<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>IUP Openbare Ruimte 2016-2019</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Integraal Uitvoeringsprogramma Openbare Ruimte, definitief                 R-MRM/2016/1837
                                                           Pagina 2 van 49
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Integraal Uitvoeringsprogramma Openbare Ruimte, definitief                     R-MRM/2016/1837
Voorwoord
In 2011 is het plan Integraal Beheer Openbare Ruimte (IBOR) (R-MRM/2011/1358)
opgesteld. Er zijn toen interactieve sessies gehouden met de gemeenteraad en één met de
wijk en dorpsraden. Beiden vonden dat alle gebieden minimaal aan beeldkwaliteit B moesten
voldoen en de dorpskernen en toeristische/recreatief/healthcampus zelfs aan beeldkwaliteit
A. Op grond van de beschikbare middelen in de begroting is bepaald dat overal beeldkwaliteit
B wordt aangehouden wat tot heden nog steeds het beleid is. Welke kwaliteit behoord bij
beeldkwaliteit B hebben we vastgelegd in een schouwboekje (R-MRM/2011/1897). Deze zal
bij het Integraal Uitvoeringsprogramma openbare ruimte (IUP) straks ook raadpleegbaar zijn.
Voor het technisch wegenbeheer is kwaliteit B in de afgelopen jaren moeilijk haalbaar
gebleken. In de vergadering van 30 mei 2013 heeft de raad bepaald dat de kwaliteit op dat
moment minimaal moet worden vastgehouden op basis van een jaarlijks beschikbaar budget
van € 1.050.000. Inmiddels is de kwaliteit zodanig verbetert dat deze nu ook gemiddeld B is.
Alle beleidsdocumenten die voor het IBOR relevant zijn actueel en up-to-date. Dit IUP geeft
nog eens een totaaloverzicht van de relevante beleidsdocumenten en de daarmee gemoeide
middelen. Uiteindelijk met de bedoeling om een overzicht te geven welke
(onderhouds)werkzaamheden de komende twee jaar daadwerkelijk tot uitvoer komen en
welke werkzaamheden de twee daarop volgende jaren zijn gepland. Dit met uitzondering van
het wegbeheer. Dit wordt iedere twee jaar na de visuele inspectie opnieuw bepaald.
In het IUP zijn alle uitbreidingswerken opgenomen en alle projecten die verbetering van het
functioneren en de leefbaarheid van de openbare ruimte tot doel hebben. Naast technische
eisen vanuit het oogpunt van beheer spelen ook (functionele) wensen van bewoners,
bedrijven, bestuur, gemeente Boxmeer zelf en van wijk- en dorpsraden een belangrijke rol.
Uitgangspunt blijft een veilige inrichting van de openbare ruimte en goed onderhoud. Goed
onderhoud verlengt de levensduur en maakt het mogelijk investeringen verantwoord uit te
stellen.
Naast de concrete uit te voeren maatregelen op korte termijn is in deze IUP rapportage ook
aandacht voor ontwikkelingen en trends die mogelijk consequenties hebben voor de inrichting
en het beheer van de openbare ruimte op de (midden)langere termijn. Daarbij te denken aan
de ruimtelijke adaptatie ten gevolge van klimaat verandering en ouderen die langer thuis
wonen. Ook de revitalisatie opgave van de openbare ruimte door gewijzigd gebruik enerzijds
en anderzijds door het bereiken van het einde van de technische levensduur, wordt
toegelicht. Tot slot kennen we de Participatiesamenleving waarbij burgerparticipatie in beheer
en onderhoud van de openbare ruimte steeds meer gemeengoed wordt.
                                                           Pagina 3 van 49
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Integraal Uitvoeringsprogramma Openbare Ruimte, definitief                 R-MRM/2016/1837
                                                           Pagina 4 van 49
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Integraal Uitvoeringsprogramma Openbare Ruimte, definitief                                                    R-MRM/2016/1837
Inhoudsopgave
Voorwoord ............................................................................................................ 3
Inhoudsopgave ..................................................................................................... 5
1.          Het IUP Openbare Ruimte. ......................................................................... 7
1.1.        Doelstelling. ............................................................................................... 7
1.2         Kader. ......................................................................................................... 7
2.          Procedure. .................................................................................................. 9
2.1         Criteria. ...................................................................................................... 9
2.2         Prioritering. ................................................................................................ 9
2.3         Presentatie. ................................................................................................ 9
2.4         Besluitvorming. ........................................................................................ 10
2.5         Communicatie. .......................................................................................... 11
2.6         Voortgangsbewaking. ............................................................................... 11
3.          IUP 2016 - 2019 ....................................................................................... 13
3.1.        Wegbeheer. .............................................................................................. 13
3.1.1.      Technisch beheer. .................................................................................... 13
3.1.1.      Verzorgend beheer. .................................................................................. 15
3.2.        Groenvoorzieningen en bomen. ................................................................ 16
3.2.1.      Openbaar groen. ....................................................................................... 16
3.2.2.      Boombeheer. ............................................................................................ 17
3.2.3.      Bermbeheer. ............................................................................................. 18
3.2.4.      Slootbeheer. ............................................................................................. 19
3.2.5.      Speeltoestellen. ........................................................................................ 19
3.3.        Duurzaamheid. ......................................................................................... 20
3.4.        Riolering. .................................................................................................. 22
3.6.        Natuur en landschap. ............................................................................... 24
3.7.        Verkeer en vervoer. .................................................................................. 25
3.8.        Openbare verlichting. ............................................................................... 27
3.9.        Herinrichting openbare ruimte. ................................................................ 28
3.10.       Gemeentelijke projecten. ......................................................................... 28
3.11.       Projecten Derden. ..................................................................................... 29
3.12.       Nutsbedrijven. .......................................................................................... 30
3.13.       Projecten andere overheden. .................................................................... 30
3.14.       Financiën. ................................................................................................. 30
4.          Nieuwe ontwikkelingen en trends. ........................................................... 33
4.1.        Ruimtelijke adaptatie. .............................................................................. 33
4.1.2.      Masterplan Water. .................................................................................... 36
4.2.        “Kijk eens door de ogen van de oudere”. .................................................. 40
4.3.        Participatiesamenleving in relatie met de openbare ruimte. ..................... 41
4.4.        Revitalisatie opgave van de openbare ruimte. .......................................... 42
5.          Samenvatting ........................................................................................... 45
5.1.        Conclusie. ................................................................................................. 45
5.2.        Aanbevelingen. ......................................................................................... 46
Bijlage 1.             Lijst onderhoud wegen 2016 – 2017 ............................................... 49
                                                           Pagina 5 van 49
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Integraal Uitvoeringsprogramma Openbare Ruimte, definitief                 R-MRM/2016/1837
                                                           Pagina 6 van 49
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>Integraal Uitvoeringsprogramma Openbare Ruimte, definitief                       R-MRM/2016/1837
1.          Het IUP Openbare Ruimte.
Het IUP Openbare Ruimte is ontwikkeld om een overzicht te geven van alle IBOR
beleidsvelden welke jaarlijks worden vertaald in werken en projecten in de openbare ruimte
die in uitvoering of in voorbereiding zijn of komen. De werken en projecten worden
aangedragen vanuit verschillende beheerdisciplines. De beheerders van de verschillende
taakvelden wegen, riool, groen, verlichting en natuur beheren de openbare ruimte en zijn
met name verantwoordelijk voor de inbreng van werken en projecten vanuit hun beleidsveld.
Bij alle werken en projecten worden de technische en functionele eisen en wensen
geïnventariseerd en op elkaar afgestemd. Daarnaast worden de beschikbare financiële
middelen in de afwegingen betrokken. Zo ontstaat een overzicht van werken en projecten
waarbij integrale afweging en afstemming heeft plaatsgevonden.
1.1. Doelstelling.
Het IUP is het instrument om het groot onderhoud en de aanleg van nieuwe openbare ruimte
efficiënt en planmatig uit te voeren. Het IUP zorgt voor een integrale uitvoeringsplanning van
deze werkzaamheden binnen het beschikbaar gestelde budget. Het IUP is opgesteld om
meer inzicht te geven in de samenhang van de verschillende beheerdisciplines. Daarnaast is
het een communicatie instrument zowel richting de politiek maar zeker naar de burgers en
bedrijven om inzichtelijk te maken wat van de gemeente mag worden verwacht op het gebied
van IBOR en welke werken de komende jaren tot uitvoer komen.
Het IUP heeft de volgende doelstellingen:
       Tegengaan van kapitaalvernietiging;
       Efficiënte inzet van financiële middelen;
       Juiste afstemming en afweging van de uit te voeren maatregelen;
       Beperking van overlast voor burgers en bedrijven;
       Duidelijk overzicht van alle grote en ingrijpende maatregelen in de openbare ruimte;
       Het IUP geeft inzicht in de eerste twee jaar en een doorkijk voor de komende vier
            jaar.
1.2         Kader.
De in het IUP opgenomen werken zijn veelal projecten die voortvloeien uit het technisch op
peil houden van de openbare ruimte. Dit om kapitaalvernietiging te voorkomen. Een deel
wordt gevormd door inrichtingsplannen ten behoeve van in- en uitbreidingen hoofdzakelijk
ten behoeve van woningbouw. Het kader waarbinnen de beheerwerkzaamheden ( technisch
onderhoud) uitgevoerd moeten worden is vastgelegd in diverse beheerplannen o.a.
wegenbeheer, groenbeheer, verlichting, boombeheerplan, verkeersveiligheidsplan, Verbreed
Gemeentelijk Rioleringsplan, waarin ook de financiële middelen geregeld zijn. De in- en
uitbreidingsplannen worden gefinancierd door het Grondbedrijf en in een incidenteel geval
door een externe partij.
Het IUP wordt om de twee jaar geactualiseerd. Daarbij is het taakveld wegbeheer leidend.
Hier is immers de kans op kapitaalvernietiging het grootst. Uitstel van technisch noodzakelijk
onderhoud kan tot hoge (vervangings)kosten leiden. Op basis van de tweejaarlijkse visuele
inspectie wordt het technisch noodzakelijk onderhoud vanuit wegbeheer gepland. Vanaf dat
moment kan het proces tot opstellen en actualiseren van het IUP worden opgestart. Op basis
van de opgestelde principe planning kent het IUP-planproces dan een doorlooptijd van ca. 20
weken.
Concreet heeft dit tot gevolg dat de eerste twee jaar bestaan uit werkzaamheden en
projecten die normaal gesproken ook daadwerkelijk binnen deze periode tot uitvoer komen.
De twee daarop volgende jaren geven inzicht in de voorgenomen projecten. Na de cyclische
visuele inspectie van de wegen wordt na twee jaar het IUP geactualiseerd.
                                                           Pagina 7 van 49
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>Integraal Uitvoeringsprogramma Openbare Ruimte, definitief                 R-MRM/2016/1837
                                                           Pagina 8 van 49
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>Integraal Uitvoeringsprogramma Openbare Ruimte, definitief                       R-MRM/2016/1837
2.          Procedure.
In dit hoofdstuk wordt toegelicht op welke wijze het IUP tot stand is gekomen.
2.1         Criteria.
Niet alle werkzaamheden worden opgenomen in het IUP. Daarom zijn criteria opgesteld
waaraan een IUP-project moet voldoen. Projecten die in het IUP worden opgenomen zijn:
       Werkzaamheden waarbij de gemeente Boxmeer een betrokken partij is;
       Werkzaamheden waarvan de uitvoering uit technisch oogpunt noodzakelijk is;
       Reconstructies en/of renovatiewerkzaamheden van redelijke omvang;
       Maatregelen, waarbij sprake is van functionele wijzigingen van de openbare ruimte;
       Werkzaamheden die door de wijk- en dorpsraden als noodzakelijk of gewenst zijn
            aangedragen en bestuurlijk zijn geaccordeerd.
       De werkzaamheden moeten plaatsvinden in de openbare ruimte.
2.2         Prioritering.
De verschillende beheerdisciplines (weg-, groen-, rioolbeheer, natuur en openbare
verlichting) en diverse externe partijen (woningbouwcorporaties, nutsbedrijven, waterschap,
provincie e.d.) werken met meerjarenplanningen. Deze worden met elkaar vergeleken en op
elkaar afgestemd. Ook wordt bij het plannen van werkzaamheden rekening gehouden met de
grootschalige (in- en uitbreidings-)plannen die door andere gemeentelijke afdelingen worden
voorbereid.
Vaak blijken hierbij jaarschijven niet met elkaar overeen te komen en moet een afweging
worden gemaakt. De gemeente streeft ernaar aanleg van en onderhoud aan de openbare
ruimte volgend te laten zijn aan bouwactiviteiten en grootschalige renovaties van derden.
Hiermee wordt voorkomen dat schade wordt veroorzaakt aan de pas vernieuwde openbare
buitenruimte.
In nauw overleg met alle betrokken partijen worden de afwegingen gemaakt en wordt
besloten in welke jaarschijf een project op het IUP wordt geplaatst. Criteria die de prioriteit
beïnvloeden zijn:
      Hoge prioriteit
       de veiligheid van de huidige voorziening komt in gevaar;
       veranderingen in wet- en regelgeving vragen om aanpassing;
       er is sprake van dreigende kapitaalsvernietiging;
       er zijn financiële middelen beschikbaar.
      Lage prioriteit
       de huidige voorziening is functioneel: de belevingswaarde vraagt een aanpassing;
       externe partijen vragen om het project uit te stellen.
