<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>

































Microsoft Word - 02-10-2014 Het SWT in Boxtel.docx


1 
 

Het Sociaal wijkteam in Boxtel – Pilot Boxtel-Oost 
Rianne Verhoeven, Teamleider Zorg, gemeente Boxtel 
 

1. Inleiding 
De gemeente krijgt er in 2014 en 2015 een groot aantal taken bij. Op 1 januari 2015 wordt de Nieuwe 
Wmo 2015, de Jeugdwet en de Participatiewet ingevoerd. De gemeente is verantwoordelijk voor de 
uitvoering van deze nieuwe wetten. De functies begeleiding en kortdurend verblijf worden geschrapt 
uit de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ) en overgeheveld naar de Wet maatschappelijk 
ondersteuning (Wmo). De gemeente krijgt de verantwoording over de gehele jeugdhulp. Daarnaast is 
vanaf 1 augustus 2014 de Wet passend onderwijs van kracht en zal de verdergaande 
extramuralisering invloed hebben op de opgave van de gemeente. Met de transities wordt de 
gemeente verantwoordelijk voor het hele sociale domein, de (niet-medische) ondersteuning aan haar 
inwoners. Er sprake is van een grote samenhang tussen de transities vanwege de overeenkomst in 
doelstellingen en de overlap in doelgroepen. Daarmee krijgt de gemeente de kans een 
samenhangend lokaal stelsel van maatschappelijke ondersteuning in te richten op alle leefgebieden 
van de inwoners. 
 
De nieuwe taken moet de gemeente uitvoeren met veel minder geld. Dat betekent dat het anders 
moet dan nu. De uitdaging is om de zorg en ondersteuning zoveel mogelijk in de 0

e
  en 1

e
  lijn te 

organiseren. Er hoeft dan minder dure en specialistische zorg geleverd te worden. De bedoeling is dat 
de nieuwe taken die overkomen naar de gemeente in het gekantelde beleid gegoten worden. Eigen 
kracht, zelfredzaamheid, wederkerigheid, meer ondersteunen in toegankelijke algemene 
voorzieningen zijn belangrijke begrippen hierbij. 
 
Het Sociaal Wijkteam (SWT) is een onmisbaar instrument om ondersteuning en zorg in de 0

e
 lijn 

dichtbij de inwoner vorm te geven. In deze notitie worden de uitgangspunten van het SWT beschreven 
en dient als onderlegger voor de start pilot SWT in Boxtel-Oost.  
 
De gemeente Boxtel gaat in oktober 2014 starten met een pilot SWT in Boxtel-Oost. Gedurende de 
pilot van een jaar willen we ervaring opdoen met de werkwijze en de uitgangspunten zoals in deze 
notitie geformuleerd. In dat jaar moet duidelijk zijn welke functie het SWT in Boxtel moet hebben, uit 
welke samenstelling het team moet bestaan en wat de taken van het SWT zijn. Daarnaast kijken we of 
de inzet van het SWT heel breed, inclusief preventie of juist specifiek en alleen gericht op 
meervoudige problemen in een huishouden moet zijn. De pilot zal tevens uitwijzen waar de accenten 
liggen en hoe het SWT zich verhoudt tot het Basis Team Jeugd en Gezin (BTJ) en de wijk.  
 
Naast de komst van het SWT is het ook belangrijk dat de sociale cohesie in de wijken wordt 
bevorderd. Welke rol het SWT hierin precies zal gaan vervullen samen met inwoners van wijken, 
verenigingen, stichtingen, vrijwilligers, professionals van andere organisaties, wijkraden etc. moet de 
pilot duidelijk maken. In deze notitie wordt tevens de verbinding van het SWT met de wijk beschreven 
en hoe de sociale cohesie in wijken bevorderd kan worden.   
 
Bij het lezen van deze notitie is het daarom belangrijk om 2 verschillende ontwikkelingen te 
onderscheiden. De ontwikkeling van:  

I. het SWT 
Het SWT is een team bestaande uit medewerkers werkzaam in de 1

e
 lijn met de focus op individuele 

complexe ondersteuningsvragen van inwoners 
 

II. algemene- en collectieve wijkvoorzieningen ten behoeve van de versterking van de sociale 
cohesie in de wijken 

Voor deze ontwikkeling is geen vaste samenstelling van één “team” te benoemen. Initiatieven ter 
versterking van de sociale cohesie en waar behoefte aan is in een wijk, worden zoveel mogelijk zelf 
opgepakt door inwoners  zonder tussenkomst of bemoeienis van de 1

e
 lijn.  

 
De 0

de
 lijn bestaat uit algemene- en collectieve voorzieningen, ook wel basisinfrastructuur genoemd, 

waarvoor professionals mede zorg dragen. Denk bijvoorbeeld aan de verbindingsofficier, het sociaal 
werk en jongerenwerk.  In de 0

de
 lijn is er sprake van informele organisaties en netwerken en de inzet 

van professionals. Het is een combi van formeel en informeel. Het formele aspect betreft die 



2 
 

voorzieningen, waarvoor geen indicatie nodig is. Dus ook huismeesters, woonconsulenten, de 
medewerker van Openbare Ruimte, de wijkagent e.d. maken onderdeel uit van de 0

de
 lijn. De 1

ste
 lijn 

daarentegen betreft formele en professionele inzet, gericht op ondersteuning van de burger waarvoor 
een indicatie moet worden afgegeven en/of toegang moet worden verleend.  
 
Daar waar nodig kan de 1

e
 lijn, die veel breder is dan enkel het SWT, onder andere expertise en/of 

budget al dan niet tijdelijk of permanent leveren aan de 0
e
 lijn. Afhankelijk van het te ontwikkelen 

initiatief in een wijk wordt gekeken welke partijen uit de 0
e
 en 1

e
 lijn een bijdrage kunnen leveren.  

 
De beide ontwikkelingen dienen goed op elkaar worden afgestemd. Het zijn parallelle lijnen en 
daarom zal het samenspel tussen algemene, collectieve en maatwerkvoorzieningen op gebied van 
ondersteuning en medische zorg goed georganiseerd moeten worden.  
 
