<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan+ Geertruidenberg 2017-2022




                                             gemeente Geertruidenberg

                                                         25 april 2017

                                                     definitief rapport
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>                                                                                  Groenewoud 52
                                                                                4381 HG Vlissingen
                                                                                   (06) 17 399 572
                                                                      r.houmes@nu-adviesbureau.nl
                                                                           www.nu-adviesbureau.nl
                                                                                     Kvk 22063981




Titel           :   Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan Geertruidenberg 2017-2022


Status          :   definitief rapport

Datum           :   25 april 2017

Opdrachtgever   :   gemeente Geertruidenberg

Referentie      :   R039.P104/R009/RHOU




Auteur          :   ir. R.P.J. Houmes


Vrijgave        :
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Inhoudsopgave

1         INLEIDING ..................................................................................................................... 1
    1.1          Aanleiding............................................................................................................. 1
    1.2          Inhoud verbreed GRP+.......................................................................................... 1
    1.3          Procedure ............................................................................................................. 2
    1.4          Leeswijzer ............................................................................................................. 3
2         BELEIDSKADER.............................................................................................................. 5
    2.1          Missie ................................................................................................................... 5
    2.2          Beleid andere overheden ..................................................................................... 5
    2.3          Gemeentelijk beleid ............................................................................................. 8
    2.3.1          Afstemming ....................................................................................................... 8
    2.4          Samenwerking ...................................................................................................... 9
3         EVALUATIE.................................................................................................................. 10
    3.1          Algemeen ........................................................................................................... 10
    3.2          Evaluatie GRP 2006-2010 ................................................................................... 11
    3.3          Riolering en stedelijk water in Geertruidenberg................................................ 11
    3.4          Activiteiten ......................................................................................................... 13
    3.5          Kostendekkingsplan ........................................................................................... 17
4         AMBITIE ...................................................................................................................... 19
    4.1          Stip op de horizon .............................................................................................. 19
    4.1.1          Afvalwater ....................................................................................................... 19
    4.1.2          Hemelwater ..................................................................................................... 19
    4.1.3          Grondwater ..................................................................................................... 20
    4.1.4          Oppervlaktewater ........................................................................................... 20
    4.1.5          Bedrijfsvoering ................................................................................................ 21
    4.2          Ambitieniveau .................................................................................................... 21
    4.2.1          Reactief............................................................................................................ 21
    4.2.2          Anticiperend .................................................................................................... 21
    4.2.3          Toekomstgericht ............................................................................................. 22
    4.3          Ambitiematrix .................................................................................................... 22
    4.4          Voorkeursscenario ............................................................................................. 24
5         OVERZICHT VAN DE AANWEZIGE VOORZIENINGEN .................................................. 27
    5.1          Zuiveringskringen ............................................................................................... 27
    5.2          Overzicht aanwezige voorzieningen .................................................................. 27
    5.2.1         Stelsels en systemen ....................................................................................... 27
    5.2.2         Niet aangesloten bebouwing .......................................................................... 28
    5.2.3         Kenmerken vrijverval riolering ........................................................................ 28
    5.2.4         Gemalen en mechanische riolering................................................................. 31
    5.3          Overzicht gemeentelijke voorzieningen grondwater......................................... 31
    5.3.1         Grondwatermetingen...................................................................................... 32
    5.4          Overzicht oppervlaktewatervoorzieningen........................................................ 32


Verbreed GRP+ Geertruidenberg                                                                                      R039.P104/R009/RHOU
definitief rapport                                                  -i-                                                     25 april 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>    5.5         Overzicht aanwezige overeenkomsten, vergunningen en verordeningen ........ 33
6         TOESTAND VAN DE AANWEZIGE VOORZIENINGEN ................................................... 35
    6.1         Beheer en onderhoud ........................................................................................ 35
    6.1.1         Vrijverval riolering ........................................................................................... 35
    6.1.2         Gemalen en persleidingen .............................................................................. 36
    6.1.3         Overige voorzieningen riolering ...................................................................... 37
    6.1.4         Voorzieningen grondwater ............................................................................. 37
    6.1.5         Oppervlaktewater ........................................................................................... 37
    6.2         Functioneren van het rioleringssysteem............................................................ 38
    6.2.1         Toestand van de voorzieningen ...................................................................... 38
    6.2.2         Berekeningen .................................................................................................. 39
    6.2.3         Meten en monitoren ....................................................................................... 39
    6.2.4         Storingen en klachten ..................................................................................... 40
    6.2.5         Gegevensbeheer ............................................................................................. 40
    6.2.6         Knelpunten ...................................................................................................... 40
    6.3         Functioneren grondwatervoorzieningen ........................................................... 41
    6.4         Functioneren oppervlaktewatersysteem ........................................................... 41
7         STRATEGIE RIOLERING ............................................................................................... 43
    7.1         Niet aangesloten bebouwing ............................................................................. 43
    7.1.1        Nieuwe regeling buitengebied ........................................................................ 43
    7.1.2        Brede zorgplicht .............................................................................................. 43
    7.2         Nieuw te realiseren bebouwing ......................................................................... 44
    7.2.1        Watertoets ...................................................................................................... 44
    7.2.2        Incidentele nieuwbouw in landelijk gebied .................................................... 44
    7.2.3        Projectmatige nieuwbouw .............................................................................. 45
    7.3         Onderzoek riolering............................................................................................ 45
    7.3.1        Inventarisatie en gegevensbeheer .................................................................. 46
    7.3.2        Inspectie .......................................................................................................... 46
    7.3.3        Berekeningen .................................................................................................. 47
    7.3.4        Meten en monitoren ....................................................................................... 47
    7.3.5        Samenwerking regio ........................................................................................ 48
    7.4         Maatregelen in stand houden riolering ............................................................. 48
    7.4.1        Onderhoud en reparatie ................................................................................. 48
    7.4.2        Renovatie en vervanging ................................................................................. 49
    7.4.3        Afkoppelen ...................................................................................................... 50
    7.5         Vervangingsplanning .......................................................................................... 50
    7.5.1        Uitgangspunten ............................................................................................... 50
    7.5.2        Langjarig overzicht .......................................................................................... 51
    7.5.3        Concretisering planperiode ............................................................................. 53
    7.6         Verbeteringswerken........................................................................................... 53
    7.6.1        Kaderrichtlijn water......................................................................................... 53
    7.6.2        Waterkwaliteitsspoor ...................................................................................... 53
    7.6.3        Vermindering rioolvreemd water ................................................................... 54
    7.6.4        Diffuse bronnen............................................................................................... 54
    7.6.5        Duurzaamheid ................................................................................................. 54
    7.7         Verordeningen en regelingen ............................................................................ 55


Verbreed GRP+ Geertruidenberg                                                                                  R039.P104/R009/RHOU
definitief rapport                                               -ii-                                                   25 april 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>     7.8         Hemelwater........................................................................................................ 56
     7.8.1         Hemelwaterzorgplicht ..................................................................................... 56
     7.8.2         Verantwoordelijkheden .................................................................................. 57
     7.8.3         Voorkomen van wateroverlast ........................................................................ 57
     7.9         Klimaatadaptatie ................................................................................................ 58
8          STRATEGIE GRONDWATER ......................................................................................... 59
     8.1         Grondwaterzorgplicht ........................................................................................ 59
     8.2         Grondwateroverlast ........................................................................................... 60
     8.3         Maatregelen grondwater ................................................................................... 61
9          STRATEGIE OPPERVLAKTEWATER .............................................................................. 63
     9.1         Overzicht oppervlaktewatersysteem ................................................................. 63
     9.2         Maatregelen oppervlaktewater ......................................................................... 64
10         COMMUNICATIE......................................................................................................... 65
     10.1   Communicatiedoelen ......................................................................................... 65
     10.2   Vertaling naar het verbreed GRP+ ...................................................................... 66
     10.2.1  Communicatieonderwerpen ........................................................................... 66
     10.2.2  Doelgroepen .................................................................................................... 67
     10.2.3  Evaluatie verbreed GRP+ ................................................................................. 67
11         MIDDELEN EN KOSTENDEKKING ................................................................................ 69
     11.1   Personele middelen ........................................................................................... 69
     11.2   Kosten................................................................................................................. 70
     11.2.1  Investeringen................................................................................................... 70
     11.2.2  Exploitatielasten .............................................................................................. 71
     11.3   Kostendekking .................................................................................................... 71
     11.3.1  Heffingsgrondslag............................................................................................ 74
     11.3.2  Voorziening riolering ....................................................................................... 74
     11.3.3  Hoogte rioolheffing ......................................................................................... 74
     11.3.4  Monitoring financiën ....................................................................................... 75


BIJLAGEN
Bijlage 1:             verklarende woordenlijst
Bijlage 2:             overzicht aanwezige voorzieningen
Bijlage 3:             voorwaarden en ontwerpeisen
Bijlage 4:             personele middelen
Bijlage 5:             overzicht maatregelen planperiode




Verbreed GRP+ Geertruidenberg                                                                                R039.P104/R009/RHOU
definitief rapport                                               -iii-                                                25 april 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>Verbreed GRP+ Geertruidenberg          R039.P104/R009/RHOU
definitief rapport              -iv-            25 april 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>1     Inleiding

      Riolering is een voorziening die doorgaans niet zichtbaar is, maar
      wel noodzakelijk. Riolering draagt bij aan een duurzame
      bescherming van de volksgezondheid, maar ook aan de instand-
      houding van natuur en milieu. Daarnaast zorgt de riolering op
      verschillende locaties voor de afvoer van overtollige neerslag,
      waar mogelijk gescheiden van het afvalwater. Daar waar
      grondwater tot overlast leidt, wordt dit gescheiden afgevoerd.


1.1   Aanleiding
      De zorgplicht voor stedelijk afvalwater is een gemeentelijke taak die is vastgelegd in de Wet
      milieubeheer. In deze wet is verder vastgelegd dat gemeenten verplicht zijn om een
      Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) op te stellen, waarin zij hun beleid voor de rioleringszorg
      vaststellen.

      In de Waterwet (december 2009) is de gemeentelijke zorgplicht voor riolering verbreed
      naar een zorgplicht die ook het hemelwater en het grondwater omvat.

