<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>                                   Postbus 75
                                   5000 AB Tilburg
                                   013 – 206 01 00
                                   info@omwb.nl
                                   http://www.omwb.nl
Voorlopige Jaarstukken 2019
Datum:     27 maart 2020
Géén accountantscontrole toegepast
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Jaarstukken 2019 voorlopig Pagina 2 van 46</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Inhoudsopgave
1.         Voorwoord ............................................................................................................. 4
1.1           Directieverslag ................................................................................................... 5
1.2           Besluit tot vaststelling van de jaarstukken .......................................................... 7
2.         Jaarverslag ............................................................................................................ 8
2.1           Programmaverantwoording ................................................................................ 8
2.1.1.        Programmadeel 1: Vergunningverlening, toezicht en handhaving (basistaken).. 8
2.1.2.        Programmadeel 2: Adviezen en projecten ....................................................... 13
2.1.3         Programmadeel 3: Collectieve taken ............................................................... 14
2.1.4.        Programmadeel 4: Overige exploitatielasten en –baten ................................... 14
2.1.5.        Samenwerking van drie Brabantse Omgevingsdiensten .................................. 15
2.2           Paragrafen ....................................................................................................... 15
2.2.1.        Weerstandsvermogen en risicobeheersing ...................................................... 15
2.2.2         Financiering ..................................................................................................... 18
2.2.3         Bedrijfsvoering - plannen en resultaten ............................................................ 19
3.         Jaarrekening ........................................................................................................ 25
3.1           Balans ultimo boekjaar..................................................................................... 26
3.2           Het overzicht van baten en lasten .................................................................... 28
3.3           Toelichtingen ................................................................................................... 31
3.3.1         Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling ......................................... 31
3.3.2         Toelichting op de balans per 31 december 2019.............................................. 33
3.3.3         Toelichting op het overzicht van baten en lasten 2019 ..................................... 39
3.3.4         Kengetallen...................................................................................................... 42
3.3.5         Toelichting op de baten.................................................................................... 42
3.4           Overzicht baten en lasten per taakveld 2019 ................................................... 43
3.5           Publicatieverplichting op grond van de WNT.................................................... 43
4.         Toelichting op de controleverklaring..................................................................... 46
Jaarstukken 2019 voorlopig                                                                                   Pagina 3 van 46
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>1. Voorwoord
Voor u liggen de jaarstukken 2019 van de Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant (hierna
OMWB). De jaarstukken vormen het sluitstuk van de planning- en controlcyclus en bestaan uit de
volgende onderdelen:
1.    een algemeen deel met daarin het directieverslag dat de ontwikkelingen op hoofdlijnen
      beschrijft;
2.    het jaarverslag 2019, bestaande uit de programmaverantwoording en de paragrafen;
3.    de jaarrekening 2019, bestaande uit de balans, het overzicht van baten en lasten over het
      boekjaar en de toelichtingen.
a) Het resultaat 2019
Het voordelige resultaat 2019 is € 699.000.
Bestemming resultaat
Bij de vaststelling van de jaarrekening 2019 wordt aan het algemeen bestuur een voorstel
gedaan voor de bestemming van het resultaat.
b) Toelichting op het resultaat 2019
Het jaarrekeningresultaat 2019 laat een positief resultaat zien van € 699.000. Zoals reeds in de
bestuursrapportage van 18 september 2019 gemeld, werd op bijzondere projecten naar
verwachting een bedrag van ongeveer € 600.000 overgehouden. Na afsluiting van het boekjaar
2019 blijken deze bijzondere projecten inderdaad te hebben geleid tot het positieve resultaat van
2019.
Hieronder treft u de toelichting van het jaarrekeningresultaat 2019 aan ten opzichte van de
begroting 2019 na wijzigingen. De belangrijkste oorzaken voor het positieve resultaat worden
hieronder vermeld:
Specifieke budgetten (€ 700.000 voordelig)
Arbeidsmarktproblematiek (€ 250.000 voordelig)
Zoals vermeld in de tweede bestuursrapportage is een budget van € 700.000 beschikbaar gesteld
in het kader van de arbeidsmarktproblematiek; het blijkt in de praktijk lastig om medewerkers te
werven voor de uitvoering van de werkprogramma’s. Er is € 100.000 beschikbaar gesteld voor
arbeidsmarktcommunicatie en € 600.000 voor kosten die samenhangen met het inwerken van
nieuwe medewerkers. Het budget is zoals verwacht en reeds aangekondigd per jaareinde 2019
niet volledig benut. Een bedrag van € 250.000 zal doorschuiven naar 2020.
SPEER - ICT-budgetten (€ 150.000 voordelig)
In juli 2019 is door het bestuur een aanvullend bedrag beschikbaar gesteld van € 800.000 voor
ICT. Dit bedrag bestaat uit een overheveling van € 500.000 voor project SPEER uit 2018 en een
budget van € 300.000 voor data-ontwikkeling. Aangezien deze budgetten een zekere
bandbreedte kennen (afhankelijk van tijd en uitvoering van de verschillende projecten), is reeds
bij de tweede bestuursrapportage de verwachting uitgesproken dat een deel van de budgetten
naar 2020 doorlopen. Voor 2019 betekent dit een positief resultaat van € 150.000.
Onvoorzien (€ 150.000 voordelig)
Het bedrag dat is gereserveerd voor onvoorziene kosten is in 2019 niet aangesproken. Dit budget
maakt onderdeel uit van het jaarrekeningresultaat 2019.
Overige (€ 150.000 voordelig)
Dit bestaat uit diverse kleinere voor- en nadelen.
Jaarstukken 2019 voorlopig                                                        Pagina 4 van 46
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>1.1      Directieverslag
De Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant sluit het boekjaar 2019 met een positief financieel
resultaat. Net als in 2018 geldt voor 2019 dat dit in de lijn is met de begroting en de uitgebrachte
bestuursrapportages. Ook in financieel opzicht wil de OMWB een betrouwbare en voorspelbare
dienst zijn.
Als OMWB kijken we terug op een bijzonder jaar.
Ondanks de krapte op de arbeidsmarkt is het ons gelukt om de 28 werkprogramma’s voor een
heel belangrijk deel te realiseren. Dit vooral dankzij de gemotiveerde inzet van alle OMWB-ers.
Ook in een ander opzicht kijken we terug op een bijzonder jaar. Eind mei 2019 deed de Raad van
State een verstrekkende juridische uitspraak over de aanpak van stikstof in Nederland. Het stof
daarover is nog niet neergedaald, integendeel zelfs. We zijn in bestuurlijk Nederland op zoek naar
het vinden van een nieuw evenwicht tussen economie en ecologie. In ons werk zijn we daarmee
intensief geconfronteerd in 2019.
In het jaar 2019 hebben we ons als Omgevingsdiensten in de provincie Brabant voorbereid op de
inspanningen die nodig zijn om tot een zorgvuldige veehouderij te komen. Samen met de
provincie hebben we als diensten een maatregelenpakket opgesteld dat het mogelijk moet maken
om op kwalitatief verantwoorde wijze onze functies en taken in de komende jaren tot uitvoering
te brengen.
Stikstof, PFAS, zeer zorgwekkende stoffen, het zijn thema’s die zowel veel kennis als
vaardigheden van onze dienst vragen. Het is ons een eer om onze deelnemers en opdrachtgevers
hieromtrent zo goed mogelijk te adviseren, ondersteunen en begeleiden. De OMWB wil een dienst
bij de tijd zijn. Proactief handelen en in de uitvoering scherp aan de wind zeilen.
In het jaar 2019 hebben wij binnen onze organisatie een aantal veranderingen doorgevoerd.
Waaronder het oprichten van een team programmeren, plannen en realisatie (PPR), waardoor het
gehele logistieke proces efficiënter en effectiever verloopt. Van intake, productie en facturatie.
Dat proces wordt ondersteund door de totale vernieuwing van onze digitale huishouding, die in
2019 deels is gerealiseerd en in 2020 zal worden vervolmaakt. Ja, ook in dit opzicht willen wij bij
de tijd zijn.
Dit jaarverslag en deze jaarrekening zijn bewust compact opgesteld. Voor de leesbaarheid en
duidelijkheid. Achter de cijfers gaan feiten en verhalen schuil. Wij vertellen er graag over, omdat
wij trots zijn op ons werk en onze inspanningen.
Want één ding is helder, de OMWB is een dienst van toegewijde medewerkers, die alert zijn waar
het gaat om de belangen van milieu en duurzaamheid. Niet alleen toegewijd, maar ook met
verstand van zaken en passie voor het vak.
In 2019 hebben wij ondanks de krapte op de arbeidsmarkt kans gezien nieuwe, vooral jeugdige
medewerkers aan te trekken. De verjonging is daarmee ingezet. Samen met de senioren werken
onze junioren met hart en ziel aan de thema’s die voor de kwaliteit van leven en werken in onze
regio van belang zijn.
De samenwerking met de deelnemers en opdrachtgevers was in 2019 plezierig en constructief.
Gebaseerd op wederzijds vertrouwen. De basis voor samenwerking en succes. Dank aan onze
opdrachtgevers!
In dit jaarverslag geven wij op hoofdlijnen aan wat is bereikt. Naast dit jaarverslag
verantwoorden wij ons aan onze deelnemers ook via de werkprogramma’s en vooral de
termijnrapportages. Gezamenlijk vormen deze documenten de basis voor het geven van inzicht
en verantwoording. Omdat wij graag nakomen wat wij beloven en zeggen.
Jaarstukken 2019 voorlopig                                                          Pagina 5 van 46
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Dat naast de inhoudelijke prestaties ook gesproken kan worden van een gezonde financiële
ontwikkeling van de dienst stemt ons tot voldoening. Samen met onze opdrachtgevers willen wij
beide, inhoud en geld, in de huidige lijn continueren.
Nico van Mourik
Algemeen Directeur Omgevingsdienst MWB
Jaarstukken 2019 voorlopig                                                   Pagina 6 van 46
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>1.2      Besluit tot vaststelling van de jaarstukken
Vastgesteld door het algemeen bestuur van de Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant in de
openbare vergadering van 1 juli 2020.
Het bestuur voornoemd,
De secretaris,                                De voorzitter,
Jaarstukken 2019 voorlopig                                                 Pagina 7 van 46
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>2. Jaarverslag
2.1       Programmaverantwoording
In dit hoofdstuk wordt per onderdeel toegelicht wat de OMWB heeft bereikt in relatie tot de
begroting. Aan het eind van ieder deelprogramma staan de baten vermeld. De totale
programmalasten staan aan het einde van de programmaverantwoording. Tenslotte wordt de
samenwerking tussen de drie Brabantse omgevingsdiensten gedurende afgelopen boekjaar
besproken.
Basistaken, verzoektaken en collectieve taken
In de gemeenschappelijke regeling hebben de deelnemers afgesproken dat er in de P&C-cyclus
onderscheid gemaakt wordt tussen basis- en verzoektaken. De OMWB werkt met vier
deelprogramma’s: basistaken, verzoektaken, collectieve taken en de overige exploitatielasten en
–baten. De programma’s worden in de volgende paragrafen toegelicht.
2.1.1. Programmadeel 1: Vergunningverlening, toezicht en handhaving (basistaken)
Programmadeel 1 bestaat uit de wettelijke taken op het terrein van milieu, de zogenaamde VTH-
milieutaken. In opdracht van bevoegde gezagen voert de OMWB voor de deelnemers de volgende
taken uit:
•    Vergunningverlening op het gebied van milieu (agrarisch, procesindustrie, afval, horeca,
     evenementen, BRZO, asbest(melding) en bouwen)
•    Toezicht op het gebied van milieu (agrarisch, procesindustrie, afval, horeca, evenementen,
     BRZO, asbest en bouwplannen bij provinciale inrichtingen)
•    Toezicht op bodemsaneringen en stortplaatsen
•    Klachtenbehandeling en repressieve handhaving (agrarisch, procesindustrie, afval, horeca,
     evenementen en BRZO)
•    Niet inrichting gebonden taken; asbest, bodem, ketengericht milieutoezicht
•    Energiecontroles en beoordelingen
Net als in andere jaren vormden in 2019 de werkprogramma’s van gemeenten en provincie en de
afspraken met de andere Brabantse omgevingsdiensten het uitgangspunt van het ‘gelijke
speelveld’ en de afspraken voor de landelijke uitvoering BRZO- en VTH-taken van de
gezamenlijke BRZO-omgevingsdiensten, de basis voor dit programmadeel.
Realisatie
In onderstaande tabel is de realisatie van productie aantallen binnen de basistaken opgenomen
en afgezet tegen de aantallen van 2016, 2017 en 2018.
                                  Gerealiseerd       Gerealiseerd        Gerealiseerd         Gerealiseerd
                                  2016               2017                2018                 2019
   Vergunningen
   Aantal                         508                554                 569                  428 (+59)
   omgevingsvergunningen
   (incl. OBM)
   Aantal beschikkingen en        669                833                 577                  444
   advies bodembesluit
   Aantal meldingen AMvB          1670               1487                1536                 1719
   (excl. OBM)
   Aantal te actualiseren         7                  3                   117                  11
   vergunningen
   Aantal ingetrokken             41                 13                  30                   28
   vergunningen
   Aantal bezwaar en beroeps-     85                 56                  88                   74
   procedures
   Aantal producten overige       1419               1600                1951                 1625
   vergunningverlening
Jaarstukken 2019 voorlopig                                                         Pagina 8 van 46
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>   Toezicht en handhaving
   Aantal integrale                3859              3268               3062                2893
   milieucontroles
   Aantal uitgevoerde              2288              2003               1822                1725
   hercontroles
   Aantal ad hoc controles         524               906                1191                474
   Aantal toezichtcontroles        13                34                 98                  Milieurapportages:
   overig                                                                                   422
                                                                                            Overig toezicht:
                                                                                            890
   Aantal repressieve              600               596                580                 600
   handhavingtrajecten
   Aantal behandelde klachten      7226              8181               8508                7966
   en meldingen
   Aantal BRZO-inspecties          65 en 61          68 en 68           67 en 65            120 en 65
                                   onaangekondigd    onaangekondigd     onaangekondigd      onaangekondigd
   Niet inrichting gebonden
   taken
   Aantal producten meldingen      2983              3367               3985                4090
   asbest
   Aantal meldingen                                                                         323
   totaalsloop
   (nieuw)/(voorheen in
   overige
   vergunningverlening)
   Aantal controles Wet            242               341                305                 277
   bodembescherming (Wbb)
   Aantal meldingen besluit        1224              920                1030                1245 -> 437
   bodemkwaliteit/bescherming
   Ketenprojecten                                                       10                  20
   Aantal controles besluit        515               310                281                 315
   bodemkwaliteit
   Bouw (oprichting) en sloop      971               2126               64                  144
   Asbesttoezicht (incl.                                                2257                2904
   administratief toezicht)
   Energiecontroles + EED-         35                373                199                 40 + 654
   beoordelingen
Ontwikkelingen van invloed op de resultaten
Vergunningverlening
Impact van de stikstofcrisis
Halverwege 2019 vernietigt de Raad van State de PAS (Programmatische Aanpak Stikstof). Dit
heeft direct impact voor het indienen en de behandeling van vergunningaanvragen (Wabo en Wet
Natuurbescherming). Ook bij de OMWB zijn de gevolgen zichtbaar:
•    Voor het verwerken van meldingen is de impact gering; veel meldingen zijn niet uitstoot
     gerelateerd en het werk daaromheen kan met name in de MKB-sector grotendeels doorgang
     vinden;
•    Voor de vergunningverlening heeft e.a. directe gevolgen. Hoewel er geen grote teruggang van
     aanvragen zichtbaar is en aanvragen wel voor een deel kunnen worden beoordeeld en het
     milieudeel van de vergunning kan worden voorbereid, is besluitvorming in veel gevallen echter
     niet mogelijk. Daarbij kost de beoordeling van aanvragen in veel gevallen extra tijd (toetsing
     gewijzigde regelgeving t.g.v. de PAS-uitspraak, wijziging Aerius-berekeningen e.d.);
•    Daarnaast komen er veel vragen binnen van opdrachtgevers, bedrijven en hun adviseurs;
•    Tevens dient er soms extra overleg plaats te vinden met de collega’s van de opdrachtgevers
     omdat daar, zeker de eerste maanden na 29 mei, niet altijd een duidelijk beeld bestaat rond
     de (on)mogelijkheden van vergunningverlening.