2.3         Presentatie.
Van sommige projecten is minder concreet aan te geven wanneer de werkzaamheden buiten
kunnen starten. Dit betreft de ontwikkelingsprojecten en alle projecten die niet zijn
opgenomen in de eerste twee jaarschijven. Voor deze projecten staat de ‘start uitvoering’
nog niet vast. Hiermee kan nog geschoven worden. Van alle projecten wordt een ‘paspoort’
gemaakt. Hierin wordt opgenomen wat er gaat gebeuren, wie de initiatiefnemer is en
wanneer de werkzaamheden worden uitgevoerd. Het paspoort zal gekoppeld worden aan een
digitale kaart.
                                                           Pagina 9 van 49
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>Integraal Uitvoeringsprogramma Openbare Ruimte, definitief                                           R-MRM/2016/1837
Doel is om alle projecten weer te geven op een digitale kaart welke kan worden geraadpleegd
via het gemeentelijk GISportaal. Hiermee is alle info voor iedereen beschikbaar en kan dit
ook naar buiten worden ontsloten. Hieronder een weergave zoals dat vanuit het GISpotaal
kan worden gepresenteerd.
                          Fig. 1: Uitsnede IUP testpagina GISportaal gemeente Boxmeer d.d. 7-6-2016.
Voor inwoners zal het IUP ook raadpleegbaar worden op de website van de gemeente
Boxmeer.
2.4         Besluitvorming.
Het IUP wordt opgesteld door de afdeling Openbare Werken van de sector Ruimte. Het
concept-IUP wordt met alle betrokken disciplines besproken en daarna, ter besluitvorming
voorgelegd aan het College van Burgemeester en Wethouders. Na deze besluitvorming wordt
het IUP ter kennisneming aangeboden de wijk- en dorpsraden en de gemeenteraad.
In deze besluitvorming worden de projecten betreffende in- en uitbreidingsplannen formeel
niet meegenomen. Omdat deze projecten nagenoeg altijd een relatie met de openbare ruimte
hebben worden ze wel in het IUP opgenomen. Deze projecten worden voor besluitvorming
apart voorgelegd aan het College en raad vanuit het grondbedrijf.
                                                           Pagina 10 van 49
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>Integraal Uitvoeringsprogramma Openbare Ruimte, definitief                       R-MRM/2016/1837
2.5         Communicatie.
In de gemeente Boxmeer is inspraak gemeengoed. Het IUP zelf is volgens de
inspraakverordening niet inspraakplichting. De wijk- en dorpsraden spelen in deze echter een
belangrijke rol als klankbord. Zij signaleren knelpunten en vervullen de functie van
klankbord.
Het IUP wordt eenmaal per twee jaar opgesteld. Door de wijk- en dorpsraden in dit proces te
betrekken is het mogelijk om de wensen en/of klachten die verder gaan dan een kapotte
lichtmast of een scheve stoeptegel, integraal mee te wegen binnen de technische noodzaak
van de projecten en de beschikbaar middelen. Nu komen vanuit alle wijk- en dorpsraden
regelmatig vragen die in dit proces een plek zouden moeten hebben. Door dit eenmaal per
twee jaar te inventariseren wordt dit proces beter gestructureerd.
Bij het opstellen van dit IUP is aan alle wijk- en dorpsraden input gevraagd. In het formulier
R-BR/2016/234 zijn alle verzoeken en reacties hierop opgenomen. Deze lijst heeft gediend
als input voor het opstellen van de diverse beleidsdocumenten en het uiteindelijke IUP.
Hoe om te gaan met communicatie bij werkzaamheden is in 2010 een communicatieprotocol
openbare ruimte opgesteld. Dit protocol is een leidraad voor communicatie bij gemeentelijke
werkzaamheden in de openbare ruimte. Dit betreft zowel planvorming alsook uitvoering.
Aangezien die werkzaamheden verschillend zijn in intensiviteit en een andere beleving tot
gevolg kunnen hebben, is de communicatie afgestemd naar verschillende situaties. Nu het
IUP als communicatie instrument is ontwikkeld is het communicatieprotocol hierop aangepast
(R-MRM/2016/1952).
2.6         Voortgangsbewaking.
De uitvoering van werken is en blijft een dynamisch proces. Door het constant blijven volgen
van de projecten tijdens de voorbereiding en uitvoering wordt een goed inzicht verkregen in
het uiteindelijke resultaat, de kosten en de subsidies.
In het IUP wordt een gepland startjaar van uitvoering genoemd. Doch door diverse invloeden
kan het noodzakelijk zijn incidenteel de planning bij te stellen. Hierbij moet worden gedacht
aan: gewijzigde inzichten, vertraagde (vergunningen-)procedures, inspraak, veranderende
wetgeving, bestuurlijke besluitvorming, besluitvorming bij derden, etc.. Indien een dergelijke
situatie zich voordoet wordt hiervan in de periodieke voortgangsrapportages melding
gemaakt.
Afwijkingen in planning en financiën worden in aan het College gerapporteerd. In deze
rapportage worden de volgende meldingen behandeld:
       Stadium waarin de projecten zich bevinden;
       Afwijkingen ten aanzien van de planning en voortgang;
       Afwijkingen ten aanzien van de financiën en de dekking.
Projecten van externe partijen en het grondbedrijf zijn alleen ter informatie opgenomen.
Hierover vindt geen rapportage plaats vanuit het IUP.
                                                           Pagina 11 van 49
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>Integraal Uitvoeringsprogramma Openbare Ruimte, definitief                  R-MRM/2016/1837
                                                           Pagina 12 van 49
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>Integraal Uitvoeringsprogramma Openbare Ruimte, definitief                             R-MRM/2016/1837
 3.         IUP 2016 - 2019
Zoals al aangegeven zal IUP bestaan uit een projectenlijst die een doorkijk maakt naar de
komende vier jaar. Deze lijst wordt om de twee jaar geactualiseerd.
Dit IUP geeft inzicht in de projecten die de komende vier jaren zijn gepland. De projecten
opgenomen in de jaarschijf 2016 en 2017 zijn concreet en derhalve grotendeels uitvoerbaar.
De projecten in de jaarschijf 2018 en 2019 behoeven nog onderzoek en voorbereiding
waardoor het exacte jaar van uitvoering nog niet zeker is. Meer jaarschijven opnemen is niet
wenselijk omdat dit verwachtingen schept die mogelijk niet nagekomen kunnen worden. Om
toch continu inzicht te blijven houden in de projecten die voor de middellange termijn
gepland zijn, wordt voor 2018 een nieuw IUP opgesteld.
3.1. Wegbeheer.
Het onderhoud wegen is op te delen in het technisch beheer waarbij de feitelijke
onderhoudskwaliteit maatgevend is. Deze is vastgesteld op kwaliteitsniveau B.
Daarnaast kennen we het verzorgend beheer. Daarbij is het onderhoudsniveau vastgesteld op
beeldkwaliteit B. Hierbij gaat het de toegestane vervuiling van de verhardingen.
3.1.1.                 Technisch beheer.
Voor het bepalen van het grootonderhoud wegen is in oktober/november 2015 de
tweejaarlijkse weginspectie uitgevoerd. Daarbij is de kwaliteit van alle verhardingen in de
gemeente Boxmeer middels een globale visuele weginspectie in beeld gebracht. Op basis van
de inspectie blijkt dat de gemiddelde kwaliteit gestegen is naar het vastgestelde niveau B.
                                            Tabel 1: : Kwaliteit onderhoud wegen 2015.
Uit bovenstaande tabel blijkt dat het voldoende is gesteld met de kwaliteit van de
verhardingen. In een normale verdeling bevindt zich 5 tot 10 procent van het areaal in
slechte staat. In bovenstaande blijkt dat 9 procent van het beheerareaal de richtlijn heeft
gepasseerd en binnen twee jaar groot onderhoud nodig is. Ten opzichte van 2014 is de
kwaliteit van verhardingen flink verbeterd. In 2014 was circa 9 procent achterstallig, nu is dat
teruggebracht naar zo’n 5 procent. Het percentage wat ‘zeer goed’ scoort is afgenomen van
42 procent in 2013 tot 25 procent in 2015.
                                                           Pagina 13 van 49
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>Integraal Uitvoeringsprogramma Openbare Ruimte, definitief                                              R-MRM/2016/1837
            omschrijving                    Inspectie 2012            Inspectie 2013/2014       Inspectie nov. 2015
    Oppervlakte totaal                       2.236.634 m2                   2.348.388 m2            2.338.165 m2
    Oppervlakte asfalt                       1.430.937 m2                   1.471.891 m2            1.461.516 m2
    Oppervlakte elementen                      805.697 m2                    876.497 m2              859.079 m2
    Percentage kwaliteit D                          12 %                        9%                       5%
    Percentage kwaliteit C                           4%                         4%                       4%
    Percentage kwaliteit B                          14 %                        10 %                     7%
              Tabel 2: Vergelijking hoeveelheden en de kwaliteit van de verhardingen van de afgelopen jaren.
Het valt op dat de kwaliteit van de verhardingen de afgelopen jaren is verbetert. Hiervoor
kan de volgende verklaring worden gegeven:
      - De afgelopen jaren heeft er veel onderhoud aan asfaltverhardingen plaatsgevonden en
            met name in het buitengebied. Hier zijn in verhouding met binnen de bebouwde kom
            de onderhoudsmaatregelen voordeliger omdat er geen of veel minder aanpassingen
            aan goten en aanliggende verhardingen nodig zijn;
      - Verder zijn veel oppervlakte behandelingen uitgevoerd met als doel om het
            schadebeeld rafeling te verhelpen. De daarbij gehanteerde onderhoudsmaatregel heeft
            een levensduur van 5 tot 9 jaar. Met name voor de stille wegdekken wordt de
            levensduur met deze maatregel verlengd. Deze maatregel kan niet onbeperkt worden
            toegepast wat tot gevolg heeft dat op termijn hogere kosten zullen optreden voor het
            vervangen van de deklagen (frezen en opnieuw een asfaltdeklaag aanbrengen). Het
            effect op de kwaliteit is uit tabel 2 duidelijk af te lezen.
      - Voor de elementenverhardingen zijn de lokale schades aangepakt middel het inzetten
            van een stratenmakers ploeg. Door een gedegen voorbereiding is deze ploeg zeer
            effectief ingezet en zijn de ernstige schades fors afgenomen.
      - Tot slot is het zo dat de afgelopen winters erg zacht waren waardoor er geen extra
            schade is ontstaan ten gevolge van de vorst.
Uitstel van onderhoud aan stille wegdekken lijdt tot snelle rafeling en verdwijnen deklaag. De
landelijk gehanteerde onderhoudsmaatregel is na gemiddeld 7 à 8 jaar vervangen dunnen
deklaag en na 15 jaar vervangen tussen- en deklaag. Tussentijds klein onderhoudsvakken
met SMA 0/6. In Boxmeer hanteren we als onderhoudsmaatregel een oppervlakte
behandeling.
                        Fig. 2: Bron M+P adviseurs, presentatie geluid in stedelijke omgeving Rotterdam.
De komende jaren wordt een piek verwacht op het onderhoud aan de stille wegdekken. Dit
zal een negatief effect hebben op de kwaliteit van het totale areaal wegen.
Op basis van de vastgestelde beheerstrategie op 30 mei 2013 is jaarlijks € 1.050.000
benodigd voor het technisch onderhoud aan de verhardingen. De uit te voeren
onderhoudsmaatregelen voor 2016 en 2017 zijn weergegeven in bijlage 1. De grotere werken
worden opgenomen in het IUP.
                                                           Pagina 14 van 49
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>Integraal Uitvoeringsprogramma Openbare Ruimte, definitief                                                   R-MRM/2016/1837
Naast de grotere werken wordt ook regulier onderhoud verricht zoals kleine herstratingen,
reparaties zit in budget van € 1.050.000.
Verder kennen we ook nog het onderhoud bermen inclusief. Deze taken worden enerzijds
door onze eigen buitendienst uitgevoerd en aan diverse aannemers uitbesteed en zijn niet in
het IUP opgenomen. Voor het verleggen van bermen ter behoeve van de afwatering is
jaarlijks € 60.000 beschikbaar.
3.1.1.                 Verzorgend beheer.
Ook hiervoor is het onderhoudsniveau vastgesteld op beeldkwaliteit B. Dit betekend dat er
enige form van vervuiling middels zwerfafval, natuurlijkafval en onkruid op verhardingen mag
bestaan. Het schouwboek integrale beeldkwaliteit (R-MRM/2011/1897) geeft duidelijk aan
welk niveau hiermee wordt bedoeld.
Ondanks het reeds jaren aangekondigde voornemen om het gebruik van chemische
bestrijdingsmiddelen terug te dringen kwam het besluit om per 30 maart 2016 het gebruik te
verbieden onverwacht. De verwachting was dat het definitieve besluit de markt nog ruimte
zou bieden om in te spelen op dit besluit. Dit besluit houd in dat ook de gemeente Boxmeer
per 1 april over is gegaan op niet chemische onkruidbestrijding op verharding. In de
overeenkomst met de aannemer (Europese aanbesteding) was reeds rekening gehouden met
het mogelijk verbod op chemische middelen. Dit heeft wel tot gevolg gehad dat de
onderhoudskosten met € 84.400 zijn gestegen naar € 298.700. Het betreft hier reguliere
beheertaken die niet in het IUP worden opgenomen.
