<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>









































 

 

Beleidsplan  

Wmo 2015-2016 
 

 

 

 

 

 

Regio Meierij: 

Boxtel 
Haaren 
Schijndel 
’s-Hertogenbosch 
Sint-Michielsgestel 
Sint-Oedenrode 
Vught 
 

 

Conceptversie 2 september 2014 

  



Concept beleidsplan Wmo 2015-2016 Meierij 2 september 2014 

2 

 

 

Inhoudsopgave 

Hoofdstuk 1: Toelichting op beleidsplan      4 

1.1 Waarom dit beleidsplan        4  

1.2 Wie is betrokken geweest bij de opstelling     4  

1.3 Geldigheidsduur, actualisering en verantwoording    4 

Hoofdstuk 2: Wat is de situatie in de Meierij?     5 

2.1 Cijfers en feiten op basis van AWBZ informatie      5 

2.2 Trends en ontwikkelingen       8 

2.3 Wat zijn de belangrijkste opgaven van de gemeenten in de Meierij?  9  

Hoofdstuk 3: Wat willen we bereiken?      10 

3.1 Ambitie en visie         10 

3.2 Maatschappelijke effecten (outcome) en doelstellingen (output)   10 

3.3 Doelgroepen          11 

3.4 Rol gemeenten          11 

 

Hoofdstuk 4: Hoe gaan we het organiseren en met wie gaan we het uitvoeren? 12 

 

4.1 Wat doen we lokaal, wat subregionaal, wat regionaal en wat landelijk?  12 

4.2 Sociale omgeving        12 

4.3 Preventie en signalering       13 

4.4 Basishulp en dagbesteding       14 

4.5 Sociale (wijk)teams en toegang tot gespecialiseerde hulp   16  

4.6 Specialistische hulp (individuele maatwerkvoorzieningen)   19  

4.7 Regionale voorzieningen       22  

4.8 Samenhang met andere beleidsterreinen     24 

4.9 Samenwerking met zorgverzekeraars      25 

 

Hoofdstuk 5: Hoe gaan we de financiële middelen inzetten?   27 

 

5.1 Beschikbaar budget, de tarieven en de taakstelling    27 

5.2 Hoe gaan we om met de risico’s      28 

5.3 Contractering en bekostiging       28 

5.4 Eigen bijdragen         29 

5.5 Financiële tegemoetkomingen incl. regeling chronisch zieken en gehandicapten 29 

5.6 Persoonsgebonden budget        29 

5.7 Bezwaar en beroep        31 

 

Hoofdstuk 6:  Hoe bewaken we de kwaliteit?     31  

 

6.1 Korte toelichting        31 

6.2 Wat willen we bereiken?       31 

6.3 Wat gaan we doen?        31 

 

Hoofdstuk 7: Monitoring en verantwoording     33 

 

Hoofdstuk 8: Registratie, gegevensverwerking en privacy    35 

 

Hoofdstuk 9: Communicatie en voorlichting     36 

9.1. Risico- en calamiteitencommunicatie      36 

9.2. Organisatie van de communicatie      36 

9.3. Publiekscampagne        37 



Concept beleidsplan Wmo 2015-2016 Meierij 2 september 2014 

3 

 

  



Concept beleidsplan Wmo 2015-2016 Meierij 2 september 2014 

4 

 

Hoofdstuk 1 Toelichting op beleidsplan 

1.1 Waarom dit beleidsplan? 

In januari 2014 hebben de gemeenteraden van de gemeenten in de Meierij – Boxtel, Haaren, 

Schijndel, ’s-Hertogenbosch, Sint Michielsgestel, Sint Oedenrode en Vught – ingestemd met het 

Functioneel Ontwerp Wmo. Zij hebben daarmee de kaders aangegeven waarbinnen de decentralisatie 

van de taken van de AWBZ naar de Wmo 2015 binnen deze subregio plaatsvindt. De Wmo-

Adviesraden hebben een advies uitgebracht over het Functioneel Ontwerp. Dit beleidsplan is een 

vervolg daarop, een update van het Functioneel Ontwerp op basis van nieuwe ontwikkelingen en 

inzichten. 

Binnen de kaders van het Functioneel Ontwerp hebben de colleges de implementatie van de Wmo 

2015 verder voorbereid. Belangrijke onderdelen hebben meer handen en voeten gekregen, zoals: 

- de manier waarop de sociale (wijk)teams
1
 gaan functioneren; 

- de wijze waarop de toegang naar maatwerkvoorzieningen plaatsvindt; 

- de ondersteuning van vrijwilligers, mantelzorgers en burgerinitiatieven; 

- het persoonsgebonden budget, de inkoop van hulp, enz.  

Met deze uitwerking voldoen de gemeenten aan de eisen die de Wmo 2015 stelt aan het beleidsplan. 

Daarnaast hebben de colleges een verordening Wmo 2015 opgesteld. Deze verordening heeft 

betrekking op de bestaande Wmo-taken (hulp bij het huishouden, hulpmiddelen, woningaanpassingen 

en vervoer) en op de nieuwe Wmo-taken (begeleiding, dagbesteding indien nodig inclusief vervoer, 

kortdurend verblijf, beschermd wonen en opvang en persoonlijke verzorging in relatie tot dagbesteding 

en begeleiding). 

De Tweede Kamer heeft op 24 april 2014 het wetsvoorstel Wmo 2015 aangenomen. Op 8 juli 2014 

heeft de Eerste Kamer het wetsvoorstel Wmo 2015 behandeld. Hiermee zijn de wettelijke kaders 

definitief en duidelijk. Het beleidsplan en de verordening moeten volgens de wet vóór  

1 november 2014 worden vastgesteld door de gemeenteraden.  

 

1.2 Wie hebben meegewerkt aan dit beleidsplan?  

In een interactief proces hebben de Meierij-gemeenten zowel ambtelijk als bestuurlijk samen 

opgetrokken bij de totstandkoming van het beleidsplan en de verordening. Daarnaast hebben we 

samengewerkt met aanbieders, zorgkantoor en zorgverzekeraar, cliëntenorganisaties en adviesraden. 

We organiseerden marktconsultaties en informatiebijeenkomsten. En soms betrokken we burgers en 

professionals, bijvoorbeeld als het ging over de sociale (wijk)teams. Daarnaast hebben  

Wmo-partners onderdelen voor hun rekening genomen, bijvoorbeeld voor een wijk of deelonderwerp. 

Dit is een nieuwe werkwijze waar de gemeente voor open staat. Werkende weg zullen we in overleg 

met betrokkenen uitvoering geven aan de nieuwe taken die op ons af komen. De contouren zijn 

bekend, maar er is voldoende leervermogen en flexibiliteit om aanpassingen te doen als dat nodig 

blijkt. 

 

1.3 Geldigheidsduur, actualisering en verantwoording 

De nieuwe taken van de Wmo brengen een grote verantwoordelijkheid voor gemeenten met zich mee. 

Een verantwoordelijkheid om kwetsbare burgers te ondersteunen. Daarom is het belangrijk om te 

leren van de ervaringen die wij vanaf 1 januari 2015 opdoen en om ruimte te houden voor bijstellingen 

van beleid en uitvoering wanneer de praktijk daar aanleiding toe geeft.  

Om ruimte te laten voor aanpassingen in de uitvoering, kiezen wij voor dit beleidsplan een looptijd van 

twee jaar: 2015 en 2016. Op basis van de ervaringen die wij in deze periode opdoen, zullen wij het 

beleidsplan indien nodig actualiseren. We betrekken daarbij de ervaringen van cliënten en hun sociaal 

netwerk, evenals de ervaringen van anderen zoals aanbieders, burgers en partners. We voeren 

cliënttevredenheidsonderzoeken uit en monitoren samen met de Meierij elk kwartaal de uitvoering 

                                                           
1
 Met sociale (wijk)teams organiseren we hulp en ondersteuning dichterbij de leefwereld van burgers 



Concept beleidsplan Wmo 2015-2016 Meierij 2 september 2014 

5 

 

door de aanbieders. De manier waarop we de sociale (wijk)teams volgen
2
, is een lokale inkleuring. We 

betrekken waar mogelijk de resultaten van onderzoeken naar leefbaarheid, veiligheid enz. Zie verder 

hoofdstuk 7 over monitoring. 

 

2. Wat is de situatie in de Meierij? 

2.1 Cijfers en feiten op basis van AWBZ informatie  

Ongeveer 1,3 procent van de Meierijbevolking krijgt een vorm van dagbesteding, indien nodig inclusief 

vervoer, kortdurend verblijf, beschermd wonen en persoonlijke verzorging in relatie tot begeleiding en 

dagbesteding. In 2012
3
 gaat het in de Meierij om 3.669 burgers van 18 jaar en ouder.  

Verreweg de meeste burgers kunnen zich uitstekend redden (circa 80 procent). Een klein deel, naar 

schatting 15 procent, heeft enige vorm van ondersteuning nodig, maar is voldoende in staat om zelf 

de regie over die ondersteuning te voeren. Bij slechts een klein deel van de burgers, naar schatting  

5 procent, is sprake van meervoudige complexe problematiek. Het gaat hier om 

multiprobleemhuishoudens (MPH), die gebruik maken van zwaardere vormen van ondersteuning uit 

verschillende domeinen. Deze huishoudens hebben ook vaak ondersteuning nodig bij het behouden 

of herwinnen van de regie over het eigen leven. In een beperkt aantal gevallen is bij MPH’s dwang en 

drang nodig. 

 

Onderstaande tabel geeft een indicatie van het aantal burgers van 18 jaar en ouder dat in 2012 

aanspraak maakte op de verschillende vormen van hulp die in 2015 onder de nieuwe Wmo vallen. Het 

aantal aanspraken (4.825) is hoger dan het aantal unieke personen (3.669), omdat sommige burgers 

meerdere functies tegelijk afnemen. Bijvoorbeeld zowel dagbesteding als begeleiding. 

 
Meierijgemeenten 

 

Aantal aanspraken en financiën per vorm van AWBZ-ondersteuning (2012) vanaf 18 jaar 

 

Vorm Aantal 

aanspraken 

Financiën
4
 Percentage 

aanspraken 

Percentage 

financiën 

Begeleiding 

 

2.698 € 16.692.497 56   % 41 % 

Dagbesteding 

inclusief vervoer 

1.203 €   8.055.125 25   % 20 % 

Kortdurend verblijf 82 €      376.222 1,7 % 1   % 

Beschermd wonen
5
 425 € 12.963.200 10   % 32 % 

Persoonlijke 

verzorging in relatie 

tot begeleiding en 

dagbesteding 

357 €   2.414.464 7,3 % 

 

6  % 

Totaal  

 

4.825 € 40.501.508 100 % 100 % 

 

Van het totaal aantal unieke burgers ontvangt 2.821 (70%) zorg in natura en 848 (30%) zorg via een 

persoonsgebonden budget. Voor wat betreft het aantal aanspraken (in plaats van unieke burgers) 

                                                           
2
 Cursieve woorden in de tekstblokken verwijzen naar een nadere uitwerking in de lokale oplegger Boxtel.  

3
 Cijfers 2013 desgewenst najaar 2014 beschikbaar. 

4
 Dit zijn bedragen volgens de oude AWBZ-kosten. Dit omvat dus niet het budget dat vanuit het Rijk wordt overgeheveld naar 

de gemeenten.  
5
 Hier geldt voor de overdracht vanuit het Rijk een andere regio-indeling dan de Meierij. Deze is exclusief Sint Oedenrode en 

Heusden, en inclusief Maasdriel en Zaltbommel. Deze kanttekening is in de cijfers nog niet doorgevoerd.   



Concept beleidsplan Wmo 2015-2016 Meierij 2 september 2014 

6 

 

omvat 26,5 % van het totaal aanspraken ondersteuning via een PGB. De kosten die hieraan zijn 

verbonden (op basis van declaraties 2012 en zonder de rijkskorting) omvatten 26% van het totaal van 

€ 40.501.508, dit is € 10.515.297. 

Behalve de nieuwe taken vanuit de AWBZ, zullen gemeenten de bestaande maatschappelijke 

ondersteuningsvormen blijven organiseren. Hieronder de weergave van de verschillende 

ondersteuningsvormen en bijbehorende aanspraken
6
 en financiën voor de Meierijgemeenten (2013).  

 

 

Gemeente Boxtel 
Aantal aanspraken en financiën per soort Wmo (2013) 

 

Vorm 

Aantal    

aanspraken Uitgaven 

Percentage 

aantal 

klanten 

Percentage 

uitgaven 

Vervoer excl. regiotaxi 258 € 319.226 11% 8% 

Regiotaxi 1.028 € 538.654 43% 14% 

Woonvoorzieningen 103  € 141.533 4% 4% 

Rolstoelvoorzieningen 313 € 283.140 13% 7% 

Hulp bij het huishouden incl. PGB 716 € 2.515.367 30% 66% 

Totaal 2.418 € 3.797.960 100% 100% 

 

 

Gemeente 's-Hertogenbosch 
Aantal aanspraken en financiën per soort Wmo (2013) 

 

Vorm 

Aantal 

aanspraken Financiën 

Percentage 

aanspraken 

Percentage 

financiën 

Vervoer excl. regiotaxi 1.818 € 921.761 17% 6 % 

Regiotaxi
7
 2.494 € 2.232.082 23% 15% 

Wonen 1.110 € 1.177.844 10% 8 % 

Rolstoel 1.724 € 1.022.525 16% 7 % 

Hulp bij het huishouden natura 2.684 € 8.153.423 25% 53% 

Hulp bij het huishouden PGB 884 € 1.856.841 8 % 12% 

Totaal 10.714 € 15.364.476 100% 100% 

 

 
Gemeente Sint-Michielsgestel    

Aantal aanspraken en financiën per soort Wmo (2013) 

 

Vorm 

Aantal 

burgers Uitgaven 

Percentage 

aantal 

burgers 

Percentage 

uitgaven 

Vervoer excl. regiotaxi 157*** € 164.170 8,2% 4,91% 

Regiotaxi 475 € 219.382 25,1% 6,56% 

Woonvoorzieningen 310*** € 289.387 16,3% 8,66% 

                                                           
6
 Sint-Oedenrode en Sint-Michielsgestel hebben het aantal burgers genoemd i.p.v. aanspraken. 

7
 In 2013 telde de regiotaxi voor 's-Hertogenbosch 3.914 pashouders. Hiervan hebben daadwerkelijk 2.494 pashouders gereisd 

met de regiotaxi. 36% heeft geen gebruik gemaakt van de regiotaxi. 



Concept beleidsplan Wmo 2015-2016 Meierij 2 september 2014 

7 

 

Rolstoelvoorzieningen 296*** € 216.211 15,7% 6,47% 

Hulp bij het huishouden ZIN en PGB  656* € 2.454.038 34,7% 73,40% 

Totaal 1.894 € 3.343.188 100% 100% 
*aantal burgers gemiddeld o.b.v. 2013,  *** aantal burgers gemiddeld o.b.v. 2014  

 

Gemeente Schijndel 
Aantal aanspraken en financiën per soort Wmo (2013) 

Vorm Aantal 

aanspraken 

Uitgaven Percentage 

aantal 

aanspraken 

Percentage 

uitgaven 

Vervoer excl. Regiotaxi 188 € 233.000 9,3% 7,5% 

Regiotaxi 633 € 290.000 31,3% 9,3% 

Woonvoorzieningen 146 € 113.000 7,2% 3,6% 

Rolstoelvoorzieningen 411 € 277.000 20,3% 8,9% 

Hulp bij het huishouden 647 € 2.204.000 31,9% 70,7% 

Totaal 2.025 € 3.117.000 100% 100% 

 

 

Gemeente Sint-Oedenrode 
Aantal aanspraken en financiën per soort Wmo (2013) 

 

Vorm 

Aantal 

burgers Uitgaven 

Percentage 

aantal 

burgers 

Percentage 

uitgaven 

Vervoer excl. regiotaxi 122    € 163.754 13% 9 % 

Regiotaxi 227 € 78.974 24% 4% 

Woonvoorzieningen 23 € 168.759 2% 9 % 

Rolstoelvoorzieningen 163 € 158.619 17% 8 % 

Hulp bij het huishouden Natura 360 € 1.166.000 38% 62% 

Hulp bij het huishouden PBG 63 € 156.238  7% 8% 

Totaal 958 € 1.775.750 100% 100% 

 

 

Gemeente Vught 
Aantal aanspraken en financiën per soort Wmo (2013) 

 

Vorm 

Aantal 

aanspraken Uitgaven 

Percentage  

aanspraken 

Percentage 

uitgaven 

Vervoer excl. regiotaxi 224 € 127.948 11% 1 % 

Regiotaxi
8
 1.004 € 551.242 48% 19% 

Woonvoorzieningen 59 € 42.914 3% 1 % 

Rolstoelvoorzieningen 175 € 166.231 8% 5 % 

Hulp bij het huishouden  628 € 2.184.695 30% 74% 

Totaal 2.090 € 3.073.030 100% 100% 

                                                           
8
 In 2013 telde de regiotaxi voor Vught 1004 pashouders. Hiervan hebben per maand gemiddeld 402 pashouders gereisd met 

de regiotaxi. 