Jaarstukken 2019 voorlopig                                                       Pagina 9 van 46
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>Verwerking meldingen activiteitenbesluit
De afgelopen jaren was er sprake van een achterstand in de beoordeling en verwerking van
meldingen. Voor een deel te verklaren door een tekort aan capaciteit door openstaande – moeilijk
vervulbare - vacatures en door een grote hoeveelheid regulier vergunningenwerk, met een hogere
prioriteit. In 2019 zijn vacatures ingevuld en is een start gemaakt met een traineegroep die door
ons zelf wordt opgeleid tot vergunningverlener. Daardoor ontstond mede de mogelijkheid om een
inhaalslag in de meldingen te maken.
Onderstaand een weergave van de inhaalslag rond de meldingen zoals we die in 2019 hebben
uitgevoerd.
                            Meldingen Activiteitenbesluit
  1500
  1000
   500
      0
           BEGINVOORRAAD         ONTVANGEN          AFGEHANDELD        EINDVOORRAAD
                                                                          LOPEND
                                 TOTAAL 2018      TOTAAL 2019
Toezicht en handhaving
Risico Relevante Bedrijven (RRB)
De OMWB en de Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant hebben enkele jaren geleden de handen
ineengeslagen en zijn een project begonnen om inzicht te krijgen in bedrijven die net onder de
Brzo-grens blijven. De hierbij gehanteerde term Brzo+ bedrijven of net-niet Brzo-bedrijven is
vervangen door Risico Relevante Bedrijven (RRB). Voor deze categorie van bedrijven is mede als
gevolg van incidenten bestuurlijke aandacht ontstaan.
Per 1 mei 2019 is binnen de branche RRB begonnen met het gebruik van Digitale Checklisten (DC).
Het doel van het gebruik van digitale checklisten is om bevindingen en informatie uit controles
uniform vast te leggen. De informatie uit deze controles kunnen daarna (eenvoudig) worden
ontsloten en geanalyseerd. Naar verwachting zal deze analyse inzicht geven in het naleefgedrag
van de vooraf vastgestelde onderwerpen. Vervolgens kan gerichte informatie worden verstrekt en
betere sturing plaatsvinden.
In de DC’s is onderscheid gemaakt in integraal toezicht, onaangekondigd toezicht en interventie
toezicht. De DC’s zijn nog in ontwikkeling en worden periodiek geëvalueerd. Tijdens de integrale
controles is onder andere aandacht besteed aan de onderwerpen: ageing, ongewoon voorvallen,
blussysteem en product- en bluswater opvang. Tijdens onaangekondigde bezoeken is aan de hand
van de DC aandacht besteed aan de stoffenlijst, bedrijfsnoodplan en opslag van gevaarlijke stoffen.
Deze gegevens zijn verwerkt en een eerste analyse is uitgevoerd. Een compleet beeld is echter nog
niet voorhanden, omdat het project doorloopt tot 1 juni 2020. Ondanks dat er nog geen volledig
beeld is, zijn de volgende zaken opgevallen: het is interessant om het thema ageing verder uit te
diepen, in een aantal gevallen was het UPD niet actueel en de vergunning is in een aantal gevallen
niet actueel.
Intensivering Toezicht Veehouderijen
In totaal zijn in 2018 en 2019 binnen het ITv-project 815 controles uitgevoerd in de regio van de
OMWB. In ongeveer 45% van de controles voldoet de veehouderij aan alle controleaspecten. Bij
het andere deel van de controles zijn één of meerdere overtredingen vastgesteld. Van elk van
deze overtredingen is volgens de systematiek van de Landelijke Handhavingsstrategie (LHS) de
zwaarte bepaald. Daarbij maakt de toezichthouder een inschatting van de mogelijke gevolgen
voor het milieu en van het gedrag van de overtreder.
Jaarstukken 2019 voorlopig                                                      Pagina 10 van 46
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>De  zwaarte van de overtreding is bepalend voor het vervolg. Dit kan zijn:
•    Informeren (geen vervolgactie);
•    Bestuurlijke waarschuwing (hercontrole);
•    Bestuurlijk en/of strafrechtelijk optreden (voornemen last onder dwangsom, bestuurlijke
     strafbeschikking of proces-verbaal).
Ongeveer 33% van de controles met overtreding heeft niet geleid tot een vervolgactie. In deze
gevallen zijn bij de controle alleen lichte overtreding aangetroffen. Hierover wordt de ondernemer
wel geïnformeerd, maar er wordt geen hercontrole uitgevoerd.
Ongeveer 62% van de controles met overtreding heeft geleid tot een bestuurlijke waarschuwing.
Hierbij krijgt de ondernemer een termijn om de overtreding op te lossen. Na afloop van die
termijn wordt een hercontrole uitgevoerd.
De resterende controles met overtreding heeft geleid tot direct bestuurlijk en/of strafrechtelijk
optreden. In de meeste gevallen wordt daarbij een voornemen last onder dwangsom opgelegd. In
een aantal gevallen wordt ook strafrechtelijk opgetreden.
LPG tankstations
In het kader van informatie- en risicogestuurd werken is in 2019 de helft van alle LPG-tankstations
van Midden- en West-Brabant gecontroleerd. De 2e helft is in 2020 geprogrammeerd. Het doel van
het project is de risico’s van LPG-tankstations inzichtelijk te maken en om een programmatische
en risicogerichte aanpak voor deze branche te ontwikkelen. De hierbij verkregen informatie over
de branche wordt gebruikt om toezicht efficiënter, effectiever en risicogerichter uit te voeren.
Glastuinbouw
Per 1 januari 2018 is het in de branche glastuinbouw (ook de bedrijven met een glasopstand van
minder dan 2.500 m2) niet toegestaan om ongezuiverd drainwater (substraatteelt), drainagewater
(grondteelt) en/of filterspoelwater te lozen op oppervlaktewater, riolering en/of bodem. De
controles op de ‘zuiveringsplicht’ (van gewasbeschermingsmiddelen) in de glastuinbouw zijn ook in
2019 weer gezamenlijk met het Waterschap Brabantse Delta uitgevoerd. De overige
Waterschappen hebben op een andere wijze inbreng geleverd.
Jaarstukken 2019 voorlopig                                                        Pagina 11 van 46
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>In totaal zijn er in 2019 circa 130 controles uitgevoerd, waarvan er bij 111 een digitale checklist is
ingevuld. Op deze checklists is de huidige analyse gebaseerd.
Analyse glastuinbouwbedrijven
De zuiveringsplicht glastuinbouw kan op verschillende manieren worden ingevuld. Een
glastuinbouwbedrijf kan aantoonbaar een nul-lozer zijn (volledig hergebruik drain- en/of
filterspoelwater), een zuiveringsvoorziening hebben of mobiel (laten) zuiveren. Niet alle
overtredingen hebben betrekking op de zuiveringsplicht, maar deze water gerelateerde zaken zijn
wel meegenomen tijdens de controle.
Naast het controleren op voorschriften, is er tijdens deze controles gefocust op het opbouwen van
een informatiepositie. Deze informatiepositie zorgt ervoor dat er binnen deze branche de komende
jaren op een effectievere en efficiëntere manier toezicht kan worden ingericht op bepaalde
thema’s/onderwerpen. Een ontwikkeling is dat er vanaf 2027 een nagenoeg nul-emissie gaat
gelden. Er mogen dan ook geen meststoffen meer worden geloosd.
Het controleren van de voorschriften heeft in 2019 geleid tot het constateren van een naleefgedrag
rond de 70%. Bij circa 30 bedrijven is één of meer overtreding(en) geconstateerd. De meeste kleine
overtredingen konden ter plaatse of binnen een korte termijn worden verholpen. Voor grotere
bedrijfsaanpassingen moesten bedrijven een plan van aanpak overleggen om de tekortkomingen
binnen een afgesproken termijn op te kunnen heffen. De hercontroles vanuit 2019 zullen dan ook
in 2020 nog doorlopen.
Niet inrichting gebonden taken
Asbest
In 2019 zijn in totaal binnen de OMWB-regio 4090 asbestsloopmeldingen door ons afgehandeld.
Dit is een kleine stijging ten opzichte van 2018 waarin 3985 asbestsloopmeldingen zijn afgehandeld.
Na verwerping van het aangekondigde asbestdakenverbod door de Eerste Kamer heeft de
Staatssecretaris in oktober 2019 kenbaar gemaakt dat een verbod er definitief niet komt.
Wel is een pakket aan stimuleringsmaatregelen aangekondigd. Wij verwachten daarom voor 2020
en de jaren daarna géén afname van het totaalaantal saneringen, maar eerder een stabiel niveau
of een kleine stijging ten opzichte van 2018 en 2019.
Ketengericht milieutoezicht
In 2019 is de focus binnen de keten gelegd op de volgende onderdelen:
•    Co-vergisting
•    Bodem- en bouwstoffenketen
•    Mobiel breken
•    Plasticafval
•    Forensisch onderzoek en analyses
Binnen het ketenproject co-vergisting is afgelopen jaar de samenwerking gezocht met NVWA en
de politie om gezamenlijk op te trekken tegen illegale afvalstromen binnen de co-
vergistingsketen. Tevens heeft de OMWB 16 opslaglocaties bezocht waarvan bij 5 locaties het te
vergisten product of vergist product is bemonsterd en momenteel wordt geanalyseerd.
Voor het mobiel breken van puin dient er een melding te worden verricht. Op basis van de
beschikbare data kan inmiddels het aantal meldingen op jaarbasis binnen de OMWB-regio worden
geprognotiseerd op 100 stuks. Door middel van het informeren van de branche is de kwaliteit van
Jaarstukken 2019 voorlopig                                                       Pagina 12 van 46
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>de meldingen verbeterd en kan inmiddels een inschatting worden gemaakt op de benodigde tijd
om een melding te beoordelen.
Tevens zijn in 2019 met een steekproef de locaties van de puinbreker gecontroleerd. Het
inschatten van het te breken/gebroken volume blijkt lastig waardoor er binnen de keten fraude
op de loer ligt. Tijdens de controle bleek verder dat de locaties niet altijd in de juiste staat zijn
achtergelaten. Tevens is van een aantal puinstromen de definitieve toepassingslocatie
gecontroleerd en tevens bemonsterd. Bij de toepassingslocaties zijn geen bijzonderheden
waargenomen, zo ook niet bij de monstername.
In het verleden werd plastic als secundaire grondstof vervoerd naar China. China heeft in 2018 de
invoer van dergelijk plastic verboden. Dit kan leiden tot problemen van de afzet van plastic in
Nederland. Om de impact van het verbod te kunnen controleren is er bij een aantal bedrijven (10
kunststofbedrijven en 6 distributiebedrijven) flitscontroles uitgevoerd. Op basis van deze
controles en het onderzoek van de data in LMA is geconstateerd dat de impact van het verbod
verwaarloosbaar is. In 2020 zal uitsluitend de vinger aan de pols worden gehouden.
Energie
De deelnemers hebben budget opgenomen voor het uitvoeren van energietoezicht op basis van de
nieuwe Informatieplicht Energiebesparing. Via het Gemeentefonds hebben alle gemeenten in
december 2018 een eenmalige bijdrage ontvangen voor de implementatie van deze nieuwe
regelgeving. De informatieplicht verplicht bedrijven met een bepaald energieverbruik om voor
1 juli 2019 en daarna elke 4 jaar via het eLoket van RVO te rapporteren over getroffen
energiebesparende maatregelen. Het bevoegd gezag moet erop toezien dat bedrijven tijdig voldoen
aan de informatieplicht en gebruikt de ingediende informatie vervolgens voor het prioriteren,
programmeren en uitvoeren van het informatiegestuurd toezicht op de energiebesparingsplicht. De
gemeente heeft de OMWB gemandateerd om de door de bedrijven ingediende gegevens uit het
eLoket op te halen en deze gegevens zijn inmiddels voor de OMWB toegankelijk.
In opdracht van de OMWB heeft het Datalab Brabantse omgevingsdiensten met redelijke
nauwkeurigheid in beeld gebracht welke bedrijven nog niet hebben voldaan aan de informatieplicht.
Volgens dit overzicht hadden in deze gemeenten 186 bedrijven moeten voldoen aan de
informatieplicht. Eind 2019 hebben 136 bedrijven (73%) nog niet voldaan.
Deze bedrijven zullen in 2020 gericht worden aangeschreven en zo nodig zal handhavend worden
opgetreden. Het percentage bedrijven dat nog niet heeft voldaan loopt per gemeente uiteen van
58% tot 79%.
2.1.2. Programmadeel 2: Adviezen en projecten
In programmadeel 2 brengen deelnemers aan de hand van het werkprogramma de adviestaken
op het terrein van milieu en overige taken uit het omgevingsrecht in. Deze zogenaamde
verzoektaken omvatten (milieu-)metingen, adviezen en projecten op het gebied van bijvoorbeeld
BRZO, geluid, bodem, (afval)water, lucht, vergunningverlening (niet basistaken), toezicht (niet
basistaken), asbest niet basistaken, ruimtelijke planvormingsprocessen, externe veiligheid,
duurzaamheid en omgevingsbeleid. Deze taken hebben vaak een wettelijke grondslag of zijn
onderdeel van beleidsambities.