      Deze wettelijke verplichtingen en het aflopen van de planperiode zijn voor de gemeente
      Geertruidenberg aanleiding om een nieuw verbreed GRP+ Geertruidenberg op te stellen. Dit
      is een beleidsdocument voor zowel het afvalwater als het hemelwater en het grondwater.
      Het vigerende VGRP+ heeft ook al een verbreed karakter en wordt door middel van dit
      nieuwe verbreed GRP+ geactualiseerd. Het voorliggende verbreed GRP+ Geertruidenberg
      geldt voor de planperiode 2017 tot en met 2022.


1.2   Inhoud verbreed GRP+
      In dit verbreed GRP+ geeft de gemeente Geertruidenberg onder meer weer hoe zij invulling
      geeft aan haar zorgplichten voor de betreffende waterstromen. Concreet betekent dit een
      overzicht op hoofdlijnen van alle aanwezige gemeentelijke voorzieningen en de activiteiten
      die in de planperiode worden ontplooid om deze voorzieningen te onderhouden en te
      beheren of te vervangen.

      Het verbreed GRP+ is een beleidsmatig en strategisch plan op hoofdlijnen. De technische
      uitwerking van het beleid naar de aspecten aanleg, onderzoek en maatregelen vindt plaats
      in operationele programma’s die jaarlijks worden opgesteld. In de financiële paragraaf van
      dit verbreed GRP+ zijn de financiële gevolgen van de geplande activiteiten in beeld gebracht
      en de consequenties die dit heeft voor de rioolheffing.

      Een belangrijk aspect in dit verbreed GRP+ is samenwerking in de afvalwaterketen. De
      gemeente Geertruidenberg maakt deel uit van Werkeenheid 4 (WE4), een onderdeel van
      het samenwerkingsverband Samenwerking Water West Brabant (SWWB). Dit samen-
      werkingsverband is geïnitieerd vanuit de verplichting die is opgenomen in het Nationaal
      Bestuursakkoord Water (NBW) tot regionale samenwerking. Het doel van het samenwerken



      Verbreed GRP+ Geertruidenberg                                               R039.P104/R009/RHOU
      definitief rapport                            -1-                                    25 april 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>      in dit verband is het verminderen van de eigen kwetsbaarheid, het verbeteren van de
      kwaliteit van de rioleringszorg en het verminderen van de kosten. Met andere woorden:
      een doelmatige en effectieve invulling van de wettelijke zorgplichten.


1.3   Procedure
      Het verbreed GRP+ wordt opgesteld aan de hand van de blauwdruk verbreed GRP die is
      opgesteld binnen Werkeenheid 4 en conform de richtlijnen van de Leidraad Riolering van
      de stichting Rioned. Deze methodiek wordt algemeen toegepast in Nederland. In de
      navolgende figuur is deze methodiek schematisch weergeven.




      Figuur 1.1: stappenplan GRP, bron: Leidraad Riolering


      De inhoud van dit verbreed GRP+ is het resultaat van een gezamenlijk proces van interne
      gemeentelijke partners en partners uit de werkeenheid. Vanuit een gezamenlijke
      beschouwing door de diverse betrokken disciplines en
      waterpartners is lokaal maatwerk geleverd in de vorm
      van een concrete strategie voor de gemeente
      Geertruidenberg. Het gezamenlijke proces levert
      uitwisseling van kennis en efficiëntiewinst op en
      resulteert in gezamenlijke (onderzoeks)opgave voor de
      komende planperiode.

      Naast interne disciplines hebben de water(kwaliteits)-
      beheerders en de zuiveringsbeheerder (Rijkswaterstaat en waterschap Brabantse Delta)
      geparticipeerd. Daarnaast is het verbreed GRP+ afgestemd met de provincie Noord-Brabant.


      Verbreed GRP+ Geertruidenberg                                             R039.P104/R009/RHOU
      definitief rapport                                      -2-                        25 april 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>      Voor het bestuurlijk traject is een ontwerp verbreed GRP+ opgesteld dat voorlopig wordt
      vastgesteld door het college van Burgemeester en Wethouders. Hierna wordt het ontwerp
      verbreed GRP+ formeel ter beoordeling toegezonden aan waterschap Brabantse Delta,
      Rijkswaterstaat en de provincie Noord-Brabant.

      Eventuele opmerkingen van deze instanties worden verwerkt, waarna een definitief
      verbreed GRP+ Geertruidenberg 2017-2022 wordt opgesteld.
      Dit definitieve verbreed GRP+ wordt aan de gemeenteraad aan-
      geboden, waarna het kan worden vastgesteld. De vaststelling
      wordt door het college van Burgemeester en Wethouders
      bekendgemaakt in één of meer dag- of nieuwsbladen die in de
      gemeente verspreid worden.


1.4   Leeswijzer
      Het verbreed GRP+ bestaat in hoofdlijnen uit de onderstaande aspecten. Deze zijn
      genummerd volgens de hoofdstukken waarin zij beschreven staan.
      1. Het eerste hoofdstuk betreft deze inleiding en de procedure om te komen tot het
          nieuwe verbreed GRP+ Geertruidenberg 2017-2022.
      2. Het beleidskader waarbinnen het verbreed GRP+ wordt opgesteld: welke relaties kent
          het verbreed GRP+ met andere beleidsvelden binnen de gemeente en op welk beleid
          van andere overheden is het verbreed GRP+ Geertruidenberg afgestemd?
      3. Evaluatie vigerende VGRP+: een evaluatie van het bestaande VGRP+Geertruidenberg
          2011-2015, waarin wordt aangegeven op welke wijze invulling is gegeven aan de
          rioleringszorg in de afgelopen periode en in hoeverre de gestelde doelen zijn
          gerealiseerd.
      4. De ambitie van het verbreed GRP+: een beschrijving van het ambitieniveau waar de
          gemeente Geertruidenberg de komende planperiode op aanstuurt.
      5. Een overzicht van de aanwezige voorzieningen: welke onderdelen van het
          rioleringssysteem heeft de gemeente Geertruidenberg in eigendom en beheer en
          onderhoud, welke grondwatervoorzieningen zijn er en hoe ziet het watersysteem
          binnen de gemeentegrenzen er uit?
      6. De toestand van de voorzieningen: op welke manier wordt het beheer en onderhoud
          van de voorzieningen uitgevoerd en hoe functioneren zij?
      7. 8 en 9. De strategie van dit verbreed GRP+ (riolering, grondwater en oppervlaktewater):
          een overzicht van de wijze waarop het rioolstelsel en de andere voorzieningen beheerd
          worden, zodanig dat het goed blijft functioneren. Verder een overzicht van de
          maatregelen die zullen worden uitgevoerd om de gestelde doelen van het verbreed
          GRP+ te realiseren.
      10. Communicatie: een aanzet over de wijze waarop communicatie wordt ingezet bij de
           uitvoering van het verbreed GRP+ Geertruidenberg.
      11. De financiële paragraaf: een overzicht van de financiële en personele consequenties
          van het beleid dat in de strategie beschreven is en de wijze waarop invulling wordt
          gegeven aan de kostendekking.




      Verbreed GRP+ Geertruidenberg                                             R039.P104/R009/RHOU
      definitief rapport                          -3-                                    25 april 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>Verbreed GRP+ Geertruidenberg         R039.P104/R009/RHOU
definitief rapport              -4-            25 april 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>2     Beleidskader

      In dit hoofdstuk wordt een overzicht gegeven van de relaties die het verbreed GRP+
      Geertruidenberg 2017-2022 heeft met andere gemeentelijke beleidsplannen en met
      beleidsplannen van andere overheden. Het beleid voor stedelijk (afval)water dient
      afgestemd te zijn op het beleid van andere disciplines en op het richtinggevende beleid van
      andere overheden.


2.1   Missie
      De gemeente Geertruidenberg, en met haar Werkeenheid 4, streeft een duurzame,
      doelmatige en toekomstgerichte invulling van de rioleringszorg na, waarin de bescherming
      van de volksgezondheid, behoud van droge voeten en een goede kwaliteit van grond- en
      oppervlaktewater gewaarborgd zijn. Dit sluit aan de bij de algemene missie van de
      gemeente Geertruidenberg om betrouwbaar en verbindend te zijn.


2.2   Beleid andere overheden
      Door verschillende overheden is beleid geformuleerd dat zijn uitwerking heeft op de zorg-
      plichten en het beleid van de gemeente Geertruidenberg. De belangrijkste verplichtingen
      die voortvloeien uit het beleid van andere overheden zijn in de tabel op de volgende
      pagina’s opgenomen. Op nationaal niveau vormen de Wet milieubeheer, de Waterwet en
      het Nationaal Bestuursakkoord Water (NBW+) de belangrijkste kaders.

      Waterschap Brabantse Delta is de waterkwaliteit- en kwantiteitsbeheerder voor de
      gemeente Geertruidenberg en de zuiveringsbeheerder. Ook is zij dijkbeheerder. Daarnaast
      is Rijkswaterstaat waterkwaliteitsbeheerder voor de Rijkswateren (Donge en Amertak). De
      invulling van het gemeentelijke beleid voor stedelijk (afval)water is afgestemd op het beleid
      van het waterschap. Het waterschap heeft haar beleid vastgelegd in diverse beleids-
      documenten, waarvan het waterbeheerplan 2016-2021 en het Emissiebeleid 2015-2021 de
      belangrijkste zijn. De inhoud van deze documenten is meegenomen en meegewogen in het
      verbreed GRP+ Geertruidenberg. Afstemming met Rijkswaterstaat vindt onder meer plaats
      in het convenant drinkwaterbescherming Biesbosch.

      De gemeente Geertruidenberg participeert in de regionale samenwerking (Werkeenheid 4)
      met andere gemeenten en met het waterschap. Ook de daarbinnen geformuleerde
      beleidsuitgangspunten zijn geïmplementeerd in dit verbreed GRP+ Geertruidenberg.




      Verbreed GRP+ Geertruidenberg                                               R039.P104/R009/RHOU
      definitief rapport                           -5-                                     25 april 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>Tabel 2.1: verantwoordelijkheden en beleidsverplichtingen




Verbreed GRP+ Geertruidenberg                                     R039.P104/R009/RHOU
definitief rapport                                          -6-            25 april 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>Verbreed GRP+ Geertruidenberg         R039.P104/R009/RHOU
definitief rapport              -7-            25 april 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>2.3     Gemeentelijk beleid
        Binnen de gemeentelijke organisatie moet het nieuwe verbreed GRP+
        Geertruidenberg afgestemd worden op diverse andere beleids-
        plannen. De belangrijkste daarvan zijn:
         Meetplan Geertruidenberg (2016)
         Basisrioleringsplan Geertruidenberg (2017);
         Diverse gemeentelijke beleidsplannen zoals het Gemeentelijk
            Verkeer en Vervoerplan, Structuurvisie, groenstructuurplan, etc.


