<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>SAMEN STERK
VOOR GEZONDHEID
JAARSTUKKEN 2019
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>VOORWOORD
Het jaar 2019 stond voor GGD Hart voor Brabant (hierna: de GGD) in een aantal opzichten in het
teken van een nieuwe start. Na de gemeenteraadsverkiezingen in 2018 kregen de ambities van het
nieuwe bestuur in 2019 steeds meer vorm. Met als belangrijke mijlpaal: de vaststelling van onze
beleidsvisie 2019-2023 door het algemeen bestuur in zijn vergadering van 4 juli 2019. Deze visie is de
vertaalslag van landelijke, regionale en lokale ontwikkelingen, waaronder de gemeentelijke coalitie-
akkoorden die na de verkiezingen zijn opgesteld. De beleidsvisie geeft inhoudelijk richting aan de
inspanningen van de GGD en aan de vernieuwing en verbetering van onze dienstverlening. Elk jaar
werken we de ambities uit in de begroting en leggen we verantwoording af over de resultaten in de
jaarrekening en het jaarverslag.
Positieve gezondheid als hoeksteen
Mensen gezonde kansen bieden om alles uit hun leven te halen. Dat is ons doel. We hanteren
daarbij de omschrijving van gezondheid opgesteld door Machteld Huber:
       Gezondheid is het vermogen je aan te passen en
       je eigen regie te voeren in het licht van de sociale,
       fysieke en emotionele uitdagingen van het leven.
Het gaat om de kracht en veerkracht die nodig is om mee te kunnen doen in de samenleving en
baas te zijn over je eigen leven. Begrippen die centraal staan in onze missie én die kenmerkend zijn
voor onze medewerkers en onze organisatie.
Gezond
Ook in 2019 toonde de GGD zich weer als een gezonde organisatie. We sluiten het jaar af met een
positief resultaat van € 151.962. Hieruit blijkt dat we in staat zijn onze (wettelijke) taken waar te
maken binnen de kaders die hiervoor zijn gesteld. We leverden bovendien een aantal belangrijke
prestaties, waaronder de inhaalactie voor de meningokokken ACWY vaccinatie van jongeren. We
vaccineerden 46.000 jongeren (een opkomst van ruim 85%) met inzet van ruim 600 medewerkers.
Veerkrachtig
2019 stond ook in het teken van verandering. Het natuurlijk verloop binnen ons (programma)-
management en onze medische staf stelde ons voor een lastige bemensingsopgave. Zeker met het
oog op de krapte op de arbeidsmarkt in de zorg. We zagen de mobiliteit ook als kans. Zo konden
we werven op competenties die nodig zijn voor onze ontwikkelopgave. Daarnaast pasten we onze
organisatie-indeling aan. We richtten een sector Bedrijfsontwikkeling op, ter ondersteuning van
onze collega’s in het veld. Ook deelden we onze sector Regio’s opnieuw in, zodat ieder regioteam
nog beter in staat is om onze klanten te bedienen, met lokaal maatwerk.
Dichtbij
Daarnaast zetten we met de verhuizing van ons kantoor in Den Bosch de eerste grote stap in onze
herhuisvestingsoperatie. Daarmee hebben we het doel om eind 2020 met vijf regiokantoren nog
dichter bij onze klanten te werken en stevigere lijnen met de samenleving te leggen.
Jaarstukken 2019 GGD Hart voor Brabant                                                                 2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Ambitieuze ontwikkelagenda
We hebben geleerd dat de vernieuwingsambitie in de beleidsvisie vraagt om de instelling van
een marathonloper, meer dan van een sprinter. We boekten in 2019 vooruitgang op de volgende
belangrijke strategische thema’s:
Multichannel klantbeleving
We voerden verbeteringen door aan onze website, zodat klanten onze informatie beter en
eenvoudiger kunnen vinden. We ontwikkelden online antwoorden op veel gestelde vragen. En we
brachten de mogelijkheid van het online wijzigen van afspraken onder de aandacht van ouders.
Datagedreven publieke gezondheid
We richtten en vulden een onderzoeksdatabase met gezondheidsinformatie in. Hierdoor
kunnen we gezondheidsdata van de GGD koppelen met externe gegevens en slim combineren
tot nieuwe inzichten over gezondheid. Toepassingsmogelijkheden zijn: het voorspellen van
infectieziektenuitbraken, themagericht en proactief adviseren over gezondheidsthema’s en
het verbeteren van onze dienstverlening. Met onze Brabantse Omgevingsscan wonnen we een
landelijke prijs in het kader van de nieuwe omgevingswet.
Strategische verbinding
Samenwerkingsverbanden zijn de motor achter vernieuwing en verandering. We richten ons daarbij
op het beïnvloeden van sociaal-medische en ruimtelijke aspecten die de gezondheidskansen van
inwoners bepalen. We zitten in veel netwerken, waarin onze expertise wordt gewaardeerd.
We werken hierin samen met de Brabantse GGD’en, de Brabantse Omgevingsdiensten en Agrifood.
Tegelijkertijd doemt het risico van versnippering op. Om daadwerkelijk een bijdrage te kunnen
leveren, is soms focus nodig. In 2019 hebben we ons daarom in het bijzonder gericht op het thema
Gezonde (inrichting van de) leefomgeving. Het bestuur stelde een visie vast op onze rol, met de
Omgevingswet als inspiratiebron.
Graag gaan de medewerkers van GGD Hart voor Brabant samen met onze gemeenten en overige
partners, ook in 2020 met deze uitdagingen aan de slag. We hebben er vertrouwen in dat we
daarmee een belangrijke bijdrage gaan leveren aan het uitvoeren van onze missie: mensen gezonde
kansen bieden om alles uit het leven te halen.
Wim Hillenaar 					                              Karin van Esch
Jaarstukken 2019 GGD Hart voor Brabant                                                           3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>INHOUDSOPGAVE
Inleiding				 5
JAARVERSLAG		
1. Programma publieke gezondheid		 7
1.1 Jeugdgezondheid		8
1.2 Gezondheidsbescherming		10
1.3 Gezondheidsbevordering en leefstijl		 12
1.4 Monitoren, signaleren en advies		 14
1.5 Toezicht houden		 15
1.6 Openbare geestelijke gezondheidszorg		 16
1.7 Publieke gezondheid bij rampen en crises		 17
2. Bedrijfsvoering		 18
2.1 Sturingsfilosofie en governance		 18
2.2 Belangrijke ontwikkelingen in onze organisatie		 19
2.3 Kwaliteit			 21
2.4 Privacyverslag		 22
2.5 Beleidsindicatoren		 22
3. Weerstandsvermogen en risicobeheersing		 23
4. Onderhoud kapitaalgoederen		 26
5. Financiering		 27
6. Verbonden partijen		 28
JAARREKENING		
1. Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling		 31
2. Balans				 33
3. Toelichting op de balans		 35
4. Overzicht van baten en lasten		 45
5. Toelichting op het overzicht van baten en lasten		 46
5.1 Baten				 46
5.2 Lasten			 47
5.3 Toevoeging/onttrekking aan reserves		 48
5.4 Incidentele baten en lasten		 48
5.5 Rechtmatigheid		 48
5.6 Gebeurtenis na balansdatum		 49
6. Wet normering topinkomens		 51
7. Resultaatbestemming		 53
BIJLAGEN			
Bijlage 1: Begrotingsrechtmatigheid 2019		 55
Bijlage 2: Taakvelden		 57
Bijlage 3: Single Information Single Audit		 58
Jaarstukken 2019 GGD Hart voor Brabant                   4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>INLEIDING
De jaarstukken van de GGD Hart voor Brabant bestaan uit het jaarverslag, met daarin de
beleidsinhoudelijke programmaverantwoording, en de jaarrekening met de balans, het overzicht
van baten en lasten en de toelichting hierop.
In deze jaarrekening leggen we verantwoording af aan het algemeen bestuur van de GGD over de
financiën. De exploitatie sluit af met een positief resultaat van € 151.962.
Coronavirus COVID - 19
Deze jaarstukken zijn geschreven in februari/maart 2020, de periode waarin het Coronavirus in
Nederland werd geïntroduceerd en stevig om zich heen greep. De uitbraak van het Coronavirus
heeft geen gevolgen voor de financiën van 2019. Wel voorzien wij een materiële impact op de
financiën in 2020. Hoewel de omvang daarvan nog onzeker is, behandelen wij de gevolgen van het
coronavirus in de jaarrekening 2019 als een gebeurtenis na balansdatum, die geen nadere informatie
geeft over de feitelijke situatie op de balansdatum (zie paragraaf 5.6).
‘s-Hertogenbosch, 9 april 2020,
het dagelijks bestuur van de GGD Hart voor Brabant,
C.J.M.A. van Esch,           			                   W.A.G. Hillenaar,
Secretaris                   			                   voorzitter
Vastgesteld door het algemeen bestuur van de GGD Hart voor Brabant in zijn vergadering van
9 juli 2020,
C.J.M.A. van Esch,          			                    W.A.G. Hillenaar,
Secretaris                  			                    voorzitter
Jaarstukken 2019 GGD Hart voor Brabant                                                             5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>JAARVERSLAG
 Jaarverslag 2019 GGD Hart voor Brabant 6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>1. PROGRAMMA PUBLIEKE GEZONDHEID
De GGD Hart voor Brabant is er voor de publieke en preventieve gezondheid: de taken die de
overheid op zich neemt om de gezondheid van iedereen te bewaken, beschermen en bevorderen,
zonder dat mensen daar altijd om vragen. Dat doen we in opdracht van onze 25 gemeenten in
Midden-Brabant en Brabant-Noord.
Ook in 2019 waren onze activiteiten erop gericht om álle inwoners zo gezond en veilig mogelijk te
laten leven. Een gezond gevoel is belangrijk om actief te zijn, mee te doen in de samenleving en alles
uit het leven te halen. Dat maakt gelukkiger en zelfredzamer. Dus letterlijk: Gezond doet leven!
We gingen hiervoor uit van:
•	Gezond denken: hoe bieden we onze inwoners gezonde kansen vanuit positieve gezondheid,
    op basis van onze data-inzichten.
•	Gezond doen: want het werkt pas als we ook iets doen. We stimuleren gezonde kansen,
    beschermen met vaccinaties en houden toezicht.
Hierbij is preventie onze kernactiviteit. Onze werkzaamheden zijn te verdelen in zeven taken.
In dit jaarverslag leest u per taak wat we bereikten, samen met gemeenten, partners én inwoners.
We zoomen in op de resultaten die extra aandacht verdienen en verantwoorden ons met cijfers over
ons werk. Een aantal cijfers presenteren we per gemeente, in een apart overzicht.
Jaarverslag 2019 GGD Hart voor Brabant                                                                 7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>1.1 JEUGDGEZONDHEID
Alle jeugdigen in Nederland hebben tot hun 18de recht op preventieve gezondheidszorg. Wij bieden
die zorg aan onder verantwoordelijkheid van de gemeenten. Vrijwel alle kinderen zijn bij ons in
beeld, bij het consultatiebureau, in de wijk, op scholen (PO, VO en MBO) en in samenwerking met
peutervoorzieningen. Zo kunnen ouders (gezondheids)problemen voor zijn. Daarom staan wij voor
een gezonde en veilige ontwikkeling van ieder kind.
Vernieuwing van onze dienstverlening
Sinds 2017 werken we systematisch aan de vernieuwing van onze jeugdgezondheidszorg. Sinds april
2019 voeren we een doorlopend klanttevredenheidsonderzoek uit. Hierdoor is het voor ons mogelijk
om nog beter aansluiting te vinden bij de wensen van ouders. Uit het onderzoek blijkt dat bijna 83%
van de ouders tevreden of heel tevreden is over hun bezoek aan het consultatiebureau.
We hebben de ambitie om ouders de mogelijkheid te bieden om online afspraken te maken voor
kinderen vanaf 2 jaar. Het is in 2019 niet gelukt om dit te realiseren met de bestaande ICT-oplossing.
Daarom wordt in 2020 gewerkt aan een alternatieve oplossing waarmee wij ouders toch in staat
stellen om zelf eenvoudig on-line een afspraak te maken.
Net als de kwaliteit van de zorg is ook de toekomstbestendigheid van de zorg voor ons belangrijk. Beiden
komen samen in het sectorprogramma Jeugdgezondheid 2022 dat we eind 2018 opstartten. In 2019
analyseerden we het gehele basisproces, met aandacht voor kwaliteit, procesuitvoering en naleving
van wettelijke kaders. De verbeterpunten die dit opleverde, verwerken we in 2020 in een herinrichting
van het basisproces. Het doel is een verdere verbetering van de kwaliteit van preventieve zorg op maat.
Stevigere samenwerking met onze ketenpartners
In 2019 werkten we aan een verdere versteviging van de samenwerking met onder andere
verloskundigen, moeder en kindcentra, kraamzorg en ziekenhuizen in ons hele werkgebied. Denk
bijvoorbeeld aan inhoudelijke casusgerichte samenwerking tussen professionals en samenwerking
op de processen als scholing, ICT, kwaliteit en veiligheid, PR en communicatie. Programma’s zoals
Nu Niet Zwanger, Voorzorg, Kansrijke Start en Stevig Ouderschap geven hier een extra impuls aan.
Op regionaal niveau hebben de 3 GGD’en samen met Novadic-Kentron de ambitie uitgesproken om
een eenduidig protocol alcoholintoxicatie Brabant te ontwikkelen, met extra aandacht voor nazorg.
Dit krijgt een vervolg in 2020.
Jaarverslag 2019 GGD Hart voor Brabant                                                                   8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>Vaccinatiecampagne
Ook in 2019 was de opkomst voor het rijksvaccinatieprogramma hoog. Extra uitdagend waren de
grote inhaalactie voor de meningokokken ACWY-vaccinatie van jongeren en de implementatie van
het vaccineren van aanstaande moeders tegen kinkhoest. Tijdens de meningokokkencampagne
vaccineerden we 46.000 jongeren (een opkomst van ruim 85%) met inzet van ruim 600 van onze
medewerkers. Het aantal zwangeren dat zich meldde voor de kinkhoestvaccinatie was boven
verwachting hoog. Nieuw in deze vaccinatieronde is de samenwerking met de verloskundige
ketenpartners. Ook opvallend was het grote aantal meisjes dat gebruik maakte van de
inhaalmogelijkheden voor de HPV-vaccinatie.
                                                                                  CIJFERS
                       93%                              231
                       jeugdigen bereikt tijdens        keer gebruikten we de
                       het contactmoment                meldcode kindermishandeling
                       27%                              235.745
                       extra onderzoek                  contacten met jeugdigen
                       met een aanleiding
                                                        We hadden met
                       3%                               1.732
                       van de kinderen                  scholieren contact
                       kreeg een huisbezoek             vanwege ziekteverzuim
                       11%                              We vaccineerden
                       van de jeugdigen kreeg
                       een doorverwijzing
                                                        93.379
                                                        jeugdigen
                   Bij
                       15%        van de bevraagde jongeren was een
                                  aanwijzing voor depressieve klachten
Jaarverslag 2019 GGD Hart voor Brabant                                                       9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>1.2 GEZONDHEIDSBESCHERMING
De GGD brengt besmettelijke ziekten in beeld en voorkomt ze. Denk aan het spreekuur seksuele
gezondheid of de screening op tuberculose. Onze adviezen helpen reizigers veilig op weg. En we
adviseren instellingen over hygiëne en inspecteren tattoo- en piercingshops. We richten ons ook
op de invloed van het milieu op de gezondheid.
Infectieziektebestrijding
Soms zijn er gezondheidsrisico’s waarop mensen nauwelijks invloed hebben, zoals infectieziekten.
Samen met partners en gemeenten bestrijden we deze risico’s. Infectieziekten stoppen niet bij de
grens. In het project i-4-1-Health trokken we voor het derde en afsluitende jaar op met de andere
twee Brabantse GGD’en en het Vlaams Agentschap Zorg en Gezondheid. We verbeterden daardoor
de uitwisseling van infectieziektensignalen en grensoverschrijdend toezicht.
Daarnaast deelden we kennis en ervaring over antibioticaresistentie en infectiepreventie. We
deden infectierisicoscans en onderzoek naar besmetting met ESBL producerende bacteriën bij
kinderdagverblijven en verpleeghuizen. De organisatie van de bestrijding werd daardoor sterker.
In de regio Tilburg spoorden we in samenwerking met het Elisabeth-TweeSteden Ziekenhuis en
Star-SHL (opnieuw) patiënten op met een chronische hepatitis C-infectie. Opsporing in (onze) andere
regio’s wordt in 2020 opgepakt via het landelijke project Celine, geïnitieerd vanuit het Radboud UMC.
We stelden in samenwerking met het Jeroen Bosch Ziekenhuis een plan van aanpak op voor de
heropsporing van chronische hepatitis B-infectie in de regio Den Bosch. Dit voeren we in 2020 uit.
Rondom de tuberculosebestrijding werkten we ook in 2019 weer samen met de GGD’en in Brabant,
Zeeland en Limburg.
Seksuele gezondheid
Door capaciteitsproblemen is het soa-spreekuur in de maanden april en mei van 2019 tijdelijk
gesloten geweest. Dankzij de inzet van onze medewerkers, de succesvolle werving van nieuwe
collega’s en de goede samenwerking met het Jeroen Bosch Ziekenhuis hebben we de sluiting
beperkt kunnen houden tot vier weken. In november 2019 was het team weer op volledige sterkte.
Ondanks de capaciteitsproblemen hebben we uiteindelijk zo’n 4.100 consulten uitgevoerd (3.400
minder dan dat we ons ten doel stelden). De inzichten die zijn opgedaan in deze periode, hebben
een impuls gegeven aan de kwaliteit van de dienstverlening en informatieverstrekking aan onze
klanten. Zo verbeterden we bijvoorbeeld de digitale en telefonische bereikbaarheid voor kwetsbare
doelgroepen en pakten we preventie-activiteiten naar verschillende doelgroepen weer op. De
invoering van de landelijke PREP-pilot in september loopt voorspoedig. Eind 2019 waren 210 van
onze 265 beschikbare plekken gevuld.
Jaarverslag 2019 GGD Hart voor Brabant                                                                10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>Gezonde leefomgeving, milieu en veehouderij
In 2019 waren we betrokken bij nieuwe vormen van samenwerking om gezondheid een stevige
plaats te geven bij de invoering van de Omgevingswet. Zo namen wij deel aan klankbordgroepen
en participatiebijeenkomsten voor de omgevingsvisie, omgevingstafels en try-outs DSO (digitaal
stelsel omgevingswet). En als klap op de vuurpijl wonnen we in november met onze Brabantse
Omgevingsscan (BrOS) de ‘Aan de slag trofee’.
We ondersteunden onze gemeenten bij hun communicatie over straling van mobiele telefoons
en zendmasten. We vroegen aandacht voor gezondheidseffecten van klimaatbeleid via de digitale
consultatie over het klimaatplan. En we lanceerden de veel bezochte en -besproken website
oakie.info voor gemeenten, met voorlichting over de gezondheidseffecten van de eikenprocessie­
rups. In het Ondersteuningsteam veehouderij en volksgezondheid werken we samen met
gemeenten, provincie en omgevingsdiensten.
                                                                                  CIJFERS
                        296                            4.092
                        instellingen meldden           consulten seksuele
                        een uitbraak van               gezondheid
                        een infectieziekte             (980 soa’s gevonden)
                        We spoorden
                        86                             830
                        latente infecties              meldingen van
                        tuberculose op                 een infectieziekte
                        650
                        lijkschouwingen
Jaarverslag 2019 GGD Hart voor Brabant                                                         11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>1.3 GEZONDHEIDSBEVORDERING EN LEEFSTIJL
Bij het bevorderen van een gezonde leefstijl zijn veel partijen betrokken, zoals scholen, sportclubs
en welzijnsinstellingen. Het gaat dan onder andere over roken, voeding en bewegen, alcohol en
depressie. We signaleren risico’s, adviseren en sluiten aan bij de lokale vraag.
Gemeenten kozen zelf waar ze onze uren inzetten, bijvoorbeeld op gezonde leefstijl/overgewicht,
middelengebruik of de Gezonde school. Afspraken over onze inzet worden in beginsel jaarlijks
gemaakt. We zien bij steeds meer gemeenten een tendens ontstaan van meerjarig beleid of
meerjarige inkoopopdrachten. Bij de gemeenten in de regio Hart van Brabant waren de afspraken
bijvoorbeeld gebaseerd op de regionale nota publieke gezondheidszorg 2016-2019 (de nieuwe
meerjarige nota wordt begin 2020 vastgesteld). De gemeente ’s-Hertogenbosch schrijft voor 2020-
2023 een gezamenlijke meerjarige inkoopopdracht uit aan de GGD, Farent, Mee en Humanitas.
En ook de gemeente Tilburg hanteert een meerjarige subsidieregeling.
Nationaal preventieakkoord
Bij het merendeel van de gemeenten speelden de drie speerpunten van het nationaal
preventieakkoord een uitdrukkelijke rol. Bij die gemeenten waar het nationaal preventieakkoord
niet naar lokaal beleid is vertaald, wordt onze inzet wel ook op de thema’s roken, overgewicht en
alcoholgebruik gevraagd. In 2019 zagen we bovendien de beleidsterreinen Gezondheid en Sport
naar elkaar toegroeien. De GGD is in toenemende mate betrokken bij de lokale sportakkoorden
en samenwerkingen met sportclubs, bijvoorbeeld in Boekel, Gilze en Rijen, Loon op Zand, Oss,
Tilburg en Uden. Hierin spelen de thema’s van het nationaal preventieakkoord een belangrijke rol.
Te denken valt aan alcoholpreventie gericht op jongeren, de samenwerking (in JOGG gemeenten)
tussen de TeamFIT coaches en lokale sportverenigingsondersteuners in gezonde sportkantines en
de samenwerking met andere ketenpartners in het stimuleren van rookvrije sportverenigingen.
Vitaal ouder worden
Vitaal ouder worden in een prettige omgeving is een van de uitdagingen van deze tijd. Ouderen
blijven langer zelfstandig wonen. Dit vraagt om aanpassen en nieuwe vaardigheden, van de ouderen
zelf en van de omgeving. Veel van onze gemeenten zetten hier nadrukkelijk op in. Ze vroegen onze
inzet op bijvoorbeeld eenzaamheidsbestrijding, valpreventie, fittesten en gezondheid in relatie tot
een smalle beurs. Dit gebeurt vaak vanuit de brede definitie van positieve gezondheid. We zien dat
het belang van dit thema groter wordt en verwachten dat de vraag naar onze inzet in de toekomst
zal groeien.
Jaarverslag 2019 GGD Hart voor Brabant                                                               12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>                                                CIJFERS
                      26%
                      van de scholen hebben het
                      vignet Gezonde school
Jaarverslag 2019 GGD Hart voor Brabant                  13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>1.4 MONITOREN, SIGNALEREN EN ADVIES
De GGD brengt de gezondheid in wijk en buurt in kaart en adviseert over een effectieve aanpak.
We werken samen met partners en gemeenten om data aan elkaar te koppelen en ontwikkelingen
in gezondheid en ziekte te signaleren.
In 2019 werkten we verder aan het toegankelijk en toepasbaar maken van onze onderzoeksdata. Zo
maakten we onder andere de wijkfoto ‘s-Hertogenbosch en de wijkfoto Tilburg. En we ontwikkelden
voor al onze gemeenten een thematische schets voor het programma Kansrijke Start en voor het
thema eenzaamheid.
Maatwerk
In 2019 zetten we in het bijzonder in op maatwerk. Op aanvraag leverden we aan gemeenten een
update van het aantal statushouders in de gemeente, en hun achtergrondkenmerken. In opdracht
van de GHOR voerden we met hulp van ons gezondheidspanel twee onderzoeken uit naar terrorisme
en naar de beleving van veiligheid. En we zijn gestart met maatwerktoepassingen voor de BrOS.
Voorspellend onderzoek
Onder andere de beschikbaarheid van data en de koppeling van databestanden maken het
mogelijk om steeds betere voorspellingen te doen. In 2019 investeerden we in de ontwikkeling
van dit voorspellend onderzoek. Zo maakten we in samenwerking met de gemeente Uden en de
Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) een voorspellend model om kwetsbare mensen in de
wijk in beeld te brengen. Daarnaast hebben we in samenwerking met de Jheronimus Academy of
Data Science (JADS) een model ontwikkeld om een infectieziektenuitbraak te kunnen voorspellen.
                                                                                    CIJFERS
                                3.362                        25
                                inwoners zijn                overgewichtproﬁelen,
                                lid van ons                  9 infographics en 3
                                gezondheidspanel             thematische schetsen
Jaarverslag 2019 GGD Hart voor Brabant                                                          14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>1.5 TOEZICHT HOUDEN
De GGD houdt toezicht op bijvoorbeeld de kinderopvang. Dat draagt bij aan een goede start
voor kinderen. Ook onderzoekt de GGD incidenten bij aanbieders van de Wet maatschappelijke
ondersteuning. De GGD is voor gemeenten onafhankelijk toezichthouder voor de kinderopvang,
en voor instellingen die maatschappelijke ondersteuning bieden, nadat die een incident melden.
Toezicht kinderopvang
De achterstanden waarover we in 2018 rapporteerden, zijn in 2019 vrijwel volledig weggewerkt.
We voerden risico-gestuurd toezicht uit naar landelijk beleid. Hierdoor kunnen we de inspectielast
situatie-afhankelijk opvoeren. We komen vaker op locaties waar de kwaliteit aandacht vraagt, met
als doel om die kwaliteit te verbeteren. Over de effecten van risico-gestuurd toezicht kunnen we op
basis van de ervaringen in 2019 nog geen concrete uitspraken doen.
In alle gemeenten hebben we kindercentra bezocht om te toetsen of zij voldoen aan de gestelde
eisen volgens de Wet Kinderopvang. Daar waar niet geheel werd voldaan, is in de meeste gevallen
herstelaanbod geboden. Dit zogenaamde herstelaanbod draagt bij aan een verbetering van de
kwaliteit op korte termijn. Onze inzet hierop wordt goed ontvangen door houders van kindercentra,
in de meeste gevallen hebben zij gebruik gemaakt van het aanbod tot herstel.
Toezicht WMO
We stelden ons ten doel om ons preventieve toezicht verder te verbeteren. De gemeenten hebben
in 2019 echter geen preventief toezicht afgenomen bij de GGD. Wel voerden wij zogenaamd reactief
toezicht uit. Het gaat dan om toezicht naar aanleiding van meldingen over geweldincidenten of
calamiteiten.
                                                                                       CIJFERS
                                2.174                            6
                                inspecties kinderopvang          onderzoeksrapporten Wmo
Jaarverslag 2019 GGD Hart voor Brabant                                                              15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>1.6 OPENBARE GEESTELIJKE GEZONDHEIDSZORG
De GGD richt zich op problemen als het mijden van zorg, verward gedrag en woningvervuiling.
Het gaat dan vaak om de kwetsbare mensen die nauwelijks een beroep doen op hulp, maar wel
zorg nodig hebben. We proberen ervoor te zorgen dat zij niet tussen wal en schip vallen.
Gemeenten doen vaker een beroep op de inzet van een GGD’er, bijvoorbeeld rondom
verwarde personen, de wijk-GGD’er of Nu Niet Zwanger. De GGD participeert bijvoorbeeld in
bemoeizorgteams. We zijn in verschillende regio’s werkzaam bij de Maatschappelijke Opvang,
waar onze OGGZ-verpleegkundigen (openbare geestelijke gezondheidszorg) medische controle en
een spreekuur aanbieden aan bezoekers. En in de gemeente Tilburg bieden we (medische) expertise
aan het Zorg en Veiligheidshuis en werken we intensief samen met én maken we onderdeel uit van
(de wijkteams van) coöperatie De Toegang.
De wijk-GGD’er was in 2019 actief in Meierijstad, Heusden, Vught, Haaren en Oisterwijk. In Vught zag
de politie in 2019 voor het eerst een daling van het aantal meldingen van personen met verward
gedrag. De belangrijkste reden hiervan is volgens de politie de inzet van de wijk-GGD’er.
Het programma Nu Niet Zwanger is inmiddels door alle gemeenten in de regio Hart van Brabant
en vrijwel alle gemeenten in de regio Brabant-Noord omarmt. In Hart van Brabant zijn gemeenten
sinds 2018 actief aan de slag. In 2019 leidde daar ruim 80% van de gesprekken tot duurzame
anticonceptie.
Kwetsbare mensen
In toenemende mate wordt een beroep gedaan op de zelfredzaamheid van mensen. Voor de meest
kwetsbaren levert dit uitdagingen op, die in toenemende mate ook terugslaan op de omgeving
waarin zij wonen. Het gaat bijvoorbeeld om personen met verward gedrag of om personen die door
hun leeftijd, hun lichamelijke/geestelijke gesteldheid, hun plek op de maatschappelijke ladder of
hun (migratie) achtergrond moeite hebben om mee te komen in het maatschappelijk verkeer. We
zetten in 2019 de bestuurlijke wensen over en ideeën bij de inzet van de GGD op een rijtje. In 2020
maken we plannen om onze dienstverlening op dit gebied te optimaliseren en goed aan te laten
sluiten bij de behoeften van de verschillende gemeenten.
Jaarverslag 2019 GGD Hart voor Brabant                                                               16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>1.7 PUBLIEKE GEZONDHEID BIJ RAMPEN EN CRISES
Rampen, incidenten en crises hebben een grote impact op het leven. Dan heeft ook de GGD een
rol, in vier processen: infectieziektebestrijding, medische milieukunde, psychosociale hulp en
gezondheidsonderzoek na rampen. We ondersteunen ook bij kleinere incidenten en zedenzaken:
die kunnen veel onrust veroorzaken. Daarnaast onderzoekt de forensisch arts bij onnatuurlijk
overlijden en - voor politie en justitie - bij straf-/zedenzaken en bij letsel door bijvoorbeeld geweld of
kindermishandeling.
De gezondheid van onze inwoners beschermen en de schade beperken; dat is wat telt bij een crisis
of ramp. En natuurlijk willen we incidenten het liefst voorkomen. Daarom werken we in Brabant
samen in een sterk netwerk rondom zorg en veiligheid.
We actualiseerden de vier processen en beschreven een nieuw proces bedrijfsvoering om onze
bedrijfscontinuïteit te garanderen. Door deze processen en het GGD-rampenopvangplan samen
te voegen in een integraal crisisplan, zetten we bovendien een belangrijke stap richting integraal
crisismanagement. Er is een sluitend proces voor melding en alarmering. We sloten aan op het
informatiemanagementsysteem LCMS-GZ, waarmee hulpdiensten en zorgorganisaties uit de hele
regio snel en gestructureerd informatie kunnen delen. We voerden het opleidingsprogramma
bijna helemaal uit en we verstevigden de contacten met onze partners. Er waren 23 casussen rond
psychosociale hulp; zeven keer riepen we een coördinatieteam bijeen en evalueerden we deze inzet.
De partijen waren tevreden over de inzet van de GGD.
In 2019 hebben onze Gezondheidskundig Adviseurs Gevaarlijke Stoffen (GAGS) advies gegeven bij 32
incidenten met gevaarlijke stoffen binnen de GGD regio Hart voor Brabant, waaronder tien GRIP-1
incidenten en één GRIP-2 incident.
Jaarverslag 2019 GGD Hart voor Brabant                                                                     17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>2. BEDRIJFSVOERING
2.1 STURINGSFILOSOFIE EN GOVERNANCE
GGD Hart voor Brabant is een gemeenschappelijke regeling van 25 gemeenten in Brabant-Noord en
Midden Brabant. We streven naar een klantgerichte en professionele organisatie. Daar hoort bij dat
de verantwoordelijkheden zo laag mogelijk in de organisatie liggen. In de organisatieverordening
draagt het dagelijks bestuur daarom de uitoefening van zijn bevoegdheden zoveel mogelijk op aan
de directeur. De directeur mandateert deze vervolgens zoveel mogelijk door aan onze professionals.
We hanteren zelfsturing als sturingsprincipe. Onze professionals zijn vakvolwassen en hebben
eigenaarschap over hoe zij hun werk doen en hun (team)doelen halen. Onze managers bewaken de
samenhang en ondersteunen de teams bij het formuleren van hun doelen.
Het bestuur
De GGD heeft een algemeen bestuur, een dagelijks bestuur en een voorzitter. In het algemeen
bestuur worden alle deelnemende gemeenten vertegenwoordigd door een lid van het college.
Maximaal zeven leden van het algemeen bestuur vormen het dagelijks bestuur. Het dagelijks
bestuur krijgt alle bevoegdheden over van het algemeen bestuur behalve de volgende:
•	besluiten over toetreden tot, uittreden uit, wijzigen en opheffen van de gemeenschappelijke
     regeling;
•	vaststellen van de jaarstukken en het vaststellen en/of wijzigen van de begroting en het
     basispakket;
•	besluiten tot het oprichten van en deelnemen in stichtingen, maatschappen, vennootschappen,
     verenigingen, coöperaties en onderlinge waarborgmaatschappijen.
Bij de samenstelling van het dagelijks bestuur is rekening gehouden met een spreiding over het
werkgebied en over de gemeentegroottes.
 Naam                              Gemeente                           Portefeuille
 W. Hillenaar                      Cuijk                              Voorzitter/Veiligheid
 R. Compagne per 21 november 2019  Meierijstad                        Kwetsbare mensen
 M. Hendrickx                      Tilburg                            Jeugdgezondheid
 U. Kâhya                          ’s-Hertogenbosch                   Kansen op gezondheid
 T. van Kessel                     Oss                                Bedrijfsvoering
 P. van Steen                      Heusden                            Innovatie
 H. Willems                        Boekel                             Omgeving en gezondheid
Jaarverslag 2019 GGD Hart voor Brabant                                                             18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>Directeur en managementteam
Een actueel overzicht van de (ambtsgebonden) nevenfuncties van directeur en leden van het
managementteam kunt u vinden op onze website. De verantwoording in het kader van de Wet
normering topinkomens (WNT) en de samenstelling van ons algemeen bestuur zijn opgenomen in
hoofdstuk 6 van de jaarrekening.
Betrokkenheid van en verantwoording aan gemeenteraden
Wij hechten waarde aan de betrokkenheid van de gemeenteraden van onze deelnemende
gemeenten. In 2019 legden wij aan onze gemeenteraden voor:
•   De kadernota 2020 met het verzoek om een zienswijze;
•   De jaarstukken over 2018 ter informatie;
•   De begroting 2020 met het verzoek om een zienswijze;
•	Een verzoek om wensen en bedenkingen inzake het lidmaatschap van Coöperatieve vereniging
    KOO U.A.
Op 1 januari 2020 werd de Wet normalisering rechtspositie ambtenaren (Wnra) ingevoerd. Om aan
te kunnen sluiten bij de nieuwe CAO voor gemeentelijke organisaties, zagen wij ons genoodzaakt
om lid te worden van de werkgeversvereniging Samenwerkende Gemeentelijke Organisaties.
Omdat het lidmaatschap niet raakt aan het doel van onze gemeenschappelijke regeling en om