Jaarstukken 2019 voorlopig                                                           Pagina 13 van 46
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>De werkprogramma’s zijn indicaties van het volume van deze taken. Incidentele verzoektaken
kunnen van jaar tot jaar verschillen. Deelnemers hebben in hun werkprogramma’s vaak enkele
niet nader gespecificeerde budgetten opgenomen, waar in de loop van het jaar opdrachten voor
worden verstrekt. De realisatie van de gegeven opdrachten in 2019 wordt per deelnemer in de
(derde) termijnverantwoording teruggekoppeld.
2.1.3    Programmadeel 3: Collectieve taken
Jaarlijks voert de OMWB het Programma Collectieve taken uit. Het programma van 2019 heeft een
omvang van 1,5 miljoen euro. Het is een bestuurlijk vastgesteld programma dat een efficiënte,
effectieve en kwalitatief hoogwaardige uitvoering van de taken van de OMWB ondersteunt. Een
programma dat nadrukkelijk aansluit op de andere twee programma’s, namelijk de basistaken en
de verzoektaken, zodat de OMWB de goede dingen doet én die dingen goed doet. Door in te spelen
op toekomstige ontwikkelingen op het gebied van VTH, zoals bijvoorbeeld de Omgevingswet en
risicogericht werken.
Het programma is tot stand gekomen in goed overleg met een ambtelijke werkgroep van de
deelnemers en vervolgens via het AO, DB en uiteindelijk AB vastgesteld. In 2018 is de OMWB
gestart met het op een projectmatige wijze aanpakken van het programma. Het programma en
de projectmatige aanpak hebben in 2019 duidelijk zijn vruchten afgeworpen. Projecten worden
niet alleen binnen het gestelde budget uitgevoerd, ook is er een duidelijke verbetering zichtbaar
van de geboekte resultaten. Hoewel we zeker nog zaken kunnen verbeteren, heeft de
professionalisering van projectmanagement een positieve bijdrage geleverd aan de uitvoering van
het programma. Een verantwoording van het programma wordt u separaat aangeboden in het
tweede kwartaal van 2020.
2.1.4. Programmadeel 4: Overige exploitatielasten en –baten
In programma 4 zijn de werkzaamheden ondergebracht die buiten voorgaande programma’s
vallen. Het gaat hierbij om de levering van producten en diensten aan zowel deelnemers als niet-
deelnemers via derden. Dit zijn onder andere de kosten voor luchtkwaliteitsmetingen,
laboratoriumkosten en kosten van e-noses (zie foto onder voor een voorbeeld van een e-nose).
Ook subsidieprojecten zijn in dit programma opgenomen.
Jaarstukken 2019 voorlopig                                                       Pagina 14 van 46
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>2.1.5. Samenwerking van drie Brabantse Omgevingsdiensten
Het overleg tussen directeuren van de Brabantse omgevingsdiensten (ODBN, ODZOB en OMWB)
en op andere niveaus is in 2019 gecontinueerd. Op veel gebieden is samengewerkt. Van groot
belang was de bestuurlijke en ambtelijke taskforce versnelling transitie veehouderij, met
provincie en gemeenten. Dit heeft geleid tot een maatregelenpakket dat door de Algemene
Besturen is vastgesteld. In samenhang hiermee trekken de drie diensten samen op in de werving
van nieuwe medewerkers, de ontwikkeling en uitvoering van een traineeprogramma en
deskundigheidsbevordering en wordt intensief samengewerkt in de aanpak van de
stikstofproblematiek en de uitvoering van de Wet natuurbescherming.
Op het terrein van de invoering van de Omgevingswet wordt nauw samengewerkt in de vorm van
een 10-punten actieplan voor onderwerpen die de diensten samen aanpakken. De overdracht van
de bodemtaken van provincie naar gemeenten per 1 januari 2021 staat eveneens hoog op de
samenwerkingsagenda. Er is een Brabantbrede werkgroep gevormd met provincie en gemeenten
om deze verandering te implementeren.
Andere samenwerkingsprojecten zijn Kompas, de implementatie van het instrumenteel VTH-kader
van de provincie; de start van het BOD (Brabants Omgeving Datalab) gericht op het verzamelen
van en analyseren van data om informatiegestuurd en risicogericht te kunnen werken; de
Collegiale Toets op verzoek van de provincie; de aanpak van Pfas (potentieel) zeer zorgwekkende
stoffen; en de samenwerking in diverse projecten met de waterschappen en veiligheidsregio’s.
Bestaande samenwerking zoals in Samen Sterk in Brabant, de Milieuklachtencentrale, het
ketengericht milieutoezicht en in het toezicht op Risicorelevante bedrijven is in 2019 bestendigd
en verder uitgebouwd.
2.2      Paragrafen
Het Besluit Begroting en Verantwoording voor Provincies en Gemeenten (BBV) bepaalt dat in de
begroting en jaarrekening paragrafen worden opgenomen waarin de beleidslijnen en de -realisatie
zijn vastgelegd voor een aantal beheersmatige aspecten van de organisatie. Doel van de
paragrafen is dat onderwerpen die versnipperd in de jaarrekening staan, inzichtelijk worden
gemaakt voor het bestuur. Het BBV benoemt zeven verplichte paragrafen, deze zijn voor onze
dienst niet allemaal relevant.
De voor de omgevingsdienst van toepassing zijnde paragrafen zijn:
 1. Weerstandsvermogen en risicobeheersing
 2. Financiering
 3. Bedrijfsvoering (inclusief rechtmatigheid)
2.2.1. Weerstandsvermogen en risicobeheersing
In deze paragraaf worden de risico’s beschreven en afgezet tegen de beschikbare
weerstandscapaciteit. Enerzijds wordt verantwoording afgelegd over het beheer van de risico’s in
het afgelopen jaar, anderzijds is de risicoparagraaf toekomstgericht.
Begripsomschrijving
Een risico is een kans op een optreden van een positieve dan wel negatieve gebeurtenis van
materieel belang die niet is voorzien in de (meerjaren)begroting. Met name de negatieve
gebeurtenissen worden opgenomen in de risicotabel, als onderbouwing naar het benodigde
weerstandsvermogen.
Het weerstandsvermogen is de relatie tussen de risico’s waarvoor geen specifieke maatregelen
zijn getroffen en de capaciteit van middelen en mogelijkheden die de OMWB heeft om niet-
begrote kosten op te vangen (BBV artikel 11). Hoe groot die weerstandscapaciteit moet zijn is
afhankelijk van de risico-inschatting en de bereidheid van het bestuur om deze risico’s al dan niet
te lopen. Om te voorkomen dat bij niet afgedekte risico’s ingrijpende (organisatie)wijzigingen
noodzakelijk zijn, is een afdoende weerstandsvermogen voor de OMWB gewenst. De OMWB
streeft een voldoende weerstandscapaciteit na, dat betekent een weerstandsratio tussen 1,0 en
1,4.
Jaarstukken 2019 voorlopig                                                         Pagina 15 van 46
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>Beleid risicomanagement
Risicomanagement is het effectief omgaan met de kansen en bedreigingen die de realisatie van
de organisatiedoelstellingen kunnen beïnvloeden. Hiervoor is het van belang dat er een continu
proces wordt ingericht van identificeren, prioriteren en beheersen. Hierdoor kunnen goed
onderbouwde keuzes gemaakt worden met betrekking tot:
•    Welke risico’s gedragen kunnen worden?
•    Welke beheersmaatregelen kunnen getroffen worden?
•    Welke middelen moeten, ter afdekking van risico’s, gereserveerd worden?
De wijze waarop met risico’s wordt omgegaan kent de volgende alternatieven:
•    Vermijden (bijvoorbeeld: stoppen met bepaalde activiteiten);
•    Beheersen (bijvoorbeeld: maatregelen treffen door processen, procedures of
     organisatiecultuur aan te passen);
•    Overdragen (bijvoorbeeld: verzekering afsluiten of activiteit uitbesteden);
•    Accepteren.
De OMWB heeft middels de uitvoering van het Interne Controleplan zicht op risico’s en dat moet
leiden tot minimalisatie van de risico’s, dan wel het treffen van tijdige maatregelen.
Tabel geïdentificeerde risico’s
In de afgelopen jaren zien we een verlaging van de risico’s. Dit is in de 2e Burap voor het laatst
bestuurlijk gerapporteerd. Eerst worden deze risico’s genoemd en vervolgens toegelicht. Op basis
van de actualiteit is de risicotabel voor de jaarrekening 2019 opgenomen.
Risicotabel uit de 2e Burap 2019:
                                Risico's                 Maximaal bedrag     Kans op           Gewogen
                                                             schade       optreden risico        risico
 1 Niet betalen facturen                                          200.000      25%                     50.000
 2 Arbitrage VVGB-gelden                                          750.000      30%                    225.000
 3 Ziekteverzuim                                                  200.000      25%                     50.000
 4 Inhuur versus vast personeel                                   500.000      50%                    250.000
 5 Transitie                                                      500.000      50%                    250.000
 6 Problematiek arbeidsmarkt                                      200.000      50%                    100.000
 7 Invoering MWB-norm                                           1.000.000      50%                    500.000
 8 Vennootschapsbelasting                                         100.000      25%                     25.000
   Totaal                                                       3.450.000                           1.450.000
     Toelichting
1. Niet betalen facturen
     Wij hebben geconstateerd dat het niet betalen van facturen door verschillen in inzicht tussen
     opdrachtgevers en opdrachtnemer, de afgelopen jaren nagenoeg nihil is geworden. Hierdoor
     vormt dit geen risico meer in 2020.
2. Arbitrage VVGB-gelden
     Het arbitragetraject is inmiddels afgewikkeld, derhalve vormt dit geen risico meer.
3. Ziekteverzuim
     Het ziekteverzuim is afgelopen jaren afgenomen en bevindt zich thans rond de streefwaarde
     van 4,5%. Hierdoor vormt dit geen risico meer voor 2020.
4. Inhuur versus vast personeel
     In de begroting van de OMWB geldt als uitgangspunt dat de taken in beginsel worden verricht
     door eigen personeel. Echter, als gevolg van krapte op de arbeidsmarkt is het niet mogelijk
     om op korte termijn het personeelsbestand op het niveau van de begroting te krijgen. Dat
     betekent dat we afhankelijk zijn van de inhuur van derden voor de uitoefening van de taken.
     Deze externe inzet is duurder dan de uitvoering met eigen personeel. Vandaar dat dit is
     opgenomen in de risicotabel.
     Maatregelen
     Dit risico is te ondervangen door aanname van eigen personeel. Beperkende factor hierbij is
     de huidige arbeidsmarkt. Vandaar dat in 2019 en 2020 samen met de twee andere
     Omgevingsdiensten van Brabant gestart is met initiatieven om onze positie op de
     arbeidsmarkt te verbeteren. Daarbij dient te worden opgemerkt dat een flexibele schil ook
     voordelen heeft mede vanwege een snellere op- en afschaling bij een gewijzigd werkaanbod.
5. Transitie organisatie
     De eisen die aan onze organisatie en medewerkers worden gesteld veranderen snel. Dit is
     aan de ene kant gericht op de inhoud van het werk, aan de andere kant zien we dat ook
     andere vaardigheden worden gevraagd. In de opleidingen wordt hier volop aandacht aan
Jaarstukken 2019 voorlopig                                                             Pagina 16 van 46
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>     besteed. Medewerkers zullen hun rol binnen de organisatie kunnen oppakken. De verwachting
     is dat dit niet in alle individuele gevallen gaat lukken. Het risico dat hiermee samenhangt
     wordt ingeschat op € 500.000 met een kans van maximaal 50%. Dit risico is gelijk gebleven
     aan vorig jaar, als gevolg van de verdere doorontwikkeling van de organisatie.
     Maatregelen
     Het uitvoeren van een correct en zorgvuldig personeelsbeleid, waaronder een adequaat
     opleidingsprogramma.
6.   Problematiek arbeidsmarkt
     Als gevolg van de krapte op de arbeidsmarkt is de OMWB niet in staat om de vacatures
     binnen de vastgestelde formatie van 228 fte in te vullen. Dit in aanvulling op het risico
     genoemd onder 4. Hierdoor moet inhuur van derden plaatsvinden. Deze uitvoeringsuren zijn
     duurder dan die van eigen personeel. Het maximale risico hiermee bedraagt € 200.000.
     Maatregelen
     Strakke budgettering en margesturing zijn maatregelen om dit risico in voldoende mate te
     mitigeren.
7.   Invoering MWB-norm
     Als gevolg van de invoering van de MWB-norm hebben deelnemers die boven de norm zitten
     de mogelijkheid om af te schalen. Voor dit risico is € 1.000.000 aangehouden met een kans
     van 50%. Door deels een flexibele schil aan te houden hoeft dit geen structureel risico te zijn.
     Minder omzet is dan ook minder personeel. Gedurende 2019 is gebleken dat de afschaling
     zich niet voor doet. Derhalve vormt dit geen risico meer.
8.   Vennootschapsbelasting
     De Belastingdienst heeft bepaald dat over een beperkt deel van de activiteiten van de OMWB
     vennootschapsbelasting betaald moet worden. In 2019 is voor de jaren 2016, 2017 en 2018
     de aangifte reeds ingediend, de kosten hiervan bedroegen respectievelijk € 1.757, € 1.101 en
     € 292. In 2020 wordt de aangifte over 2019 ingediend; hiervoor is voorzichtigheidshalve een
     bedrag gereserveerd van € 3.000. Gezien bovenstaande is het risico inzake de
     vennootschapsbelasting ultimo 2019 niet meer in de risicoparagraaf opgenomen.
9.   De inwerkingtreding van de Omgevingswet betekent een algehele stelselherziening voor de
     wet- en regelgeving, die gaat over de kwaliteit van onze fysieke leefomgeving. De herziening
     heeft impact op de manier van werken, de cultuur, de juridische basis en het technisch
     instrumentarium. Als uitgangspunt is hier uitgegaan van € 1 miljoen.
     Maatregelen
     Met de voorbereiding op de Omgevingswet wordt in 2020 gewerkt aan nieuwe en aangepaste
     producten en diensten; waar nodig worden de werkprocessen aangepast en verbeterd. Dit zal
     op 1 januari 2021 nog niet volledig zijn afgerond en daarmee doorlopen in 2021 en volgende
     jaren. Dit wordt verwerkt in de werkprogramma’s 2021.