2.3.1   Afstemming
        De gemeente streeft naar voldoende afstemming over de doelen, maatregelen en fasering
        van de diverse gemeentelijke taken. Dit betreft niet alleen het afstemmen van de
        beleidsplannen, maar ook intern overleg tussen de betrokken afdelingen.

        In de eerder genoemde externe beleidskaders of interne beleidsplannen zijn diverse
        uitgangspunten opgenomen, die van belang zijn voor dit verbreed GRP+. Een korte
        beschrijving is hieronder weergegeven.

           Invulling geven aan nog lopende projecten uit het vigerende VGRP+ Geertruidenberg. Er
            staan nog enkele maatregelen op uit het bestaande plan, met name op het gebied van
            oppervlaktewater. Hier dient voor de duikers nog een inventarisatie- en inspectieronde
            te worden uitgevoerd, gevolgd door het opstellen van een onderhoudsplanning. Deze
            maatregelen en eventueel overige resterende maatregelen worden uitgevoerd binnen
            de komende planperiode en waar mogelijk gecombineerd met maatregelen uit dit
            verbreed GRP+.
           De gemeente Geertruidenberg heeft in 2016 een meetplan opgesteld voor de riolering
            binnen alle kernen. Daarin is een overzicht gegeven van de meetbehoefte, zijn
            meetdoelen opgesteld en alle potentiële meetlocaties bezocht en geïnventariseerd op
            mogelijkheden. Op diverse genoemde locaties is reeds meetapparatuur geïnstalleerd.
            Dit gebeurt volgens een planning binnen de samenwerking in de regio. In de komende
            planperiode kan verder invulling worden gegeven aan de uitwerking van dit meetplan.
           Het basisrioleringsplan van alle kernen binnen de gemeente Geertruidenberg is recent
            vernieuwd en opgesteld in de periode 2016 en 2017. Hierin is het functioneren van de
            riolering beschreven vanuit hydraulisch en milieutechnisch oogpunt en met het oog op
            de klimaatadaptatie. Voorts bevatten het plan maatregelen om de toestand van de
            riolering te verbeteren. Deze maatregelen zijn meegenomen in dit verbreed GRP+.
            Hiermee zijn ook de financiële consequenties van de BRP’s vastgelegd voor de
            komende jaren.
           Invulling geven aan de grondwaterzorgplicht via het waterloket van de gemeente
            Geertruidenberg. Het waterloket ontvangt meldingen betreffende (grond)water-
            overlast, waarbij het vinden van een oplossing een gezamenlijke taak is van de
            gemeente, het waterschap en de perceeleigenaar, afhankelijk van de aard van het
            probleem. Ook de burger heeft hierin op haar eigen grondgebied een eigen taak en
            verantwoordelijkheid. De gemeente Geertruidenberg heeft voor de invulling van haar
            grondwaterzorgplicht een grondwatermeetnet met 34 peilbuizen die continu bemeten



        Verbreed GRP+ Geertruidenberg                                             R039.P104/R009/RHOU
        definitief rapport                          -8-                                    25 april 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>          worden met behulp van divers. Deze meetgegevens zijn onder andere ontsloten via het
          Dinoloket.
         Voor vervanging van de riolering wordt waar mogelijk aangesloten bij de andere
          gemeentelijke (onderhouds)werkzaamheden, zoals herinrichting of herbestrating.
          Daarnaast worden werkzaamheden afgestemd op ontwikkelingen binnen nieuwbouw-
          locaties.


2.4   Samenwerking
      De gemeente Geertruidenberg participeert actief in het samenwerkingsverband ‘Werk-
      eenheid 4’. Dit samenwerkingsverband bestaat uit de gemeenten Aalburg, Drimmelen,
      Geertruidenberg, Oosterhout, Werkendam en Woudrichem samen met de waterschappen
      Brabantse Delta en Rivierenland. Door het bundelen van krachten (kennis en menskracht)
      ontstaan kwalitatief goede beleidsuitgangspunten waar alle partners de vruchten van
      plukken. Zo ook de gemeente Geertruidenberg. Het doel
      van de samenwerking is kostenbesparing, kwaliteits-
      verbetering en het beperken van de kwetsbaarheid van
      de betrokken organisaties (3K’s). Werkeenheid 4 maakt
      onderdeel uit van de Samenwerking Water West Brabant
      (SWWB). Vanaf 2011 wordt er binnen Werkeenheid 4
      jaarlijks een bestuurlijke offerte opgesteld.

      De samenwerking geeft uitvoering aan hetgeen is vastgelegd in het Nationaal Bestuurs-
      akkoord Water (2011). Door samenwerken, zoals bedoeld in het Bestuursakkoord Water,
      kunnen met doelmatig (afval)waterbeheer besparingen en minder meerkosten worden
      verkregen. Bij de toetsing door de Visitatiecommissie in 2014 van de voortgang in relatie tot
      het landelijk beeld is Werkeenheid 4 beoordeeld als binnen de landelijke groep ‘koplopers’
      (goed op schema).

      Belangrijk extra winstpunt van de samenwerking in Werkeenheid 4 zijn de persoonlijke
      contacten tussen de partners onderling. Daardoor wordt er meer kennis gedeeld en
      worden oplossingsrichtingen onderling besproken. De inhoudelijke voortgang en de
      (financiële) resultaten worden binnen de samenwerking gemonitord en jaarlijks
      gerapporteerd.




      Verbreed GRP+ Geertruidenberg                                               R039.P104/R009/RHOU
      definitief rapport                           -9-                                     25 april 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>3     Evaluatie

      In dit hoofdstuk vindt de evaluatie plaats van het vigerende VGRP+ Geertruidenberg 2011-
      2015. Daarbij wordt teruggekeken naar de afgelopen planperiode. Vastgesteld wordt welke
      geplande werkzaamheden daadwerkelijk zijn uitgevoerd, welke beleidsuitgangspunten
      hebben gefunctioneerd of nieuw zijn geformuleerd en hoe de financiële afwikkeling van de
      gemeentelijke watertaken is geweest. De evaluatie biedt een handreiking voor het (nieuwe)
      beleid in het verbreed GRP+ Geertruidenberg 2017-2022.


3.1   Algemeen
      Terugkijkend op het vigerende VGRP+ wordt geconstateerd dat het plan zijn doel heeft
      gediend. Het is een document dat de gemeente voldoende leidraad en richting heeft
      gegeven in de afgelopen planperiode. Bij vragen over het huidige beleid is er eenvoudig
      informatie terug te vinden. Over het algemeen is vooral de planning en het activiteiten-
      overzicht gebruikt. Er is jaarlijks vanuit het VGRP+ een concrete activiteitenplanning
      opgesteld.

      Er is, naast het voldoen aan alle wet- en regelgeving, ingezet op het uitvoeren van
      (klimaatbestendige) maatregelen en op het terugdringen van de kans op wateroverlast voor
      bekende probleemlocaties. Naast het uitvoeren van gerichte fysieke (vervangings)maat-
      regelen is er ook veel aandacht geweest voor het goed op orde
      houden van het rioleringssysteem om daardoor overlastsituaties te
      voorkomen. Dat uit zich onder meer in een regulier reinigings- en
      inspectieprogramma, in het kiezen voor doelmatig afkoppelen van
      verharding, maar ook in een actueel en compleet gevuld
      rioolbeheersysteem. Een goed beheer en onderhoud van het stelsel
      en het op orde hebben en houden van de basisgegevens van het
      rioolstelsel bieden handvatten om snel en doeltreffend te kunnen
      handelen in geval van overlast of calamiteiten.

      Naast het op orde hebben en houden van het eigen rioolstelsel is de gemeente
      Geertruidenberg ook actief in het samenwerkingsverband ‘Werkeenheid 4’, onderdeel van
      de grotere Samenwerking Water West Brabant (SWWB). Werkeenheid 4 bestaat uit de
      gemeenten Werkendam, Woudrichem, Aalburg, Drimmelen, Oosterhout en Geertruiden-
      berg tezamen met waterschap Brabantse Delta en waterschap Rivierenland. De gemeente
      Geertruidenberg investeert daarnaast ook in samenwerking met de waterbeheerders
      waterschap Brabantse Delta en Rijkswaterstaat. Het doel van de samenwerking is kosten-
      besparing, kwaliteitsverbetering en het beperken van de kwetsbaarheid van de betrokken
      organisaties. In de afgelopen planperiode heeft dit geresulteerd in een kostenbesparing van
      circa € 750.000,-, naast de besparing die de kwaliteitsverbetering door samenwerking
      oplevert (gezamenlijk beleid, korte communicatielijnen, tijdsbesparing door niet ieder
      afzonderlijk ‘het wiel te hoeven uitvinden’).

      De vervangingsinvesteringen zijn jaarlijks geconcretiseerd naar projecten. Over de gehele
      planperiode is er minder geïnvesteerd in rioolvervanging dan in het vigerende VGRP+ is



      Verbreed GRP+ Geertruidenberg                                              R039.P104/R009/RHOU
      definitief rapport                           -10-                                   25 april 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>      gepland. De vervangingsinvesteringen ten aanzien van de gemalen zijn wel gerealiseerd. De
      oorzaak voor de lagere investeringen ligt in het relinen van riolen in plaats van de geplande
      traditionele vervanging en het niet uitvoeren van geplande afkoppelkansen. Veelal ligt
      hieraan voortschrijdend inzicht ten grondslag. Daarnaast is op sommige projecten sprake
      geweest van aanbestedingsvoordeel (scherpe inschrijvingen).

      De exploitatielasten komen in grote lijnen overeen met de geplande uitgaven. Afwijkingen
      zijn niet structureel en waar zij aanwezig zijn, zijn ze verklaarbaar.

      De ontwikkeling van de tarieven heeft de trend gevolgd zoals die in het vigerende VGRP+ is
      geschetst. Een jaarlijkse stijging van 3% voor de gebruikers met daarbij een inflatiecorrectie
      heeft geleid tot een werkelijke jaarlijkse stijging van circa 4,5%. Vanaf 2016 is deze stijging
      getemperd tot 2,4%.


