzieningen                    €0           -/- € 13.000           € 90.000            € 169.000
                                         Personeel                              €0                      €                   €                   €
                                         Totaal                                 €0           -/- € 13.000           € 90.000            € 169.000
                                                         1e Begrotingswijziging 2021 Gemeente Bergen op Zoom                                                            59
</pre>

====================================================================== Einde pagina 59 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 60 ======================================================================

<pre>Toelichting – maatschappelijk effect
In de raadsvergadering van december wordt het IHP behandeld, in bovenstaande tabel zijn de financiële effecten opgenomen. Volledigheidshalve wordt verwezen naar het
afzonderlijke raadsvoorstel.
                                                                         2021               2022                 2023                 2024
  Onderwijs - Inzet doeluitkering        Taken/voorzieningen                     €0                  €0                   €0                  €0
  OKB                                    Personeel                          € 48.000           € 48.000             € 48.000             € 48.000
                                         Totaal                             € 48.000           € 48.000             € 48.000             € 48.000
Toelichting – maatschappelijk effect
Het onderwijskansenbeleid is een doeluitkering en kan daarmee niet aan andere zaken worden besteed. Hetgeen resteert moet terug naar het Rijk. Diverse projecten ter
versterking van de doorgaande leerlijn worden hieruit betaald. Gebleken is dat ook 50% van de salariskosten van de senior beleidsadviseur onderwijs gedekt mag worden
vanuit de middelen van het onderwijskansenbeleid.
                                                                     2021                 2022                 2023                 2024
  Algemeen – Verbonden partijen          Taken/voorzieningen                     €                   €                    €                    €
                                         Personeel                               €                   €                    €                    €
                                         Totaal                                  €                   €                    €                    €
Voor de ombuiging op verbonden partijen worden verwezen naar programma 1.
Toelichting – maatschappelijk effect
In het focusakkoord is ten aanzien van samenwerkingsverbanden aangegeven, dat alle bestaande samenwerkingsverbanden kritisch moeten worden doorgelicht. Tevens is
aangegeven, dat bij samenwerkingsverbanden/gemeenschappelijke regelingen er een toetsing plaats moet vinden op de omvang van de overhead en op een evenredige
verdeling van de kosten over de deelnemers.
De samenwerkingsverbanden voor programma 3 (NV REWIN, RWB en NV Aangenaam) betreffen geen van alle wettelijke taken. Voor REWIN en RWB geldt dat sprake is van
een bijdrage per jaar. Voor de NV Aangenaam (100% in eigendom van de gemeente BOZ) wordt geen jaarlijkse bijdrage overgemaakt maar wordt gemeentelijke capaciteit
ingezet. De beschikbare middelen van de NV komen voor een groot deel uit het door de raad beschikbaar gestelde Economisch Stimuleringsfonds (incidenteel) en voor een
(zeer) klein gedeelte uit structurele pachtopbrengsten van een perceel landbouwgrond (Hinkelenoordpolder) in de gemeente Woensdrecht.
NV REWIN: REWIN organiseert samenwerking tussen bedrijven onderling en tussen bedrijven, overheden en onderwijs- en kennisinstellingen rondom speerpuntsectoren in
West-Brabant (‘Economische Agenda West-Brabant'). Het takenpakket van REWIN onderscheidt zich van dat van de gemeente BOZ in de zin dat REWIN specifiek kijkt naar
                                                        1e Begrotingswijziging 2021 Gemeente Bergen op Zoom                                                          60
</pre>

====================================================================== Einde pagina 60 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 61 ======================================================================

<pre>businessontwikkeling van bedrijven, waar de gemeente juist kijkt naar de gemeentelijke randvoorwaarden die nodig zijn om die business te ontwikkelen. Daar waar de
gemeente kijkt naar huisvesting op een bedrijventerrein, of bijvoorbeeld een bepaalde gemeentelijke vergunning, kijkt REWIN maar de onderneming zelf, bv. hoe bedrijf X slim
kan samenwerken met bedrijf Y. Voorbeelden daarvan zijn bv. Het BioVoice-programma, Symbiosis for Growth, hulp bij financiële ondersteuning vanuit diverse (Europese)
stimuleringsprogramma’s. In zoverre is de dienstverlening vanuit REWIN aanvullend op die van de gemeente. De focus die de regio samen met ondernemers en
onderwijsinstellingen heeft aangebracht in drie economische topsectoren (Agrofood & Biobased, Maintance en Logistiek) vormen de ruggengraat voor de werkzaamheden van
REWIN. Daarnaast zet REWIN zich ook in op niet sectorale programma’s voor Groei MKB, Startups en Acquisitie & Vestigingen. In deze geeft de REWIN vorm aan de
opdracht zoals deze door de Economic Board West-Brabant wordt geformuleerd.
De bijdrage voor 2021 aan REWIN bedraagt € 193.388 en verloopt via de Regio West-Brabant namens de daarin deelnemende gemeenten. De ambtelijke capaciteit wordt
ingeschat op 0,2FTE.
Wanneer deze bijdrage, vanuit het oogpunt dat het niet gaat om een wettelijke taak, (structureel) wordt geschrapt, betekent dit dat minder bedrijven worden geholpen bij het
verder ontwikkelen van hun business en innovaties, de samenwerking tussen alle deelnemende gemeenten een ‘deuk’ oploopt en de gezamenlijke uitstraling van ‘economisch
West-Brabant' wordt geschaad (zie gezamenlijke inspanningen REWIN en RWB bij het ‘verzilveren’ van de recente RegioDeal Midden- en West-Brabant met het Rijk waarbij
flinke bedragen voor o.a. in Bergen op Zoom lopende economische initiatieven en projecten zijn verworven). REWIN zal zich samengevat niet meer inzetten voor de
(innovatieve) businessontwikkeling van bedrijven binnen onze gemeente. Aangezien de economische speerpunten van de gemeente Bergen op Zoom (Biobased Economy &
Agrofood) tevens onderdeel uitmaken van de economische speerpunten van REWIN staat het mogelijk schrappen van deze bijdrage opgespannen voet met de gemeentelijk
inzet op deze speerpunten. Het schrappen van de REWIN-bijdrage staat voorts op gespannen voet met de uitspraak in het Focusakkoord: ‘Bestuur en top van ambtelijke
organisatie zijn gericht op de relaties buiten de gemeente om iets voor elkaar te krijgen in regionaal verband en op landelijk en internationaal niveau’. Er is overigens geen
overlap van taken tussen gemeente en REWIN, gezien de specifieke en gespecialiseerde werkzaamheden die REWIN verricht.
Regio West-Brabant (RWB):
De RWB werkt aan de gezamenlijke ambitie van de in de RWB deelnemende gemeenten om de regio te versterken en te stimuleren op het gebied van economie,
arbeidsmarkt, mobiliteit en ruimte. Onderhavig format ziet alleen op het onderdeel ‘economie’ (waar de RWB zich ook met arbeidsmarkt, mobiliteit en ruimte bezighoudt). De
RWB behartigt de belangen van de regio West-Brabant bij andere overheden, bevordert de samenwerking tussen de gemeenten onderling en bevordert de samenwerking
tussen overheid, bedrijfsleven en kennisinstellingen. Dit zorgt voor bundeling en massa, zodat West-Brabant op Rijks- en Europees niveau een duidelijke stem krijgt. Op het
gebied van bedrijventerreinenbeleid- en ontwikkeling is de RWB bijvoorbeeld hét gremium waarlangs het overleg over bedrijventerreinen met de provincie Noord-Brabant
verloopt. De RWB is ook nauw betrokken geweest bij de gezamenlijk inbreng van de regio in eerdergenoemde Regiodeal.
De bijdrage voor 2021 bedraagt: € 255.347. De ambtelijke capaciteit wordt ingeschat op 0,3FTE.
NV Aangenaam: excl. Citymarketing (zie afzonderlijk format)
                                                        1e Begrotingswijziging 2021 Gemeente Bergen op Zoom                                                                   61
</pre>

====================================================================== Einde pagina 61 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 62 ======================================================================

<pre>De NV Aangenaam is de uitvoeringsorganisatie van de gemeente Bergen op Zoom op het gebied van Citymarketing en het Vestigingsklimaat voor bedrijven. Er loopt een
discussie over nut een noodzaak van de NV, mede vanuit de soms onduidelijke governance. Daarnaast is het de vraag of de extra inzet die nodig is om dit privaatrechtelijke
instrument goed te laten functioneren (volgens het ondernemingsrecht), opweegt tegen de voordelen van het hebben van dit instrument. De externe kennis die via de RvC
voorhanden is, kan mogelijk op een andere wijze (bv. externe adviesraad) worden ingevuld. E.e.a. is nog voorwerp van een komende C-discussie. Het stopzetten van de NV
Aangenaam dient overigens nader bekeken te worden gezien lopende contracten en deelnemingen. Financiering van StarttoGrow (vm. Startercentrum) verliep via de NV tot
2020. Binnen de gemeentebegroting is er overigens geen besparingsmogelijkheid op het dossier StarttoGrow en ligt dit vraagstuk momenteel voor bij de gemeente.
Qua waardering van de activa van de NV wordt gedacht aan een eenmalige opbrengst van ca € 750k bij liquidatie van de NV. De ambtelijke capaciteit wordt ingeschat op
0,7FTE.
Risicomatrix
Voor programma 3 zijn een tweetal risicomatrixen opgesteld, één voor economie en één voor vrijetijds economie.
  Risicomatrix programma 3 Economie en werkgelegenheid, vrijetijdseconomie en onderwijs – onderdeel economie
  Risico-onderdelen              Risico      Risico-omschrijving                                           Effect                               Beheersmaatregel                         Verantwoordelijke
  1. Realiseren                  Hoog        1.Dit staat op gespannen voet met het vergroten en            1. Er vinden minder gezamenlijke     Het gezamenlijk intern bepalen van een   Resultaatmanager W&R
                                             behouden van werkgelegenheid en aantrekken van                duurzame economische investeringen   nieuwe economische realiteit en onze
  maatschappelijke effecten                  bedrijven gericht op agrofood en biobased, zoals              plaats                               nieuwe rol en positie naar externe
                                             geformuleerd in het focusakkoord                              2. Er worden geen nieuwe             partners duidelijk maken.
                                             Bij bedrijven met huisvestingsvraagstukken in de              bedrijventerreinen ontwikkeld
                                             gemeente Bergen op Zoom, staat onze gemeente                  4. Minder (lokale) economische
                                             minder op het netvlies bij bedrijven                          stimulering en het vermarkten van de
                                             2.We zijn minder vertegenwoordigd bij regionale               stad
                                             afstemming mbt ontwikkelen bedrijventerreinen en
                                             economische samenwerkingsverbanden
                                             3. Bedrijvenacquisitie wordt op laag pitje gezet;
                                             vestigingsklimaat voor bedrijven in Bergen op Zoom
                                             verslechtert
                                             4. We kunnen in mindere mate sparringpartner zijn voor
                                             het bedrijfsleven in crisissituaties (bv. casus Philip Morris
                                             of Corona)
  2. Politiek-bestuurlijk en     Hoog        Partijen zijn en voelen zich minder /niet betrokken bij het   Gemeente behaalt haar                Investeren in de verbindingen met        Resultaatmanager W&R
                                             gevoerde economische beleid. Het realiseren van de            beleidsdoelstellingen niet           partners/politiek/bestuur naar wat bindt
  draagvlak                                  gezamenlijke agenda wat betreft ondernemen,                                                        en hierin een gezamenlijke agenda
                                             arbeidsmarkt, onderwijs, duurzaamheidsdoelstellingen                                               voeren.
                                             wordt bemoeilijkt.
                                                           1e Begrotingswijziging 2021 Gemeente Bergen op Zoom                                                                                             62
</pre>

====================================================================== Einde pagina 62 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 63 ======================================================================

<pre>3. Imago gemeente          Hoog   1.Het verschralen van de dienstverlening naar niveau      1.Investeerders en ondernemers kiezen     De verwachtingen aan de voorkant van   Resultaatmanager W&R
                                  ‘basis’ voor ondernemend Bergen op Zoom.                  niet voor Bergen op Zoom                  het proces naar ondernemers en
                                  2. Onduidelijk economisch profiel van de gemeente         2. Bergen op Zoom gaat niet voor het      samenwerkingspartners duidelijk
                                  3. De “rode loper aanpak” voor (nieuwe) ondernemers       predicaat ‘ondernemers- vriendelijke      aangeven
                                  verschraalt.                                              gemeente’
                                  4. Gemeente is geen natuurlijke partner meer in allerlei  3. Imagoschade gemeente bij diverse
                                  economische (samenwerking) trajecten                      publieke en private partners
                                  5. De gemeente Bergen op Zoom ondervindt
                                  imagoschade in economisch samenwerkend West-
                                  Brabant
4. Algemene en externe     nvt    nvt                                                       nvt                                       nvt                                    nvt
omgeving
5. Veiligheid              Middel We voeren minder gesprekken met partners                  1.Grotere kans op verloedering            Bedrijventerreinen wijzen op de        Resultaatmanager W&R
                                  parkmanagement / KVO (Keurmerk Veilig Ondernemen)         bedrijventerreinen                        mogelijkheden van de Wet
                                  tbv bedrijventerreinen.                                   2.Gemeente heeft minder grip op de        Bedrijveninvesteringszones (BIZ);
                                  De ontwikkeling en uitvoering van een gezamenlijke        bedrijventerreinen
                                  agenda om te komen tot duurzame , energieneutrale         3. Kans op toename ondermijnende
                                  bedrijventerreinen wordt beïnvloed in kwaliteit en tempo. criminaliteit
6. Financiën (zie algemene Middel 1. Minder inkomsten uit grondverkoop bedrijventerreinen   1.Minder aandacht voor behoud / groei     De raad besluit tot verkopen van       Resultaatmanager W&R
                                  2. Er wordt minder inzet gepleegd om in te spelen op      werkgelegenheid door o.a. minder          bedrijventerrein(en), onder
risico’s)                         diverse subsidietrajecten zoals Regiodeal                 bedrijfsbezoeken                          voorwaarden, aan private partij
                                                                                            2. Aantrekken van de gewenste             (ontwikkelaar)
                                                                                            bedrijven gaat ‘trager’                   De verwachtingen aan de voorkant van
                                                                                            3. Kansrijke initiatieven bedrijfsleven   het proces naar ondernemers en
                                                                                            lopen subsidiemiddelen mis doordat        samenwerkingspartners aangeven
                                                                                            gemeente geen verbindende partner
                                                                                            meer is in subsidietrajecten (zie bv.
                                                                                            Stimuleringsregeling Biobased
                                                                                            Economy voor bedrijven met
                                                                                            provinciaal geld)
7. Juridisch               Laag   Diverse samenwerkingsconstructies beoordelen op           Inzet ambtelijke capaciteit op juridische Het gezamenlijk intern bepalen van een Resultaatmanager W&R
                                  consequenties afbouw relatie                              afbouw relaties                           nieuwe economische realiteit en onze
                                                                                                                                      nieuwe rol en positie naar externe
                                                                                                                                      partners duidelijk maken.
8. Planning                nvt    nvt                                                       nvt                                       nvt                                    nvt
9. Kwaliteit uitvoering    nvt    nvt                                                       nvt                                       nvt                                    nvt
                                                1e Begrotingswijziging 2021 Gemeente Bergen op Zoom                                                                                            63
</pre>