Deze notitie is een startnotitie en geen blauwdruk hoe het SWT moet gaan functioneren. Ook het SWT 
is een groeimodel. Voor nu is het belangrijk om vooral in de praktijk van start te gaan en ervaringen op 
te doen. Deze notitie zal het komende jaar aangepast worden op basis van de ervaringen. 
 
 

2. Het SWT(1e lijn) 
Op St. Ursula wordt sinds juli 2012 goed samen gewerkt met de diverse ketenpartners. St. Ursula is 
een gebouw waar diverse eerstelijnshulp in Boxtel gehuisvest is. Een voorbeeld voor veel andere 
gemeenten! Tussen deze partners is de laatste jaren een intensieve samenwerking ontstaan. De 
samenwerkingspartners zijn Loket WegWijs, CJG, ContourdeTwern, MEE, Bureau Jeugdzorg, GGD 
Hart voor Brabant, Jeugd-GGZ, Halt, Novadic, Kentron, Pluralis.  
 
Medewerkers van deze organisaties zijn meerdere dagen in de week in het Ursulagebouw werkzaam 
in de front- en backoffice. Er is sprake van een natuurlijk en soepel verlopende samenwerking, waarbij 
het principe één klant, één regisseur, één plan al is ingevoerd. Deze intensieve samenwerking heeft 
tot goede resultaten geleid en vormt de basis om het SWT en het BTJ op door te ontwikkelen. Als het 
ware maakt de samenwerking op St. Ursula een kanteling naar de wijken. De 1

e
 lijn actief in de wijk.  

 
We hoeven niet van nul af aan iets op te bouwen door de huidige werkwijze op St. Ursula en daarom 
wordt met de inrichting van het SWT zoveel mogelijk aangesloten bij huidige voorzieningen, 
werkwijzen, structuren en overlegvormen. Er is wel doorontwikkeling nodig. Denk bijvoorbeeld aan de 
komst van de wijkverpleegkundige en de noodzaak van het bevorderen van de sociale cohesie en 
ontwikkelen van algemene voorzieningen.   
 
 

3. Waarom een SWT 
Met het SWT kan de kanteling beter vormgegeven worden. De gemeente krijgt meer taken en minder 
geld. Dat vraagt om een andere inrichting van de uitvoering. Eigen kracht, zelfredzaamheid, 
wijkbewoners helpen bij het vinden van oplossingen in hun eigen omgeving en netwerk. Beroep op 
professionele zorg en individuele ondersteuning wordt teruggebracht. Hierdoor wordt duurdere hulp uit 
de tweede lijn terug gedrongen. Het SWT zorgt voor een betere afstemming tussen verschillende 
hulpverleners. Sneller signaleren en handelen bij (meervoudige) problematiek leidt tot betere en 
duurzamere oplossingen met minder overlap in zorgverlening, minder doorverwijzingen en minder 
hulpverleners. Het doel is ontkokerd samenwerken met integrale oplossingen. Niet enkel vanuit het 
eigen aanbod en taken werken. De casus is leading en er wordt keer op keer integraal maatwerk 
geleverd. Vroegtijdig ingrijpen voorkomt grotere problemen en het is goedkoper en effectiever. Naast 
het belangrijke feit dat de burger hierbij veel meer gebaat is. Daarom meer inzet op preventie.  
 
Samengevat zijn de doelen van het SWT:  

a. Gericht op preventie door methodisch handelen SWT met de focus op individuele complexe 
ondersteuningsvragen van inwoners.  Hierdoor wordt voorkomen dat er beroep op zwaardere 
zorg en hulpverlening wordt gedaan.  

b. Het terugdringen van het beroep op langdurige zorg en hulpverlening door af te schalen van 
de 2

e
 naar de 1

e
 naar de 0

e
 lijn indien mogelijk.  

 
 

 



3 
 

4. Samenstelling van het SWT:  
Het SWT bestaat uit een klein aantal professionals die generalist zijn met ieder een specialisatie 
vanuit het eigen vakgebied. Het team beantwoord de enkelvoudige vragen op het eigen vakgebied en 
bij meervoudige vragen stemmen ze af wat het plan van aanpak, het klantplan

1
 gaat worden. De 

enkelvoudige vragen blijven dus buiten het SWT. De 1 plan, 1 gezin en 1 regisseur gedachten. Het 
SWT heeft directe contacten met het BTJ en staat in verbinding met de wijk door duidelijk zichtbaar en 
herkenbaar te zijn.  
 
De basis van het SWT wordt gevormd door:  
 

• Generalisten individuele ondersteuning en hulpverlening 
Een medewerker van Loket WegWijs die breed kan kijken en de vraag achter de vraag kan 
achterhalen op de diverse leefgebieden.  

• Generalist hulpverlening 
Een maatschappelijk werker die maatschappelijke en psychosociale problemen kan aanpakken. 

• Generalist zorg 
Een wijkverpleegkundige die contact heeft met wijkbewoners en een zorgbehoefte in combinatie met 
een sociale problematiek.  

• Onafhankelijk cliënt ondersteuner (MEE)  

• Sociaal Werker  
Een medewerker van ContourdeTwern die bekend is met ouderen, vrijwilligers en/of mantelzorgers.   

• Medewerker BTJ -  “de Verbindingsofficier” 
Deze medewerker gaat de schakel vormen tussen het SWT, het BTJ en de wijken. Deze medewerker 
heeft een brede kijk heeft op de collectieve welzijnsvoorzieningen en activiteiten in de wijk en legt 
gemakkelijk contact met organisaties die activiteiten ter bevordering van sociale cohesie organiseren. 

• Expert op afroep  
Denk bijvoorbeeld aan medewerker van Openbare Ruimte, Cello, la Salle, BTJ, woonconsulent, GGD 
bemoeizorg of de wijkagent.  
Indien nodig, kan er iemand ingevlogen worden op afroep of kan er een ring van andere deskundigen 
om het team heen geformeerd worden. Bijvoorbeeld een jongerenwerker bij overlast jeugd, een 
woonconsulent bij een renovatiewijk, een casemanager Werk voor arbeidsparticipatie of een wijkagent 
in samenwerking met een medewerker Openbare Ruimte als de veiligheid in het geding is.  
 