3.2   Evaluatie GRP 2006-2010
      Ook in het voorgaande VGRP+ Geertruidenberg (2011-2015) is een evaluatie uitgevoerd.
      Daarin werd ook al zichtbaar dat de gemeente Geertruidenberg haar onderhouds- en
      vervangingswerkzaamheden over het algemeen gestructureerd en planmatig uitvoert. Niet
      alle onderzoeksactiviteiten zijn toen uitgevoerd, waarna met het waterschap een
      waterakkoord is gesloten om deze onderzoeken daarin onder te brengen. De stand van
      zaken daarvan wordt in 2017 opnieuw opgemaakt.

      In de voorgaande periode is ook geconstateerd dat de gemeente kampt met een
      structurele onderbezetting. In reactie daarop is in het voorgaande VGRP+ een post ‘inhuur’
      opgenomen om het tekort van 0,5 fte op te vangen indien noodzakelijk. In de eerste jaren
      van de planperiode is hier slecht beperkt gebruik van gemaakt, met name omdat een aantal
      geplande onderzoeken en activiteiten in de tijd is verschoven en later binnen de samen-
      werking zijn uitgevoerd. Andere onderzoeken zijn gewoon doorgeschoven. In de jaren 2015
      en 2016 is de post ‘inhuur’ wel ingezet.

      Inhuur is echter geen eenvoudige oplossing. Ook de uitbesteding van werkzaamheden
      vraagt extra inzet van het vaste personeel en daarbij dient in ogenschouw te worden
      genomen dat de betreffende medewerkers voldoende toegerust moeten blijven qua
      middelen en qua kennisniveau om de uitbesteedde activiteiten aan te kunnen sturen (regie
      voeren). In de afgelopen periode is daarom voor bepaalde activiteiten gekozen om deze te
      temporiseren. Ook zijn er door de beperkte personele bezetting enkele taken blijven liggen
      en zijn er taken met lagere kwaliteit en met hogere risico’s uitgevoerd.


3.3   Riolering en stedelijk water in Geertruidenberg
      In de afgelopen planperiode zijn er wijzigingen in het rioolstelsel opgetreden. De
      karakteristieken van het stelsel dienen daarom te worden geactualiseerd. Uit de cijfers
      blijkt dat de omvang van het stelsel maar beperkt is veranderd. De wijzigingen die er zijn,
      worden veroorzaakt door de aanleg van nieuwe riolering (ruimtelijke ontwikkelingen) en
      door het uitvoeren van diverse maatregelen zoals het afkoppelen van het verhard
      oppervlak (nieuwe regenwaterriolering) en rioolvervanging. In totaal is het areaal aan


      Verbreed GRP+ Geertruidenberg                                                 R039.P104/R009/RHOU
      definitief rapport                            -11-                                     25 april 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>riolering met circa 1% toegenomen, waarbij vooral de hoeveelheid regenwaterriolering is
gestegen. Het aantal rioolaansluitingen (gebaseerd op het aantal rioolaanslagen) is wel
sterker gestegen, met name het aantal particuliere aansluitingen. Deze kennen een
toename van circa 3%. In de planperiode is het woningareaal met circa 320 woningen
toegenomen, waarvan ruim 220 in 2011. Dat is wel minder dan vooraf gepland. In de
onderstaande tabel is een overzicht van diverse projecten op hoofdlijnen weergegeven.

Tabel 3.1: uitgevoerde projecten
KERN GEERTRUIDENBERG                     Type             Gepland   Uitgevoerd Opmerking
                                                                               afstemming inrichting
Statenlaan                               gemengd           2015         niet
                                                                               openbare ruimte
Elisabethstraat                          gemengd           2014        2015    relining i.p.v. vervanging
Molenstraat, Meistraat, Zoutmanstraat,                                         afstemming met renovatie
                                         gemengd           2014         niet
burg Meierstraat                                                               woningen
Dordtsestraat en Havendijkstraat         gemengd           2012        2014    relining i.p.v. vervanging
Koestraat en Emmastraat                  gemengd           2012       2013      relining
Emmaweg                                  gemengd           2012       2013      Vervanging en relining
Stationsweg (achterzijde 33t/m45         gemengd           2012       2013      relining
                                                                                maakt onderdeel uit van
Geertuidenberg West                      gemengd
                                                                                nieuwe BRP


KERN RAAMSDONKSVEER                      Type             Gepland   Uitgevoerd Opmerking
Simon van Sonplein                       gemengd           2013       2014      vervanging
Heereplein/Haven/Hoofdstraat             gemengd           2014       2014      Vervanging en relining
Oude Oosterhoutseweg                     gemengd           2015       2016      relining i.p.v. vervanging
                                                                                maakt onderdeel uit van
Hooipolderoost                           gemengd
                                                                                nieuwe BRP
                                                                                vervangen en gedeeltelijk
Pr. Hendrikstraat en ged. Julianalaan    gescheiden        2011       2013
                                                                                gescheiden
                                                                                vervallen door gewijzigd
Beethovenlaan
                                                                                inzicht
                                                                                vervangen en gedeeltelijk
Kasteellaan                              gescheiden        2011       2012
                                                                                gescheiden


KERN RAAMSDONK                           Type             Gepland   Uitgevoerd Opmerking
verbeteren afvoer Kerkstraat -                                                  lage prioriteit, maakt
                                                            ??
Heemraadsingel                                                                  onderdeel uit van nieuwe BRP

Voor het vervangen of repareren van de riolering maakt de gemeente Geertruidenberg
gebruik van inspectiegegevens. De afweging tot reparatie, vervanging of renovatie vindt
plaats op basis van het processchema dat is opgenomen in de rapportage ‘doelmatig
renoveren’ (2015) uit Werkeenheid 4. De leeftijd speelt daarbij een ondergeschikte rol, het
gaat met name om de kwaliteit van de leidingen. De afweging tussen enerzijds reparatie of
anderzijds vervanging en renovatie vindt plaats op basis van kosten.

Omdat zij het belang erkent van een goed beheer- en onderhoudsprogramma heeft de
gemeente Geertruidenberg de afgelopen planperiode ingezet op het planmatig uitvoeren
van haar reguliere onderhoudswerkzaamheden. Voor het reinigen en inspecteren van de



Verbreed GRP+ Geertruidenberg                                                         R039.P104/R009/RHOU
definitief rapport                                 -12-                                        25 april 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>      riolering is de cyclus aangepast aan de bevindingen uit het rapport ‘doelmatig reinigen en
      inspecteren’ uit Werkeenheid 4 (2015). Hiermee wordt een structurele financiële besparing
      gerealiseerd.

      In totaal is circa 85% van de riolering binnen de gemeente Geertruidenberg geïnspecteerd.
      Deze inspectieresultaten worden ingelezen in het rioolbeheerbestand. Het rioolbeheer-
      bestand is nagenoeg volledig gevuld met actuele en correcte gegevens. Revisies worden in
      principe binnen 12 weken verwerkt. De gegevens uit het rioolbeheerbestand zijn een
      belangrijke hulpbron bij het uitvoeren van de gemeentelijke watertaken.

      De kwaliteit van het rioolstelsel is over het algemeen goed. Vanuit de beschikbare
      inspectiegegevens blijkt dat het aantal ingrijpmomenten beperkt is en dat met name de
      stabiliteit in de afgelopen periode is verbeterd. Een visuele weergave van de kwaliteit van
      de riolering is zichtbaar in de navolgende figuur waar voor de aspecten ‘waterdichtheid’,
      ‘afstroming’ en ‘stabiliteit’ een overzicht is gegeven op basis van de inspectieresultaten.

      Figuur 3.2: staat van onderhoud rioolstelsel (2016)

                              Staat van onderhoud vrijvervalriolering


         100%                5,0                6,4              2,9
                                                10,0
                                                                32,5
           80%
                            46,2
                                                                         ingrijpen
           60%
                                                                         waarschuwing
                                                83,6
           40%                                                  64,6     goed
                            48,8
           20%

             0%
                      waterdicht           stabiliteit      Afstroming


      Om te komen tot de bovenstaande grafiek heeft de gemeente waarschuwingsmomenten
      en ingrijpmaatstaven geformuleerd in lijn met de ambitie uit het vigerende VGRP+.


3.4   Activiteiten
      Dit hoofdstuk bevat het grootste deel van de geplande activiteiten voor de gemeentelijke
      watertaken. Deze activiteiten bestaan uit onderzoek en planvorming en uit het treffen van
      maatregelen om het functioneren van het rioolstelsel te waarborgen en waar nodig te
      verbeteren. Ook voert de gemeente werkzaamheden uit rondom het grondwater en het
      oppervlaktewater binnen haar gebiedsgrenzen.

      In het hoofddocument van het VGRP+ is een overzicht opgenomen van de werkzaamheden
      die moeten worden verricht om invulling te geven aan het gekozen kwaliteitsprofiel ‘droge
      voeten en schoon water!’. Daarbij zijn specifiek activiteiten weergegeven die een



      Verbreed GRP+ Geertruidenberg                                                  R039.P104/R009/RHOU
      definitief rapport                                       -13-                           25 april 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>kwaliteitsimpuls geven ten opzichte van het beleid uit de voorgaande planperiode (2006-
2010). Deze activiteiten zijn in het overzicht met een + aangegeven. Het betreffende
overzicht is hier onder opgenomen. Waar mogelijk is een korte toelichting opgenomen.