onnodige administratieve last te voorkomen, hebben we het lidmaatschap van deze vereniging op
basis van juridisch advies niet voorgelegd aan de gemeenteraden.
Gemeenteraden en raadscommissies kunnen de GGD uitnodigen bij hun vergadering, bijvoorbeeld
om toelichting te geven op onze beleidsstukken en onze werkzaamheden. In 2019 gingen we
op bezoek bij de gemeenteraad of een raadscommissie van Dongen, Hilvarenbeek, Landerd,
’s-Hertogenbosch en Tilburg.
2.2 BELANGRIJKE ONTWIKKELINGEN IN ONZE ORGANISATIE
Wijzigingen in de organisatiestructuur
In 2019 voerden we twee belangrijke wijzigingen door in onze organisatiestructuur. Ten eerste
richtten we een sector Bedrijfsontwikkeling op. Daarin hebben we alle processen ondergebracht,
die ondersteunend zijn aan onze kerntaak. Het doel: een eenduidige aansturing van de
bedrijfsondersteuning.
Daarmee bestaat onze organisatie nu uit drie sectoren (bekijk hier ons organigram). De sector Regio’s
bedient onze gemeenten op regionaal niveau met jeugdgezondheidszorg, gezondheidsbevordering,
ondersteuning op gezondheidsbeleid en openbare geestelijke gezondheidszorg (OGGZ). De sector
Leefomgeving verzorgt de gezondheidsbescherming van onze inwoners, signaleert en adviseert over
publieke gezondheidsvraagstukken en biedt specialistische zorg, die regionaal of regio-overstijgend
is ingericht.
De tweede wijziging in de organisatiestructuur betrof de sector Regio’s. Die sector is onderverdeeld
in organisatorische eenheden (regio’s) die ieder een deel van ons werkgebied bedienen. In 2019
hebben we een nieuwe regio-indeling gemaakt. We brachten het aantal regio’s terug van zeven
naar vijf, met een gelijkmatiger verdeling van medewerkers en een vergelijkbare omvang. Het doel:
een evenwichtiger kwaliteitsniveau in ons hele werkgebied.
Goed werkgeverschap
De arbeidsmarkt verandert. Medewerkers wisselen sneller van baan, wat resulteert in een toename
van instroom en uitstroom. De krapte op de arbeidsmarkt onder zorgprofessionals was in 2019
onveranderd groot. We vinden het dus belangrijk om een aantrekkelijke werkgever te zijn, voor
onze medewerkers en voor nieuwe collega’s.
Jaarverslag 2019 GGD Hart voor Brabant                                                                19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>In 2019 richtten we onze activiteiten op de verdere ontwikkeling en ondersteuning van zelfsturing
met E-HRM instrumenten. Daarnaast namen we de noodzakelijke maatregelen voor de invoering
van nieuwe wetgeving, zoals de Wet normalisering rechtspositie ambtenaren en de Wet
arbeidsmarkt in balans.
 Kengetallen 2019
 Aantal medewerkers in dienst                       691 (488 FTE)
 Deeltijdwerkers                                    83%
 Gemiddelde leeftijd                                46
 Inhuurkrachten                                     120 (72 FTE)
 Totale kosten                                      € 4,0 miljoen (9,7% van de loonsom)
 Stagiaires                                         59
 Ziekteverzuim                                      5,7%
 Waarvan langdurig ziek                             83%
Huisvesting
Het algemeen bestuur stelde in november 2017 een huisvestingsvisie vast, met als doel: door goede
huisvesting bijdragen aan:
1.  betere diensten die we leveren op meer plaatsen in ons werkgebied;
2. samenwerken tussen professionals en in netwerken;
3. een inspirerende en moderne werkomgeving met een duidelijke eigen identiteit;
4. een kostenbesparing, die kan leiden tot lagere tarieven.
Op 16 december verhuisden we ons kantoor in Den Bosch. Het consultatiebureau Orthenpoort
verhuisde naar de Bethaniëstraat. Alle overige teams/ afdelingen vonden een nieuwe werkplek
op Pettelaarpark 10. Dit nieuwe kantoor beschikt over een gezondheidsplein, met een
aantrekkelijke ontvangsthal en behandelkamers voor Jeugdgezondheid, Seksuele Gezondheid
en Reizigersadvisering. Het kantoor is inspirerend en doelmatig ingericht; een aanjager voor onze
nieuwe activiteitgerichte manier van werken.
In 2019 vonden we ook een nieuw kantoorpand in Tilburg, dat aan alle eisen voldoet om
aantrekkelijke en goed bereikbare dienstverlening te bieden aan onze klanten, en inspirerende en
functionele werkruimte aan onze collega’s. De verhuizing naar dit pand staat gepland in het najaar
van 2020.
De zoektocht naar locaties voor drie regiokantoren loopt nog. We zijn in gesprek met verschillende
partijen. De geschiktheid van beschikbare locaties toetsen we aan onze eisen met betrekking tot
inrichting, verspreiding over het werkgebied, bereikbaarheid en doelmatigheid. We hebben de
ambitie om in 2020 een definitieve keuze te maken voor alle drie de regiokantoren, ook als dit vraagt
om concessies op ons programma van eisen.
Automatisering en informatisering
De kwaliteit van onze dienstverlening is afhankelijk van de mate waarin medewerkers bereikbaar
zijn, beschikken over de juiste middelen en de beschikbaarheid van eigentijdse, klantvriendelijke
communicatievoorzieningen. Vanuit dit perspectief stond 2019 in het teken van de voorbereiding
van de Europese telefonie-aanbesteding in 2020.
Jaarverslag 2019 GGD Hart voor Brabant                                                                20
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>Informatie/archiefbeheer
De GGD is bij de inrichting van zijn informatiebeheer gehouden aan de Archiefwet 1995. Bij een
toets aan de eisen in 2015 is gebleken dat verbetering nodig was op de aspecten kwaliteitszorg,
ordening, authenticiteit, context, toegankelijkheid en duurzaamheid en vernietiging. Sindsdien zijn
we in overleg met de toezichthouder tot een verbeteraanpak gekomen, die in 2018 leidde tot het
beleidsplan Informatiebeheer en een plan van aanpak. Het bestuur stelde beide stukken vast in april
2019. Daarna zijn wij begonnen met de invoering ervan. In totaal zijn 5 prioriteiten gesteld, waarvan de
eerste in 2019 is afgerond. In 2020 gaan wij verder met de uitvoering van het verbeterplan.
Planning en control
We houden voortdurend in de gaten of alle activiteiten die wij doen passen binnen onze
financiële mogelijkheden. We stellen hiervoor een financiële planning op en leggen hierover
verantwoording af in onze Planning & Control cyclus (P&C cyclus) van beleidsvisie, kadernota,
begroting, bestuursrapportage en jaarverslag. De P&C cyclus is onderdeel van ons Management
Control Systeem. Dit is de verzameling aan instrumenten die we inzetten om te zorgen dat onze
processen transparant zijn, de organisatie doelmatig werkt, de risico’s inzichtelijk, aanvaardbaar en
beheersbaar zijn en de managementinformatie tijdig, juist en volledig is.
Na de controle van onze jaarstukken 2017 door de accountant, evalueerden we dat proces en
startten we met een plan om te komen tot een aantal structurele verbeteringen. Zo voerden we
medio 2019 een verplichtingenadministratie in. Die stelt ons beter in staat om tijdig te signaleren
of uitgaven boven de Europese drempelwaarde dreigen te komen. Daarnaast hebben we onze
contractdatabase verder aangevuld, zodat we aflopende contracten tijdig opnieuw kunnen
aanbesteden.
2.3 KWALITEIT
We hechten veel waarde aan de kwaliteit van onze dienstverlening. Met behulp van de
kwaliteitscertificering van HKZ (Harmonisatie Kwaliteitsbeoordeling in de Zorgsector) zorgen we
voor een voortdurende verbetering van onze kwaliteit, volgens het principe van Plan, Do, Check, Act.
In 2019 verlengden wij het HKZ-certificaat voor al onze diensten.
Klanttevredenheid
De belangrijkste graadmeter voor onze kwaliteit is natuurlijk de beoordeling die wij krijgen van onze
klanten. In 2019 beoordeelden onze klanten en partners ons als volgt:
•	De voorlichting over gezondheid en opvoeding binnen onze afdeling Jeugdgezondheidszorg:
    kreeg gemiddeld een 7,8;
•   82% van de ouders is tevreden over ons ouderportaal;
•   Huisartsen beoordelen onze nieuwsbrief Infectieziektebestrijding gemiddeld met een 7,5;
•   De zorg door onze verpleegkundigen van de afdeling TBC krijgt gemiddeld een 9,5.
Klachten
Een klacht is een cadeau. De feedback van onze kritische klanten ontvangen wij als
verbeteradviezen. Klanten kunnen eenvoudig klachten bij ons indienen via de telefoon,
onze website en per post. Hoe dat precies kan, leggen we uit in een toegankelijke folder.
In 2019 ontvingen we in totaal 135 klachten. Dat is hoger dan gemiddeld (90). Deze stijging wordt
voor een belangrijk deel verklaard door klachten over de beperkte beschikbaarheid van onze
dienstverlening rondom Seksuele Gezondheid (zie ook paragraaf 1.2) en onze informatie hierover.
Voor klachtafhandeling hanteren we de norm dat 90% van de klachten binnen de wettelijk gestelde
termijn van 6 weken moet zijn afgehandeld. Ondanks de stijging slaagden wij hierin.
Jaarverslag 2019 GGD Hart voor Brabant                                                                   21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre> Klachten per gemeente
 Gemeente                     Aantal      Gemeente                         Aantal      Gemeente                 Aantal
 Bernheze                     0           Haaren                           3           Oss                      3
 Boekel                       4           ’s-Hertogenbosch                 18          Sint Anthonis            3
 Boxmeer                      1           Heusden                          5           Sint-Michielsgestel      3
 Boxtel                       2           Hilvarenbeek                     5           Tilburg                  40
 Cuijk                        2           Landerd                          3           Uden                     5
 Dongen                       4           Loon op Zand                     0           Vught                    4
 Gilze en Rijen               1           Meierijstad                      4           Waalwijk                 7
 Goirle                       3           Mill en St. Hubert               0           Buiten werkgebied        5
 Grave                        1           Oisterwijk                       1           Onbekend                 8
2.4 PRIVACYVERSLAG
De GGD beschikt over grote bestanden met persoonlijke (gezondheids)informatie. We hechten veel
waarde aan de bescherming van die persoonsgegevens. In 2019 werkten we verder aan de inpassing
van de privacywetgeving in onze processen. We analyseerden werkinstructies en pasten ze waar
nodig aan. Verder hebben we drie Data Protection Impact Assessments uitgevoerd (Forensische
Geneeskunde, JGZ, OGGZ). Ook besteedden we aandacht aan de organisatorische verankering van
de privacywetgeving.
We stelden nieuwe werkinstructies op voor de afhandeling van rechten van betrokkenen. We
plaatsten een aanvraagformulier persoonsgegevens op onze website, zodat onze klanten eenvoudig
een verzoek tot inzage, correctie en verwijdering van persoonsgegevens kunnen indienen. We
scherpten onze procedure Datalek aan en zorgden dat medewerkers weten hoe ze een incident
moeten melden. Het datalekregister is actueel. Voor het verwerkingsregister brachten we de basis op
orde en rondden we de actualisering af in het eerste kwartaal van 2020. In 2019 meldden we in totaal
24 datalekken, waarvan vijf bij de Autoriteit Persoonsgegevens.
2.5 BELEIDSINDICATOREN
In onderstaande tabel staat een overzicht van alle voor de GGD relevante beleidsindicatoren.
     Taakveld                        Naam Indicator          Eenheid                                       Realisatie
 1   Bestuur en ondersteuning        Formatie                Fte per 1.000 inwoners*                       0,52
 2   Bestuur en ondersteuning        Bezetting               Fte per 1.000 inwoners                        0,49
 3   Bestuur en ondersteuning        Apparaatkosten          Kosten per inwoner                            11,42
 4   Bestuur en ondersteuning        Externe inhuur          Kosten als % van totale loonsom               9,7%
                                                             + totale kosten inhuur externen
 5   Bestuur en ondersteuning        Overhead                % van totale lasten                           19,4%
* Het aantal inwoners baseerden wij op de voorlopige CBS-cijfers van 1 september 2019.
Jaarverslag 2019 GGD Hart voor Brabant                                                                                 22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>3. W         EERSTANDSVERMOGEN 					
        EN RISICOBEHEERSING
Weerstandscapaciteit
Het weerstandsvermogen laat zien hoe de GGD tegenvallers en tekorten kan opvangen, zonder dat
het beleid of de uitvoering van het programma Preventieve publieke gezondheid in gevaar komen.
Het bestaat uit bestemmingsreserves en de algemene reserve. Bestemmingsreserves hebben een
doel en vervallen als dat is bereikt; voor deze reserves maken we een bestedingsplan.
De algemene reserve is voor het opvangen van niet voorzienbare tegenvallers. Het algemeen
bestuur stelde een norm vast voor deze reserve, gebaseerd op de omzet van basispakket en
plustaken: vanaf 2019 is de ondergrens € 1,5 miljoen en de bovengrens € 5,3 miljoen.
 Na vaststelling van het jaarverslag en de jaarrekening 2019 is de stand van de reserves:
•     algemene reserve: € 2,3 miljoen;
•     bestemmingsreserves: € 6,1 miljoen.
De reserves zijn toereikend voor de dekking van de risico’s en andere onverwachte ontwikkelingen.
Risico’s
Hieronder staat een inschatting van de belangrijkste risico’s en hoe we daarmee omgaan.
  Risico                            Risico   Kans     Maatregel                       Risico na maatregel
  Fluctuatie omzetvolume plustaken  852      hoog     Actief accounthouderschap       852
  Oninbaarheid debiteuren           16       hoog     Voorziening dubieuze debiteuren 0
  ICT                               PM       middel   Beheersmaatregelen              PM
  Leegstand verhuur                 27       laag     -                               27
  Indexering gemeentelijke bijdrage PM       hoog     Mutatie algemene reserve        PM
  Vennootschapsbelasting            PM       laag     -                               PM
  Personele mobiliteit              97       laag     Algemene reserve                97
  Totaal                            -        -        -                               976
bedragen x € 1.000
Jaarverslag 2019 GGD Hart voor Brabant                                                                    23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>Toelichting:
•	Fluctuatie omzetvolume plustaken: ongeveer 1/3e deel van onze omzet komt uit de plustaken, die
     ook bijdragen aan de dekking van de algemene, indirecte kosten. De opbrengst kan van jaar tot
     jaar variëren en we rekenen met een risico van 5% van deze omzet.
•    Oninbaarheid debiteuren: we vormen jaarlijks een voorziening waarmee we dit risico afdekken.
•	ICT: de risico’s nemen toe omdat het strategische karakter van de ICT toeneemt. Het belang van
     de privacy en beveiliging groeit. Hierop nemen we continu maatregelen.
•	Leegstand verhuur: de GGD huurt gebouwen en verhuurt een deel door, maar het aantal
     huurders neemt af. Het risico schatten we laag in: 5% van de opbrengst.
•	Indexering gemeentelijke bijdrage: deze indexering krijgt elk jaar een correctie over de twee
     vorige jaren, die kan afwijken van de indexering die al vaststaat.
•	Vennootschapsbelasting: we zijn vrijgesteld van deze belasting zolang we kunnen aantonen dat
     het ondernemerschap niet van toepassing is op de GGD. Oordeelt de Belastingdienst dat er geen
     vrijstelling meer geldt, dan bestaat het risico op vennootschapsbelasting.
•	Personele mobiliteit: dit risico baseren we op een reële inschatting van de kosten, op basis van
     het aantal medewerkers in een van-werk-naar-werk traject.
Inzicht financiële status en weerbaarheid
De Minister van Binnenlandse Zaken heeft in mei 2015 besloten dat kengetallen deel uitmaken van
de paragraaf weerstandsvermogen. Provincies, gemeenten en gemeenschappelijke regelingen
dienen vanaf 2015 in deze paragraaf inzicht te geven in de onderstaande kengetallen:
  Kengetallen                                                  Realisatie 2018 Begroting 2019 Realisatie 2019
  Netto schuldquote                                            -8,6%           -12,8%         -5,6%
  Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen -8,6%           -12,8%         -5,6%
  Solvabiliteitsratio                                          56,3%           44,1%          50,5%
  Structurele exploitatieruimte                                0,0%            0,0%           -0,3%
Toelichting:
•	Netto schuldquote: deze indicator brengt in beeld in hoeverre de netto schulden zich verhouden
     tot de totale baten (inkomsten). Hoe hoger het percentage, hoe meer externe financiering is
     aangetrokken om de activiteiten (investeringen) te financieren. Een laag percentage is gunstig.
     Onze vermogenspositie is goed, de GGD heeft een lage schuld.
•	Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen: om inzicht te verkrijgen in hoeverre
     sprake is van doorlenen wordt de netto schuldquote zowel in- als exclusief doorgeleende gelden
     weergegeven (netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen). Op die manier
     wordt duidelijk in beeld gebracht wat het aandeel van de verstrekte leningen is en wat dit
     betekent voor de schuldenlast. De GGD heeft geen verstrekte leningen, deze indicator is derhalve
     gelijk aan de netto schuldquote.
•	Solvabiliteitsratio: dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin GGD Hart voor Brabant in staat
     is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Onder de solvabiliteitsratio wordt verstaan het
     eigen vermogen als percentage van het balanstotaal. Het eigen vermogen bestaat volgens artikel
     42 BBV uit de reserves (zowel de algemene reserve als de bestemmingsreserves) en het resultaat
     uit het overzicht van baten en lasten. Het minimum voor een gezonde ratio is 25%; deze norm
     halen we ruim.
•	Structurele exploitatieruimte: deze indicator laat zien in hoeverre de structurele lasten gedekt
     worden door structurele baten. Een getal gelijk aan of groter dan 0 betekent dat de structurele
     baten groot genoeg zijn om de structurele lasten te dekken. Ook in de jaarrekening 2019 worden
     de structurele lasten gedekt door de structurele baten.
Jaarverslag 2019 GGD Hart voor Brabant                                                                        24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>Gebeurtenissen na balansdatum
In paragraaf 5.6 van de jaarrekening gaan we in op de gevolgen van de uitbraak van het Coronavirus
voor de financiën van de GGD in 2020, een gebeurtenis na balansdatum. De uitbraak van het
Coronavirus heeft geen gevolgen voor de financiën van 2019. Wel voorzien wij een materiële impact
op de financiën in 2020.
Jaarverslag 2019 GGD Hart voor Brabant                                                             25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>4. ONDERHOUD KAPITAALGOEDEREN
We huren alle locaties waar de GGD zijn diensten aanbiedt. Voor deze locaties voeren we het
gebruikers en/of eigenaarsonderhoud uit. We hebben een onderhoudsplan dat we jaarlijks
actualiseren op basis van een conditiemeting. Hiervoor sluiten we onderhoudscontracten af voor
installaties en bouwkundige onderdelen.
De GGD is eigenaar van één gebouw, dat we verhuren aan de ambulancedienst. Verder heeft de
GGD ICT-voorzieningen en medische instrumenten in eigendom.
Jaarverslag 2019 GGD Hart voor Brabant                                                         26
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>5. FINANCIERING
Met het eigen vermogen kunnen we alle activa financieren en daardoor hoeven we geen rente
te betalen. Het leidt ook tot een goede verhouding tussen het vreemd en het eigen vermogen
(solvabiliteit).
Kasgeldlimiet
De toegestane kasgeldlimiet bedraagt 8,2% van de jaarbegroting 2019 (€ 63.112.000) wat resulteert in
een bedrag van € 5.175.000. De GGD blijft ruim binnen de toegestane kasgeldlimiet.
                                                              Kwartaal 1 Kwartaal 2 Kwartaal 3 Kwartaal 4
 1 Vlottende schuld                                           3.955      1.968      6.554      4.210
 2 Vlottende middelen                                         15.476     23.317     19.060     6.630
 3 Netto vlottende schuld (+) danwel netto vlottende middelen -11.521    -21.349    -12.506    -2.420
 4 Kasgeldlimiet                                              5.175      5.175      5.175      5.175
 5a Ruimte onder kasgeldlimiet (4-3)                          16.696     26.525     17.681     7.595
 5b Overschrijding van de kasgeldlimiet (3-4)                 -          -          -          -
bedragen x € 1.000
Renterisiconorm
We hebben geen leningen met een looptijd van meer dan een jaar, dus deze norm is niet van
toepassing.
Jaarverslag 2019 GGD Hart voor Brabant                                                                    27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>6. VERBONDEN PARTIJEN
De GGD heeft drie verbonden partijen:
•	de Stichting Inkoopbureau West-Brabant, voor advies bij aanbestedingen. Doel: financiële-,
   kwaliteits- en procesvoordelen bij inkoop en aanbesteding. Op 31 december 2018 was het eigen
   vermogen € 139.586 en het vreemd vermogen € 473.749. Het resultaat over 2018 was € 99.113
   positief. De GGD levert 1 van de 17 bestuursleden en de financiële bijdrage 2019 vanuit de GGD
   bedroeg € 136.400. Per 1 januari 2021 zal de GGD uittreden als lid.
•	de Coöperatie Toegang Tilburg U.A., voor het samenwerken aan een integrale aanpak in de
   gemeente Tilburg, om de inwoners te ondersteunen bij een optimale zelfredzaamheid en
   participatie. De Coöperatie is in november 2018 opgericht en werd operationeel op 1 januari
   2019. Op moment van schrijven is de stand van het eigen vermogen en vreemd vermogen per 31
   december 2019 alsmede het resultaat over 2019 nog niet beschikbaar. De GGD levert 1 van de 5
   bestuursleden en de financiële bijdrage vanuit GGD was nihil.
•	de Coöperatie Koo U.A. is een sterke ingang voor de inwoners en professionals
   in ‘s-Hertogenbosch met betrekking tot dienstverlening op het gebied van
   ondersteuningsbehoeften in het sociaal domein. De Coöperatie is op 7 november 2019 opgericht
   en werd op 8 november 2019 operationeel. Het financieel belang is nul. De GGD levert 1 van de 4
   bestuursleden en de financiële bijdrage vanuit GGD was nihil.
Vooralsnog lijkt er geen sprake te zijn van (majeure) risico’s bij verbonden partijen.
Samenwerkingsverbanden
De GGD werkt lokaal, regionaal en landelijk veel samen, bijvoorbeeld in sociale wijkteams,
academische werkplaatsen en in de infectieziektebestrijding. Hieronder lichten we de drie
samenwerkingsverbanden toe met de grootste financiële impact.
Het Servicecentrum
Het Servicecentrum (HSC) ondersteunt de GGD bij de financiële administratie, salarisadministratie,
inkoop en ICT. HSC is een samenwerkingsverband tussen GGD’en en de Regionale Ambulance-
voorziening Brabant Midden-West-Noord, waarbij 47,13% van de kosten voor de GGD Hart voor
Brabant zijn. De GGD Hart voor Brabant verwerkt de exploitatie van HSC in zijn jaarrekening.
Jaarverslag 2019 GGD Hart voor Brabant                                                             28
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>                                              Begroting 2019     Realisatie 2019 Verschil 2019
 Lasten                                       7.744              8.088           -344
 Aandeel deelnemers
 GGD Hart voor Brabant                        3.630              3.812           -181
 GGD West-Brabant                             2.031              2.174           -143
 RAV Brabant Midden-West-Noord                1.459              1.504           -45
 GGD Noord- en Oost-Gelderland                623                598             25
bedragen x € 1.000
GHOR Brabant-Noord
De GHOR Brabant-Noord is juridisch onderdeel van de GGD Hart voor Brabant en daarom onderdeel
van deze jaarrekening. De GGD en de Veiligheidsregio Brabant-Noord sloten een overeenkomst
Kosten voor gemene rekening, met daarin de verdeling van kosten en risico’s tussen de deelnemers.
Hierdoor wordt er geen btw geheven. Van de totale kosten komt 5,1% voor rekening van de GGD Hart
voor Brabant en 94,9% voor rekening van de Veiligheidsregio Brabant-Noord.
                                              Begroting 2019     Realisatie 2019 Verschil 2019
 Lasten                                       2.517              1.549           -968
 Aandeel 5,1% GGD Hart voor Brabant           128                79              -49
 Aandeel 94,9% Veiligheidsregio Brabant-Noord 2.389              1.470           -919
bedragen x € 1.000
Team GMV (Gezondheid, milieu en veiligheid)
De GGD’en in Noord-Brabant bundelen in dit team hun krachten op het gebied van de medische
milieukunde. Ze verdelen de kosten op basis van het aantal inwoners. De GGD West-Brabant is
penvoerder en verwerkt de exploitatie volledig in zijn jaarrekening.
Jaarverslag 2019 GGD Hart voor Brabant                                                            29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>JAARREKENING 2019
 Jaarrekening 2019 GGD Hart voor Brabant 30
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>1. G  RONDSLAGEN VOOR WAARDERING 		
     EN RESULTAATBEPALING
Inleiding
We maakten de jaarrekening op basis van de voorschriften van het Besluit begroting en
verantwoording provincies en gemeenten (hierna: BBV). In het onderstaande overzicht is
weergegeven waar de verplichte paragrafen van het BBV terug te vinden zijn in de Jaarstukken 2019.
a: lokale heffingen                                   niet van toepassing
b: weerstandsvermogen en risicobeheersing             zie Jaarverslag, paragraaf 3
c: onderhoud kapitaalgoederen                         zie Jaarverslag, paragraaf 4
d: financiering                                       zie Jaarverslag, paragraaf 5
e: bedrijfsvoering                                    zie Jaarverslag, paragraaf 2
f: verbonden partijen                                 zie Jaarverslag, paragraaf 6
g: grondbeleid                                        niet van toepassing
Algemene grondslagen
De waardering van de activa en passiva en de bepaling van het resultaat gebeurt op basis van
historische kosten. Tenzij anders is vermeld, nemen we de activa en passiva op tegen nominale
waarde.
De baten en lasten rekenen we toe aan het jaar waarop ze betrekking hebben. Baten en winsten
nemen we slechts op voor zover we ze realiseerden op de balansdatum. Verliezen en risico’s die hun
oorsprong vinden voor het einde van het begrotingsjaar, nemen we in acht als ze bekend werden
voor het opmaken van de jaarrekening.
Personeelslasten rekenen we in principe toe aan het boekjaar waarop ze betrekking hebben.
Maar vanwege formele regels rekenen we sommige lasten toe aan de periode waarin uitbetaling
plaatsvindt, bijvoorbeeld ziektekostenpremies voor gepensioneerden en overlopende vakantiegeld-
en verlofaanspraken.
Voor arbeidskostengerelateerde verplichtingen van een jaarlijks vergelijkbaar volume treffen we
geen voorziening noch nemen we op andere wijze een verplichting op. De referentieperiode is
dezelfde als in de meerjarenraming: vier jaar. Bij (eenmalige) schokeffecten (bijvoorbeeld door
reorganisaties) nemen we wel een verplichting op.
Het boekjaar is gelijk aan het kalenderjaar.
BALANS
Vaste activa
Materiële vaste activa met economisch nut
Activa waarderen we tegen de verkrijgings- of vervaardigingsprijs. Investeringsbijdragen van derden
schrijven we af op het saldo van de betreffende investering. Slijtende investeringen krijgen vanaf
het in gebruik nemen een lineaire afschrijving in de verwachte gebruiksduur, waarbij we rekening
houden met een eventuele restwaarde.
Jaarrekening 2019 GGD Hart voor Brabant                                                             31
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>De afschrijvingstermijnen in jaren:
•   grond en terreinen 					geen
•   bedrijfsgebouwen 					50
•   inbouw en semipermanente opstal			                 15
•   verbouwingen en bedrijfsgebouwen 		                10
•   medische inventaris 					10
•   technische installaties in bedrijfsgebouwen 		     10
•   inventaris 						10
•   telefonie en communicatie 				                      5
•   bedrijfsauto’s 					 5
•   applicatieprogrammatuur 				 4
•   automatiseringsapparatuur 				 3
•   kantoorautomatisering en netwerkapparatuur          3
•   projectinvesteringen					                          de duur van het project
Financiële vaste activa
Waardering van de onder financiële vaste activa opgenomen beleggingen vindt plaats
tegen verkrijgingsprijs of lagere marktwaarde. Afwaardering vindt plaats ten laste van de
resultatenrekening.
Vlottende activa
Voorraden
We waarderen producten en goederen tegen de kostprijs of tegen de marktwaarde als die lager is.
Dat gebeurt vooral als voorraden incourant worden.
Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar en overlopende activa
We waarderen de vorderingen tegen de nominale waarde. Voor verwachte oninbaarheid brengen
we een voorziening in mindering, die we statisch bepalen op basis van de geschatte inningskansen.
Liquide middelen en overlopende activa
Deze activa nemen we op tegen de nominale waarde.
Vaste passiva
Reserves
De reserves bestaan uit de algemene reserve en bestemmingsreserves. Spelregels over reserves
zijn vastgelegd in de Financiële verordening GGD Hart voor Brabant 2018 en de Nota reserves en
voorzieningen GGD Hart voor Brabant 2018.
Voorzieningen
Voorzieningen waarderen we op het nominale bedrag van de verplichting of het voorzienbare
verlies.
Vaste Schulden
Vaste schulden waarderen we tegen nominale waarde, verminderd met gedane aflossingen. Deze
schulden hebben een rentetypische looptijd van één jaar of langer.
Vlottende passiva
De vlottende passiva waarderen we tegen de nominale waarde.
Jaarrekening 2019 GGD Hart voor Brabant                                                           32
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>2. BALANS
   Activa                                                     31/12/2019            31/12/2018
Vaste activa
Materiële vaste activa                                                     5.941                5.479
 - Investeringen met een economisch nut                      5.941                5.479
Financiële vaste activa                                                         0                    0
 - Overige uitzettingen met een rentetypische looptijd
                                                                  0                   0
    van één jaar of langer
Totaal vaste activa                                                       5.941                 5.479
Vlottende activa
Voorraden                                                                     112                   90
 - Gereed product en handelsgoederen                            112                  90
Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan
                                                                          8.882                 9.757
één jaar
 - Vorderingen op openbare lichamen                            912                1.324
 - Rekening courant verhoudingen                               158                  309
- Uitzettingen in ’s Rijks schatkist met een rentetypische
                                                            6.480                 7.601
   looptijd korter dan één jaar
 - Overige vorderingen                                       1.332                  523
Liquide middelen                                                             150                   818
- Kassaldi                                                        5                    7
- Banksaldi                                                    145                   811
Overlopende activa                                                         1.813                 1.892
 - Overige nog te ontvangen bedragen, en de
    vooruitbetaalde bedragen die ten laste van volgende      1.813                1.892
    begrotingsjaren komen.
Totaal vlottende activa                                                  10.958                12.557
Totaal generaal                                                          16.899                18.036
bedragen x € 1.000
Jaarrekening 2019 GGD Hart voor Brabant                                                                33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>  Passiva                                                    31/12/2019          31/12/2018
Vaste passiva
Eigen vermogen                                                           8.528               10.147
- Algemene reserve                                         2.257                2.257
- Bestemmingsreserves                                       6.119               7.533
- Gerealiseerde resultaat                                     152                 357
Voorzieningen                                                               972                606
- Voorzieningen voor verplichtingen, verliezen en risico's   972                 606
Totaal vaste passiva                                                     9.500              10.753
Vlottende passiva
Netto-vlottende schulden met een rentetypische
                                                                         5.667                2.173
looptijd korter dan één jaar
 - Banksaldi                                                    0                 671
 - Rekening courant verhoudingen met niet financiële
                                                              971                 718
instellingen
 - Overige schulden                                        4.696                 784
Overlopende passiva                                                       1.732               5.110
 - Verplichtingen tijdens het begrotingsjaar die in
    een volgend jaar tot betaling komen, behalve
                                                            1.521               4.935
    jaarlijks terugkerende arbeidskostengerelateerde
    verplichtingen van vergelijkbaar volume.
 - Van Europese en Nederlandse overheidslichamen
    ontvangen voorschotbedragen voor uitkeringen met
                                                             202                  135
    een specifiek bestedingsdoel die dienen ter dekking
    van lasten van volgende begrotingsjaren.