                                                         Fig. 3: vastgesteld onderhoudsniveau verhardingen (schouwboek)
                                                                 Pagina 15 van 49
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>Integraal Uitvoeringsprogramma Openbare Ruimte, definitief                                        R-MRM/2016/1837
3.2. Groenvoorzieningen en bomen.
Naast het openbaar groen en de bomen is onderhoud te onderscheiden aan de natuur,
landschap, bermen en sloten. Het betreft hier hoofdzakelijk bestendig dagelijks beheer
waarbij o.a. de Flora- en Faunawet van belang is. Het is een kaderwet betreffende de
duurzame instandhouding van wilde planten en dieren in Nederland. Het college heeft de
gedragscode "Bestendig beheer en onderhoud groenvoorzieningen", opgesteld door de
vereniging Stadswerk Nederland, van toepassing verklaard waardoor het mogelijk is op een
verantwoorde wijze projecten voor te bereiden en werkzaamheden uit te voeren. Een door
het ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie goedgekeurde gedragscode
geldt voor 5 jaar voor alle in de gedragscode beschreven werkzaamheden.
De gedragscode Flora en Faunawet van de Stichting Stadwerk Nederland is goedgekeurd d.d.
29 oktober 2014 en is geldig tot 29 oktober 2019.
Bestendig beheer wordt niet opgenomen in het IUP omdat dit reguliere beheertaken betreft
binnen de vastgestelde beleidskaders wat geen aanpassingen van de inrichting tot gevolg
heeft.
                              Fig. 4: uitsnede beheerkaart groenbeheer, speeltoestellen en bomen.
3.2.1.                 Openbaar groen.
Het totale areaal openbaar groen omvat 776.722 m2. In figuur 5 is weergeven waaruit dit is
opgebouwd. Het beheer wordt grotendeels uitgevoerd door IBN waarvoor in de begroting een
budget beschikbaar is van € 540.000.
                        Oppervlak openbaar
                             groen m2
 Bosplantsoen                 106990
 Heesters verjongen            42459
 Heesters afzetten             55500
 Bodembedekkers                46504
 Hagen                         19310
 Blokhagen                     11805
 Rozen                         9469
 Botanische Rozen              5567
 Vaste planten                 4655
 Halfverharding                16236
 Water                         11738
 Gazon                        446489
 Totaal oppervlak             776722
                              Fig. 5: Weergave areaal openbaar groen (binnen de bebouwde kom)
                                                           Pagina 16 van 49
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>Integraal Uitvoeringsprogramma Openbare Ruimte, definitief                                  R-MRM/2016/1837
Ook het openbaar groen wordt onderhouden op beeldkwaliteit niveau B. Figuur 6 laat zien
aan welke eisen het onderhoud moet voldoen.
                                         Fig. 6: beeldkwaliteit beplanting, gazon en hagen.
Het onderhoud van het openbaar groen is contractueel meerjarig weggezet bij het IBN. Voor
het totale groenbeheer binnen de bebouwde kom is jaarlijks € 605.000 beschikbaar. Enkel
grotere aanpassingen aan het openbaar groen worden in het IUP opgenomen.
3.2.2.                 Boombeheer.
Op 19 mei 2016 is het boombeheerplan gemeente Boxmeer 2016-2025 door de raad
vastgesteld.
                                       Fig. 7: Verdeling bomenbestand gemeente Boxmeer.
Het totale aantal individuele bomen van de gemeente bedraagt 21.222 stuks (inventarisatie
en boomveiligheidscontrole december 2015). Gemiddeld genomen over Nederland heeft een
gemeente 0,5 boom per inwoner. De gemeente Boxmeer heeft, met in het totaal 28.467
                                                            Pagina 17 van 49
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>Integraal Uitvoeringsprogramma Openbare Ruimte, definitief                                   R-MRM/2016/1837
inwoners (peildatum 31 december 2015), een hoger aantal bomen per inwoner (0,75 boom
per inwoner). Hiermee scoort gemeente Boxmeer dus boven het landelijk gemiddelde.
In totaal staan 11.536 van de bomen in het buitengebied in de gemeente Boxmeer. Dat is
met 54% een ruime meerderheid van de bomen die in het buitengebied staan. De overige
46% van de bomen staan verspreid in de kernen in de gemeente Boxmeer.
Naast het regulier boombeheer is met het vaststellen van het beheerplan ook een meerjarig
investeringsplan voor het vervangen van laanbeplanting vastgesteld.
                                   Tabel 3: vervanging bomen tijdens looptijd IUP 2026-2019.
Hierboven in tabel 3 zijn de vervangingsinvesteringen weergegeven welke jaarlijks bij de
kadernota worden afgewogen en daarna in het IUP worden opgenomen. Daarnaast is
structureel € 144.000 beschikbaar voor het uitvoeren van beheer aan de bomen. Dit budget
wordt met ingang van 2017 structureel met € 20.000 verhoogd. Deze reguliere
onderhoudswerkzaamheden worden niet in het IUP opgenomen.
3.2.3.                 Bermbeheer.
De gemeente Boxmeer beheert 517 kilometer weg waarvan ca. 325 km buiten de bebouwde
kom. De totale lengte wegbermen, buiten de bebouwde kom, komt hiermee op ca. 650 km
en heeft een oppervlakte van ca. 135 ha.
Voor aanvang van de maaiwerkzaamheden wordt het zwerfvuil uit de bermen verwijderd.
In het voorjaar wordt op:
       De doorgaande wegen de eerste meter worden gemaaid en het maaisel afgevoerd.
       De overige wegen de eerste meter gemaaid en blijft het maaisel liggen.
In het     najaar wordt:
           Op de doorgaande wegen de gehele berm gemaaid en het maaisel afgevoerd.
           Op de overige wegen de hele berm gemaaid en blijft het maaisel liggen.
           Bij de bomen en wegmeubilair handmatig bij gemaaid.
Op kruispunten van wegen en langs recreatieve fietspaden wordt drie maal per jaar gemaaid.
                                                           Pagina 18 van 49
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>Integraal Uitvoeringsprogramma Openbare Ruimte, definitief                       R-MRM/2016/1837
Het betreft hier bestendig beheer waarbij de gedragscode "Bestendig beheer en onderhoud
groenvoorzieningen" van toepassing is. Uitvoering vindt grotendeels plaats door de eigen
buitendienst en deels door uitbesteden. Voor het uitbesteden is € 43.200 beschikbaar. Het
betreft hier regulier beheer wat niet in het IUP wordt opgenomen.
3.2.4.                 Slootbeheer.
In het op 13 oktober 2015 door de raad vastgestelde Verbreed Gemeentelijk Riolering Plan
2015-2019 is als ambitievoorstel 7 opgenomen de toenemende betrokkenheid van de
perceeleigenaar.
De zorgplicht hemelwater legt nadrukkelijk een verantwoordelijkheid bij de perceeleigenaar
voor een doelmatige inzameling en verwerking van afvloeiend hemelwater van eigen terrein
(bronaanpak). Pas als de perceeleigenaar hiertoe redelijkerwijs zelf niet in staat is, is de
gemeente of het waterschap aan zet.
Voor het buitengebied vindt de afwatering en waterhuishouding via verschillende niveaus
plaats. Daarbij hebben zowel het waterschap alsook de gemeente en de perceeleigenaren een
belangrijke rol. In de toekomst zal de particulier/perceeleigenaar steeds vaker moeten
bijspringen om droge voeten en een betaalbare rioolheffing te behouden. Hiervoor is
communicatie en overtuigen cruciaal, maar zal in sommige gevallen stimuleren of afdwingen
noodzakelijk zijn.
Ambitievoorstel VGRP 2015-2019.
Voorgesteld wordt om tijdens de aankomende planperiode de communicatie omtrent de
verantwoordelijkheid en het belang van de rol van de perceeleigenaar te intensiveren.
Perceeleigenaren met een significant oppervlak en geschikte gebiedskenmerken worden
actief gestimuleerd om het afvloeiend hemelwater lokaal te verwerken. Gezamenlijk wordt de
wenselijkheid van juridische middelen onderzocht.
Beheer waterlopen in buitengebied.
Dit wordt gerealiseerd door het waterschap, gemeente en perceeleigenaren. Het waterschap
beheerd de A-waterlopen. De B- en C-waterlopen vallen onder beheer bij de gemeente.
De A- en B-watergangen vallen onder de Keur. De Keur is een aanvulling op regels uit de
Waterwet en is van toepassing op de rivieren, beken, sloten, grondwater en waterkeringen
die in beheer zijn bij het waterschap. Maar ook op alle sloten en watergangen die eigendom
zijn van anderen (o.a. agrariërs en tuinders). Dat betekend dat de gemeente jaarlijks voor 15
november 25 km B-watergangen moet hebben geveegd. Daarnaast hebben we 148 km C-
watergangen te beheren. Totaal is hier € 94.000 beschikbaar voor het jaarlijks regulier
beheer wat niet in het IUP wordt opgenomen.
3.2.5.                 Speeltoestellen.
Met het op 29 maart 2012 door de raad vastgestelde speelruimteplan wordt gestreefd naar
kwalitatief en kwantitatief goede speelruimte. Speelruimte waar men vrij met elkaar kan
spelen, sporten en ontmoeten. Het ontmoeten van de verschillende leeftijdsgroepen vormt
een belangrijk doel. Met dit speelruimteplan zijn de inspanningen op het gebied van aanleg,
beheer, onderhoud en financiering te verantwoorden. Om invulling te geven aan het te
voeren beleid is er onder de wijk- en dorpsraden een inventarisatie geweest van de wensen ,
problemen en kansen ten aanzien van speelruimte. De uitkomsten zijn meegenomen in het
formuleren van de condities voor kwalitatief goede speelruimte.
Het voorliggende speelruimteplan geeft het beleid weer voor de wijze waarop men de
komende jaren met de speelruimte in het openbaar gebied om kan gaan. De
                                                           Pagina 19 van 49
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>Integraal Uitvoeringsprogramma Openbare Ruimte, definitief                                                 R-MRM/2016/1837
richtlijnen voor de spreiding van de formele speelplekken houden wel rekening met de
demografische opbouw van een wijk en geven invulling aan de basiskwaliteit van
speelruimte. De voorgestelde aanpassingen zijn met uitzondering van Overloon in overleg
met de wijks- en dorpsraden gerealiseerd. Het beleid is vastgesteld voor de periode 2011-
2021.
                                 Fig. 8: verbeelding verschillende wijzen van speel aanleidingen.
Om de veiligheid van de speelvoorzieningen te kunnen waarborgen worden alle speelplekken
op basis van het attractiebesluit periodiek onderworpen aan een inspectie. Voor het jaarlijks
onderhoud is € 13.000 beschikbaar. Het betreft hier regulier beheer wat niet is opgenomen in
het IUP
3.3. Duurzaamheid.
De gemeente heeft op verschillende wijzen een rol bij het thema duurzaamheid en
verduurzaming. Voor het inrichten en beheer van de openbare ruimte ligt naast de
vaktechnische invulling het zwaarte punt op klimaat adaptatie.
In paragraaf 4.1 wordt hier extra aandacht aan besteed. De recente wateroverlast in
verschillende dorpen maar zeker in Boxmeer op 2 juni jl 2016 heeft de noodzaak tot
maatregelen nog maar eens extra duidelijk gemaakt.
                                                                   Fig. 9: Afbeelding buienrader 2 juni, 16.20 uur.
                                                           Pagina 20 van 49
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>Integraal Uitvoeringsprogramma Openbare Ruimte, definitief                                   R-MRM/2016/1837
                                    Foto 1: Wateroverlast Boxmeer 2 juni, bron Maasdriehoek.
We werken aan een duurzame samenleving. We willen zelf het goede voorbeeld geven. Dat
betekent dat we gebruik maken van de nieuwste technieken. Materiaalgebruik met de laagste
milieulast is daarbij van groot belang. Met dimmen van de openbare verlichting en het
toepassen van LED-verlichting wordt bijgedragen aan het reduceren van het energieverbruik
en uitstoot van CO2.
Bij wegbeheer kun je denken aan het verwijderen van teerhoudend asfaltgranulaat.
Bij riolering wordt bij voorkeur gekozen voor relining. Het bestaande riool wordt dan voorzien
van een kunststof kous (binnenvoering). Dit is veel goedkoper dan traditioneel vervangen en
geeft minder overlast (sleufloze techniek). Binnen de diverse beheervelden wordt invulling
gegeven aan duurzaamheid. Daarbij worden de ontwikkelingen in de verschillende branches
zorgvuldig gevolgd.
                                         Fig. 10: Voorblad duurzaamheidsplan 2016-2020.
                                                           Pagina 21 van 49
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>Integraal Uitvoeringsprogramma Openbare Ruimte, definitief                       R-MRM/2016/1837
Het duurzaamheidsplan 2016-2020 is ter vaststelling aangeboden aan de gemeenteraad en
wordt behandeld op 30 juni 2016. Naast de watertaken die zijn opgenomen in het
gemeentelijk rioleringsplan (paragraaf 3.4) zijn binnen het duurzaamheidsplan diverse
projecten opgenomen die een relatie met klimaatadaptatie en de openbare ruimte hebben,
zoals: deelname klimaatbesteding Land van Cuijk 2030, tuinvergroeningactie,
geveltuintjesproject, groene schoolpleinen en groenblauw bedrijventerrein.
Komen hier maatregelen uit die direct de inrichting van de openbare ruimte raken en van
enige omvang zijn dan worden ze opgenomen in het IUP.