Actualisatie in het kader van de jaarrekening 2019
Op basis van het voorgaande en een actuele inschatting van de huidige risico’s is het eindbeeld
voor de jaarrekening 2019 als volgt:
                                Risico's                   Maximaal bedrag     Kans op           Gewogen
                                                               schade       optreden risico        risico
 4 Inhuur versus vast personeel                                     400.000      50%                    200.000
 5 Transitie                                                        500.000      50%                    250.000
 6 Problematiek arbeidsmarkt                                        700.000      75%                    525.000
 9 Omgevingswet                                                   1.000.000      50%                    500.000
   Totaal                                                         2.600.000                           1.475.000
Weerstandsratio
De weerstandscapaciteit bestaat uit de algemene reserve. De algemene reserve bedraagt ultimo
2019 € 1.546.000. Uitgaande van het actuele risicoprofiel van € 1.475.000 is de weerstandsratio
1,05. Dit wordt gekwalificeerd als ‘voldoende’. In de jaarrekening 2018 bedroeg de
weerstandsratio 1,02 (‘voldoende’).
Financiële kengetallen
Het BBV vereist in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing een verplichte basisset
van vijf financiële kengetallen. Doel daarvan is inzicht te geven in de financiële positie van de
organisatie.
Jaarstukken 2019 voorlopig                                                               Pagina 17 van 46
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>Tabel financiële kengetallen
                           Financiële kengetallen              Jaarrekening  Begroting     Jaarrekening
                                                                   2019        2019           2018
 Netto schuldquote                                                     -5,9%        -1,7%          -9,3%
 Solvabiliteitsratio                                                  40,2%        21,0%          43,0%
 Structurele exploitatieruimte                                         -3,0%         0,0%           4,2%
 Grondexploitatie*                                                       nvt          nvt            nvt
 Belastingcapaciteit*                                                    nvt          nvt            nvt
Netto schuldquote
De netto schuldquote geeft inzicht in het niveau van de schuldenlast ten opzichte van de eigen
middelen, en geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en aflossingen op de exploitatie.
Netto wil zeggen dat van de schulden eventueel uitgezette gelden zijn afgetrokken. De
schuldenlast wordt vervolgens uitgedrukt in een percentage van de begrotingsomvang exclusief
mutaties reserves. Een negatief percentage geeft aan dat er per saldo geen sprake is van een
nettoschuld, maar van een positief saldo. De netto schuldquote is afgenomen ten opzichte van de
jaarrekening 2018.
Solvabiliteit
De solvabiliteit geeft aan hoe groot het aandeel is van het eigen vermogen in het totaal van de
passiva. Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin de OMWB in staat is aan haar financiële
verplichtingen te voldoen. De solvabiliteitsratio is het eigen vermogen als percentage van het
balanstotaal. Hoe hoger deze ratio, hoe groter de weerbaarheid van de organisatie. De
solvabiliteit is iets afgenomen ten opzichte van de jaarrekening 2018.
Structurele exploitatieruimte
Door het zuiveren van de incidentele lasten en baten en de mutaties in de reserves, ontstaat het
beeld in hoeverre er sprake is van een structureel sluitende begroting. De structurele lasten en
baten worden in dit kengetal uitgedrukt
als een percentage van de totale baten
(voor mutaties reserves) van het
betreffende jaar.
Onderlinge verhouding kengetallen
Voor de relevante kengetallen zien we
enerzijds een verbetering ten opzichte
van de jaarrekening 2018; anderzijds
is de structurele exploitatieruimte en
de solvabiliteit verslechterd. De overall
conclusie is echter dat de balanspositie
van de OMWB solide is.
2.2.2      Financiering
In de financieringsparagraaf wordt
verantwoording afgelegd over de
uitvoering van de financieringsfunctie.
Dit zijn de activiteiten die te maken
hebben met het aantrekken en
beheren van de financiële middelen. De
paragraaf is verplicht bij de begroting
en jaarrekening, en hangt samen met
de Wet Financiering decentrale
overheden (Wet Fido). De uitvoering
van de financieringsfunctie dient
uitsluitend de publieke taak. Het
beheer is risicomijdend en mede
gericht op het voldoen aan de
kasgeldlimiet en de renterisiconorm.
Jaarstukken 2019 voorlopig                                                         Pagina 18 van 46
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>Schatkistbankieren
Overheden mogen sinds 2014 tegoeden uitsluitend bij het Rijk of andere decentrale overheden
wegzetten. Dit is primair bedoeld om de staatsschuld terug te dringen. De OMWB heeft
gedurende het gehele boekjaar 2019 te maken gehad met overschotten aan liquide middelen.
Deze overschotten zijn dagelijks afgeroomd naar de schatkist. Op de lopende rekening blijft
steeds maximaal € 250.000 beschikbaar. Hiermee blijft de OMWB binnen de vastgestelde limiet.
Met uitzondering van het eerste en derde kwartaal 2019. Zie ook de toelichting op de balans.
Wet Fido
De OMWB moet rekening houden met twee normen op het gebied van financiering: de
kasgeldlimiet en de renterisiconorm. Met de kasgeldlimiet stelt de wet Fido een norm voor het
maximumbedrag voor de financiering van de bedrijfsvoering met kortlopende middelen (looptijd
< 1 jaar). De kasgeldlimiet voor gemeenschappelijke regelingen is 8,2% van het begrotingstotaal
van de primitieve begroting.
Voor de berekening van de kasgeldlimiet komen de volgende posten in aanmerking:
 •    de opgenomen gelden met een oorspronkelijke rentetypische looptijd van minder dan één
      jaar;
 •    de schuld in rekening-courant;
 •    de voor een termijn van korter dan één jaar ter bewaring in de kas gestorte gelden van
      derden;
 •    overige geldleningen die geen onderdeel zijn van de vaste schuld.
Deze posten worden verminderd met het gezamenlijk bedrag van:
 •    de contante gelden in kas;
 •    de tegoeden in rekening-courant;
 •    de overige uitstaande gelden met een rentetypische looptijd van korter dan één jaar.
De kasgeldlimiet is voor 2019 berekend op € 2.440.000. Gedurende 2019 is de kasgeldlimiet niet
overschreden. De kwartaalgemiddelden voor 2019 bedroegen:
1e kwartaal € 7.342.000 CR
2e kwartaal € 7.354.000 CR
3e kwartaal € 11.319.000 CR
4e kwartaal € 9.066.000 CR
De renterisiconorm is het maximumbedrag dat de dienst jaarlijks aan renteherziening en aflossing
van de langlopende schuld mag hebben. Voor de OMWB betekent dit dat jaarlijks niet meer dan
20% van het begrotingstotaal mag worden afgelost op leningen. In 2019 is ruimschoots binnen
deze limiet gebleven.
Leningen en kredietfaciliteiten
                                      Schuld ultimo        Aflossing       Schuld ultimo        Rente
 Verstrekker                              2018               2019              2019
 BNG                               €             700.000 €         700.000 €             -            0,8%
Bij de Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) heeft de OMWB een kredietfaciliteit van afgerond
€ 1,0 miljoen.
2.2.3     Bedrijfsvoering - plannen en resultaten
Deze paragraaf geeft inzicht in de stand van zaken voor de bedrijfsvoering aan de hand van de
onderdelen Human Resource Management, Kwaliteitszorg, Informatietechnologie, Communicatie
en Financiën en Control. Wat waren de plannen en wat is er (extra) gerealiseerd. Het jaar 2019
was een intensief jaar, met grote technologische veranderingen, een aantal grote wetswijzigingen
en daarnaast draaide de fabriek gewoon door. In deze paragraaf worden op hoofdlijnen de
belangrijkste resultaten gemeld.
Jaarstukken 2019 voorlopig                                                           Pagina 19 van 46
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>Algemeen bedrijfsvoering
Naast de reguliere activiteiten stond voor bedrijfsvoering het jaar 2019 in het teken van het
aanhaken bij een aantal majeure ontwikkelingen:
•    De omgevingswet
Beleidsdoel 2019: Deze ingrijpende wetswijziging heeft binnen bedrijfsvoering op meerdere
plaatsen effect op de werkzaamheden.
Resultaat: het programma omgevingswet is gestart. Vanuit de discipline bedrijfsvoering heeft HR
(opleiden/competentie-ontwikkeling), ICT (aansluiting op het DSO) en communicatie in het
programma plaats.
•    De MWB-norm
Beleidsdoel 2019: De
tekstuele toelichting hierop is
opgenomen onder paragraaf
2.1.1 onder het programma
uitvoering.
Resultaat: de MWB-norm is
toegepast bij het bepaling va
de werkprogramma’s. In
2021 volgt een evaluatie.
•    De vernieuwing
     informatievoorziening
     (SPEER)
Beleidsdoel 2019: Na de
vervanging van de diverse
systemen, en het aanpassen
van werkwijzen zal in 2019 de
informatievoorziening verder
opgetuigd moeten worden.
Ook moet rekening gehouden
worden met het wegwerken
van kinderziektes in de nieuw in gebruik genomen systemen.
Resultaat: Het project SPEER kent 4 deelprojecten:
1. Implementatie Squit 20/20;
2. Implementatie DataWareHouse (Microsoft Azure);
3. De implementatie en doorontwikkeling van bedrijfsvoeringsprocessen middels AFAS;
4. De conversiestrategie (van veel plaatsen waar informatie zich bevindt naar één centrale
     database).
Ad 1. De implementatie van Squit 20/20 heeft forse vertraging opgelopen. De leverancier is in
2019 niet bij machte gebleken om de gemaakte afspraken qua oplevering na te komen. De
livegang datum is tot twee keer toe uitgesteld. Er hebben diverse interventies plaatsgevonden om
zodoende livegang mogelijk te maken. Dit is voor 2019 niet gelukt. Dit heeft forse consequenties
voor andere trajecten en de vernieuwing in het algemeen.
Ad 2. De basis voor het DataWareHouse is neergezet en de eerste rapportages zijn ontwikkeld.
Het toewerken naar integrale rapportages waarbij inhoud en financiën worden gekoppeld is (nog)
niet succesvol door het ontbreken van data vanuit Squit. Er is wel een solide basis gelegd voor de
verdere data-ontwikkeling en informatievoorziening.
Ad 3. in 2019 is AFAS voor het financiële gedeelte in gebruik genomen en is AFAS voor het HR-
gedeelte verder doorontwikkeld;
Ad 4. De latere oplevering van Squit 20/20 is onder andere een gevolg van de conversie, die
blijkt voor de leverancier vele malen lastiger dan voorzien.
Dit uitstel heeft extra belasting voor de afdeling betekend. Later in dit hoofdstuk wordt hierop
doorgegaan.
•    De Wet normalisering rechtspositie ambtenaren
Beleidsdoel 2019: De wet gaat (naar verwachting) in op 1 januari 2020, waardoor alle
voorbereidingen daartoe zeker in 2019 afgerond moeten zijn.
Resultaat: De wet is ingegaan op 1 januari 2020. We hebben ons in het najaar 2019 aangesloten
bij de CAO SGO (Samenwerkende Gemeentelijke Organisaties). De implementatie is zodanig goed
verlopen dat we tijdig alle brieven naar medewerkers hebben verstuurd. Dit alles is gebeurd in
goed overleg met de OR en het GO.
Jaarstukken 2019 voorlopig                                                         Pagina 20 van 46
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>Human Resource Management
De komst van de Omgevingswet is daarin de grootste verandering, deze wet vraagt van onze
medewerkers een actievere opstelling als adviseur. Dit betekent ontwikkelen van het zittend
personeel (m.b.t. houding en competenties) alsook werven van nieuw elan. Voor de OMWB is het
van groot belang zich te profileren als een moderne, aantrekkelijke werkgever met goede
arbeidsvoorwaarden, ontwikkelmogelijkheden en een duurzame inzetbaarheid van het personeel.
Hierbij past een modern personeelsbeleid, waarin ruimte is voor eigen initiatief en eigen
verantwoordelijkheid van de medewerker!
Op grond van het bovenstaande richtte HR zich in 2019 op:
Opleiden en ontwikkelen
Beleidsdoel 2019: We bereiden onze medewerkers voor op de komst van de Omgevingswet en
daarmee samenhangende veranderingen. We gaan onze medewerkers waar mogelijk zelf
opleiden. We investeren veel in talentontwikkeling om te blijven voldoen aan de kwaliteitscriteria
2.0.
Resultaat: We voldoen aan de kwaliteitscriteria 2.1. Voor de kwaliteitscriteria 2.2 loopt nu een
traject. Om het aanbod voor medewerkers zo breed mogelijk te maken zijn we gezamenlijk met
de Brabantse OD’s in zee gegaan met een intermediair voor opleidingen, Springest.
          Resultaat
Organisatieontwikkeling
Beleidsdoel 2019: De OMWB wil een aantrekkelijke, moderne werkgever zijn, waar de
medewerkers met plezier en enthousiasme werken. De kernwaarden zijn betrouwbaarheid,
samenwerkingsgericht, vakbekwaam en zichtbaar(heid). Waarden waar HRM zich in de
doorontwikkeling/modernisering van het personeelsbeleid op zal richten.
Resultaat: In 2019 zijn we bij de OMWB gestart met het in kaart brengen van de employee
journey. De teams HR en communicatie hebben, met externe ondersteuning, in kaart gebracht
welke sterke punten en welke verbeterpunten in het aantrekken en behouden van medewerkers
voor de OMWB essentieel zijn. Aan de hand hiervan is een arbeidsmarktcampagne ontwikkeld en
is het introductieprogramma echt verbeterd. In 2020 zullen exactere resultaten bekend zijn.
                                                                      Strategische
                                                                      personeelsplanning
                                                                      Beleidsdoel 2019: De
                                                                      capaciteit en kwaliteit van
                                                                      ons personeelsbestand dient
                                                                      ingezet te worden daar waar
                                                                      het nodig is. Flexibiliteit in
                                                                      het personeelsbestand (in-,
                                                                      door- en uitstroom) is van
                                                                      groot belang en afgestemd
                                                                      op wat nodig is om ons
                                                                      werkprogramma en
                                                                      aanvullende opdrachten te
                                                                      kunnen uitvoeren. Om dit te
                                                                      realiseren leggen we de
                                                                      focus op strategische
                                                                      personeelsplanning.
                                                                      Interne mobiliteit, maar ook
                                                                      het begeleiden van
                                                                      medewerkers naar externe
organisaties is noodzaak.
Resultaat: In het kader van verversing en verfrissing van onze organisatie zijn er in 2019 acht
trainees gestart.
Informatietechnologie
Beleidsdoel 2019: HRM werkt voortdurend aan verbetering van de informatievoorziening
(OMWBinsite) om onze informatie voor management, medewerkers en HR beter en sneller te
ontsluiten. Dit leidt tot anders werken met een grotere efficiency.
Resultaat: Er is in 2019 veel gerealiseerd.
Vrijwel alle HR-processen zijn in een workflow geplaatst waardoor aanvragen en goedkeuring van
HR gerelateerde zaken digitaal worden afgehandeld. Alle personeelsdossiers zijn gedigitaliseerd
en zijn ontsloten zodat management en medewerkers hun gegevens (digitaal) kunnen inzien.