====================================================================== Einde pagina 63 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 64 ======================================================================

<pre>10. Capaciteit organisatie en Hoog   1. Bestaande samenwerking met diverse                            Er is geen flexibele ruimte aanwezig   Frequent overleg over activiteiten en  Resultaatmanager W&R
                                     samenwerkingspartners (privaat en publiek) komt onder            voor adhoc werkzaamheden               prioriteiten; keuzes maken
samenwerking partners                druk te staan
                                     2. Door Economische Zaken te beperken tot de
                                     ‘wettelijke taak’ wordt de deelname in diverse
                                     samenwerkingsverbanden afgeschaald.
                                     3. Er ontstaat spanning in de relatie tussen bestuur en
                                     ambtelijk apparaat doordat bestuurlijke ‘wensen’ op
                                     economisch gebied niet in lijn zijn met beschikbare
                                     capaciteit die immers is ingericht op ‘de wettelijke taak’
                                     op EZ-gebied
Risicomatrix programma 3 Economie en werkgelegenheid, vrijetijdseconomie en onderwijs – onderdeel vrijetijdseconomie
Risico-onderdelen             Risico Risico-omschrijving                                        Effect                                       Beheersmaatregel                       Verantwoordelijke
1. Realiseren                 Hoog   Een bezuiniging doorzetten met exacte bedragen             Onbeheersbare ontwikkelingen, die            Heldere businesscases formuleren en    Raad, college en
                                     zonder dat inzichtelijk is welke maatschappelijke en       contraproductief zijn met betrekking tot de  politiek bestuurlijke afstemmingen     management
maatschappelijke effecten            economische consequenties dat heeft met                    doelstellingen en voorwaarden van het        tussen college en raad
                                     betrekking tot taak, aanbod en organisatie is              focusakkoord en ernstig afbreuk kunnen       Communiceren waarom de subsidie/
                                     risicovol                                                  doen aan aspecten als gezondheid,            financiële ondersteuning niet meer
                                                                                                leefbaarheid, kwaliteit en                   worden verstrekt.
                                                                                                woonaantrekkelijkheid van de gemeente.
                                                                                                Concreet zou dit tot gevolg kunnen hebben
                                                                                                dat voorzieningen/organisaties verdwijnen,
                                                                                                het aanbod verder verschraalt tot mogelijk
                                                                                                een niet wenselijk niveau. Temeer omdat de
                                                                                                verwachting is dat de markt of het
                                                                                                maatschappelijk veld dit verlies niet of
                                                                                                nauwelijks zal kunnen ondervangen.
2. Politiek-bestuurlijk en    Hoog   Door impopulaire maatregelen ontstaat minder               Er is een kans met betrekking tot            Een eenduidige integrale bestuurlijke  College en management
                                     draagvlak bij de raad voor haar eigen Focusakkoord         cherrypicking, zeker met betrekking tot niet koers met betrekking tot koers die ook
draagvlak                            en tegenstrijdigheden in het akkoord zelf zijn             wettelijke taken                             als zodanig verdedigd wordt.
                                     risicovol met betrekking tot de keuzes die gemaakt         Het is op onderdelen onduidelijkheid welke   Heldere businesscases formuleren en
                                     gaan worden.                                               richting we op willen en de uit te voeren    politiek bestuurlijke afstemmingen
                                                                                                opdrachten die nodig zijn om maatregelen te  tussen college en raad
                                                                                                effectueren.
                                                   1e Begrotingswijziging 2021 Gemeente Bergen op Zoom                                                                                                64
</pre>

====================================================================== Einde pagina 64 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 65 ======================================================================

<pre>3. Imago gemeente          Hoog      De ingrepen die nu gedaan worden grijpen in op de    Onduidelijkheid wat wel en niet              Duidelijk communiceren over het wat en     College en Management
                                     verwachting van bewoners en bezoeker met             verwacht wordt.                              waarom.
                                     betrekking tot de aard en het dienstenpakket         Op termijn kan een negatiever imago van de
                                     Gemeente is niet langer de solide partner waar       gemeente leiden tot een minder aantrekkelijk Communiceren waarom de
                                     organisaties op kunnen terugvallen voor (financiële) vestigingsklimaat.                           subsidie/financiële ondersteuning niet
                                     ondersteuning.                                                                                    meer worden verstrekt en de
                                                                                                                                       betreffende rolzuiverheid van partijen (is
                                                                                                                                       het onze taak). Eventueel aandragen
                                                                                                                                       externe financieringsmogelijkheden.
4. Algemene en externe     NvT
omgeving
5. Veiligheid              NvT
6. Financiën (zie algemene Gemiddeld Niet realiseren bezuiniging(en)                      Door langere doorlooptijden van de           Doen van realistische voorstellen m.b.t.   Management en
                                                                                          businesscases worden taakstellingen niet     planning en hoogte van bedragen.           verantwoordelijk
risico’s)                                                                                 tijdig gerealiseerd. Hierdoor wordt de                                                  ambtenaar
                                                                                          doelstelling om de schuldenlast te
                                                                                          verminderen niet tijdig gerealiseerd.
7. Juridisch               Laag      Het effectueren van de voorgestelde                  Wanneer het college besluit de               Gedegen besluitvorming en zicht op de      College en management.
                                     bezuinigingsmaatregelen vraagt om nadere             bezuinigingsmaatregel in te willen zetten    consequenties.
                                     besluitvorming door het college om beleidsregels     wordt een collegevoorstel voorbereid.
                                     aan te passen.
8. Planning                Hoog      Doorlooptijden i.v.m. realisatie bezuinigingen 2021  Door bezuinigingen naar voren te halen in    Doen van realistische voorstellen m.b.t.   College en management
                                     staan onder extreme druk.                            planning bestaat de kans dat taakstellingen  planning om verwachtingen te
                                                                                          niet worden gerealiseerd omdat               managen.
                                     Verzelfstandigingsprocessen duren vanwege            doorlooptijden te krap zijn/worden.
                                     personele vraagstukken vaak langer dan de
                                     financiële planning nu toelaat.
9. Kwaliteit uitvoering    Laag      Takendiscussie is gevoerd en daarmee richting
                                     gegeven aan Focusakkoord.
                                                   1e Begrotingswijziging 2021 Gemeente Bergen op Zoom                                                                                              65
</pre>

====================================================================== Einde pagina 65 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 66 ======================================================================

<pre>10. Capaciteit organisatie en Hoog 1 Door de bezuinigingen op het personeel is de      1 Niet aan alle vragen vanuit het bestuur kan 1 Duidelijke keuzes t.a.v. welke taken   College en management
                                   capaciteit zeer beperkt t.o.v. een omvangrijke      voldaan worden. Daarnaast kunnen              wel en welke taken niet.
samenwerking partners              opdracht, hiermee staat de kwaliteit onder druk. Er sommige taken niet meer worden                Duidelijke rolafspraken.
                                   zijn nog geen keuzes gemaakt van taken die          uitgevoerd.                                   Heldere beleidsafspraken met partners
                                   kunnen komen te vervallen, vanuit de Corona Crisis                                                over gewenst effect, aanbod en
                                   is er meerwerk.                                     2 Onzorgvuldigheid met alle juridische en     financiën o.b.v. smart indicatoren en/of
                                                                                       financiële consequenties van dien.            kengetallen.
                                   2 De personele consequenties zijn fors.                                                           Daar waar nodig extra capaciteit
                                                                                       3. Onduidelijkheid ten aanzien van            aantrekken.
                                   3. Onvoldoende of vaag communiceren over            wederzijdse verwachtingen
                                   rolafspraken en verantwoordelijkheden.                                                            2. Planmatige regie op het
                                                                                                                                     personeelsdeel van de
                                                                                                                                     bezuinigingsopdracht
                                                                                                                                     3. Heldere communicatie. Organisaties
                                                                                                                                     zullen zelf op zoek moeten naar
                                                                                                                                     alternatieve financiering/ moeten
                                                                                                                                     samenwerken/inkrimpen/ andere of
                                                                                                                                     meer inkomsten gaan genereren.
                                                1e Begrotingswijziging 2021 Gemeente Bergen op Zoom                                                                                             66
</pre>

====================================================================== Einde pagina 66 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 67 ======================================================================

<pre>2.4 Programma 4 Woon- en Leefomgeving (fysiek domein)
Totale begrote uitgaven programma 4 € 67.254.000 en totale begrote baten programma 4 € 53.223.000
In het focusakkoord is programma 4 verdeeld in de volgende onderwerpen:
     ▪ Realiseren aantrekkelijk woon- en leefklimaat;
     ▪ Realiseren goed werkende woningmarkt, binnenstedelijk transformeren met korte procedures
     ▪ Bergen op Zoom is goed bereikbaar, toegankelijk en verkeersveilig;
     ▪ Omgevingswet;
     ▪ Passend aanbod voorzieningen voor schoon, heel en veilig
Bij het focusakkoord zijn de volgende financiële uitgangspunten meegegeven:
     ▪ Inkomsten vergroten door versnelde invulling van woningbouwlocaties, incl. aandacht sociale huur.
     ▪ Terughoudendheid bij verdere versobering van reiniging van de openbare ruimte. Basisniveau leefbaarheid behouden. Onderzoek mogelijkheid tot besparing op
          onderhoud "groen" binnen IBOR. Efficiency en effectiviteit van onderhoud vergroten. Wegonderhoud beperken tot de wettelijke taak en planning baseren op
          rioolonderhoud. Stimuleer actief burgerinitiatieven m.b.t. openbaar groen.
     ▪ Stedelijke vernieuwing beperken tot de wettelijke taak en met andere overheden zoeken naar kostendragers voor ruimtelijke ontwikkeling. Visieontwikkeling komende
          2 jaar minimaliseren en formatie daarop aanpassen.
     ▪ Regisseer parkeerdruk en streef naar legitieme areaaluitbreiding.
In de afgelopen periode is de raad op specifiek geïnformeerd over IBOR.
                                                          1e Begrotingswijziging 2021 Gemeente Bergen op Zoom                                                       67
</pre>

====================================================================== Einde pagina 67 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 68 ======================================================================

<pre>Landelijk gemiddelde
In het voorjaar 2020 zijn met de gemeenteraad de volgende vergelijkingscijfers op basis van de Begroting 2020 besproken:
                                                              Benchmark bedrag per inwoners
                              Beheer openbare ruimte
  250                                                                                        Nadere toelichting
  200                                                        82,2
                                       79,6                                       83,7
                   59
  150                                                                                                        total en benchma rk bedra g per i nwoner
                                                                                               Bergen op Zoom       50-100.000 i nw Ref gemeenten      Roos enda a l
  100
                                                            155,04                                 € 194,10             € 217,80          € 239,53       € 220,80
                  132,5                136,3                                      137
    50
     0
            Bergen op Zoom      50 000 tot 100 000        Referentie          Roosendaal
                                     inwoners       gemeenten min BZK
       2.1 Verkeer en vervoer                         2.5 Openbaar vervoer
       5.7 Openbaar groen en (openlucht) recr.        7.5 Begraafplaatsen en crematoria
                                                               Benchmark bedrag per inwoners
                              Woon en leefomgeving
 150                                                                                     Nadere toelichting
 125             13,1
 100              28
                 16,1                                    17,24
   75                                14,5
                  34                 26,5                24,84              18,4                            total en benchma rk bedra g per i nwoner
   50
                                                         24,99              13,8          Bergen op Zoom     50-100.000 i nw      Ref gemeenten       Roos enda a l
   25                                29,6                                   10,2
                 42,1                                                                         € 64,10             € 61,50             € 52,79            € 38,60
                                     12,9                20,83              21,7
    0
                                    -21,7                                   -25,5
  -25                                                   -35,81
                -69,2
  -50
           Bergen op Zoom     50 000 tot 100 000      Referentie         Roosendaal
  -75
                                  inwoners       gemeenten min BZK
     0.3 Beheer overige gebouwen en gronden        8.3 Wonen en bouwen
     8.1 Ruimtelijke ordening                      7.4 Milieubeheer
     0.63 Parkeerbelasting                         2.2 Parkeren
                                                                               1e Begrotingswijziging 2021 Gemeente Bergen op Zoom                                   68
</pre>

====================================================================== Einde pagina 68 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 69 ======================================================================

<pre>1ste begrotingswijziging
Het focusakkoord, de vergelijkende cijfers en de input van de raadsbijeenkomst in de afgelopen periode hebben geleid tot onderstaande voorgestelde ombuigingen. De
ombuigingen zijn na de tabel verder toegelicht/uitgewerkt.
                                                                                                                                                                     Bedragen * € 1.000
                                                                                                                         Ombuigingen
                                                                                      2021                     2022                       2023                      2024
 Programma                                                                   Pers.k. Overige  Totaal  Pers.k. Overige    Totaal  Pers.k. Overige   Totaal  Pers.k. Overige     Totaal
 4 Woon- en leefomgeving (fysiek domein)
 Taakstelling:                                                                 1.250     920   2.170    1.250      920    2.170   1.250      920     2.170  1.250      920       2.170
 Gerealiseerde ombuigingen:
    1 IBOR                                                                        30     213     243       30      213      243       30     213       243      30     213          243
    2 IBOR - indexering                                                                  145     145               145      145              145       145             145          145
    3 Grondexploitatie                                                                      0      0                90       90               90        90             236          236
    4 Vastgoed - verkoop (10 objecten)                                                   487     487               176      176                0         0                0           0
    5 Vastgoed - exploitatie (10 objecten)                                                         0                20       20               33        33              33           33
    6 Vastgoed - verkoop (overige objecten)                                                        0               250      250              250       250             250          250
    7 Vastgoed - exploitatie (overige objecten)                                                    0                 0        0               20        20              20           20
    8 Parkeeropbrengsten                                                                           0                        PM                         PM                           PM
    9 Scenario toekomst Parkeerbeheer                                                            PM                         PM                         PM                           PM
   10 Parkeren - overigen                                                                  50     50               160      160              160       160             160          160
 Gerealiseerde ombuigingen:                                                       30     895     925       30    1.054    1.084       30     911       941      30   1.057       1.087
      Realisatie                                                                 2%     97%     43%       2%    115%       50%       2%     99%       43%     2%     115%         50%
                                                                         2021                  2022                  2023                 2024
  IBOR                                       Taken/voorzieningen            € 213.000            € 213.000             € 213.000            € 213.000
                                             Personeel                       € 30.000             € 30.000              € 30.000              € 30.000
                                             Totaal                         € 243.000            € 243.000             € 243.000            € 243.000
Toelichting – maatschappelijk effect
In het focusakkoord is aangegeven, terughoudend te zijn bij verdere versobering van reiniging van de openbare ruimte. Basisniveau leefbaarheid behouden. Onderzoek
mogelijkheid tot besparing op onderhoud "groen" binnen IBOR. Efficiency en effectiviteit van onderhoud vergroten. Wegonderhoud beperken tot de wettelijke taak en planning
baseren op rioolonderhoud. Stimuleer actief burgerinitiatieven m.b.t. openbaar groen.
                                                            1e Begrotingswijziging 2021 Gemeente Bergen op Zoom                                                                 69
</pre>