De wijkverpleegkundige

2
 

Gezien de vergrijzing, de extramuralisering en de ontwikkeling dat mensen zo lang mogelijk thuis 
blijven wonen, zullen ouderen een belangrijke doelgroep van het SWT vormen. Bij deze groep is vaak 
sprake van een zorgvraag in combinatie met sociale problematiek waardoor de wijkverpleegkundige 
degene is die bij deze mensen een sleutelrol heeft. Bovendien is zij door haar aanwezigheid in de wijk 
signaleerder , aanspreekpunt en vormt zij zo een belangrijke verbinding tussen de wijk en het SWT. 
Daarnaast vormt zij de verbinding met de huisarts die ook een belangrijke rol in de wijk heeft als het 
gaat om signaleren en verwijzen.  
 
Samenwerking tussen de sociale ondersteuningskant en de medische zorgkant is er nu wel, maar 
moet verbeterd worden. Met de komst van de wijkverpleegkundige ontstaan er kortere lijnen tussen 
het sociale domein en vooral huisartsen of medisch specialisten. Hierdoor worden problemen eerder 
gesignaleerd en in combinatie opgepakt.  
Met de komst van het SWT zal de eerste tijd het accent komen te liggen op het verbeteren van de 
contacten en creëren van korte lijnen met het medische circuit. Ofwel het verbinden van het medische 
circuit in de 2

e
 en 1

e
 lijn met de 0

e
 lijn. De wijkverpleegkundige gaat hier een belangrijke schakel in 

vormen.   
 

                                                      
1
 Het plan van aanpak samen met de inwoner opgesteld bij multi-problematiek 

2
 De taken van de wijkverpleegkundige en de vereiste samenwerking met gemeenten en participatie in de sociale wijkteams 

worden wettelijk vastgelegd in het besluit zorgaanspraken krachtens de Zorgverzekeringswet. De financiering van de 
beschikbaarheid van de wijkverpleegkundige voor de deelname aan de sociale wijkteams en de werkzaamheden zoals 
coördineren, signaleren en coachen worden wettelijk geborgd in de beleidsregels van NZa op basis van de 
Wet Marktordening Gezondheidszorg. 

 



4 
 

De zorgaanbieders die de wijkverpleegkundige gaat aanwijzen voor het SWT, stellen nadrukkelijk dat 
de wijkverpleegkundige onafhankelijk en onpartijdig is. Uiteindelijk is het de klant die de keuze maakt 
voor een zorgaanbieder indien er zorg noodzakelijk is.  
 
 

5. Taken SWT 
Met het SWT wil de gemeente inwoners helpen te participeren en hen ondersteunen in hun sociaal en 
maatschappelijk functioneren en de wijkbewoners activeren. Dat doet het SWT door: 

1. Het ondersteunen van bewoners bij kwesties op alle leefgebieden die niet door de 
individuele burger of zijn sociale netwerk zelf kunnen worden opgelost.  

2. Problemen snel, licht en gericht en in samenhang op te pakken. 
3. Een “gezicht” en aanspreekpunt  in de wijk te zijn. 
4. Een toegankelijke plek te bieden, St. Ursula,  waar alle inwoners in de wijk met al hun 

vragen op het gebied van ondersteuning van 0 t/m 99+ jaar terecht kunnen.   
5. Maatwerk leveren op het gebied van informatie, advies en ondersteuning. 
6. De participatie van bewoners, sociale hamenhang en onderlinge hulp in buurt of wijk te 

bevorderen.  
7. Het versterken van de eigen kracht en het zelf oplossend vermogen van inwoners.  

 
Het gaat om het verminderen van individuele voorzieningen. We willen meer oplossen met 
ondersteuning van collectieve, algemeen toegankelijke voorzieningen en sturen op de eigen kracht 
van inwoners en hun netwerk c.q. inwoners in hun kracht zetten door inzet van tijdelijke 
ondersteuning. De gemeente en/of professional en/of indien nodig het SWT kan bij het ontwikkelen 
van algemene voorzieningen in de 0

e
 lijn  tijdelijk ondersteunen. De bedoeling is dat op de lange 

termijn de wijken zelf zorg dragen voor deze voorzieningen. De gekorte budgetten voor het sociaal 
domein zijn vertrekpunt, maar maatwerk behoort tot de mogelijkheden. 
 
 

6. Hoe werkt het SWT?  
1. Het SWT is voor iedereen toegankelijk, er is geen indicatie nodig. 
2. Het SWT is een onderdeel in de keten ondersteuning en langdurige zorg. 
3. Het SWT voert het gesprek over alle levensdomeinen en volgens de zelfredzaamheidsmatrix 

van de GGD.   
4. Medewerkers zijn generalisten. Dat houdt in dat zij een brede kennis hebben en niet vanuit het 

aanbod, maar vanuit het perspectief van de inwoner kijken naar wat er nodig is. Zij hebben een 
‘zorgen dat’-mentaliteit in plaats van ‘zorgen voor’. 

 
Het SWT houdt zich bezig met klantcontacten, het voeren van gesprekken, vraagverbreding, 
vraagverheldering, de kanteling door de burger in zijn eigen kracht te zetten, oplossingen te zoeken in 
de 0

e
 lijn en indien nodig zorgen voor individuele ondersteuning door het  innemen van een aanvraag. 

Het SWT is zichtbaar in de wijk aanwezig. Hoe deze zichtbaarheid wordt vormgegeven in de wijk zal 
tijdens de Pilot Boxtel-Oost duidelijk worden.  
Signalen die in de wijken worden opgepikt door anderen dan het SWT en niet opgelost kunnen 
worden in de 0

e
  lijn middels algemene voorzieningen in de wijk of het sociaal netwerk, die worden 

doorgegeven aan het SWT. Het SWT bekijkt welke meest passende hulpverlener kan worden 
gekoppeld aan de inwoner en welke oplossing tijdelijk of frequenter noodzakelijk is.  
 
Iedere partner van het SWT voert het gesprek conform de zelfredzaamheidsmatrix van de GGD. Dit is 
tevens de format die als leidraad dient voor “Het Gesprek” zoals benoemd in de Wmo-verordening. 
Hierdoor is er een eenduidige werkwijze en is een warme overdracht mogelijk naar een andere partner 
van het SWT indien de vraag ergens anders thuis hoort. Stel dat AMW in het gesprek tot de conclusie 
komt dat naast psychosociale hulpverlening ook hulp bij het huishouden nodig is, dan gaat de 
medewerker van Loket WegWijs niet nogmaals op bezoek bij deze inwoner.  
 