3.4. Riolering.
Het Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan (VGRP) Boxmeer voor de planperiode 2015-2019 is
op 13 oktober 2015 door de raad vastgesteld. De term verbreed houdt verband met de
wettelijke uitbreiding van de zorgplicht riolering. Volgens de wetgeving heeft de gemeente
Boxmeer drie zorgplichten op het gebied van stedelijk waterbeheer:
       zorgplicht voor inzameling en transport stedelijk afvalwater (Wet milieubeheer)
       zorgplicht voor afvloeiend hemelwater (Waterwet)
       zorgplicht voorkomen structureel nadelige gevolgen van grondwater (Waterwet).
Feitelijk komt het er op neer dat de gemeente vanuit het oogpunt van volksgezondheid en
veiligheid zorgdraagt voor een deugdelijke inzameling, berging, transport en/of lokale
zuivering van stedelijk afvalwater, afvloeiend hemelwater en grondwater. De kans op overlast
dient hierbij te worden beperkt tot maatschappelijk aanvaardbare normen. Deze
taakverantwoordelijkheid geldt alleen indien de burger niet zelf op eigen terrein het hemel-
en grondwater doelmatig kan verwerken.
Wat willen we de komende planperiode 2015-2019 bereiken?
Tot nu toe schreven wij voor onze gemeente op welke doelen wij wilden bereiken in de
komende planperiode. Nu hebben wij de gewenste situatie benoemd waar wij samen met de
andere waterpartners Land van Cuijk samen naar toe willen groeien en dat is vertaald naar
de volgende ambitievoorstellen:
       Afkoppelen, hoe ver gaan we door? In principe alleen daar waar het doelmatig is.
       Innovatie en onderzoek. Innovaties zijn essentieel voor kostenbesparing en
            kwaliteitsverbetering.
       Databeheer. Daar waar kan opschalen en uniformeren.
       Gemalenbeheer, vanaf één beheerlocatie? Zowel gemalenbeheer als beheer
            drukriolering naar een of twee beheersdiensten toegroeien.
       Uitwisseling personele capaciteit. Ter vermindering kwetsbaarheid personeel over de
            gemeentegrenzen uitwisselen.
       Uniformering heffingsmaatstaf? Wordt onderzocht of dit mogelijk is.
       Toenemende betrokkenheid perceeleigenaar. Bevorderen door intensivering van de
            communicatie.
Naast de uitwerking van de bovengenoemde ambitievoorstellen worden uiteraard ook nog de
reguliere onderhoudswerkzaamheden uitgevoerd zodat het stelsel goed blijft functioneren.
Deze bestaan voornamelijk uit het tijdig reinigen van kolken, riolen en gemalen, het
onderhouden van gemalen en drukriolering en het beheren van de afkoppelvoorzieningen.
Het aantal vervangingen blijft, vanwege de goede kwaliteit, de komende planperiode beperkt.
Deze reguliere onderhoudsmaatregelen worden niet opgenomen in het IUP. Grotere
(riolering) werkzaamheden wel.
                                                           Pagina 22 van 49
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>Integraal Uitvoeringsprogramma Openbare Ruimte, definitief                                                      R-MRM/2016/1837
 Nog af te koppelen 27.600m²                                                  €       690.000 2016 en 2017
 Renovatie gemalen Oranjestraat en Mgr.Geurtsstraat                           €        45.000 In Uitvoering
 Afkoppelen Elzendaalcollege                                                  €        90.000 gepland in de zomer en 2017/2018
 Afkoppelen de Peppels                                                        €        20.000
 Watersysteem Weijergracht                                                    €       500.000 uitvoering 2017-2018
 Bypass Veerstraat Klooster Julie Postel                                      €       150.000 afhankelijk toestemming klooster
 Irenestraat                                                                  €       250.000 Herinrichting
 Marijkestraat rioolvervanging                                                €       160.000 volgt bouwprogramma
 Optimaliseren drukriolering verplaatsen gemalen                              €       100.000
 Kerkstraat-Noord fase II                                                     €       130.000 uitvoering eind 2016
 75 pompen vervangen 2016                                                     €        90.000
 3 IBA's vervangen                                                            €        36.000
                                                     Tabel 4: Uitvoering vanuit VGRP.
Klimaatontwikkeling.
Op pagina 21 van het VGRP Boxmeer 2015-2019 is volgende tekst opgenomen: “De
gemeente Boxmeer heeft haar watertaken goed op orde. De afgelopen planperiode is veel
inspanning verricht in het reduceren van de verschillende wateroverlast knelpunten. Zo zijn
de knelpunten bij de Jan Linders, het Maasziekenhuis en de parkeergarage aan de Koorstraat
verholpen. Met behulp van rioolverruimingen en slimme bovengrondse maatregelen en het
afkoppelen van particulier terrein is de gemeente Boxmeer al een goed eind op weg met haar
afkoppeldoelstellingen. Tot op heden is bijna 130.000 m2 van de geplande 175.000 m2
verhard oppervlak afgekoppeld”. Het klimaat is aan het veranderen en leidt o.a. tot grotere
en heftigere buien. De buien van 30 mei 2016 (o.a. Overloon) en 2 juni 2016 (o.a. Boxmeer
en Beugen) heeft dit nog maar eens laten zien.
Het (hemel)watersysteem en de afvalwaterketen moet deze neerslag kunnen verwerken. Het
besef groeit dat dit niet meer uitsluitend met grotere rioolbuizen is op te vangen, maar dat
een integrale aanpak noodzakelijk is. De integraliteit heeft daarbij betrekking op afstemming
binnen de afvalwaterketen als in de openbare ruimte. Dit proces wordt adaptatie aan
klimaatverandering genoemd. In paragraaf 4.1 gaan we hier verder op in.
    Foto 2: 30 mei 2016, Kuluutsheuvel Overloon                       Foto 3: 2 juni 2016, thema klimaat actueler dan ooit!
3.5. Recreatie en toerisme.
De Gemeente Boxmeer is al enige tijd bezig om samenhang te verkrijgen in de ontwikkeling
en het beheer van de disciplines Toerisme en Recreatie waarbij de Maasheggen en het
                                                               Pagina 23 van 49
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>Integraal Uitvoeringsprogramma Openbare Ruimte, definitief                                        R-MRM/2016/1837
Oorlogsmuseum worden gezien als belangrijke dragers. In het op 7 april 2016 door de raad
vastgestelde “Uitvoeringsprogramma Toerisme en Recreatie 2016-2020” geeft de gemeente
aan hoe ze de integrale ontwikkeling, uitvoering en beheer op dit gebied voor de komende
vijf jaar in samenhang wil realiseren. Hierbij is de samenhang is gezocht tussen
Toerisme/Recreatie, bossen en natuur op het gebied van ontwikkeling, realisatie en beheer.
Dit alles binnen de diverse vastgestelde kaders zoals:
       Strategische visie Land van Cuijk;
       de raad heeft kaders gesteld voor het opstellen van het integraal
            uitvoeringsprogramma Maasheggen;
       het bosbeleid waarbij meer accent op recreatief medegebruik wordt gelegd;
       de raadswerkgroep Schaartven 2015 heeft kaders gesteld voor de ontwikkeling van
            het Schaartven;
       de gemeente Boxmeer heeft € 250.000 subsidie beschikbaar gesteld aan het
            Oorlogsmuseum voor de doorontwikkeling en een duurzame exploitatie;
       samen in het Land van Cuijk is het rapport “De identiteit van het Land van Cuijk”
            opgesteld;
       het Regionaal Bureau voor Toerisme is in het leven geroepen ter vervanging van de
            VVV;
       Zowel vanuit de overheid maar ook vanuit het bedrijfsleven. Het beleidsveld Toerisme
            en Recreatie wordt een steeds belangrijkere economische drager.
Doel is om naast de verdere uitwerkingen zoals het integraal uitvoeringsprogramma
Maasvallei/maasheggen, gebiedsontwikkeling Overloon, regionale afstemming en
samenwerking, ook daadwerkelijk zaken te realiseren en invulling te geven aan de kreet, “We
gaan aan de slag”.
In uitvoeringsprogramma Toerisme en Recreatie zijn ook projecten opgenomen die direct een
relatie hebben met de inrichting van de openbare ruimte. Het betreft hier o.a aanleg en
reconstructie van recreatieve fietsroutes. Deze projecten zullen in het IUP worden
opgenomen.
     Projectnr. IUP                          Omschrijving                       Kosten          Jaar van
      Toerisme en                                                                              uitvoering
       Recreatie
              1            Fietspad Sambeeksedijk                                  € 390.000      2017
              2            Fietspad Siberië                                         € 30.000      2016
              4            Fietspad Heldersedijk                                   € 140.000      2016
              6            Voetpad de Vers                                          € 30.000      2016
             17            Heideontwikkeling en afwerking stortplaats              € 150.000      2016
                           Overloon
             18            Heideontwikkeling Hondsbergen                            € 35.000      2016
             24            Bebording herkenning Land van Cuijk              € 25.000 per jaar 2016 / 2017
                           A73/A77
                   Tabel 5: Uitvoeringsprogramma Toerisme en Recreatie 2016 en 2017 opgenomen in IUP.
De jaren 2018 en 2019 kunnen nog niet worden opgenomen omdat voor 2017 geen middelen
beschikbaar zijn voor alle in het uitvoeringsprogramma opgenomen projecten. Bij de
kadernota 2016 zal dan ook een her prioritering moeten plaatsvinden.
3.6. Natuur en landschap.
In de gemeente Boxmeer is de afgelopen jaren veel geïnvesteerd in de ontwikkeling van
natuur- en landschap. Zo is voor het Maasheggengebied het Integraal Gebieds Programma
Maasheggen doorlopen. Momenteel loopt de planproces voor het Uitvoeringsprogramma
Noordelijke Maasvallei. Dit in relatie met het deltaproces Maas en het project koploper
“Oeffeltse Geul”. Dit zal gaan leiden tot projecten welke in het IUP zullen worden opgenomen
                                                           Pagina 24 van 49
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>Integraal Uitvoeringsprogramma Openbare Ruimte, definitief                                       R-MRM/2016/1837
maar zijn nog onzeker en liggen te ver in de toekomst om nu al een plek te krijgen.
Hieronder is een dwarsdoorsnede gegeven van het voorstel project koploper “Oeffeltse Geul”.
      Fig. 11: Doorlatend maken landhoofd (2 openingen) en weerdverlaging, uitzicht vanuit noorden naar zuiden.
Op 12 december 2013 heeft de raad het Bosbeleids- en beheerplan 2014-2024 Gemeente
Boxmeer vastgesteld. Hierin is op uitdrukkelijk verzoek van de raad aan de recreatieve
functie van de gemeente bossen een zwaarder gewicht toe toegekend. De gemeente
Boxmeer beheert de bossen volgens de methode van geïntegreerd bosbeheer. Deze methode
streeft naar een evenwichtige invulling van de functies recreatie, natuur en houtproductie in
de bossen. Het regulier beheer waaronder de houtoogst wordt niet opgenomen in het IUP.
We vindt extra communicatie plaats over de oogst en de daarmee gemoeide overlast.
Om inzicht te krijgen hoe invulling kan worden gegeven aan het vastgestelde bosbeleid heeft
de HAS een afstudeeropdracht gekregen voor het opstellen van een gebiedsvisie “Typisch
Overloon, beleef het zelf”. Het betreft hier geen concrete plannen die zoals ze zijn
weergegeven kunnen worden uitgevoerd, maar het geeft wel een richting en structuur weer.
Hieruit zijn wel concrete project voorstellen tot stand gekomen welke zijn opgenomen in het
Uitvoeringsprogramma Toerisme en Recreatie 2016-2020 (zie paragraaf 3.5). Concrete
projecten zullen in het IUP worden opgenomen.
Naast de bossen en de Maasheggen heeft de gemeente Boxmeer verschillende
landschapselementen en ecologische verbindingszones in beheer. Voor het onderhoud
hiervan wordt zoveel mogelijk samengewerkt met de gebruikers van het landschap. Dat zijn
enerzijds de agrariërs, bewoners en vrijwilligers. Het betreft hier regulier beheer wat niet in
het IUP is opgenomen.
3.7. Verkeer en vervoer.
De gemeenteraad heeft op 11 oktober 2012 het Verkeersveiligheidsplan Boxmeer 2013-2017
en het rapport Wegcategorisering 2012 vastgesteld. Op 30 juni 2016 behandeld de raad ter
vaststelling de tussentijdse evaluatie en actualisatie van het Verkeersveiligheidsplan Boxmeer
2013-2017 (“Veilig op weg?”). De notitie gaat in op:
       de ontwikkeling van de verkeersonveiligheid in Boxmeer aan de hand van de
            ongevallenregistratie, die overigens de nodige beperkingen kent;
       de ontwikkelingen van de wegcategorisering in onze gemeente;
       de stand van zaken van het uitvoeringsprogramma in het VVP;
       de vooruitblik op de komende jaren met een geactualiseerd uitvoeringsprogramma
            infrastructurele maatregelen verkeersveiligheid.
Voor de uitvoering van de nog voor 2016 voorziene maatregelen is een bedrag van € 23.000
geraamd. Voor de maatregelen vanaf 2017 zijn investeringsbedragen van € 100.000 (2017),
€ 134.000 (2018) en € 65.000 (2019) nodig. Dat komt neer op gemiddeld circa € 100.000
per jaar. Het beschikbaar komen van de benodigde middelen wordt jaarlijks afgewogen bij
                                                           Pagina 25 van 49
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>Integraal Uitvoeringsprogramma Openbare Ruimte, definitief                                          R-MRM/2016/1837
het opstellen van de kadernota. Voor 2017 zijn de benodigde investeringen voor verkeer en
vervoer in de kadernota opgenomen. De opgenomen infrastructurele maatregelen zijn
afgestemd in het kader van het IUP.
