<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Omgekeerde werking geitenmoratorium
Naar aanleiding van onderzoeken in 2016 en 2017 over veehouderijen en de gezondheid van
omwonenden hebben Provinciale Staten van Noord-Brabant op 7 juli 2017 besloten tot een
zogeheten moratorium (= een tijdelijke halt) op geitenhouderijen. Het provinciale moratorium is een
voorzogsmaatregel met het oog op de volksgezondheid en verwerkt in de Verordening ruimte. De
Verordening ruimte verbiedt een toename van de bestaande oppervlakte van een dierenverblijf voor
geitenhouderijen door het oprichten van gebouwen of door het in gebruik nemen van gebouwen
voor het houden van geiten. Deze regels hebben vanuit de Verordening ruimte rechtstreekse
werking.
Bij ruimtelijke besluiten – zoals bestemmingsplannen en omgevingsvergunningen voor afwijkend
gebruik – moet altijd worden afgewogen of er sprake is van een ‘goede ruimtelijke ordening’. Eén van
de leidende principes van een goede ruimtelijke ordening is dat een aanvaardbaar woon- en
leefklimaat voor (toekomstige) bewoners gewaarborgd moet zijn. Deze indirecte doorwerking van de
milieuregelgeving in de ruimtelijke ordening wordt de ‘omgekeerde werking’ genoemd.
Het geitenmoratorium betekent een verbod op uitbreidingen van de bestaande oppervlakte
dierenverblijf. De verbodsregels voor de geitenhouderij hebben geen rechtstreekse invloed op het
mogelijk maken van gevoelige bestemmingen zoals woningen, scholen, kinderdagverblijven. Indirect
wel, via de doorwerking van de milieuregelgeving in ruimtelijke plannen. De omgekeerde werking
betekent dat het betreffende gezondheidsaspect en het voorzorgsprincipe ook van toepassing zijn bij
ruimtelijke plannen waar zich een geitenhouderij in de omgeving bevindt. Binnen een afstand van 2
kilometer rondom een geitenhouderij blijkt een verhoogde kans op longontstekingen.
Interne beleidslijn
In Etten-Leur bevindt zich een geitenhouderij aan de Haansberg 146. Begin 2018 heeft de gemeente
een interne beleidslijn opgesteld aangaande de omgekeerde werking van het geitenmoratorium. In
afwachting van nadere onderzoeksresultaten en eventuele toetsingskaders wordt niet meegewerkt
aan planmatige, niet-incidentele woningbouw binnen 2 kilometer van de geitenhouderij. Wel wenst
de gemeente in principe mee te werken aan incidentele woningbouw. Het initiatief aan de
Bankenstraat 13 voorziet in het toevoegen van een burgerwoning en het omzetten van de
bedrijfswoning naar een burgerwoning binnen 1,5 kilometer van de geitenhouderij. Voor het
incidentele woningbouwplan aan de Bankenstraat 13 betekent de interne beleidslijn het volgende:
-        In geval van een incidentele planologische toevoeging van een woning in een omgeving waar
         zich al omliggende woningen bevinden, wordt de eigenaar/bouwer gewezen op de nog
         heersende onduidelijkheid over en het eventuele risico van wonen binnen 2 kilometer van
         een geitenhouderij, doch de afweging wordt aan de eigenaar/bouwer zelf overgelaten en de
         gemeente zal de bouw niet (proberen) te blokkeren.
-        Aan omzettingen van een agrarische bestemming/woning naar een bestemming als
         burgerwoning blijft de gemeente meewerken, doch betrokkenen worden gewezen op de nog
         heersende onduidelijkheid over en het eventuele risico van wonen binnen 2 kilometer van
         een geitenhouderij.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>De gemeente zal bij incidentele woningbouwplannen moeten afwegen en motiveren waarom in het
specifieke geval meegewerkt wordt. Tevens moeten betrokkenen expliciet geïnformeerd worden
over de (stand van zaken inzake) mogelijke nadelige effecten voor de volksgezondheid.