Concept beleidsplan Wmo 2015-2016 Meierij 2 september 2014 

8 

 

 

 

Gemeente Haaren 
Aantal aanspraken en financiën per soort Wmo (2013) 

 

Vorm 

Aantal 

aanspraken Uitgaven 

Percentage 

aantal 

aanspraken 

Percentage 

uitgaven 

Vervoer excl. regiotaxi 73 89.484 7% 6% 

Regiotaxi 520 268.159 53% 18% 

Woonvoorzieningen 56 156.417 6% 10% 

Rolstoelvoorzieningen 88 80.542 9% 5% 

Hulp bij het huishouden  243 901.743 25% 60% 

Totaal 980 1.496.345 100% 100% 

 

2.2 Trends en ontwikkelingen 

Er zijn trends en ontwikkelingen die invloed hebben op de behoefte aan ondersteuning en hulp:  

 

- Burgers nemen vaker eigen initiatief 

Steeds vaker zien wij dat initiatieven uit de samenleving vooruitlopen op ons beleid. Als lokale 

overheden zijn wij op veel terreinen steeds minder leidend dan we de afgelopen decennia waren of 

wensten te zijn. Individuele burgers, verenigingen, stichtingen, scholen en bedrijven wachten minder 

af en kiezen zelf voor vernieuwing. Het is vaker een feit dan een keuze om als lokale overheden een 

andere rol te vervullen op diverse terreinen. Wij doen mee met de samenleving, in plaats van 

andersom. De grote uitdaging is om ons opnieuw te verhouden tot dergelijke initiatieven.  

 

- Meer nadruk op eigen kracht en sociaal netwerk, eigen- en samenredzaamheid. 

We gaan meer uit van de eigen kracht van burgers en van hun sociaal netwerk. Familieleden hebben 

het druk of wonen vaak ver weg. Hierdoor wordt het belang van opbouwen en onderhouden van 

sociale netwerken via buurt, werk, verenigingen en scholen steeds groter. We rekenen immers op het 

zelfregelend vermogen van burgers en op onderlinge hulp. Vooral voor burgers met beperkingen of 

burgers die minder mobiel zijn moet het mogelijk zijn om met elkaar in contact te komen en deel te 

nemen aan activiteiten als sport, cultuur, vrijwilligerswerk of dagbesteding. Voor burgers die dat niet 

op eigen kracht of met anderen kunnen organiseren, moet er een maatwerkaanbod zijn. Dit kan 

variëren van dagbesteding tot sociale activering, vrijwilligerswerk of opstapjes naar betaald werk. De 

vele vrijwilligers en mantelzorgers in onze gemeenten kunnen zo nodig op ondersteuning rekenen. 

 

- Vergrijzing 

Net als in de rest van Nederland is de levensverwachting flink gestegen de afgelopen jaren: voor 

mannen 78 jaar en voor vrouwen 82 jaar. Hiermee is de achterstand in levensverwachting in onze 

regio ingelopen. De extra levensjaren worden grotendeels in goede gezondheid en zonder 

lichamelijke beperkingen doorgebracht. De dubbele vergrijzing – meer burgers horen tot de groep 

ouderen en blijven langer leven – is ook in de Meierij zichtbaar. De verwachting is dat het aantal  

75-plussers in de Meierij zal groeien van 20.600 personen naar 30.500 in 2025; dat betekent dat er 

over tien jaar bijna anderhalf keer zo veel 75-plussers in de Meierijgemeenten wonen. Dit leidt tot een 

stijging van de vraag naar ondersteuning en hulp. De vergrijzing heeft overigens ook een positief 

effect: Op korte termijn hebben we te maken met een groep die ook capaciteiten heeft om tijdig en 

preventief aan de eigen gezondheid te werken en bij te dragen aan die van anderen. 

 

- Langer thuis blijven wonen: extramuralisering 

Extramuralisering is een onderdeel van de transitie AWBZ. Daardoor zullen burgers langer thuis 

blijven wonen en minder snel in een zorginstelling gaan wonen. Het gevolg is wel dat zij vanaf 2015 

meer en langer dan voorheen behoefte zullen hebben aan zorg thuis en gebruik zullen maken van 



Concept beleidsplan Wmo 2015-2016 Meierij 2 september 2014 

9 

 

ondersteuning en hulp op grond van de Wmo. Er is winst te behalen door meer ondersteuning in het 

gewone leven te realiseren. 

 

- Meer nadruk op participatie: iedereen doet naar vermogen mee en draagt een steentje bij 

Onze visie is erop gericht dat iedereen die wil of moet werken dat zo regulier mogelijk doet. Dus 

zonder financiële steun van de overheid. De lat ligt voor iedereen anders, maar wel zo hoog 

mogelijk. Burgers die voor hun inkomen afhankelijk zijn van de gemeente, zijn zelf 

verantwoordelijk voor een nieuwe baan. Iedereen kan wat, maar als gemeente zetten we 

alleen in op betaald werk als iemand daar een reëel perspectief op heeft.  

 

 

2.3 Wat zijn de belangrijkste opgaven van de Meierijgemeenten? 

De belangrijkste opgaven zijn normaliseren en kantelen, ontschotten en verbinden, collectiviseren en 

van curatie naar preventie.  

 

 
 

 

 

- Normaliseren en kantelen 

Normaliseren en kantelen houdt in dat burgers zoveel mogelijk gebruik maken van hun eigen kracht 

en die van hun sociaal netwerk. Zij nemen de verantwoordelijkheid voor zichzelf en hun omgeving, 

bijvoorbeeld door burgerinitiatieven. Mantelzorgers en vrijwilligers spelen daarbij een belangrijke rol. 

Het aanbod van ondersteuning ligt steeds meer in de eigen leefomgeving en burgers maken gebruik 

van voorzieningen in die leefomgeving, zoals buurthuizen. Het is de taak van gemeenten om deze 

ontwikkeling te stimuleren door burgerinitiatieven te faciliteren, vrijwilligers en mantelzorgers te 

ondersteunen en door aanbieders te stimuleren te kantelen en te innoveren. Zo maken we de 

beweging van burgerparticipatie naar overheidsparticipatie; in toenemende mate zullen initiatieven 

van burgers leidend zijn voor onze uitvoering. 

 

- Ontschotten en verbinden  

Om te kunnen normaliseren en kantelen is het belangrijk dat aanbieders steeds meer samenwerken: 

onderling en met lokale partijen zoals vrijwilligers. Ook dit gaan wij als gemeenten faciliteren, onder 

meer via de inkooprelatie met aanbieders. 

 



Concept beleidsplan Wmo 2015-2016 Meierij 2 september 2014 

10 

 

- Collectiviseren: individueel waar het moet en collectief waar het kan 

Ondersteuning en hulp bieden we zoveel mogelijk aan in de vorm van collectieve voorzieningen. Daar 

waar dat niet kan, organiseren we individuele ondersteuning en hulp.   

- Van curatie naar preventie 

Door stevig in te zetten op vroegtijdige signalering, versterken van eigen kracht, het betrekken van het 

eigen netwerk en door gebruik te maken van collectieve voorzieningen kunnen we de inzet van (dure) 

individuele voorzieningen beperken. 

 

 

 

3. Wat willen we bereiken? 

3.1 Ambitie en visie 

Gemeenten zijn vanaf 2015 verantwoordelijk voor “de maatschappelijke ondersteuning van haar 
burgers voor het bevorderen van de sociale samenhang, informele zorg en leefbaarheid in de 

gemeente en het zoveel mogelijk in de eigen leefomgeving ondersteunen van de zelfredzaamheid en 

participatie van personen met een beperking of chronische psychische of psychosociale problemen en 

het bieden van opvang”9
.  

 

Ambitie en visie 

 

Het is onze ambitie dat alle burgers met beperkingen naar vermogen meedoen in de samenleving. 

 

Onze visie daarbij is dat burgers (met en zonder beperkingen) zoveel mogelijk handelen vanuit eigen 

kracht en verantwoordelijkheid. Ze behouden zo lang mogelijk zelf de regie op het vinden van 

oplossingen voor problemen die het meedoen in de weg staan. Ze hebben niet alleen de 

verantwoordelijkheid voor zichzelf, maar ook voor anderen. Kunnen burgers niet op eigen kracht 

meedoen? Dan moeten zij kunnen rekenen op een (professioneel) vangnet met algemene en 

collectieve voorzieningen in de sociale omgeving en basishulp. En zo nodig gespecialiseerde hulp. 

De hulp is effectief, efficiënt, innovatief en vindt zoveel mogelijk in de eigen omgeving plaats.  

We schalen op wanneer dat noodzakelijk is en schalen af zodra het kan.  
 

 

Maatschappelijke effecten (outcome) en doelstellingen (output) 

We willen vier maatschappelijke effecten realiseren. Bij elk van de effecten hebben we de 

doelstellingen benoemd die daarbij horen. Om te bepalen of we deze effecten en onderliggende 

doelen realiseren, hebben we indicatoren benoemd die we periodiek gaan meten. Een aantal 

indicatoren is lokaal en een aantal is subregionaal, afhankelijk van lokale keuzes. De 

Meierijgemeenten meten deze indicatoren met verschillende instrumenten, zoals enquêtes GGD,  

Waarstaatjegemeente en cliënttevredenheidsonderzoek (zie hoofdstuk 7 over monitoring). In 2014 

bepalen we de nulmeting voor de indicatoren. 

                                                           
9
 Uit Memorie van Toelichting Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 



Concept beleidsplan Wmo 2015-2016 Meierij 2 september 2014 

11 

 

 

Maatschappelijke effecten (outcome) en doelstellingen (output) 
 

 

1. Burgers met beperkingen kunnen (langer) thuis wonen 

o Verhogen van zelfredzaamheid van burgers 

 

2. Burgers met een beperking doen naar vermogen mee in de samenleving 

o Afname eenzaamheid - toename participatie  

o Toename mantelzorg en vrijwilligerswerk 

o Mantelzorgers voelen zich ondersteund door organisaties en gemeente 

 

3. Burgers met een beperking en hun sociaal netwerk zijn tevreden over de ondersteuning en 

hulp die zij krijgen 

o Burgers zijn tevreden over de dienstverlening van de aanbieders basishulp en 

specialistische hulp en over de wijkteams 

 

4. Burgers doen zoveel mogelijk zelf en met hun sociale omgeving (zelf- en 

samenredzaamheid). 

o Verschuiving van gebruik van specialistische hulp naar basishulp en sociale 

omgeving 

o Toename burgerinitiatieven 

 

 

3.3 Doelgroepen  

Doelgroepen 

Gemeenten krijgen een brede verantwoordelijkheid om het mogelijk te maken dat burgers deelnemen 

aan het maatschappelijk verkeer, in het bijzonder burgers met een beperking, chronische, psychische 

of psychosociale problematiek. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de ondersteuning van deze 

burgers als zij niet in staat zijn zich in de samenleving te handhaven en voor burgers die de 

thuissituatie hebben verlaten in verband met bijvoorbeeld huiselijk geweld. 

3.4 Rol gemeenten 

De rol van de gemeente verandert en is divers. Om onze doelstellingen te bereiken moeten we:  

 burgers faciliteren, stimuleren, ondersteunen 

 in de wijken verbinden, initiëren, organiseren, regisseren, toegang verlenen tot voorzieningen;  

 voor de uitvoering bepalen wat er moet gebeuren maar de beantwoording van de hoe-vraag 

bij de professionals laten. Dus de gemeente als opdrachtgever, aanjager en als 

samenwerkingspartner. Echter, soms nemen we ook de regie op de uitvoering om zodoende 

zicht te krijgen op de knelpunten in de uitvoering. 

Om deze rollen goed te kunnen vervullen is het (rand)voorwaardelijk dat de gemeente waar nodig 

drempels wegneemt, een adequaat vangnet organiseert, efficiënt inkoopt, controleert (kwaliteit en 

resultaten) en verantwoord of de middelen doelmatig en doeltreffend worden ingezet 

 

  



Concept beleidsplan Wmo 2015-2016 Meierij 2 september 2014 

12 

 

4. Hoe gaan we het organiseren en met wie gaan we het uitvoeren? 

4.1  Wat doen we lokaal, subregionaal, regionaal, of landelijk?  

 

We hanteren als uitgangspunt: lokaal wat lokaal kan en (sub)regionaal of landelijk wat op die schaal 

moet. Een en ander conform het Functioneel Ontwerp Wmo. 

 

Dat betekent: 

 lokaal: signalering, preventie, sociale omgeving en basishulp, sociale (wijk)teams en organiseren 

van de toegang 

 subregionaal (Meierij): inkoop specialistische hulp nieuwe taken Wmo inclusief 

centrumgemeentetaken beschermd wonen en maatschappelijke opvang, de monitoring daarvan en 

de aanpak van complexe casuïstiek (C3).Een uitzondering hierop is Sint-Oedenrode, die voor de 

taak beschermd wonen en maatschappelijke opvang onder de centrumgemeente Oss valt. 

 regionaal (Noordoost-Brabant): Advies- en Meldpunt Huiselijk Geweld en Kindermishandeling, 

aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling en vrouwenopvang, expertpool en crisisdienst  

 landelijk: Sensoor (anonieme hulp op afstand), inkoop ondersteuning zintuiglijk gehandicapten. 

 

4.2  Sociale omgeving 

Wij geloven in de kracht van onze burgers, individueel of georganiseerd in stichtingen, verenigingen of 

bedrijven, die zich belangeloos inzetten voor elkaar en de omgeving. Wij hebben in de Meierij al een 

behoorlijk potentieel aan vrijwillige inzet. Variërend van burgers, die als vrijwilliger een bijdrage leveren 

aan de georganiseerde verenigingsstructuur, of vrijwilligers die, wat minder zichtbaar, zich inzetten 

voor hun buren. Elke bijdrage telt en wij waarderen deze inzet. 

 

We willen bereiken dat burgers verantwoordelijkheid nemen voor zichzelf en voor hun omgeving, dat 

zij daartoe initiatieven ondernemen. Daarnaast willen wij bereiken dat algemene voorzieningen voor 

iedereen ook echt toegankelijk zijn, zowel fysiek als sociaal.  

Onze rol met betrekking tot de sociale omgeving is beperkt, ook omdat wij niet overal verantwoordelijk 

voor willen en kunnen zijn. Maar hoe meer burgers zelf of met hun omgeving kunnen oplossen, hoe 

minder professionele hulp nodig is. Het is dus belangrijk dat we als gemeenten aansluiten, uitnodigen, 

stimuleren, faciliteren, netwerken, erkennen, waarderen, meedenken, ondersteunen en bij elkaar 

brengen. Ondersteuning van vrijwilligers en mantelzorgers is in dit opzicht heel belangrijk.  

 

De visie en het beleid rondom mantelzorg geven we in de Meierij vorm. De uitvoering is vooral ook 

een lokale aangelegenheid omdat we daar goed kunnen zien welke maatwerkoplossingen het beste 

bij de burger en de omgeving aansluiten.  

 

We gaan mantelzorgers nadrukkelijker betrekken bij de ondersteuning en hulp en hen optimaal 

faciliteren. We gaan mantelzorgers betrekken bij het ‘keukentafelgesprek’. We onderzoeken wat de 

belangrijkste knelpunten zijn voor mantelzorgers. Voor zover deze binnen het bereik van de gemeente 

liggen, zoeken we naar oplossingen hiervoor. Eén van de vraagstukken is bijvoorbeeld of er 

voldoende voorzieningen voor respijtzorg zijn in onze gemeenten. En welke ondersteuning hebben 

mantelzorgers nodig om te voorkomen dat zij overbelast raken? Hoe zit het met de draagkracht van 

het huishouden? Levert de woonsituatie belemmeringen op voor het verlenen van mantelzorg?  

Naast het faciliteren van mantelzorgers is het ook van belang om de mantelzorger te erkennen. We 

geven een jaarlijkse blijk van  waardering aan mantelzorgers (voorheen ‘mantelzorgcompliment’).  
 

We ondersteunen vrijwilligersactiviteiten zoveel als mogelijk. We gaan in gesprek met vrijwilligers en 

vragen specifiek naar wat zij nodig hebben om hun werk goed te kunnen doen. Zo krijgen we in beeld 

wat we zouden kunnen bijdragen. We blijven dit faciliteren door de ontmoeting ook daadwerkelijk 

mogelijk te maken. De komende periode ligt de aandacht op inzet van kwetsbare burgers als 

vrijwilliger en de randvoorwaarden om dit mogelijk te maken. Ondersteuning van vrijwilligersactiviteiten 

wordt zoveel mogelijk ambtelijk ondersteund. We stellen ons als doel om eventuele belemmerende 

(gemeentelijke) regelgeving aan te pakken, in overleg met andere sectoren.  