Tabel 3.1: overzicht uitgevoerde activiteiten
                            Alle percelen zijn aangesloten op de riolering. Deze aansluitgraad wordt niet verhoogd.
                             Een viertal percelen is aangesloten op een IBA, diverse woningen en bedrijven zijn
                                                                                                                         
                             voorzien van drukriolering.
                            De riolering voldoet aan de landelijke normering voor inzameling, transport,
                             afvoercapaciteit en uitstoot van afvalwater.
                                                                                                                         X
                             Volgens het BRP Geertruidenberg (2017) wordt er op verschillende locaties nog
                             (theoretisch) water-op-straat berekend bij de maatgevende neerslagsituatie bui 08 (19,8
                             mm, piek van 110 lit/sec/ha). Ook voldoet het rioolstelsel niet aan de eisen van de
                             basisinspanning. In het BRP zijn maatregelen geformuleerd die worden opgenomen in
                                                                               +
                             het uitvoeringsprogramma van het nieuwe VGRP .
                            Door optimaal en vroegtijdig onderhoudsmaatregelen te treffen wordt het ontstaan van
                             stankoverlast en bezwijkende riolen voorkomen.
                                                                                                                         
                            Bekende foutieve aansluitingen worden opgeheven.
                                                                                                                         
  Stedelijk afvalwater




                             Aanpak woonwijk Achter de Hoeve en drainage Dombosch zijn hier voorbeelden van.
                            Wanneer de werking van de riolering onder de maat is door slijtage of schades wordt
                             deze gerepareerd of vervangen.
                                                                                                                         
                            Bij nieuwbouwlocaties worden bij de aanleg meteen duurzame systemen toegepast,
                             waarbij vuil en schoon water zoveel mogelijk gescheiden blijft.
                                                                                                                         
                             Voorbeelden hiervan zijn Rivierzicht zuid, Heereland en Bastions.
                            De ligginggegevens van het hoofdnet zijn digitaal uitwisselbaar. De bestanden voldoen
                             aan standaard formats voor uitwisselbaarheid.
                                                                                                                         
                            Alle rioolgemalen zijn aangesloten op het centrale gemaalbesturingssysteem op het
                             gemeentehuis. Vanaf het gemeentehuis kan de werking continue worden gecontroleerd.
                                                                                                                         
                             Alle elektro-mechanische installaties zijn aangesloten op het centrale
                             gemaalbesturingssysteem. Storingsmeldingen komen bij enkele personen op de telefoon
                             binnen.
                            De meet- en registratiegegevens van de riolering worden elk kwartaal gedeeld met het
                             waterschap. Daarnaast vindt periodiek overleg plaats met het waterschap. De hierin
                                                                                                                         
                             gemaakte afspraken worden geborgd middels een actiepuntenlijst.
                             Meet- en registratiegegevens worden op verzoek gedeeld met het waterschap. Via de
                             samenwerking is er minstens maandelijks overleg. Per 1 januari 2017 wordt meetdata
                             centraal bij het waterschap gevalideerd, geanalyseerd en wordt hierover geadviseerd.
                            Bij calamiteiten zoals vervuild bluswater of een lekkende tankwagen is helder welke
                             acties van eenieder verwacht worden.
                                                                                                                         
                             Er is een calamiteitenplan opgesteld door gemeenten met de veiligheidsregio. Dit plan
                             wordt periodiek actueel gehouden.

                            De riolering voldoet aan de landelijke normering voor inzameling, transport,
                             afvoercapaciteit en uitstoot van afvalwater.
                                                                                                                         X
                             Volgens het BRP Geertruidenberg (2017) wordt er op verschillende locaties nog
                             (theoretisch) water-op-straat berekend bij de maatgevende neerslagsituatie bui 08 (19,8
  Hemelwater




                             mm, piek van 110 lit/sec/ha). Ook voldoet het rioolstelsel niet aan de eisen van de
                             basisinspanning. In het BRP zijn maatregelen geformuleerd die worden opgenomen in
                                                                               +
                             het uitvoeringsprogramma van het nieuwe VGRP .
                            Als we in de buurt wat gaan doen, proberen we het schone hemelwater zoveel mogelijk
                             scheiden van het vuile afvalwater.
                                                                                                                         
                             Er wordt gewerkt aan de hand van de rapportage ‘doelmatig afkoppelen’ opgesteld door
                             de samenwerking (2014).
                            Bij nieuwbouwlocaties worden bij de aanleg meteen duurzame systemen toegepast,
                             waarbij vuil en schoon water zoveel mogelijk gescheiden blijft.
                                                                                                                         
                             Voorbeelden hiervan zijn Rivierzicht zuid, Heereland en Bastions.




Verbreed GRP+ Geertruidenberg                                                                            R039.P104/R009/RHOU
definitief rapport                                                  -14-                                          25 april 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>                        De ligginggegevens van het hoofdnet zijn digitaal uitwisselbaar. De bestanden voldoen
                         aan standaard formats voor uitwisselbaarheid.
                                                                                                                        
                        De riolering is bij normale buien probleemloos in staat het water van wegen en daken
                         af te voeren. Bij zwaardere buien (groter dan bui 08) is het rioolstelsel niet in staat de
                                                                                                                        
                         grote hoeveelheden neerslag meteen op alle plaatsen te verwerken. Daarvoor is het
                         oorspronkelijk ook niet ontworpen. In deze gevallen wordt het water afdoende
                         opgevangen in de openbare ruimte.
                         Water wordt in eerste instantie op straat geborgen. In het calamiteiten plan is
  Hemelwater




                         opgenomen hoe te handelen bij wateroverlast bij hevige regenval. In het nieuwe BRP
                         worden locaties aangegeven waar de risico’s het grootst zijn en waar maatregelen in de
                         openbare ruimte getroffen zullen gaan worden.
                        De sloten, duikers en vijvers zijn goed onderhouden en kunnen dit water eenvoudig
                         verwerken.
                                                                                                                        X
                         Sloten en vijvers worden onderhouden aan de hand van een planning. Duikers van de
                         gemeente moeten worden geïnventariseerd, geïnspecteerd en in een onderhouds-
                         planning worden opgenomen. Dit wordt opgenomen in het uitvoeringsprogramma van
                                            +
                         het nieuwe VGRP . Dit is tot nog toe niet uitgevoerd in verband met gebrek aan
                         capaciteit en prioriteit.
                        De huidige knelpuntlocaties waar bekend is dat wateroverlast optreedt, worden
                         aangepakt (de stedelijke wateropgave).
                                                                                                                        X
                         Deze locaties staan in het nieuwe BRP en worden onderdeel van het uitvoerings-
                                                   +
                         programma in het VGRP .

                        Voor de burger is de gemeente aanspreekpunt voor eventuele grondwaterproblemen.
                         Deze worden aangehoord. Bij herhaalde meldingen wordt lokaal onderzoek verricht
                                                                                                                        
                         naar aard en omvang.
                                      +
                         In het VGRP zijn hierover afspraken vastgelegd.
  Grondwater




                        De burger is in eerste instantie zelf aan zet bij grondwaterproblemen.
                                      +
                         In het VGRP zijn hierover afspraken vastgelegd.
                                                                                                                        
                        Als de grondwaterproblemen een gevolg zijn van een gebrekkige ontwatering in
                         openbaar gebied worden door de gemeente verbeteringsmaatregelen uitgevoerd. Bij
                                                                                                                        
                         voorkeur worden deze maatregelen uitgevoerd in combinatie met andere werkzaam-
                         heden. Nader onderzoek zal de urgentie en doelmatigheid van de maatregelen
                         vaststellen.
                                      +
                         In het VGRP zijn hierover afspraken vastgelegd.
                        Er wordt een breed gemeentelijk grondwatermeetnet opgezet.
                         Er is een breed gemeentelijk grondwaternet aangelegd en in functie sinds 2011.
                                                                                                                        

                        Aan en rond de Donge wordt structureel en planmatig beheer en onderhoud
                         uitgevoerd.
                                                                                                                        
                         Er is een beheerplan voor de rivier de Donge. Onderhoud en beheer worden structureel
                         en planmatig uitgevoerd. In 2017 wordt het huidige plan geactualiseerd.
                        Diverse overstorten worden met het oog op het verbeteren van de waterkwaliteit
                                                                                                                        X
  Oppervlaktewater




                         aangepakt.
                         Er resteren nog twee overstorten. Dit wordt opgenomen in het uitvoeringsprogramma
                                               +
                         van het nieuwe VGRP .
                        De duikers en watergangen in het gemeentelijk beheer in het buitengebied worden
                         geïnventariseerd. Ook wordt de kwaliteit hiervan regelmatig gemonitord.
                                                                                                                        X
                         Duikers van de gemeente moeten worden geïnventariseerd, geïnspecteerd en in een
                         onderhoudsplanning worden opgenomen. Dit wordt opgenomen in het
                                                                          +
                         uitvoeringsprogramma van het nieuwe VGRP . Dit is tot nog toe niet uitgevoerd in
                         verband met gebrek aan capaciteit en prioriteit.
                        Sloten, duikers en vijvers zijn in staat bij uitzonderlijke buien het overtollig hemelwater
                         afdoende te bergen, vasthouden en af te voeren. De sloten treden pas bij uitzonder-
                                                                                                                       /X
                         lijke hoosbuien buiten hun oevers. Dit leidt wellicht tot hinder, maar niet tot overlast.
                         Watergangen en vijvers worden planmatig onderhouden en leveren geen overlast op. Ten
                         aanzien van duikers moet dit nog vorm krijgen (zie voorgaande punt).




Verbreed GRP+ Geertruidenberg                                                                           R039.P104/R009/RHOU
definitief rapport                                                -15-                                           25 april 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>De gemeente Geertruidenberg is, zoals eerder genoemd, actief betrokken bij de
samenwerking in de regio (Werkeenheid 4). Deze samenwerking heeft in de afgelopen
planperiode tot concrete besparingen geleid, maar heeft ook geresulteerd in diverse
beleidsdocumenten die geïmplementeerd zijn in het gemeentelijke beleid. Het gezamenlijk
opstellen van beleid leidt tot kwalitatief betere producten, het delen van kennis en
ervaringen en beperkt de noodzakelijke personele inzet ten opzichte van alles zelfstandig
uitvoeren. Ook de gemeente Geertruidenberg plukt daar de vruchten van.

Voorbeelden van gezamenlijk opgestelde beleidsdocumenten zijn:
 Doelmatig reinigen en inspecteren (2014)
 Doelmatig renoveren / doelmatig beoordelen en vernieuwen van
    riolen (2015)
 Incidentenplan riolering (2015)
 Scheiden van gemengde riolering, doelmatig of niet (2014)

De voortgang en de (financiële) resultaten worden binnen de samenwerking gemonitord en
jaarlijks gerapporteerd.

Een van de onderwerpen die ook voor de regio is onderzocht, betreft rioolvreemd water.
Vanuit waterschap Brabantse Delta is een analyse gemaakt van de hoeveelheid rioolvreemd
water bij de rioolgemalen Dombosch en Hoevendijk. Hiervoor is de zogenaamde DWAAS-
methode toegepast. Aan de hand van dit onderzoek en op basis van eigen ervaringen van
de gemeente is in de wijk Achter de Hoeve een traject gestart om foutieve aansluitingen
aan te passen en in Dombosch worden aangesloten drainageleidingen van de riolering
afgehaald.