Als er sprake is van meervoudige problematiek bij een alleenstaande en/of gezin zonder kinderen dan 
zorgt het SWT gezamenlijk en in samenspraak met de klant voor een plan van aanpak. Dit plan wordt 
klantplan genoemd. Een ieder brengt zijn of haar expertise in en ook de klant wordt bij het opstellen 
van het klantplan betrokken. De regie op het uitvoeren van diverse afspraken gemaakt met 
professionals in het klantplan en het doorhakken van knopen bij inhoudelijke vraagstukken, is in 
handen van de medewerker Loket WegWijs. Ofwel de medewerker Loket WegWijs voert de regie op 



5 
 

de professionals. Dit wil niet zeggen dat een medewerker van Loket WegWijs altijd de regisseur is in 
het gezin. De regisseur van het gezin wordt mede bepaald door de aard van de vraag en wie van het 
SWT of andere experts de beste ingang heeft bij de klant.  
Bij samenloop van een zorgvraag die voort komt uit een medische oorzaak of ouderdom of beperking 
en sociale problematiek die bij het SWT wordt gemeld,  neemt de wijkverpleegkundige het voortouw 
bij het opstellen van het klantplan. Natuurlijk weer in samenwerking met de klant, diens omgeving en 
het SWT.  
 
De medewerker van het SWT is een ervaren professional met veel kennis van de sociale kaart in 
Boxtel, integraal werkt vanuit de casus gezien, korte lijnen met andere partners en de focus op de 
kansen in plaats van belemmeringen heeft.  
 
Wanneer er sprake is van gezinsgebonden problematiek wordt dit kortgesloten met het Basisteam 
Jeugd  en Gezin (BTJ). Samen met de klant wordt gekeken welke ondersteuning moet worden 
ingezet, wie die ondersteuning het beste kan leveren en wie de regie neemt. De medewerkers uit het 
BTJ die betrokken zijn bij dit gezin overleggen met de medewerkers van het SWT. Daarmee wordt 
uitvoering gegeven aan één gezin, één plan, één regisseur. De regie komt bij het BTJ te liggen indien 
er sprake is van gezinnen met kinderen gezien de expertise met betrekking tot jeugdigen veel beter 
aanwezig is in het BTJ.  
 
 

7. Huisvesting SWT 
Het SWT heeft als standplaats het St. Ursula. Gelijk aan de huidige situatie hoe de Front Office en 
Back Office van de diverse partners SWT is ingericht. Een inwoner met een vraag kan deze 
telefonisch, per mail, fysiek of per post stellen. De vraag wordt door het SWT opgepakt. Inwoners die 
niet zelfredzaam zijn die worden thuis bezocht. Een vraag kan ook nog altijd gesteld worden buiten 
het SWT om, op de manier waarop nu de vragen op St. Ursula binnen komen. We willen 
laagdrempelig blijven en geen signaal missen. Hoe en waar de vraag binnenkomt is minder relevant. 
Wel dat de vraag wordt opgepakt.  
 
Met name het integraal oppakken van vragen bij multi-problematiek is belangrijk. Je moet het samen 
doen met andere partijen. Ook de partijen in de 0

e
 lijn. Het is belangrijk om elkaars organisatie goed te 

kennen. Zo weet je wat je aan elkaar hebt en hoef je niet overbodig te overleggen. Een loket in iedere 
wijk is daarbij niet noodzakelijk. Zeker niet gezien de huidige  werkwijze op St. Ursula die goed werkt 
en de extra financiën en menskracht die nodig zijn om in iedere wijk

3
 1 loket te gaan vestigingen. Het 

is te kostbaar. Uit onderzoek  blijkt dat de inwoner van Boxtel de weg naar Loket WegWijs, Centrum 
voor Jeugd en Gezin, ContourdeTwern en St. Ursula goed weet te vinden. Daarnaast leren ervaringen 
uit het verleden van Loket WegWijs en de zorgaanbieders met hun recentelijk ingerichte wijkpunten, 
dat inwoners niet komen naar de loketten. Ofwel er is geen behoefte is aan een loket in de wijk. 
Meerdere loketfuncties op de schaalgrootte van Boxtel maakt dat het voor de inwoner onoverzichtelijk 
wordt. Wel is belangrijk dat signaleerders, zorgaanbieders, vrijwilligers, partners, inwoners ofwel 
iedereen die een ondersteuningsvraag heeft of iemand in zijn of haar buurt, weet dat ze met deze 
vragen bij het SWT terecht kunnen en op welke manieren het SWT is te bereiken.   
Leden van het SWT hebben regelmatig overleg met elkaar. Wisselen kennis en signalen met elkaar 
uit. Het SWT kent de wijk en ook de sociale kaart die bij de wijk hoort. Leden van het SWT zijn bij 
activiteiten in de 0

e
 lijn aanwezig. Hierdoor krijgt het SWT een “gezicht” in de wijk en kunnen signalen 

in wijken sneller worden opgepikt. De drempel voor inwoners zal lager zijn om vragen te stellen of 
signalen van zorg door te geven.  
 
Hoe het SWT een gezicht in de wijk gaat krijgen en aan welke activiteiten het SWT gaat deelnemen 
zal de pilot inzichtelijk maken. In ieder geval een goede PR om het team bekendheid te geven in de 
wijk, het geven van voorlichtingen door het team over hun taken en actuele onderwerpen. Maar zo 
ook bijvoorbeeld aansluiten bij dagbestedingsactiviteiten in de wijk. Hierin zijn zeker belangrijk 
organisaties zoals de KBO en Zonnebloem. De achterban en vrijwilligers die signalen kunnen 
oppikken bij de diverse door hun georganiseerde activiteiten, moeten van het bestaan SWT op de 
hoogte zijn, zodat doorverwijzing kan plaatsvinden.  Maar zo ook de huisarts of de bankmedewerker 
die constateert dat iemand financieel ernstig in de problemen zit.  