 - Overige vooruit ontvangen bedragen die ten bate van
                                                                9                  40
    volgende begrotingsjaren komen.
Totaal vlottende passiva                                                 7.399               7.283
Totaal generaal                                                         16.899              18.036
bedragen x € 1.000
Jaarrekening 2019 GGD Hart voor Brabant                                                             34
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>3. TOELICHTING OP DE BALANS
ACTIVA
Vaste activa
Materiële vaste activa
De materiële vaste activa bestaan uit de volgende onderdelen:
                                                       Boekwaarde per 31-12-2019            Boekwaarde per 31-12-2018
Andere investeringen met een economisch nut                                    5.941                             5.479
Totaal                                                                        5.941                             5.479
bedragen x € 1.000
De onderverdeling van de andere investeringen met een economisch nut:
                                                       Boekwaarde per 31-12-2019            Boekwaarde per 31-12-2018
Gronden en terreinen                                                            669                                669
Bedrijfsgebouwen                                                               3.314                             2744
Inventarissen                                                                   908                                649
Automatiseringsapparatuur                                                       633                                836
Bedrijfsauto’s                                                                     0                                   5
Medische inventaris                                                             307                                394
Overige materiële vaste activa                                                   110                                182
Totaal                                                                        5.941                             5.479
bedragen x € 1.000
In dit overzicht staat het verloop van de boekwaarde van de andere investeringen met een economisch nut:
                               Boekwaarde   Investe-    Desinveste-  Afschrij-     Bijdragen  Afwaarde-  Boekwaarde
                                 31-12-2018   ringen         ringen   vingen van derden          ringen     31-12-2019
Gronden en terreinen                   669           0             0          0             0         0            669
Bedrijfsgebouwen                     2.744      1.422            -10     -451            -391         0          3.314
Inventarissen                          649        415            -18      -138              0         0            908
Automatiseringsapparatuur              836        140             -5     -338               0         0            633
Bedrijfsauto’s                            5          0             0         -5             0         0                0
Medische inventaris                    394           11            0       -99              0         0            307
Overige materiële vaste activa          182         12            -4       -80              0         0              110
Totaal                               5.479    2.000             -35     -1.112           -391         0          5.941
bedragen x € 1.000
Onder bijdragen van derden nemen we de bijdragen op met een directe relatie met de investering.
Onder de afwaarderingen staan de afwaarderingen wegens duurzame waardeverminderingen.
De GGD kent alleen materiële vaste activa met economisch nut. Ze hebben een economisch nut als
ze verhandelbaar zijn of als ze kunnen bijdragen aan het genereren van middelen.
Jaarrekening 2019 GGD Hart voor Brabant                                                                                  35
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>In 2019 hebben we de volgende investeringskredieten gebruikt:
                                         Beschikbare investerings-  Investeringen               Resterend
              Investeringen
                                                kredieten t/m 2019            2019     investeringskrediet
Gronden en terreinen                                              0                0                       0
Bedrijfsgebouwen                                             7.620            1.422                    6.198
Inventarissen                                                 1.851             415                    1.436
Automatiseringsapparatuur                                     3.181             140                    3.041
Bedrijfsauto’s                                                 354                 0                     354
Medische inventaris                                            595                 11                    584
Overige materiële vaste activa                                  106               12                      94
Totaal                                                      13.707          2.000                     11.707
bedragen x € 1.000
In de vergadering van het Algemeen Bestuur van 21 november 2019 is ingestemd met een
herverdeling van het bestaande investeringskrediet van € 10 miljoen onder de categorie
bedrijfsgebouwen. Op basis van de functionele eisen en technische ontwerpen is de volgende
herverdeling toegepast:
•   Bedrijfsgebouwen 		           € 7.500.000
•   Inventarissen 		              € 1.750.000
•   Automatisering 		             € 400.000
•   Medische inventaris 		        € 350.000
De investeringen in bedrijfsgebouwen, inventarissen en automatisering betroffen met name
investeringen in het nieuwe kantoor in het Pettelaarpark in ’s-Hertogenbosch (€ 1,8 miljoen).
Tevens zijn er voor een bedrag van € 136.000 reguliere investeringen gedaan in inventarissen voor
meubilair en klimaatbeheersing van onze consultatiebureaus.
Er waren in 2019 desinvesteringen met name verband houdend met de opheffing van de
kantoorlocatie aan de Vogelstraat in ’s-Hertogenbosch.
Financiële vaste activa
Er zijn geen financiële vaste activa primo en ultimo 2019.
Vlottende activa
Voorraden
                                                                          Boekwaarde          Boekwaarde
                                                                             31-12-2019          31-12-2018
Gereed product en handelsgoederen                                                     112                 90
Totaal                                                                                112                 90
bedragen x € 1.000
Dit zijn de voorraden reizigersvaccins en reizigersproducten.
Jaarrekening 2019 GGD Hart voor Brabant                                                                      36
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar
                                             Boekwaarde         Voorziening   Balanswaarde         Balanswaarde
                                            per 31-12-2019    oninbaarheid          31-12-2019         31-12-2018
Vorderingen op openbare lichamen                         912               0                912              1.324
Rekening courant verhoudingen met niet
                                                         158               0                158                309
financiële instellingen
Uitzettingen in ’s Rijks schatkist met
                                                     6.480                 0             6.480               7.601
rentetypische looptijd < 1 jaar
Overige vorderingen                                   1.348              -16              1.332                523
Totaal                                               8.898               -16             8.882              9.757
bedragen x € 1.000
De vorderingen op openbare lichamen zijn de vorderingen bij rijk, provincie en gemeenten. Het
debiteurensaldo op niet openbare lichamen (handelsdebiteuren) staat onder Overige vorderingen.
Uitzettingen in ’s Rijks schatkist met rentetypische looptijd <1 jaar
                                                            Kwartaal 1  Kwartaal 2     Kwartaal 3     Kwartaal 4
Op dagbasis buiten ’s Rijks schatkist gehouden
                                                                  147           161             154            160
middelen
Drempelbedrag                                                     458         458              458             458
Ruimte onder drempelbedrag                                         311         297             304             298
Overschrijding van het drempelbedrag                                0             0               0              0
bedragen x € 1.000
Het is toegestaan om een bedrag aan overtollige middelen buiten de schatkist aan te houden.
Voor onze GGD geldt in 2019 een maximum van € 458.000 (0,75% van de begrote lasten van
€ 61,1 miljoen). Gemiddeld was er per kwartaal geen overschrijding van dit bedrag.
Liquide middelen
Het saldo van de liquide middelen bestaat uit:
                                                              Boekwaarde 31-12-19           Boekwaarde 31-12-18
Kassaldi                                                                          5                              7
Banksaldi                                                                      145                              811
Totaal                                                                         150                             818
bedragen x € 1.000
Hier zijn geen deposito’s bij en de liquide middelen zijn dus direct opneembaar.
Overlopende activa
                                                              Boekwaarde 31-12-19           Boekwaarde 31-12-18
Andere nog te ontvangen bedragen en vooruitbetaalde
bedragen die ten laste komen van volgende                                    1.813                           1.892
begrotingsjaren
Totaal                                                                       1.813                          1.892
bedragen x € 1.000
Overlopende activa bestaat uit nog te ontvangen bedragen en vooruitbetaalde kosten.
Jaarrekening 2019 GGD Hart voor Brabant                                                                             37
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>Nog te ontvangen bedragen behelst een totaal aan vorderingen van € 926.000, waaronder:
•  nog te ontvangen investeringsbijdrage derden, € 355.000;
•  nog te factureren opbrengsten die betrekking hebben op 2019, € 334.000;
•  nog te ontvangen meevaller voor de vrijval van een reserve ten behoeve van de GHOR, € 178.000.
Vooruitbetaalde kosten in 2019 die thuishoren in 2020, totaal € 886.000, waaronder:
•  softwarelicenties, € 686.000;
•	huisvestingskosten (vooral architect en ontwerpkosten voor de nieuwe regionale vestiging in
   Tilburg), € 110.000.
PASSIVA
Vaste passiva
Eigen vermogen
Het in de balans opgenomen eigen vermogen bestaat uit de volgende posten:
                                                        Boekwaarde 31/12/2019        Boekwaarde 31/12/2018
Algemene reserve                                                            2.257                     2.257
Bestemmingsreserves                                                          6.119                    7.533
Gerealiseerd resultaat                                                        152                       357
Totaal                                                                     8.528                     10.147
bedragen x € 1.000
Het verloop in 2019 staat in dit overzicht per reserve. De GGD kent geen structurele toevoegingen en
onttrekkingen aan de reserves:
                             Boek-   Toevoeging    Onttrekking      Bestemming Vermindering         Boek-
                           waarde                                 resultaat vorig     ter dekking  waarde
                            31-12-18                                    boekjaar              van  31-12-19
                                                                                   afschrijvingen
Algemene reserve               2.257            0              0                 0              0     2.257
Reserve huisvestingsvisie      5.717            0          -429                357              0     5.645
Reserve vernieuwing
                                 732            0          -388                  0              0       344
bedrijfsprocessen
Reserve innovatieve
                                 184           58            -111                0              0        130
projecten
Reserve onderhoud
                                900             0          -900                  0              0          0
GGD-locaties
Totaal                        9.789           58         -1.828               357               0     8.376
bedragen x € 1.000
Jaarrekening 2019 GGD Hart voor Brabant                                                                      38
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>Overzicht reserves
Algemene reserve
  Algemene reserve
                        De GGD moet een financiële buffer hebben in de vorm van een algemene reserve om
Doel
                        plotselinge en niet voorzienbare financiële tegenvallers op te kunnen vangen.
Looptijd                Onbepaalde tijd
Bandbreedte             - een ondergrens van € 1,5 miljoen en een bovengrens van € 5,3 miljoen.
                        - de GGD toetst gedurende een begrotingsjaar de vastgestelde indexering
Criteria toevoegingen/   van de gemeentelijke bijdrage op basis van de actuele indexcijfers van de
onttrekkingen            gemeente Tilburg. Bij verschillen leidt dit tot een dotatie of onttrekking.
                        - andere dotaties/onttrekkingen op basis van aparte besluiten van het algemeen bestuur
Reserve vernieuwing bedrijfsprocessen
  Reserve vernieuwing bedrijfsprocessen
Doel                    Vernieuwing van de bedrijfsprocessen
Looptijd                2016-2021
Bandbreedte             n.v.t.
                        - als de algemene reserve boven de ondergrensnorm zit;
Criteria toevoegingen/ - voeding met eventuele incidentele positieve resultaten uit de
onttrekkingen             jaarrekeningen 2016-2021, maximaal € 0,5 miljoen per jaar;
                        - onttrekking in 2016-2021, op basis van een jaarlijks te updaten bestedingsplan.
Deze reserve is een instrument om ons bedrijfsmodel te vernieuwen, aansluitend op de speerpunten uit
de beleidsvisie: de klant centraal, verbinden met het veld en vernieuwen.
Hierbij willen we naar bedrijfsprocessen die:
•   dienstverlening op maat ondersteunen;
•   bijdragen aan lagere kosten;
•   de transparantie vergroten en de sturing versterken.
Om deze ambities te realiseren, investeren we vanuit onze reguliere exploitatie in de vernieuwingen van
deze processen. Ook financieren we via deze reserve de incidentele kosten voor onderzoek, ontwikkeling
en invoering van ICT-systemen. In lijn hiermee liepen in 2019 drie strategische programma’s.
Programma Multichannel klantbeleving
In dit programma brengen we stap voor stap verbeteringen aan voor een optimale klantbediening. In 2019
hebben we bijvoorbeeld verbeteringen op onze website doorgevoerd zodat klanten onze informatie beter
en eenvoudiger kunnen vinden. Zo hebben we gewerkt aan verschillende doelgroepgerichte website-
pagina’s, geven we online antwoorden op veel gestelde vragen en promoten we online het wijzigen van
afspraken. Ook hebben we onze ouderchat die we eind 2018 hebben geïntroduceerd, geoptimaliseerd en
gecontinueerd.
Programma Datagedreven publieke gezondheid
Binnen dit programma is in 2019 gewerkt aan het verder versterken van onze onderzoekstechnieken en
-mogelijkheden. Onze onderzoekers zijn getraind in nieuwe onderzoekstechnieken en we hebben flinke
stappen gezet in het ontwikkelen en vullen van een onderzoeksdatabase. Hierdoor is het beter mogelijk
geworden om gegevens (data) te combineren, ook met gegevens van andere partijen,
Jaarrekening 2019 GGD Hart voor Brabant                                                                        39
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>dit alles passend binnen de privacyregels. In 2020 gaat de GGD verder aan de slag met het slim com-
bineren van data om daarmee te komen tot nieuwe inzichten over gezondheid. Denk hierbij aan het
voorspellen van infectieziekten, zoals kinkhoest of mazelen. Hierbij adviseert de GGD themagericht en
proactief over gezondheidsthema’s. Ook gebruiken we deze inzichten om onze eigen dienstverlening
verder te kunnen verbeteren.
Programma Strategische verbinding
In 2019 zijn twee pilotprojecten binnen dit programma gestart. De eerste is een traject om te komen tot
gezamenlijke profilering van de 3 Brabantse GGD’en in de discussies rondom intensivering van veehou-
derij en landbouw. De Brabantse GGD’en hebben gezamenlijk cijfers aangeleverd aan de Tweede Kamer
ter onderbouwing van de debatten omtrent de regelingen rondom varkenshouderijen. De GGD’en
hebben ook een gezamenlijke ambitie opgesteld in de toon en uitgangspunten voor de profilering in de
thematiek rondom intensivering veehouderij en landbouw. Daarnaast is een project van start gegaan in
opdracht van Agrifood Capital, met als opdrachtgever wethouder Buijsse uit Boekel, om gezondheid als
domein te verduidelijken binnen het samenwerkingsverband Agrifood Capital en het vaststellen van de
specifieke opdracht voor de werkgroep Gezondheid en veehouderij binnen Agrifood Capital. Hiervoor
zijn interviews gehouden met delegaties van volksgezondheid en ruimtelijke ontwikkeling van drie ge-
meenten in ons werkgebied (Boekel, Uden en Sint Michielsgestel). Bovendien heeft een Masterstudent
Gezondheidswetenschappen onderzoek uitgevoerd naar co-creatie in de gezonde landbouw met alle
stakeholders. De uitkomsten van deze beide trajecten worden gebruikt in het vervolgproject met Agri-
food Capital ‘Positieve Gezondheid en leefomgeving: ontwikkeling werkmethode en monitoring-app’.
Op basis van een nieuwe planning van de uitvoering pasten we het bestedingsplan voor de reserve ver-
nieuwing bedrijfsprocessen op deze onderdelen aan. In onderstaande tabel staan de kosten vermeld die
we in 2019 ten laste van de reserve brachten alsmede de verwachte uitnutting in 2020:
                                                             Gerealiseerde uitnutting       Verwachte uitnutting
                                                                                  2019                     2020
Multichannel klantbeleving                                                         204                       209
Datagedreven publieke gezondheid                                                     72                      108
Strategisch verbinding                                                               12                       27
Invoering digitaal kinddossier                                                     100                         0
Totaal                                                                             388                      344
Reserve innovatieve projecten
  Reserve innovatieve projecten
Doel                          Financieren van innovatieve projecten.
Looptijd                      Onbepaalde tijd
Bandbreedte                   Maximaal € 400.000 (gelijk aan het budget van één begrotingsjaar)
                              - toevoeging van het restant aan middelen voor innovatieve projecten
                                in een begrotingsjaar;
Criteria toevoegingen/
                              - onttrekking ter financiering van projecten die het algemeen bestuur in een
onttrekkingen
                                begrotingsjaar aanwijst waarvan de totale kosten hoger zijn dan het
                                jaarlijkse budget van € 400.000.
Bij het vaststellen van de begroting 2016 maakte het algemeen bestuur ook een budget vrij voor innovatie-
ve projecten: gemeenten, partners en GGD kunnen sinds dat jaar voorstellen indienen voor projecten, die
het algemeen bestuur dan selecteert. Het jaarlijkse budget is € 400.000. Dit geld is alleen voor innovatieve
projecten: is er in een jaar een overschot, dan kan het algemeen bestuur dit aanwenden voor (nieuwe)
projecten in het volgende jaar. Hiervoor stelde hij in 2016 de reserve innovatieve projecten in.
Jaarrekening 2019 GGD Hart voor Brabant                                                                          40
</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre>Conform het besluit van het algemeen bestuur gaat € 58.000 aan niet toegekende middelen en door-
geschoven projecten naar deze reserve. Voor doorgeschoven projecten uit 2018 onttrokken we
€ 111.000.
Reserve huisvestingsvisie
  Reserve huisvestingsvisie
                             Financiering van de kosten voortvloeiend uit de uitwerking van de nieuwe GGD
Doel
                             huisvestingsvisie
Looptijd                     Onbepaalde tijd
Bandbreedte                  n.v.t.
                             - eenmalige dotatie uit de opbrengst van € 3,4 miljoen van het vroegere GGD-
Criteria toevoegingen/          gebouw aan de Sint Teunislaan in ’s-Hertogenbosch;
onttrekkingen                - beleggingsresulaten uit het garantieproduct;
                             - eenmalige dotatie van het resultaat 2018 € 357.000.
De incidentele kosten voor de realisatie van de vijf nieuwe regiovestigingen worden volledig gedekt uit
de bestemmingsreserve ‘huisvestingsvisie GGD’. Op basis van de huidige kennis, contracten en ramin-
gen wordt € 2,7 miljoen verwacht aan eenmalige kosten. Het gaat hier onder andere om kosten van:
•       zoekprocessen nieuwe locaties;
•       verhuizingen en oplevering bestaande gebouwen;
•       versnelde afschrijving inventaris Vogelstraat;
•       communicatie intern en extern;
•       kosten GGD projectmedewerkers;
•       frictiekosten (waaronder dubbele huurlasten en wijzigen inkoopovereenkomsten);
•       onvoorziene zaken en nazorg.
De reserve blijft in stand totdat we de realisatie van de vijf vestigingen volledig hebben afgerond. Op
basis van huidige inzichten bedraagt het restantsaldo eind 2020 circa € 3,3 miljoen.
Reserve dekking kapitaallasten
  Reserve dekking kapitaallasten
                             Bijdrage in de financiering van de afschrijvingskosten van bouwkundige
Doel
                             investeringen regionale GGD vestigingen.
Looptijd                     2021-2031
Bandbreedte                  n.v.t.
                             - toevoeging: eenmalige dotatie van het restantsaldo uit de reserve
Criteria toevoegingen/          Huisvestingsvisie na realisatie van 5 regionale GGD vestigingen.
onttrekkingen                - onttrekking: een 10-jarig gelijkblijvende onttrekking ten gunste van GGD
                                exploitatie.
Na afronding van het huisvestingsproject wordt de reserve dekking kapitaallasten ingesteld door het res-
tantsaldo van de reserve huisvestingsvisie te doteren aan deze reserve. Deze nieuwe bestemmingsreserve
wordt als instrument ingezet om een bijdrage te leveren aan de beoogde besparing op huisvestingskosten.
Met de jaarlijkse onttrekking gedurende 10 jaar uit deze reserve wordt ten gunste van de GGD exploitatie
een deel van de structurele lasten voortvloeiende uit investeringen in bouwkundige voorzieningen van
de 5 regionale GGD vestigingen afgedekt. De termijn van 10 jaar is in overeenstemming met het
afschrijvingsbeleid, waarin deze bouwkundige investeringen in 10 jaar worden afgeschreven.
Jaarrekening 2019 GGD Hart voor Brabant                                                                    41
</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>Het effect hiervan is dat jaarlijks vanuit deze reserve naar verwachting € 330.000 bijdrage gegenereerd
wordt als baten in de GGD exploitatie, gebaseerd op het verwachte restant saldo van € 3,3 miljoen van
de reserve huisvesting. Nadat alle vijf regionale GGD vestigingen zijn gerealiseerd kan pas de definitieve
balans opgemaakt worden en kan pas de werkelijke hoogte van de jaarlijkse bijdrage worden vastge-
steld.
Bij vaststelling van de huisvestingsvisie was de ambitie om bij de huisvesting een verlaging te realiseren
op de structurele kosten met € 500.000. Op basis van de huidige investeringsinzichten en ramingen is
de verwachting dat vanaf 2021 (inclusief de inzet van de reserve dekking kapitaallasten) een besparing
van € 450.000 per jaar gerealiseerd kan worden. De gestegen bouwkosten, de aantrekkende vastgoed-
markt met hogere huren en opwaartse aanpassing van het benodigde vierkante meters vloeropper-
vlakte hebben het besparingspotentieel onder druk gezet. Na afronding van de huisvestingprojecten
kunnen we de definitieve (besparings-)rekening opmaken.
Reserve onderhoud GGD-locaties
In 2016 hieven we de onderhoudsvoorzienig op en vervingen haar door een egalisatiereserve: de be-
stemmingsreserve onderhoud GGD-locaties. Het doel van deze reserve is het egaliseren van de lasten
voor groot gebruikersonderhoud. Het reguliere klein huidige onderhoud van de GGD locaties financie-
ren we nu al uit de reguliere exploitatie. Het meerjarige cyclus onderhoud (bijv. schilderwerk) financieren
we uit de reserve onderhoud GGD-locaties. In samenhang met onze investering in vijf nieuwe regionale
vestigingen gaan we onze onderhoudsplanning daarop aanpassen zodat we de jaarlijkse onderhouds-
kosten vanaf 2020 kunnen opvangen binnen de reguliere exploitatie. Hierdoor vervalt het doel van deze
egalisatiereserve, waarmee in lijn met onze Nota Reserves en voorzieningen deze reserve moet worden
opgeheven.
Daarom is de reserve onderhoud GGD-locaties in 2019 beëindigd waarbij het saldo van € 900.000 is
vrijgevallen ten gunste van het exploitatieresultaat 2019. Het opheffen van de reserve onderhoud
GGD-locaties gevoegd bij de reeds in de regulier exploitatiebegroting opgenomen jaarlijks budget voor
klein gebruikersonderhoud resulteert in een jaarlijks beschikbaar budget voor gebruikersonderhoud van
€ 250.000. Dit achten wij toereikend voor de instandhouding van de GGD locaties.
Voorzieningen
Het verloop van de voorzieningen in 2019 staat in dit overzicht:
                                           Boekwaarde     Toevoeging   Vrijval Aanwending        Boekwaarde
                                                31-12-17                                           31-12-2019
Mobiliteitsvoorziening personeel                    596          867      -103          -388              972
Harmonisering piket vergoedingsregeling               10           0         0            -10               0
Totaal                                              606          867      -103          -398              972
bedragen x € 1.000
Alle toevoegingen en vrijvallen van de voorzieningen liepen via de exploitatie.
Mobiliteitsvoorziening personeel
De GGD is een organisatie in verandering: we investeren in een moderne, flexibele GGD, die kostenef-
fectief werkt. Deze verandering leidt tot een wijziging van taken en een herstructurering binnen de
organisatie die hierop aansluit. Dat leidt tot interne en externe mobiliteit met enerzijds frictiekosten voor
boventalligheid en outplacement en anderzijds kosten voor werving en selectie en gerichte inzet van
interim expertise ter overbrugging in een transitieperiode. De financiële ruimte hiervoor komt uit
efficiency in de overhead en de primaire processen.
Jaarrekening 2019 GGD Hart voor Brabant                                                                       42
</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre>Hiermee in lijn voerden we bezuinigingen door op de interne advisering en ondersteuning en maakten
we individuele maatwerkafspraken met medewerkers. Voor de financiering van de hieruit voortvloeien-
de frictiekosten hebben we een mobiliteitsvoorziening1. Begin 2019 was de omvang van deze voorzie-
ning € 596.000 voor 21 medewerkers. In 2019 sloten we 16 mobiliteitstrajecten succesvol af en voegden
we 6 nieuwe trajecten toe. Aan het einde van het jaar was de hoogte van de voorziening € 971.000 voor
11 medewerkers.
Vlottende passiva
Onder de vlottende passiva zijn opgenomen:
                                                                     Boekwaarde 31-12-19            Boekwaarde 31-12-18
Netto-vlottende schulden met een rentetypische
                                                                                      5.667                            2.173
looptijd korter dan één jaar
Overlopende passiva                                                                    1.732                           5.110
Totaal                                                                                7.399                           7.283
bedragen x € 1.000
Netto-vlottende schulden
De specificatie van de netto-vlottende schulden met een rentetypische looptijd korter dan een jaar:
                                                                        Boekwaarde 31-12-19          Boekwaarde 31-12-18
Banksaldi                                                                                       0                        671
Rekening courant verhoudingen met niet financiële instellingen                                 971                       718
Crediteuren                                                                                 1.668                       784
Overige schulden                                                                           3.027                           0
Totaal                                                                                     5.667                       2.173
Het crediteurensaldo steeg sterk ten opzichte van 2018, met name door nog te betalen facturen voor de
werkzaamheden voor de herhuisvesting van de kantoorlocatie in ‘s-Hertogenbosch. De overige schul-
den heeft met name betrekking op af te dragen belastingen en sociale premies (€ 3,0 miljoen) welke in
voorgaande jaren werden weergegeven onder overlopende passiva.
Overlopende passiva
De specificatie van deze post:
                                                                        Boekwaarde 31-12-19          Boekwaarde 31-12-18
Verplichtingen die in het begrotingsjaar zijn opgebouwd
en die in een volgend begrotingsjaar tot betaling komen
                                                                                             1.521                    4.935
behalve jaarlijks terugkerende arbeidskostengerelateerde
verplichtingen van vergelijkbaar volume
Van Europese en Nederlandse overheidslichamen ontvangen
voorschotbedragen voor uitkeringen met een specifiek
                                                                                              202                        135
bestedingsdoel die dienen ter dekking van lasten van volgende
begrotingsjaren.
Overige vooruit ontvangen bedragen die ten bate van volgende
                                                                                                 9                        40
begrotingsjaren komen
Totaal                                                                                      1.732                      5.110
De verplichtingen betreffen vooral kosten over 2018 waarvan we de factuur in 2019 ontvangen
(€ 1,5 miljoen).
   Hiervoor maken we per medewerker een reële schatting van (1) de kans op succesvolle herplaatsing, (2) het maximale
 1	
   financiële risico en (3) de kosten voor o.a. externe begeleiding.
Jaarrekening 2019 GGD Hart voor Brabant                                                                                      43
</pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre>Conform het BBV tonen we hieronder per project het verloop van de van Europese en Nederlandse over-
heidslichamen ontvangen voorschotbedragen voor uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel.
                                             Saldo        Ontvangen     Vrijgevallen of terug            Saldo
                                         01-01-2019         bedragen              betalingen        31-12-2019
Project Centering Parenting                      23                   0                     -23               0
Pilot verwarde personen                          112                  0                    -112               0
Taal is gezond                                    17                  0                      -17              0
Jongeren op gezond gewicht                       33                   0                     -33               0
Jong Leren Eten Makelaar                           0                 50                     -33              17
Aanvullende Seksuele Gezondheid                    0             4.068                  -3.883              185
Totaal                                          185               4.118                  -4.101            202
bedragen x € 1.000
Niet uit de balans blijkende verplichtingen
De GGD heeft de volgende niet uit de balans blijkende financiële verplichtingen:
                                                  verplichting      verplichting   verplichting         Totaal
                                                        ≤ 1 jaar         1-5 jaar         ≥ 5 jaar
Huurverplichtingen                                        2.222             5.216             7.328     14.766
Wagenpark (full operational lease)                            62              167                 0         229
Huisvesting; projectondersteuning en ontwerp                 173               45                 0         219
Stichting Inkoopbureau West-Brabant                          173                0                 0         173
Verzekeringen                                                199                0                 0         199
Telefonie                                                     65                0                 0          65
Interim management                                            20                0                 0          20
Totaal                                                    2.915            5.428             7.328       15.671
bedragen x € 1.000
Jaarrekening 2019 GGD Hart voor Brabant                                                                         44
</pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 45 ======================================================================