 



Concept beleidsplan Wmo 2015-2016 Meierij 2 september 2014 

13 

 

We dagen onze burgers uit om te komen met nieuwe initiatieven die ervoor zorgen dat burgers prettig 

zelfstandig kunnen wonen in een fijne leefomgeving en waar steeds meer een infrastructuur ontstaat 

van het ondersteunen van elkaar. Afhankelijk van de behoefte, zorgen we voor passende 

ondersteuning. Sociale activiteiten moeten zoveel mogelijk inclusief zijn; ook toegankelijk voor burgers 

met een beperking. We ondersteunen initiatieven die dit mogelijk maken. 

 

In onze gemeenten ontstaan nu nieuwe gemeenschappen van burgers die samen een 

maatschappelijke opgave willen oppakken. De aanjaag- of ondersteuningsfunctie wordt  in een aantal 

gevallen door de gemeenten opgepakt , bijvoorbeeld in de vorm van financiering van de 

kwartiermaker. Per initiatief wordt de rol anders ingevuld, aansluitend op de vraag van de burgers. 

Soms is ook geen rol van de gemeenten nodig of zijn de gemeenten alleen nodig als vraagbaak, 

wegwijzer of ondersteuner/gesprekspartner. Het doel is altijd verzelfstandiging van de activiteit. Het 

accent wordt steeds meer verlegd  naar de inzet van de burgers. Wij werken vanuit een volwaardige 

driehoek inwoner-instelling-overheid. Voorheen was sprake van een lijn: overheid-instelling-inwoner 

In 2016 willen we dan ook voor  de  opdrachtverstrekking in het sociale domein ruimte geven aan 

nieuwe coalities met burgers die een deel van de maatschappelijke opgaven voor hun rekening willen 

nemen (het zogenaamde “right to challenge” uit de wettekst van de Wmo). We bereiden dit traject nu 

voor en leren werkende weg van de initiatieven die nu al worden uitgevoerd in de gemeenten. 

 

4.3 Preventie en signalering  

In de ontwikkeling van het sociale domein ligt de nadruk sterk op preventie door een sterke sociale 

basisstructuur en samenhangende basishulp. Preventie is een opdracht voor alle werkers die 

werkzaam zijn in de basishulp, scholen, gezondheidscentra en zorgprofessionals, waaronder de GGD, 

de huisartsen en hun praktijkondersteuners. 

Snel signaleren, zoveel mogelijk oppakken in, bij voorkeur de sociale omgeving of de basishulp. 

Kennis van elkaar en het vormen van een netwerk zijn randvoorwaarden. 

Gezondheid en maatschappelijke ondersteuning raken elkaar nadrukkelijk. Dat blijkt onder meer uit de 

kaders die binnen het preventief gezondheidsbeleid benoemd worden:  

- Zorgen voor een gezonde sociale en fysieke omgeving; 

- Terugdringen van gezondheidsachterstanden; 

- Behouden van betaalbare zorg door te investeren in preventie. 

Het Ministerie van VWS heeft op 28 augustus jl. haar visie gegeven op de publieke gezondheid. In 

deze visie benoemt het ministerie nadrukkelijk de rol van de GGD hierbij. Kernpunt: meer risicogericht 

toezicht houden en meer integrale aanpak van preventie. Daarnaast wordt de GGD geacht meer een 

rol te pakken van beleidsadviseur in het sociaal domein om daarmee nieuwe verbindingen te leggen 

tussen preventie, ondersteuning en zorg in de buurt. Dat laatste is op lokaal niveau mede van belang 

bij de uitwerking van het lokaal gezondheidsbeleid
10

 waarbij voor preventieve maatregelen op het 

gebied van de volksgezondheid geldt dat deze er vooral op gericht zijn om gezond gedrag te 

stimuleren en om ongezond gedrag te ontmoedigen.  

Het is ons doel om de beweging te maken van curatie naar preventie. Inzetten op het vroegtijdig 

voorkomen van problemen zorgt ervoor dat zorg en hulp in zwaardere gevallen betaalbaar blijft. Iedere 

burger is verantwoordelijk voor en heeft regie over zijn eigen leven. In de eerste plaats ligt hulp in de 

sociale omgeving. Hulpverleners worden pas betrokken als dat nodig blijkt.  

De burger, zijn netwerk en eventueel de hulpverlener komen samen tot een oplossing van problemen. 

We willen meer gebruik maken de sociale basisstructuur. Deze is ook toegerust voor burgers met 

problemen of beperkingen. We kiezen zoveel mogelijk voor een gebiedsgerichte aanpak; door 

nabijheid op actieplaatsen kunnen we een betere inschatting maken van problemen en ze liefst 

voorkomen. 

 

                                                           
10

 Het wel of niet het uitwerken van lokaal gezondheidsbeleid, op basis van de Wet publieke gezondheid (Wpg) in gemeentelijke 
Wmo-plannen, valt onder de verantwoordelijkheid van iedere individuele gemeente. Indien hiervoor wordt gekozen kan de 
lokale oplegger het gremium daarvoor zijn.  



Concept beleidsplan Wmo 2015-2016 Meierij 2 september 2014 

14 

 

De GGD Hart voor Brabant vormt daarbij  een belangrijke spin in het web voor het snel constateren 

van opvoedings-en gezondheidsvragen. Vanaf 2015 willen we dat de GGD deze rol ook voor de 

doelgroep “volwassenen” meer preventief en signalerend oppakt. Bij voorkeur realiseren we een 

aanpak op wijkniveau waar ook zorgverzekeraars een (financiële) bijdrage aan leveren.  

De financiering voor de wijkverpleegkundige wordt vanaf 2015 weer ondergebracht bij de 

zorgverzekeraar. In 2013 en 2014 lag de opdrachtverstrekking en financiering bij de gemeente. We 

hebben de afgelopen twee jaar ervaren dat de wijkverpleegkundige een belangrijke verbindende rol 

heeft naar, enerzijds de informele zorg en anderzijds naar ondersteuning vanuit de Wmo, thuiszorg en 

huisartsen. We zien de wijkverpleegkundige als intermediair tussen burgers en het sociale domein en 

zorgdomein. We maken met de zorgverzekeraar concrete afspraken over de inzet van de 

wijkverpleegkundige in de sociale wijkteams. 

Op basis van de Wet Meldcode Huiselijk Geweld en Kindermishandeling zijn alle professionals 

verantwoordelijk voor het voorkómen en signaleren van huiselijk geweld en kindermishandeling. Zij 

nemen adequate maatregelen in situaties waarin hiervan sprake is. Daartoe hebben alle organisaties 

een meldcode vastgesteld. De gemeenten zien erop toe dat deze meldcode wordt uitgevoerd door 

instellingen voor maatschappelijke ondersteuning en kinderopvang. Professionals kunnen voor advies 

en consult terecht bij het Advies en Meldpunt Huiselijk geweld en Kindermishandeling. 

4.4    Basishulp en dagbesteding 

4.4.1 Basishulp 

Professionele aanbieders (basisprofessionals) en vrijwilligers bieden basishulp aan burgers van alle 

leeftijden. Het gaat om enkelvoudige vragen over of behoeften aan ondersteuning op het gebied van 

wonen, zorg, welzijn, vrije tijd, werk, inkomen, leren, opvoeden en veiligheid. De ondersteuning is voor 

burgers vrij en direct toegankelijk en kan zowel individueel als collectief/groepsgericht zijn. Het gaat 

over hulp en activiteiten gebonden aan met aanbieders afgesproken maxima, afhankelijk van het soort 

ondersteuning.  

 

Bij basishulp gaat het onder meer om algemeen maatschappelijk werk, welzijnswerk, eerstelijns 

psychologische ondersteuning, cliëntondersteuning, preventieve gezondheidszorg en anonieme hulp 

op afstand. De hulp is integraal, zodat alle levensdomeinen aan bod (kunnen) komen. Zij is erop 

gericht de eigen kracht van de burger en die van de directe omgeving te versterken. Burgers worden 

daarbij zoveel mogelijk gestimuleerd tot maatschappelijke participatie.  

 

Het doel van basishulp is behoud of vergroting van zelfredzaamheid en participatie van de burger. De 

ondersteuning is erop gericht burgers zodanig te versterken dat zij hun vraagstukken of problemen 

zelf en/of met hulp van hun sociale omgeving kunnen oplossen, nu en in de toekomst.  

 

Kwetsbare burgers of burgers met een beperking moeten gemakkelijk toegang hebben tot basishulp. 

Wanneer de burger niet in staat is de eigen belangen te behartigen, staat cliëntondersteuning 

(onafhankelijk en kosteloos) naar keuze (door een mantelzorger, vrijwilliger of professional) ter 

beschikking. Gemeenten zijn ook verantwoordelijk voor de ondersteuning van de cliënt bij het 

aanvragen van een indicatie in het kader van de Wet langdurige zorg (Wlz). Onze missie is geslaagd 

als elke burger regisseur is over zijn leven, zowel hoe dat eruit moet zien als hoe hij dat wil bereiken.  

 

Basisprofessionals op alle levensdomeinen werken op alle mogelijke vind- en actieplaatsen: 

kinderopvang, scholen, gezondheidscentra, verzorgingshuizen, buurthuizen et cetera. 

Basisprofessionals houden zich hoofdzakelijk bezig met enkelvoudige casuïstiek op hun domein. Zij 

kijken hierbij zowel naar de problemen als naar de kansen. En herkennen ook situaties waarin ‘er 
meer aan de hand is’: problemen op meerdere leefgebieden en/of betreffende meerdere leden van 
een huishouden/gezin. In die situaties schakelen zij het sociaal (wijk)team in.  

 

De aanpak is individueel als het moet en collectief als het kan, bijvoorbeeld met trainingen, cursussen 

en voorlichting. De hulp wordt zo veel mogelijk georganiseerd in de eigen omgeving en is niet 

doelgroepgericht, maar doel- en resultaatgericht. 

 



Concept beleidsplan Wmo 2015-2016 Meierij 2 september 2014 

15 

 

We subsidiëren instellingen voor maatschappelijk werk, welzijnswerk en vanaf 2015 MEE. We maken 

afspraken over doelen en resultaten.  

 Welzijnswerk: het stimuleren en faciliteren van activiteiten in de nabije omgeving van 

burgers en hun sociale netwerk, waar deze niet op eigen kracht van de grond komen of in 

stand blijven. 

 Maatschappelijk werk: het bieden van tijdelijke psychosociale en materiële hulp aan 

burgers van alle leeftijden en gezinnen en huishoudens met complexe problematiek. 

 MEE: het bieden van cliëntondersteuning en specifieke (vooral) lichte hulp aan burgers 

met een beperking en hun sociaal netwerk. 

 

In een recente bijeenkomst met de Wmo-adviesraden in de Meierij (mei 2014) is voorgesteld om een 

ombudsfunctie of functie van vertrouwenspersoon. De ombudsfunctionaris zou als onafhankelijke 

partij regionaal kunnen werken. Om te bemiddelen of verbindingen te leggen tussen organisaties of 

werkers in het sociale domein en burgers. Binnen de Jeugdwet is een dergelijke functie wettelijk 

verplicht. De Meierijgemeenten nemen dit advies ter harte en kijken wat de mogelijkheden zijn om 

deze functie te organiseren. 

 

4.4.2 Dagbesteding 

 

Dagbesteding kent vele vormen. Van inloop en ontmoeting tot en met arbeidsmatige dagbesteding. 

Initiatieven van burgers vormen het uitgangspunt voor de uitvoering. Professionele instellingen sluiten 

hier zoveel als mogelijk bij aan en bieden desgewenst professionele ondersteuning. De activiteiten zijn 

gericht op het stimuleren van (het behoud van) zelfredzaamheid en/of maatschappelijke participatie. 

Of de activiteiten hebben juist als doel om iemand uit de thuissituatie te halen om de mantelzorger te 

ontlasten. 

 

Deze vorm van dagbesteding is niet doelgroep-specifiek, maar breed toegankelijk met specifieke 

aandacht voor burgers met een (licht) verstandelijke beperking, psychiatrische problematiek of licht 

dementerende ouderen. De activiteiten sluiten aan bij de vraag/behoefte van de burgers of hun 

sociaal netwerk en werken preventief. Vrijwilligers, ervaringsdeskundigen en lotgenoten leveren een 

belangrijke bijdrage bij de uitvoering. Bij de ontwikkeling sluiten we aan op bestaande initiatieven, 

vernieuwd en voor nieuwe doelgroepen toegankelijk gemaakt. De activiteiten worden verspreid over 

de gemeenten, in bestaande voorzieningen, georganiseerd. 

 

Van oudsher bestaan er al allerlei verenigingen en verbindingen tussen burgers die 

ontmoetingsactiviteiten organiseren. We rekenen alle activiteiten van vrijwilligersorganisaties tot de 

sociale omgeving. Veel van deze activiteiten vinden plaats in voorzieningen zoals wijk- en buurtcentra. 

Vaak ontvangen organisaties een activiteiten- of waarderingssubsidie van de gemeente.  

 

Kenmerk van ontmoetingsactiviteiten door vrijwilligersorganisaties is dat men gericht is op de eigen 

groep (voor ons en door ons). We willen vrijwilligersorganisaties echter ook prikkelen om kwetsbare 

burgers te verwelkomen en activiteiten inclusiever te maken. 

 

In een aantal steunpunten bieden professionele organisaties al dagactiviteiten die als basishulp te 

kwalificeren zijn. Gemeenten geven deze organisaties nadrukkelijker de opdracht om deze activiteiten 

te richten op de meer kwetsbare burgers. En om de deelnemers nog meer te stimuleren om zelf een 

rol of verantwoordelijkheid te nemen voor de dagelijkse organisatie van activiteiten. Hiermee wordt de 

professionele capaciteit ingezet voor het ontwikkelen van nieuwe collectieve activiteiten, aansluitend 

op burgerinitiatieven in de wijken. 

 

Wij continueren de ingezette koers met betrekking tot de sociale omgeving. De professionele inzet van 

het welzijnswerk sluit aan bij bestaande burgerinitiatieven en waar nodig biedt het welzijnswerk 

kortdurende ondersteuning. Deze ondersteuning is altijd gericht op zelfstandig functioneren van 

initiatieven. Waar vrijwilligersinitiatieven niet op eigen kracht tot stand komen, vervult het welzijnswerk 

een grotere rol in de stimulering en facilitering. Ook wordt er kritisch gekeken naar de inzet van het 

welzijnswerk bij lopende activiteiten. Door steeds meer ruimte te geven aan vrijwillige inzet en de inzet 

van het welzijnswerk vooral te richten op het versterken van deze inzet ontstaat er ruimte in 



Concept beleidsplan Wmo 2015-2016 Meierij 2 september 2014 

16 

 

professionele inzet om met nieuwe initiatieven aan de slag te gaan of nieuwe activiteiten te 

ontwikkelen.  

 

Vanuit credo ‘normaliseren’ brengen we de dagbesteding uit de voormalige AWBZ naar voren, zodat 
kwetsbare burgers dichter bij huis en meer verbonden met hun sociale omgeving én sociaal netwerk 

laagdrempelig aan activiteiten kunnen meedoen. Naar verwachting werkt het deelnemen aan 

activiteiten preventief, vermindert dit het beroep op individuele maatwerkvoorzieningen voor 

specialistische hulp en voorkomt het overbelasting van mantelzorgers. We willen dat 

dagbestedingsactiviteiten plaatsvinden in de omgeving waar burgers wonen, dus een gevarieerd 

aanbod in de wijk dat ook geschikt is voor de nieuwe doelgroepen waar we als gemeente voor 

verantwoordelijk worden. 

 

 

4.5 Sociale (wijk)teams en toegang tot specialistische hulp 

De sociale (wijk)teams zijn de spil in  

- het ondersteunen van huishoudens (kinderen) met meervoudige problemen 

- stimuleren en organiseren van zelfredzaamheid.  

Dat betekent soms een faciliterende, uitvoerende en/of coördinerende rol. De uitgangspunten zijn het 

positief benaderen van het huishouden en uitgaan van talenten. De leefwereld van de bewoner staat 

centraal en het huishouden is co-producent. De werkers uit het team arrangeren de hulp in het 

huishouden op basis van het uitgangspunt één huishouden, één plan, één regisseur. Ze zorgen ervoor 

dat de hulp binnen een huishouden niet versnippert raakt en schakelen tijdig diagnostiek en passende 

ondersteuning en hulp in. De werkers in het team zijn generalistische professionals met ieder een 

eigen expertise. De werkers zijn het eerste aanspreekpunt voor het huishouden, ook in het geval van 

specialistische ondersteuning of tijdens onderzoeksperioden. Zij zijn de spin in het web bij een 

integrale aanpak en werken nauw samen met het Advies- en Meldpunt Huiselijk geweld en 

Kindermishandeling (AMHK) in het kader van zorgmeldingen. Als het traject is afgesloten houdt de 

werker, op afstand, de vinger aan de pols. Ze signaleren tijdig risicofactoren en leveren een bijdrage 

om deze te voorkomen en/of te verminderen. Daarnaast leveren de werkers input voor het ontwikkelen 

van collectieve activiteiten in de wijk gebaseerd op hun ervaringen met individuele ondersteuning. 