                                                      
3
 Wijken: Boxtel-Centrum, Selissenwal, Boxtel-Oost, Liempde en Lennisheuvel 



6 
 

Tijdens de pilot zal ook gekeken worden of het werken met vrijwillige en professionele ambassadeurs 
ter promotie van het SWT een optie is om de zichtbaarheid in de wijk te vergroten.  
 
 

8. Aansturing SWT 
a. Aansturing van het  SWT 

De aansturing en coördinatie van het SWT procesmatig en operationeel  vindt  plaats door de 
gemeentelijke teamleider Zorg.  
 

b. Aansturing inhoudelijk klantplan 
De inhoudelijke aansturing op casus niveau is in handen van de medewerker Loket WegWijs. De 
medewerker Loket WegWijs zorgt ervoor dat de afspraken gemaakt door professionals in het klantplan 
worden uitgevoerd. Het gaat dan om de klantplannen waar meerdere ondersteuningsvragen en 
problematieken aan de orde zijn. Hij of zij kijkt ook of specialistische hulp ingeschakeld wordt.  De 
medewerker is dus belast met het inhoudelijk toetsen van de klantplannen. Tijdens de pilot zal de 
teamleider Zorg hier ook een rol in vervullen om een goed beeld te krijgen of deze systematiek 
functioneel is.   
 
Uit de pilot Boxtel-Oost moet blijken hoeveel  medewerkers Loket WegWijs voor de gehele gemeente 
Boxtel in het SWT nodig zijn. Hierbij rekening houdend met de kwetsbaarheid en vervanging.  
 
 

9. Relatie SWT met de 2e lijn 
Tweedelijns zorg is specialistische individuele en in de regel kostbare zorg. Denk bijvoorbeeld aan 
ambulante GGZ zorg en de zorg die La Salle levert.  
Professionals in de 2e lijn moeten ook veranderen, zij moeten beschikbaar zijn op de momenten dat 
het nodig is en hun werkwijze dient gericht te zijn op de zelfredzaamheid en mogelijkheden van 
inwoners. Het SWT moet daarom goede afspraken maken over consultatie, verwijzing en 
samenwerking met de 2e lijn professionals die niet in het SWT zitten. De aanbieders in de 2e lijn zijn 
door de decentralisaties zich thans meer oriënteren op de buitenwereld. Er komt meer aandacht voor 
de inwoner en zijn omgeving. De focus van alles als organisatie zijnde zelf oppakken, verschuift 
langzaam naar samenwerken met de 1

e
 en 0

e
 lijn. Korte lijnen, voorlichting over elkaars werk, wensen 

en mogelijkheden en het aanwijzen van contactpersonen zijn vaker dan voorheen nodig. 
 

 

10. Relatie SWT met de Wijk (0e lijn) 
Naast de komst van het SWT is het ook belangrijk dat de sociale cohesie in de wijken wordt bevorderd 
en er algemene of collectieve voorzieningen worden getroffen indien daar behoefte aan is in een wijk. 
Een voorbeeld hiervan is het inrichten van een eetpunt. De gemeente en het SWT heeft samen met 
inwoners van wijken, verenigingen, stichtingen, vrijwilligers, professionals van andere organisaties 
waaronder CountourdeTwern, wijkraden etc. hier een faciliterende rol in.  
 
Iedere wijk is uniek van samenstelling, opbouw en vraagbehoeften

4
. En door de dynamiek van de dag 

veranderen ondersteuningsbehoeften. Daarom zal per wijk bekeken moeten worden aan welke 
specifieke voorzieningen behoefte is en wie hierin een rol heeft. Een wijkanalyse kan nodig zijn om de 
vraagstukken in de wijk helder te krijgen. Voor de pilot in Boxtel-Oost kan hierbij gebruik gemaakt 
worden van het onderzoek GGD Hart voor Brabant/Robuust i.c. de wijkanalyse door SmartAgent.  
 
De huidige sociaal werker (dit kan een opbouwwerker, ouderenwerker en/of jongerenwerker zijn) en 
de wijkambtenaar vervullen nu al een grote rol bij het ontwikkelen van voorzieningen die de sociale 
cohesie bevorderen in de 0

e
  lijn. Maar ook de wijkorganen kunnen belangrijke input geven door te 

adviseren of door het mede ontwikkelen van voorzieningen. Hierdoor wordt een voorziening van de 
wijk waar vooraf draagvlak is gecreëerd bij de inwoners. Ervaringen die worden opgedaan tijdens de 
pilot worden meegenomen om afspraken te maken over hoe dit proces nog beter vorm te geven.  
 
Binnen jeugdhulp streeft men ook naar het ontwikkelen van meer algemene voorzieningen in de 
gemeente om te voorkomen dat er individuele of groepsvoorzieningen moeten worden ingezet. Bij de 

                                                      
4
 Onderzoek SmartAgent 



7 
 

ontwikkeling van deze algemene voorzieningen kan er een overlap zijn. Denk bijvoorbeeld aan het 
initiatief van de Generatietuin nabij de Generatietuin, die voor jong en oud is. De verbindingsofficier 
knoopt de diverse initiatieven aan elkaar en kijkt mee wat waar nodig is.  
 
In wijken zijn diverse professionals en vrijwilligers aanwezig die ook achter de voordeur van de 
inwoner komen. Denk bijvoorbeeld aan de huishoudelijke hulp, medewerker openbare ruimte, de 
klusjesman van de Woonstichting of de KBO’s, de vrijwilliger die de tuin doet en/of een Boa die goed 
weet wat er in een buurt speelt. Allemaal mensen die actief zijn in een wijk en signalen kunnen 
oppikken. Tijdens de Pilot moet er aandacht zijn op welke manier professionals, vrijwilligers en 
inwoners van de wijk de signalen laagdrempelig neer kunnen leggen bij het SWT.  
 
Daarnaast is het belangrijk dat men weet hoe de Sociale Kaart van de wijk er uit ziet. Het SWT moet 
haar kennis over de Sociale Kaart delen met de professionals en vrijwilligers in de wijk en omgekeerd.  
Tevens moet er nagedacht worden over hoe de kaart toegankelijk en actueel te houden. Moeten we 
kiezen voor een digitale Sociale Kaart per wijk, een papieren versie voor heel Boxtel, gebruik maken 
van Social Media, beheer door vrijwilligers of professionals, de website van de gemeente Boxtel en/of 
voor een pakket van de vele aanbieders die hier tools voor hebben ontwikkeld? De ervaring leert dat 
het maken van een Sociale Kaart niet de moeilijkheid is. De moeilijkheid is het up to date houden van 
de kaart. Hier gaat veel tijd in zitten en ook bereidheid van alle genoemden op de Sociale Kaart om 
wijzigingen door te geven.  
 