<pre>                                          4. OVERZICHT VAN BATEN EN LASTEN
                                                                      Raming begrotingsjaar voor
                                                                                                       Raming begrotingsjaar na wijziging    Realisatie begrotingsjaar         Realisatie vorig begrotingsjaar
                                                                              wijziging
                                          Omschrijving                Baten      Lasten      Saldo         Baten      Lasten       Saldo    Baten      Lasten        Saldo       Baten      Lasten        Saldo
                                          Programma Publieke
                                                                      55.540    -42.438      13.102        51.429    -40.899      10.530    53.079     -43.495       9.584      53.474      -39.992      13.482
                                          gezondheid
                                          Overhead                     2.624     -16.336     -13.712        8.223    -20.202      -11.979    8.415      -19.617     -11.202      6.472      -20.564     -14.092
                                          Vennootschapsbelasting          0           0            0            0          0           0        0            0            0          0            0              0
                                          Saldo van baten en lasten   58.164    -58.774        -610       59.652      -61.101     -1.449    61.494      -63.112      -1.618     59.946      -60.556        -610
Jaarrekening 2019 GGD Hart voor Brabant
                                          "Toevoeging/onttrekking
                                          aan reserves:
                                                                        760        -150         610         1.449          0       1.449     1.828         -58       1.770        1.207       -240          967
                                          Programma Publieke
                                          gezondheid"
                                          Gerealiseerd resultaat      58.924    -58.924            0        61.101    -61.101          0    63.322     -63.170           152     61.153    -60.796          357
                                          bedragen x € 1.000
45
</pre>