====================================================================== Einde pagina 69 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 70 ======================================================================

<pre>Met in achtneming van bovenstaande wordt voorgesteld om een bijstelling door te voeren op de IBOR-kwaliteit op het onderdeel groen en op de half en onverharde wegen.
Voor beide de variant waarbij de IBOR-kwaliteit voor de historische binnenstad en de bijzonder gebieden niet naar beneden wordt bijgesteld. Deze bezuinigingen hebben
betrekking op de onderhoudskwaliteit van assets die wij beheren. Dit noemen wij ook wel areaal-gebonden kosten. De te realiseren bezuiniging bedraagt € 173.000, waarvan
€ 151.000 betrekking heeft op groen en € 22.000 op onverharde wegen.
Daarnaast zijn er nog een aantal mogelijke bezuinigingen die niet areaal-gebonden zijn maar wel kunnen bijdragen aan de bezuinigingen. Deze zijn weergegeven in
onderstaande tabel:
       Mogelijke besparing /       Keuze                                         Gevolgen                                                   Bijzonderheden
       Meer inkomsten
 1     € 7.000                     Geen bloembakken                              Geen verfraaiing van de binnenstad / bijzondere            Realisatie vanaf 2021.
                                                                                 gebieden
 2     € 40.000                    Afstoten van het hertenkamp in Halsteren      Commotie in het dorp, ligt al jaren politiek gevoelig, wij Realisatie vanaf 2021.
                                   (1 fte, +kosten verzorging dieren).           gaan actief opzoek naar partners die het Hertenkamp
                                                                                 willen voortzetten. Indien er geen oplossing wordt
                                                                                 gevonden zal sluiting onvermijdelijk zijn omdat dit geen
                                                                                 gemeentelijke taak is. Sluiting mogelijk miv 2021 waarbij
                                                                                 de huur nog maximaal doorloopt tot 2024. Voor 2021
                                                                                 maximaal € 40.000 euro als besparing in te boeken.
 3     € 15.000                    Eikenprocessierups in buitengebied niet       Dit zal maatschappelijk grote weerstand opleveren, eerst   Realisatie vanaf 2021.
                                   bestrijden                                    evaluatie 2020 afwachten.
 4     € PM                        Omzetten areaal intensief gras naar           Mede om meer bij-vriendelijk beheer toe te passen          Realisatie vanaf 2021.
                                   extensief gras.                               conform getekend bijenconvenant. Extensief maaien
                                                                                 betekent meer biodiversiteit waardoor voor de
                                                                                 maairondes inspecties moeten worden uitgevoerd ivm
                                                                                 beschermde soorten. De besparing in kosten op de
                                                                                 maaiwerkzaamheden zijn hard nodig voor het uitvoeren
                                                                                 van de inventarisaties. Daarom budgettair neutraal
                                                                                 opgenomen.
 5     € 8.000                     Stoppen met het inzamelen van                 Bewoners dienen dan zorg te dragen voor het zelf           Realisatie vanaf 2021.
                                   kerstbomen in onze gemeente                   wegbrengen van de boom (of in de groene container af te
                                                                                 voeren)
                                                       1e Begrotingswijziging 2021 Gemeente Bergen op Zoom                                                           70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 70 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 71 ======================================================================

<pre>                                                                       2021                 2022                2023                 2024
  Indexering - IBOR                      Taken/voorzieningen            € 145.000            € 145.000            € 145.000            € 145.000
                                         Personeel                               €                    €                     €                    €
                                         Totaal                         € 145.000            € 145.000            € 145.000            € 145.000
In de eerste begrotingswijziging 2021 is binnen programma 4 voor het onderdeel openbare ruimte een voorstel uitgewerkt met een bezuiniging van in totaal € 243.000. Naast
een aantal niet areaal gebonden kosten is op een tweetal onderdelen sprake van een verlaging van het IBOR-kwaliteitsniveau. Het betreft hier de onderdelen groen en half- en
onverharde wegen voor respectievelijk een bedrag van € 151.000 en € 22.000. Met deze kwaliteitsverlaging wordt de onderkant van de kwaliteit opgezocht waarbij nog net
geen sprake is van kapitaalvernietiging. Het niet indexeren van de lasten binnen de IBOR-begroting betekent een extra bezuiniging van € 145.000 waarmee de totale
bezuiniging voor het beheer en onderhoud van de openbare ruimte oploopt tot € 388.000.
Het niet indexeren van de uitgaven betekent dat de IBOR-kwaliteit op onderdelen verder naar beneden moet worden bijgesteld. Omdat wij de stad op een duurzame manier
wensen te onderhouden zal te allen tijden voorkomen moeten worden dat sprake is van kapitaalvernietiging van de bij ons in beheer zijnde arealen, onze kapitaalgoederen. De
extra voorgestelde bezuiniging als gevolg van het niet indexeren van de lasten moet daarmee gezocht worden in de reinigingstaken zoals onderstaand aangegeven.
     ▪ Onderhoudsniveau terug naar C-niveau op onderdeel reiniging voor structuurgebieden binnenstad, bijzondere gebieden, woongebieden en parken, (€ 80.000);
     ▪ Saneren aantal afvalbakken (€ 20.000);
     ▪ Afschalen inzet zwerfvuilteams (€ 35.000);
     ▪ Staken ledigen afvalbakken op Boulevard en in binnenstad in de weekenden (€ 9.000).
Toelichting – maatschappelijk effect
Het niet indexeren van de lasten voor het onderdeel openbare ruimte (€ 145.000) betekent dat de IBOR-kwaliteit op onderdelen nog verder naar beneden moet worden
bijgesteld waarbij deze bezuiniging gezocht moet worden in de reinigingstaken. Het is evident dat minder uitgeven op dit thema zal gaan leiden tot meer vervuiling in de
openbare ruimte.
Hierna wordt puntsgewijs een aantal gevolgen in beeld gebracht:
     •    Toename burgerontevredenheid
               o Minder inzet op reiniging levert een grotere vervuilingsgraad waardoor burgers minder tevreden zijn.
               o Dit gaat ook leiden tot een toename van het aantal meldingen
     •    Relatie Focusakkkoord:
          Bij de financiële uitgangspunten van het focusakkoord (pagina 20) is de volgende tekst opgenomen: “Terughoudendheid bij verdere versobering van reiniging van de
          openbare ruimte. Basis niveau leefbaarheid behouden” De voorgestelde bezuiniging op het onderdeel reiniging is strijdig met dit uitgangspunt.
                                                        1e Begrotingswijziging 2021 Gemeente Bergen op Zoom                                                              71
</pre>

====================================================================== Einde pagina 71 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 72 ======================================================================

<pre>     •    Imago gemeente:
          Deze verdere versobering en de burgerontevredenheid zal uiteindelijk leiden tot een minder aantrekkelijke stad voor inwoners maar ook voor bedrijven. Het zal niet
          bijdragen aan een optimaal vestigingsklimaat.
     •    Algemene en externe omgeving:
          Door toename van de vervuiling zal de stad en het buitengebied minder aantrekkelijk worden voor bezoekers wat indirect ook gevolgen heeft voor de bestedingen
          binnen de stad.
     •    Veiligheid:
          Uit landelijk onderzoek blijkt dat een schone hele en veilige omgeving bijdraagt aan het veiligheidsgevoel van burgers. Meer vervuiling heeft daarbij een directe
          invloed op het veiligheidsgevoel. Daarnaast kan meer vervuiling ook leiden tot een toename van ongedierte wat een risico is voor de volksgezondheid.
     •    Financiële risico’s
               o Toename kosten ongediertebestrijding
               o Door het afschalen van de inzet door WVS zal het tekort bij WVS toenemen. Het tekort van de WVS moet worden opgebracht door de deelnemende
                    gemeenten dus ook door Bergen op Zoom
     •    Kwaliteit uitvoering:
          Door deze afname van het kwaliteitsniveau op het thema reiniging wordt niet meer voldaan aan de door de gemeenteraad vastgestelde IBOR-kwaliteit.
     •    Capaciteit organisatie en samenwerkingspartners:
               o Op dit moment wordt gebruik gemaakt van diensten van Saver, WVS en de ISD, deze samenwerking zal deels geheel vervallen dan wel moeten worden
                    bijgesteld.
               o De verminderde inzet van personeel kan verder opgevangen worden in de flexibele schil.
               o Door de toename van het aantal meldingen zal op dit onderdeel extra capaciteit noodzakelijk zijn.
                                                                         2021                2022                  2023                 2024
  Grondexploitatie                        Rente                                   €             € 90.000              € 90.000           € 236.000
                                          Personeel                               €                      €                   €                     €
                                          Totaal                                  €             € 90.000              € 90.000           € 236.000
Toelichting – maatschappelijk effect
In het focusakkoord is het volgende opgenomen:
     ▪ Inkomsten vergroten door versnelde invulling van woningbouwlocaties, incl. aandacht sociale huur
     ▪ Opzetten stedelijke programmering. Meer woningbouw claimen bij provincie en rijk om aantrekkingskracht als woonstad te vergroten. Meer inwoners, meer inkomsten,
          meer economische leefbaarheid. Versnellen en verhogen woningbouwprogramma.
     ▪ Realiseren goed werkende woningmarkt, binnenstedelijk transformeren met korte procedures
     ▪ Weten wat er speelt op de woningmarkt
                                                         1e Begrotingswijziging 2021 Gemeente Bergen op Zoom                                                                72
</pre>

====================================================================== Einde pagina 72 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 73 ======================================================================

<pre>     ▪    Voldoende woningen voor alle doelgroepen in gemeente en regio Bergen op Zoom (vraag en aanbod sluiten op elkaar aan, ook gelet op de langere termijn)
     ▪    Een gevarieerd en onderscheidend woningaanbod
     ▪    Een flexibel woningbouwprogramma
Er is onderzocht of gronden die nu nog niet in exploitatie zijn genomen (Materiële vaste activa) vervroegd in exploitatie kunnen worden genomen. Alleen bij Terpen 2 wordt een
positief exploitatieresultaat verwacht. Alvorens we De Terpen 2 kunnen openen, zou er in plaats van in 2023 (zoals eerst voorzien) in 2021 een raadsbesluit genomen kunnen
worden op basis waarvan we de grondexploitatie in 2021 binnen de financiële kaders kunnen openen. De consequentie daarvan is dat de boekwaarde in 2021 uit de MVA gaat
en dat er daardoor op 1 januari 2022 geen boekwaarde meer voor is opgenomen. Vanaf 2022 worden de rentelasten dan jaarlijks aan de grondexploitatie toegerekend
(€ 90.000). Dan dient ook de risicoreserve van het grondbedrijf aangepast te worden. Vanwege het in exploitatie nemen dient deze met ruim € 900.000 te worden verhoogd in
2021 en 2022. De planning is om Wal 2 in 2024 in exploitatie te nemen.
                                                                      2021                   2022                 2023                 2024
  Vastgoed                               Verkoop/                        € 487.000            € 426.000              € 250.000           € 250.000
                                         Boekwinst
                                         Exploitatie                              €             € 20.000              € 53.000            € 53.000
                                         Personeel                                €                    €                      €                  €
                                         Totaal                          € 487.000             € 446.000             € 303.000          € 303.000
Toelichting – maatschappelijk effect
In december 2020 wordt aan de gemeenteraad een methode gepresenteerd ter ondersteuning van het al dan niet afstoten van gemeentelijk vastgoed. Vooruitlopend hierop
wordt op basis van een uitgevoerde quick scan voorgesteld om voor 2021 en 2022 enkele vastgoedobjecten te verkopen. Daarnaast is, met ingang van 2022, een taakstelling
opgenomen van jaarlijks € 250.000 voor de verkoop van vastgoedobjecten die buiten de quick scan vallen. De taakstelling is dat er op de verkochte panden een boekwinst van
€ 250.000 per jaar wordt gerealiseerd. De verwachte besparing op de exploitatielasten bedraagt in 2022 € 20.000 en voor de jaren daarna € 53.000. Voor de gebouwen die
onder de taakstelling van € 250.000 vallen is een aanname gedaan.
Eén van de 10 reeds verhandelbaar verklaarde objecten is de Synagoge. Voor dit object geldt dat dit object na een besluit van de gemeenteraad over het nieuwe
vastgoedbeleid nog getoetst zal moeten worden aan het vernieuwde vastgoedbeleid. Uit het bij het beleid behorende instrument moet blijken of de gemeente op basis van o.a.
exploitatie-, economische- en maatschappelijke waarde het object toch in bezit moet houden.
                                                         1e Begrotingswijziging 2021 Gemeente Bergen op Zoom                                                             73
</pre>

====================================================================== Einde pagina 73 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 74 ======================================================================