 Infrastructurele maatregelen verkeersveiligheid                                                        raming
 2016:
 Voortzetting maatregelen herkenbare schoolomgeving                                                       € 3.000
 Maatregelen zichtbaarheid bij VOP’s Raamstraat Boxmeer                                                 € 10.000
 DV-markering Venrayseweg (i.c.m. groot onderhoud)                                                        € 6.000
 Benadrukken 60 km-poort met komportalen Mgr. Geurtsstraat Maashees                                       € 2.000
 Afsluiten Hoogeindseweg tussen Zandsteeg en Heikant voor mvt. m.u.v. best.verkeer, Sambeek               € 2.000
 OFOS R. van Rijnstraat i.c.m. verv. automaat/bekabeling/lantaarns/detectie/deklaag Boxmeer               PM *
 Totaal 2016 (excl. PM)                                                                                € 23.000
 2017:
 Voortzetting maatregelen herkenbare schoolomgeving                                                       € 3.000
 Planvorming snelheidsremmende maatregelen Cuijkseweg-Molenstraat Oeffelt                                PM **
 DV-markering Grotestraat/Prov.weg (i.c.m. groot onderhoud)                                             € 13.000
 DV-markering Overloonseweg/Vierlingsbeekseweg (i.c.m. groot onderhoud)                                 € 14.000
 Gemeentebreed BOR-plan (Bromfiets Op de Rijbaan), deel 1                                               € 70.000
 Overloonseweg Vierlingsbeek: benadrukken bebouwde kom                                                  PM ***
 Totaal 2017 (excl. PM)                                                                                € 100.000
 2018:
 Voortzetting maatregelen herkenbare schoolomgeving                                                       € 3.000
 Gemeentebreed BOR-plan (Bromfiets Op de Rijbaan), deel 2                                               € 30.000
 Rijkevoort DV (middellange termijnmaatregelen)                                                         € 90.000
 DV-markering Mgr. Geurtsstraat (bubeko) Maashees                                                       € 11.000
 Totaal 2018                                                                                           € 134.000
 2019:
 Voortzetting maatregelen herkenbare schoolomgeving                                                       € 3.000
 DV-markering Beugenseweg                                                                                 € 1.000
 Definitieve snelheidsremmer Hagelkruisstraat Beugen                                                      € 5.000
 Maatregelen oversteekbaarheid bij MSD hoek Wim de Körverstraat/Kleine Broekstraat Boxmeer                € 7.000
 Inritconstructie bij firma Havens Maashees                                                               € 7.500
 Plateaus aansluitingen Bergkamp op Raaijweg en inritconstructie bij sporthal Overloon                  € 40.000
 Bliksemschichten Gildestr.-Horsterweg; plein bij school; Kapelstr.-Sleijbergweg Holthees                 € 1.500
 Totaal 2019                                                                                            € 65.000
*      Deze maatregelen en/of versnelde uitvoering daarvan vloeien voort uit de scholenfusie. Er is opdracht
       verstrekt van € 9.500 t.l.v. het algemene voorbereidingskrediet om het plan uit te werken. Er zal een voorstel
       worden aangeleverd voor de raad van 30 juni 2016.
** Afzonderlijk project; eigen traject IVS.
*** Bepalen (aanvullende) maatregelen na uitspraak beroepszaak OM over “bonnenregen”.
               Tabel 6: Geactualiseerd uitvoeringsprogramma infrastructurele maatregelen verkeersveiligheid.
                                                           Pagina 26 van 49
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>Integraal Uitvoeringsprogramma Openbare Ruimte, definitief                                               R-MRM/2016/1837
Enkele maatregelen maken deel uit van een groter project of kennen een eigen traject,
waarvoor een afzonderlijk raadsvoorstel zal worden ingediend en zullen tevens in het IUP
worden opgenomen. Een voorbeeld hiervan is het vervangen van de verkeersregelinstallatie
Spoortstraat/Rembrandt van Rijnstraat. Kredietvotering door raad op 30 juni 2016.
Fig. 12: Ontwerp OFOS kruispunt Spoorstraat/R. v. Rijnstraat.
Onderstaande tabel 6 geeft weer welke infrastructurele maatregelen de komende jaren in het
kader van verkeersveiligheid moeten worden gerealiseerd. De grotere projecten worden
opgenomen in het IUP. Kleinere aanpassingen zoals het herkenbaar maken van
schoolomgevingen niet.
3.8. Openbare verlichting.
In 2012 is het verduurzamen van het areaal verlichting ingezet. Kort samengevat waren de
belangrijkste beleidskeuzes;
  Lamptype                                     toepassen LED-verlichting met kleurentemperatuur 4000K
                                               (neutraal wit).
  Schakelen                                    toepassen nachtverlichting waarbij de nieuwe lampen worden gedimd.
  Verlichting verkeerswegen buiten             niet verlichten, tenzij de veiligheid in het geding komt.
  de bebouwde kom
  Verlichting fietsroutes buiten de            alleen schoolroutes worden verlicht
  bebouwde kom
                                Tabel 7: Beleidskeuzes vigerend beleidsplan Openbare Verlichting.
Het areaal verlichting bestaat uit 6.450 masten en 6.850 lichtpunten. Er zijn inmiddels 1.300
lampen vervangen door LED deels nieuw geplaatst. Inmiddels bestaat 20 % van het areaal
verlichting uit LED. Momenteel is in voorbereiding en uitvoering om 497 LED-armaturen te
plaatsen. Het betreft te plaatsen LED-armaturen in uitbreidingsplannen en LED-armaturen ter
vervanging van bestaande armaturen. Uitvoering hiervan vindt plaats binnen de nog
beschikbare kredieten voor het vigerende beleidsplan. Dit maakt dat het totaal wat bestaat
uit LED-verlichting op 1.800 armaturen komt wat ca. 25 % van het totale areaal is.
In de kadernota 2015 zijn geen middelen voor 2017 opgenomen. Na het vaststellen van het
                                                              Pagina 27 van 49
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>Integraal Uitvoeringsprogramma Openbare Ruimte, definitief                                                 R-MRM/2016/1837
nieuwe beleidsplan in september/oktober zal duidelijk worden of er nog middelen beschikbaar
komen. Vooralsnog worden vanuit openbare verlichting geen projecten in het IUP opgenomen
naast het vervangen van de verlichting langs het Schilderspad in Boxmeer.
3.9. Herinrichting openbare ruimte.
Vanuit verschillende redenen kan er uiteindelijk voor worden gekozen om de bestaande
openbare ruimte her in te richten. Gebeurde dit eerder vaak vanuit rioleringswerkzaamheden
is dat nu meer vanuit functiewijziging of dat de ruimte aan zijn eindlevensduur is gekomen en
moet worden vervangen. Kort gezegd, de ruimte is versleten.
Een voorbeeld van een herinrichtingsproject welke in het IUP wordt opgenomen is de
Kerkstraat-Noord fase 2 in Oeffelt. Met dit herinrichtingsplan wordt tevens uitvoering
gegeven aan de door de raad aangenomen motie op 4 november 2015, om de verdere
voorbereiding van de uitvoering van de reconstructie/rehabilitatie van de Kerkstraat Noord te
Oeffelt ter hand te nemen. De reconstructie wordt gecombineerd met de benodigde
rioleringswerkzaamheden en het afkoppelen van verhard oppervlak. De kosten voor de
reconstructie bedragen € 330.000,- excl. Btw.
                                                                   Fig. 13: Uitsnede ontwerp herinrichting Kerkstraat-Noord.
3.10. Gemeentelijke projecten.
Naast de projecten die ontstaan vanuit de reguliere taakvelden die samen de openbare
ruimte vormgeven, kent de gemeente Boxmeer ook eigen zelfstandige eigen projecten die
ook een relatie met die openbare ruimte hebben. Het merendeel daarvan zijn opgenomen in
de Grondnota. Deze kent een eigen besluitvormingstraject en jaarlijkse actualisering en
vaststelling. Om een totaaloverzicht te bieden worden de projecten in het IUP weergegeven.
De projecten vanuit de Grondnota worden gerealiseerd door de sector Ruimte van de
gemeente Boxmeer. Ook vanuit de sector inwoners kunnen projecten bestaan die een relatie
met de openbare ruimte hebben zoals de turnhal/Hoogkoor. Ook deze worden in het IUP
schematisch weergegeven.
                                                           Pagina 28 van 49
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>Integraal Uitvoeringsprogramma Openbare Ruimte, definitief                                           R-MRM/2016/1837
                      Fig. 14: uitsnede testpagina IUP project Grondnota Maasbroeksche Blokken 1e fase.
Projecten van het grondbedrijf en overige, zijn alleen ter informatie opgenomen. Hierover
vindt geen rapportage plaats vanuit het IUP.
3.11. Projecten Derden.
Ook zijn er projecten in voorbereiding en uitvoering waarbij de gemeente geen rol heeft
anders dan uitvoering van haar wettelijke taken. Indien deze projecten een relatie met de
inrichting van de openbare ruimte hebben worden ze ook opgenomen in het IUP. Als
voorbeeld is hieronder weergegeven de verbeelding van de herontwikkeling locatie voormalig
Maasziekenhuis. Dit project wordt geheel door derden gerealiseerd en ook na realisatie
beheerd. Toch raakt dit plan de bestaande openbare ruimte en ook wordt er nieuwe openbare
ruimte gerealiseerd. Derhalve worden soortgelijke projecten ook in het IUP opgenomen.
Projecten van externe partijen zijn alleen ter informatie opgenomen. Hierover vindt geen
rapportage plaats vanuit het IUP.
     Fig. 15: indicatieve verkaveling plan Maashaeghe (locatie voormalig ziekenhuis) en verbeelding testpag. IUP.
                                                           Pagina 29 van 49
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>Integraal Uitvoeringsprogramma Openbare Ruimte, definitief                                           R-MRM/2016/1837
3.12. Nutsbedrijven.
Naast onderhoudswerkzaamheden aan de openbare ruimte en projecten, hebben de
werkzaamheden van de nutsbedrijven soms ook grote consequenties voor zowel de kwaliteit
maar ook de overlast. Doel van het IUP is om zoveel mogelijk werkzaamheden op elkaar af te
stemmen. Mochten er grootschalige werkzaamheden vanuit de nutsbedrijven noodzakelijk
zijn dan wordt de afweging werk-met-werk maken altijd gemaakt.
Ook vindt er regulier afstemming met de nutsbedrijven plaats waarop de werkzaamheden en
projecten met elkaar worden gedeeld. De nutsbedrijven (gas, water en elektra) hebben zich
gebundeld binnen de Stichting Samenwerking Ondergrondse Infrastructuur (Synfra). Doel is
om hierbinnen zoveel mogelijk afstemming te vinden dat ook de nutsbedrijven
werkzaamheden gezamenlijk uitvoeren.
                      Fig. 16: uitsnede testpagina IUP project Grondnota Maasbroeksche Blokken 1e fase.
3.13. Projecten andere overheden.
Periodiek komen ook (grootschalige) projecten voor van partijen zoals de provincie Noord-
Brabant, Rijkswaterstaat en het waterschap Aa en Maas. Als binnen de planperiode dergelijke
projecten spelen en deze een relatie hebben met de openbare ruimte, dan worden
opgenomen in het IUP. Een voorbeeld hiervan is het recentelijk uitgevoerde onderhoud aan
de N264 (A73-Oeffelt-Gennep).
Het IUP voorziet nog niet in deze werken. De komende periode zal navraag worden gedaan
om ook hier inzicht in krijgen.
3.14. Financiën.
In dit IUP wordt een globaal overzicht gegeven van de middelen die beschikbaar zijn voor de
IUP projecten van de afdeling R-MRM. Hierbij wordt vermeld dat vanwege de integraliteit de
projecten financieel gevoed worden door verschillende disciplines. De financiële middelen
voor de nieuwbouwprojecten vanuit het grondbedrijf worden niet meegenomen.
                                                           Pagina 30 van 49
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>Integraal Uitvoeringsprogramma Openbare Ruimte, definitief                                           R-MRM/2016/1837
Bij de prioritering van de projecten is steeds het uitgangspunt dat er sprake moest zijn van
een technische urgentie en het moet aansluiten op de vastgestelde beleidsdocumenten.
Hierbij is de technische urgentie van onderhoud wegen leidend. Door uitstel van noodzakelijk
onderhoud is de kans op kapitaalvernietiging hier het grootst.
In onderstaande figuur is op taakveldniveau weergeven welke kosten zijn gemoeid met de
verschillende taakvelden vanuit beheer. Duidelijk is dat al enkel vanuit beheer jaarlijks veel
geld is gemoeid met het beheer en in stand houden van de openbare ruimte. Daarnaast
spelen nog diverse projecten vanuit grondbedrijf en ook zelfstandige kredieten.
                   Fig. 17: uitsnede begroting 2016 (pag. 202) programma 6 Milieu, Realisatie en Mobiliteit
Naast de exploitatiebegroting worden jaarlijks ook diverse kredieten beschikbaar gesteld voor
oa. wegen (€ 750.000) tbv reconstructie en rehabilitatie, bomenplan, verkeer en vervoer,
verlichting en riolering.