De werkers in de teams hebben de volgende taken: 
- Optimale ondersteuning bieden aan burgers. Voornamelijk door burgers zelf de oplossing te laten 

realiseren, individueel dan wel met hulp vanuit hun omgeving en ook door waar nodig 
professionele (gespecialiseerde) hulp in te zetten. En dit zodanig dat burgers hierna zelfstandig 
verder kunnen. 

- Werken volgens het principe van ‘één-huishouden, één-plan, één regisseur’ en optimale 
zelfredzaamheid daarbij. 

- Burgers ondersteunen om hun (informele) netwerk te betrekken, activeren, en/ of op te bouwen 
en te versterken.  

- Organiseren, versterken en stimuleren van de regierol van burgers en de relatie met 
professionals waarmee zij te maken hebben. 

- Mantelzorgers ondersteunen waar nodig. 
- Het verloop van ondersteuning en hulp kritisch volgen en bewaken.  
- Tijdig risicofactoren signaleren, acties ondernemen in geval van crisis en/of onveilige situaties, 

door bijvoorbeeld  alert te zijn op signalen van (kinder-)mishandeling, deze tijdig te onderkennen 
en te handelen conform protocol. 

- Ervaringen uit de praktijk gebruiken als input voor verbetering van de ondersteuning.   
- Optimale dossiervorming volgens lokale afspraken en wettelijke eisen met daarin de afgesproken 

resultaten en afspraken. 
- De teams organiseren de samenwerking en afstemming met de basisprofessionals en burgers 

met een sleutelpositie. De teams stimuleren de kanteling en het vormen van netwerken rond 
kwetsbare burgers.  

 

Het plan van aanpak  

Werkers van de sociale (wijk)teams stellen samen met een huishouden een plan van aanpak op. 

Daarin staan onderdelen als hulp uit de sociale omgeving, basishulp en/of gespecialiseerde hulp. Als 

de werkers van het sociaal (wijk)team de inschatting maken dat in het plan van aanpak langdurige 



Concept beleidsplan Wmo 2015-2016 Meierij 2 september 2014 

17 

 

basishulp of gespecialiseerde hulp nodig is, kunnen zij dat in gang zetten. Het plan van aanpak dient 

dan als aanvraag. Het gaat om de volgende onderdelen. 

 

Overige voorzieningen 

(geen beschikking nodig) 

Langdurige basishulp 

 

Langdurige begeleiding door welzijnswerk of MEE 

 

Gespecialiseerde hulp 

(met beschikking, indien geen algemene voorziening beschikbaar) 

 Hulp bij het huishouden 

Vervoersvoorzieningen 

Woningaanpassingen 

Hulpmiddelen 

Begeleiding 

Dagbesteding 

Persoonlijke verzorging in relatie tot dagbesteding en 

begeleiding 

Kortdurend verblijf 

Beschermd wonen 

Maatschappelijke opvang, vrouwenopvang, verslavingszorg 

 

Overgangsjaar 2015 

Het jaar 2015 is een overgangsjaar. Burgers met een doorlopende indicatie die al gespecialiseerde 

ondersteuning ontvangen, behouden het recht op die ondersteuning in 2015. In 2015 maken we met 

deze burgers nieuwe afspraken. 

 

Toegang tot specialistische hulp 

Het proces voor toegang tot specialistische hulp gebeurt stapsgewijs en is zorgvuldig beschreven in 

een plan van aanpak. Een dergelijk plan van aanpak wordt opgesteld met het huishouden en 

eventueel het sociale netwerk. Wanneer toegang wordt verleend tot gespecialiseerde hulp, dan zijn 

alle stappen in het proces doorlopen. De hoofdstappen zijn hieronder schematisch weergegeven en 

worden daarna per onderdeel beschreven: 

 

 
 
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

signaal	

analyse	

Consult	&	

advies	

Plan	van	

aanpak	

Hulp	

verlenen	

Specialis sche	

hulp	

Hoofdproces	met	

documenten	

beschikking	

Advies,	diagnose	

Plan	van	aanpak	

Analyse,	triage,	zrm	



Concept beleidsplan Wmo 2015-2016 Meierij 2 september 2014 

18 

 

 

 

 

 

 

Signaal 

Bij  “signaal” staat beschreven op welke wijze hulpvragen bij de werkers van de sociale (wijk)teams 

aankomen en hoe deze in behandeling worden genomen. Ook wordt aangegeven hoe dit proces 

bijdraagt aan de kanteling. De wijkteams zijn geen nieuw loket. De werkers uit de sociale (wijk)teams 

zijn in basis alleen bereikbaar via het contactnummer van de gemeente of voor collega professionals 

uit de basishulp, specialistische hulp, AMHK, crisisdienst, expertpool en Centrum voor Complexe 

Casuïstiek (C3). 

 

Analyse 

In de analyse fase wordt beschreven wat en op welke wijze de hulpvraag van de burger en zijn sociaal 

netwerk in kaart wordt gebracht, er vindt vraagverheldering plaats, de doelen worden bepaald, risico’s 
worden getaxeerd, eigen kracht en omgevingskracht worden in beeld gebracht. 

 

Consult en Advies 

In eerste instantie wordt consult of advies gevraagd via basisprofessionals, zoals de poh-er of 

wijkverpleegkundige. Bij behoefte aan specialistisch advies is de expertpool te raadplegen. Bij de stap  

“Consult en Advies” wordt beschreven hoe en op welke wijze bijvoorbeeld de regionale expertpool 

wordt ingeschakeld wanneer niet duidelijk is welk hulp passend is voor de burger. Het ontwerp van de 

expertpool in de regio is hiervoor leidend. In geval van huiselijk geweld is het AMHK te consulteren. 

 

Plan van aanpak 

In het  “Plan van aanpak” staat welke acties wanneer worden uitgezet en uitgevoerd en welke 

resultaten worden beoogd. Alle betrokkenen worden benoemd en per actie wordt aangegeven 

wanneer deze start en de verwachting van de doorlooptijd met eventuele vervolgacties. Dit plan van 

aanpak wordt samen met de burger opgesteld en is het vervolg op de vraagverheldering, doelbepaling 

en analyse.  

 

Specialistische hulp 

Als alle stappen zorgvuldig zijn doorlopen kan de werker uit het (wijk)team samen met de burger 

besluiten dat gespecialiseerde hulp nodig is. Voor de niet-vrij toegankelijke hulp is altijd een 

beschikking nodig. Bij de stap  “toegang naar specialistische hulp” wordt beschreven welk proces er 
wordt doorlopen om toegang naar gespecialiseerde, en niet vrij-toegankelijke hulp  te verlenen. 

Het plan van aanpak dient hiervoor als basis. De werker speelt een belangrijke rol in de advisering 

rondom Hulp in natura (HIN) of persoonsgebonden budget (Pgb). Als de werker hier ondersteuning 

voor nodig heeft kan hij terecht bij de (regionale) Pgb-expert. 

 

De burger kan zich met het besluit dat wordt opgesteld aanmelden bij de aanbieder. Ook de werker 

kan dit voor de burger verzorgen. In geval van wachtlijsten kan de burger zelf, of via de werker uit het 

sociaal (wijk)team, een (regionale) bemiddelaar inschakelen. 

 

Beschikking afgeven 

Het formele besluit is een beschikking die door de gemeenten wordt afgegeven. Het college 

mandateert hier de werkers in de teams voor. Gemeenten sturen een beschikking naar de burger 

waarin het besluit wordt toegelicht. Op een beschikking is bezwaar en beroep mogelijk.   

 

Doorlooptijden 

De maximale doorlooptijd van aanvraag tot beschikking is zes weken. 

 
  



Concept beleidsplan Wmo 2015-2016 Meierij 2 september 2014 

19 

 

4.6 Specialistische hulp (individuele maatwerkvoorzieningen)  

Specialistische hulp wordt geboden door professionele aanbieders aan burgers met complexe 

enkelvoudige vragen of met meervoudige vragen op meerdere leefgebieden. Het gaat om 

specialistische hulp die dusdanig specifieke kennis en competenties vereist, dat borging in de sociale 

omgeving of basishulp niet realistisch en wenselijk is. Voor deze vormen van hulp is formele toegang 

noodzakelijk en moet een beschikking op grond van de Algemene wet bestuursrecht worden 

afgegeven. Concreet gaat het om de volgende individuele maatwerkvoorzieningen: 

- Hulp bij het huishouden 

- Hulpmiddelen       bestaande Wmo-taken 

- Woningaanpassingen 

- Vervoersvoorzieningen 

 

- Begeleiding indien nodig inclusief persoonlijke verzorging 

- Dagbesteding indien nodig inclusief vervoer en/of persoonlijke verzorging 

- Kortdurend verblijf        nieuwe Wmo-taken 

- Beschermd wonen 

- Maatschappelijke en vrouwenopvang en verslavingszorg 

 

Wat willen we bereiken? 

 Normaliseren en kantelen van specialistische hulp. 

 Ontschotten en verbinden van specialistische hulp 

 Zoveel mogelijk collecties aanbieden van specialistische hulp. 

 

4.6.1. Bestaande Wmo-taken 

Wat de bestaande individuele maatwerkvoorzieningen Wmo betreft (verstrekkingen, huishoudelijke 

hulp, woonvoorzieningen en vervoer) zetten we in op: 

- Hulp bij het huishouden 

Uitvoering en doorontwikkeling nieuwe methodiek hulp bij het huishouden. De stijgende vraag 

moeten we opvangen met fors minder rijksmiddelen (korting 40%). Daarom wordt in 2015 een 

nieuwe methodiek ingevoerd. Volgens deze methodiek bepaalt de gemeente: 

- of een burger toegang heeft tot hulp bij het huishouden;  

- wat het resultaat moet zijn.  

De gemeente stelt daarom niet langer het aantal uren huishoudelijke hulp vast. 

Gecontracteerde thuiszorgaanbieders ontvangen een vast gemiddeld bedrag per burger. Zij 

gaan bij de burger op huisbezoek en stellen samen een plan van aanpak op waarbij 

vastgesteld wordt wat in de individuele situatie nodig is om een schoon en leefbaar huis te 

realiseren. In het gesprek komt aan de orde wat de burger zelf kan doen en bij welke taken 

het sociaal netwerk ondersteuning kan bieden. Daarnaast kijken we naar algemeen 

beschikbare voorzieningen, zoals een boodschappendienst, maaltijdservice, etc. Op dit alles 

wordt de ondersteuning van de thuiszorgaanbieder aangepast. De gemeente ziet nadrukkelijk 

toe op de kwaliteit van de huishoudelijke hulp. Tevredenheidsonderzoeken door de gemeente 

vinden periodiek plaats waarbij er ook nadrukkelijk aandacht is voor de sociale omgeving van 

de burger (ondersteuningsvraag). 

   

- Hulpmiddelen 

Wat de hulpmiddelen betreft, zetten de gemeenten in op het zoveel mogelijk gezamenlijk 

gebruiken van handbewogen rolstoelen, scootmobielen en fietsvoorzieningen door het 

opzetten van een pool. Hoewel het hergebruikpercentage in de Meierij al erg hoog is, blijven 

we het hergebruik van hulpmiddelen verder stimuleren en faciliteren. Daarnaast beogen we 

meer maatwerk en extra's te leveren voor gehandicapten die dagelijks (zittend) afhankelijk zijn 

van een rolstoel. Daarnaast werken we niet alleen met gestandaardiseerde verstrekkingen, 



Concept beleidsplan Wmo 2015-2016 Meierij 2 september 2014 

20 

 

maar zoeken we samen met burgers naar creatieve oplossingen die de mogelijkheden om 

mee te doen in de samenleving vergroten. 

 

- Woningaanpassingen 

We investeren duurzaam in woningaanpassingen om burgers zo lang mogelijk zelfstandig te 

laten wonen. Dat wil zeggen dat we met de woningbouwcorporaties waar mogelijk afspraken 

maken over het optimaal inzetten en ontwikkelen van aangepaste huurwoningen. 

 

- Vervoersvoorzieningen 

We onderzoeken de komende jaren de mogelijkheden om verschillende vormen van vervoer 

(Wmo-, leerlingen-, en AWBZ-vervoer) gecombineerd in te kopen, zodat we door slimme 

combinaties kosten kunnen besparen. Daarnaast investeren we in ondersteuning die erop 

gericht is om burgers zelfstandig te leren reizen, zodat zij minder/geen gebruik meer hoeven 

te maken van door de gemeente georganiseerde vervoersvoorzieningen. Sint-Oedenrode 

neemt hierin een aparte positie in omdat ze voor onderdelen afspraken met de regio Uden-

Veghel heeft gemaakt.  

 

 

4.6.2. Nieuwe Wmo-taken 

- Begeleiding 

Toegang tot gespecialiseerde begeleiding wordt geboden wanneer een burger matige tot 

zware beperkingen heeft en via dagbesteding, met de sociale omgeving of basishulp niet 

voorzien kan worden in de begeleidingsbehoefte. Is in het kader van de begeleiding ook 

persoonlijke verzorging noodzakelijk? Dan wordt deze door de gemeenten verstrekt. De 

begeleiding is gericht op het bereiken van de resultaten zoals die met de burger en zijn 

sociaal netwerk is afgesproken in het plan van aanpak en is gericht op zelfredzaamheid en 

participatie. De begeleiding kan onderdeel zijn van een arrangement waarin ook andere 

vormen van hulp en ondersteuning worden geboden. De begeleiding wordt zoveel mogelijk in 

de eigen omgeving georganiseerd, met zoveel mogelijk hulp van het sociaal netwerk en is 

gericht op het versterken van de eigen kracht en die van het netwerk. 

 

- Dagbesteding 

Toegang tot gespecialiseerde dagbesteding wordt geboden wanneer een burger matige tot 

zware beperkingen heeft en behoefte heeft aan dagstructuur waarin de sociale omgeving of 

basishulp niet kunnen voorzien. Is in het kader van de begeleiding ook persoonlijke verzorging 

noodzakelijk? Dan wordt deze door de gemeenten verstrekt. Het doel van de dagbesteding 

wordt in overleg met de burger en zijn sociaal netwerk bepaald en is gericht op 

zelfredzaamheid en dagbesteding. De dagbesteding kan onderdeel zijn van een arrangement 

waarin ook andere vormen van hulp en ondersteuning worden geboden. De dagbesteding 

wordt zoveel mogelijk in de eigen omgeving georganiseerd, met zoveel mogelijk hulp van het 

sociaal netwerk en is gericht op het versterken van de eigen kracht en die van het netwerk Het 

vervoer naar de dagbesteding regelt de burger zelf, eventueel met iemand uit het sociaal 

netwerk of een vrijwilliger als de burger niet zelfstandig kan reizen. De aanbieder is alleen 

verantwoordelijk voor vervoer naar dagbesteding als iemand niet zelf of onder begeleiding kan 

reizen. 

 

- Kortdurend verblijf 

Toegang tot kortdurend verblijf wordt verleend wanneer een burger  

- een burger matige tot zware beperkingen heeft  

- een burger voor zijn ondersteuningsbehoefte aangewezen is op permanent toezicht 

- ontlasting van het sociaal netwerk noodzakelijk is.  

Het kortdurend verblijf kan onderdeel zijn van een arrangement waarin ook andere vormen 

van hulp en ondersteuning worden geboden. Doel van het kortdurend verblijf is dat het sociaal 

netwerk in staat blijft de ondersteuning en hulp te continueren.  

 

- Beschermd wonen 



Concept beleidsplan Wmo 2015-2016 Meierij 2 september 2014 

21 

 

Toegang tot beschermd wonen wordt verleend wanneer een burger niet in staat is zelfstandig 

te leven, een mogelijk gevaar voor zichzelf of anderen vormt en/of er sprake is van een risico 

op verwaarlozing, wanneer de ondersteuningsbehoefte niet te plannen is en wanneer er geen 

noodzaak is voor opname in een instelling voor behandeling. Het gaat om een vorm van 

bijzondere bewoning voor burgers, die niet in staat zijn volledig zelfstandig of met lichte 

begeleiding te wonen. Het gaat om burgers die nu in de AWBZ een GGZ ZZP C-indicatie 

hebben. Begeleiding staat centraal en niet de behandeling. Beoogd perspectief is een vorm 

van zelfredzaamheid en participatie.  

Het verzorgingsgebied voor beschermd wonen volgt de indeling bij  de maatschappelijke 

opvang. ’s-Hertogenbosch is centrumgemeente voor de regiogemeenten Zaltbommel, 

Maasdriel, Vught, Haaren, Sint-Michielsgestel, Schijndel en Boxtel. De gemeente Sint-

Oedenrode valt onder centrumgemeente Oss.  

 

In de Wmo 2015 is een overgangsrecht vastgelegd voor beschermd wonen van vijf jaar of, 

indien de lopende indicatie voor een kortere periode geldt, voor de nog resterende duur van 

die indicatie. We beogen een vraaggericht evenwichtig gespreid en passend aanbod van 

beschermd wonen naar zwaarte, uitvoerders en gebied, met respect voor het overgangsrecht. 

Alle betrokken partijen dienen zich gezamenlijk in te spannen en samen te werken voor 

verantwoord op- en afschalen van het huidige gebruik van beschermd wonen.  