Een sociaal netwerkoverleg kan ook een vorm zijn om met elkaar informatie en kennis te delen. 
Huidige overleg structuren / netwerken om met elkaar kennis te delen, informatie uit te wisselen, 
signalen op te pakken en samen te werken zijn: 

• WoonWijs 

• Armoedenetwerk 

• Project Eenzaamheid 
 
Specifiek voor ouderen is er het project WoonWijs: Blijvend thuis in eigen huis, houvast, beter een 
goeie buur(t) en WoonWijs, voorkom vallen. In 2015 wordt specifiek aandacht wordt besteed aan 
‘Wonen met gemak’ gericht op veiligheid in en om de woning, onderhoud, comfort, daar waar mogelijk 
gelijkvloers wonen en slapen, blijven wonen wanneer het minder gaat, energie, tuin(onderhoud) en 
deskundig advies. 
 
Andere belangrijke gesprekspartners in wijken zijn de besturen van wijkorganen, belangen 
organisaties (denk aan bijvoorbeeld de KBO) en  buurt-, wijk- en sportverenigingen.   
 
In beeld moet worden gebracht welke structuren er in Boxtel nog meer zijn en waar nog behoefte aan 
is. Eventueel worden de structuren anders neer gezet. Aandachtspunten zijn:  

• er voor waken dat we in een overlegcultuur terecht komen. De netwerken moeten er voor 
zorgen dat het actieve schakels zijn die kunnen verbinden met lef en passie in de 0

e
, 1

e
 en 2

e
 

lijn.   

• het betrekken van de collega ambtenaren niet werkzaam op het Sociaal Domein bij de 
structuur.  De medewerker van Openbare Ruimte en Ruimtelijke Ordening zijn onmisbaar bij 
de ontwikkeling in de wijken. Daarom gaan zij structureel deelnemen aan 1 van de 
overlegvormen.  

 
Streven is dat burgerinitiatieven zoveel mogelijk zonder tussenkomst of bemoeienis van de gemeente 
te doen. Reden hiervoor is dat er veel meer draagvlak is bij de andere inwoners van een wijk voor een 
initiatief als het vanuit de samenleving zelf wordt bedacht en neergezet.  
 
De SWT’s moeten naast de inwoners van wijken, de ontdekkers en de aanjagers zijn van de 
inhoudelijke vernieuwing. Op zoek naar de kracht van de lokale samenleving. Samen met inwoners 
zullen zij de transformatie handen en voeten moeten geven. En daarbij is creativiteit een belangrijke 
competentie. Want creativiteit is de kunde van het doorbreken van patronen, gewoonten en 
zekerheden, door nieuwe dingen te bedenken. Wij en ook inwoners zullen anders moeten denken en 
doen. 
 
 
 



8 
 

11. Uitgangspunten SWT Boxtel 
• De aansturing van het SWT en het mandaat blijft in 2015 in handen van de gemeente Boxtel. 

Reden hiervoor is dat er met de invoering van de nieuwe Wmo er diverse nieuwe taken 
uitgevoerd moeten worden waar de gemeente eindverantwoordelijk voor is. Hier willen we 
eerst zelf ervaring mee opdoen en gevoel bij de doelgroep krijgen alvorens de taken te 
mandateren naar partners in het veld.  

• Het SWT werkt op alle gebieden voor het hele sociale domein.  

• Medewerkers van het SWT en het BTJ bewegen zich actief in de wijken en hebben onderling 
nauw contact. Hierdoor voorkomen we dat per wijk het wiel 2 maal uitgevonden wordt en 
kunnen de lijnen kort worden gehouden.  

• De rol van de gemeente is sturend en betrokken bij de uitvoering.  

• De verbindingsofficier (de medewerker van het BTJ die ook deelnemer is in het SWT) is een 
actieve verbindende schakel tussen het SWT, het BTJ en de wijk. 

• Het SWT werkt samen met de woonstichting, politie, huisartsen, praktijkondersteuners, 
fysiotherapeuten, aanbieders 1

e
 en 2

e
 lijn, vrijwilligersorganisaties, buurtverenigingen en 

wijkorganen, GGD, zorgverzekeraars, scholen, kinderdagverblijven, peuterspeelzalen, de 
WSD, UWV, WESP (Werkgevers Service Punt)  en inwoners. 

• De samenwerking tussen het SWT en de organisaties formaliseren via een convenant en 
eenmaal per jaar een grote bijeenkomst om elkaar te infomeren. En verder samenwerking 
naar behoefte. 

• Onderzocht wordt in welke vorm het SWT wordt opgezet. Komen de deelnemers in dienst van 
de gemeente, worden personen gedetacheerd om niet, of krijgen ze mandaat van hun 
moederorganisatie? In de pilotfase zal deelname zonder extra kosten of een vergoeding 
gepaard gaan en wordt vooralsnog  gekozen om deelnemers bij hun eigen organisatie te 
laten. Eerst op deze manier ervaring op doen.  

• Bij de evaluatie aandacht voor hoe het functioneren en de kwaliteit van het SWT wordt 
beoordeeld. Dit gaat verder dan de tevredenheid van de klant meten.  

 

 

12. Pilot Boxtel-Oost 
Het voorstel is om klein en vooral praktisch te beginnen met een SWT Boxtel-Oost in oktober 2014.  
Waarom in Boxtel-Oost de Pilot? 
 