Gekoppeld aan de P-cyclus zal periodiek worden gerapporteerd vanuit de voortgang van het
IUP. Daarbij worden projecten vanuit het grondbedrijf en derden buitenbeschouwing gelaten.
Grondbedrijf met daaraan gekoppeld de grondnota kent zijn eigen beslis en rapporteer
cyclus.
Bij de 2e berap 2016 zal een eerste (financiële) rapportage worden opgesteld voor het IUP.
                                                           Pagina 31 van 49
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>Integraal Uitvoeringsprogramma Openbare Ruimte, definitief                  R-MRM/2016/1837
                                                           Pagina 32 van 49
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>Integraal Uitvoeringsprogramma Openbare Ruimte, definitief                             R-MRM/2016/1837
4.          Nieuwe ontwikkelingen en trends.
Vanuit duurzaam beheer blijft het uitgangspunt een veilige inrichting van de openbare ruimte
en goed onderhoud. Goed onderhoud verlengt de levensduur en maakt het mogelijk
investeringen verantwoord uit te stellen.
Daarnaast is het zaak dat de openbare ruimte functioneel en voldoende robuust is. Daarbij
moet de inrichting zijn afgestemd op het huidige- toekomstige gebruik en beheer. Er zijn een
aantal trends en ontwikkelingen gaande die ook gevolgen hebben voor de inrichting van de
openbare ruimte. Daarbij te denken aan de ruimtelijke adaptatie ten gevolge van klimaat
verandering (Masterplan Water) en ouderen die langer thuis wonen. Ook de revitalisatie
opgave van de openbare ruimte door gewijzigd gebruik enerzijds en anderzijds door het
bereiken van het einde van de technische levensduur, wordt toegelicht.
4.1. Ruimtelijke adaptatie.
Om ook in de toekomst prettig te kunnen wonen, werken en recreëren in ons land moeten we
onze steden en dorpen inrichten met het oog op de toekomst. Door samen te werken kunnen
we kansen benutten die de klimaatverandering met zich meebrengt en het bebouwd gebied
beter bestand maken tegen hevige regenbuien, periodes van droogte en hitte en de gevolgen
van een mogelijke overstroming.
Door nú maatregelen te nemen, maken we onze dorpen mooier en voorkomen we in de
toekomst grote schade. Voor veel maatregelen geldt bovendien dat ze kosteneffectief zijn, als
ze maar in een vroeg stadium in het proces worden meegenomen. Alle betrokken overheden
en andere actoren zijn hier samen verantwoordelijk voor en spelen daarbij dus een
belangrijke rol.
      1. Ruimtelijke adaptatie dwingt langere tijdshorizon af.
            Als we rekening willen houden met de klimaatverandering, is vooruit kijken van groot
            belang. We moeten nu handelen om in 2050 klimaatbestendige en waterrobuuste
            steden te hebben. Het Gemeentelijk Verbreed RioleringsPlan voorziet hier al in waarbij
            samenwerking in het Land van Cuijk en met het waterschap van groot belang is.
      2. Adaptatie dwingt een integrale benadering af.
            Vooruit kijken maakt het blikveld groter. Het leidt ertoe dat niet alleen naar het
            project zelf wordt gekeken, maar dat ook thema's als duurzame ontwikkeling mee
            gaan spelen. Betrokken partijen wegen belangen niet meer sectoraal af, maar juist
            integraal.
      3. Adaptatie voegt nieuwe ruimtelijke functies toe.
            Het meenemen van klimaatverandering, de langere tijdshorizon en
            people/planet/profit-aspecten zorgen ervoor dat niet alleen de functies in beeld blijven
            waar het project zich in eerste instantie op richt. Een gebied krijgt door adaptatie vaak
            ook meer, diverse ruimtelijke functies.
      4. Adaptatie vraagt om verruiming van het projectgebied.
            De langere tijdshorizon, de integrale benadering en het grotere aantal ruimtelijke
            functies leiden tot een verruiming van het projectgebied. Duurzamere en meer
            structurele oplossingen dienen zich hierdoor aan.
      5. Adaptatie zorgt voor betrokkenheid, vaart, enthousiasme en innovatie.
            Adaptatieprojecten vragen meer betrokkenheid van belanghebbenden. Er schuiven
            meer partijen aan. Draagvlak, motivatie en tempo nemen toe door bewustwording van
            nut en noodzaak. Er komen vaak meer innovatieve oplossingen boven tafel.
                                                           Pagina 33 van 49
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>Integraal Uitvoeringsprogramma Openbare Ruimte, definitief                                            R-MRM/2016/1837
      6. Ruimtelijke adaptatie hoeft niet duur te zijn.
            Door ruimtelijke adaptatie vanaf het begin te integreren in een project blijken de
            meerkosten relatief gering te zijn.
      7. Adaptatie biedt kansen aan nieuwe sectoren.
            Verruiming van het projectgebied en het betrekken van diverse, voor het gebied vaak
            nieuwe sectoren bij gebiedsontwikkeling bieden kansen voor met name agrarische
            bedrijvigheid, recreatie, natuur, (woning)bouw en transport.
      8. Ruimtelijke adaptatie voegt kwaliteit toe aan de ruimtelijke ordening.
            Als ruimtelijke adaptie een integraal onderdeel is van een project verbetert de
            leefomgeving. Er ontstaat meer draagvlak bij de betrokkenen, er ontstaan nieuwe
            ruimtelijke functies die de omgeving mooier maken en de structuur van economische
            sectoren wordt versterkt. De kans op suboptimale investeringen of desinvesteringen
            wordt kleiner.
Op het gebied van klimaatkansen is Boxmeer samen met het Land van Cuijk intensief bezig
om hier al stappen in te zetten. Zo is het inspiratieboek “kwetsbaarheden en klimaatkansen”
in het Land van Cuijk opgesteld (R-MRM/2015/565).
                            Foto 4: Ondertekening intentieverklaring Klimaatbestendig Land van Cuijk.
Dat de regio ook echt aan de slag wíl met klimaatbestendigheid hebben de bestuurders op 27
Maart 2015 duidelijk gemaakt met de ondertekening van de intentieverklaring
Klimaatbestendig Land van Cuijk. Tijdens het afsluitend symposium verklaarden zij dat ze als
Klimaatcoalitie samen, maar ook met nieuwe partijen klimaatbestendigheid handen en voeten
gaan geven en het belang er van ook uitdragen naar bewoners en bedrijven.
Onderdeel van het landelijke Stimuleringsprogramma Ruimtelijke Adaptatie (SRA) zijn
impactprojecten. Een impactprojecten is een toonaangevend project op het gebied van
klimaatbestendige stad, waterrobuust inrichten, vitale en kwetsbare objecten en slimme
combinaties voor meerlaagsveiligheid. Het project draait in principe zelfstandig, met eigen
financiële dekking om een opgave in een gebied of rond een bepaald thema op te lossen.
Klimaatbestendig Land van Cuijk is in de eerste trance verkozen tot één van vijf
impactprojecten.
http://www.ruimtelijkeadaptatie.nl/nl/praktijkvoorbeeld-ruimtelijke-
adaptatie/107/Impactproject-Land-van-Cuijk
                                                           Pagina 34 van 49
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>Integraal Uitvoeringsprogramma Openbare Ruimte, definitief                                      R-MRM/2016/1837
                               Fig. 18: verbeelding routekaart uit duurzaamheidsplan 2016-2020.
Samen met de andere gemeenten in het Land van Cuijk, het Waterschap Aa en Maas en de
provincie Noord-Brabant gaat Boxmeer voor een klimaatbestendige regio. Daarvoor zijn een
aantal doelen opgesteld:
-           Uiterlijk in 2020 is klimaatbestendigheid verankerd in het gemeentelijk beleid.
            Ruimtelijke plannen zullen dan ‘klimaatproof’ zijn en klimaatadaptief bouwen
            is gemeengoed. Dit doen we door bij de besluitvorming een duurzaamheidsparagraaf
            op te nemen bij alle ruimtelijke projecten.
-           In 2030 wil Boxmeer en omgeving bestand zijn tegen de gevolgen van
            klimaatverandering (hier ligt een regionale intentieverklaring
            Klimaatbestendig Land van Cuijk aan ten grondslag. Landelijk ligt het jaartal overigens
            op 2050).
De eerste stappen op weg naar klimaatadaptatie zijn gezet. Allereerst zijn er zogenaamde
klimaatkwetsbaarhedenkaarten opgesteld. Daarop is te zien waar zich problemen gaan
voordoen ten aanzien van te nat, te droog en te warm.
Maar het bleef niet alleen bij theorie er zijn ook al voorbeeldprojecten in de praktijk gebracht,
waaronder twee trajecten voor het vergroenen van schoolpleinen. En bij de planvorming van
de Steenstraat- Zuid is veel aandacht geweest voor klimaatadaptatie. Ook heeft de
Steenstraat zelf recentelijk nieuwe bestrating gekregen met aandacht voor de opvang van
regenwater en meer groen. Tenslotte is de tuinvergroeningsactie in het Land van Cuijk
georganiseerd en blijven we afkoppelen. Maar er gaat nog veel meer gebeuren! In het
vervolgproject Klimaatbestendig Land van Cuijk 2030 II gaan de partijen vanaf 2016 weer
verder samenwerken om handen en voeten te geven aan dit thema. Reken erop dat
klimaatbestendigheid de komende jaren meer en meer zichtbaar zal worden in het
                                                           Pagina 35 van 49
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>Integraal Uitvoeringsprogramma Openbare Ruimte, definitief                         R-MRM/2016/1837
Boxmeerse straatbeeld en structureel meegenomen gaat worden in het reguliere beleid!
Schoolpleinen worden vergroend, bedrijventerreinen aangespoord om met het thema aan de
slag te gaan, gevels en daken worden langzamerhand van groen voorzien en het openbaar
groen wordt geleidelijk omgevormd tot een klimaatproof groenbestand.
Tenslotte gaat Boxmeer een klimaaticoon realiseren; op een opvallende plek in de gemeente
wordt een gebouw, al dan niet in gemeentelijk eigendom, van een groen dak én groene gevel
voorzien. Bekender maakt immers beminder!
4.1.2.                 Masterplan Water.
Het landschap is door de eeuwen heen gevormd en geordend door het water.
Niet alleen door de zee en de loop en ligging van beken en rivieren, maar ook door ingrepen
van de mensen, zoals de vele dijken die het land en de inwoners beschermen tegen
overstromingen.
Ook in de toekomst is het nodig dat we water gebruiken als het voornaamste ordenend
principe in ruimtelijke planprocessen. Zo kunnen we omgaan met de gevolgen van
klimaatverandering en kunnen we de noodzakelijke stappen zetten om Boxmeer duurzaam en
klimaatbestendig in te richten. Vanuit dit principe is bij de actualisering van de organisatie de
keuze gemaakt om de beleidsvelden duurzaamheid en natuur & landschap bij de afdeling
Ruimte en Economie onder te brengen.
Het is al langer bekend dat ons klimaat aan het veranderen is. Het wordt vaker te droog, te
nat en te warm. Toch staan we daar niet altijd bij stil. De regenbuien van de afgelopen
periode en met name de bui op 2 juni (Boxmeer en Beugen) heeft ons maar weer eens met
de neus op de feiten gedrukt. De hevigste bui die dag (meer dan 100 mm) heeft veel overlast
veroorzaakt. Dit zowel in stedelijk gebied maar ook in het buitengebied. Er zijn veel
particulieren en bedrijven die schade hebben opgelopen. De schade die de
klimaatverandering veroorzaakt kan voor de gemeente Boxmeer oplopen tot 48 miljoen in
2050 als we niets doen. Ook in de toekomst is het nodig dat we water gebruiken als het
voornaamste ordenend principe in ruimtelijke planprocessen.
De afgelopen jaren is al veel gedaan om de overlast te beperken. We hebben op 2 juni dan
ook gezien dat op diverse plaatsen de maatregelen goed hebben gewerkt. Echter als een
dergelijke grote hoeveelheid water in zo’n korte tijd valt dan kan het niet anders dan dat er
overlast ontstaat. Toch zien we nog veel kansen waarbij (grote) hoeveelheden water kan
worden afgevangen en geborgen. Dit is met name in de stedelijke gebieden het geval. Voor
het buitengebied is het waterschap hoofdzakelijk verantwoordelijk voor het peilbeheer. Hier
zal samen met het waterschap naar oplossingen moeten worden gezocht.
We willen samen met het waterschap, ZLTO en burgers/bedrijven evalueren wat er aan
overlast was en op welke wijze deze is bestreden. Dit om knelpunten inzichtelijk te krijgen en
mogelijke oplossingen te bepalen. Uiteindelijk moet er een Masterplan Water komen met
maatregelen en waaruit duidelijk blijkt dat het thema water het voornaamste ordenende
principe is.
Wel is het zo dat (klimaatbestendige) maatregelen zowel bij aanleg en beheer geld zullen
kosten. In het VGRP 2015-2019 is daar al wel in voorzien maar als nieuwe maatregelen
noodzakelijk zijn dan zal dit financieel consequenties hebben. Er zal dan ook een kosten en
baten afweging moeten plaatsvinden.
Ook het proces rondom het Deltaprogramma Rivieren laat dit zien. Waterveiligheid staat
daarbij voorop. Het thema water gaat in de toekomst een nog grotere stempel op de
inrichting van onze leefomgeving zetten.