 

We  onderzoeken of een tweede hostel, een woonvoorziening voor chronisch verslaafde dak- 

en thuislozen met een psychiatrische stoornis (dubbel diagnose), wenselijk en mogelijk is.  

 

Maatschappelijke en vrouwenopvang  

Vrouwen van 18 jaar en ouder komen in aanmerking voor vrouwenopvang, al dan niet met 

kinderen die niet veilig thuis kunnen blijven wonen als gevolg van geweld in huiselijke kring, 

geweld in afhankelijkheidsrelaties, eer- gerelateerd geweld en/of vrouwen en kinderen die 

slachtoffer zijn van burgerhandel en daardoor geen (veilig) onderdak meer hebben.  

Regio: Noordoost-Brabant 

Voor crisisopvang komen in aanmerking personen en gezinnen van 18 jaar en ouder uit de 

regio ’s-Hertogenbosch die in een crisissituatie zijn beland door uithuiszetting en/of te maken 

hebben met meervoudige problemen.  

Regio: ’s-Hertogenbosch (zie beschermd wonen) 

Voor opvang dak- en thuisloze jongeren komen in aanmerking jongeren van 18-23 jaar uit de 

regio ’s-Hertogenbosch die thuisloos zijn of dreigen te worden met problemen op diverse 

levensgebieden.  

Regio: ’s-Hertogenbosch 

Voor begeleid wonen in Tijdelijke Opvangfase (TOF) woningen komen in aanmerking jongeren 

en personen of gezinnen van 18 jaar en ouder uit de regio ’s-Hertogenbosch die dak en 

thuisloos zijn in de zin het (nog) niet kunnen hebben van een zelfstandig huurcontract op 

eigen naam.  

Regio: ’s-Hertogenbosch. 

Voor begeleid zelfstanding wonen komen in aanmerking jongeren en personen of gezinnen 

van 18 jaar en ouder die dak- of thuisloos zijn of tijdelijk verblijven in een voorziening voor 

maatschappelijke opvang en die bereid zijn mee te werken aan een traject dat gericht is op zo 

snel mogelijk herstel naar een zo zelfstandig mogelijk bestaan en die al voldoende 

zelfredzaam zijn om met of zonder hulp van ambulante woonbegeleiding zelfstandig te 

functioneren. 

Regio: ’s-Hertogenbosch 

Ten aanzien van de maatschappelijke opvang en vrouwenopvang zetten we in 2015 en 2016 

sterker in op doorstroming binnen de opvangvoorzieningen naar (meer) zelfstandige vormen 

van wonen en uiteindelijk uitstroom uit de voorzieningen. Zelfstandig wonen en participatie in 

de directe woonomgeving is het uiteindelijke doel. Zo bereiken we bovendien dat wachtlijsten 

worden verkort. In 2015 wordt gestart om de door- en uitstroom van jongeren in de opvang te 



Concept beleidsplan Wmo 2015-2016 Meierij 2 september 2014 

22 

 

bevorderen door hen al vroegtijdig in het hulpverleningsproces door te laten stromen naar een 

(meer) zelfstandige woning met ambulante begeleiding. 

Ook binnen de dag- en nachtopvang voor verslaafden wordt de uitstroom bevorderd. Binnen 

de voorziening zal, afhankelijk van de perspectieven van de individuele cliënt, toegewerkt 

worden naar uitstroming naar andere voorzieningen, zoals het hostel, of uiteindelijk 

zelfstandige vormen van wonen.  

Ten aanzien van de ambulante verslavingszorg zetten we komende twee jaar voornamelijk in 

op de verbinding met de sociale omgeving en de basishulp en de verbindingen met de sociale 

(wijk)teams. De verslavingszorg wordt hierdoor laagdrempeliger en dichter bij de burger 

georganiseerd. Daarnaast biedt de samenwerking in de nabijheid van de eigen 

woonomgeving belangrijke voordelen voor het bevorderen van zelfstandig functioneren van 

burgers.  

De verslavingspreventie richt zich in 2015 en 2016 op specifieke doelgroepen, voornamelijk 

jongeren en ouderen, omdat we signaleren dat deze groepen het meest gevoelig zijn voor 

verslavingen.  

Tot slot willen we nog aangeven wat het aanbod is voor kleine groepen. Het gaat daarbij voornamelijk 

om zintuiglijk gehandicapten. Hiervoor vindt voor speciale begeleiding landelijke inkoop plaats. We 

ondertekenen de raamovereenkomst die landelijk wordt opgesteld en zijn financieel verantwoordelijk 

voor burgers uit onze regio die gebruik maken van deze voorzieningen. 

 

4.7 Regionale voorzieningen 

4.7.1. Aanpak zorgmijders, complexe casuïstiek en ontwikkeling C3  

We zijn bezig om het sociale domein opnieuw in te richten. Om de transities goed te borgen, maar ook 

om een transformatie teweeg te brengen wordt deskundigheid meer naar voren (van 2
e
- naar 1

e
- en 

0
e
-lijn) en meer integraal georganiseerd. De sociale (wijk)teams en basisteams Jeugd en Gezin zijn 

voorbeelden van de eerste lijn.  

 

Sommige casuïstiek is echter zo complex dat een integrale beoordeling en eenduidige regie door 

specialisten in de gespecialiseerde lijn noodzakelijk is. Voorbeelden hiervan zijn (zwerf-)jongeren, dak- 

en thuislozen, maar ook burgers met beperkingen van meervoudige en complexe problematiek. 

Daarnaast ontstijgt sommige casuïstiek de mogelijkheden van de generalisten uit het sociale 

(wijk)team en de daarbinnen opererende basisteams Jeugd en Gezin. Het gaat om situaties waarin de 

problematiek, aanpak en/of samenwerking tussen partijen zeer complex is.  

 

Het Centrum voor Trajecten en Bemoeizorg (CvTB) heeft in ’s-Hertogenbosch sinds de invoering van 

de Wmo in 2007 al een meer integrale aanpak op het gebied van ondersteuning in gang gezet op het 

niveau van de tweede lijn. Binnen het CvTB werken verschillende partners samen om burgers met 

meervoudige, complexe problematiek en zorgmijders te helpen. De samenwerkingspartners binnen 

het CvTB zijn: Juvans, SMO, Novadic-Kentron, Reinier van Arkel en Cello.  

 

Vanuit het Rijk zijn de afgelopen jaren ook andere initiatieven voor ketenzorg gestart voor specifieke 

doelgroepen, zoals zorg voor ex-gedetineerden, ketenaanpak huiselijk geweld en het Veiligheidshuis.  

In de Meierij brengen we het Centrum voor Trajecten en Bemoeizorg (CvTB), het Veiligheidshuis en 

onderdelen van Bureau Nazorg ex-gedetineerden onder in een Centrum voor Complexe Casuïstiek 

(C3). De ontwikkeling van één centrum voor complexe casuïstiek heeft tot doel om de diverse 

ketenaanpakken voor specifieke doelgroepen te integreren tot één aanpak. Dat ook vanuit het idee 

‘een gezin, een plan, een regisseur’. Met de integratie van het CvTB, het Veiligheidshuis en 
onderdelen van Bureau Nazorg ex-gedetineerden is het ook mogelijk om dwang en drang 

maatregelen in combinatie met ondersteuning en hulp effectiever in te zetten bij de aanpak van 

complexe casuïstiek. 

 



Concept beleidsplan Wmo 2015-2016 Meierij 2 september 2014 

23 

 

Met de ontwikkeling van een Centrum voor Complexe Casuïstiek is het voor de sociale (wijk)teams en 

basisteams Jeugd en Gezin mogelijk om een casus op te schalen naar het team van specialisten (C3), 

die dan (tijdelijk) de regie nemen.  

 

C3 vervult vier belangrijke functies:  

- meldfunctie 

- outreachend werk 

- triagefunctie (beoordelen van de urgentie van de hulpvraag) 

- regiefunctie (inhoudelijk en procesmatig) 

  

Vanuit een integrale aanpak stellen medewerkers van C3 een individueel arrangement samen. Ze 

kunnen ook toegang verlenen tot specialistische hulp op grond van de Jeugdwet en de Wmo 2015. De 

besluiten in het C3 worden bekrachtigd door de gemeente. Medewerkers van C3 krijgen mandaat van 

de moederorganisatie om besluiten te nemen.  

 

 

4.7.2. Advies en Meldpunt Huiselijk geweld en Kindermishandeling (AMHK) Noordoost-

Brabant en regionale aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling  

 

De Wmo 2015 bepaalt dat per 1 januari 2015 de Advies en Meldpunten Kindermishandeling en het 

Steunpunt Huiselijk Geweld worden samengevoegd tot het Advies en Meldpunt Huiselijk Geweld en 

Kindermishandeling (AMHK). Doel van deze samenvoeging is een integrale aanpak van huiselijk 

geweld en kindermishandeling. De Wmo 2015 verplicht gemeenten om op regionale schaal samen te 

werken. Voor de aanpak van huiselijk geweld is de gemeente ’s-Hertogenbosch centrumgemeente 

voor Noordoost-Brabant. De gemeenten in Noordoost-Brabant besloten het AMHK te organiseren op 

de schaal van Noordoost-Brabant in de vorm van één regionale organisatie voor het melden van 

huiselijk geweld en kindermishandeling en voor de uitvoering van jeugdbescherming en 

jeugdreclassering (gecertificeerde instelling). Hierbij wordt de onafhankelijkheid van het AMHK 

geborgd door de frontoffices in twee aparte organisatieonderdelen onder te brengen onder één 

centrale aansturing. 

 

Omdat Bureau Jeugdzorg Noord-Brabant pas in de loop van 2015 wordt ontmanteld en de frontoffice 

van het AMHK vanaf 1 januari 2015 operationeel moet zijn, is gezocht naar een oplossing voor 2015 

en een oplossing voor de langere termijn: 

- De frontoffice van het AMHK wordt in 2015 ondergebracht bij het huidige Bureau Jeugdzorg 

Noord-Brabant, vestiging Noordoost-Brabant onder voorwaarde dat BJZ ervoor zorgt dat het 

AMHK een aparte organisatorische eenheid vormt waarbij organisatie, personeel, financiën, 

beleid en aansturing gescheiden zijn van BJZ en andere afdelingen daarvan. De medewerkers 

van Steunpunt Huiselijk Geweld (SHG) voeren hun werkzaamheden uit bij het AMHK, maar 

blijven arbeidsrechtelijk in dienst bij Juvans. Juvans ontvangt hiervoor de subsidie in 2015. 

- Nadat in 2015 Bureau Jeugdzorg Noord-Brabant is omgevormd in drie regionale Gecertificeerde 

Instellingen met ieder een aparte juridische identiteit wordt het AMHK definitief ondergebracht in 

één Stichting Gecertificeerde Instelling en AMHK NO-Brabant. Het streven is dat dit op 1 januari 

2016 mogelijk is. 

 

Wat betreft de aanpak van geweld in huiselijke kring wordt naast de inrichting van een AMHK vooral 

geïnvesteerd in het versterken van de (lokale) voor- en achterkant van de keten. Werkers van de 

sociale (wijk)teams, basisprofessionals en gemeentelijke ambtenaren worden geschoold op het thema 

huiselijk geweld en kindermishandeling en in het werken met de stappen van de Wet verplichte 

meldcode, waardoor (vroeg)signalering en het doen van een melding kan worden bevorderd. Door 

tijdig signaleren en ingrijpen kan een opname in de vrouwenopvang mogelijk worden voorkomen. Na 

afsluiting van het hulpverleningstraject (eventueel in combinatie met een opname in de 

vrouwenopvang) is nazorg dicht in de leefomgeving van het gezin van belang. Ook hier hebben 

sociale (wijk)teams en basisprofessionals, samen met het gezin en diens sociaal netwerk, een 

belangrijke taak om vinger aan de pols te houden en tijdig hulp in te schakelen als er weer signalen 

van geweld komen. Het AMHK kan altijd geconsulteerd worden voor advies.  



Concept beleidsplan Wmo 2015-2016 Meierij 2 september 2014 

24 

 

4.7.3. Expertpool regio Brabant-Noordoost 

 

De toegang naar specialistische hulp in het kader van de Wmo 2015 verloopt vanaf 1 januari 2015 via 

basisprofessionals, de werkers van de sociale (wijk)teams en/of C3. Voordat toegang kan worden 

verleend is het noodzakelijk dat er een zorgvuldige analyse van de hulpvraag wordt gemaakt samen 

met de burger en zijn sociaal netwerk. Op basis van de juiste analyse wordt een plan van aanpak  

opgesteld om de beoogde resultaten te bereiken. 

Is niet duidelijk welke hulp passend is? Dan kunnen de werkers een beroep doen op de expertpool. 

De expertpool bestaat uit tweedelijnsspecialisten. Zij zijn er voor consult en advies als specialistische 

hulp nodig is, maar niet direct duidelijk is welke hulp passend is. De specialisten in de pool worden 

door de gecontracteerde aanbieders beschikbaar gesteld en zijn experts op het gebied van (licht) 

verstandelijke beperkingen, lichamelijke beperkingen, ouderenzorg en geriatrie, psychiatrie, 

verslavingszorg en medische expertise. De expertpool is geen organisatie maar letterlijk een pool van 

specialisten van gecontracteerde aanbieders. Het leveren van specialisten voor de expertpool is 

meegenomen in de offerteverzoeken Wmo 2015. Aanbieders moeten specialisten leveren binnen het 

lumpsumbudget dat zij van de gemeenten krijgen. De werkers beschikken over de namen, 

contactgegevens en specifieke deskundigheid van de specialisten, zodat zij direct door hen 

ingeschakeld kunnen worden.  

 

Een consult/advies is altijd formeel. Iedere specialist die wordt benaderd heeft de verantwoordelijkheid 

zijn eigen expertise en de expertise uit zijn organisatie in te zetten. Het is de 

beroepsverantwoordelijkheid van deze specialisten om onafhankelijk te adviseren vanuit het 

perspectief van de kanteling. De specialist wordt benaderd met het verzoek zich in de casuïstiek te 

verdiepen en samen met de werkers te komen tot een advies over het plan van aanpak. De 

specialisten hebben uitsluitend een consult/advies functie en treden niet in het mandaat van de 

werkers om toegang te verlenen tot specialistische hulp. 

 

 

4.7.4. Integrale regionale crisishulpverlening  

We streven naar de ontwikkeling van een integrale crisishulpverlening van 0-99 jaar voor het gebied 

Noordoost-Brabant. Zo is voor alle professionals en burgers duidelijk waar zij terecht kunnen als zij 

een crisis willen melden, die vervolgens effectief en efficiënt wordt opgepakt. Wij onderzoeken op dit 

moment de mogelijkheden om een integrale crisishulpverlening in te richten, waarbij wij de huidige 

situatie als uitgangspunt nemen en stapsgewijs verbeteringen willen aanbrengen vanwege het 

uitgangspunt dat tijdens de verbouwing het werk door moet gaan en crises goed moeten worden 

opgepakt. Stappen in het proces op weg naar een integrale crisisdienst kunnen zijn: 

- Crisisdienst: een gezamenlijk meldpunt voor alle professionals en burgers. 

- Crisisinterventie: organiseren van de triage en uitrukfunctie  

- Crisishulp: (meer) in samenhang organiseren. Als eerste stap samenwerkingsafspraken maken 

tussen aanbieders van crisishulp 

In het najaar van 2014 zijn de resultaten van het onderzoek bekend en starten we met de inrichting 

van crisishulpverlening. 

 

4.8 Samenhang andere beleidsterreinen 

4.8.1. Decentralisaties in onderlinge samenhang  

De drie decentralisaties (Wmo 2015, Jeugdwet en Participatiewet) hangen nauw met elkaar samen. 

De doelen van deze wetten sluiten nauw op elkaar aan: de Wmo 2015 en Jeugdwet gaan uit van  

meer preventie en eerdere ondersteuning, inzetten van eigen kracht, minder snel problematiseren en 

medicaliseren, betere samenwerking rond gezinnen en integrale hulp op maat. Een ander doel is de 

continuïteit van hulp als kinderen volwassen worden. De Participatiewet is erop gericht om meer 

burgers (met een beperking) aan een zinvolle arbeidsmatige dagbesteding of een gewone baan te 

helpen. Het bieden van een zinvolle dagbesteding is ook een doel van de Wmo 2015. 

 

Omdat we uitgaan van het principe één huishouden met één plan en één regisseur èn omdat er 

behoorlijk wat overlap zit in de aard van de hulp en maatregelen willen wij de decentralisaties in 



Concept beleidsplan Wmo 2015-2016 Meierij 2 september 2014 

25 

 

nauwe samenhang uitvoeren. We zorgen voor integraliteit op onderwerpen als aanpak 

jeugdwerkloosheid, dagbesteding voor burgers met beperkingen, social return bij inkoop, bijzondere 

bijstand, schuldhulpverlening, tegemoetkoming zorgkosten en armoedebeleid. Uiteindelijk moet hulp 

daardoor effectiever en goedkoper worden. Dat blijft voorop staan. 