Sinds eind 2019 werken we met The Solutions Factory waardoor we bij het plaatsen van
vacatures en de afhandeling van de sollicitatieprocedures enorme tijds- en effectiviteitswinst
Jaarstukken 2019 voorlopig                                                        Pagina 21 van 46
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>hebben behaald. Last but not least hebben de leidinggevenden de beschikking over een portaal
waarbij verzuimcijfers beschikbaar worden gesteld en HR-taken overzichtelijk worden getoond.
Dit alles heeft tot gevolg dat de administratieve last is verlaagd, en dat we binnen het team een
impuls hebben kunnen geven aan HR-advies.
Management development
Beleidsdoel 2019: Sturing van de organisatie blijft ook in 2019 van belang. Het
managementdevelopmenttraject van 2018 moet verder geborgd worden in 2019. Doelstelling zijn
het binnen de begroting leveren van onze diensten, meer inzicht in onze prestaties en kosten en
het efficiënt afstemmen van onze arbeidscapaciteit op onze opdrachten. HRM ondersteunt onze
leidinggevenden bij het realiseren van deze doelstellingen.
Resultaat: Door het vereenvoudigen en digitaliseren van HR-processen is er personele ruimte
ontstaan. Ruimte die ingevuld gaat worden door extra HR-advies capaciteit om zo de
ondersteuning van het management te vergroten.
Arbeidsomstandigheden
Beleidsdoel 2019: Doorlopend worden, met als basis de Arbo wet, aanpassingen gedaan en
verbeteringen aangebracht aan de arbeidsomstandigheden van de medewerkers. Daarnaast
vloeien jaarlijks maatregelen voort uit het plan van aanpak van de uitgevoerde RI&E in onze
organisatie.
Resultaat: In 2019 hebben we hetzelfde (hoge) niveau kunnen vasthouden.
27
Kwaliteitszorg
Beleidsdoel 2019: Het doel is dat de OMWB aan het einde van 2019 of uiterlijk medio 2020
beschikt over een kwaliteitssysteem dat de gehele dienst omvat en volledig is geïmplementeerd.
Een onderdeel van dat systeem is ook het blijvend voldoen aan de kwaliteitscriteria VTH.
Resultaat: In 2019 is veel energie gestoken in het inrichten van processen in Squit 20/20.
Kwaliteitszorg heeft gezamenlijk met key-users in de organisatie een set aan
procesbeschrijvingen opgeleverd die de goede basis gaat vormen voor het werken met Squit.
We voldoen aan de kwaliteitscriteria 2.1, dat is ook gerapporteerd. De kwaliteitscriteria 2.2
kennen voor de bekende deskundigheidsgebieden een uitbreiding/verdieping en de introductie
van een nieuw deskundigheidsgebied, energie en duurzaamheid. Om te voldoen aan 2.2 is nu een
project opgestart om eind 2020 te voldoen.
Informatietechnologie
Beleidsdoel 2019: Wij streefden naar een integrale implementatie van de nieuwe ICT-systemen
per begin 2019. Aansluitend zal in 2019 op basis van het nieuwe ICT-landschap de voorbereiding
op de implementatie van de Omgevingswet en met name het Digitaal Stelsel Omgevingswet
(DSO) vorm moeten krijgen.
Focus moeten liggen op:
•    geografische gegevensbeheer en –ontsluiting;
•    doorontwikkeling tot een integrale objecten- en activiteitenregistratie;
•    digitale beschikbaarheid en toegankelijkheid van VTH-informatie op tactisch en strategisch
     (beleids-)niveau;
•    nieuwe digitale opbouw van documenten en dossiers, mede gebaseerd op thema’s als
     Omgevingswet en de verdere specificering daarvan;
•    (gestandaardiseerde) gegevensuitwisseling met ketenpartners;
•    aansluiting op landelijke voorzieningen c.q. het Digitaal Stelsel Omgevingswet.
Resultaat: Het uitstel van de livegang van Squit speelt ons parten. We hebben door het uitstel én
door achterblijvende landelijke duidelijkheid m.b.t. het DSO onvoldoende aandacht kunnen geven
aan bovenstaande ontwikkelingen. Informatievoorziening heeft in 2019 veel werk en aandacht
gestoken in de livegang, die uiteindelijk geen doorgang heeft gevonden.
Als gevolg van het uitstel heeft eind 2019 noodgedwongen een forse operatie plaatsgevonden om
de IT-omgeving van de OMWB überhaupt in de lucht te kunnen houden. Deze oude IT-omgeving
is end of life, maar moet nu nog doordraaien.
Jaarstukken 2019 voorlopig                                                        Pagina 22 van 46
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>En verder:
De IT-architectuur van de OMWB is in 2019 onderzocht nadat als resultante van een aantal
aanbestedingen de hoeveelheid cloud applicaties de overhand kreeg. Als resultaat van dit
onderzoek is een nieuwe IT-architectuur beschreven, volledig in de cloud. Gezien de koers van
onze ICT-leverancier Equalit is besloten om per 1-1 -2022 de overeenkomst met Equalit op te
zeggen. Zodoende creëren we voldoende tijd en ruimte voor het vormgeven van een andere IT-
omgeving, een omgeving die volledig in de cloud is.
Communicatie
We hebben unieke
specialismen in huis. En daar
profileren we ons actief mee
via alle mediakanalen, maar
ook via onze eigen
medewerkers. We gebruiken
hiervoor verhalen van de
mens achter ons werk.
Daarmee creëren we inzicht in
en sympathie voor de
belangen die we
vertegenwoordigen in onze
Brabantse leefomgeving.
Investeren in
netwerk/deelnemers
Beleidsdoel 2019: In 2018 is
geïnvesteerd in vernieuwing
van de digitale presentatie,
zowel intern als extern. De kwaliteit van de inhoud en de toegevoegde waarde van de media is
daarmee gestegen. Om dit vast te houden, moeten we blijven investeren, veel meer dan
voorheen, in onze website, ons social medianetwerk, de interne nieuwsbrief en in het sociale
intranet. Alleen dan kunnen we het gewenste kwaliteitsniveau vasthouden.
Resultaten: In 2019 heeft de OMWB meegedaan met OMWB on tour. Een hooggewaardeerde
rondgang door bestuurders langs de belangrijkste werkvelden van de OMWB.
Tevens is in 2019 de onlinestrategie vastgesteld waardoor we in de regio meer bekendheid voor
ons werk genereren.
30
Financiën en Control
Beleidsdoel 2019: De rode draad voor het team Financiën en Control in 2019 is de zwaktes en
bedreigingen te elimineren. Belangrijke pijler hierin is het nieuwe ICT-systeem dat op 1 januari
2019 operationeel zal zijn. Met dit systeem zal de administratie op een efficiëntere en effectievere
manier worden gevoerd.
Resultaat: AFAS is conform planning operationeel. De verbetering qua administratieve processen
is zichtbaar, er heeft een behoorlijke efficiency slag plaatsgevonden die zichtbaar is in het aantal
Fte’s.
Financieel beleid
Beleidsdoel 2019: Een actueel beleid is een randvoorwaarde voor een goed bedrijfsvoering,
advisering en P&C-producten. In 2019 houden we dit beleid actueel, en waar het algemeen
bestuur de regels moet vaststellen, zullen we dit vroegtijdig aan algemeen bestuur ter
besluitvorming voorleggen.
Resultaat: In 2019 is het controleprotocol tijdig vastgesteld, dit was het enige beleidsstuk dat een
update nodig had.
Budgetbeheersing en informatievoorziening (reviews)
Beleidsdoel 2019: Het nieuwe financiële systeem zal deze ondersteuning gaan geven. In 2019 zal
dit verder worden uitgebouwd. Hierdoor zullen de op te leveren bestuurlijke rapportages
wederom een verbeterslag ondergaan.
Resultaat: De ontwikkeling van de maandelijkse reviews behoeft aandacht. We hebben intern
(nog) niet het hoge niveau van 2018 kunnen bereiken. De externe rapportages zijn met
voldoende kwaliteit opgeleverd.
Jaarstukken 2019 voorlopig                                                        Pagina 23 van 46
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>Planning-en-controlcyclus
Beleidsdoel 2019: In de planning-en-controlcyclus zijn producten als de kadernota, jaarrekening,
begroting en burap’s opgenomen. In het spoorboekje planning en control staan deze producten
inclusief datum van oplevering.
Resultaat: De P&C-producten zijn tijdig en met goede kwaliteit opgeleverd.
Interne controle
Beleidsdoel 2019: In 2019 zal het Interne Controleplan verder worden geborgd en waar nodig op
actualiteiten aangepast.
Resultaat: Het Interne Controleplan heeft een verdere kwaliteitsimpuls gekregen. Er is een
medewerker aangesteld die zich puur bezighoudt met IC en het IC-plan is gezamenlijk met de
accountant opgesteld.
Jaarstukken 2019 voorlopig                                                     Pagina 24 van 46
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>3. Jaarrekening
Hierna volgt de jaarrekening over 2019 met financiële toelichting.
Jaarstukken 2019 voorlopig                                         Pagina 25 van 46
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>3.1       Balans ultimo boekjaar
    3.1 Balans per 31 december
 Activa
 Bedragen x € 1.000                                                    31 december 2019       31 december 2018
 Vaste activa
                Materiele vaste activa                                                  703                  569
                Investeringen met een economisch nut                          703                   569
 Totaal vaste activa                                                                    703                  569
 Vlottende activa
                Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar       2.605                6.166
                Vorderingen op openbare lichamen                              716                 2.137
                Uitzettingen in 's rijks schatkist met een
                rentetypische looptijd korter dan 1 jaar                    1.889                 4.029
                Liquide middelen                                                        226                  206
                Banksaldi                                                     226                   206
                Overlopende activa                                                    2.955                1.242
                Van Europese en Nederlandse overheidslichamen
                ontvangen voorschotbedragen die ontstaan door
                voorfinanciering op uitkeringen met een specifiek doel
                   -van overige Nederlandse overheidslichamen                   0                    22
                Overige nog te ontvangen bedragen, en de vooruitbetaalde
                bedragen die ten laste van volgende begrotingsjaren komen
                     -Vooruitontvangen facturen                               438                   542
                     -Nog te ontvangen BTW                                    523                   121
                     -Nog te ontvangen posten                               1.363                    17
                     -Afrekeningen werkprogramma's                            631                   539
 Totaal vlottende activa                                                              5.786                7.614
 Totaal generaal                                                                      6.489                8.182
Jaarstukken 2019 voorlopig                                                                  Pagina 26 van 46
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre> Passiva
 Bedragen x € 1.000                                                     31 december 2019       31 december 2018
 Vaste Passiva
                Eigen vermogen
                Reserves                                                               2.609                3.568
                Algemene reserve                                             1.546                 1.474
                Bestemmingsreserve huisvesting                                  67                    90
                Bestemmingsreserve meetstations                                297                   297
                Gerealiseerd resultaat                                         699                 1.707
                Vaste schulden met een rentetypische looptijd
                van 1 jaar of langer                                                       0                  700
                Onderhandse leningen van:
                -Binnenlandse banken                                             0                   700
 Totaal vaste passiva                                                                  2.609                4.268
 Vlottende passiva
                Kortlopende schulden                                                   1.346                  992
                Netto vlottende schulden, met een rentetypische              1.346                   992
                looptijd korter dan één jaar
                Overlopende passiva                                                    2.534                2.923
                Van Europese en Nederlandse overheidslichamen
                ontvangen voorschotbedragen die ontstaan door
                voorfinanciering op uitkeringen met een specificek doel
                   -van overige Nederlandse overheidslichamen                   44                      0
                Verplichtingen die in het begrotingsjaar zijn opgebouwd
                en die in een volgend begrotingsjaar tot betaling komen,
                met uitzondering van jaarlijks terugkerende arbeidskosten
                gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume.
                - Vooruitgefactureerde bedragen                                  0                      0
                - Nog te betalen posten                                      1.219                   842
                - Afrekeningen werkprogramma's                               1.258                   851
                - Afdr. Loonheffing en netto salarissen                         13                 1.230
 Totaal vlottende passiva                                                              3.880                3.915
 Totaal generaal                                                                       6.489                8.182
Jaarstukken 2019 voorlopig                                                                   Pagina 27 van 46
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>3.2      Het overzicht van baten en lasten
 Lasten                                      2019          2019        2019
                                           begroting     begroting
 bedragen x € 1.000                      voor wijziging na wijziging realisatie    verschil
 Primair proces
 Personeelslasten
 Salarissen                                      17.775       16.275     16.209           66
 Reiskosten                                           0            0        342        -342
 Overige personeelskosten                           139          139        240        -101
 Inhuurbudgetten                                    382        4.371      3.861          510
 Detacheringsinkomsten                                0            0       -107          107
 Subtotaal                                      18.296       20.785     20.544          241
 Afschrijvingen
 Afschrijvingen                                     200          200          69         131
 Subtotaal                                         200          200          69         131
 Huisvesting en organisatie
 Huisvesting en facilitaire kosten                  132          132          31         101
 Externe werkplekken                                 63           63            0         63
 Tractie                                             79           79          49          30
 ICT budgetten                                      122          122            4        118
 Subtotaal                                         396          396          84         312
 Overige kosten
 Laboratoriumkosten                                 600        1.100      1.431        -331
 Milieumetingen                                     480          506        524          -18
 Luchtkwaliteitsmetingen/E-noses                     76           76            0         76
 Subtotaal                                       1.156        1.682      1.956        -274
 Totaal lasten primair proces                   20.048       23.063     22.653          410
Jaarstukken 2019 voorlopig                                              Pagina 28 van 46
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre> Lasten                                2019          2019        2019
                                     begroting     begroting
 bedragen x € 1.000                voor wijziging na wijziging realisatie    verschil
 Bedrijfsvoering
 Personeelslasten
 Salarissen                                 4.112        3.212      3.545        -333
 Reiskosten                                     0          563        234          329
 Overige personeelskosten                   1.384        1.521        676          845
 Inhuurbudgetten                                0          900      1.784        -884
 Subtotaal                                 5.496        6.196      6.239           -43
 Afschrijvingen
 Afschrijvingen                                 0            0          76          -76
 Subtotaal                                      0            0         76          -76
 Huisvesting en organisatie
 Huisvesting en facilitaire kosten          1.014        1.014        905          109
 Accountantskosten / overigen                 479          479        490           -11
 ICT budgetten                              2.584        3.384      2.824          560
 Subtotaal                                 4.077        4.877      4.219          658
 Totaal lasten bedrijfsvoering             9.573       11.073     10.534          539
 Overig
 Rentekosten                                   10           10            0          10
 Afw ikkeling VVGB                              0          134        134             0
 Onvoorzien                                   150          150            0        150
 Vennootschapsbelasting                         0            0            6          -6
 Overige kosten                                 0            0          42          -42
 Subtotaal                                   160          294        182          112
 Totaal lasten overig                        160          294        182          112
 Totaal lasten                           29.781        34.430     33.368       1.062
Jaarstukken 2019 voorlopig                                        Pagina 29 van 46
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre> Baten                                        2019          2019        2019
                                            begroting     begroting
 bedragen x € 1.000                       voor wijziging na wijziging realisatie    verschil
 Programmadeel 1:Vergunningverlening,
                      Toez. en Handhaving        19.389        19.073     20.396       1.323
 Programmadeel 2: Advies en Projecten              6.832        8.697      6.639      -2.058
 Programmadeel 3: Coll. Taken struct.              1.680        1.510      1.510            0
 Programmadeel 4: Buiten werkpr.                   1.247        2.987      3.368          381
 Programmadeel 4: Overige exploitatie                610          506        498           -8
 Totaal baten                                   29.758        32.773     32.410        -363
 Totaal saldo baten en lasten                        -23      -1.657        -958         699
 Stortingen reserves                                   0            0            0          0
 Onttrekkingen reserves                               23        1.657      1.657            0
 Totaal reserves                                      23       1.657      1.657             0
 Gerealiseerd resultaat                                0            0        699         699
Jaarstukken 2019 voorlopig                                               Pagina 30 van 46
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>3.3       Toelichtingen
3.3.1     Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling
Algemene grondslagen voor het opstellen van de jaarrekening
De jaarrekening is opgesteld op basis van het BBV.