In Boxtel-Oost woont een derde van de inwoners van de gemeente Boxtel. Het wordt een slaapwijk 
genoemd en met name in deze wijk is het belangrijk dat de sociale cohesie versterkt wordt. Iets waar 
het wijkorgaan Boxtel (SWBO) ook voor pleit. De laatste tijd wordt er in samenspraak met het 
wijkorgaan, al stevig gewerkt aan de versterking van de sociale as. Geografisch gezien kent de wijk 
een zone met voorzieningen welke zich goed lenen om ontwikkeld te worden tot een sociale as 
waarmee de wijk een kloppend hart krijgt. De diverse voorzieningen in de wijk, zoals 
gemeenschapshuis De Rots, het winkelcentrum Oosterhof, Brede school de Wilgenbroek en de 
kinderboerderij, sloten in feite veel te weinig op elkaar aan. Het creëren van een sociale as zou 
betekenen dat de afzonderlijke sociale-, economische- en  zorgvoorzieningen veel meer op elkaar 
kunnen worden afgestemd. De as kan dan ook veel meer bijdragen aan de levendigheid in de wijk, het 
stimuleren van ontmoeting, versterken van onderlinge sociale samenhang en het actiever participeren 
van bewoners.  
De afgelopen 4 jaar is hier al veel verandering in gekomen. Onlangs is bijvoorbeeld de generatietuin 
geopend. Er liggen voldoende kansen om dit verder uit te bouwen met actieve inwoners in de wijk.  
 
Er is geen café of ontmoetingsplek voor ouderen. Gemeenschapshuis de Rots moet meer een 
wijkfunctie krijgen. De wijk krimpt, vergrijst en laat op termijn een daling van mantelzorgers zien. Er is 
een kinderboerderij. De  jeugdmonitor laat verschillende knelpunten zien, maar er blijkt onder de jeugd 
geen behoefte te zijn om die op te pakken. Stichting wijkorgaan Boxtel-Oost is erg actief om de fysieke 
leefomgeving aan te pakken en de sociale cohesie te versterken. De leefbaarheid is goed, maar de 
sociale cohesie wordt nog niet ervaren door inwoners. Het is een forensenwijk, men kent elkaar niet. 
Er wonen veel vrijwilligers, maar het zijn vaak dezelfde mensen die vrijwilligerswerk verrichten.  
 
De Vier Kwartieren 
Verschillende partijen in de eerste lijn werken samen in een casusoverleg: gezondheidscentrum De 
Vier Kwartieren: praktijkondersteuner, MEE, het algemeen maatschappelijk werk en de 



9 
 

wijkverpleegkundige van Vivent. Door af spraken te maken tussen het SWT en het 
samenwerkingsverband De Vier Kwartieren over hoe met elkaar samen te werken, kunnen de lijnen 
met het medische circuit korter en versterkt worden.  
 
Zorgzaam Boxtel 
Zorggroep Elde, Vivent/Pantein, Cello, Woonstichting St. Joseph en ContourdeTwern  hebben zich 
verenigd in Zorgzaam Boxtel. Daar is uitgesproken om samen te kijken naar het opzetten van een 
integrale wijkvoorziening. Hoe dat er precies uit komt te zien, wordt nog uitgewerkt. De gemeente 
Boxtel en het zorgkantoor/de zorgverzekeraar ondersteunen dit initiatief.  
 
Gezonde wijk Boxtel-Oost 
Actueel het project “Gezonde wijk Boxtel-Oost” van de GGD Hart voor Brabant, Robuust, het SWBO, 
ContourdeTwern en de gemeente. 
In een bijeenkomst februari jl., waarbij professionals, vrijwilligers en inwoners hebben nagedacht over 
preventie en curatie op het terrein van de gezondheidszorg, is er één centraal thema gekozen: de 
sociale cohesie vergroten. Boxtel-Oost vergrijst in snel tempo. Het doel voor de wijk is: komen tot sterk 
participerende ouderen. Tijdens de bijeenkomst bleek dat er behoefte is aan een inlooppunt en 
huiskamer. En aan een project om informele zorgnetwerken te versterken. SWBO kan en wil hierin 
een rol spelen: het inventariseren van de vraag en het aanbod in de wijk. Vrijwilligersorganisaties 
SWBO, KBO en seniorenraad doen veel, maar er is behoefte om de activiteiten op elkaar af te 
stemmen. 
 
Verkenning dagbestedingactiviteiten Boxtel-Oost 
Daarnaast is er een projectplan “Verkenning dagbestedingsactiviteiten Boxtel-Oost”. De partijen zijn 
voornemens een start te maken in november 2014. Doel van dit project is: 
“Het wijkgericht organiseren van een collectieve ondersteuningsvorm – als voorziening voor kwetsbare 
inwoners in het kader van de Wmo-, gericht op participatie en het aangaan van sociale contacten, met 
als doel het in stand houden of creëren van een zinvolle dagbesteding. Hieraan zal worden 
vormgegeven  vanuit samenwerking 0de en 1ste lijn (wijkplatforms en 1ste lijns zorgorganisaties en 
zorgaanbieders), en  in samenspraak met vrijwilligers en betrokkenen. Ook zal worden  aangesloten 
op activiteiten die nu al door vrijwilligers in de wijk worden uitgevoerd.  
In eerste instantie wordt gestart in Boxtel-Oost , op termijn vindt uitbreiding plaats naar andere wijken 
in Boxtel.” 
 
De Pilot SWT en het voornemen te starten met het project dagbestedingsactiviteiten Boxtel-Oost is 
een mooie combinatie. Zowel van de medewerkers 0

e
 als de 1

e
 lijn en bewoners in de wijk wordt actief 

inzet verwacht waardoor het elkaar kennen en weten wie wat doet wordt versterkt. Daarnaast wordt 
inzichtelijk waar uitdagingen liggen in de wijk.  
 

 

13. Goed lopende initiatieven 
Niet alleen in de wijk Boxtel-Oost zijn mooie ideeën en initiatieven aan het ontstaan. Op meerdere 
plekken slaan inwoners en professionals de handen ineen om te kijken wat voor hun wijk belangrijk is.  
 
Wijkteam Liempde 
In Liempde is een start gemaakt met het nadenken over een wijkteam. De bijeenkomst werd bijeen 
geroepen door Marieke Dijkshoorn van ContourdeTwern.   
Op deze bijeenkomst is besproken dat er in Liempde behoefte is aan een Sociale kaart op lokaal 
niveau Liempde, een fysiek contactpunt en dat het belangrijk is goede contacten te ontwikkelen 
tussen de vrijwilligersorganisaties in Liempde onderling, in samenwerking met de andere partijen met 
als doel: betere samenwerking en signalering. Streven is zoveel mogelijk te gaan organiseren zonder 
de inzet van een medewerker SWT of subsidiegelden van de gemeente.  
 