Bij de uitvoering zullen we zoveel mogelijk verbindingen leggen. Professionals voor jeugd én 

volwassenen zullen goed moeten samenwerken om één huishouden met één plan en één regisseur 

ook echt in praktijk te brengen. Het aantal professionals dat zich tegelijkertijd bezighoudt met het 

huishouden wordt beperkt. Samenwerking is ook belangrijk om continuïteit van hulp bij de overgang 

van kind naar volwassene (vanaf 18 jaar) te waarborgen. Burgers moeten er geen last van hebben dat 

kinderen en volwassen onder verschillende wetten vallen.  

Maar de achterliggende bedoeling van de decentralisaties gaat alleen werken wanneer we een 

enorme cultuuromslag hebben gemaakt als burgers, professionals, ambtenaren, politici en 

bestuurders (transformatie). De zogeheten participatiemaatschappij is weliswaar in opkomst maar 

vraagt nog heel veel om daadwerkelijk anders te denken en te handelen. 

4.8.2. Afstemming 18- en 18+  

Op 18-jarige leeftijd worden jeugdigen meerderjarig. Wanneer zij jeugdhulp ontvangen is de wettelijke 

basis in een aantal gevallen niet meer van toepassing als zij 18 jaar worden. Blijft hulp noodzakelijk? 

Dan moeten we daar een andere titel voor vinden. Het is natuurlijk belangrijk dat de jeugdige daar zélf 

zo min mogelijk last van ondervindt.  

We onderscheiden een aantal categorieën:  

- Jeugdhulp in het kader van een jeugdbeschermingsmaatregel: de jeugdbeschermingsmaatregel 

zelf (voogdij of gezinsvoogdij/Ondertoezichtstelling) loopt altijd af op 18-jarige leeftijd. De 

jeugdhulp kán doorlopen tot 23 jaar en er mag maximaal een half jaar zitten tussen het 

beëindigen en eventueel weer opstarten van de hulp. Echter, deze jeugdigen kiezen daar vaak 

niet voor. Een bijzondere vorm van jeugdhulp is plaatsing in een gesloten jeugdzorginstelling. Dat 

gebeurt overigens bijna altijd in het kader van een kinderbeschermingsmaatregel. Zo een 

plaatsing loopt altijd af bij 18 jaar. Hier is uiteraard geen verlenging mogelijk. Komen jeugdigen in 

deze gevallen naar de eigen gemeente? Dan is het van belang dat er opvang is en dat er iemand 

is die zich om de jeugdige bekommert. De kans op afglijden richting zwerfgedrag en criminaliteit 

is anders levensgroot. Daarom is het belangrijk om goede afspraken te maken tussen de 

uitvoerder van de jeugdbescherming (voor 2015 nog BJZ, daarna de GI) en een medewerker van 

C3. 

   

- Wmo-taken: wanneer een jeugdige ondersteuning en hulp ontvangt en 18 jaar wordt en het  

nodig is dat de hulp daarna doorloopt, dan is het formeel nodig om een besluit te nemen op grond 

van de Wmo 2015, waarin een zelfstandige overweging over de inzet van de hulp wordt gemaakt. 

Als er sprake is van een goede samenwerking en een goede overdracht tussen de betrokken 

werkers moet dat soepel kunnen gaan. Al bekende informatie moet bijvoorbeeld (met 

toestemming van de burger) gebruikt kunnen worden bij de afweging. In het werkproces van de 

basisteams en de sociale (wijk)teams wordt deze afstemming concreet geregeld.   

 

- Geestelijke gezondheidszorg: GGZ voor jeugdigen gaat naar gemeenten. De GGZ voor 

volwassenen blijft in de Wet Langdurige Zorg en de Zorgverzekeringswet. Wanneer een jeugdige 

GGZ-hulp ontvangt en bij meerderjarigheid voortzetting van die zorg noodzakelijk is, is een 

besluit van het CIZ (AWBZ-Wlz) of de huisarts nodig. Voor de soepele overgang zullen de 

basisteams in hun werkproces afspraken moeten maken met het CIZ. Gemeenten en 

zorgverzekeraars maken op een ander niveau afspraken over afstemming en samenwerking.  

4.9 Samenwerking zorgverzekeraars 

De Wmo 2015 schrijft voor dat gemeenten en zorgverzekeraars een samenwerkingsagenda moeten 

maken. Vanuit het perspectief van een burger is dat logisch. Wanneer hij niet langer zelf of met hulp 



Concept beleidsplan Wmo 2015-2016 Meierij 2 september 2014 

26 

 

van zijn sociale omgeving gezond kan blijven, zichzelf kan redden of kan meedoen in de samenleving, 

wil hij zich het liefst op een plek in zijn eigen woon- en leefomgeving melden voor zorg en/of hulp.  

In de ideale situatie staan er geen schotten tussen het zorgdomein en het sociale domein. Dit is nu 

nog wel het geval. De zorgverzekeraars voeren de Zorgverzekeringswet uit en de zorgkantoren de 

Wet langdurige zorg (cure respectievelijk care). De gemeenten voeren de Jeugdwet, Participatiewet 

en de Wmo uit. In beide domeinen melden burgers met een vraag zich in hun eigen woonomgeving bij 

de huisarts in het zorgdomein en bij de basisprofessional of werker in het sociale (wijk)team. In feite 

een ‘sociale huisarts’ in het sociale domein. In de ideale situatie werken alle eerstelijns professionals 
in het zorgdomein en medische domein perfect met elkaar samen.  

In de subregio Meierij zijn VGZ en CZ de belangrijkste zorgverzekeraars. Zij hebben samen ongeveer 

80 procent van alle verzekerden. Zorgverzekeraar VGZ voert als Zorgkantoor Noordoost-Brabant voor 

het Rijk in de subregio Meierij ook de Wet langdurige zorg uit (tot 2015 AWBZ geheten). 

 

De gemeente ’s-Hertogenbosch werkt sinds januari 2013 intensief samen met zorgverzekeraar VGZ. 

In januari 2013 hebben zij een convenant getekend. Onder het convenant hangt het Uitvoeringsplan 

gebiedsgerichte en integrale samenwerking Zorgverzekeraar VGZ en Gemeente ’s-Hertogenbosch. 

Dat uitvoeringsplan wordt vastgesteld in september 2014 in een bestuurlijk overleg tussen gemeente 

en VGZ. De samenwerking richt zich op vier speerpunten: verbindingen in de eerste lijn (sociaal 

(wijk)team en zorg), ouderenzorg inclusief dementie, GGZ-keten en preventie. In de overige zes 

Meierijgemeenten zijn geen convenanten gesloten, noch uitvoeringsplannen gemaakt. De vraag is of 

deze er zullen komen. VGZ concentreert zich in eerste instantie op de gemeenten Oss en  

’s-Hertogenbosch in de regio Brabant-Noordoost. De samenwerking met zorgverzekeraar CZ is op dit 

moment nog minimaal. CZ oriënteert zich nog op de wijze van samenwerking, mogelijk middels het 

zogenaamde ZoWel-model, en op de keuze voor gemeenten met wie ze als eerste in gesprek wil. We 

zijn met VGZ en CZ de onderhandelingen gestart om in alle sociale (wijk)teams een 

wijkverpleegkundige te krijgen. Hiervoor is een aparte Samenwerkingstafel georganiseerd. 

 

Samenwerking met gemeenten is voor de verzekeraars relatief nieuw maar niet vrijblijvend. Het 

Ministerie van VWS stuurt aan op de totstandkoming van deze samenwerking. Zij doet dit door vanuit 

het Programma Herziening Langdurige Zorg de vorming van regionale Transitietafels te stimuleren. Dit 

zijn overlegtafels van gemeenten, zorgverzekeraars, zorgkantoor en zorgaanbieders. Aan deze tafel 

wordt bijvoorbeeld gesproken over de leegloop van zorgvastgoed en de problemen rondom ontslagen 

bij zorginstellingen. Daar waar de samenwerking onvoldoende tot stand komt, schuift ook het 

ministerie aan. VWS heeft de regio Brabant-Noordoost met 19 gemeenten en twee Wmo-regio’s 
aangewezen als regio voor een Transitietafel. De gemeente ’s-Hertogenbosch gaat mogelijk de 

secretarisrol vervullen. De Transitietafel zelf moet de komende periode nog vorm krijgen.  

 

 

5. Hoe gaan we de financiële middelen inzetten?  

5.1 Beschikbaar budget, de tarieven en de taakstelling 

Onlangs is de Meicirculaire 2014 verschenen. Daarin is duidelijk geworden welke budgetten de 

Meierijgemeenten krijgen voor de nieuwe taken op grond van de Wmo 2015. Het gaat om structurele 

budgetten waarbij de Rijkskorting in drie jaar tijd oploopt naar 25 procent. 

De budgetten zijn bedoeld voor: 

1. Begeleiding 

2. Dagbesteding inclusief vervoer 

3. Kortdurend verblijf (logeren) 

4. Beschermd wonen (ZZP-C GGz) 

5. Persoonlijke verzorging (5 procent in combinatie met begeleiding en dagbesteding voor burgers 

met een psychiatrische stoornis of een verstandelijke, lichamelijke of zintuiglijke beperking). 

 



Concept beleidsplan Wmo 2015-2016 Meierij 2 september 2014 

27 

 

Budget  Meierij  

Het subregionale budget voor 2015 is vastgesteld op € 49.624.760. Dit bedrag is inclusief een budget 
van € 15.502.761 dat de gemeente ’s-Hertogenbosch ontvangt voor de taak beschermd wonen (ZZP-

C GGz) in het kader van haar centrumgemeentefunctie. De Rijkskorting ten opzichte van de realisatie 

2013 is voor 2015 bijgesteld van 25 procent naar 11 procent. Eerder werd door het Ministerie van 

VWS een korting van 6 procent aangekondigd.  De aanpassing van deze korting heeft geen verdere 

consequenties voor het beschikbare budget. Op de taak ‘beschermd wonen’ vindt geen Rijkskorting 

plaats. In paragraaf 4.6 staat hoe de korting in 2015 wordt toegepast. Er geldt in 2015 een 

overgangsrecht voor burgers met een doorlopende indicatie.  

Meierij 
Beschikbaar budget nieuwe taken Wmo per gemeente (2015) 

 

 

Budget excl. 

Beschermd 

wonen * 

Budget 

Beschermd 

wonen** Totaal budget per gemeente 

Boxtel € 4.466.618 N.v.t. € 4.466.618 

Haaren € 1.272.881 N.v.t. € 1.272.881 

’s-Hertogenbosch € 16.803.385 € 15.502.761 € 32.306.146 

Maasdonk*** € 898.534 N.v.t. € 898.534 

Schijndel € 2.754.132 N.v.t. € 2.754.132 

St. Michielsgestel € 2.830.510 N.v.t. € 2.830.510 

St. Oedenrode € 1.740,794 N.v.t. € 1.740.794 

Vught € 3,355.145 N.v.t. € 3.355.145 

Totaal € 34.121.999 N.v.t. € 49.624.760 
* budget inclusief rijkskorting 
** budget voor de taak beschermd wonen (ZZP-C GGz) voor alle Meierijgemeenten behalve Sint-Oedenrode en Heusden, en 

voor  Zaltbommel en Maasdriel. Hierop vindt geen Rijkskorting plaats. De gemeente ’s-Hertogenbosch ontvangt apart 
budget in het kader van de centrumgemeentefunctie. 

*** budget voor de gemeente Maasdonk wordt vanaf 1 januari 2015 toegevoegd aan het budget voor de gemeente Oss 
(inclusief Geffen) en ’s-Hertogenbosch (inclusief Nuland en Vinkel). 

 

  



Concept beleidsplan Wmo 2015-2016 Meierij 2 september 2014 

28 

 

5.2. Hoe gaan we om met de risico’s? 

De transities spelen in een complexe omgeving met soms tegengestelde belangen. Door de 

bezuinigingen staan die belangen onder druk. Dit brengt risico’s met zich mee. In deze paragraaf gaan 

wij in op de risico’s die gemeenten lopen, omdat zij verantwoordelijk worden. 

De risico-inventarisatie in de transitie is integraal opgepakt. Voor een integraal beeld (en niet enkel 

zorginhoudelijk) en om aan te sluiten bij de functionele ontwerpen, zijn er vanuit verschillende 

invalshoeken risico’s geïnventariseerd. Voor een gestructureerde manier van inventariseren hebben 

we gebruik gemaakt van de thema’s die landelijk in gebruik zijn bij de VNG/G32 werkgroepen.   

Het is niet mogelijk de beheersing van alle risico’s in dit stadium al evenveel aandacht te geven. 

Daarom hebben we prioriteiten gesteld op basis van een inschatting van de kans op een risico en de 

mogelijke impact (inschatting voor beheersmaatregelen). Ook is een fasering in tijd aangebracht.  

Als rode draad uit de risicobeoordelingen blijkt dat het grootste risico bestaat uit een steeds groter 

wordende inperking van beleidsvrijheid voor gemeenten. Het Rijk schrijft op veel punten centraal het 

beleid voor. Daarnaast oefenen andere partijen dan de gemeente invloed uit op het budget. Daardoor 

hebben we beperkt invloed op een deel van het budget. Dit neigt naar een open einde financiering. 

Geldgebrek bij gemeenten kan geen excuus zijn. Gemeenten worden volgend jaar verantwoordelijk. 

Gemeenten zullen hoe dan ook de juiste hulp moeten geven, ook als het geld daarvoor op is en zullen 

daarom zeer alert moeten zijn op de ontwikkelingen in de ondersteuning en de mogelijkheden om 

binnen het budget te blijven. 

  

5.3 Contractering en bekostiging 

We onderscheiden in de Wmo 2015 opdrachten die we op verschillende manieren organiseren: 

- lokaal: sociale omgeving en Basishulp 

- regionaal met de Meierijgemeenten: Specialistische hulp  

- landelijk: ondersteuning en hulp voor burgers met zintuiglijke beperkingen 

Onze rol bij de sociale omgeving is het stimuleren en faciliteren van maatschappelijke initiatieven. Bij 

de aanbieders sturen we op een cultuuromslag zonder inzet van extra (subsidie)gelden. De 

opdrachten voor de basishulp verstrekken de Meierijgemeenten voor 2015 ieder individueel, via een 

beleid gestuurde contractfinanciering (BCF) of subsidie. 

 

Voor de inkoop van de nieuwe taken specialistische hulp volgen we de offerteprocedure met een 

selectie van 24 aanbieders die in 2014 een overeenkomst hebben met het Zorgkantoor. We sluiten 

voor 2015-2016 een overeenkomst met optie tot verlenging. Het gaat om dienstverlening aan huidige 

klanten en nieuwe instroom vanaf 2015. De bekostiging vindt plaats uit een lumpsum budget. Met de 

overige circa 35 aanbieders sluiten we alleen een overeenkomst voor 2015 om de dienstverlening aan 

hun huidige klanten voor de duur van de overgangsregeling te kunnen voortzetten. De bekostiging 

vindt plaats op hoeveelheid maal prijs. We sluiten als Meierijgemeenten één overeenkomst met elke 

aanbieder. We blijven binnen de rijksbudgetten. Dit is vastgelegd in het Functioneel ontwerp Wmo dat 

de gemeenteraden in de Meierij in januari 2014 hebben vastgesteld.  

Voor de maatschappelijke opvang, vrouwenopvang en huiselijk geweld is ’s-Hertogenbosch al langer 

centrumgemeente. Echter niet alleen voor de Meierijgemeenten (exclusief Sint Oedenrode) maar ook 

voor Maasdriel en Zaltbommel. Beschermd wonen komt daar als nieuwe centrumgemeentetaak bij. De 

overeenkomsten beschermd wonen sluiten we namens deze gemeenten.  

De gemeente ’s-Hertogenbosch voert samen met inhoudsdeskundigen uit de Meierijgemeenten voor 

alle overeenkomsten specialistische hulp Wmo 2015 het contractmanagement uit. De bekostiging van 

de dienstverlening aan de aanbieders verzorgen de gemeenten zelf (dus niet ’s-Hertogenbosch). 

Voor de Meierijgemeenten betekent de gezamenlijke inkoop dat in 2015 en 2016 wordt gewerkt op 

basis van het principe van solidariteit. Wel wordt in het kader van de monitoring per kwartaal 

bijgehouden hoeveel cliënten uit welke gemeenten worden ondersteund, zodat in de loop van 2015 

duidelijk wordt hoe de toestroom vanuit gemeenten richting gespecialiseerde hulp verloopt. Analyse 



Concept beleidsplan Wmo 2015-2016 Meierij 2 september 2014 

29 

 

van deze gegevens biedt sturingsmogelijkheden. Waar komen de verschillen vandaan en hoe kunnen 

we deze oppakken? Blijkt er na een jaar sprake te zijn van grote onevenwichtigheden tussen 

gemeenten in de financiering van de gespecialiseerde hulp? Dan maken de gemeenten nadere 

afspraken zoals dat is vastgelegd in een samenwerkingsovereenkomst. 