<pre>                                                                        2021                 2022                  2023                 2024
  Parkeeropbrengsten                     Taken/voorzieningen                       €                € PM                € PM                   € PM
                                         Personeel                                 €                € PM                 € PM                  € PM
                                         Totaal                                    €                € PM                € PM                   € PM
Toelichting – maatschappelijk effect
De straat en parkeergarage parkeertarieven indexatie loopt volgens afspraak 1x per 4 jaar (het jaar na de verkiezingen). De vergunningen lopen jaarlijks. Dan indexeren wij de
parkeertarieven met de indexatie van de afgelopen 2 jaar en de toekomstige 2 jaar. Omdat we met munten kunnen betalen zijn bedragen per 0,10 cent nodig, vandaar ook de
indexatie per 4 jaar. Per 1 januari 2019 zijn dus de tarieven geïndexeerd verhoogd. Om de begroting van de gemeente sluitend te krijgen voor 2020 zijn per 1 januari 2020 de
straat en garage parkeertarieven over de hele lijn extra verhoogd met 0,20 cent. De geraamde extra opbrengst bedroeg € 350.000. Op basis van de maanden januari en
februari bleek dat deze geraamde opbrengst zeker in lijn der verwachtingen lag, echter gooide Covid-19 roet in dit eten. Voor dit jaar steven wij af op een opbrengst die 1
miljoen lager ligt. Voor de maanden maart, april en mei hebben wij al een compensatie van het Rijk ontvangen van ruim € 500.000. Voor de overige € 500.000 zijn we nog niet
gecompenseerd, maar de berichten vanuit het Rijk zijn hoopvol. Covid-19 heeft zeker ook nog effecten op de opbrengsten parkeren in 2021.
Met de extra verhoging van de parkeertarieven per 1 januari 2020 zijn wij als gemeente al, in vergelijking met Roosendaal en andere gelijkwaardige gemeenten, aan de hoge
kant komen te zitten met de parkeertarieven. Prijselasticiteit zorgt ervoor dat nog meer verhogen het aantal parkeerders, dus de opbrengsten, lager gaan uitvallen. Kortom:
Tarieven nu zo houden is het advies, om de concurrentie met de omgeving en gelijkwaardige steden te behouden. Overigens is het positieve saldo van het product parkeren
€ 1,6 miljoen en draagt dus bij aan een sluitende begroting. Als gemeente met gereguleerd parkeren doen wij het helemaal niet slecht.
Overweging om toch de tarieven te verhogen met 0,10 of 0,20 cent per uur gaat in de verwachting weinig extra opbrengsten genereren. Gevolg is dat het aantal parkeerders
gaat afnemen, klanten de stad gaan mijden of met de fiets gaan komen. De hoogte van de parkeertarieven staan op een wankel evenwicht nu in verhouding tot de
opbrengsten. Vanuit de inhoud zitten we nu op een optimum qua tarief.
                                                                        2021                 2022                  2023                 2024
  Scenario’s toekomst                    Taken/voorzieningen                   € PM                 € PM                € PM                   € PM
  Parkeerbeheer Bergen op Zoom           Personeel                             € PM                 € PM                 € PM                  € PM
  BV                                     Totaal                                € PM                 € PM                € PM                   € PM
Toelichting – maatschappelijk effect
Bij de scenario’s toekomst Parkeerbeheer Bergen op Zoom gaat het in de brede zin hoe wij in de toekomst om moeten gaan met de BV en de aan haar toevertrouwde taken.
Hierbij wordt nadrukkelijk ook de parkeergarages Parade en Grote Markt betrokken, omdat wij als gemeente eigenaar zijn van beide parkeergarages. Aangaande de BV:
Bij het intern op afstand zetten of in een 100% overheids-BV valt een groot deel van het financieel voordeel bij de gemeente uit. Tussentijdse aanpassingen van de gevraagde
dienstverlening en aanpassingen in de afspraken zijn veelal zonder meerkosten mogelijk, iets wat bij externe partijen altijd meerprijs met zich meebrengt. Doel van een 100%
overheids-BV is het efficiënter uitvoeren van de taken: beter en tegen lagere kosten. Dit is mogelijk, omdat een BV meer focus geeft, duidelijke en transparante afspraken vergt
                                                          1e Begrotingswijziging 2021 Gemeente Bergen op Zoom                                                               74
</pre>

====================================================================== Einde pagina 74 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 75 ======================================================================

<pre>met de gemeente als klant en prestaties duidelijker zichtbaar zijn. Verschil met een externe commerciële partij is dat het verhogen van de winstgevendheid door groei in
klanten en diensten niet de primaire focus heeft; alleen als het hoofddoel daarbij geholpen is, gaat een 100% overheids-BV nieuwe klanten en diensten aangaan. Een externe
partij gaat dus altijd gepaard met hogere kosten en mindere flexibiliteit. Hierover is ook een extern onderzoek beschikbaar naar de aansturing van PBB en op basis van dit
onderzoek worden nu de statuten en het huishoudelijk reglement bijgewerkt. Deze opdracht is al door de aandeelhouders gegeven.
Aangaande de parkeergarages:
De parkeergarages Parade en Grote Markt zijn in eigendom van de gemeente. Vanuit het parkeerbeleid hebben wij een maatschappelijk evenwicht bereikt tussen straat en
garage parkeren. Dit kan omdat wij over beide parkeergelegenheden gaan. Voor de parkeergarages zijn 3 scenario’s denkbaar:
      1. Eigendom als gemeente behouden
      2. Parkeergarages onderbrengen bij de 100% eigendoms BV Parkeerbeheer Bergen op Zoom (naar voorbeeld Roosendaal)
      3. Parkeergarages verkopen aan en externe partij.
Korte toelichting per onderdeel:
Ad 1.
Op dit moment zijn wij al gemeente eigenaar van de parkeergarages en onderhouden wij deze zelfstandig. Parkeerbeheer Bergen op Zoom treedt op als portier en zorgt dat de
parkeergelden worden opgehaald. Onderhoud door gemeente zorgt voor weinig accuraatheid en snel oplossend vermogen bij acute storingen van cruciale elementen in een
parkeergarage (lift / schuifdeuren etc.), dus aanpassing van de huidige situatie is gewenst.
Ad 2.
Net als in Roosendaal kunnen de parkeergarages in eigendom komen van Parkeerbeheer Bergen op Zoom. Dat betekent dat de parkeergarages uit de gemeentelijke financiën
verdwijnen en volledig in beheer en eigendom komen van de BV. Op deze manier blijven wij gaan over de tarieven en kunnen wij het maatschappelijk evenwicht in stand
houden.
Ad 3.
Bij externe verkoop raken wij de regie op de parkeertarieven kwijt. De commerciële partij gaat de prijs bepalen. Hierdoor verdwijnt het maatschappelijk evenwicht. De kans is
groot dat de parkeertarieven hoger worden dan op straat, waardoor de parkeerdruk op straat enorm toeneemt en daarmee ook de druk op de openbare ruimte en de
onderhoudsbudgetten.
Op dit moment hebben wij geen inzicht in de economische waarde van de parkeergarages. Dus hiervoor moet nader onderzoek plaatsvinden. Advies is om scenario 2 nader
uit te werken en te koppelen aan de nadere uitwerking werkzaamheden Parkeerbeheer.
                                                                        2021                   2022                2023                 2024
 Parkeren - overige                       Taken/voorzieningen              € 50.000             € 160.000           € 160.000            € 160.000
                                          Personeel                                 €                    €                    €                  €
                                          Totaal                            € 50.000            € 160.000           € 160.000            € 160.000
                                                         1e Begrotingswijziging 2021 Gemeente Bergen op Zoom                                                             75
</pre>

====================================================================== Einde pagina 75 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 76 ======================================================================

<pre>Toelichting – maatschappelijk effect
Binnen het product parkeren zijn nog wel een aantal andere mogelijkheden om kosten / opbrengsten bij te stellen. Een onderzoek doen naar de mogelijkheden van uitbreiding
van het gereguleerd parkeren op toeristische locaties, bijvoorbeeld de Boulevard, De Zoom en rondom Camper parkeerplaatsen. Uit dit onderzoek moet blijken welke kosten
gemaakt moeten worden om dit mogelijk te maken en welke opbrengsten daar tegenover staan. Op dit moment is hier onvoldoende inzicht in om daar zinnige uitspraken over
te doen. Inschatting is dat het geen grote opbrengsten gaat opleveren.
Er is een collegevoorstel in voorbereiding aangaande fietsenstallingen in Bergen op Zoom. Door het stoppen van de Stichting Samenwerken is het in stand houden van de
fietsenstallingen een moeilijke zaak geworden. Opbrengst vanaf 2022 € 110.000. 2021 wordt gebruikt om de huurcontracten te ontbinden (lopen tot 2028). De verkoop naar
een externe partij dit jaar zorgt nu wel voor extra kosten.
Bij het ziekenhuis gebied ligt nog een gebied met alleen vergunninghoudersparkeren. Dit kost de gemeente jaarlijks geld. Fiscalisering van dit gebied gaat geld opleveren, zo’n
€ 50.000 per jaar. Hiervoor is ook nog een juridisch alternatief uitgewerkt met een gelijkwaardige opbrengst. Alleen hiervoor moet de gemeente een juridisch risico nemen. De
vraag is of dat nu tot de mogelijkheden behoort. Advies is fiscaliseren.
Risicomatrix
Voor programma 4 zijn de volgende matrixen opgesteld.
  Risicomatrix programma 4 Woon- en leefomgeving (fysiek domein onderdeel openbare ruimte)
  Risico-onderdelen       Risico      Risico-omschrijving                         Effect                              Beheersmaatregel          Verantwoordelijke
  1. Realiseren           Hoog        Versoberingen en verschraling op het        Er zullen meer klachten ontstaan en Communicatie              Communicatie
  maatschappelijke                    gebied van beheer en onderhoud in de        er zal sprake zijn van een toename
  effecten                            openbare ruimte en meer vervuiling          van de burgerontevredenheid
  2. Politiek-            Hoog        “oude” kwaliteiten blijven nastreven        Spanning tussen de wens en de       Communicatie              Communicatie
  bestuurlijk en                                                                  mogelijkheden neemt toe.
  draagvlak
                                      In strijd met focusakkoord:                 Onvrede bij de gemeenteraad omdat
                                      Terughoudendheid bij verdere                de uitgangspunten van het
                                      versobering van reiniging van de            focusakkoord worden genegeerd
                                      openbare ruimte
                                                              1e Begrotingswijziging 2021 Gemeente Bergen op Zoom                                                        76
</pre>

====================================================================== Einde pagina 76 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 77 ======================================================================

<pre>3. Imago gemeente  Hoog   Uitstraling en aantrekkelijkheid van de    Minder positieve uitstraling waardoor Communicatie                  Communicatie
                          gemeente neemt af.                         minder aantrekkelijk
                          Verslechtering imago                       vestigingsklimaat.
4. Algemene en     Hoog    Meer vervuiling                            Minder aantrekkelijke omgeving zal    Communicatie                 Communicatie
externe omgeving                                                     minder bezoekers trekken
                                                                     (recreatiegebieden).
5. Veiligheid      Midden Schade en toename gevoel van               Door verlagen onderhoudskwaliteit     Monitoren van de kwaliteit en Clusters Beheer&Onderhoud en
                          onveiligheid.                              wordt de kans op schade en het        tijdig ingrijpen.             Buitendienst
                                                                     gevoel van onveiligheid groter.
                          Mogelijk risico voor volksgezondheid       Meer ongedierte                       Monitoren effect van
                                                                                                           maateregel
6. Financiën (zie  Hoog   Het niet tijdig kunnen overdragen van het  Het niet kunnen realiseren van de     Nu reeds op zoek gaan naar    Cluster Beheer&Onderhoud
algemene risico’s)        hertenkamp aan een derde partij            genoemde bezuiniging in 2021          mogelijke partijen
                          Mogelijke toename kosten                   Overschrijding budget als gevolg van  Monitoren.
                          tbv ongedierte bestrijding.                meer inzet ongediertebestrijding.
                          Bij afschalen WVS taken wordt tekort bij    Financieel bijdragen aan tekort
                          WVS groter en staan deelnemende            WVS.
                          gemeenten aan de lat.
7. Juridisch       Midden Aansprakelijkheidstellingen                Verhoogd risico op                    Monitoren van de kwaliteit en Clusters Beheer&Onderhoud en
                                                                     aansprakelijkheidstelling door        tijdig ingrijpen              Buitendienst
                                                                     verlagen onderhoudskwaliteit en
                                                                     inperken bestrijding
                                                                     eikenprocessierups
8. Planning        Hoog   Tijdsdruk                                  Door krappe planning                  Vooruitlopend op de           Clusters Beheer&Onderhoud en
                                                                     tussen besluitvorming (december       besluitvorming al zaken gaan  Buitendienst
                                                                     2020)en gewenste realisatie (januari  oppakken om daarmee geen
                                                                     2021) niet tijdig in staat zijn de    tijd te verliezen
                                                                     bezuinigingen volledig te realiseren
                                                                     miv 1 januari 2021
9. Kwaliteit       Hoog    Niet meer kunnen voldoen aan het door
uitvoering                de raad vastgestelde kwaliteitsniveau
                                                 1e Begrotingswijziging 2021 Gemeente Bergen op Zoom                                                              77
</pre>

====================================================================== Einde pagina 77 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 78 ======================================================================

<pre> 10. Capaciteit            Hoog       Te weinig personeel                               Door neerwaartse spiraal vertrekken          Zorgdragen voor een goede          Cluster Beheer&Onderhoud en
 organisatie en                                                                         medewerkers en is het lastig goede           personeelsbezetting in             Buitendienst
 samenwerking                                                                           medewerkers te werven en te binden           kwaliteit en omvang, eea in
 partners                                                                               aan de organisatie.                          verhouding met de uit te
                                                                                                                                     voeren taken
                                      Mindere inzet (reiniging) kan                     o.a. beëindiging samenwerking op
                                      opgevangen worden door flexibele schil            onderdelen met WVS en ISD
                                      dus minder inhuur                                 Meer inzet nodig op afhandeling
                                                                                        klachten
Risicomatrix programma 4 Woon- en leefomgeving (fysiek domein onderdeel grondexploitatie De Terpen 2)
Risico-onderdelen               Risico        Risico-omschrijving                                      Effect                             Beheersmaatregel                 Verantwoordelijke
1. Realiseren                   Laag
maatschappelijke effecten
2. Politiek-bestuurlijk en      Gemiddeld     Mogelijk dat er bezwaar komt (ook binnen raad            Ontwikkelaar aansturen op                                           College, Ambtelijk opdrachtgever
draagvlak                                     mogelijk) voor ‘de eilanden’ (deel dat niet langs de     zorgvuldige omgevingsdialoog,                                       en Projectleider.
                                              Markiezaatsweg loopt), omdat er weerstand                met goede monitoring vanuit
                                              misschien volgt tegen het feit dat in die omgeving       gemeente op dit proces.
                                              gebouwd gaat worden (oogt als natuurgebied).
                                              De infrastructuur is er al wel voor groot deel op
                                              ingericht, en bestemmingsplan biedt reeds
                                              mogelijkheden voor ontwikkeling. Moet alleen nog
                                              uitwerkingsplan voor worden vastgesteld, en dat zou
                                              kunnen worden aangewend voor bezwaar wat kan
                                              leiden tot vertraging.
3. Imago gemeente               Laag
4. Algemene en externe          Laag
omgeving
5. Veiligheid                   Nvt
6. Financiën                    Gemiddeld     Door het openen van Terpen 2 ontstaat er een             Opnemen in risicoprofiel binnen    Door opnemen in risicoprofiel     College, Ambtelijk opdrachtgever en
                                              financieel risico dat in zijn algemeenheid geldt bij het algemene reserve voor              binnen algemene reserve voor     Projectleider.
                                              openen van grondexploitaties.                            grondbedrijf.
                                                               1e Begrotingswijziging 2021 Gemeente Bergen op Zoom                                                                                         78
</pre>