De waardering van de activa en passiva en de bepaling van het resultaat vinden plaats op basis
van historische kosten. Tenzij bij het betreffende balansonderdeel anders is vermeld, zijn de
activa en passiva opgenomen tegen nominale waarden.
De baten en lasten worden toegerekend aan het jaar waarop zij betrekking hebben. Baten
worden slechts genomen voor zover zij op de balansdatum zijn gerealiseerd. Verliezen en risico’s
die hun oorsprong vinden vóór het einde van het begrotingsjaar, worden in acht genomen.
Personeelslasten worden toegerekend aan het boekjaar waarop ze betrekking hebben. Als gevolg
van het formele verbod op het opnemen van voorzieningen en schulden als gevolg van jaarlijks
terugkerende arbeidskostengerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume, worden
sommige personele lasten toegerekend aan de periode waarin uitbetaling plaatsvindt.
Bijvoorbeeld componenten als overlopende verlofaanspraken.
Het BBV schrijft voor dat kosten van Bedrijfsvoering (BBV hanteert de term ‘Overhead’)
afzonderlijk worden begroot en verantwoord. De totale kosten van Bedrijfsvoering voor de hele
organisatie worden aan de lastenkant in één overzicht gepresenteerd. Volgens de definitie van
het BBV worden tot de Bedrijfsvoering gerekend “Alle kosten die samenhangen met de sturing en
ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces”.
Gelet op deze definitie worden de volgende kosten tot de Bedrijfsvoering gerekend:
•    leidinggevenden primair proces;
•    bestuurszaken en bestuursondersteuning;
•    managementondersteuning primair proces;
•    financiën, toezicht en controle op de eigen organisatie;
•    informatievoorziening en automatisering, m.u.v. direct toe te rekenen kosten;
•    HRM;
•    facilitaire zaken en DIM;
•    inkoop;
•    juridische zaken;
•    interne en externe communicatie.
In het exploitatieoverzicht 2019 zijn de kosten van Bedrijfsvoering afzonderlijk gepresenteerd.
Bedragen in de tabellen zijn opgenomen in duizendtallen; in de toelichtingen zijn de bedragen
niet afgerond.
Balans
Vaste activa
Investeringen met een economisch nut
De materiële vaste activa zijn gewaardeerd tegen de verkrijging- of vervaardigingsprijs.
Specifieke investeringsbijdragen van derden zijn op de betreffende investering in mindering
gebracht; in die gevallen wordt op het saldo afgeschreven.
De investeringen worden vanaf het jaar volgend op het moment van ingebruikname lineair
afgeschreven op basis van de verwachte gebruiksduur. Er wordt geen rekening gehouden met
een eventuele restwaarde. De afschrijvingstermijnen worden jaarlijks bij de begroting vastgesteld
en zijn in de tabel verderop in deze toelichting opgenomen.
Bij de waardering is in voorkomende gevallen rekening gehouden met een bijzondere
vermindering van de waarde, indien deze naar verwachting duurzaam is. In het boekjaar heeft
een dergelijke vermindering niet plaatsgevonden.
Jaarstukken 2019 voorlopig                                                        Pagina 31 van 46
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>Vlottende activa
Vorderingen
De vorderingen zijn gewaardeerd tegen nominale waarde. Voor verwachte oninbaarheid is een
voorziening in mindering gebracht. De voorziening is bepaald op basis van de geschatte
inningskansen.
Liquide middelen en overlopende posten
Deze activa zijn tegen nominale waarde opgenomen.
Passiva
Vaste schulden
Vaste schulden zijn gewaardeerd tegen de nominale waarde, verminderd met de gedane
aflossingen. De vaste schulden hebben een rentetypische looptijd van één jaar of langer.
Vlottende passiva
De vlottende passiva worden gewaardeerd tegen de nominale waarde.
Tabel met de gehanteerde afschrijvingstermijnen
Bij investeringen worden de volgende afschrijvingstermijnen gehanteerd:
•    gebouwen en kantoren                                                              40 jaar
•    idem, semi-permanente situatie                                                    20 jaar
•    meubilair en inventaris                                                           10 jaar
•    technische installaties                                                           15 jaar
•    telefooncentrale                                                                  8 jaar
•    smartphones                                                                       2 jaar
•    transportmiddelen                                                                 7 jaar
•    bestelauto/meetdienst                                                             8/10 jaar
•    aanhanger                                                                         15 jaar
•    automatisering (PC’s en printers)                                                 3-5 jaar
•    automatisering bekabeling                                                         20 jaar
•    automatisering (servers, netwerk- componenten, verbindingen, software,
     centrale databases, maatwerk)                                                     5 jaar
•    grote systemen zonder onderhoudscontract                                          4 jaar
•    grote systemen met onderhoudscontract                                             8 jaar
Jaarstukken 2019 voorlopig                                                     Pagina 32 van 46
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>3.3.2       Toelichting op de balans per 31 december 2019
Vaste activa
Materiële vaste activa
Investeringen met een economisch nut
De materiële vaste activa met een economisch nut bestaan uit de volgende onderdelen:
                                                                                                                                                    Boekwaarde per Boekwaarde per
                                                                                                                                                      31-12-2019     31-12-2018
Huisvesting (Overige materiële vaste activa)                                                                                                                    360           365
Automatisering (Overige materiële vaste activa)                                                                                                                  48             42
Tractie / wagenpark (Vervoersmiddelen)                                                                                                                           62             78
Communicatiemiddelen (Overige materiële vaste activa)                                                                                                           179              0
Machines, apparaten en installaties/technische apparatuur                                                                                                        54             84
Totaal                                                                                                                                                                              703                                           569
Van het verloop van de boekwaarde van deze investeringen kan het volgende overzicht worden
gegeven:
                                                                                                                                                Desinvesteringen                     Bijdragen van derden
                                                                  Boekwaarde per    Herrubricering        Boekwaarde per        Investeringen                      Afschrijvingen                           Afwaarderingen   Boekwaarde per
                                                                  31-12-2018        1-1-2019              1-1-2019                                                                                                           31-12-2019
Huisvesting (Overige materiële vaste activa)                     365                 0                    365                    71                0               76                    0                     0             360
Automatisering (Overige materiële vaste activa)                   42                -25                    17                    39                0               9                     0                     0              48
Tractie / wagenpark (Vervoersmiddelen)                            78                 0                     78                    0                 0               16                    0                     0              62
Communicatiemiddelen (Overige materiële vaste activa)             0                  25                    25                   169                0               14                    0                     0             179
Machines, apparaten en installaties/technische apparatuur         84                 0                     84                    0                 0               30                    0                     0              54
Totaal                                                           569                   0                  569                   279                0               145                   0                     0             703
Per 1 januari 2019 heeft een herrubricering vanuit Automatisering naar Communicatiemiddelen
plaatsgevonden voor een bedrag van afgerond € 24.500.
Onder de bijdragen van derden zijn de inkomsten van de provincies opgenomen en overige
bijdragen die direct gerelateerd zijn aan de investering.
Onder de afwaarderingen staan de noodzakelijk geachte duurzame waardeverminderingen
vermeld. Beiden waren in 2019 niet aan de orde.
De investeringen 2019 zijn als volgt te specificeren:
                                                            Krediet                                  Nieuw                      Beschikbaar                               Uitgaven                          afschrijving
         (Vervangings)investeringen                            per                                   krediet                       totaal                                    in                              v.a. 2020
                                                            1-1-2019                                  2019                          2019                                    2019
Vervanging wagenpark                                                          305                                           0                             305                                    0                                             0
Communicatiemiddelen                                                          200                                           0                             200                                  175                                            56
Plotter                                                                         0                                          33                              33                                   33                                             3
Vergaderstoelen en bureau's                                                     0                                          30                              30                                   71                                             7
Totaal                                                                        505                                          63                             568                                  279                                            66
Jaarstukken 2019 voorlopig                                                                                                                                                          Pagina 33 van 46
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>Voor 2019 is een budget van € 300.000 beschikbaar gesteld voor de vervanging van voertuigen.
Deze vervanging is weliswaar in 2019 aanbesteed, maar door langere levertijden als gevolg van
technische inbouwapparatuur zal de levering pas in 2020 plaatsvinden. Dienovereenkomstig is de
investering opgenomen in het investeringsplan 2020; deze verwachting was reeds in de tweede
Burap uitgesproken.
Medio 2019 heeft vervanging van communicatiemiddelen in de vorm van mobiele telefoons
plaatsgevonden. De werkelijke kosten vielen als gevolg van een gunstige aanbesteding lager uit
dan begroot; het restantkrediet valt hierdoor vrij.
In 2019 is € 41.000 extra geïnvesteerd in vergaderstoelen en bureaus. Aangezien dit tot een
overschrijding van het beschikbare krediet heeft geleid, zal hiervoor in het eerstvolgende
bestuursoverleg (Algemeen Bestuur van 1 juli 2020) met terugwerkende kracht goedkeuring
worden gevraagd.
Voor het overige zijn geen bijzonderheden te melden.
Vlottende activa
Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar
De in de balans opgenomen uitzettingen met een looptijd van één jaar of minder kunnen als volgt
gespecificeerd worden:
                                                                    Stand        Voorziening    Boekwaarde     Boekwaarde
                                                                  31-12-2019    oninbaarheid     31-12-2019     31-12-2018
 Vorderingen openbare lichamen                                              716               0            716          2.137
 Uitzetting in 's rijks schatkist met een                                 1.889               0          1.889          4.029
 rentetypische looptijd korter dan 1 jaar
 Overige vorderingen                                                          0               0              0              0
 Totaal                                                                   2.605               0          2.605          6.166
Vorderingen op openbare lichamen
In het boekjaar 2019 zijn de daarvoor in aanmerking komende oninbare posten afgeboekt. Van
de overige posten was een groot deel per medio maart 2020 afgewikkeld. Door de aanscherping
van het debiteurenbeheer is voor oninbaarheid geen voorziening gevormd (2018: € 12.000).
Uitzettingen in ’s Rijks schatkist (schatkistbankieren)
Dit betreft het per 31 december 2019 uitstaand saldo in de schatkist.
Sinds medio 2015 worden overtollige middelen in het kader van schatkistbankieren in de vorm
van een rekening-courantverhouding bij het Rijk afgestort.
Voor het boekjaar 2019 bedraagt het drempelbedrag € 250.000. Doordat in het eerste en derde
kwartaal net na de automatische afroming van het banksaldo nog een omvangrijk bedrag is
ontvangen, heeft in deze kwartalen een overschrijding plaatsgevonden. Vanaf maart 2020 is de
rekening-courant rekening van de OMWB overgegaan van BNG naar Rabobank; hier zal de
afroming op een later tijdstip op de dag plaatsvinden, waardoor eerdergenoemde
overschrijdingen niet meer kunnen plaatsvinden.
Het bedrag aan middelen dat voor het drempelbedrag door de OMWB buiten ’s Rijks schatkist is
aangehouden was per ultimo van het kwartaal:
                                                                  Kwartaal 1      Kwartaal 2     Kwartaal 3     Kwartaal 4
 Kwartaalcijfer op dagbasis buiten 's Rijks schatkist aangehouden
 middelen                                                                   317           220              317            221
 Ruimte onder het drempelbedrag                                               0             30               0             29
 Overschrijding van het drempelbedrag                                        67               0             67              0
Jaarstukken 2019 voorlopig                                                                            Pagina 34 van 46
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>Liquide middelen
Het saldo van de liquide middelen bestaat uit de volgende componenten:
                                                     Boekwaarde             Boekwaarde
                                                      31-12-2019             31-12-2018
 Banksaldo BNG                                                       226                     206
 Totaal                                                              226                     206
Ultimo 2019 had de dienst een tegoed bij de BNG van afgerond € 226.000.
Overlopende activa
De post overlopende activa kan als volgt gespecificeerd worden:
                                                                            Boekwaarde       Boekwaarde
                                                                             31-12-2019       31-12-2018
 De van Europese en Nederlandse overheidslichamen nog te ontvangen
 voorschotbedragen die ontstaan door voorfinanciering op uitkeringen                     0               22
 met een specifiek bestedingsdoel
 Overige nog te ontvangen bedragen en de vooruitbetaalde bedragen
 die ten laste van volgende begrotingsjaren komen                                    2.955            1.220
 Totaal                                                                              2.955            1.242
Nog te ontvangen en vooruitbetaalde bedragen
                                                                       2019                  2018
Eindafrekeningen deelnemers                                          631                   539
Af: voorziening betwiste facturen                                       0                     0
Subtotaal                                                                      631                       539
BTW                                                                            523                       121
Vooruit ontvangen facturen                                                     438                       542
Nog te ontvangen bedragen                                                    1.363                        17
Totaal                                                                       2.955                     1.220
Eindafrekeningen gemeenten
Dit betreft de eindafrekeningen over 2019 die in januari 2020 naar de deelnemers zijn gestuurd.
Ter bevestiging van deze saldi is bij de deelnemers een confirmatie opgevraagd en ontvangen.
Een voorziening wordt niet noodzakelijke geacht.
BTW
Het bedrag aan BTW ad € 523.000 betreft de aangifte over het laatste kwartaal 2019 tezamen
met de suppletie over 2019. De facturering van de doorschuif-btw is vanaf 2018 komen te
vervallen op basis van landelijke ontwikkelingen.
Vooruit ontvangen facturen
Dit betreffen facturen die in 2019 zijn ontvangen, maar waarvan een deel van de kosten
betrekking hebben op het boekjaar 2020.
Nog te ontvangen bedragen
Hier zijn verantwoord diverse opbrengsten over 2019 die per einde van het boekjaar nog niet
(volledig) waren gefactureerd.