5.4 Eigen bijdragen  

Eigen bijdrage Wmo 

De gemeente is verantwoordelijk voor de vormgeving van de gemeentelijke eigenbijdrageregeling. De 

ruimte is echter beperkt. De kaders zijn vastgelegd door het Rijk in het Uitvoeringsbesluit Wmo 2015. 

De gemeente mag geen inkomensgrens stellen voor ondersteuning uit de Wmo 2015. Er mag alleen 

een eigen bijdrage worden opgelegd. De hoogte van de te betalen eigen bijdrage is afhankelijk van  

het (gezamenlijke) inkomen, de gezinssituatie en de ondersteuning/hulp/voorzieningen die iemand  

krijgt. Het landelijke Centraal Administratie Kantoor (CAK) heft en int verplicht de eigen bijdrage Wmo. 

Alleen de eigen bijdrage voor maatschappelijke opvang en vrouwenopvang wordt geïnd door de 

betreffende organisaties. De colleges stellen nadere regels over de omvang van de verschuldigde 

bijdrage in de kosten van een maatwerkvoorziening Wmo met inachtneming van de kaders in het 

Uitvoeringsbesluit Wmo 2015. 

 
5.5 Financiële tegemoetkomingen incl. regeling chronisch zieken en gehandicapten 

Het wetsvoorstel dat de afschaffing regelt van chronisch ziekenregelingen Wet tegemoetkoming 

chronisch zieken en gehandicapten ((Wtcg) en de regeling compensatie Eigen Risico (CER) is op  

3 juni 2014 door de Eerste Kamer aangenomen. De wet treedt met terugwerkende kracht in werking 

op 1 januari 2014. Hierdoor is de gemeente verantwoordelijk voor compensatie van chronisch zieken 

en gehandicapten voor de meerkosten die zij hebben. 

Gemeenten krijgen ongeveer de helft van het Rijksbudget om het wegvallen van deze regelingen te 

compenseren, te weten € 45 miljoen in 2014 oplopend tot € 268 miljoen in 2017. Daarmee moet de 

gemeente de aannemelijke meerkosten compenseren voor deze kwetsbare doelgroep. 

 

 

5.6 Persoonsgebonden budget  

Wet 

In de Wmo 2015 en de Jeugdwet is het Persoonsgebonden budget (Pgb) opgenomen. Burgers die 
toegang krijgen tot specialistische hulp kunnen zich oriënteren op het aanbod in natura. Vinden zij het  
aanbod niet passend? Dan kunnen ze kiezen voor een Pgb waarmee zij zelf hulp inkopen. De  
specialistische hulp die de gemeente inkoopt is hulp in natura (HIN). Deze geldt niet als voorliggende 
voorziening voor het Pgb. Om een Pgb te krijgen moeten burgers naar oordeel van het college van 
B&W wel voldoen aan wettelijke voorwaarden: 
- men moet met een Pgb kunnen omgaan; 
- de kwaliteit van de hulp moet goed zijn; 
- het trekkingsrecht wordt van kracht. Het Pgb komt niet meer op de bankrekening van 

burgers. De Sociale verzekeringsbank (SVB) betaalt namens het college direct aan de Pgb-
aanbieder. 
 

Verordening 

Gemeenten zijn verplicht om in hun verordening Wmo 2015 op te nemen op welke wijze Pgb-tarieven 
worden bepaald. Dit geldt voor professionele Pgb-aanbieders en de betaling van ondersteuning door 
burgers uit het sociale netwerk. Hierdoor wordt tariefdifferentiatie mogelijk. We willen dit als volgt 
invullen: 
- het tarief voor zelf ingekochte hulp bij een organisatie mag nooit hoger zijn dan het tarief voor 

vergelijkbare HIN; 
- het tarief voor een zzp’er mag nooit hoger zijn dan het tarief voor zelf ingekochte hulp bij een 

organisatie. Immers zzp’ers hebben geen overhead; 
- het tarief voor ondersteuning uit het sociale netwerk mag nooit hoger zijn dan het tarief voor een 

zzp’er; 



Concept beleidsplan Wmo 2015-2016 Meierij 2 september 2014 

30 

 

- in alle gevallen geldt dat het tarief toereikend moet zijn om de benodigde hulp in te kopen. Het 
tarief moet ook passen bij het soort hulp en de beoogde resultaten waarvoor het Pgb wordt 
gegeven. Voor hulp bij het huishouden betalen we bijvoorbeeld niet hetzelfde tarief als voor 
begeleiding bij sociale activering. 

 

Naast de wettelijke voorwaarden willen wij de Pgb-regeling verder uitwerken aan de hand van 

uitgangspunten. Hiervoor hebben we intensief samengewerkt met partijen uit het veld: Per Saldo, 

individuele Pgb-houders en kennisdragers die nu het Pgb in de AWBZ uitvoeren, zoals 

Zorgverzekeraars en de SVB. Uit deze verkenning blijkt dat het Pgb een instrument is voor zelfregie 

en maatwerk. Maar, wordt er veel gebruik gemaakt van het Pgb? Dan kan dat ertoe leiden dat het 

aanbod van de gemeente gaat wijken voor Pgb’s, met hoge kosten als gevolg. Het is belangrijk te 
sturen op dit risico, want zowel voor de Wmo 2015 als de Jeugdwet is sprake van een open einde 

regeling. Uit de verkenning bleek verder dat veel oneigenlijk gebruik van het Pgb voorkomen kan 

worden door goede toetsing en voorlichting vooraf. Wij willen leren van deze lessen en stellen de 

volgende uitgangspunten voor: 

1. Het Pgb kan nodig zijn om burgers goed te ondersteunen en kan bijdragen aan innovatie. 

 

2. De basisprofessionals en sociale (wijk)teams moeten burgers goed voorlichten over de 

consequenties van de keuze voor een Pgb, want er komt veel bij kijken. Hoe het Pgb werkt, waar 

het wel/niet voor bedoeld is. De gemeente moet bij de toegang de eerder genoemde wettelijke 

voorwaarden goed onderzoeken en toetsen.  

 

3. De inwoner maakt samen met de basisprofessionals of de werker uit het sociaal 

wijkteam/Basisteam Jeugd en Gezin een ondersteuningsplan met daarin kwaliteit- en 

resultaatafspraken. Vervolgens zijn de inwoner en Pgb -aanbieder samen verantwoordelijk voor 

de uitvoering van de dienstverlening. De basisprofessional, de werker uit het sociaal wijkteam 

controleert periodiek de resultaten en de kwaliteit van de dienstverlening. 

 

4. Bij meervoudige ondersteuningsvragen die leiden tot hoge Pgb’s (bijv. boven de 25.000 euro per 
jaar of waar combinaties van meer dan bijvoorbeeld drie producten worden ingezet) vraagt het 

sociaal wijkteam/basisteam jeugd en gezin het advies van een Pgb-deskundige. 

 

5. Het is mogelijk burgers uit het sociale netwerk te betalen met een Pgb als: 

- het niet gaat om gebruikelijke zorg volgens de richtlijn Protocol Gebruikelijke Zorg CIZ; 

- er sprake is van een langdurige, omvangrijke en frequente ondersteuningsvraag; 

- er sprake is van ondersteuning gericht op participatie en zelfredzaamheid. Bij ondersteuning 

gericht op gedragsverandering kan dit niet, tenzij het leidt tot aantoonbaar betere, efficiëntere 

en doelmatiger ondersteuning; 

- er sprake is van onplanbare of 24-uurs ondersteuning en door de aard van de beperking kan 

alleen een bekende de ondersteuning leveren. 

 

6. Administratieve bemiddelingsbureaus zijn niet toegestaan. Het inzetten van bemiddelingsbureaus 

die arbeidskrachten leveren zijn wel toegestaan op voorwaarde dat zij een ‘Per Saldo Keurmerk’ 
hebben. 

 

7. Het is mogelijk om hulp in natura te combineren met een Pgb, bijvoorbeeld als HIN voor veel hulp 

een goede oplossing is maar niet passend voor alle hulp die nodig is.  

 

8. In het kader van het overgangsrecht Pgb volgen we de wettelijke hoofdregel. Burgers die nu een 

indicatie hebben, houden hun indicatie én de hoogte van het Pgb zo lang als de indicatie duurt, 

maar uiterlijk tot 1 januari 2016. Dit geeft rust aan Pgb-houders en het financieel risico voor 

gemeenten blijft beperkt. Het Rijk heeft namelijk de Pgb’s in 2014 al met 5 procent gekort, terwijl 
de gemeente een budget krijgt dat gebaseerd is op 2013 waar die 5 procent korting nog niet in 

was verwerkt. Om het risico te dempen, krijgt de gemeente extra gelden voor het overgangsrecht 

in de Wmo 2015.  

 



Concept beleidsplan Wmo 2015-2016 Meierij 2 september 2014 

31 

 

9. Wil een inwoner met een Pgb hulp inkopen bij een door de gemeente gecontracteerde 

aanbieder? Dan houden we dat Pgb in op de lumpsum die deze aanbieder ontvangt. De huidige 

Pgb’s waarmee burgers nu hulp inkopen bij aanbieders voor HIN, vallen onder het 

overgangsrecht.  

 

5.7.    Bezwaar en beroep 

Vanaf 2015 kunnen de transities jeugdhulp en specialistische ondersteuning Wmo leiden tot een 

toename van het aantal klachten, bezwaren en beroepen. Dat kan leiden tot een nog onbekende 

toename van uitvoeringskosten. Gemeenten moeten hier rekening mee houden in hun eigen begroting 

voor 2015 en verder.  

 
6. Hoe gaan we de kwaliteit bewaken?  

6.1        Korte toelichting 

Dit hoofdstuk gaat in op de wijze waarop we de kwaliteit van de dienstverlening door aanbieders en 

gemeente willen bewaken. 

6.2        Wat willen we bereiken? 

In het Functioneel Ontwerp Wmo is aangegeven welke partijen een rol hebben bij kwaliteitsbewaking, 

namelijk: burgers/cliëntenraden, aanbieders, gemeenten en Rijk en inspectie. Zo hebben burgers een 

rol bij het toezicht op aanbieders (cliëntervaringsonderzoeken) en dienen aanbieders aan tal van 

kwaliteitseisen te voldoen. Daarnaast zijn gemeenten verplicht om: 

- in hun beleidsplan en verordening op te nemen welke kwaliteitseisen zij aan aanbieders stellen en  

  hoe zij hierop toezien en handhaven; 

- in hun verordening op te nemen welke eisen zij stellen aan de afhandeling van klachten van een  

  burger over gedragingen van een aanbieder en over behandeling door de gemeente; 

- cliëntondersteuning goed te regelen. 

 

6.3  Hoe geven de Meierijgemeenten vorm aan het kwaliteitsbeleid?  

 

1. Opleggen van kwaliteitscriteria aan aanbieders 

2. Kwaliteitsbewaking 

3. Klachtenregeling  

 

Ad 1. Opleggen van kwaliteitscriteria aan aanbieders 

 

In de Wmo 2015 is een basisnorm geformuleerd: de voorzieningen moeten veilig, doeltreffend, 

doelmatig en cliëntgericht worden verleend, afgestemd op de reële behoefte van cliënten en andere 

vormen van zorg of hulp die de cliënt ontvangt en overeenstemmen met de professionele 

verantwoordelijkheid van de beroepskracht en professionele standaarden. Om dat te borgen moeten 

gemeenten in de verordening vastleggen welke eisen worden gesteld aan de kwaliteit van de 

maatschappelijke ondersteuning, de deskundigheid van beroepskrachten en eisen aan de klachten en 

medezeggenschapsprocedure voor cliënten bij aanbieders. Deze eisen zijn onderdeel van de inkoop 

van diensten door de gemeenten. 

 

Bij de inkoop van de specialistische hulp hebben de Meierijgemeenten de volgende wettelijke 

kwaliteitseisen:  

- De dienstverlener garandeert en ziet erop toe dat hij gedurende de looptijd van de 

Overeenkomst zal blijven voldoen aan de kwaliteitsborgende maatregelen in 

overeenstemming met de HKZ-certificering of gelijkwaardig. 

- De dienstverlener garandeert en ziet erop toe dat gedurende de looptijd van de overeenkomst 

hij zal blijven voldoen aan de van toepassing zijnde wettelijke vereisten: 

 kwaliteit van ondersteuning (deskundigheidseisen professionals); 

 aanwezigheid van adequate klachtenregeling (klachtrecht); 



Concept beleidsplan Wmo 2015-2016 Meierij 2 september 2014 

32 

 

 regeling medezeggenschap van cliënten en medewerkers; 

 Regeling calamiteiten en geweld (verplichting om dit te melden bij de gemeenten); 

 Beschikken over de meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling; 

 Voldoen aan de Wet bescherming persoonsgegevens. 

 

Ad 2. Kwaliteitsbewaking 

 

De wet maakt gecontracteerde aanbieders verantwoordelijk voor het leveren van ondersteuning van 

goede kwaliteit. De gemeenten zijn opdrachtgever en zij mogen ervan uitgaan dat de aanbieder de 

kwaliteitseisen volgt. Zij dienen wel toe te zien op de naleving ervan. 

 

De samenwerking tussen de Meierijgemeenten voorziet in degelijke kwaliteitsbewaking. In de 

‘Samenwerkingsovereenkomst Specialistische Hulp Wmo 2015-2016’ hebben de Meierijgemeenten 
afgesproken dat ze het contractmanagement van de ingekochte specialistische hulp gezamenlijk 

vormgeven. Bewaking van de afgesproken kwaliteitseisen is onderdeel van het contractmanagement. 

 

Daarnaast zullen de gemeenten jaarlijks de ervaren kwaliteit van de maatschappelijke ondersteuning 

onder cliënten onderzoeken. Ook dit is een wettelijke verplichting, net als in de ‘oude’ Wmo. De 
Meierijgemeenten zullen dit onderzoek gezamenlijk uit gaan voeren (zie hoofdstuk 7 over monitoring). 

 

Ad 3.  Klachtenregeling 

 

Klachten kunnen een graadmeter zijn voor de kwaliteit van dienstverlening en bieden de mogelijkheid 

tot verbetering. De Meierijgemeenten verplichten de aanbieders van specialistische hulp daarom te 

beschikken over een adequate klachtenregeling. 

 

Burgers hebben zo de mogelijkheid bij iedere gecontracteerde partij een klacht in te dienen. 

Dit gaat als volgt: degene met een klacht gaat hiermee in eerste instantie naar de betreffende 

aanbieder. Hij/zij moet erop kunnen vertrouwen dat de klacht door de aanbieder snel wordt opgepakt 

en zorgvuldig wordt afgehandeld. Gebeurt dit niet naar wens? Dan kan men zich wenden tot de 

gemeente. De gemeenten en aanbieders investeren daarom in een goede samenwerking voor de 

afhandeling van klachten. De Meierijgemeenten inventariseren ieder kwartaal hoeveel klachten per 

aanbieder zijn ingediend en afgehandeld en wat de aard van de klacht was. Dit is standaard 

onderdeel van de kwartaalrapportage en basis voor gesprekken door en met de aanbieders. 

 

Voelt een burger zich onheus bejegend door de manier waarop een medewerker van de gemeente 

zich heeft gedragen? Dan kan hij volgens de gebruikelijke klachtenprocedure op basis van de 

Algemene wet bestuursrecht (Awb) een klacht indienen bij de gemeente. Is de burger niet tevreden 

over de afhandeling van de klacht door de gemeente? Dan kan hij terecht bij de ombudsman.  

 

Gemeenten zullen burgers goed informeren over de mogelijkheden om een klacht in te dienen. Het 

moet duidelijk zijn wanneer en hoe men met een klacht bij de gemeente terecht kan, wanneer de 

klacht primair bij de aanbieder moet worden ingediend en wat men kan doen als men niet tevreden is 

over de afhandeling van de klacht.  

 

Is iemand het niet eens is met een formeel besluit van de gemeente? Dan is er mogelijkheid voor 

bezwaar en beroep. 
  



Concept beleidsplan Wmo 2015-2016 Meierij 2 september 2014 

33 

 

7. Monitoren en verantwoorden  

In dit hoofdstuk gaan we in op hoe we willen monitoren en verantwoording afleggen aan 

gemeenteraad en Rijk. 

Monitoring is nodig om te weten of de geformuleerde doelstellingen en resultaten bereikt zijn, of de 

goede instrumenten zijn ingezet en zo niet, of we deze kunnen verbeteren. Het Rijk laat veel ruimte 

aan gemeenten om zelf te bepalen waarop ze monitoren. Onze uitgangspunten voor monitoring zijn: 

 de monitoring is efficiënt en effectief (alleen zaken meten waar we op kunnen sturen, aanbieders 

en burgers niet overvragen) en; 

 voldoen aan wettelijke verplichtingen.  

 

In het Functioneel Ontwerp Wmo staat dat de Meierijgemeenten op drie niveaus willen monitoren:  

- op niveau van aanbieders, komen zij de afspraken uit de contracten na? 