====================================================================== Einde pagina 78 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 79 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                           grondbedrijf waardoor risico
                                                                                                                                           financieel is afgedekt
7. Juridisch                  Hoog     Naleving privaatrechtelijke afspraken/                        Zorgvuldige voorbereiding /           Door beheersmaatregel kan risico College, Ambtelijk opdrachtgever en
                                       overeenkomsten.                                               dossiervorming, (controle op)         op bezwaar worden verkleind,          Projectleider.
                                       Bezwaren tegen publiekrechtelijke procedures                  eindigheid contracten                 voorkomen van bezwaren in
                                       (Uitwerkingsplan, Omgevingsvergunning).                                                             procedures blijft lastig
8. Planning                   Laag
9. Kwaliteit uitvoering       Laag
10. Capaciteit organisatie en Hoog     Naleving van private afspraken (grondverkoop) zet             Noodzakelijk dat capaciteit van        Schadeclaims kunnen worden            College, Ambtelijk opdrachtgever en
                                       druk op beschikbare ambtelijke capaciteit voor de             vakdeskundigen wordt uitgebreid, ingediend door het niet kunnen             Projectleider.
samenwerking partners
                                       benodigde publieke procedures, in het bijzonder RO.           echter aantrekken van personeel nakomen van juridische afspraken.
                                       Prioritering van werkzaamheden is niet mogelijk,              op RO (vast en inhuur) is reeds in
                                       omdat het wettelijke taken gaat die allemaal                  een wervingsprocedure in oktober
                                       uitgevoerd moeten worden.                                     mislukt.
Risicomatrix programma 4 Woon- en leefomgeving (fysiek domein onderdeel verkoop vastgoed)
Risico-onderdelen               Risico    Risico-omschrijving                                Effect                              Beheersmaatregel                                          Verantwoordelijke
1. Realiseren                   Hoog      Als wij geen eigenaar meer zijn van deze panden, De maatschappelijke activiteiten      Gezamenlijk kijken naar een (kleinere, goedkopere)        Huurder / Gebruiker samen
                                          kan het zijn dat de gewenste maatschappelijke      vinden dan niet meer plaats of      andere geschikte locatie. Gebruikers een huurcontract     met de clusters W&L en
maatschappelijke effecten                 activiteiten komen te vervallen.                   moeten verhuizen.                   (kostprijsdekkende huur) aanbieden.                       W&R
2. Politiek-bestuurlijk en      Middel    Er is geen politiek draagvlak voor de verkoop van                                      Poltiek draagvlak zoeken                                  College van B&W
                                          sommige panden, maar is in overeenstemming
draagvlak                                 met uitvoering focusakkoord.
3. Imago gemeente               Middel    Verslechtering imago. Huurders gaan zeggen dat Onvrede vanuit gebruikers / huurders. Communiceren naar de gebruikers en huurders dat koop Clusters W&L en W&R
                                          de gemeente het pand afstoot.                      Huurders en gebruikers maken        geen huur breekt.
                                                                                             bezwaar tegen de verkoop wat
                                                                                             negatief afstraalt op de gemeente.
4. Algemene en externe          NvT
omgeving
5. Veiligheid                   NvT
6. Financiën (zie algemene      Middel    Risico is dat de verkoop van niet courant vastgoed Minder opbrengst, maar aangezien    Goed bekijken hoe je op een zo gunstig mogelijke manier Cluster W&L
                                          niet eenvoudig zal zijn en daarom verwachten we de panden geen boekwaarde meer         het object in de verkoop zet en niet verkopen onder de
risico’s)                                 geen hoge opbrengst.                               hebben is de opbrengst gelijk een   taxatiewaarde
                                                                                             verlaging van de schuldenlast.
                                                         1e Begrotingswijziging 2021 Gemeente Bergen op Zoom                                                                                                     79
</pre>

====================================================================== Einde pagina 79 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 80 ======================================================================

<pre>7. Juridisch                     Middel Huurders zijn het niet eens met de verkoop.           Huurders zullen bezwaar willen          Geen beheersmaatregel, want koop breekt geen huur.          cluster W&L
                                                                                              maken
8. Planning                      Hoog   Aangezien sommige panden niet courant zijn, kan Bij vertraging wordt mogelijk                 Zorgen dat de panden snel en met de juiste media            Cluster W&L en Wethouder(s
                                        het zijn dat ze op korte termijn niet verkocht        financiele doelstelling pas later       aandacht verkocht worden.
                                        worden. De financiele doelstelling is per boekjaar behaald, in een volgend boekjaar.          In de raad van december 2020 zit het nieuwe
                                        weergegeven. Dit type trajecten om gemeentelijk                                               vastgoedbeleid dat mede richting zal kunnen geven aan
                                        vastgoed af te stoten kan langer duren                                                        de te ontwikkelen verkoopstrategie
9. Kwaliteit uitvoering          NvT
10. Capaciteit organisatie en    Hoog   Kopers hebben vaak een andere bestemming              Ambtelijk is er geen capaciteit om      De benodigde capaciteit vooraf inschatten en waar           Cluster W&L
                                        nodig dan het object heeft. Hiervoor ontbreekt de herbestemmingen planologisch                noodzakelijk bijsturen op benodigde capaciteit.
samenwerking partners                   ambtelijke capaciteit, om dit te realiseren.          mogelijk te maken.                      Momenteel is er een zeer groot te kort aan capaciteit van
                                                                                                                                      RO collega’s en de arbeidsmarkt is zeer slecht voor de
                                                                                                                                      gemeente. Personeel / inhuur is niet te vinden.
                                                                                                                                      We kunnen er voor kiezen (situationeel) om niet
                                                                                                                                      voorafgaand aan verkoop tot herbestemming over te gaan
                                                                                                                                      om tijdswinst te boeken. We moeten goed afwegen (per
                                                                                                                                      situatie/object) of eventuele herbestemming bijdraagt aan
                                                                                                                                      de verkoop opbrengst of dat dit proces vooral meer tijd
                                                                                                                                      kost en niet per se meer geld oplevert.
Risicomatrix programma 4 Woon- en leefomgeving (fysiek domein parkeren)
Risico-onderdelen             Risico    Risico-omschrijving                                           Effect                                    Beheersmaatregel                        Verantwoordelijke
1. Realiseren                 1. Hoog   1. Verhogen parkeertarieven: Ondernemers raken hun            1. Minder bezoekers in de binnenstad,     1.Tarieven niet verhogen en zo laten 1. Gemeenteraad
                                        concurrentiepositie kwijt tov omliggende steden               uiteindelijk leegstand                    als ze nu zijn.
maatschappelijke effecten     2. Hoog   2. Externe verkoop parkeergarages: Doordat wij niet meer      2. Maatschappelijk onrust, overvolle      2. Haalbaarheid onderzoeken van         2. Cluster Wonen & Leven (Vastgoed)
                                        over de tarieven in de parkeergarages gaan, raken wij de      straten met geparkeerde auto’s.           “interne” verkoop parkeergarages aan en college
                                        regie kwijt en kunnen wij niet meer sturen en huidige                                                   Parkeerbeheer Bergen op Zoom (naar
                                        koppelingen tussen straat en garage parkeren in stand                                                   model Roosendaal).
                                        houden.
                              3. Laag   3. 75 overdekte fietsenstallings-plaatsen vervallen.          3. Fietsers kunnen hun fiets in de        3. Goede communicatie opzetten over     3. Cluster Wonen & Leven / cluster
                                        Bezetting is 30%. Geen wettelijke taak.                       binnenstad niet meer bewaakt stallen.     fiets parkeren binnenstad in            Werken & Recreëren
                              4. Midden 4. Omgeving is tot op heden fel tegen deze keuze              4. Handhavingskosten worden vergoed       samenwerking met ondernemers.
                                        geweest en is bang voor toename parkeerdruk.                  doordat naheffingen in gemeentekas        4. Omgeving uitleggen dat gemeente      4. Cluster Wonen & Leven /
                                                                                                      vloeien en bekeuringen in staatskas.      keuzes moet maken en kosten moet        Communicatie
                                                                                                                                                besparen.
2. Politiek-bestuurlijk en    Midden    Fiscalisering Ziekenhuis: Door enkele actieve bewoners is     Alles is bij het oude gebleven en         Omgeving uitleggen dat gemeente         Cluster Wonen & Leven /
                                        de politiek bespeeld en is in het verleden dit besluit niet   gemeente betaald de kosten voor           keuzes moet maken en kosten moet        Communicatie
draagvlak                               genomen. Kans op herhaling.                                   handhaving in dit gebied.                 besparen.
3. Imago gemeente             Hoog      Verhoging parkeertarieven: Extreem hoge, uit de pas           Minder bezoekers in de binnenstad,        Tarieven niet verhogen en zo laten als  Gemeenteraad
                                        lopende parkeertarieven zorgen voor negatief imago van        uiteindelijk leegstand.                   ze nu zijn.
                                        de stad.
                                                        1e Begrotingswijziging 2021 Gemeente Bergen op Zoom                                                                                                            80
</pre>

====================================================================== Einde pagina 80 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 81 ======================================================================

<pre>4. Algemene en externe        NVT       -                                                           -                                      -                                     -
omgeving
5. Veiligheid                 NVT       -                                                           -                                      -                                     -
6. Financiën                  1. Hoog   1. Verhoging van parkeertarieven kan zorgen voor een        1. Lagere parkeeropbrengst, lagere     1. Tarieven niet verhogen en zo laten 1. Gemeenteraad
                              .         lagere opbrengst, omdat klant weg blijven of andere         afdracht algemene middelen.            als ze nu zijn.
                                        keuzes maken
                              2. Hoog   2. Bij externe verkoop parkeergarages ontvangen wij         2. Structurele (positieve) opbrengsten 2. Haalbaarheid onderzoeken van       2. Cluster Wonen & Leven (Vastgoed)
                                        eenmalig bijdrage, terwijl wij nu jaarlijks structurele     uit parkeergarages vallen weg in       “interne” verkoop parkeergarages aan  en college
                                        (positieve) opbrengsten halen uit de parkeergarages         jaarrekening.                          Parkeerbeheer Bergen op Zoom (naar
                              3. Midden 3. Voor beide parkeergarages zijn forse investeringen       3. Te lage opbrengst, waardoor         model Roosendaal)
                                        gedaan door gemeente. Vraag is of deze worden gedekt        investeringen niet terugverdiend       3. Haalbaarheid onderzoeken van       3. Cluster Wonen & Leven (Vastgoed)
                                        bij een verkoop.                                            worden met negatief saldo tot gevolg.  “interne” verkoop parkeergarages aan  en college
                                                                                                                                           Parkeerbeheer Bergen op Zoom (naar
                                                                                                                                           model Roosendaal)
7. Juridisch                  NVT       -                                                           -                                      -                                     -
8. Planning                   Midden    Om de economische waarde van de parkeergarages te Van snelle verkoop is geen sprake                Cluster Wonen & Leven expliciet de    Cluster Wonen & Leven
                                        bepalen moet nader onderzoek plaatsvinden. Iets wat niet                                           opdracht geven om de haalbaarheid te
                                        op een korte termijn (binnen een half jaar) gerealiseerd is                                        onderzoeken en het cluster een reële
                                                                                                                                           planning te laten afgeven.
9. Kwaliteit uitvoering       Hoog      Onder hoge druk proberen tot resultaten te komen heeft      We maken verkeerde keuzes die niet     Zorgdragen dat de organisatie         Management
                                        een averechts effect.                                       het gewenste resultaat opleveren.      voldoende tijd krijgt om te komen tot
                                                                                                                                           goede gedegen en integrale adviezen
                                                                                                                                           waarop besluitvorming kan
                                                                                                                                           plaatsvinden
10. Capaciteit organisatie en -         -                                                           -                                      -                                     -
samenwerking partners
                                                       1e Begrotingswijziging 2021 Gemeente Bergen op Zoom                                                                                                     81
</pre>

====================================================================== Einde pagina 81 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 82 ======================================================================

<pre>2.5 Programma 5 Bedrijfsvoering, financiën en dienstverlening
Totale begrote uitgaven programma 5 € 31.924.000 en totale begrote baten programma 5 € 166.363.000
Inleiding
In het focusakkoord is bij programma 5 met name aandacht gevraagd voor de besparingen op overhead. Daarnaast is een extra belastingopbrengst voorgesteld.
Overhead
In het voorjaar 2020 zijn met de gemeenteraad de volgende vergelijkingscijfers op basis van de Begroting 2020 met betrekking tot overhead besproken:
                                                                 Benchmark bedrag per inwoners
  350
                                    Overhead
              317,4               307,5                                              Nadere toelichting
  300                                               283,89                           Apparaatskosten zijn alle personele en materiële kosten die verbonden zijn
                                                                      250,3
  250                                                                                aan het functioneren van de organisatie, exclusief griffie en bestuur. Bij de
                                                                                     referentie gemeenten lopen de apparaatskosten uiteen van € 494 tot € 822,-
  200
                                                                                     per inwoner. Gemiddeld komen ze uit op € 652. De apparaatskosten in Bergen
  150                                                                                op Zoom bedragen in 2020 € 696,- per inwoner.
  100
   50
    0
          Bergen op Zoom    50 000 tot 100 000    Referentie        Roosendaal
                                inwoners       gemeenten min BZK
Daarbij is aangegeven dat overhead een relatie heeft met de besparingen op andere programma’s. De omvang van het personeelsbestand heeft bijvoorbeeld gevolgen voor de
hoogte van de overhead. Bij de besparingsvoorstellen op overhead is zoveel mogelijk rekening gehouden met de snelheid van besparingen op overige programma’s.
Voor het realiseren van besparing op overhead zijn er 3 knoppen die ingezet kunnen worden:
  • Huisvesting
  • ICT
  • Personeel
                                                          1e Begrotingswijziging 2021 Gemeente Bergen op Zoom                                                      82
</pre>

====================================================================== Einde pagina 82 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 83 ======================================================================

<pre>Deze driedeling is opgenomen in de voorgestelde bezuinigingen.
De bezuiniging op personeel willen wij realiseren via 2 sporen nl efficiency en vermindering van taken in overhead als gevolg van vermindering van taken in het primair proces
           (en daarmee overige programma’s).
           1.        Efficiency
           Wij stellen voor om middels "Gestuurd snijden in overheadfuncties via natuurlijk verloop" de besparingen te realiseren en niet rigoureus FTE’s in de organisatie weg te
           bezuinigen. De besparing ad € 750.000 wordt via deze optie in 2 jaar gerealiseerd.
           Daarnaast is er gekeken naar “restformaties” binnen onze totale organisatie. Dit betreffen op dit moment openstaande vacatures met een omvang van minder dan
           0,5 FTE. Vaak wordt van deze “restformatie” tijdelijke capaciteit ingehuurd.
           2.        Afbouw omvang functies overhead
           Het tweede spoor is het uitgangspunt dat door de uitvoering van het Focusakkoord er in de primaire taken 45 FTE wordt bezuinigd (€ 3,2 miljoen. Op basis daarvan
           kan er ongeveer 20% op de overhead worden bezuinigd: 10 FTE. Deze besparing is afhankelijk van de uitwerking van het Focusakkoord (wanneer op taken wordt
           bezuinigd).
Opgemerkt wordt dat personeel een rechtspositionele status heeft. Het is daarom niet zo dat bij vervallen van taken de personeelskosten direct als besparing kan worden
ingeboekt. In de personele besparingen zijn we ervanuit gegaan dat er voor medewerkers andere passende functies in vacatureruimte aanwezig is/komt intern of extern en dus
via natuurlijk danwel begeleid verloop gerealiseerd kan worden. Dit brengt uiteraard het risico met zich mee dat niet iedereen tijdig geplaatst kan worden en besparingen
feitelijk pas later worden gerealiseerd. Het saneren van taken direct en niet via natuurlijk verloop vraagt om een reorganisatie met een of meerdere sociaal plannen en
bijbehorende financiële voorzieningen. Op dit moment is het beeld dat we de ombuiging niet volledig via natuurlijk verloop kunnen realiseren. Dit heeft wel onze voorkeur vanuit
zowel organisatorisch belang als personeel belang. We houden u uiteraard op de hoogte van de voortgang. We moeten ons realiseren dat indien we genoodzaakt zijn om tot
sociaal plannen over te gaan, dit een extra kostenpost oplevert om de effecten daarvan te kunnen dragen. Denk daarbij aan: kosten voor om- en bijscholing, begeleiding van
werk naar werk, coaching trajecten, transitievergoedingen etc.
Een afbouw van het personeelsbestand heeft ook gevolgen voor de kosten van ziekteverzuim en opleidingskosten. Op beide posten hebben we een besparingsvoorstel
gedaan. Daarbij willen we aangeven dat we besparingen op de kosten voor ziekteverzuim pas gefaseerd in 2022 willen voorstellen, omdat de ervaring leert dat organisaties in
transitie een hoger ziekteverzuim kennen dan gemiddeld.
                                                         1e Begrotingswijziging 2021 Gemeente Bergen op Zoom                                                                 83
</pre>