====================================================================== Einde pagina 45 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 46 ======================================================================

<pre>5. T     OELICHTING OP HET OVERZICHT VAN
        BATEN EN LASTEN
De jaarrekening sluit met een positief resultaat van € 151.962. Hieronder staat de toelichting op de
baten en de lasten.
5.1 BATEN
De specificatie van de post baten:
                                                Realisatie      Raming begrotingsjaar  Raming begrotingsjaar
   Baten
                                          begrotingsjaar                 na wijziging         voor wijziging
Basispakket                                          37.348                    36.438                  36.412
Plustaken gemeenten                                   8.873                      7.905                  7.670
Plustaken en overige baten derden                     15.170                    15.309                14.082
Vrijval voorzieningen                                    103                         0                      0
Gerealiseerd resultaat                               61.494                    59.652                 58.164
bedragen x € 1.000
De totale baten stijgen met € 1,8 miljoen ten opzichte van de begroting na wijziging. De oorzaken
zijn vooral:
•	hogere omzet van basistaken van € 910.000, door een voordeel bij de baten voor het basispakket
   van € 914.000 uit het Rijksvaccinatieprogramma, door de Inhaalcampagne groepsvaccinatie
   meningokokken. In de eerste helft van 2019 hebben we de extra vaccinatiecampagne tegen
   meningokokken ACWY afgerond.
•	hogere omzet van plustaken aan gemeenten van € 968.000 waarvan de belangrijkste oorzaken zijn:
   o	verschuiving van omzet plustaken tussen gemeenten en derden leidt tot een voordeel in deze
      opbrengstcategorie van € 330.000;
   o	hogere omzet door niet begrote continuering GIDS (Gezond In De Stad) middelen, € 249.000;
   o hogere omzet van projecten kansrijke start en vroege voorschoolse educatie, € 152.000;
   o hogere omzet door meer inspecties kinderopvang dan begroot, € 130.000;
   o	hogere omzet vanuit de regionale plustaak Trainingscentrum welke niet waren voorzien in de
      begroting, € 120.000.
•	lagere omzet voor plustaken en overige baten van derden van per saldo € 169.000. Onderliggend zien
   we een hogere omzet voor plustaken derden die teniet wordt gedaan door een lagere bijdrage vanuit
   de Veiligheidsregio aan de GHOR2 Brabant-Noord3 die administratief via onze jaarrekening loopt:
   o	hogere subsidies die de GGD, als kashouder, doorbetaalde aan andere instellingen, € 231.000;
   o hogere omzet reizigersadviezen door met name meer reizigersvaccinaties, € 163.000;
   o	hogere opbrengst van € 163.000 van de andere deelnemers aan Het Servicecentrum (dat
      ondersteunende administratieve taken uitvoert), als bijdrage in de hogere kosten;
   o	diverse hogere opbrengsten binnen verschillende afdelingen zoals Technische Hygiënezorg en TBC,
      € 160.000;
   o hogere omzet forensische diensten en arrestantenzorg voor € 146.000;
   o	teniet gedaan door lagere opleidingssubsidies voor arts-opleiding in verband met landelijke
      wijzigingen in de financiering van de arts-opleiding Maatschappij en Gezondheid waardoor de
      ontvangen opleidingssubsidies zijn gedaald, € 313.000;
   o	lagere bijdrage vanuit de Veiligheidsregio Brabant-Noord vanwege de lagere lasten van de GHOR
      Brabant-Noord, € 741.000;
•	vrijval mobiliteitsvoorziening personeel door herplaatsingen van boventallige medewerkers, voordeel
   € 103.000 (incidenteel);
 2
    GHOR = Geneeskundige hulpverleningsorganisatie in de regio.
 3
    Zie de paragraaf Samenwerkingsverbanden in het jaarverslag.
Jaarrekening 2019 GGD Hart voor Brabant                                                                       46
</pre>