Als er knelpunten zijn in het functioneren van de riolering komen er klachten of meldingen
binnen. Meldingen van burgers komen binnen via het centrale meldingensysteem (klant-
contactcentrum). Daarnaast zijn er meldingen die via de buitendienst of via rioolbeheerder
binnen komen. De meldingen worden gespecificeerd geregistreerd. De afgelopen plan-
periode is het aantal meldingen per jaar sterk wisselend. Extreme neerslagsituaties leiden
tot een duidelijke toename van het aantal meldingen. Zo heeft er in de zomers van 2014 en
2015 allebei een neerslagsituatie van meer dan 50 mm plaatsgevonden. Dit leidt tot een
grote hoeveelheid extra meldingen. In de onderstaande tabellen is het aantal meldingen en
het effect van deze extreme neerslagsituaties op die meldingen weergegeven.

Figuur 3.3: meldingen planperiode

                         meldingen totaal                        meldingen

 140                                  123                        meldingen tgv extreme neerslagsituatie zomer
 120                                                       150
 100
                                              74
  80                                                       100
                          55                                                                  54
  60        41
  40                                                       50                   0                             29
                                                                  0                           69
  20                                                              41           55                             45
   0                                                        0
           2012          2013         2014   2015                2012         2013          2014          2015




Verbreed GRP+ Geertruidenberg                                                        R039.P104/R009/RHOU
definitief rapport                                  -16-                                      25 april 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>      Naar aanleiding van de meldingen zijn op diverse locaties binnen de gemeente speciale
      ontluchtingsdeksels aangebracht, onder andere op het Heereplein (met klep tegen stank)
      en de Breetweerlaan (open deksel).

      De rioolgemalen binnen de gemeente Geertruidenberg zijn allemaal aangesloten op een
      centrale hoofdpost, evenals de drukrioleringsgemalen. Wekelijks wordt het functioneren
      van de gemalen geanalyseerd aan de hand van de beschikbare data. In de afgelopen
      planperiode zijn er werkzaamheden uitgevoerd aan de elektrisch-mechanische installatie
      van alle gemalen die op de planning stonden.

      Mede in het kader van haar gemeentelijke grondwaterzorgplicht participeert de gemeente
      Geertruidenberg in het regionale grondwatermeetnet dat in 2011 is aangelegd. Binnen de
      gemeente zijn 34 peilbuizen geplaatst. Deze worden geautomatiseerd bemeten, met
      behulp van divers. De meetgegevens komen per kwartaal beschikbaar en worden nu
      beperkt lokaal geanalyseerd. Vanaf 2017 wordt deze analyse binnen de samenwerking
      regionaal opgepakt. Dat is van belang, want monitoring en analyse van de grondwater-
      standen leidt tot een verbeterd inzicht in de werking van het grondwatersysteem.

      Naast peilbuizen zijn er ook andere gemeentelijke grondwatervoorzieningen. De belang-
      rijkste zijn de drainageleidingen. Deze leidingen zijn bedoeld om de grondwaterstand waar
      mogelijk te reguleren en worden meegenomen in het reguliere onderhoudsprogramma.
      Aanleg van drainage vindt met name plaats bij nieuwbouw (bijvoorbeeld Rivierzicht-zuid) of
      in geval van grondwateroverlast (bijvoorbeeld de Stationsweg en omgeving).

      In 2016 is een meetplan opgesteld als verdere uitwerking van het regionale meetplan dat
      voor het gehele SWWB is opgesteld (2013). Op basis van dit uitgewerkte meetplan is op
      verschillende locaties meetapparatuur geïnstalleerd. Dit gebeurt volgens een planning
      binnen de samenwerking in de regio. Ook deze meetgegevens zullen per 2017 regionaal
      geanalyseerd worden bij het waterschap.


3.5   Kostendekkingsplan
      In het vigerende VGRP+ is inzichtelijk gemaakt welke kosten gemoeid zijn met het ten
      uitvoer brengen van de gekozen ambitie. Dit zijn directe kosten (exploitatiekosten), zoals de
      kosten voor planvorming, het beheer en onderhoud van het systeem en de apparaats-
      kosten (personeel, overhead). Daarnaast zijn er investeringen voor het vervangen van
      bestaande riolering en voor de aanleg van nieuwe voorzieningen. Deze investeringen
      worden langjarig afgeschreven.

      Uit een vergelijking van de geraamde kosten uit het vigerende VGRP+ en de werkelijke
      kosten in de afgelopen planperiode blijkt dat er minder geld is besteed dan vooraf werd
      aangenomen. Voortschrijdend inzicht dat leidde tot aanpassingen aan projecten en enkele
      aanbestedingsvoordelen zijn hiervan de oorzaak. Daarnaast zijn er kostenbesparingen
      geboekt als gevolg van de samenwerking.

      Bovenstaande heeft er wel toe geleid, dat de bestemmingsreserve riolering aanzienlijk is
      gestegen, meer dan waar vooraf rekening mee is gehouden. In reactie hierop is in 2012 een



      Verbreed GRP+ Geertruidenberg                                               R039.P104/R009/RHOU
      definitief rapport                           -17-                                    25 april 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>eenmalige restitutie aan de burgers gegeven van circa 70 euro per aansluiting. Ook in 2017
vindt een teruggave aan de burgers plaats (in totaal € 750.000,-). Het is van belang de
ontwikkeling van de bestemmingsreserve de komende planperiode kritisch te volgen, mede
in relatie tot de hoogte van de rioolheffing.

De ontwikkeling van de tarieven zelf heeft wel de trend gevolgd zoals die in het vigerende
VGRP+ is geschetst. Een jaarlijkse stijging van 3% voor de gebruikers met daarbij een
inflatiecorrectie heeft geleid tot een werkelijke jaarlijkse stijging van circa 4,5%. Vanaf 2016
is deze stijging getemperd tot 2,4%. De eigenaarslasten zijn in de afgelopen planperiode
jaarlijks met 7 à 8% gestegen, behoudens 2016. Een overzicht van de tariefsontwikkeling is
weergegeven in de onderstaande figuur.

Figuur 3.4: tariefsontwikkeling planperiode 2011-2015



    300

    250

    200                                                    187,36      195,79
                                171,57        179,29
                164,18
    150

    100

      50         83,88           87,6          91,44        95,52       99,72

       0
                2011            2012         2013          2014        2015

                 meer persoonshuishouden                per object/aansluiting




Verbreed GRP+ Geertruidenberg                                                    R039.P104/R009/RHOU
definitief rapport                                       -18-                             25 april 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>4       Ambitie

        In dit hoofdstuk wordt vooruit gekeken. Er wordt een stip op de horizon geplaatst en daar
        wordt met gepaste ambitie, stapsgewijs en doelgericht naartoe gewerkt. Door vooruit te
        blikken worden ook kansen zichtbaar. Door deze kansen te benutten, wordt werk met werk
        gemaakt en kan op sommige momenten hetzelfde worden bereikt tegen minder kosten of
        meer worden bereikt tegen gelijke kosten.


4.1     Stip op de horizon
        Grote ombuigingen binnen de rioleringszorg kunnen niet van de
        een op andere dag worden doorgevoerd. Fysieke ingrepen vereisen
        veel inspanning en kosten en worden om die reden over meerdere
        jaren uitgespreid. Daarbij kunnen deze ingrepen soms tot overlast
        voor burgers leiden.

        Het is niet bekend wat de toekomst brengt. Met de wetenschap dat
        veranderingen in de rioleringszorg tijd kosten, is het belangrijk om
        gedoseerd te bouwen aan een water- en rioleringssysteem dat voldoet aan de
        omstandigheden zoals die te verwachten zijn over een langere periode van 30 tot 50 jaar.


4.1.1   Afvalwater
        Inwoners en bedrijven binnen de gemeente Geertruidenberg produceren afvalwater. De
        gemeente heeft de wettelijke plicht om dit afvalwater in te zamelen en te transporteren
        naar het met het waterschap overeengekomen overnamepunt. Daar wordt het afvalwater
        overgedragen aan het waterschap om te worden gezuiverd. Het streven van de gemeente
        Geertruidenberg is om het inzamelen en transporteren van het afvalwater tegen de laagst
        maatschappelijke kosten uit te voeren, zonder daarbij tekort te doen aan haar wettelijke
        verplichtingen. Als middel daarvoor gebruikt zij riolering.


4.1.2   Hemelwater
        Als het regent, verdwijnt in de gemeente Geertruidenberg het meeste hemelwater van
        daken en verhardingen ook in de (gemengde) riolering en wordt direct afgevoerd naar de
        rioolwaterzuiveringsinstallatie. Om al dat relatief schone hemelwater te transporteren en
        te zuiveren, zijn kostbare voorzieningen nodig en dat kost geld en energie. Door de
        verandering van het klimaat wordt het bestaande rioolstelsel steeds zwaarder op de proef
        gesteld. Buien worden heviger en duren langer. Hierdoor neemt het risico op (grond)water-
        overlast toe.

        Het blijven vergroten van de ondergrondse voorzieningen (riolering) is echter geen optie.
        Uiteindelijk zullen ondergrondse voorzieningen te klein zijn en het steeds maar verder
        vergroten wordt uiteindelijk te kostbaar. Om bij een veranderend klimaat droge voeten te




        Verbreed GRP+ Geertruidenberg                                             R039.P104/R009/RHOU
        definitief rapport                          -19-                                   25 april 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>        blijven houden, wordt nadrukkelijk ook gekeken naar bovengrondse oplossingen en wordt
        de samenhang met de (her)inrichting van de openbare ruimte gezocht.

        Bij de (her)inrichting van de openbare ruimte worden er daarom twee sporen gevolgd. In
        de eerste plaats wordt er naar gestreefd om het aantal vierkante meters verharding terug
        te brengen. Dit heeft als positief effect dat minder regenwater wordt opgevangen en dat dit
        niet afgevoerd hoeft te worden naar de riolering, maar geïnfiltreerd wordt in de onder-
        grond. Tevens vermindert dit op termijn de opwarming van het bebouwd gebied. Als het
        verminderen van de verharding niet mogelijk of niet gewenst is dan wordt de verharding,
        waar dit mogelijk is, afgekoppeld. Dit houdt in dat het afstromende regenwater niet
        afgevoerd wordt naar de (gemengde) riolering, maar bijvoorbeeld naar een infiltratie-
        voorziening, naar groenvoorzieningen waarin overtollig hemelwater tijdelijk wordt
        geborgen (wadi’s)of rechtstreeks naar het oppervlaktewater. Het regenwater kan ook
                                worden afgevoerd via regenwaterriolering, maar er wordt juist ook
                                gekeken naar mogelijke aanpassing van de bovengrondse inrichting
                                van de openbare ruimte.