====================================================================== Einde pagina 83 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 84 ======================================================================

<pre>Belastingen
In het voorjaar 2020 zijn met de gemeenteraad de volgende vergelijkingscijfers op basis van de Begroting 2020 met betrekking tot belastingen besproken:
                                                            Benchmark bedrag per inwoners
            Gemeentelijke belastingen en dienstverlening
                               50 000 tot 100 000    Referentie
                                                                                         Nadere toelichting
            Bergen op Zoom          inwoners      gemeenten min BZK       Roosendaal
     50
       0           12                   16               18,05                 6,3
                                                                                                             total en benchma rk bedra g per i nwoner
    -50           -93,8                                                       -91,5
                                      -119,9                                              Bergen op Zoom        50-100.000 i nw     Ref gemeenten        Roos enda a l
                                                       -136,47
   -100                                                                                       -€ 210,90             -€ 214,00           -€ 269,61          -€ 161,90
                                                                              -70,1
   -150          -118,8
                                       -96,3                                   -6,6
   -200                                                -138,77
                  -10,3                -13,8
   -250
                                                        -12,42
   -300
               0.2 Burgerzaken                          0.61 OZB woningen
               0.62 OZB niet-woningen                   0.64 Belastingen overig
In de uitwerking van het Focusakkoord is ook een verhoging van de belastingen opgenomen ad € 510.000. Voorgesteld wordt om dit middels de verhoging van de OZB
woningen in te vullen. Daarnaast wordt voorgesteld om de OZB woningen tijdelijk extra te verhogen. Dit wordt voorgesteld omdat niet alle besparingsvoorstellen uit het
Focusakkoord gelijk gerealiseerd kunnen worden. Vanwege bijv wettelijke termijnen die in acht genomen moeten worden bij afbouw van subsidies. Daarom wordt voorgesteld
om deze extra OZB opbrengst voor woningen alleen voor de jaren 2021 en 2022 mee te nemen.
We stellen voor de OZB niet-woningen slechts met 10% te verhogen zodat we ondernemers iets ontzien.
Daarnaast wordt voorgesteld om de afschaffing van de hondenbelasting nog uit te stellen.
                                                       1e Begrotingswijziging 2021 Gemeente Bergen op Zoom                                                             84
</pre>

====================================================================== Einde pagina 84 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 85 ======================================================================

<pre>1ste begrotingswijziging
Het focusakkoord, de vergelijkende cijfers en de input van de raadsbijeenkomsten de afgelopen periode hebben geleid tot onderstaande voorgestelde besparingen. De
ombuigingen zijn na de tabel verder toegelicht/uitgewerkt.
                                                                                                                                                                 Bedragen * € 1.000
                                                                                                                        Ombuigingen
                                                                                        2021                    2022                     2023                   2024
Programma                                                                      Pers.k. Overige  Totaal Pers.k. Overige  Totaal  Pers.k. Overige Totaal Pers.k. Overige     Totaal
5 Bedrijfsvoering, financiën en dienstverlening
Taakstelling:                                                                    2.280      510  2.790  2.280       510  2.790   2.280      510  2.790  2.280      510       2.790
Gerealiseerde ombuigingen:
   1 Huisvesting (exclusief stadhuis)                                                                0                     PM                      PM                           PM
   2 Bedrijfsrestaurant “De Eetkamer”                                              116       24    140    116        24    140     116       24    140    116       24          140
   3 Digitale werkplek                                                                               0               60     60               70     70              75           75
   4 Personeel - opleidingsbudget                                                           100    100              160    160              170    170             175          175
   5 Personeel - inhuur vervanging bij ziekte                                                        0      50              50     100             100    100                   100
   6 Personeel - gestuurd snijden overhead via natuurlijk verloop                  370             370    750              750     750             750    750                   750
   7 Personeel - restformatie overhead                                              70              70      70              70       70             70      70                   70
   8 Personeel - restformatie gemeentebreed                                        305             305    305              305     305             305    305                   305
   9 Personeel - afbouw overhead                                                   100             100    500              500     600             600    700                   700
  10 Handhaven hondenbelasting - niveau 2020                                                190    190              190    190              190    190             190          190
  11 OZB woningen verhoging met € 510.000 (conform pagina 24 focusakkoord)                  510    510              510    510              510    510             510          510
Gerealiseerde ombuigingen:                                                         961      824  1.785  1.791       944  2.735   1.941      964  2.905  2.041      974       3.015
     Realisatie                                                                   42%    162%     64%    79%     185%     98%     85%     189%   104%    90%     191%        108%
RESULTAAT PROGRAMMA 5                                                            1.319     -314  1.005    489      -434     55     339     -454   -115    239     -464         -225
   1 OZB woningen (naar 25% waarbij al rekening is gehouden met + € 510.000)              1.378  1.378            1.378  1.378                       0                            0
   2 OZB niet woningen (10%)                                                                849    849              849    849              849    849             849          849
Gerealiseerde ombuigingen:                                                           0    2.227  2.227       0    2.227  2.227        0     849    849       0     849          849
                                                              1e Begrotingswijziging 2021 Gemeente Bergen op Zoom                                                           85
</pre>

====================================================================== Einde pagina 85 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 86 ======================================================================

<pre>                                                                          2021                  2022                  2023                2024
  Huisvesting                             Taken/voorzieningen                        €                 € PM                 € PM                 € PM
                                          Personeel                                  €                     €                    €                     €
                                          Totaal                                     €                     €                    €                     €
Toelichting – maatschappelijk effect
Een aantal ontwikkelingen maken het noodzakelijk om op korte termijn een nieuw huisvestingsconcept op te stellen:
     • BVG voldoet in 2023 niet meer aan de eisen en hierin moet worden geïnvesteerd of we moeten het afstoten.
     • Groene Serre is technisch afgeschreven en voldoet niet meer aan de ARBO-normen. Investeren kan niet langer uitblijven.
     • Raadszaal is qua inrichting/opstelling en installaties verouderd.
De organisatie van het werk is door COVID 19 drastisch aan het veranderen. Nog meer moeten we de afweging maken waar en hoe we de schaarse capaciteit willen inzetten.
In het eerste kwartaal 2021 wordt een inventarisatie opgeleverd van wat we nodig hebben aan huisvesting vanuit verschillende invalshoeken, incl. van buiten naar binnen
kijken (publieke dienstverlening). Dit betreft dan zowel de huisvesting van bestuur, de baliefunctie als huisvesting voor medewerkers (digitalisering i.r.t. thuiswerken). In de
uitwerking van deze scenario’s zullen uitgangspunten vanuit Bestuursopdracht 1, 2 en 3 worden verwerkt. Wanneer duidelijk is voor welk scenario wordt gekozen zal blijken of
er een besparing mogelijk is en zo ja hoeveel en vanaf welk jaar.
                                                                          2021                  2022                  2023                2024
  Bedrijfsrestaurant “De Eetkamer”        Taken/voorzieningen                € 24.000              € 24.000              € 24.000            € 24.000
                                          Personeel                         € 116.000            € 116.000             € 116.000            € 116.000
                                          Totaal                            € 140.000            € 140.000             € 140.000            € 140.000
Toelichting – maatschappelijk effect
In de Begroting 2021 zijn voor het bedrijfsrestaurant “De Eetkamer” de kosten en opbrengsten opgenomen en daarnaast worden er personele lasten aan het bedrijfsrestaurant
toegerekend. Het bedrijfsrestaurant is vanwege de corona al grote delen van het jaar dicht geweest en kan met onmiddellijke ingang gesloten worden.
De inkoopkosten van grondstoffen worden 100% gedekt uit de omzet. De omzet van het bedrijfsrestaurant wordt begroot op € 87.000. De totale kosten van het bedrijfsrestaurant
worden begroot op € 111.000. De extra kosten betreffen kosten voor onderhoud en kleine investeringen als bijvoorbeeld keukenmateriaal en serviesgoed. Het sluiten van het
bedrijfsrestaurant levert dus direct een besparing op van € 24.000 per jaar.
Daarnaast zijn er 3 personeelsleden (2,2 FTE) vanuit de gemeente werkzaam in het bedrijfsrestaurant. De totale personeelslasten bedragen € 116.000.
In het bedrijfsrestaurant zijn ca. 10 cliënten van SDW werkzaam. Deze cliënten werken in De Eetkamer in de vorm van dagbesteding en deze komt met het sluiten van De
Eetkamer te vervallen.
                                                         1e Begrotingswijziging 2021 Gemeente Bergen op Zoom                                                                    86
</pre>

====================================================================== Einde pagina 86 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 87 ======================================================================

<pre>                                                                               2021                      2022                 2023                     2024
  Digitale werkplek*                       Taken/voorzieningen                            €                 € 60.000              € 70.000                € 75.000
                                           Personeel                                      €                         €                      €                      €
                                           Totaal                                         €                 € 60.000              € 70.000                € 75.000
     *Let-op: dit kan alleen worden gerealiseerd als taken worden geschrapt en dit daadwerkelijk leidt tot afname van personeel zoals in het focusakkoord staat vermeld.
Toelichting – maatschappelijk effect
In de Begroting 2021 is vanaf 2022 al een bezuiniging van structureel € 130.000 opgenomen op de software kosten. Op dit moment worden geen nadere besparingen op ICT-
kosten ingeschat. Dit ook gezien het traject dat nu wordt gelopen m.b.t. de uittreding bij ICT WBW.
Als het aantal personeelsleden gaat afnemen vanwege de uitwerking van het Focusakkoord, dan kunnen ook de kosten van de digitale werkplek omlaag. De kosten per digitale
werkplek komen uit op € 1.000 per werkplek. De bezuiniging die dit gaat opleveren kan pas goed ingeschat worden wanneer de uitwerking van het Focusakkoord bekend is.
Voorlopig is als aanname een uitstroom van 75 personeelsleden t/m 2024 gemaakt.
                                                                                 2021                   2022                  2023                    2024
  Personeel                           Opleidingsbudget en arbo                   € 100.000                € 160.000             € 170.000               € 175.000
                                      Inhuur vervanging bij ziekte                      €0                  € 50.000            € 100.000               € 100.000
                                      Gestuurd snijden overhead via              € 370.000                € 750.000             € 750.000               € 750.000
                                      natuurlijk verloop
                                      Taakstelling overhead                        € 70.000                € 70.000               € 70.000               € 70.000
                                      Taakstelling gemeentebreed                 € 305.000                € 305.000             € 305.000               € 305.000
                                      Afbouw overhead*                           € 100.000                € 500.000             € 600.000               € 700.000
                                      Totaal                                     € 945.000              € 1.835.000           € 1.995.000             € 2.100.000
     * Let-op: dit kan alleen worden gerealiseerd als taken worden geschrapt en dit daadwerkelijk leidt tot afname van personeel zoals in het focusakkoord staat vermeld.
Toelichting – maatschappelijk effect
In totaal is er een besparing van € 2.790.000 ingerekend op programma 5.
De bezuiniging op personeel van € 2.280.000 willen wij realiseren via 2 sporen nl efficiency en vermindering van taken in overhead als gevolg van vermindering van taken in het
primair proces.
                                                             1e Begrotingswijziging 2021 Gemeente Bergen op Zoom                                                          87
</pre>

====================================================================== Einde pagina 87 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 88 ======================================================================

<pre>Bezuiniging op basis van efficiency
  -    Gestuurd snijden in strategische adviesfuncties overhead via natuurlijk verloop
       Op basis van natuurlijk verloop besparen we op de HR-vakgroep, HR-managers (van 9 naar 7 HR-managers is reeds gerealiseerd), bodediensten en strategische
       adviesfuncties, zoals control, HR en bestuurondersteunende functies. Hierbij zal ook gekeken worden naar de kosten van repro (dit betreft meer dan personeelskosten).
                                                                         2021                 2022               2023                  2024
                                   Personeel                               € 370.000            € 750.000          € 750.000             € 750.000
                                   Totaal                                  € 370.000            € 750.000          € 750.000             € 750.000
  -    Taakstelling gemeentebreed
       Om dit bedrag te bezuinigen kan er nog worden gekeken naar de restformaties (minder dan 0,5 FTE vacatureruimte) die op dit moment bij de verschillende clusters
       aanwezig is, zowel in de overhead functies als in de primaire taken (gemeentebreed). Dit wordt vaak wel ingezet als flexibele schil. De impact van deze (aanvullende)
       bezuiniging zal goed in beeld gebracht moeten worden via het Clustermanagement en de Concernmanagers.
                                                                         2021                 2022               2023                  2024
                                   Personeel Overhead                        € 70.000            € 70.000           € 70.000              € 70.000
                                   Personeel gemeentebreed                 € 305.000            € 305.000          € 305.000             € 305.000
                                   Totaal                                  € 375.000            € 375.000          € 375.000             € 375.000
Opleidingsbudget
In de Begroting 2021 is voor opleidingskosten € 790.000 opgenomen. Het opleidingsbudget in Bergen op Zoom is gelijk aan 1,85% van de totale loonsom. Landelijk is deze
verhouding 1,6%. Wanneer we het opleidingsbudget tot het landelijk gemiddelde terugbrengen dan levert dat een besparing op van € 100.000 per jaar. Dit kan gerealiseerd
worden vanaf 2021.
Budget inhuur bij langdurig zieken
In het Focusakkoord is ook opgenomen dat het ziekteverzuim teruggebracht moet worden naar het landelijk gemiddelde. Dat is in 2020 gerealiseerd. In de begroting is een
jaarlijks budget aanwezig van € 810.000 voor vervanging van personeel dat langdurig ziek is. Gezien het verandertraject voor het personeel dat het Focusakkoord met zich
meebrengt, stellen wij voor om in 2022 dit budget met € 50.000 te verlagen en vanaf 2023 met € 100.000. Wanneer het ziekteverzuim fors gaat oplopen dan zal dat tussentijds
in een concernbericht worden vermeld en zal indien nodig het budget weer worden verhoogd.
                                                        1e Begrotingswijziging 2021 Gemeente Bergen op Zoom                                                            88
</pre>

====================================================================== Einde pagina 88 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 89 ======================================================================