Voortschrijdend inzicht
Nieuw onderzoek in 2018 (rapport van de Gezondheidsraad van 14 februari 2018 en het rapport
Veehouderij en Gezondheid Omwonenden III – Longontsteking in de nabijheid van geiten- en
pluimveehouderijen; actualisering van gegevens uit huisartsenpraktijken 2014-2016 van september
2018) heeft aangetoond dat de associatie tussen een verhoogd risico op longontsteking en wonen in
de buurt van een geitenhouderij consistent is. Er is dus sprake van een sterke associatie tussen het
wonen in de buurt van een geitenhouderij en een sterk verhoogde kans op longontsteking. Mensen
die in de nabijheid van geitenhouderijen wonen, hebben 50 à 60% meer kans op longontsteking dan
gemiddeld. Er blijft nog steeds onduidelijkheid over de oorzaak van deze associatie. Uitkomsten van
vervolgonderzoek dat hierop is gericht, worden over ca. 2 jaar verwacht. Het kabinet wil daarom nog
geen specifieke bronmaatregelen nemen tegen het voorkomen van longontstekingen rondom
geitenhouderijen. Eerst worden de onderzoeken afgewacht naar de bronoorzaak van de verhoogde
kans op longontsteking rondom geitenhouderijen. Zolang er geen oorzaak is gevonden, is er ook geen
objectief aangrijpingspunt op basis waarvan risico-reducerende maatregelen genomen kunnen
worden. Totdat er meer duidelijkheid is, heeft de GGD Brabant daarom op 22 oktober 2018
geadviseerd het voorzorgbeginsel toe te passen. Dit betekent:
-        terughoudend te zijn met uitbreidingen of nieuwbouw van geitenhouderijen in de buurt van
         gevoelige bestemmingen (zoals woningen, kinderdagverblijven en scholen);
-        ook terughoudend te zijn met het plaatsen van gevoelige bestemmingen in de buurt van al
         gevestigde geitenhouderijen.
Geen uitbreiding van de geitenhouderij aan de Haansberg 146
Op 8 februari 2018 heeft het college de omgevingsvergunning voor het uitbreiden van de
geitenhouderij aan de Haansberg 146 geweigerd op grond van het voorzorgsbeginsel. Gelet op het
voorzorgsbeginsel acht het college het ongewenst dat er ontwikkelingen plaatsvinden waardoor de
ziektedruk toeneemt. Op 18 maart 2019 heeft de rechtbank het besluit vernietigd maar de
rechtsgevolgen in stand gelaten. Het college heeft onvoldoende gemotiveerd waarom de bestaande
onduidelijkheid over de gezondheidsrisico’s in dit specifieke geval aan een verlening van de
omgevingsvergunning in de weg stond. Een enkele verwijzing naar de onderzoeken over veehouderij
en de gezondheid van omwonenden is onvoldoende. Het college heeft daarom aanvullend
gemotiveerd dat het niet het risico wil nemen dat de gezondheidsbelasting van de bewoners van de
woonwijken Sanderbanken en De Keen, die zich binnen een straal van twee kilometer van de
geitenhouderij bevinden, door de uitbreiding van de geitenhouderij fors toeneemt. Hiermee heeft
het college alsnog voldoende gemotiveerd waarom het voorzorgsbeginsel juist in deze specifieke
situatie dient te leiden tot weigering van de omgevingsvergunning.