====================================================================== Einde pagina 46 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 47 ======================================================================

<pre>5.2 LASTEN
De specificatie van de post lasten:
  Lasten                                             Realisatie           Raming              Raming
                                                 begrotingsjaar    begrotingsjaar      begrotingsjaar
                                                                      na wijziging      voor wijziging
Personeelskosten                                         41.746             38.994               36.916
Overige personeelskosten                                   2.105               2.231              2.288
Kapitaalslasten                                              1.112            1.482                1.596
Huisvestingskosten                                         3.977               4.511              4.346
Overige bedrijfskosten                                    13.305             13.883              13.628
Dotatie voorzieningen                                        867                   0                   0
Gerealiseerd resultaat                                    63.112              61.101            58.774
bedragen x € 1.000
De totale lasten stijgen met € 2,0 miljoen ten opzichte van de begroting na wijziging. De oorzaken:
Personeelskosten
De personeelskosten zijn per saldo € 2,8 miljoen hoger dan begroot, door:
•	hogere kosten voor formatie voor de inzet bij extra plusprojecten en extra inzet ten behoeve van
    de inhaalcampagne meningokokken, € 840.000;
•   kosteneffect nieuwe CAO gemeentepersoneel, € 709.000;
•   inzet van interimmanagers en adviseurs € 694.000 (incidenteel);
•	extra inhuur van reguliere functies in verband met ziekteverzuim, continuïteit van dienstverlening
    en uitbreiding, gedempt door latere invulling van vacatureruimte op managementniveau,
    € 500.000 (waarvan € 200.000 incidenteel);
•   inzet van externe expertise € 476.000 (incidenteel);
•	deels teniet gedaan door lagere personeelskosten voor GHOR Brabant-Noord, € 480.000.
Overige personeelskosten
De overige personeelskosten zijn € 126.000 lager dan begroot door:
•	lagere kosten voor onder andere studiefaciliteiten € 280.000, grotendeels verband houdend met
    ook de lagere ontvangen opleidingssubsidies voor arts-opleiding die hiervoor zijn vermeld;
•   deels teniet gedaan door hogere kosten voor werving en selectie, € 177.000 (incidenteel).
Kapitaalslasten
Ten opzichte van de begroting zijn de kapitaalslasten € 370.000 lager door met name het uitstellen
van investeringen voor huisvesting.
Huisvestingskosten
De huisvestingskosten zijn € 534.000 lager dan begroot door:
•   lagere huur gebouwen € 282.000;
•   lagere huisvestingskosten GHOR Brabant-Noord € 130.000;
•	lagere huisvestingkosten door het onderhoud aan onze panden te minimaliseren in verband met
    de toekomstige realisatie van de nieuwe regiokantoren, € 121.000.
Jaarrekening 2019 GGD Hart voor Brabant                                                                  47
</pre>