<pre>Afbouw omvang functies overhead
Wanneer door de uitwerking van het Focusakkoord bezuinigd wordt op taken en daardoor ook de formatie in het primaire proces afneemt, dienen ook de overheadfuncties te
worden teruggebracht. Als uitgangspunt hanteren we hierbij een percentage van ongeveer 20%. Uitgaande dat er 45 fte in het primaire proces worden bezuinigd zullen er 10
fte op overhead moeten worden bespaard. We gaan ervan uit dat de gemiddelde loonkosten € 70.000 bedragen. De juiste inschatting kan pas gemaakt worden als het
Focusakkoord is uitgewerkt.
Tevens is gekeken naar het aantal managementfuncties in de huidige situatie (huidig takenpakket) in vergelijking met andere gemeentelijke organisaties ( bron: benchmark
“Vensters Voor Bedrijfsvoering”). Het getal " span of support " lag bij de 53 deelnemende organisaties in 2019 op 21,9. Wij komen in 2020 (inclusief het Cultuurbedrijf) op het
getal van 22 uit.
Rekening houdend met de besparing van € 100.000 op opleidingskosten is er in totaliteit € 800.000 beschikbaar voor opleiding en ARBO-gerelateerde kosten. Deze kosten
hangen ook samen met de omvang van het personeelsbestand. Wanneer er de komende jaren bij de uitwerking van het Focusakkoord ca. 60 FTE wordt bezuinigd dan kunnen
deze kosten ook worden verlaagd. Naar rato is dat een bezuiniging van € 75.000 in totaal. Ook hierbij geldt dat pas na uitwerking van het Focusakkoord een juiste inschatting
gemaakt kan worden. Het bedrag wordt in 3 jaar opgebouwd.
Belastingen
                                                                           2021               2022                 2023                 2024
  Belastingen                          OZB woningen                         €1.888.000         €1.888.000            € 510.000            € 510.000
                                       OZB niet-woningen                     € 849.000          € 849.000            € 849.000            € 849.000
                                       Hondenbelasting                       € 190.000          € 190.000            € 190.000            € 190.000
                                       Totaal                              € 2.927.000        € 2.927.000          € 1.549.000          € 1.549.000
Toelichting – maatschappelijk effect
Onroerende zaakbelastingen
Woningen
In de Begroting 2021-2024 is het tarief woningen met 1,8% verhoogd en wordt het tarief gecorrigeerd met de waarde-ontwikkeling van +6%, Het tarief komt dan uit 0,0959%.
Gemiddeld bedroeg het tarief OZB-woningen in 2020 0,1102% en in Bergen op Zoom 0,0959%. Dit is 13% lager dan het gemiddelde OZB-tarief voor woningen in Nederland.
Hieronder een tabel met stijgingen van het OZB-tarief voor 2021 met daarbij de meeropbrengst:
                                                        1e Begrotingswijziging 2021 Gemeente Bergen op Zoom                                                                89
</pre>

====================================================================== Einde pagina 89 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 90 ======================================================================

<pre>                            OZB woningen (eigenaren) 2021
                                                  bedrag               toename           meer opbrengst
                               tarief            aanslag*              tov 2020           begroting 2021
  Begroting 2021             0,0959%                  € 208,74               € 3,60
         + 10%               0,1055%                  € 228,59              € 23,72               € 755.000
         + 25%               0,1199%                  € 259,76              € 54,89             € 1.887.500
         + 50%               0,1439%                  € 311,71            € 106,84              € 3.775.000
*) de aanslag is berekend op basis van een woning met een waarde van € 216.600 (gemiddelde woningwaarde)
Niet-woningen
Voor de OZB niet-woningen zijn er 2 tarieven, nl voor de eigenaar en de gebruiker. Voor de Begroting 2021 zijn beide tarieven met 1,8% (inflatiecorrectie) verhoogd en
gecorrigeerd voor de waardestijging met 1,67%.
Inmiddels zijn de waardeontwikkeling cijfers (taxaties) per 1 oktober bekend. Voor niet-woningen is dit +1,37%. Hiermee rekening houdend komt het tarief voor OZB
niet-woningen eigenaren voor 2021 uit op 0,3111% en voor gebruikers 0,2426%
Landelijk is het gemiddelde totaal tarief voor niet-woningen (zowel eigenaren als gebruikers) 0,5049%. In Bergen op Zoom is dit 0,5537%, dus 10% hoger dan landelijk
gemiddeld.
We zien de laatste jaren dat de opbrengsten OZB niet-woningen gebruikers ten opzichte van de begroting achterblijft door leegstand. Daarom heeft de raad een motie
aangenomen om deze OZB over te hevelen naar de eigenaren niet woningen, om zo extra druk op de eigenaren van met name winkel- en kantoorpanden uit te oefenen om de
leegstand terug te brengen. Vanwege de coronacrisis is voorlopig besloten om dit voorstel nog niet aan de raad voor te (zie brief U20-005146).
Wel is gebruikelijk dat de leegstand in het tarief wordt verwerkt, zodat de verwachte opbrengst gelijk blijft.
Voor 2020 wordt een lagere opbrengst OZB-gebruikers verwacht van € 90.000 vanwege hogere leegstand. Hierbij is nog geen rekening gehouden met de effecten van de
coronacrisis op de leegstand.
Hieronder een tabel met stijgingen van het OZB-tarief niet woningen voor 2021 met daarbij de meeropbrengst:
                                                                        1e Begrotingswijziging 2021 Gemeente Bergen op Zoom                                            90
</pre>

====================================================================== Einde pagina 90 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 91 ======================================================================

<pre>         OZB niet-woningen (eigenaren en gebruikers) 2021
                                                   bedrag              toename      meer opbrengst
                               tarief             aanslag*             tov 2020     begroting 2021
  Begroting 2021
           Eigenaren         0,003111                  1.555,49               1,99
          Gebruikers         0,002426                  1.213,05               1,55
         + 10%
           Eigenaren         0,003432                  1.716,10           162,60              525.800
          Gebruikers         0,002677                  1.338,30           126,80              323.400
         + 25%
           Eigenaren         0,003900                  1.950,11           396,61            1.314.500
          Gebruikers         0,003042                  1.520,80           309,30              808.500
         + 50%
           Eigenaren         0,004580                  2.340,13           786,63            2.629.000
          Gebruikers         0,003650                  1.824,96           613,46            1.617.000
*) de aanslag is berekend op basis van de waarde van een pand van € 500.000,-
Voorstel:
Op blz 24 van het Focusakkoord is aangegeven dat de belastingen met € 510.000 mogen toenemen. Omdat de bezuinigingen niet gelijk vanaf 2021 gerealiseerd kunnen
worden stellen we voor om de OZB-woningen te verhogen tot 25%: meeropbrengst € 1.888.000 voor 2021 en 2022 en daarna de meeropbrengst te verlagen tot € 510.000.
OZB-niet-woningen verhogen met 10%: meeropbrengst € 849.000
Hondenbelasting
Zoals aangegeven in de Begroting 2020 wordt de hondenbelasting vanaf 2021 niet meer geheven.
Dit is reeds veelvuldig naar de burgers gecommuniceerd en daarnaast is de kans aanwezig dat op korte termijn de hondenbelasting van Rijkswege wordt afgeschaft.
Daarnaast stijgen de woonlasten voor de burger vanwege de sterke stijging van de OZB-woningen toch al.
Overwogen kan worden om, gezien de financiële positie van onze gemeente- de hondenbelasting alsnog voor 2021 te handhaven, met het tarief van 2020 verhoogd met de
inflatie.
De totale kosten die samenhangen met honden en hondenbelasting komen rond de € 150.000 uit (perceptiekosten, hondenpoepscooter, handhaving enz.). De opbrengst met
het aantal honden per 1 oktober maal het tarief 2020 verhoogd met 1,8% inflatie bedraagt ± €190.000 en dekt voornamelijk de kosten die samenhangen met deze belasting.
                                                                        1e Begrotingswijziging 2021 Gemeente Bergen op Zoom                                        91
</pre>

====================================================================== Einde pagina 91 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 92 ======================================================================

<pre>Risicomatrix
 Risicomatrix programma 5 Bedrijfsvoering, financiën en dienstverlening
 Risico-onderdelen             Risico          Risico-omschrijving                Effect                          Beheersmaatregel                         Verantwoordelijke
 1. Realiseren
 maatschappelijke effecten
 2. Politiek-bestuurlijk en    Hoog            Draagvlak voor te nemen            Maatregelen worden (niet        Snelle besluitvorming is cruciaal om nog College en management
                                               maatregelen daalt (zowel intern    volledig) doorgevoerd           enige invloed uit te kunnen oefenen in
 draagvlak                                     als extern)                                                        2021
 3. Imago gemeente             Hoog            Gemeente krijgt een slechter       Gemeente weet niet langer       College en Management moet helder        College en management
                                               imago als werkgever (doordat       ambtenaren aan zich te binden,  communiceren over besluitvorming en
                                               dienstreizen, opleidingen, BAR en  werknemers worden ontevreden    consequenties richting medewerkers.
                                               teambuilding beperkt worden)       doordat hun ontwikkeling minder Negatieve berichtgeving in de media over
                                                                                  wordt gestimuleerd..            ambtenaren moet worden voorkomen.
                                               Door het inleveren van 100k op     Dit heeft effect voor de
                                               opleidingen brengt het risico met  bestuursopdrachten uit het
                                               zich mee dat tot 2021 te weinig    focusakkoord en de snelheid
                                               wordt gedaan op gebied van         waarmee die kunnen worden
                                               organisatieontwikkeling            doorgevoerd.
                                               Gemeente reageert reactief ipv     Burger raakt ontevreden en      Communicatie inzetten op wat doet uw
                                               proactief op ontwikkelingen in     maakt dit via media duidelijk   gemeente wél
                                               bedrijfsvoering en dienstverlening
 4. Algemene en externe        Nvt
 omgeving
 5. Veiligheid                 Nvt
 6. Financiën (zie algemene    Nvt
 risico’s)
 7. Juridisch                  Nvt
 8. Planning                   Nvt
 9. Kwaliteit uitvoering       Hoog            Gewenste kwaliteitsverbetering     De verwachtingen bij de raad    Nadrukkelijk communiceren richting Raad  College en management
                                               van de organisatie komt later op   worden (nog) niet gerealiseerd
                                               gang.
 10. Capaciteit organisatie en Nvt
 samenwerking partners
                                              1e Begrotingswijziging 2021 Gemeente Bergen op Zoom                                                                                92
</pre>

====================================================================== Einde pagina 92 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 93 ======================================================================

<pre>2.6 Programma 6 Duurzaamheid
Totale begrote uitgaven programma 6 € 988.000 en totale begrote baten programma 6 € 0
Focusakkoord
Uitgangspunt besparing Focusakkoord programma 6 € 0
                                                    1e Begrotingswijziging 2021 Gemeente Bergen op Zoom 93
</pre>

====================================================================== Einde pagina 93 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 94 ======================================================================

<pre>1e Begrotingswijziging 2021 Gemeente Bergen op Zoom 94</pre>

====================================================================== Einde pagina 94 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 95 ======================================================================

<pre>3 Woonlasten
     Ontwikkeling woonlasten 2021
Hieronder het overzicht van de woonlasten voor 2021. In de berekening “2021 oud” is uitgegaan van de tariefvoorstellen in de Begroting 2021-2024 en bij “2021 nieuw” is
uitgegaan van de voorgestelde tarieven op basis van de 1ste Begrotingswijziging.
                                                 2020                      2021 oud          Toename tov           2021 nieuw         Toename tov 2020      Toename tov
                                             Bergen op Zoom              Bergen op Zoom          2020             Bergen op Zoom                                2020
  OZB*                                                  € 204,87                   € 208,56           1,8%                   € 260,70         + € 55,83           + 27,2%
  Afvalstoffenheffing                                   € 302,99                   € 314,70           3,9%                   € 314,70         + € 11,71            + 3,9%
  Rioolheffing                                          € 329,88                   € 345,38           4,7%                   € 335,82          + € 5,94            + 1,8%
  Totale woonlasten                                     € 837,74                   € 868,64           3,7%                   € 911,22          +€ 73,48            + 8,8%
*gemiddelde woningwaarde van € 217.383 in 2021 en € 205.078 in 2020
Op basis van het voorstel nemen de woonlasten ten opzichte van de gepresenteerde woonlasten in de Begroting 2021 met 4,9% toe en met 8,8% ten opzichte van de tarieven
2020.
In het overzicht van de woonlasten 2020 staat Bergen op Zoom op plaats 280 van de 377 gemeenten waarbij de woonlasten bij de duurste gemeente € 1.440 bedragen en de
gemiddelde woonlasten € 776 bedragen.
Met een totaal bedrag aan woonlasten in 2021 van € 911,22 zal Bergen op Zoom zich in waarschijnlijk bevinden op plaats nummer 310. Hierbij is ervan uitgegaan dat de
woonlasten bij de overige gemeenten in Nederland met 3,7% stijgen (gelijk aan de toename die wij hadden in de Begroting 2021).
                                                              1e Begrotingswijziging 2021 Gemeente Bergen op Zoom                                                      95
</pre>

====================================================================== Einde pagina 95 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 96 ======================================================================

<pre>1e Begrotingswijziging 2021 Gemeente Bergen op Zoom 96</pre>

====================================================================== Einde pagina 96 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 97 ======================================================================

<pre>4 Algemene reserve en weerstandsratio
                              ONTWIKKELING ALGEMENE RESERVE 2021-2024
                                                                                    2021          2022       2023        2024
Stand Algemene Reserve bij Begroting 2021                                          17.760.000
2e concernbericht 2020                                                              1.042.000
Algemene Reserve stand per 1/1                                                     18.802.000    14.499.000 21.774.000  27.742.000
Onttrekkingen                 ICT                                                      -72.000      -72.000    -72.000     -72.000
                              Saldi Begroting 2021-2024                           -10.720.000   -11.423.000 -9.975.000 -10.043.000
                              Bijstelling 1ste wijziging Begroting 2021             8.166.000    15.298.000 15.349.000  15.963.000
                              Totaal Onttrekkingen                                 -2.626.000     3.803.000  5.302.000   5.848.000
Vermeerderingen               Containerterminal                                               0           0  1.000.000            0
Onttrekkingen en stortingen Stedelijke Vernieuwing                                 -1.677.000      -796.000   -334.000    -218.000
voormalige bestemmings-       Grondbedrijf                                                    0   4.268.000          0   1.708.000
reserves                      Totaal                                               -1.677.000     3.472.000   -334.000   1.490.000
Algemene Reserve stand per 31/12                                                   14.499.000    21.774.000 27.742.000  35.080.000
                                          1e Begrotingswijziging 2021 Gemeente Bergen op Zoom                                  97
</pre>

====================================================================== Einde pagina 97 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 98 ======================================================================