                                  De perceeleigenaar is verantwoordelijk voor de verwerking van
                                  regenwater op zijn eigen perceel. Deze wordt steeds vaker
                                  gestimuleerd en gemotiveerd om een steentje bij te dragen door op
                                  eigen terrein voorzieningen te treffen voor hergebruik, infiltratie,
                                  buffering of opslag van hemelwater.


4.1.3   Grondwater
        De perceelseigenaar is zelf verantwoordelijk voor de ontwatering van zijn eigen terrein. De
        gemeentelijke zorgplicht richt zich op het openbaar gebied. Om grondwateroverlast te
        voorkomen en perceelseigenaren de mogelijkheid te bieden hun eigen terrein te
        ontwateren, stelt de gemeente de bewoners een overnamepunt ter beschikking voor de
        afvoer van overtollig grondwater. Dit dient echter wel doelmatig plaats te vinden.

        De grondwaterzorgplicht vereist verder van de gemeente Geertruidenberg inzicht in het
        functioneren van het grondwatersysteem en in de bodemopbouw. Daartoe worden de
        grondwaterstanden gemeten met behulp van een meetnet van peilbuizen. Deze
        meetgegevens worden met regelmaat geanalyseerd om de ontwikkelingen in het grond-
        watersysteem te volgen. Uiteindelijk wordt gestreefd naar een passend grondwaterpeil bij
        de functie van het bovenliggende gebied: niet te nat, maar zeker ook niet te droog.


4.1.4   Oppervlaktewater
        In de toekomst wordt het naar verwachting essentieel om een goed ingericht watersysteem
        te hebben binnen het stedelijk gebied. De toenemende regen zal geborgen moeten worden
        en uiteindelijk afgevoerd. Het watersysteem biedt voldoende veiligheid tegen hoogwater
        en is klimaatbestendig ingericht.

        De waterkwaliteit wordt zo veel als mogelijk geborgd en waterpartijen worden steeds vaker
        als recreatieve voorziening ingericht. De flora en fauna spelen daarbij een belangrijke rol,


        Verbreed GRP+ Geertruidenberg                                                  R039.P104/R009/RHOU
        definitief rapport                               -20-                                   25 april 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>        onder andere via bijvoorbeeld natte ecologische verbindingszones. Beheer en onderhoud
        van het oppervlaktewatersysteem vindt plaats in nauwe samenwerking met het waterschap
        dat de meeste oppervlaktewateren in beheer heeft.


4.1.5   Bedrijfsvoering
        De gemeente Geertruidenberg wil haar (riolerings)voorzieningen in goede toestand hebben
        en houden. Om dit bereiken voert zij onderhoudswerkzaamheden uit, waarbij zij zich richt
        op een efficiënt en doelmatig onderhoudsprogramma. Daarvoor is kennis van het werkelijk
        functioneren van de voorzieningen een vereiste. Dit wordt verkregen door het monitoren
        van het functioneren van de rioleringsvoorzieningen, door analyse van de uitgevoerde
        werkzaamheden en door een goed (gezamenlijk) gegevensbeheer.

        Ook op het gebied van planvorming richt de gemeente Geertruidenberg zich niet alleen op
        de korte termijn. Zij wil voldoende kennis en actuele informatie beschikbaar hebben om
        tussentijds geactualiseerde (beleids)producten te kunnen blijven opleveren.

        De gemeente Geertruidenberg streeft naar een integrale en duurzame benadering van de
        afvalwaterketen en het (grond)watersysteem (grondwater, hemelwater en de relatie met
        het oppervlaktewater). Hierbij wordt samenwerking gezocht met de waterpartners (Werk-
        eenheid 4, SWWB). Integraliteit en samenwerking zijn mogelijkheden om te komen tot
        kostenbesparingen. Duurzame oplossingen zijn daarbij het doel.


4.2     Ambitieniveau
        De wettelijke zorgplichten van de gemeente kunnen op verschillende ambitieniveaus
        worden uitgevoerd: ‘reactief’ (alleen ingrijpen indien nodig), ‘anticiperend’ (planmatig te
        werk gaan) en ‘toekomstgericht’ (duurzaam inspelen op nieuwe ontwikkelingen). Het
        ambitieniveau bepaalt het tempo en de middelen waarmee naar de stip op de horizon
        wordt toegewerkt en beïnvloedt hiermee voor een deel het kostenniveau en daarmee ook
        de hoogte van de rioolheffing. Voor alle drie de voorgestelde ambitieniveaus geldt dat deze
        zo doelmatig mogelijk worden ingevuld. Het gaat erom niet alleen de dingen goed te doen,
        maar ook de goede dingen te doen.


4.2.1   Reactief
        Het ambitieniveau ‘reactief’ kenmerkt zich door een afwachtende, behoudende houding. Er
        wordt niet of nauwelijks planmatig te werk gegaan en pas ingegrepen bij regelmatig
        terugkerende calamiteiten. Overlast vindt af en toe plaats, maar wordt geaccepteerd. De
        wettelijke en bestuurlijke verplichtingen worden minimaal ingevuld.


4.2.2   Anticiperend
        In het ambitieniveau ‘anticiperend’ wordt meer planmatig te werk gegaan, waarbij de
        strategie is gericht op een goede uitvoering van de wettelijke taken en het beperken van
        risico’s. Overlast wordt zoveel mogelijk voorkomen en de veiligheid wordt gewaarborgd.


        Verbreed GRP+ Geertruidenberg                                             R039.P104/R009/RHOU
        definitief rapport                          -21-                                   25 april 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>        Daarbij worden de beschikbare middelen en de bestaande ervaring zo efficiënt mogelijk
        ingezet. De blik is hierbij gericht op de middellange termijn (periode van 5 à 10 jaar),
        rekening houdend met ontwikkelingen die binnen die termijn op de gemeente afkomen.


4.2.3   Toekomstgericht
        In het ambitieniveau ‘toekomstgericht’ wordt meer vooruitstrevend te werk gegaan. De
        strategie is gericht op een lange termijn visie waarin de zorgplichten op een meer
        duurzame wijze kunnen worden ingevuld. Innovatie en investeringen gaan hand in hand,
        waarbij via pilots (bijvoorbeeld in SWWB-verband) ervaring wordt opgedaan, voordat wordt
        overgegaan tot een eventuele algemene toepassing daarvan. Overlast wordt zoveel
        mogelijk voorkomen en de veiligheid wordt gewaarborgd. Monitoring van het functioneren
        van de systemen is een belangrijke informatiebron om hier invulling aan te geven.


4.3     Ambitiematrix
        In de naastgelegen tabel zijn de gemeentelijke zorgplichten en de bedrijfsvoering ingevuld
        voor de drie beschreven ambitieniveaus. De tabel vormt een ambitiematrix op basis
        waarvan een keuze kan worden gemaakt voor een na te streven ambitieniveau. Dit wordt
        vervolgens verder uitgewerkt in de strategie van dit verbreed GRP+.

        Het is belangrijk om op te merken dat het gaat om een ambitiematrix. Dat wil zeggen, een
        ambitie die de gemeente heeft voor de toekomst en waar zij, in een realistisch tempo met
        zorgvuldig gebruik van de haar ter beschikking staande middelen, naar toe werkt. Dat
        betekent ook dat deze ambitie voor diverse onderdelen niet per direct vigerend beleid is.
        De ambitie geeft uitdrukking aan het voornemen van de gemeente om specifiek ergens
        naar toe te groeien, het beleid beschrijft de vigerende uitgangspunten die de gemeente nu
        hanteert in haar planvorming, beheer en onderhoud en andere activiteiten. In het verbreed
        GRP+ Geertruidenberg wordt hier duidelijk onderscheid in gemaakt. Het beleid is vastgelegd
        in de strategie van dit verbreed GRP+ Geertruidenberg.

        Tabel 4.1: ambitiematrix




        Verbreed GRP+ Geertruidenberg                                              R039.P104/R009/RHOU
        definitief rapport                          -22-                                    25 april 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>Verbreed GRP+ Geertruidenberg          R039.P104/R009/RHOU
definitief rapport              -23-            25 april 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>4.4   Voorkeursscenario
      Vanuit de ambitiematrix is een voorkeursscenario geformuleerd. Het voorkeursscenario
      geeft op hoofdlijnen een beeld waar de gemeente Geertruidenberg de komende
      planperiode voor staat. De gemeente Geertruidenberg heeft hier in de afgelopen jaren
      eigenlijk al een voorschot op genomen door actief te participeren in de samenwerking en
      op basis van de resultaten daarvan te zoeken naar kostenbesparingen en efficiëntere
      manieren van werken.

      Deze samenwerking heeft de afgelopen jaren al handen en voeten gekregen in diverse
      concrete projecten en in verschillende beleidsplannen. Deze concrete opgaven hebben
      bouwstenen opgeleverd voor de actualisatie van dit nieuwe verbreed GRP+ Geertruiden-
      berg.

      Voor de komende planperiode 2017-2022 is de ambitiematrix ingevuld, waardoor een
      voorkeursscenario is ontstaan. Om te weten wat het ‘gewicht’ is van een bepaalde keuze
      binnen de ambitiematrix is inzichtelijk gemaakt hoe zich dat verhoudt tot de bestaande
      (huidige situatie). De situatie aan het einde van de voorgaande planperiode (2016) is in de
      tabel licht gekleurd, terwijl het voorkeursscenario donkerder is ingekleurd. Als er geen
      lichte arcering aanwezig is, is het ambitieniveau gelijk aan de huidige situatie.

      Tabel 4.2: ingevulde ambitiematrix verbreed GRP Geertruidenberg 2017-2022




      Verbreed GRP+ Geertruidenberg                                               R039.P104/R009/RHOU
      definitief rapport                                      -24-                         25 april 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>Het voorkeursscenario uit de bovenstaande matrix geldt voor de komende
planperiode. Voor de duidelijkheid wordt hierbij nog vermeld dat dit een
‘ambitie’ betreft voor deze periode. Deze ambitie moet in de loop der tijd
worden uitgewerkt tot concrete en realistische beleidsuitgangspunten. De
ambitie is namelijk de stip die op de horizon is geplaatst waar stapsgewijs
en doelgericht naartoe wordt gewerkt.