====================================================================== Einde pagina 47 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 48 ======================================================================

<pre>Overige bedrijfskosten
De bedrijfskosten zijn per saldo € 578.000 lager dan begroot door:
•	lagere kosten voor laboratoriumtesten voor Seksuele Gezondheid door zowel lagere kosten door
    aanbesteding als een lagere jaarproductie als gevolg van capaciteitsproblemen in het soa-
    spreekuur in het voorjaar van 2019, € 300.000;
•	verschuiving van overige bedrijfskosten naar personeelskosten voor inhuur externe expertise, €
    185.000;
•   diverse kleine overige afwijkingen, € 93.000.
Dotatie voorzieningen
Dit is de dotatie aan de mobiliteitsvoorziening personeel van € 867.000 (incidenteel). Een toelichting
staat in paragraaf 3.2.
5.3 TOEVOEGING/ONTTREKKING AAN RESERVES
In onderstaand overzicht is een specificatie opgenomen van de toevoegingen en onttrekkingen van
de bestemmingsreserves. Een uitgebreide toelichting kunt u terugvinden in hoofdstuk 3 onder het
kopje eigen vermogen.
                                                                       Toevoeging          Onttrekking
Reserve huisvestingsvisie                                                           0               -429
Reserve vernieuwing bedrijfsprocessen                                               0               -388
Reserve innovatieve projecten                                                      58                 -111
Reserve onderhoud GGD-locaties                                                      0               -900
Totaal                                                                             58             -1.828
5.4 INCIDENTELE BATEN EN LASTEN
Alle baten en lasten zijn structureel tenzij we aangeven dat ze incidenteel zijn. Structurele
wijzigingen verwerkten we zoveel als mogelijk in de begroting 2020.
                                                                             Baten              Lasten
Mutaties in reserves                                                           1.828                  -58
Incidentele lasten gedekt uit reserve huisvestingvisie                                              -429
Incidentele lasten gedekt uit reserve vernieuwing bedrijfsprocessen                                 -388
Incidentele lasten gedekt uit reserve innovatieve projecten                        58                 -111
Inzet interimmanager en adviseurs                                                                   -694
Extra inhuur reguliere functies als gevolg van ziekteverzuim,
                                                                                                    -200
continuïteit van dienstverlening en uitbreiding
Inzet externe expertise                                                                             -476
Kosten werving en selectie                                                                           -177
Mobiliteitsvoorziening                                                            103               -867
Desinvesteringen                                                                                      -35
Totaal                                                                         1.989             -3.436
bedragen x € 1.000
5.5 RECHTMATIGHEID
De directeur informeert het dagelijks bestuur bij kostenoverschrijdingen via de bestuursrapportage.
Daarnaast informeren we bij significante afwijkingen het algemeen bestuur tussentijds. Alle
kostenoverschrijdingen in 2019 passen binnen het beleid en zijn gedekt uit gerelateerde
opbrengsten. In bijlage 1 is een toelichting opgenomen op de begrotingsrechtmatigheid van de
lasten 2019.
Jaarrekening 2019 GGD Hart voor Brabant                                                                    48
</pre>

====================================================================== Einde pagina 48 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 49 ======================================================================

<pre>Rechtmatigheid van inkopen
Een aantal uitgaven in 2019 (en eerdere jaren) was hoger dan de Europese drempelwaarde, te weten
€ 944.414. Op basis van het voorwaardencriterium is daarom sprake van een onrechtmatigheid.
Wij hebben een aantal mitigerende maatregelen genomen, die ervoor moeten zorgen dat de mate
waarin onze inkopen voldoen aan de eisen van rechtmatigheid, vanaf 2020 aansluit bij de daarvoor
gestelde norm. Zo zijn er verschillende aanbestedingen gestart of afgerond (o.a. mobiliteitsdiensten,
accountantsdienstverlening, lab-testen, medische verbruiksartikelen) en zijn er aanvullende
mitigerende maatregelen genomen.
Het ontbreken van een goedkeurende verklaring over de rechtmatigheid heeft geen invloed
op de getrouwheid van deze jaarrekening en heeft ook geen invloed op de controleverklaring
van de deelnemende gemeenten omdat een gemeenschappelijke regeling een zelfstandige
verantwoordingsplicht heeft.
5.6 GEBEURTENIS NA BALANSDATUM
De uitbraak van het Coronavirus heeft geen gevolgen voor de financiën van 2019. Wel voorzien
wij een materiële impact op de financiën in 2020. Hoewel de omvang daarvan nog onzeker is,
behandelen wij de gevolgen van het coronavirus in de jaarrekening 2019 als een gebeurtenis
na balansdatum. De effecten van de uitbraak van het Coronavirus in 2020 voor onze reguliere
werkzaamheden en voor onze financiën zijn nog niet te overzien op het moment van schrijven.
Drie dingen weten we wel al zeker. Ten eerste lopen we op dit moment achterstanden op in onze
reguliere dienstverlening, omdat veel van onze medisch opgeleide medewerkers worden ingezet
voor de beheersing en bestrijding van het Coronavirus. Dit zal tevens invloed hebben op de in de
begroting geschetste ontwikkelambitie voor 2020. Over iedere afschalingsmaatregel die wij troffen,
hebben we het algemeen bestuur geïnformeerd. De effecten en gevolgen van de maatregelen in
termen van achterstanden en mogelijke inhaalwerkzaamheden, worden in kaart gebracht als de
crisis beslecht is.
Door de uitbraak van het virus worden we in de tweede plaats geconfronteerd met extra
onvoorziene kosten. We focussen ons nu op onze opdracht. De financiële afwikkeling volgt als
de crisis is beslecht. Tenzij er op een later moment door het Rijk fondsen ter beschikking worden
gesteld, zullen de kosten ten laste komen van onze algemene reserve die bedoeld is om onvoorziene
kosten op te vangen. De hoogte van onze algemene reserve is afdoende om financieel niet in de
problemen te komen.
Wij houden bij welke extra kosten wij maken die specifiek verband houden met de beheersing en
bestrijding van het Coronavirus.
Effecten van de coronacrisis die zich nu al voordoen:
•	Verhogen van inzet en paraatheid: zeer grootschalige opschaling met tevens het instellen van
    avond-, nacht- en weekenddiensten;
•	Hoger ziekteverzuim: meer overwerk door eigen personeel en inzet van uitzendkrachten;
•	Hoog verbruik van persoonlijke beschermingsmiddelen: extra kosten van gebruik;
•	Lagere verwachte jaaropbrengsten van reizigersadvisering en reizigersvaccinaties (plustaak
    derden) als gevolg van mondiale vliegbeperkingen.
Jaarrekening 2019 GGD Hart voor Brabant                                                               49
</pre>

====================================================================== Einde pagina 49 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 50 ======================================================================