<pre>Ontwikkeling weerstandsratio
Door een aantal ontwikkelingen muteert de weerstandsratio:
     •    De omvang van de risico’s neemt in 2021 met € 5,3 mln. toe tot € 17,5 mln. Dit komt doordat het risico van het niet realiseren van de voorgenomen bezuinigingen
          vanuit het Focusakkoord van € 15,9 is verwerkt.
          Bij de inventarisatie van deze risico’s is van iedere bezuiniging de personele component bepaald. Aan deze personele component is een hoog (75%) risico toegekend
          omdat afbouw van personeel, vooral op de korte termijn, niet eenvoudig is te realiseren. Personeel heeft een rechtspositionele status. Het is daarom niet zo dat bij
          vervallen van taken de personeelskosten direct als besparing kan worden ingeboekt. In de personele besparingen zijn we ervanuit gegaan dat er voor medewerkers
          andere passende functies in vacatureruimte aanwezig is/komt intern of extern en dus de ombuigingen natuurlijk dan wel begeleid verloop gerealiseerd kan worden. Dit
          brengt uiteraard het risico met zich mee dat niet iedereen tijdig geplaatst kan worden en besparingen feitelijk pas later worden gerealiseerd. Het saneren van taken en
          daarmee samenhangende formatie direct en niet via natuurlijk verloop vraagt om een reorganisatie met een of meerdere sociaal plannen en bijbehorende hogere
          financiële voorzieningen.
          Aan het andere deel van het risico (‘de bezuiniging op de taak”) is een laag (15%), gemiddeld (40%) of hoog risico (75%) toegekend.
          Het berekende gewogen gemiddelde van deze risico’s bedraagt € 7 mln. In de berekening van de weerstandsratio wordt dit risico in de jaren 2020 t/m 2023 lineair
          afgebouwd naar “0”. Een deel van de bezuinigingen dient begin 2021 gerealiseerd te zijn en daarmee is dus in 2020 gestart. We gaan er van uit dat in 2024 alle
          bezuinigingen volledig gerealiseerd zijn.
     •    De blokkering ten behoeve van de risico’s in het grondbedrijf neemt toe doordat Terpen 2 in exploitatie wordt genomen in 2021.
     •    De algemene reserve en daarmee ook het weerstandsvermogen is in 2020 licht toegenomen met € 1 mln. door het positieve saldo van het 2e concernbericht 2020. Dit
          was in de Begroting 2021-2024 nog niet verwerkt.
De weerstandsratio berekenen we door het weerstandsvermogen te delen door de geïnventariseerde risico’s. De bedragen in het overzicht van de ontwikkeling van het
weerstandsvermogen zijn opgenomen per 31/12.
Als de weerstandsratio voor 2021 bekijken is deze: weerstandsvermogen (€ 8,9mln) gedeeld door geïnventariseerde risico’s (€ 17,5 mln). Dit geeft als resultaat een ratio van
0,51. De komende jaren herstelt deze ratio zich snel (mits de bezuinigingen en de opbrengsten uit het grondbedrijf gerealiseerd worden) als volgt.
In het focusakkoord is als doelstelling een weerstandsratio van 1 opgenomen, met een ondergrens van 0,8. Met de huidige voorstellen wordt deze doelstelling vanaf 2022
gehaald.
                                                           1e Begrotingswijziging 2021 Gemeente Bergen op Zoom                                                              98
</pre>

====================================================================== Einde pagina 98 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 99 ======================================================================

<pre>                               ONTWIKKELING WEERSTANDSVERMOGEN
                                                                                 2021         2022       2023       2024
Stand Algemene Reserves per 31/12                                               14.499.000   21.774.000 27.742.000 35.080.000
Blokkeringen:
Stedelijke Vernieuwing                                                          -1.348.000     -552.000   -218.000           0
Risico's Grondbedrijf                                                           -3.780.000   -2.360.000 -1.800.000 -1.450.000
Totaal blokkeringen                                                             -5.128.000   -2.912.000 -2.018.000 -1.450.000
Weerstandsvermogen voor rentecorrectie                                           9.371.000   18.862.000 25.724.000 33.630.000
Rentecorrectie 2% * 2,5                                                            -469.000    -943.000 -1.286.000 -1.682.000
Weerstandsvermogen                                                               8.902.000   17.919.000 24.438.000 31.948.000
Risico's                                                                        17.450.000   15.700.000 13.950.000 12.200.000
Weerstandsratio na 1ste begrotingswijziging 2021                                        0,51       1,14       1,75       2,62
Weerstandsratio na Begroting 2021-2024                                                  0,17      -0,29      -0,97      -1,62
                                       1e Begrotingswijziging 2021 Gemeente Bergen op Zoom                                99
</pre>

====================================================================== Einde pagina 99 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 100 ======================================================================

<pre>1e Begrotingswijziging 2021 Gemeente Bergen op Zoom 100</pre>

====================================================================== Einde pagina 100 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 101 ======================================================================

<pre>5 Ontwikkeling schuldenlast
Ontwikkeling Schuldpositie
De schuldpositie van de gemeente wordt bepaald door de omvang van de portefeuille opgenomen geldleningen in combinatie met de stand op de rekening-courant.
De schuld zal in 2020 waarschijnlijk licht dalen naar circa € 258 mln. In de eerder aangeleverde begroting gingen we nog uit van circa € 265 mln maar de laatste
ontwikkelingen (ondermeer uitgestelde investeringen) leiden er toe dat de prognose in positieve zin wordt bijgesteld. We benadrukken echter dat dit nog steeds een prognose
is. De schuld van de gemeente is van vele factoren afhankelijk en laat zich exact schatten. Mocht de prognose bewaarheid worden dan is de schuld in 2020 licht gedaald. Dat
zal ook het geval zijn voor de schuldquote.
In het Focusakkoord is opgenomen dat de netto schuldquote in 2026 teruggebracht moet zijn naar 90%. In de Begroting 2021-2024 was de verwachting dat de schuldquote
zou oplopen tot 100% eind 2026. Dit door de negatieve exploitatieresultaten, zowel in 2020 als de jaarresultaten 2021 t/m 2024 in deze begroting.
Door de uitwerking van het Focusakkoord, het IHP (onderwijshuisvesting) en recente ontwikkelingen (lagere schuld eind 2020) kan deze prognose sterk in positieve zin worden
bijgesteld en daalt deze, bij volledige uitvoering van het Focusakkoord, naar 75% eind 2026.
Onderstaand lichten wij toe hoe wij tot deze inschatting zijn gekomen op basis van de 4 actielijnen zoals we die al langer hanteren:
     1. Riolering: na het terugbrengen van de afschrijvingsduur
     2. Algemene dienst:
          a. niet meer investeren dan afschrijven (€ 7,5 mln aan moederkredieten)
          b. Onttrekkingen aan reserves en voorzieningen / rekeningsaldo
     3. Grond: op termijn gronden gaan verkopen die nu nog niet in exploitatie zijn genomen
     4. Panden: het verkopen van verhandelbaar vastgoed
1. Riolering
Door de afschrijvingstermijnen te verkorten neemt de kasstroom vanuit riolering toe. Dit besluit is eind 2018 genomen.
Het GRP is eind 2019 herzien en in het GRP is het investeringsvolume opgenomen. We gaan uit van een gemiddeld investeringsvolume van € 6,3 mln waarbij we nu voorzien
dat dit volume in 2020 en 2021 iets lager uitpakt.
                                                          1e Begrotingswijziging 2021 Gemeente Bergen op Zoom                                                          101
</pre>

====================================================================== Einde pagina 101 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 102 ======================================================================

<pre>  Bedragen x € 1.000.000
                                 2019       2020     2021      2022      2023       2024      2025      2026
  Investeringen Begroting 21     € -4,2     €-5      € -6,3    € -6,3    € -6,3     € -6,3    € -6,3    € -6,3
  Investeringen na 1e Begrw      € -4,2     €-4      € -5,0    € -6,3    € -6,3     € -6,3    € -6,3    € -6,3
2. Algemene dienst
Het effect van de algemene dienst op de schuldenlast valt in 2 componenten uiteen, te weten de investeringen en de onttrekkingen aan de reserves en voorzieningen.
2a. Investeringen algemene dienst
Bij de begroting 2019 is het besluit genomen om vanaf de begroting 2019 het investeringsvolume te beperken tot het niveau van de afschrijvingen. Hiervoor zijn de
moederkredieten ingevoerd tot een totaal bedrag van € 8,5 miljoen. In de Begroting 2021-2024 zijn de moederkredieten met 1 mln verlaagd. Voor de investeringen in het
onderwijs zijn in de Begroting 2021-2024 de investeringen op basis van een beleidsarm IHP opgenomen.
We constateren al een aantal jaren dat er vertraging optreedt bij uitvoering van investeringen. Om die reden verwachten wij dat de investeringen in 2020 en 2021 hoger
uitvallen dan het bedrag van € 7,5 miljoen van de moederkredieten.
In de 1ste Begrotingswijziging 2021 is het beleidsrijk IHP verwerkt. In onderstaande tabel zijn deze verwerkt. Die vallen fors lager uit dan het beleidsarme IHP. Enerzijds doordat
scholen zelf mee investeren, anderzijds doordat bepaalde scholen doorgedecentraliseerd worden waarbij scholen vanuit de gemeente een vergoeding ontvangen, bestaande
gebouwen overnemen en nieuwe investeringen zelf financieren.
  Bedragen x € 1.000.000
                                 2019       2020      2021        2022        2023       2024       2025       2026
  Investeringen Begroting 21     € - 11     € - 11    € - 18      € - 14      €- 12      €- 12      €- 12      €- 12
  Investeringen na 1 Begrw       € - 11     €- 9      € - 15,5    €- 11       € - 7,5    € - 7,5    € - 7,5    € - 7,5
  IHP Begroting 21               €    0     €    0    € - 2,7     € - 2,1     € - 2,6    € - 0,5    € - 2,7    € - 1,8
                                                          1e Begrotingswijziging 2021 Gemeente Bergen op Zoom                                                                102
</pre>

====================================================================== Einde pagina 102 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 103 ======================================================================

<pre>2b. Onttrekkingen aan reserves en voorzieningen / rekeningsaldo
Bij de schatting van het verloop van de schuldenlast dient ook het effect van de onttrekkingen en stortingen aan de reserves en voorzieningen te worden meegenomen.
Daarmee zijn sinds 2019 aanzienlijke bedragen gemoeid, vooral door de negatieve exploitatietekorten en de onttrekkingen ten behoeve van de onderhoudsreserves
(bijvoorbeeld voor de Schelp).
In de rij “Begroting 2021” zijn voor de jaren 2021 t/m 2024 de exploitatietekorten opgenomen uit deze begroting.
Bij de behandeling van de Begroting 2021-2024 is het amendement aangenomen, dat het rekeningresultaat in 2021 minimaal € 0 moet zijn en dat in de Begroting 2022 de
gehele besparing vanuit het Focusakkoord zijnde € 15,9 miljoen verwerkt moet worden. In het onderstaande overzicht is in de rij “Begroting na 1e Begrw” hiermee rekening
gehouden en zijn deze meerjarensaldi voor de jaren 2021-2026 verwerkt.
                                      BedragenX € 1.000.000     2018     2019      2020   2021      2022     2023      2024     2025    2026
                                      Begroting 2021            €-6      € - 16    €-8    € - 12    € - 12   € - 10     €-9      €0      €0
                                      Begroting na 1e Begrw     €-6      € - 16    €-8     €-2       € +4     € +5      € +5    € +5    € +5
3. Gronden
De opbrengst vanuit gronden valt in 2 onderdelen uiteen: de opbrengsten uit de lopende grondexploitaties en de opbrengst vanuit de gronden die we nog in exploitatie moeten
nemen.
Gronden in exploitatie (GREX)
Uit de vastgestelde grondexploitaties (waarbij u over de grootste grondexploitaties twee keer per jaar via de Bestuurlijke Voortgangsrapportage (BVR) wordt geïnformeerd) rolt
onderstaande cijferreeks. Jaarlijks worden bij de jaarrekening de grexen herzien. Voor de schuldenlast is niet de “winst” vanuit een grex van belang maar de kasstroom (saldo
opbrengsten grondverkopen -/- kosten van bouwrijpmaken).
Gronden nog niet in exploitatie genomen (MVA’s)
In 2020 is vanuit de MVA’s Meander 2 in exploitatie genomen. In 2021 wordt Terpen 2 in exploitatie genomen. Naar verwachting zal ook vanaf 2024 Wal 2 in exploitatie komen.
Om die reden wordt er vanaf 2023 daar rekening gehouden met jaarlijks 3 mln opbrengst.
                                                          1e Begrotingswijziging 2021 Gemeente Bergen op Zoom                                                            103
</pre>

====================================================================== Einde pagina 103 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 104 ======================================================================

<pre>                                                                     2019     2020    2021  2022     2023    2024     2025    2026
                                             Bedragen X € 1.000.000
                                             Begroting 21 Grex         0        5      7      12       1       6        2       2
                                                            Mva’s      0        0      0      0        3       3        3       3
                                             Na 1e Begrw Grex          0        5      7      12       1       6        2       2
                                                            Mva’s      0        0      0      0        3       3        3       3
4. Vastgoed
In 2020 is er een forse positieve opbrengst door de overdracht van een kavel aan de Provincie welke opbrengst eerder, gedeeltelijk, was ingeschat in 2025. In 2022 vindt de
overdracht van de scholen van ABBO plaats ivm doordecentralisatie vanuit uitwerking IHP.
Voorlopig is de inschatting die gemaakt is bij de Begroting 2021 van de positieve kasstromen uit de verkopen van het overige vastgoed (niet onderwijs) overgenomen. Dit is
niet gelijk aan de “winst” bij verkoop van vastgoed, omdat het vastgoed nog een boekwaarde. kan hebben. Voor de schuldontwikkeling is het verkoopbedrag de positieve
kasstroom. De “winst” is het verschil tussen het verkoopbedrag en de boekwaarde.
                                                                     2019     2020    2021  2022     2023    2024     2025    2026
                                             Bedragen X € 1.000.000
                                             Begroting 21             0,5       5      1      1        1       1        1       1
                                             Na 1e Begrw              0,5       5      1     4,5       1       1        1       1
                                                          1e Begrotingswijziging 2021 Gemeente Bergen op Zoom                                                           104
</pre>

====================================================================== Einde pagina 104 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 105 ======================================================================

<pre>Resumé
Bovenstaande leidt tot de volgende inschatting van de ontwikkeling van de schuldenlast/schuldquote
                                    Ontwikkeling Schuldquote
  120,0%
  110,0%
  100,0%
   90,0%
   80,0%
   70,0%
   60,0%
              2019       2020         2021    2022       2023         2024         2025        2026
                   Schuldquote begroting 2021       Schuldquote begroting 2021 na 1e wijziging
We verwachten dat de schuldquote, eind 2020 licht lager zal zijn dan in 2019, in 2021 ongeveer gelijk blijft maar daarna stevig zal dalen. Belangrijkste voorwaarden hiervoor
zijn dat de gestelde doelen uit het Focusakkoord worden behaald en de opbrengsten bij het grondbedrijf worden gerealiseerd.
                                                      1e Begrotingswijziging 2021 Gemeente Bergen op Zoom                                                                 105
</pre>

====================================================================== Einde pagina 105 =================================================================

<br><br>