                                                           Pagina 36 van 49
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>Integraal Uitvoeringsprogramma Openbare Ruimte, definitief                                         R-MRM/2016/1837
Maatregelen tegen wateroverlast centrum Boxmeer.
Middels een onderzoek (rapport 8 februari 2010) is bekeken welke maatregelen kunnen
worden getroffen om de wateroverlast in het centrum van Boxmeer te beperken. In
onderstaande kaart zijn de maatregelen weergegeven. Daarvan zijn er een aantal al
gerealiseerd en een aantal zijn afhankelijk van ruimtelijke ontwikkelingen zoals AH/Hoogkoor,
hoek Steenstraat/Burg. Verkuijlstraat en Carmelveste (Burg. Verkuijlplein).
                   Fig. 19: Kaart stroombanen bij water op straat bui 40mm met voorgestelde maatregelen.
Uit het onderzoek is gebleken dat wateroverlast niet kan worden opgelost maar wel met 30%
kan worden beperkt. Daarvoor dienen wel alle onderstaande maatregelen te worden
gerealiseerd. Uitgangspunt is altijd geweest om zoveel mogelijk werk met werk te maken en
aan te sluiten op (ruimtelijke)ontwikkelingen. Dit maakt dat noodzakelijke maatregelen soms
vertragen. Bij de evaluatie meewegen hoelang uitstel verantwoord is.
Onderstaande tabel 8 maakt duidelijk dat veel maatregelen zijn gerealiseerd of binnenkort in
uitvoering komen. De geel gemarkeerde maatregelen dienen nog te worden gerealiseerd. Met
name de maatregel achter het Hoogkoor (maatregel C) is van groot belang om deze alsnog te
realiseren. Daarnaast liggen er nog meer kansen om wateroverlast te beperken. Dit zal in het
Masterplan Water zijn plek krijgen.
Een van de grotere maatregelen in het centrum van Boxmeer die momenteel in voorbereiding
zijn is de herinrichting van de Weijergracht en het aanpassen van het watersysteem
Weijergracht en Weijerplein. Voor de gracht is inmiddels subsidie aangevraagd in het kader
van het 1e trance Deltaplan Hoge Zandgronden voor maximaal € 124.999. Hiervoor is een
projectplan watersysteem Weijergracht opgesteld (R-MRM/2016/2184. Voor de 2e trance
moet voor 1 juli een aanvraag zijn ingediend voor het Weijerplein. Ook hier kan maximaal €
124.999 subsidie worden verkregen.
                                                           Pagina 37 van 49
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>Integraal Uitvoeringsprogramma Openbare Ruimte, definitief                                               R-MRM/2016/1837
Maatregel          Omschrijving                                               Status
      A            Lijngoot realiseren in de inrit richting het Madeleine     Gerealiseerd
                   verpleegtehuis (aanname: afvoer 300 m3
                   richting het riool)
      B            Goot op maaiveld realiseren (0,1 m-mv) vanaf de            In afwachting van ontwikkeling
                   Koorstraat en de parkeerplaats richting de                 AH/Hoogkoor.
                   groenvoorziening achter het zwembad
     C1            Groen achter het zwembad verlagen tot 1 m-mv vanaf         In afwachting van ontwikkeling
                   de Burgemeester Verkuijlstraat                             AH/Hoogkoor.
                   inclusief het voormalig slootprofiel herstellen tot aan de
                   rotonde Spoorstraat-Beugenseweg-
                   Burgemeester Verkuijlstraat-Steenstraat
      D            Lijngoot realiseren op ’t Pleintje ten hoogte van de       Technisch niet realiseerbaar.
                   kruising met de Julie Postsingel
                   (aanname: afvoer 300 m3 richting het riool)
      E            500 m3 berging realiseren onder de parkeerplaats           Gerealiseerd bij aanleg parkeerterrein
                   tussen de Burgemeester Verkuijlstraat en                   Jumbo (Joodenpaadje)
                   Hoogstraat
      F            Verschillende groenvoorzieningen in het centrum            Infiltratie voorzieningen zijn
                   verlagen tot 0,5 m-mv (met een talud van                   gerealiseerd.
                   1:2)
      H            Groenvoorziening naast de Frans Halsstraat verlagen tot    Gerealiseerd
                   0,5 m-mv in combinatie met het
                   aanleggen van een verkeersdrempel op de Frans
                   Halsstraat
      K            Maaiveld verlagen en inrichten als groenvoorziening        Afhankelijk gesteld van ontwikkeling
                   (10*12*0,5 m) op parkeerplaats ten                         Carmelveste (parkeerterrein EMTE)
                   oosten van Burgemeester Verkuijlstraat
      L            30 m3 berging realiseren (heeft de gemeente reeds          Gerealiseerd en ook weer weggehaald.
                   aangelegd) en plaatsen schutting (reeds                    Bleek niet te werken. Wordt nog naar
                   aangelegd)                                                 andere oplossing gezocht.
      M            Groenvoorzieningen verlagen ten noorden en zuiden van      Gekoppeld aan gemaakte afspraken
                   de Bilderbeekstraat tot 0,5 m-mv in                        met Elzendaal college bij
                   combinatie met aanleg drempels op kruising                 ver/nieuwbouw. Wordt bij uitvoering
                   Bilderbeekstraat-Bernhardstraat                            bouw meegenomen.
                                 Tabel 8: Maatregelen centrum Boxmeer beperken wateroverlast.
Juridische instrumenten inzetten als derden geen medewerking verlenen?
Uitgangspunt is geweest om zoveel mogelijk werk met werk te maken en aan te sluiten op
(ruimtelijke)ontwikkelingen. Dit maakt dat noodzakelijke maatregelen soms vertragen. Ook is
medewerking van derden vaak cruciaal. Hierbij wordt nu nog niet naar juridische
instrumenten gegrepen als deze medewerking niet wordt verleend. Een voorbeeld hiervoor is
mogelijke waterberging in De Meer bij het Kasteel. Uit de herberekening van het rioolstelsel
Boxmeer (2008) is geconcludeerd dat aan de noordzijde nabij De Meer extra berging moet
worden gerealiseerd van 6.500 m3. Dit is heel eenvoudig te realiseren bij De Meer hier is
voldoende beschikbaar van 28.300 m3. Echter willen de eigenaren niet meewerken omdat ze
bang zijn voor vervuiling door rioolwater. Dit zal in het Masterplan Water zeker een plaats
krijgen.
Ook wateroverlast in het buitengebied.
Ondanks dat hier primair het waterschap aan de lat staat, heeft de gemeente ook een rol
vanuit waterbeheer in het buitengebied. Afwateringssloten van het Waterschap en de
gemeente staan in verbinding met elkaar.
                                                             Pagina 38 van 49
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>Integraal Uitvoeringsprogramma Openbare Ruimte, definitief                                           R-MRM/2016/1837
     Fig. 20: Uitsnede gemeentelijke beheerkaart (Oploseweg Overloon) oppervlakte wateren gemeente Boxmeer.
                       A waterlopen in beheer bij Waterschap, B en C waterlopen in beheer bij gemeente.
Deze kaart is constant in ontwikkeling. Op de planning stond al een na verkenning van alle
sloten. Met name het nauwkeurig inventariseren en beheren van duikers onder wegen ed
heeft daarbij extra prioriteit.
In het bestuurlijk overleg met het Waterschap van 10 maart 2016 is aan het Waterschap de
vraag gesteld of ze samen met de gemeente en de grondeigenaren het buitengebied willen
bekijken waar mogelijkheden liggen voor de waterhuishouding. Het Waterschap gaf aan dit te
willen doen in het GGOR proces (Gewenst grond- en oppervlaktewater regime) wat voor onze
regio gepland staat voor 2021. Gezien de ontstane wateroverlast ligt het voor de hand om
met het Waterschap in overleg te treden of dit kan worden versneld. Ook dit moet zijn plek
krijgen in het Masterplan Water.
Inmiddels heeft de ZLTO Boxmeer zich ook gemeld om inzicht te krijgen in de
overstortfrequenties en de gemeentelijke sloten. Dit om te bekijken waar mogelijkheden
liggen om overlast in de toekomst te voorkomen. We hebben de ZLTO voorgesteld dit proces
met alle partijen gezamenlijk te doorlopen. Hier staan ze positief tegenover.
Naast wateroverlast (te nat) is ook verdroging (te droog) een onderwerp wat geagendeerd
moet worden. Het buitengebied ondervindt namelijk beide gevolgen van klimaatverandering.
In de toekomst zal zelfs het probleem van verdroging groter zijn dan het probleem van
wateroverlast.
Ook verzekeraars melden zich voor afstemming.
Voor 24 juni 2016 zijn we ambtelijk uitgenodigd voor de tweede dialoog wateroverlast. Begin
2016 kwamen vertegenwoordigers van waterschappen, St. Rioned en het Verbond voor
Verzekeraars al op initiatief van Klimaatverbond Nederland informeel bij elkaar om te
bespreken hoe de verschillende werkvelden en verantwoordelijkheden bij elkaar aansluiten,
en waar er mogelijk gaten vallen in de verwerking van wateroverlast nu en in de toekomst.
Dit met het oog op de toenemende kans op wateroverlast vanwege o.a. een veranderend
klimaat. Besloten werd toen om aan de hand van cases uit het verleden data en keuzes naast
elkaar te leggen en zo het gesprek verder te voeren. Inmiddels heeft een vergelijkbaar
initiatief van Rijkswaterstaat – lokale klimaatagenda zich bij de groep gevoegd. Enkele weken
geleden waren alle partijen direct of indirect betrokken bij de wateroverlast in onder meer
Noord Brabant. Men wil leren van deze nog verse ervaring aan de hand van twee cases in
Brabant (Land van Cuijk en Tilburg). Men wil graag begrijpen hoe vanuit de verschillende
invalshoeken van waterschappen, gemeenten (riolering) en particulieren/verzekeraars een en
                                                           Pagina 39 van 49
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>Integraal Uitvoeringsprogramma Openbare Ruimte, definitief                         R-MRM/2016/1837
ander is verlopen en tegen welke kwesties - die samenhangen met de verschillende
verantwoordelijkheden van betrokken organisaties- mensen aanliepen. Ze zoeken naar
informatie die behalve specifiek voor deze situaties mogelijk ook generiek zouden kunnen
gelden.
Zowel Tilburg als Land van Cuijk werden niet alleen getroffen door het noodweer, maar zijn
de afgelopen jaren ook initiatieven begonnen op het gebied van ruimtelijke adaptatie om o.a.
wateroverlast op te vangen. In de case besprekingen wil men dit ook graag meenemen: in
hoeverre heeft een zekere mate van bekendheid en voorbereiding op dit klimaatrisico
geholpen?
Besloten is om met de wateroverlast van o.a 2 juni 2016 samen met het waterschap, ZLTO
en burgers/bedrijven de wateroverlast te evalueren en te komen tot een Masterplan Water.
4.2. “Kijk eens door de ogen van de oudere”.
De wereld en onze samenleving staan nooit en momenteel zeker niet stil. Dat betekent dat
we als gemeente continu moet anticiperen op ontwikkelingen en veranderingen. Momenteel
staan we als samenleving zelfs voor een bijzonder kantelpunt. Dat betekent dat in
verschillende sectoren momenteel gelijktijdig een aantal belangrijke ontwikkelingen
plaatsvinden die ervoor zorgen dat we onze samenleving fundamenteel anders gaan in te
richten.
De samenleving is in rap tempo een stuk complexer geworden. Waar je vroeger een
verzekering had, heb je nu tientallen keuzes. Inloggen met je Digi-D, reizen met de ov-
chipkaart, betalen via je smartphone voor veel mensen geeft het vrijheid, mogelijkheden en
gemak (zelfredzame). Terwijl anderen het vooral ingewikkeld vinden, niet meer kunnen
volgen en levert het stress op (structuurzoekers). Momenteel geldt dat voor twee miljoen
Nederlanders. Twee miljoen Nederlanders hebben in meer of mindere mate moeite om de
samenleving te volgen. Volgens een recent rapport van het CPB groeit deze groep zelfs
explosief met 35.000 per vijf jaar en is het aantal mensen dat langdurige zorg nodig heeft de
afgelopen jaar vervijfvoudigd. De kloof tussen zelfredzame en structuurzoekers is groeiende.
We moeten voorkomen dat we deze laatste groep mensen uitsluiten.
Wat betekent dat voor de openbare ruimte?
Het is de ruimte waar we kunnen zorgen dat deze mensen deels weer in de samenleving
geplaatst worden. Dat we bij iedere beslissing die we nemen voor de openbare ruimte deze
groep voor ogen houden. Het is belangrijk dat mensen elkaar blijven ontmoeten en in contact
blijven met elkaar. Dat betekent dat we opzoek gaan naar de mogelijkheden die de openbare
ruimte kan bieden als ontmoetingsplek, of als plek om tot rust te komen of waarin mensen
werkzaamheden kunnen verrichten om aangehaakt te blijven bij de samenleving.
Naast de hierboven al genoemde Ruimtelijke adaptatie onderscheiden we nog drie belangrijke
ontwikkelingen en veranderingen welke de komende jaren ook gevolgen hebben voor de
openbare ruimte:
-           ouderen die langer thuis wonen;
-           participatiesamenleving;
-           revitalisatie opgave van de openbare ruimte enerzijds door gewijzigd gebruik
            anderzijds door het bereiken van het einde van de technische levensduur.
                                                           Pagina 40 van 49
</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre>Integraal Uitvoeringsprogramma Openbare Ruimte, definitief                                              R-MRM/2016/1837
                                                                            Fig. 21: bron, VVN Magazine 2016 nummer 1.