Jaarstukken 2019 voorlopig                                                            Pagina 35 van 46
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>Passiva
Vaste passiva
Eigen vermogen
Het eigen vermogen van de dienst bestaat uit het totaal van alle reserves per 31 december,
aangevuld met het resultaat over het boekjaar. Zowel de algemene reserve als de
bestemmingsreserves worden tot het eigen vermogen gerekend.
Het in de balans opgenomen eigen vermogen bestaat uit de volgende componenten:
                                                     Boekwaarde       Boekwaarde
                                                      31-12-2019       31-12-2018
 Algemene reserve                                            1.546            1.474
 Reserve huisvesting                                             67                90
 Reserve meetstations                                          297              297
 Gerealiseerd resultaat boekjaar 2019                          699               -
 Gerealiseerd resultaat boekjaar 2018                          -              1.707
 Totaal                                                      2.609            3.568
Het boekjaar 2019 sluit met een te bestemmen positief resultaat van € 699.000 (2018 voordelig
resultaat van € 1.707.000). Overeenkomstig het BBV is dit saldo afzonderlijk op de balans
opgenomen. Bij de vaststelling van de jaarrekening zal een voorstel tot bestemming van dit
resultaat worden gedaan.
Het verloop van de reserves over het boekjaar was als volgt:
                                Boekwaarde        Toevoeging        Ontrekking       Boekwaarde
                                 31-12-2018                                           31-12-2019
 Algemene reserve                        1.474            1.707            1.634                1.546
 Reserve huisvesting                        90                0                23                   67
 Reserve meetstations                      297                0                 0                 297
 Totaal                                  1.861            1.707            1.657                1.910
Algemene reserve
De algemene reserve is een buffer voor exploitatietekorten en het opvangen van risico’s. De
onttrekking aan de reserve was als volgt:
                                                            Onttrekking
 Afwikkeling VVGB                                                          134
 Vrijval tbv budget arbeidsmarktcommunicatie                               100
 Vrijval tbv budget ICT / databeheer                                       300
 Vrijval tbv budget ICT / speer                                            500
 Vrijval tbv budget inwerken nieuw personeel                               600
 Totaal                                                                  1.634
Reserve huisvesting
Het doel van de reserve ‘huisvesting’ is het egaliseren van de huurkosten over de
contractperiode. In de eerste twee jaar van het contract werden er geen huurkosten in rekening
gebracht door de verhuurder. Om de kosten te egaliseren over de looptijd werd er de eerste twee
jaar gestort in de reserve huisvesting. De OMWB heeft het voornemen om de reserve in 2020 te
laten vervallen conform afspraak met het Ministerie van BZK.
Jaarstukken 2019 voorlopig                                                         Pagina 36 van 46
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>Reserve meetstations
Vanuit de overgebleven middelen van de Provincie is vanuit de resultaatbestemming 2017 de
reserve meetstations gevormd. Deze bestemmingsreserve is ter continuering van de meetstations
(het betreft investeringsintensieve locaties).
Vaste schulden met een rentetypische looptijd van één jaar of langer
Van de vaste schulden met een looptijd van één jaar of langer is de specificatie als volgt:
                                                                            Boekwaarde        Boekwaarde
                                                                             31-12-2019        31-12-2018
 Bank Nederlandse gemeenten á 0,8%                                                        0              700
 Totaal                                                                                   0              700
De restantschuld per 31-12-2019 is volgens het aflossingsschema op 1 februari 2019 volledig
afgelost; over het boekjaar zijn derhalve slechts rentelasten verantwoord van € 500
(2018: € 6.000).
Vlottende passiva
Onder de vlottende passiva zijn opgenomen:
                                                                           Boekwaarde        Boekwaarde
                                                                            31-12-2019        31-12-2018
 Netto vlottende schulden, met een rentetypische looptijd korter dan één
                                                                                     1.346               992
 jaar
 Overlopende passiva                                                                 2.534             2.923
 Totaal                                                                              3.880             3.915
Ultimo 2019 was er, evenals in 2018, door de goede liquiditeitspositie geen noodzaak om
kasgeldleningen op te nemen.
Overlopende passiva
De specificatie van de overlopende passiva is als volgt:
                                                                           Boekwaarde        Boekwaarde
                                                                            31-12-2019        31-12-2018
 De van Europese en Nederlandse overheidslichamen nog te ontvangen
 voorschotbedragen die ontstaan door voorfinanciering op uitkeringen                    44                 0
 met een specifiek bestedingsdoel
 Verplichtingen die in het begrotingsjaar zijn opgebouwd en die in een
 volgend begrotingsjaar tot betaling komen, met uitzondering van jaarlijks
 terugkerende arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar
 volume.
    Nog te betalen posten                                                            1.219               842
    Afdracht loonheffing, netto salarissen ca.                                          13             1.230
    Afrekeningen werkprogramma's                                                     1.258               851
 Totaal                                                                              2.534             2.923
Jaarstukken 2019 voorlopig                                                             Pagina 37 van 46
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>Van de ontvangen voorschotbedragen kan het volgende verloopoverzicht worden gegeven.
                                              Saldo         Bestedingen    Ontvangen          Saldo
                                             1-1-2019                       bedragen       31-12-2019
 Project luchtkwaliteitsberekening                     -22           -225           292               44
 Totaal                                                -22           -225           292               44
Niet uit de balans blijkende vorderingen en verplichtingen
Personele verplichtingen
Op grond van het BBV mogen geen voorzieningen worden gevormd voor jaarlijks terugkerende
arbeidskostengerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume. Om die reden wordt geen
post voor personele verplichtingen opgenomen op de balans.
Het tegoed aan vakantiedagen bedraagt per 31 december 2019 afgerond 2.280 dagen
(2018: 2.160 dagen). Dit betekent in geld uitgedrukt een verplichting van circa € 595.000
(2018: € 546.000).
(Lease)verplichtingen
Een deel van de activa is aangeschaft via een leasecontract. Dit betreffen:
•    Kopieer- en printapparatuur: betreft leasecontract via Equalit/Canon. Dit contract loopt tot en
     met juni 2020 en bedraagt jaarlijks € 7.500.
•    IT-infrastructuur en omgeving: Hiervoor is in 2012 een overeenkomst afgesloten met Equalit.
     De jaarlijkse kosten hiervan bedragen afgerond € 1,5 miljoen. De overeenkomst heeft als
     ingangsdatum 1 januari 2013 en is voor onbepaalde tijd afgesloten. In 2019 is het contract
     opgezegd; met inachtneming van de opzegtermijn van 3 jaar zal het contract per 01-01-2022
     aflopen.
•    Dienstauto’s: voor 4 auto’s is een leasecontract afgesloten. De jaarlijkse leasekosten
     bedragen circa € 10.000. De contracten hiervan lopen per august 2021 af.
•    Koffieautomaten: Hiervoor is in 2019 een overeenkomst aangegaan voor een zestal
     automaten; de jaarlijkse kosten hiervan bedragen circa € 4.000. De overeenkomst is op
•    1 augustus 2019 ingegaan en kent een looptijd van 5 jaar. Het contract eindigt derhalve op
     31 juli 2024.
In 2018 zijn contracten gesloten voor de IT met Afas en Roxit, de jaarlijkse kosten hiervan
bedragen afgerond respectievelijk € 50.000 en € 100.000.
Huurovereenkomst
De jaarlijkse huurverplichting voor het pand (incl. parkeerplaatsen) in Tilburg bedraagt circa
€ 600.000. De huurovereenkomst is aangegaan voor een periode van 10 jaar met als einddatum
31 december 2022.
Inkoopverplichtingen
In de kadernota rechtmatigheid heeft de commissie BBV de stellige uitspraak gedaan dat
meerjarige contracten – in het kader van Europese regels – in de toelichting op de jaarrekening
opgenomen moeten worden voor het volle bedrag waarover het contract is afgesloten. De OMWB
verleent opdrachten aan milieukundige adviesbureaus op basis van het actuele werkaanbod
vanuit de opdrachtgevers en specifieke casuïstiek. Hiervoor zijn geen meerjarige contracten
afgesloten met bedoelde bureaus, enkel jaarcontracten.
Jaarstukken 2019 voorlopig                                                         Pagina 38 van 46
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>3.3.3     Toelichting op het overzicht van baten en lasten 2019
De begroting 2019 sloot na wijziging met een saldo van € 0. Bij de tweede bestuursrapportage is
melding gemaakt dat een aantal budgetten niet volledig besteed zouden worden. Als prognose
van het resultaat is € 950.000 gemeld. Het jaarrekeningresultaat volgens balans bedraagt
€ 699.000.
Nadere toelichting op de lasten Primair proces
De bijstelling van de lasten en baten is conform de besluitvorming van het algemeen bestuur. In
het boekjaar 2019 zijn twee begrotingswijzigingen vastgesteld. Hierna worden de belangrijkste
verschillen toegelicht. Waarbij eerst de lasten van het primaire proces worden toegelicht;
vervolgens die van de bedrijfsvoering.
 Personeelslasten                                                    2019 begroting           2019
                                                                     na wijzigingen         realisatie
 Primair proces
 Salarissen                                                                      16.275            16.209
 Reiskosten                                                                           0               342
 Overige personeelskosten                                                           139               240
 Inhuurbudgetten                                                                  4.371             3.861
 Detacheringsinkomsten                                                                0              -107
 Subtotaal personeelslasten                                                      20.785            20.544
Enerzijds vertonen de salariskosten een stijging als gevolg van CAO-effecten, anderzijds een
afname doordat vacatures niet vast kunnen worden ingevuld als gevolg van krapte op de
arbeidsmarkt. Deze krapte leidt vervolgens weer tot een stijging van de inhuurkosten.
De grootste afwijking op de personeelslasten betreft de lagere inhuur derden dan begroot voor
een bedrag van € 510.000. Hier zien we een vergelijkbare ontwikkeling op de arbeidsmarkt als
voor het vaste personeel. Het is in de praktijk lastig om goede werknemers te vinden. Hierdoor
kunnen ook niet alle activiteiten voor de werkprogramma’s en daarbuiten worden uitgevoerd.
De reiskosten en de overige personeelskosten worden samen met bedrijfsvoering begroot. Op
totaalniveau zijn de werkelijke reiskosten € 8.000 hoger dan begroot.
Detacheringsinkomsten worden evenals voorgaande jaren niet begroot; de overige onderdelen
van de personeelslasten wijken in mindere mate af van de bijgestelde begroting.
 Rente en afschrijvingen                                              2019 begroting          2019
                                                                      na wijzigingen       realisatie
 Rentekosten                                                                        10                 0,5
 Afschrijvingen                                                                    200                  69
 Totaal rente- en afschrijvingen                                                   210                  69
Een deel van de afschrijvingslast is in 2019 verantwoord onder de lasten Bedrijfsvoering
(€ 76.000). De totale afschrijvingen over 2019 vallen lager uit dan begroot als gevolg van
achterblijvende investeringen in 2018. Door aflossing van de lening in februari 2019 vallen de
rentelasten lager uit dan begroot voor 2019.
 Huisvesting en organisatie                                          2019 begroting           2019
                                                                     na wijzigingen         realisatie
 Primair proces
 Huisvesting en facilitaire kosten                                                  132                 31
 Externe werkplekken                                                                 63                  0
 Tractie                                                                             79                 49
 ICT budgetten                                                                      122                  4
 Subtotaal huisvesting en organisatie                                               396                 84
In totaal zijn de kosten op dit onderdeel ruimschoots binnen de ramingen gebleven. De kosten
van externe werkplekken en de ICT-budgetten zijn in de realisatie onder de kosten
Jaarstukken 2019 voorlopig                                                         Pagina 39 van 46
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>bedrijfsvoering verantwoord. De lage realisatie van de huisvestingskosten komt door het niet of in
mindere mate uitnutten van specifieke budgetten.
 Overige kosten                                                           2019 begroting        2019
                                                                          na wijzigingen     realisatie
 Laboratoriumkosten                                                                1.100              1.431
 Milieumetingen                                                                      506                524
 Luchtkwaliteitsmeting/E-noses                                                        76                  0
 Subtotaal Overige kosten                                                          1.682              1.956
Toelichting:
•    De laboratoriumkosten is een variabele post, wat wil zeggen dat meer vraag een hoger
     kostenniveau tot gevolg heeft. De laboratoriumkosten worden doorbelast aan de deelnemers.
     De corresponderende baten zijn opgenomen onder deelprogramma 4.
•    De kosten milieumetingen is op niveau van begroting en de totale kosten, dus inclusief de
     huisvesting en personele kosten, zijn doorbelast aan de Provincie Noord-Brabant als
     onderdeel van deelprogramma 4.
•    De kosten voor luchtkwaliteitmetingen/E-noses zijn verantwoord onder de
     laboratoriumkosten.
Nadere toelichting op de lasten Bedrijfsvoering
 Personeelslasten                                                      2019 begroting           2019
                                                                       na wijzigingen         realisatie
 Bedrijfsvoering
 Salarissen                                                                         3.212             3.545
 Reiskosten                                                                           563               234
 Overige personeelskosten                                                           1.521               676
 Inhuurbudgetten                                                                      900             1.784
 Detacheringsinkomsten                                                                  0                 0
 Subtotaal personeelslasten                                                         6.196             6.239
Toelichting:
•    In 2019 zijn er behoorlijk wat vacatures geweest, om die reden zijn diverse medewerkers
     ingehuurd om het werk doorgang te laten vinden. Tevens heeft inhuur plaatsgevonden voor
     specifieke skills en/of kennis, bijvoorbeeld Speer gerelateerd. Hiervoor zijn bedragen begroot
     onder ICT-budgetten bedrijfsvoering, maar hier als werkelijke kosten opgenomen.
•    De reiskosten zijn tezamen met primair proces begroot; zie toelichting hierboven.
•    We zien een onderschrijding bij de overige personeelskosten doordat het budget voor
     arbeidsmarktcommunicatie (€ 100.000) en dat voor het inwerken van nieuwe medewerkers
     (€ 600.000) hier in de begroting is opgenomen. De realisatie van het laatste budget is
     verantwoord onder de salarislasten.
 Rente en afschrijvingen                                                2019 begroting          2019
                                                                        na wijzigingen       realisatie
 Rentekosten                                                                           0                  0
 Afschrijvingen                                                                        0                 76
 Totaal rente- en afschrijvingen                                                       0                 76
Een deel van de afschrijvingslast is in 2019 verantwoord onder de lasten Bedrijfsvoering
(€ 76.000). Samen met de afschrijvingslast voor Primair proces (€ 69.000) vallen de totale
afschrijvingen over 2019 vallen lager uit dan begroot als gevolg van achterblijvende investeringen
in 2018.