Wel nieuwe woningen nabij de geitenhouderij op de Bankenstraat 13
Het provinciale geitenmoratorium en het advies van de GGD hebben als insteek dat een stop op
geitenhouderijen andersom ook doorwerkt voor woningbouwplannen. Dit zou kunnen betekenen dat
het ongewenst is om nieuwe woningen op te richten binnen 2 kilometer rond geitenhouderijen, uit
voorzorg, om gezondheidsrisico’s voor toekomstige bewoners te voorkomen. Uiteindelijk is ook deze
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>afweging aan de gemeente. In algemene zin is die afweging in 2018 door het bevoegd gezag gemaakt
(zie hierboven, interne beleidslijn). In het specifieke geval van Bankenstraat 13 dient het bevoegd
gezag te motiveren waarom kan worden meegewerkt aan twee burgerwoningen op 1,5 kilometer
van de geitenhouderij:
Voormalige bedrijfswoning
Voor de omzetting van de voormalige agrarische bedrijfswoning in een burgerwoning geldt dat die
woning er al stond. Diezelfde woning betekent dus geen toevoeging van een mogelijk nieuw knelpunt
qua gezondheidsrisico.
Extra burgerwoning
Ook met het toevoegen van een burgerwoning aan de Bankenstraat 13 kan een aanvaardbaar woon-
en leefklimaat worden gewaarborgd. Bovendien wordt de geitenhouderij niet in zijn bedrijfsvoering
beperkt.
(i)      Geen verslechtering van het woon- en leefklimaat
De in de VGO-onderzoeken geconstateerde verhoogde kans op longontsteking rond geitenhouderijen
valt onder de bestaande gezondheidslast door milieufactoren. Het geitenmoratorium voorkomt in dit
verband dat de bestaande gezondheidslast kan toenemen en er een nog hogere kans op
longontsteking ontstaat. Om die reden heeft het college de omgevingsvergunning voor de uitbreiding
van de bestaande geitenhouderij aan de Haansberg 146 geweigerd. De geitenhouderij mag echter
wel de bestaande bedrijfsactiviteiten voortzetten, waardoor de huidige gezondheidslast – voorlopig -
aanvaard wordt. Voorlopig omdat onderzoek wordt uitgevoerd naar de oorzaak, om zo over enkele
jaren de risico’s te kunnen verminderen of te voorkomen door bedrijfsmatige maatregelen.
Door het toevoegen van een woning op circa 1,5 kilometer van de geitenhouderij neemt de kans op
longontsteking voor de (nieuwe) bewoners niet toe. Vanwege de geitenhouderij zal het woon- en
leefklimaat niet verslechteren en in de nabije toekomst (circa 2021, invoering landelijke regelgeving)
waarschijnlijk verbeteren. Wel wordt er (tijdelijk) een extra woning blootgesteld aan stoffen uit de
geitenhouderij die de longontsteking mogelijk veroorzaken. Het bevoegd acht dit ter overweging aan
de nieuwe bewoners. Zij zullen worden geïnformeerd over het verhoogde risico op longontsteking
vanwege de geitenhouderij. Tevens zal de initiatiefnemer in een anterieure overeenkomst verplicht
worden om kandidaat-kopers te informeren over het verhoogde kans op longontsteking, zolang
vanuit het Rijk nog geen regelgeving is vastgesteld op basis waarvan risico-reducerende maatregelen
genomen kunnen worden door geitenhouderijen.
(ii)     Geen beperking van de bedrijfsvoering en ontwikkelingsruimte van de geitenhouderij
Het toevoegen van woningbouw zal de bedrijfsbelangen van de geitenhouder aan de Haansberg 146
niet schaden omdat het geitenmoratorium uitbreidingsplannen verbiedt. Enige voorwaarde is dat
nieuwe woningen niet dichterbij de geitenhouderij liggen dan de al bestaande woningen. Door niet
dichterbij woningen op te richten wordt voorkomen dat toekomstige maatregelen om de
gezondheidseffecten van de geitenhouderij te verminderen minder effectief worden of dat een
grotere inspanning moet worden gedaan aan toekomstige eisen voor een aanvaardbaar woon- en
leefklimaat. Omdat al meerdere woningen dichterbij de geitenhouderij aan de Haansberg 146 liggen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>dan de beoogde woning aan de Bankenstraat 13 wordt het bedrijf niet in zijn bedrijfsvoering en/of
ontwikkelingsmogelijkheden beperkt.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>