We zien deze ontwikkelingen nu op ons af komen en nemen daarin graag een pro-actieve
houding aan. De komende periode willen deze ontwikkelingen en de gevolgen voor de
openbare ruimte nader verkennen. Dat stelt ons in staat om, indien nodig, al in een vroeg
stadium voor te sorteren op deze ontwikkelingen. Dit kan voorkomen dat nu investeringen
worden gedaan waarvan al binnen enkele jaren blijkt dat die investeringen door deze
ontwikkelingen beter anders hadden kunnen worden besteed.
Om dit te voorkomen gaan we de ontwikkelingen met gevolgen voor de openbare ruimte in
kaart te brengen. Onderdeel daarvan zijn in ieder geval de drie uitgangspunten die we alvast
signaleren, maar we willen ook inzichtelijk krijgen welke ontwikkelingen er nog meer zijn die
ook van toepassing kunnen zijn voor de openbare ruimte. Wij kijken vooruit om te
analyseren wat gaande is in de samenleving en kijken wat de gevolgen hiervan zijn voor de
openbare ruimte. Niet alleen voor de openbare ruimte als verzameling van stenen en groen,
maar vooral ook voor de gevolgen voor de ruimte en de betekenis die dat heeft voor de
gemeenschap. Naast de ontwikkelingen die we al hebben gesignaleerd, zien we de laatste
jaren het nodige veranderen. Een greep uit deze ontwikkelingen:
-           meer zelforganisatie vanuit de burger;
-           complexer wordende samenleving;
-           grotere segregatie, afzondering bevolkingsgroep(en);
-           ontgroening en vergrijzing;
-           meer onlineservices, bv. bezorgdiensten;
-           wifi overal in de stad beschikbaar;
-           opkomst van de elektrische fiets, herinrichting van de fietspaden;
-           de zelfrijdende auto;
-           delen is het nieuwe hebben;
-           minder sporten in verenigingsverband;
-           verschuiving in focus, welvaart -> welzijn
-           duurzaamheid wordt belangrijker.
We gaan onderzoeken welke ontwikkelingen voor Boxmeer relevant zijn en welke effecten dit
heeft op de inrichting van de openbare ruimte.
4.3. Participatiesamenleving in relatie met de openbare ruimte.
De inrichting en het beheer van de openbare lagen altijd volledig bij de overheid en het
bedrijfsleven. De gemeente Boxmeer heeft al stappen gezet om de burger een actievere rol
te laten krijgen bij de inrichting en het beheer van haar eigen woon en leefomgeving. Daarbij
hebben de wijk- en dorpsraden een belangrijke en prominente rol.
                                                           Pagina 41 van 49
</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>Integraal Uitvoeringsprogramma Openbare Ruimte, definitief                                      R-MRM/2016/1837
Steeds meer komen verzoeken vanuit verenigingen, buurtverenigingen en zelfs individuele
straten om een deel van het groen in de eigen straat, wijk of dorp te mogen beheren. Juist
voor verenigingen is dit een mooie mogelijkheid om extra inkomsten te genereren. Er wordt
80% van de kosten vergoed welke we anders aan een aannemer zouden moeten betalen
voor beheer op B kwaliteit. Om taken en verantwoordelijkheden goed vast te leggen wordt
een contract opgesteld waarin afspraken formeel zijn vastgelegd. De ervaringen zijn over en
weer zeer positief.
Momenteel nemen de volgende partijen een deel van het onderhoud op zich: wijk- en
dorpsraden Holthees, Maashees, Rijkevoort, Vierlingsbeek, Boxmeer centrum, Fanfare
Overloon, buurtverenigingen Harry van Daalplein en Pater Bleijsstraat (beiden Overloon.
Totaal tegen een bijdrage van € 16.600 per jaar. Daarvoor onderhouden ze beplanting,
hagen, rozen en vaak nog verzorgend gazons.
Ook hier staan de ontwikkelingen niet stil. We zullen de nieuwe trends in burgerparticipatie
blijven volgen en daar waar mogelijkheden liggen voor Boxmeer deze nader onderzoeken en
daar waar mogelijk ook daadwerkelijk toepassen. Ook zullen we wijk- en dorsraden en
verenigingen blijven stimuleren om hieraan deel te nemen.
4.4. Revitalisatie opgave van de openbare ruimte.
In onderstaand histogram, figuur 21 ‘jaar van aanleg’, is de aanleg van wegvakonderdelen in
vierkante meters gepresenteerd per periode van vijf jaar. Op deze wijze wordt inzicht
verkregen in de opbouw van aanlegjaren van het gehele beheerareaal. Momenteel is 19
procent van de asfaltwegen ouder dan 60 jaar. Voor elementen geldt dat momenteel 39
procent ouder is dan 40 jaar. Totaal is ca. 65% van ons areaal wegen ouder dan 40 jaar en
komt het einde van de levensduur steeds meer in zicht.
                               Fig. 22: jaar van aanleg uit rapportage wegbeheerplan 2016-2020.
In de rapportage “Wegbeheerplan gemeente Boxmeer” over 2016-2020 is de volgende
aanbeveling gedaan: de komende jaren dient rekening gehouden te worden met het bereiken
van de technische levensduur van de diverse wegen. De kosten voor het rehabiliteren van
deze wegen zijn dusdanig hoog dat er extra investeringen nodig zijn.
Zoals voor alles geldt heeft ook de openbare ruimte niet het eeuwige leven. Als enkel de
bestaande infrastructuur/constructie wordt vervangen praten we over rehabilitatie. In tabel 9
zijn de theoretische cyclische beheerkosten per verhardingstype weergeven. Op basis van
                                                           Pagina 42 van 49
</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre>Integraal Uitvoeringsprogramma Openbare Ruimte, definitief                                        R-MRM/2016/1837
1.400.000 miljoen m2 asfalt verharding en 860.000 elementverharding zou rehabilitatie van
het totale areaal verhardingen ca. € 120 miljoen gaan kosten.
              Tabel 9: berekening cyclische onderhoudskosten asfalt en elementen wegbeheerplan 2016-2020.
De openbare ruimte bestaat naast verhardingen ook uit openbaar groen, bomen, verlichting,
bebording en speeltoestellen. Aan de inrichting worden naast technische eisen ook
functionele eisen gesteld. Daarbij is het zaak dat er balans bestaat tussen de verschillende
functies. O.a de volgende afwegingen moeten worden gemaakt
       Inrichting moet functioneel en doelmatig zijn;
       Toegankelijke openbare ruimte voor alle gebruikers;
       Water is een van de voornaamste ordenende principes;
       Inrichting moet zodanig zijn dat onderhoudskosten beheersbaar zijn en blijven;
       Burgerparticipatie zowel bij planvorming alsook bij beheer.
Duidelijk is dat de leeftijd van onze openbare ruimte zodanig is dat het einde van de
levensduur in zicht komt. Enkel regulier onderhoud zal niet meer afdoende zijn en er zal
moeten worden nagedacht hoe de openbare ruimte vorm moet worden gegeven om invulling
te kunnen geven aan functie en gebruik met daarbij rekening te houden met de trends en
ontwikkelingen zoals ze in dit hoofdstuk zijn benoemd.
                                                           Pagina 43 van 49
</pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre>Integraal Uitvoeringsprogramma Openbare Ruimte, definitief                                               R-MRM/2016/1837
                     Foto 5: van Coothstraat Boxmeer.                       Foto 6: Achter de Linde Overloon
Bovenstaande foto’s zijn enkele voorbeelden van openbare ruimte welke tegen het einde van
de levensduur loopt.
                                                           Pagina 44 van 49
</pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 45 ======================================================================

<pre>Integraal Uitvoeringsprogramma Openbare Ruimte, definitief                      R-MRM/2016/1837
5.          Samenvatting
Met het opstellen van dit Integraal Uitvoeringsprogramma 2016-2019 (IUP) is een eerste
stap gezet om integraal inzicht te geven in de werkzaamheden en projecten die de komende
jaren in uitvoering komen in de openbare ruimte. De komende tijd zal de meerwaarde van dit
IUP moeten gaan blijken. Dit zowel als werk instrument voor de ambtelijke organisatie maar
ook als communicatie instrument richting de raad en inwoners/bedrijven van de gemeente
Boxmeer.
5.1. Conclusie.
Door in het GISportaal de grotere werken en projecten in één overzicht samen te brengen is
inzicht ontstaan welke ingrepen in de openbare ruimte de komende jaren gaan plaatsvinden.
Dit zowel vanuit de verschillende beheerdisciplines alsook projecten vanuit het grondbedrijf,
van derden en de voorgenomen renovaties door de verschillende nutsbedrijven.
Bij de inventarisatie mij andere overheden en de woonmaatschappijen liggen nog kansen.
Hierbij o.a. te denken aan afstemming (grootschalige) renovaties door woonmaatschappijen
afgestemd op de openbare ruimte.
In het IUP is op hoofdlijnen nogmaals het beleid op de verschillende beheerdisciplines
weergegeven. Duidelijk is dat met het beheer van de verschillende kapitaalgoederen jaarlijks
veel geld is gemoeid. Het is dan ook van groot belang dat deze goed worden beheerd en in
stand worden gehouden. Daarbij is het onderhoud aan de wegen maatgevend omdat hier de
kans op kapitaalvernietiging het grootst is.
Naast de afstemming van werken en projecten is ook duidelijk geworden dat er nieuwe
ontwikkelingen en trends zijn die andere eisen aan de openbare ruimte stellen. Daarbij is van
het grootste belang dat het thema water als het voornaamste ordenende principe wordt
gezien. Door samen te werken kunnen we kansen benutten die de klimaatverandering met
zich meebrengt en het bebouwd gebied beter bestand maken tegen hevige regenbuien,
periodes van droogte en hitte en de gevolgen van een mogelijke overstroming. Om hier
invulling aan te geven zal een Masterplan water worden opgesteld.
De leeftijd van openbare ruimte in de gemeente Boxmeer is zodanig dat voor een deel
hiervan het einde van de levensduur in zicht komt. Enkel regulier onderhoud zal niet meer
afdoende zijn en er zal moeten worden nagedacht hoe de openbare ruimte vorm moet
worden gegeven om invulling te kunnen geven aan functie en gebruik. Daarbij met name
rekening te houden met klimaatadaptatie en gebruik specifiek voor de ouderen.
Het IUP zoals is weergegeven in het GISportaal kan goed worden ingezet als communicatie
instrument. Dit zowel intern alsook extern. Voor de uitvoering van de werken in de openbare
ruimte kan gebruik worden gemaakt van het op het IUP aangepaste communicatieprotocol
openbare ruimte.
                                                           Pagina 45 van 49
</pre>

====================================================================== Einde pagina 45 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 46 ======================================================================

<pre>Integraal Uitvoeringsprogramma Openbare Ruimte, definitief                        R-MRM/2016/1837
5.2. Aanbevelingen.
Op basis van het IUP en deze rapportage kunnen de volgende aanbevelingen worden gedaan:
      1. Het IUP middels toegang GISportaal beschikbaar te stellen binnen de ambtelijke
            organisatie;
      2. Het IUP middels toegang GISportaal beschikbaar te stellen aan de raad;
      3. Het IUP te ontsluiten via de gemeentelijke website (GISportaal) voor alle burgers en
            bedrijven;
      4. In overleg treden met andere overheden waaronder Rijkswaterstaat, Provincie Noord-
            Brabant en Waterschaap Aa en Maas om te bezien of ook zij projecten in
            voorbereiding en/of uitvoering hebben die een relatie hebben met de openbare ruimte
            en derhalve een plek moeten krijgen in het IUP;
      5. Ook met alle woning coöperaties in overleg te treden voor afstemming projecten in
            relatie tot het IUP;
      6. Het op het IUP aangepaste communicatieprotocol openbare ruimte van toepassing te
            verklaren voor de communicatie rondom de uitvoering van (grotere) werken in de
            openbare ruimte;
      7. Naar aanleiding van de recentelijke wateroverlast een Masterplan water op te stellen;
      8. Dat het thema water als een van de voornaamste ordenende principes wordt gezien;
      9. Invulling geven aan het thema ‘kijk eens door de ogen van de oudere’;
      10. Verder invulling blijven geven aan burgerparticipatie;
      11. Enkel regulier onderhoud zal niet meer afdoende zijn en er zal moeten worden
            nagedacht hoe de ruimte vorm moet worden gegeven om invulling te kunnen geven
            aan functie en gebruik in relatie tot de versleten openbare ruimte.
                                                           Pagina 46 van 49
</pre>

====================================================================== Einde pagina 46 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 47 ======================================================================

<pre>Integraal Uitvoeringsprogramma Openbare Ruimte, definitief                  R-MRM/2016/1837
                                                           Pagina 47 van 49
</pre>

====================================================================== Einde pagina 47 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 48 ======================================================================

<pre>Integraal Uitvoeringsprogramma Openbare Ruimte, definitief                  R-MRM/2016/1837
                                                           Pagina 48 van 49
</pre>

====================================================================== Einde pagina 48 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 49 ======================================================================

<pre>Integraal Uitvoeringsprogramma Openbare Ruimte, definitief                  R-MRM/2016/1837
Bijlage 1.                      Lijst onderhoud wegen 2016 – 2017
                                                           Pagina 49 van 49
</pre>

====================================================================== Einde pagina 49 =================================================================

<br><br>