Huiskamerbezoeken 
Een groep inwoners kan de wethouder uitnodigen met ondersteuning van een ambtenaar om uitleg te 
geven over de nieuwe Wmo.  Het idee van de huiskamerbijeenkomsten is dat de wethouder op een 
informele manier met inwoners kan kennismaken en in gesprek kan gaan over sociale onderwerpen.  
De bijeenkomsten hebben een dubbele werking. De wethouder hoort wat er speelt en 
kan dit meenemen in de verdere uitwerking van de plannen. En inwoners kunnen belangrijke 



10 
 

aandachtspunten meegeven aan de wethouder. Daarnaast kan de wethouder de inwoner informeren 
over bijvoorbeeld het SWT.  
Doordat de inwoner zelf het initiatief neemt voor het organiseren van de bijeenkomst voor een kleine 
groep mensen maakt dat de groep actief is met de inbreng en de deelnemers onderling nu beter 
weten wat bijvoorbeeld de zorgvraag van de buurvrouw is. Bevordering van de sociale cohesie op 
micro niveau. Tijdens de bijeenkomst zijn er ook goede contacten opgedaan voor de gemeente die 
waardevol zijn voor het SWT.  
 
Samen in Lennisheuvel 
Cocky Swinkels is dit initiatief gestart in Lennisheuvel. Samen in Lennisheuvel (SiL) heeft tot doel met 
elkaar samen te werken om het “Lennisheuvelse gevoel”  in de toekomst te behouden. SiL organiseert  
het gratis “ruilen” van diensten.  organiseren. SiL valt als commissie onder Stichting Rond Kerk en 
Orion. 
 
Ouderen in Regie 
Initiatiefnemer van dit project is Ad van den Brand.  Thema is “eigen regie bij wonen, zorg en welzijn 
bij het ouder worden”. Ad van den Brand gaat samen met ouderen in gesprek over de mogelijkheden 
van eigen regie bij  wonen, zorg en welzijn in de context van de nieuwe wettelijke uitgangspunten en 
de Boxtelse context.  
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 
 



11 
 

 

 Wat Resultaat Wie (kartrekker) 

 

Wanneer 

 

1. Startnotitie SWT Boxtel 
 
Aftrap SWT Pilot Boxtel-Oost 

Gedeelde visie en uitgangspunten bij deelnemers. 
 
Bekendheid SWT in de wijk  

Beleid 
 
Wethouder, Teamleider Zorg 
en het SWT 

Augustus 2014 
 
Oktober 2014 

2. Communicatie, informatie en 
presentatie rondom SWT en 
Pilot 

Maatschappelijke partners en inwoners zijn op de hoogte 
van het SWT  
De medewerkers zijn visueel zichtbaar in de wijk. 
Feestelijke start Pilot Boxtel-Oost.  

Projectteam met medewerker 
communicatie 

1 juli tot 1 januari 2015 
 
 
Oktober 2014 

3. Samenstelling van het team: 
competenties en 
vaardigheden, functies en 
selectie. 

De meest geschikte personen zitten in het SWT. 
Proces en aansturing is geregeld. 
 

Projectteam Vanaf september 2014 tot  
september 2015 

 Caseload, bevoegdheden en 
mandaat. 

Duidelijke procesafspraken maken Projectteam Vanaf september 2014 tot 31 
december 2015 

 Inwerken, scholing en training. Het gesprek (gekanteld), zelfredzaamheidsmatrix, 
methodisch werken, sociaal netwerkstrategie, 
teambuiling. 

Projectteam Vanaf  september 2015 

4. Software Er is een keuze gemaakt voor een gegevenssysteem. 
Aandacht voor privacy en gegevensoverdracht. 

Teamleider Bedrijfsvoering, 
Teamleider Zorg en 
projectteam 

1 juli tot 1 januari 2015 

6. Vorm en financiering van het 
SWT 

Er is duidelijkheid over de meest gewenste vorm van het 
SWT (in dienst bij de gemeente, ingekocht door de 
gemeente, samenwerkingsverband, gedetacheerd). 
Duidelijk is welke budgetten beschikbaar zijn voor het 
SWT. En ook hoeveel gelden er nodig zijn voor de Pilot 
SWT in Boxtel-Oost.  

Teamleider Bedrijfsvoering, 
Teamleider Zorg en 
projectteam 

Vanaf juli 2014 en 
gedurende Pilotfase 

 Methodische aanpak en 
werkwijze SWT 

Werkprocessen en de werkwijze is opgesteld. 
Volgens de zelfredzaamheidsmatrix van de GGD. 

Projectteam September 2014 

7. Nulmeting participatiescan en 
klantervaringsonderzoek. 

Er is een nulmeting uitgevoerd op basis waarvan in een 
later stadium teruggekeken kan worden. 
In het RPTA wordt besproken of dit regionaal opgepakt 
wordt. 

Teamleider Zorg ism beleid en 
afstemming met Regio 

Voor 1 juli 2015. 

8. Taken SWT 
 

Prioriteit wijkanalyse, mede op basis van bestaande 
documenten. Inventarisatie huidige overlegvormen. 
Nieuwe samenwerkingen en overlegvormen vormgeven. 

Teamleider Zorg, beleid en het 
SWT 

Vanaf oktober 2014 



12 
 

Samenwerking met zorgverzekeraars. 
Het SWT stelt een actieplan op voor het komend jaar: wat 
willen ze bereiken en wat gaan ze daarvoor doen. 
 

9. Formulering resultaten, 
voortgang SWT bewaken en 
monitoren 

Er is minimaal tweewekelijks overleg. 
Resultaten worden meegenomen bij het uitrollen van het 
SWT over de hele gemeente. 

Teamleider Zorg ism beleid 1 oktober 2014 tot 1 oktober 
2015. 

10. Pilot evalueren en SWT 
doorvoeren in de hele 
gemeente. 

De pilot heeft voldoende inzicht gegeven over de 
gewenste vorm en werkwijze. 
Het SWT werkt in alle wijken.  

Teamleider Zorg ism beleid 1 maart tot 1 juli 2015 

     

 
 
 


</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>