Jaarstukken 2019 voorlopig                                                           Pagina 40 van 46
</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre> Huisvesting en organisatie                                             2019 begroting          2019
                                                                        na wijzigingen       realisatie
 Bedrijfsvoering
 Huisvesting en facilitaire kosten                                                 1.014                905
 Accountantskosten/overigen                                                          479                490
 ICT budgetten                                                                     3.384              2.824
 Subtotaal huisvesting en organisatie                                              4.877              4.219
Toelichting:
•    In de begroting voor huisvesting en facilitaire kosten is de verhuur van de zesde verdieping
     aan de gemeente Tilburg niet meegenomen (€ 66.000).
     Verder zijn geen bijzonderheden te vermelden.
•    Ook de Accountantskosten/overige kosten liggen in lijn met de begroting. Voor de accountant
     is een bedrag verantwoord van € 82.000. Hiervan heeft € 31.000 betrekking op de
     afwikkeling controlekosten 2018 en € 51.000 voor de accountantscontrole 2019.
     Onder de advieskosten van € 178.000 in de overige kosten is een bedrag van € 27.000 voor
     advisering inzake de vennootschapsbelasting verantwoord. Voor advisering IT-landschap is
     ene bedrag van € 50.000 opgenomen. Het restant omvat een aantal minder omvangrijke
     adviestrajecten.
     Tenslotte zijn ook de kosten voor rechtskundige bijstand ad. € 25.000 en uitbestede
     dienstverlening ad. € 82.000 in deze regel opgenomen.
•    De onderschrijding op de ICT-budgetten hangt samen met het uitstel van project Speer. In de
     begroting 2019 is onder de ICT-budgetten een bedrag opgenomen voor inhuur/consultancy;
     de werkelijke kosten hiervan zijn verantwoord onder de post inhuurbudgetten bedrijfsvoering.
Nadere toelichting op de lasten Overig
 Overige kosten                                                        2019 begroting           2019
                                                                       na wijzigingen         realisatie
 Rentekosten                                                                           10                0,5
 Afwikkeling VVGB                                                                     134               134
 Onvoorzien                                                                           150                  0
 Vennootschapsbelasting                                                                 0                  6
 Overige kosten                                                                         0                 42
 Totaal lasten overig                                                                 294               182
Rentekosten
De restantschuld per 31-12-2019 is volgens het aflossingsschema op 1 februari 2019 volledig
afgelost; over het boekjaar zijn derhalve slechts rentelasten verantwoord van € 500
(2018: € 6.000).
Onvoorzien
In de programmaverantwoording wordt inzicht gegeven in het gebruik van de post onvoorzien.
In de begroting 2019 was voor onvoorzien een bedrag van € 150.000 opgenomen. Dit bedrag is
voor 2019 niet noodzakelijk gebleken en is derhalve onderdeel van het jaarrekeningresultaat.
Vennootschapsbelasting
De kosten voor de vennootschapsbelasting over 2019 zijn geschat op € 3.000; in lijn met de
aanslag 2016 en 2017 en de aangifte 2018.
Overzicht incidentele baten en lasten
Onder de incidentele baten en lasten zijn de kosten opgenomen voor arbeidsmarktproblematiek
(begroot € 700.000; gerealiseerd € 450.000), project SPEER (begroot € 500.000; gerealiseerd
€ 350.000), data-ontwikkeling (begroot € 300.000; gerealiseerd € 300.000). Voor deze kosten
waren voor 2019 specifieke budgetten begroot.
Overzicht structurele toevoegingen en onttrekkingen reserves
In de jaarrekening 2019 is structurele onttrekking aan de reserve huisvesting opgenomen voor
een totaalbedrag van € 23.000.
Jaarstukken 2019 voorlopig                                                           Pagina 41 van 46
</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>3.3.4    Kengetallen
Conform onze reactie aan het P&C-panel zullen de parameters worden opgenomen in de
definitieve versie van de jaarrekening.
3.3.5    Toelichting op de baten
 Baten                                                               2019 begroting          2019
                                                                     na wijzigingen       realisatie
 Programmadeel 1: Vergunningverlening, toezicht en handhaving                  19.073            20.396
 Programmadeel 2: Advies en projecten                                           8.697             6.639
 Programmadeel 3: Collectieve taken structureel                                 1.510             1.510
 Programmadeel 4: Buiten werkprogramma                                          2.987             3.368
 Programmadeel 4: Overige exploitatiekosten                                       506               498
 Totaal baten                                                                  32.773            32.410
Programmadeel 1: vergunningverlening, toezicht en handhaving
De baten zijn € 1.323.000 hoger dan begroot (7%). Dit wordt deels verklaard door een
verschuiving met programmadeel 2 (wettelijke taken versus verzoektaken).
Gedurende 2019 is een aantal vacatures ingevuld en is een start gemaakt met een traineegroep
die door de OMWB zelf wordt opgeleid tot vergunningverlener, wat ertoe heeft geleid dat een
inhaalslag in de meldingen is gemaakt.
Verder zijn er geen bijzondere afwijkingen. De vastgestelde werkprogramma’s zijn grotendeels
uitgevoerd.
Programmadeel 2: Advies en Projecten
De baten zijn € 2.058.000 lager dan begroot (-24%); betreft deels een verschuiving naar
programma 1 (wettelijke taken). Tevens kunnen incidentele verzoektaken van jaar tot jaar
verschillen en ook heeft de krapte op de arbeidsmarkt er, net als voorgaand jaar, toe geleid dat
niet alle verzoektaken uitgevoerd konden worden. De werkprogramma’s zijn daarentegen wel
grotendeels uitgevoerd.
Programmadeel 3: collectieve taken structureel
De collectieve taken zijn overeenkomstig de begroting in rekening gebracht bij de deelnemers.
Programmadeel 4: Buiten werkprogramma
In totaal € 381.000 hogere baten zijn veroorzaakt doordat er meer aanvragen zijn binnengekomen
en door de OMWB zijn uitgevoerd voor het Team Meting en Onderzoek.
Uitsplitsing baten
In 2019 bedroegen de gerealiseerde baten provincie op P1 € 7.037.000 en op P2 € 3.494.000.
De gerealiseerde baten gemeenten bedroegen voor P1, P2 en P3 respectievelijk € 13.359.000,
€ 3.145.000 en € 1.510.000.
Jaarstukken 2019 voorlopig                                                        Pagina 42 van 46
</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre>3.4       Overzicht baten en lasten per taakveld 2019
 Baten en lasten per taakveld                                                Baten           Lasten
 0.        Bestuur en ondersteuning
 0.4        Overhead                                                                             10.458
 0.5        Treasury
 0.8        Overige baten en lasten                                                                 176
 0.9        Vennootschapsbelasting                                                                    6
 0.10       Mutaties reserves                                                     1.657
 0.11       Resultaat van de rekening van baten en lasten
 7.         Volksgezondheid en milieu
 7.4        Milieubeheer                                                         32.410          22.728
 Saldo van baten en lasten op taakvelden                                         34.067          33.368
De lasten op taakveld 0.4 Overhead bedragen de personeelslasten en huisvestingslasten voor het
bedrijfsvoeringsproces – niet zijnde het primaire proces – en corresponderen met de specificatie
van de lasten in paragraaf 3.2.
3.5       Publicatieverplichting op grond van de WNT
Uit hoofde van de WNT moet de bezoldiging van alle topfunctionarissen worden verantwoord, ook
als de norm niet is overschreden. Dit geldt ook voor externe topfunctionarissen, ongeacht de duur
van het dienstverband of de periode van de inhuur. Van overige medewerkers moet alleen een
vermelding plaatsvinden bij overschrijding van de norm.
Van elke topfunctionaris en van elke andere functionaris, die in het betreffende jaar een totale
bezoldiging heeft ontvangen hoger dan de maximale bezoldigingsnorm, moet de organisatie op
grond van de WNT en het gewijzigde artikel 28 BBV in de toelichting op het overzicht van baten
en lasten in de jaarrekening het volgende opnemen:
•     de beloning;
•     de belastbare vaste en variabele onkostenvergoeding;
•     de voorzieningen ten behoeve van beloningen betaalbaar op termijn;
•     de functie of functies;
•     de duur en omvang van het dienstverband in het verslagjaar;
•     de beloning in het voorgaande jaar;
•     een motivering voor de overschrijding van de maximale bezoldigingsnorm (dit geldt ook voor
      externe topfunctionarissen).
Van topfunctionarissen moet bovendien ook de naam openbaar worden gemaakt. Bij de niet-
topfunctionarissen is dit niet verplicht en kan worden volstaan met het noemen van de functie(s).
Onderstaande verantwoording is opgesteld op basis van de op de OMWB van toepassing zijnde
regelgeving. Het bezoldigingsmaximum 2019 voor de omgevingsdienst is € 194.000 voor
topfunctionarissen met een dienstverband.
Het weergegeven toepasselijke WNT-maximum per persoon of functie is berekend naar rato van
de omvang (en voor topfunctionarissen tevens de duur) van het dienstverband, waarbij voor de
berekening de omvang van het dienstverband nooit groter kan zijn dan 1,0 fte.
Jaarstukken 2019 voorlopig                                                         Pagina 43 van 46
</pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre>Leidinggevende topfunctionarissen met dienstbetrekking en leidinggevende topfunctionarissen
zonder dienstbetrekking vanaf de 13e maand van de functievervulling:
                                                                               Dhr. N. van Mourik
 Functiegegevens                                                                    Directeur
 Aanvang en einde functievervulling in 2019                                      01/01 - 31/12
 Deeltijdfactor in fte                                                                 1,0
 (Fictieve) dienstbetrekking?                                                           ja
 Bezoldiging
 Beloning plus belastbare onkostenvergoedingen                                   € 125.867,52
 Beloningen betaalbaar op termijn                                                 € 19.888,68
 subtotaal                                                                       € 145.756,20
 Individueel toepasselijke bezoldigingsmaximum                                   € 194.000,00
 /- Onverschuldigd betaald bedrag                                                     n.v.t.
 Totaal bezoldiging 2019                                                         € 145.756,20
 Redenen waarom de overschrijding al dan niet toegestaan                              n.v.t.
 Toelichting op de vordering wegens onverschuldigde betaling                          n.v.t.
 Gegevens 2018
 Functiegegevens                                                                    Directeur
 Aanvang en einde functievervulling 2018                                         01/01 - 31/12
 Deeltijdfactor 2018 in fte                                                            1,0
 (Fictieve) dienstbetrekking?                                                           ja
 Bezoldiging
 Beloning plus belastbare onkostenvergoedingen                                   € 124.746,20
 Beloningen betaalbaar op termijn                                                 € 18.238,08
 subtotaal                                                                       € 142.984,28
 Individueel toepasselijke bezoldigingsmaximum                                   € 189.000,00
 Totaal bezoldiging 2018                                                         € 142.984,28
De heer Van Mourik is voor onbepaalde tijd aangesteld als algemeen directeur van de OMWB. Op
basis van het aan deze functie verleende mandaat, is hij te kwalificeren als topfunctionaris in het
kader van de WNT.
De binnen onze organisatie geïdentificeerde leidinggevende topfunctionaris met een
dienstbetrekking heeft geen dienstbetrekking bij meerdere WNT-plichtige instelling(en) als
leidinggevende topfunctionaris (die zijn aangegaan met ingang van 1 januari 2018).
Naast de hierboven vermelde topfunctionaris zijn er geen overige functionarissen met een
dienstbetrekking die in 2019 een bezoldiging boven het individueel toepasselijke drempelbedrag
hebben ontvangen.
De leden van het Algemeen Bestuur en Dagelijks Bestuur krijgen uit hoofde van hun functie als
bestuurslid bij de OMWB geen bezoldiging. Zij ontvangen geen onkostenvergoeding van de
OMWB.
Jaarstukken 2019 voorlopig                                                       Pagina 44 van 46
</pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 45 ======================================================================

<pre>Topfunctionarissen met een bezoldiging van € 1.700 of minder:
 NAAM TOPFUNCTIONARIS                                         FUNCTIE
 P.F.G. Depla                                                 AB- en DB-voorzitter
 R.F.I. Palmen (inmiddels vertrokken)                         AB- en DB-lid
 G. van der Put (inmiddels vertrokken)                        AB- en DB-lid
 J.P.M. Klijs                                                 AB- en DB-lid
 T. Weterings                                                 AB- en DB-lid
 J. van den Hout (inmiddels vertrokken)                       AB- en DB-lid
 R. Grashof                                                   AB- en DB-lid
 R. van den Belt                                              AB- en DB-lid
 B. Schellekens                                               AB- en DB-lid
 R. van Vugt                                                  AB-lid
 E. Wilmsen                                                   AB-lid
 H. van Tilborg                                               AB-lid
 B. Jacobs                                                    AB-lid
 R. Jansen                                                    AB-lid
 G. de Kok                                                    AB-lid
 K. van Aert                                                  AB-lid
 M. Hofkens                                                   AB-lid
 A. Zwarts                                                    AB-lid
 H. Wierikx                                                   AB-lid
 M. van der Poel                                              AB-lid
 W. van Hees                                                  AB-lid
 T. van de Loo                                                AB-lid
 H. van Aart                                                  AB-lid
 P. Smit                                                      AB-lid
 M. Buijs                                                     AB-lid
 I. Raaijmakers                                               AB-lid
 R. Lazeroms                                                  AB-lid
 E. Daandels                                                  AB-lid
 J. van Agtmaal                                               AB-lid
 P. Kok                                                       AB-lid
Jaarstukken 2019 voorlopig                                                  Pagina 45 van 46
</pre>

====================================================================== Einde pagina 45 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 46 ======================================================================

<pre>Publicatieverplichting uitkeringen wegens beëindiging van het dienstverband aan
topfunctionarissen met of zonder dienstbetrekking
Volgens de WNT zal voor elke topfunctionaris en voor elke gewezen topfunctionaris moeten
worden vermeld:
 •    De uitkeringen wegens beëindiging van het dienstverband;
 •    De naam, functie of functies die tijdens het dienstverband zijn bekleed;
 •    Het jaar waarin het dienstverband is beëindigd.
Er is sprake van een maximum norm voor ontslagvergoedingen voor topfunctionarissen, die niet
mag worden overschreden.
In 2019 hebben ter zake geen uitkeringen plaatsgevonden.
4. Toelichting op de controleverklaring
Het algemeen bestuur heeft in 2018 EY benoemd tot externe accountant van de OMWB.
EY controleert de jaarrekening vanaf het boekjaar 2018. Dat is inclusief het
rechtmatigheidsonderzoek. Voor de accountantscontrole op rechtmatigheid is een
controleprotocol door het algemeen bestuur vastgesteld op 4 december 2019.
De voorliggende voorlopige jaarrekening is nog niet gecontroleerd door EY.
Jaarstukken 2019 voorlopig                                                     Pagina 46 van 46
</pre>

====================================================================== Einde pagina 46 =================================================================

<br><br>