- op individueel niveau meten we de effecten voor burgers 

- op gemeentelijk en/of wijkniveau meten we de effecten van het beleid en de kostenontwikkeling 

We willen op de volgende onderdelen monitoren: 

1. de contracten met de aanbieders 

2. het instrument wijkteams  

3. effecten van het beleid 

4. de kosten 

 

Ad 1. Contracten met aanbieders 

We gaan de afspraken met de gecontracteerde aanbieders voor specialistische hulp beheren en 

bewaken (contractmanagement). We vragen de aanbieders vanaf 2015 per kwartaal informatie over: 

 aantal cliënten per gemeente per vorm van dienstverlening (begeleiding, dagbesteding incl. 

vervoer, kortdurend verblijf, persoonlijke verzorging en beschermd wonen) 

 aantal klachten per gemeente  

 instroom en uitstroom unieke cliënten per gemeente 

 wijze waarop zij concreet vorm hebben gegeven aan innovatie, kanteling en samenwerking 

 jaarlijkse resultaten klanttevredenheidsonderzoek van de aanbieders zelf 

 jaarlijkse check wettelijk verplichte kwaliteitseisen (zie hoofdstuk 6). 

 

We gaan ieder kwartaal in overleg met de aanbieders over de rapportages. Hierin komt ook de 

samenwerking met de wijkteams aan de orde. Het contractmanagement van de specialistische hulp 

vindt voor 2015 en 2016 plaats onder de regie van de gemeente ’s-Hertogenbosch in samenwerking 

met de inhoudelijk deskundigen van de Meierij-gemeenten. De kosten van de contractmanager  

(€ 100.000 voor 2015/2016) verdelen de Meierijgemeenten naar rato van het aantal burgers. 

 

Ad 2. Het instrument sociale (wijk)teams  

Alle gemeenten zullen werken met één of meerdere sociale (wijk)teams. De naam en samenstelling 

van de sociale (wijk)teams kan per gemeente verschillen. Omdat deze sociale (wijk)teams nieuw zijn 

voor de gemeenten, willen we de werkwijze vanaf 2014 periodiek in regioverband monitoren. Hierbij 

evalueren we onder andere: 

 het functioneren van de sociale (wijk)teams / samenwerking binnen de sociale (wijk)teams 

 de samenwerking met externe partijen  

 de samenwerking tussen de sociale (wijk)teams en backoffice 

 de overdracht van dossiers tussen sociale (wijk)teams en specialistische aanbieder 

 

In ’s-Hertogenbosch zal dit onderzoek minstens een keer per jaar via interviews en eventuele 

focusgroepen plaatsvinden. Deze aanpak is uitgewerkt in een aparte notitie over monitoring van de 

sociale (wijk)teams. De overige Meierijgemeenten evalueren de werkwijze van de sociale (wijk)teams 

ook periodiek. Het streven is om de onderzoeksmethodieken zoveel mogelijk op elkaar af te stemmen, 

zodat vergelijking tussen de gemeenten mogelijk is.   
  



Concept beleidsplan Wmo 2015-2016 Meierij 2 september 2014 

34 

 

Ad 3. Effecten van beleid 

We willen weten of we de doelstellingen van de Wmo behalen. Slagen we er bijvoorbeeld in om de 

zelfredzaamheid en participatie van burgers te vergroten/behouden? We willen in dit kader de 

volgende zaken monitoren:  

 

1. Zelfredzaamheid en participatie in de samenleving 

 

Hoe monitoren? 

Dit meten de gemeenten al periodiek via instrumenten als de GGD-enquêtes (regionaal), de 

enquête Sport en Welzijn en de enquêtes Kind & Opvoeding en Jongeren (’s-Hertogenbosch) en 

Waarstaatjegemeente (diverse regiogemeenten). Dit willen we via deze instrumenten blijven 

meten, maar we zullen wel bezien of aanpassing van de enquêtes wenselijk is. 

 

2. Cliëntervaringen en cliënttevredenheid 

 

Toelichting: het meten van de cliëntervaringen is een wettelijke verplichting in de Wmo 2015. De 

uitkomsten hiervan moeten voor 1 juli van het volgende kalenderjaar worden gepubliceerd. 

Hiervoor wordt nog een ministeriële regeling ontworpen met eisen voor de onderzoeksmethodiek. 

 

Hoe monitoren? 

De Meierijgemeenten willen vanaf 2015een gezamenlijke jaarlijkse meting uitvoeren onder klanten 

van de wijkteams. Daarin vragen we ook naar de ervaringen met specialistische hulp, de 

basishulp en hulp van mantelzorgers en vrijwilligers. Deze uitkomsten vergelijken we met de 

uitkomsten van de klanttevredenheidsmetingen die jaarlijks door de aanbieders specialistische 

hulp en basishulp uitgevoerd worden. Deze meting wordt zo ingericht dat de resultaten gebruikt 

kunnen worden voor de jaarlijkse verplichte verantwoording aan het Rijk.  

Als de resultaten van het onderzoek hiertoe aanleiding geven, zullen we aanvullend kwalitatief 

onderzoek verrichten (ad hoc). De jaarlijkse kosten van het jaarlijkse 

cliënttevredenheidsonderzoek bedragen per gemeente maximaal € 5.000,-. 
 

3. Effecten op cliënt- en huishoudensniveau 

Toelichting: gemeenten willen uiteraard ook weten of we de doelen op cliëntniveau behalen.  

 

Hoe monitoren 

De wijkteams houden per cliënt/huishouden een registratie bij en maken daarbij gebruik van de 

Zelfredzaamheidmatrix (ZRM) waarbij doelen op cliëntniveau beschreven en gemeten worden.  

Gemeente ’s-Hertogenbosch wil over de resultaten op huishoudensniveau halfjaarlijks een rapport 

uitbrengen, waarin opgenomen is of de resultaten boven, volgens of beneden verwachting waren. 

Enkele Meierijgemeenten onderzoeken nog of zij met de ZRM willen werken. 

 

4. Vindt er een ‘kanteling’ plaats? 

 

Toelichting: we willen een verschuiving zien van specialistische hulp naar basishulp/sociale 

omgeving. Maar, zien we de verschuiving ook daadwerkelijk optreden? Is sprake van een 

toename van inzet van eigen kracht en van het sociaal netwerk? Zien we een verschuiving van 

individueel naar collectief aanbod? 

 

Hoe monitoren? 

Dit meten de gemeenten nu al periodiek via instrumenten als de GGD-enquêtes (regionaal), de 

enquête Sport en Welzijn en het Leefbaarheidsonderzoek (‘s-Hertogenbosch) en 

Waarstaatjegemeente (diverse regiogemeenten). Dit willen we via deze instrumenten blijven 

meten en ook bekijken of het wenselijk is om de enquêtes aan te passen. Daarnaast analyseren 

we via de rapportages van de aanbieders basishulp en specialistische hulp of er sprake van is van 

afname/toename van het gebruik en dus van de gewenste verschuiving. 
  



Concept beleidsplan Wmo 2015-2016 Meierij 2 september 2014 

35 

 

 

Ad. 4. Kosten 

Uiteraard willen alle gemeenten binnen de (verlaagde) Rijksbudgetten blijven. Daarom volgt elke 

gemeente nauwlettend de uitgaven voor de P&C-cyclus. 

 

Verantwoording aan Rijk en gemeenteraad 

 

Rijk 

 

Ook bij de Wmo 2015 zijn gemeenten verplicht periodiek gegevens te leveren aan het Rijk. Het Rijk 

heeft deze gegevens nodig om de werking van de wet te kunnen beoordelen en zo nodig 

verantwoording aan de Staten-Generaal af te kunnen leggen over de werking van de wet.  

Het Rijk zal mogelijk nog een regeling opstellen over de gegevens die gemeenten moeten 

verstrekken, de wijze waarop en de tijdstippen van verstrekking. Vooruitlopend op deze regeling 

richten de Meierijgemeenten hun interne registratiesystemen in, zodat zij tijdig kunnen beschikken 

over relevante managementinformatie. We streven ernaar om deze registratiesystemen zoveel 

mogelijk op elkaar af te stemmen. 

 

Gemeenteraad 

 

De gemeenteraad wordt op de eerste plaats via instrumenten van de P&C-cyclus 

(managementrapportages, jaarverslag) geïnformeerd over de ontwikkeling van de kosten, de effecten 

van het beleid en de cliëntervaringen. Daarnaast wordt de gemeenteraad via raadsinformatiebrieven 

geïnformeerd over relevante (landelijke en lokale) ontwikkelingen. Hierin kan bijvoorbeeld dieper 

ingegaan worden op de ervaringen met de geselecteerde aanbieders en resultaten van de periodieke 

evaluaties van de wijkteams. 

 
 
8. Registratie/gegevensverwerking en privacy 

Voor de uitvoering van de Wmo richten wij een gemeentelijke uitvoeringsorganisatie in. Per gemeente 

is afhankelijk hoe dit wordt vormgegeven. Belangrijke onderdelen van de uitvoeringsorganisatie zijn: 

 De toegang tot individuele maatwerkvoorzieningen Wmo 2015. De toegang heeft in de Meierij 

meerdere verschijningsvormen, zoals Wegwijs in meerdere Meierijgemeenten of een combinatie 

van basisprofessionals, sociale (wijk)teams en Centrum voor Complexe Casuïstiek (C3). 

 Backoffice voor het administratief afhandelen van de toegangsbesluiten en voor het leveren van 

gespecialiseerd advies en consult voor medewerkers in de toegang. 

 Regionale voorzieningen (AMHK, Expertpool, Crisisdienst, Centrum voor Complexe Casuïstiek). 

 Contractmanagement, bezwaar en beroep en afhandeling van klachten. 

 Monitoring voor het genereren van beleids- en sturingsinformatie. 

 Financiële administratie (onder andere het betalingsproces) 

 

Werkprocessen voor deze onderdelen worden beschreven en de informatiebehoefte wordt per 

onderdeel inzichtelijk gemaakt. Ook wordt duidelijk welke ICT-oplossingen de werkprocessen kunnen 

ondersteunen. 

 

Bij alle onderdelen worden gegevens verwerkt, zoals gegevens van individuele burgers in de toegang 

en backoffice. Bij contractmanagement gaat het om gegevens over de prestaties van aanbieders. En 

bij monitoring halen we uit alle data in de verschillende registratiesystemen relevante beleids- en 

sturingsinformatie. 

 

We willen zo min mogelijk bureaucratische rompslomp. Daarom kiezen we voor een zo eenvoudig, 

effectief en efficiënt mogelijke registratie van gegevens in de primaire processen. We vragen geen 

gegevens die we niet nodig hebben. En met de verzamelde gegevens gaan we ook echt iets doen. 

We willen de zaak niet dichtregelen. 

 



Concept beleidsplan Wmo 2015-2016 Meierij 2 september 2014 

36 

 

We brengen de primaire werkprocessen voor de zes onderdelen van de uitvoeringsorganisatie in 

beeld. We gaan voor eenvoud waarin voldoende flexibiliteit overblijft voor degenen die ermee moeten 

werken. We brengen bij ieder werkproces de informatiestromen in beeld en zetten die ‘op wieltjes’ met 
passende ICT-oplossingen. We gaan vooralsnog uit van de bestaande ICT-systemen. 

 

Privacy 

We werken binnen de grenzen van de Wet bescherming persoonsgegevens (Wbp). We werken vanuit 

het princiep van ‘informed consent’. De burger verzamelt zijn eigen informatie of geeft professionals 

toestemming om informatie op te vragen of te delen met anderen. Slechts in een zeer beperkt aantal 

gevallen zullen wij gegevens willen uitwisselen zonder dat de burger daar toestemming voor heeft 

gegeven. Dat is in situaties waarin de veiligheid of gezondheid van betrokkenen of hun omgeving 

daarom vraagt. 

 

De Wbp is leidend We moeten bij gegevensuitwisseling altijd afwegen: 

 Welke gegevens worden in welke situaties tussen welke professionals uitgewisseld? 

 Wat is het doel van die uitwisseling? 

 Waarom is de uitwisseling noodzakelijk? 

 Hoe worden de grondrechten van betrokken (burgers en professionals) geborgd? 

 Wat zijn de rechten (en eventueel plichten) van de betrokken burgers hierin? 

 

 

9. Communicatie en voorlichting  
 

9.1. Risico- en calamiteitencommunicatie 

Voor de Wmo wordt de laatste hand gelegd aan het opstellen van een regionaal communicatieplan. 

Waar voor de jeugdzorg op basis van een wettelijke verplichting een regionaal calamiteitenplan wordt 

opgesteld, waarvan communicatie een onderdeel uitmaakt, is dit voor de Wmo niet verplicht, een 

subregionaal communicatieplan volstaat. Hierin zal wel aandacht zijn voor dit aspect. 

 

9.2. Organisatie van de communicatie 

 

Regionaal in de Meierij 

Er is een subregionale werkgroep communicatie die zich richt op drie sporen: procescommunicatie, 

productcommunicatie en communicatie gericht op gedragsbeïnvloeding.  

 

 Procescommunicatie gaat over communicatie over het proces van beleidsvorming. We 

communiceren hierover met stakeholders op het niveau van hun betrokkenheid (meeweten, 

meedoen, meebeslissen).  

 Productcommunicatie gaat over de vragen: wat betekenen de veranderingen concreet, waar 

kunnen burgers terecht met vragen? Gericht op burgers en cliënten. 

 Communicatie gericht op gedragsbeïnvloeding is bedoeld om de omslag in denken en doen te 

stimuleren: gericht op meer zelfsturing en vaker eigen verantwoordelijkheid nemen.  

 

Voor ieder spoor is een andere aanpak nodig, en vaak verschillen de afzenders. Hierover worden 

gezamenlijke afspraken gemaakt. We zetten hierbij in op persoonlijke communicatie, op de dialoog. In 

gesprekken (aan de keukentafel, op school, maar ook in overleggen met partners, tijdens 

bijeenkomsten, enzovoort) leggen we aan burgers  uit waarom we veranderen, wat de veranderingen 

betekenen, wat wij verwachten en wat zij kunnen verwachten. We geven ruimte voor vragen en 

dialoog. Daarnaast zetten we zowel op gemeentelijk niveau als op regionaal niveau alle beschikbare 

middelen in voor publiekscommunicatie, zoals persberichten, folders, website, artikelen en 

twitterberichten. 

 

Lokaal 

Afspraak is wel dat de lokale communicatie een verantwoordelijkheid blijft van iedere gemeente. Denk 

hierbij aan de inzet van de eigen gemeentelijke kanalen zoals website, informatie bij balie en loket, 

publicaties in lokale media en het aanhaken van eigen collega’s. Hierin heeft de regio geen actieve 
rol. Wel kunnen gemeenten onderling aan elkaar vragen stellen en kennis delen. 

 



Concept beleidsplan Wmo 2015-2016 Meierij 2 september 2014 

37 

 

Door kennis, ervaring, ideeën, verhalen, beelden, persberichten met elkaar te delen kunnen we als 

gemeenten transparant en proactief inspelen op actuele ontwikkelingen binnen de transities. Door het 

delen van middelen en uren besparen we veel tijd per medewerker en wordt de slagkracht van iedere 

gemeente vergroot. De transities vragen ook in de communicatie om een sterke regierol van de 

gemeenten. We faciliteren de instellingen met de juiste ondersteuning en middelen om de 

kernboodschap met elkaar uit te dragen. We houden elkaar ook op de hoogte van de 

communicatieacties, onder meer op een voor deelnemers toegankelijke digitale plek.  

 

Regio 

In de regio Noordoost-Brabant is voor AWBZ/Wmo en Jeugdzorg een communicatietoolkit gemaakt 

met daarin diverse communicatiemiddelen, waarvan ook de Meierij gebruik kan maken. Denk aan 

teksten, kernboodschappen, foto’s en verhalen. De toolkit wordt gevuld door communicatiecollega’s 
van gemeenten en aanbieders. Waar mogelijk zoeken wij de samenwerking met die regio. De 

communicatiewerkgroep Meierij moet goed aanhaken op de inhoudelijke ontwikkelingen en 

bestuurlijke besluiten, zodat tijdig kan worden afgestemd welke gezamenlijke communicatie 

wenselijk/mogelijk is.  

 

9.3. Publiekscampagne 

Burgers moeten hun eigen kracht herontdekken en het heft in eigen handen nemen. Minder uitgaan 

van waar ze ‘recht op hebben’, meer uitgaan van hoe zij problemen zelf, en met hulp van de omgeving 
kunnen oplossen. Zo’n omslag in denken en doen kost veel tijd. Het is een illusie dat een 

communicatiecampagne dat voor elkaar krijgt. Vaak wordt een overheidscampagne juist als 

betuttelend ervaren. Het is een proces van een lange adem, waarbij communicatie slechts een van de 

succesfactoren is. Toch is het van belang dit middel wel in te zetten, als bijdrage aan de 

bewustwording. In het najaar van 2014 start het Rijk met diverse publiekscampagnes. Hier zullen wij 

adequaat op inspelen. De regio zorgt dat ze hierop blijft aangehaakt.  

 

 


	 de monitoring is efficiënt en effectief (alleen zaken meten waar we op kunnen sturen, aanbieders en burgers niet overvragen) en;
	 voldoen aan wettelijke verplichtingen.

</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>