<pre>Mogelijke effecten in de nabije toekomst:
•	Door afschalen en tijdelijk staken van een aantal taken uit onze reguliere dienstverlening is er een
    gerede kans dat de opgelopen achterstanden niet meer volledig goedgemaakt kunnen worden
    in de rest van het jaar, waardoor er druk ontstaat op een deel van de baten uit plustaken;
•	Fysieke en geestelijke overbelasting van onze medewerkers: kosten voor psychische
    ondersteuning personeel en vervangingskosten bij uitval.
Tot slot, de GGD heeft een in de wet verankerde rol in crises met een volksgezondheidscomponent.
Wij zullen de manier waarop wij die rol in deze crisis hebben vervuld goed evalueren. De lessen die
we daaruit trekken gebruiken we voor de verdere ontwikkeling van die rol.
De ontwikkelingen rondom deze drie zaken houden we nauwlettend in de gaten. Bovendien leggen
wij hierover verantwoording af in het jaarverslag en de jaarrekening over 2020, en waar nodig ook op
andere manieren.
Jaarrekening 2019 GGD Hart voor Brabant                                                                  50
</pre>

====================================================================== Einde pagina 50 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 51 ======================================================================

<pre>6. WET NORMERING TOPINKOMENS
De wet normering topinkomens (WNT) is van toepassing op de GGD. Het toepasselijke
bezoldigingsmaximum is in 2019 €194.000 (algemeen bezoldigingsmaximum). De GGD betaalde in
2019 geen bezoldigingen of uitkeringen boven de WNT-normen.
  Bedragen in €                                                             Karin van Esch
Functiegegevens                                                             Directeur
In dienst vanaf (datum begin functievervulling)                             1 september 2014
Aanvang en einde functievervulling in 2019                                  01/01 – 31/12
Omvang dienstverband (als deeltijdfactor in fte)                            1,0
Dienstbetrekking?                                                           ja
Bezoldiging
Beloning plus belastbare onkostenvergoedingen                               140.401
Beloningen betaalbaar op termijn                                            20.409
Subtotaal                                                                   160.810
Individueel toepasselijke bezoldigingsmaximum                               194.000
-/- Onverschuldigd betaald bedrag en nog niet terugontvangen bedrag         n.v.t.
Totale bezoldiging 2019                                                     160.810
Reden waarom de overschrijding al dan niet is toegestaan                    n.v.t.
Gegevens 2018
Aanvang en einde functievervulling in 2018                                  01/01 – 31/12
Omvang dienstverband (als deeltijdfactor in fte)                            1,0
Dienstbetrekking?                                                           ja
Beloning plus belastbare onkostenvergoedingen                               134.327
Beloningen betaalbaar op termijn                                            18.681
Subtotaal                                                                   153.008
Individueel toepasselijke bezoldigingsmaximum                               189.000
Totale bezoldiging 2018                                                     153.008
Jaarrekening 2019 GGD Hart voor Brabant                                                      51
</pre>

====================================================================== Einde pagina 51 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 52 ======================================================================

<pre>Naast de hierboven vermelde topfunctionarissen zijn er geen overige functionarissen met een
dienstbetrekking die in 2019 een bezoldiging boven het individueel toepasselijke drempelbedrag
hebben ontvangen. De samenstelling van het bestuur in 2019:
  Naam topfunctionaris (onbezoldigd)  Functie                              Gemeente
R. Compagne                          Dagelijks bestuur/ Algemeen bestuur*  Meijerijstad
M. Hendrickx                         Dagelijks bestuur/ Algemeen bestuur   Tilburg
W. Hillenaar                         Dagelijks bestuur/ Algemeen bestuur   Cuijk
U. Kâhya                             Dagelijks bestuur/ Algemeen bestuur   's-Hertogenbosch
T. van Kessel                        Dagelijks bestuur/ Algemeen bestuur   Oss
P. van Steen                         Dagelijks bestuur/ Algemeen bestuur   Heusden
H. Willems                           Dagelijks bestuur/ Algemeen bestuur   Boekel
E. Witlox                            Dagelijks bestuur/ Algemeen bestuur** Meijerijstad
M. Böhmer                            Algemeen bestuur                      Landerd
J. Brekelmans                        Algemeen bestuur*                     Loon op Zand
E. van Daal                          Algemeen bestuur                      Mill en Sint Hubert
R. Dols                              Algemeen bestuur*                     Tilburg
H. Driessen                          Algemeen bestuur*/**                  Sint Anthonis
G. van Heeswijk                      Algemeen bestuur                      Uden
S. Heijboer                          Algemeen bestuur                      Vught
W. Hendriks-van Haren                Algemeen bestuur                      Boxmeer
M. Immink-Hoppenbrouwers             Algemeen bestuur                      Goirle
R. Jansen                            Algemeen bestuur*/**                  Dongen
R. Joosten                           Algemeen bestuur                      Grave
P. Lepolder                          Algemeen bestuur*                     Dongen
M. Lestrade                          Algemeen bestuur                      Boxtel
W. Ligtenberg                        Algemeen bestuur**                    Loon op Zand
R. van Moorselaar                    Algemeen bestuur                      Bernheze
D. Odabasi-Seker                     Algemeen bestuur                      Waalwijk
G. Overmans                          Algemeen bestuur                      Hilvarenbeek
R. Poel                              Algemeen bestuur*                     Sint Anthonis
P. Raaijmakers                       Algemeen bestuur                      Sint-Michielsgestel
J. Raemaekers                        Algemeen bestuur**                    Sint Anthonis
E. de Ridder                         Algemeen bestuur**                    Tilburg
M. Roozendaal                        Algemeen bestuur*/**                  Meijerijstad
S. Vatta                             Algemeen bestuur*                     Oisterwijk
A. Verschuren                        Algemeen bestuur                      Haaren
R. Vullings                          Algemeen bestuur**                    Dongen
A. Zwarts                            Algemeen bestuur                      Gilze en Rijen
A. van der Zijden                    Directeur***                          niet van toepassing
* primo 2019 nog geen bestuurslid
** ultimo 2019 geen bestuurslid meer
*** verloning via GGD West Brabant
Jaarrekening 2019 GGD Hart voor Brabant                                                        52
</pre>

====================================================================== Einde pagina 52 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 53 ======================================================================

<pre>7. RESULTAATBESTEMMING
De jaarrekening 2019 sluit met een positief resultaat van € 151.962. Conform bestaand beleid wordt
het resultaat toegevoegd aan de algemene reserve zolang deze reserve niet boven of beneden de
afgesproken bandbreedte komt.
De algemene reserve bedraagt per 31 december 2019 € 2,3 miljoen, de ondergrens van de algemene
reserve is € 1,5 miljoen. In 2020 zal € 0,5 miljoen worden onttrokken uit de algemene reserve als
gevolg van het definitieve cao-akkoord voor gemeentepersoneel. Deze ongedekte meerkosten
worden conform bestaand beleid ten laste van de algemene reserve gebracht en leiden niet tot
een aangepaste inwonerbijdrage 2020. Deze begrotingswijziging is vastgesteld door het Algemeen
Bestuur in haar vergadering van 21 november 2019. Na onttrekking in 2020 van deze € 0,5 miljoen
bedraagt de algemene reserve € 1,8 miljoen en nadert deze de ondergrens van € 1,5 miljoen.
Om voldoende financiële buffer te behouden voor plotselinge en niet voorzienbare financiële
tegenvallers vloeit het resultaat daarom terug naar de algemene reserves.
Jaarrekening 2019 GGD Hart voor Brabant                                                            53
</pre>

====================================================================== Einde pagina 53 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 54 ======================================================================

<pre>BIJLAGEN</pre>

====================================================================== Einde pagina 54 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 55 ======================================================================

<pre>BIJLAGE 1: BEGROTINGSRECHTMATIGHEID 2019
Uitgangspunten
Bij de jaarrekening vindt een analyse van de verschillen ten opzichte van de begroting plaats,
conform artikel 28 van het BBV. Bij de analyse moet in ieder geval aan de volgende elementen
aandacht worden besteed:
•   oorzaak van de afwijking;
•   de relatie van de prestaties;
•   de passendheid in het beleid;
•   de dekking vanuit andere programma’s (alternatieve dekking);
•   mogelijke eerdere informatievoorziening over de afwijking aan de raad.
Voor het bepalen van de begrotingsrechtmatigheid kunnen de volgende “soorten”
begrotingsafwijkingen worden onderkend:
    Onrechtmatig maar telt niet mee voor het oordeel      Onrechtmatig en telt mee voor het oordeel
1.  Kostenoverschrijdingen die geheel of               5. Kostenoverschrijdingen inzake activiteiten
    grotendeels worden gecompenseerd door                 die niet passen binnen het bestaande beleid
    direct gerelateerde opbrengsten,                      en waarvoor men tegen beter weten in geen
    bijvoorbeeld via subsidies of                         voorstel tot begrotingsaanpassing heeft
    kostendekkende omzet                                  ingediend
2. Kostenoverschrijdingen bij open einde               6. Kostenoverschrijdingen die passen binnen
    (subsidie)regelingen. Vaak blijkt vanwege dit         het bestaande beleid, maar waarbij de
    open karakter in het kader van het opmaken            accountant ondubbelzinnig vaststelt dat die
    van de jaarrekening een (niet eerder                  ten onrechte niet tijdig zijn gesignaleerd.
    geconstateerde) overschrijding.                       Bijvoorbeeld: de verwachte
                                                          kostenoverschrijding op jaarbasis was via
3. Kostenoverschrijdingen inzake activiteiten             tussentijdse informatie al wel bekend, maar
    welke achteraf als onrechtmatig moeten                men heeft geen voorstel tot
    worden beschouwd omdat dit bijvoorbeeld               begrotingsaanpassing ingediend en dit is in
    bij nader onderzoek van de                            strijd met de budgetregels zoals afgesproken
    subsidieverstrekker, Belastingdienst of een           met het algemeen bestuur.
    toezichthouder blijkt (bijvoorbeeld een
    belastingnaheffing).                               7. Kostenoverschrijdingen die worden
    Geconstateerd tijdens verantwoordingsjaar             gecompenseerd door extra inkomsten die
    Geconstateerd na verantwoordingsjaar                  niet direct gerelateerd zijn. Over de
                                                          aanwending van deze extra inkomsten heeft
4. Kostenoverschrijdingen op activeerbare                 het algemeen bestuur nog geen besluiten
    activiteiten (investeringen) waarvan de               genomen.
    gevolgen voornamelijk zichtbaar worden via
    hogere afschrijving- en financieringslasten in
    het jaar zelf of pas in de volgende jaren.
    -jaar van investeren;
    -afschrijving- en financieringslasten in latere
    jaren.
Jaarstukken 2019 GGD Hart voor Brabant                                                                 55
</pre>

====================================================================== Einde pagina 55 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 56 ======================================================================

<pre>Resultaat begrotingsrechtmatigheid 2019
De overschrijdingen in de jaarrekening 2019 zijn beoordeeld op rechtmatigheid. Alleen de lastenkant
is in de toets betrokken. Van elke overschrijding wordt aangegeven op welke wijze deze past binnen
de vastgestelde normen.
 Nadeel     Toelichting                            Oordeel m.b.t. begrotingsrechtmatigheid
                                                   (V = onrechtmatig maar telt niet mee voor het oordeel)
                                                   (X = onrechtmatig, en telt wel mee voor het oordeel)
 867       Toevoeging mobiliteitsvoorziening          V  2. Kostenoverschrijding bij open einde regeling
 840       Hogere personeelslasten als gevolg van     V  1. Kostenoverschrijding gecompenseerd door direct
           additionele plustaken en extra inzet          gerelateerde opbrengsten
           ten behoeve van de inhaalcampagne
           meningokokken.
 709       Hogere personeelslasten als gevolg van     V  1. Kostenoverschrijding, tijdig gemeld in
           nieuwe CAO gemeentepersoneel.                 bestuursrapportage 2019 en gecompenseerd door
                                                         direct gerelateerde opbrengsten.
200        Hogere personeelslasten als gevolg van     V  1. Kostenoverschrijding, tijdig gemeld in
           extra inhuur van reguliere functies in        bestuursrapportage 2019 en gecompenseerd door
           verband met ziekteverzuim, continuïteit       direct gerelateerde opbrengsten.
           van dienstverlening en uitbreiding.
bedragen x € 1.000
Jaarstukken 2019 GGD Hart voor Brabant                                                                     56
</pre>

====================================================================== Einde pagina 56 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 57 ======================================================================

<pre>                                                                                                         Begroting 2019                        Realisatie 2019
                                                                                                Baten            Lasten    Saldo     Baten             Lasten     Saldo
                                         0.3    Beheer overige gebouwen en gronden                 115              -115        0       142                -62        80
                                         0.4    Overhead                                         2.624           -16.336   -13.712    8.415            -20.647    -12.231
                                         0.10   Mutaties reserves                                 760              -150       610     1.828                -58      1.770
                                         0.11   Resultaat van de rekening van baten en lasten       0                 0         0       152                  0       152
                                         0      Bestuur en ondersteuning                         3.499           -16.601   -13.102   10.537            -20.767    -10.229
                                         1.1    Crisisbeheersing en brandweer                    2.389           -2.067       322     1.676              -1.518      158
                                         1.2    Openbare orde en veiligheid                        191              -191        0      239                -186        53
                                         1      Veiligheid                                       2.580           -2.258       322      1.915            -1.704        211
                                         6.1    Samenkracht en burgerparticipatie                1.568            -1.033      535     1.808              -1.527      281
                                         6      Sociaal domein                                   1.568            -1.033      535     1.808              -1.527      281
Jaarstukken 2019 GGD Hart voor Brabant
                                         7.1    Volksgezondheid                                 51.277          -39.032    12.245    49.062             -39.172    9.889
                                         7      Volksgezondheid en milieu                       51.277          -39.032    12.245    49.062             -39.172    9.889
                                                Totaal                                          58.924          -58.924         0    63.322            -63.170       152
                                         bedragen x € 1.000
                                                                                                                                                                            BIJLAGE 2: TAAKVELDEN
57
</pre>

====================================================================== Einde pagina 57 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 58 ======================================================================

<pre>                                                                   SiSa bijlage verantwoordingsinformatie 2019 op grond van artikel 3 van de Regeling informatieverstrekking sisa - d.d. 16 januari 2020
                                         VWS   H3   Seksualiteitscoördinatie- en            Aantal consulten (jaar T)    Aantal gevonden            Aantal SOA-onderzoeken     Besteding (jaar T)         Stand Egalisatiereserve
                                                    hulpverlening + aanvullende curatieve   seksualiteitshulpverlening   SOA's (jaar T) in het      (jaar T) in het                                       per 31 december (jaar T)
                                                    SOA bestrijding                         in het verzorgingsgebied.    verzorgingsgebied          verzorgingsgebied
                                                    Subsidieregeling publieke gezondheid
                                                    Gemeenten
                                                                                            Aard controle D1             Aard controle D1           Aard controle D1           Aard controle R            Aard controle R
                                                                                            Indicatornummer: H3 / 01     Indicatornummer: H3 / 02   Indicatornummer: H3 / 03   Indicatornummer: H3 / 04   Indicatornummer: H3 / 05
                                                                                            13.969                       2.859                      13.969                     € 4.010.118                € 184.780
                                         VWS   H5   Subsidieregeling Prep                   Aantal intakeconsulten       Aantal vervolgconsulten    Aantal geïnde eigen
                                                                                                                                                    bijdragen van de
Jaarstukken 2019 GGD Hart voor Brabant
                                                                                                                                                    gebruiker van € 7,50 per
                                                                                                                                                    dertig pillen
                                                                                            Aard controle R              Aard controle R            Aard controle R
                                                                                            Indicatornummer: H5 / 01     Indicatornummer: H5 / 02   Indicatornummer: H5 / 03
                                                                                            169                          394                        646
                                         LNV   L1   Jong Leren Eten-uitkeringen             Besteding (jaar T)
                                                                                            Aard controle R
                                                                                            Indicatornummer: L1 / 01
                                                                                            € 56.072
                                                                                                                                                                                                                                     BIJLAGE 3: SINGLE INFORMATION SINGLE AUDIT
58
</pre>

====================================================================== Einde pagina 58 =================================================================

<br><br>