Voor grondwater en voor oppervlaktewater wordt aangesloten bij het ambitieniveau
’anticiperend’. Ten opzichte van de voorgaande planperiode is dat op veel aspecten
gelijkblijvend. Voor de zorgplichten afvalwater en hemelwater en voor de bedrijfsvoering is



Verbreed GRP+ Geertruidenberg                                                 R039.P104/R009/RHOU
definitief rapport                           -25-                                      25 april 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>het ambitieniveau voor een groot deel ‘toekomstgericht’. Het voorkomen van water-
overlast en het toekomstbestendig inrichten van de openbare ruimte zijn hierbij belangrijke
pijlers (hemelwater). Vanuit de bedrijfsvoering wordt nadrukkelijk gezocht naar het
toegroeien naar een risicogestuurd beheer en onderhoudsprogramma. Op diverse plaatsen
sluit deze ambitie al aan bij de bestaande manier van werken, onder meer ingezet vanuit de
samenwerking. Op enkele fronten echter, met name ten aanzien van de bedrijfsvoering,
wordt nadrukkelijk ‘een stap vooruit’ gezet ten opzichte van de huidige situatie. Voor deze
toekomstgerichte ambitie wordt sterk gebruik gemaakt van de regionale samenwerking.

Het is voor de gemeente Geertruidenberg van belang om toekomstbestendig te handelen
en in te spelen op de verwachtte ontwikkelingen van morgen en overmorgen. Dit sluit aan
bij de keuze om de kosten van een goed functionerend en toekomstbestendig riolerings-
systeem niet naar de volgende generatie door te schuiven, maar keuzes te maken die er
voor zorgen dat er op de middellange termijn geen problemen ontstaan. Daarom wordt er
voor gekozen om nu al rekening te houden met bijvoorbeeld intensievere neerslagsituaties,
om in te spelen op klimaatontwikkelingen en om risicogestuurd beheer en onderhoud toe
te passen. Omdat een rioleringssysteem een lange levensduur kent (meer dan 50 jaar) is
het van belang om bij de keuzes van nu al verder vooruit te kijken.




Verbreed GRP+ Geertruidenberg                                             R039.P104/R009/RHOU
definitief rapport                          -26-                                   25 april 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>5       Overzicht van de aanwezige voorzieningen

        In dit hoofdstuk wordt een beschrijving gegeven van het rioolstelsel van de gemeente
        Geertruidenberg en wordt ingegaan op de aanwezige gemeentelijke voorzieningen voor
        hemelwater en grondwater in de bestaande situatie.


5.1     Zuiveringskringen
        De kernen van de gemeente Geertruidenberg
        maken onderdeel uit van zuiveringskring
        Dongemond. Het ingezamelde afvalwater wordt
        via vrijverval riolen, gemalen en persleidingen
        getransporteerd naar de rioolwaterzuivering
        (RWZI) Dongemond aan de Statendamweg in
        Oosterhout. Een overzicht van de transport-
        voorzieningen is weergegeven in figuur 5.1. De
        gemalen en de zuivering zijn in eigendom, beheer
        en onderhoud van waterschap Brabantse Delta.
                                                                       Figuur 5.1: zuiveringskring Dongemond


5.2     Overzicht aanwezige voorzieningen
        In deze paragraaf wordt ingegaan op de aanwezige voorzieningen voor afvalwater en
        hemelwater. Dit wordt samengevat onder de noemer ‘riolering’. De totale vervangings-
        waarde van het rioleringssysteem (vrijverval riolering, gemalen en overige objecten)
        bedraagt in de orde grootte van ruim 90 miljoen euro, uitgaande van traditionele
        rioolvervanging.

        De gemeente Geertruidenberg telt ruim 21.400 inwoners (peildatum 1 januari 2017). In
        totaal zijn er ruim 11.000 particuliere en bedrijfsmatige aansluitingen op de riolering.


5.2.1   Stelsels en systemen
        Het afvalwater en het hemelwater binnen de gemeente Geertruidenberg wordt ingezameld
        met behulp van verschillende stelsels en systemen. Dit betreft:
         gemengde riolering: hierbij worden het afvalwater en het hemelwater door dezelfde
             leiding afgevoerd.
         gescheiden riolering: hierbij worden het afvalwater en het
             hemelwater via aparte stelsels afgevoerd. Het hemelwater
             wordt direct geloosd op het oppervlaktewater of infiltreert in
             de bodem.
         verbeterd gescheiden riolering: hierbij worden het afvalwater
             en het hemelwater via aparte stelsels afgevoerd. Het veelal
             verontreinigde eerste hemelwater wordt afgevoerd via een
             gemaal. Het overige relatief schone hemelwater loost via een
             overstort op het oppervlaktewater.
         Infiltratie: hierbij wordt hemelwater via een apart stelsel


        Verbreed GRP+ Geertruidenberg                                                 R039.P104/R009/RHOU
        definitief rapport                           -27-                                      25 april 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>             (infiltratieriool) of via waterdoorlatende verharding in de bodem geïnfiltreerd.
            drukriolering: hierbij wordt via pompputten en drukleidingen afvalwater (veelal uit het
             buitengebied) afgevoerd.
            persleidingen: rioolgemalen transporteren het water uit de vrijverval riolen (vaak over
             langere afstanden) naar een lozingspunt. De leidingen die daarvoor nodig zijn worden
             persleidingen genoemd.

        De kernen van de gemeente Geertruidenberg zijn voor het overgrote deel gemengd
        gerioleerd. In de nieuwere woonwijken zijn vaak al (verbeterd) gescheiden rioolstelsels
        aangelegd (bijvoorbeeld Achter de Hoeve, Brandepoort, Oranjebastion, Pontonnier). Ook
        de bedrijventerreinen zijn voorzien van verbeterd gescheiden riolering (Dombosch). Op
        steeds meer locaties wordt afvoerend verhard oppervlak van de gemengde riolering
        afgekoppeld en via regenwaterriolering afgevoerd. Infiltratie is daarbij echter beperkt aan
        de orde, gezien de bodemgesteldheid.


5.2.2   Niet aangesloten bebouwing
        Binnen de gemeente Geertruidenberg zijn per 1 januari 2017 vier panden bekend die niet
        beschikken over een voorziening die voldoet aan de eisen van de Regeling lozing afvalwater
        huishoudens. Dit betreft het Tennet HS station, Oosterhoutseweg 77, Overdiepsepolderweg
        1 en een woonark aan de Donge. Deze laatste wordt, conform verplichting van Rijkswater-
        staat, in 2017 aangesloten. Alle overige panden waar afvalwater geproduceerd wordt zijn,
        voor zover bekend, aangesloten op de riolering of een soortgelijke voorziening.


5.2.3   Kenmerken vrijverval riolering
        In de gemeente Geertruidenberg ligt volgens het rioolbeheerbestand per 1 september 2016
        bijna 138 kilometer aan vrijverval riolering. Dit is als volgt onderverdeeld:
         gemengde riolering                               84,5 km
         regenwaterriolering (RWA)                        28,6 km
         vuilwaterriolering (DWA)                         24,0 km
         overige riolering                                 1,9 km
         persleiding / drukriolering                      22,1 km
         kolken                                  circa 10.700 stuks

        In de afgelopen planperiode is er in totaal circa 1 km riolering bijgekomen. Dit betreft in
        veel gevallen regenwaterriolering die is aangelegd bij afkoppelwerkzaamheden. Daarnaast
        is ook nieuwe riolering aangelegd in het kader van in- en uitbreidingen. Een gedetailleerd
        overzicht van de kenmerken van het rioleringssysteem is opgenomen in tabel 5.1.

        Bij hevige neerslag is het gemengde rioolstelsel volledig gevuld en treden de overstorten in
        werking om overtollig water rechtstreeks op het oppervlaktewater te lozen. In totaal zijn er
        26 overstorten die deel uitmaken van het gemengde rioolstelsel. Voorts zijn er nog 46 over-
        storten die onderdeel uitmaken van de verbeterd gescheiden riolering. Achter 9 gemengde
        overstorten is een randvoorziening aangelegd om het overstortvolume en de vuiluitworp te
        reduceren. Dit betreft bergbezinkleidingen of een bergbezinkbassin.



        Verbreed GRP+ Geertruidenberg                                               R039.P104/R009/RHOU
        definitief rapport                           -28-                                    25 april 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>Tabel 5.1: kenmerken riolering gemeente Geertruidenberg (peildatum 1 september 2016)
 Overzicht voorzieningen

 Opbouw                                                          Omvang                            eenheid
 Inwoners gemeente                                               21.403                            personen
 Aansluitingen woningen                                          10.332                            stuks
 Aansluitingen bedrijven                                         697                               stuks
 Aansluitingen woonboten                                         5                                 stuks
 IBA-aansluitingen (gemeentelijk eigendom)                       4                                 stuks

 Vrijvervalriolering                                                                               km
 -    Hoofdriool gemengd                                         84,5                              km
 -    Hoofdriool vuilwater                                       24,0                              km
 -    Hoofdriool regenwater                                      28,6                              km
 -    Infiltratieriool                                           1,0                               km
 -    Overstortriool                                             0,9                               km
 -    Verhard oppervlak op gemengde riolering                    195                               ha
 -    Verhard oppervlak op vgs riolering                         116                               ha
 -    Overstorten extern gemengd stelsel                         26, waarvan 4 met telemetrie      stuks
 -    Overstorten intern (exclusief randoorzieningen)            2
 -    Overstorten (verbeterd) gescheiden stelsel                 46                                stuks
 -    Bergbezinkvoorzieningen (randvoorzieningen)                9, allen met telemetrie           stuks

 Mechanische riolering                                                                             km
 -  Pompunits                                                    73, allen met telemetrie          stuks
 -  Gemalen vuilwater                                            17, allen met telemetrie          stuks
 -  Gemalen schoonwater                                          22, allen met telemetrie          stuks
 -  Drukriolering                                                13,9                              km
 -  Lengte persleiding rioolwater                                8,2                               km

 Overige voorzieningen
 -  Gemalen oppervlaktewater                                     2, waarvan 1 met telemetrie       stuks
 -  Gemalen drainage                                             2, allen met telemetrie           stuks
 -  Straat- en trottoirkolken - machinaal                        9.814                             stuks
 -  Straat- en trottoirkolken - handmatig                        884                               stuks
 -  Peilbuizen ten behoeve van grondwaterstanden                 34                                stuks




Verbreed GRP+ Geertruidenberg                                                               R039.P104/R009/RHOU
definitief rapport                                      -29-                                         25 april 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>De leeftijdsopbouw van de vrijverval riolering is in de navolgende grafiek weergegeven.
Duidelijk zichtbaar is dat een groot deel van de riolering in de jaren ’70 van de vorige eeuw
is aangelegd. Daarnaast is zichtbaar dat er de laatste jaren (sinds 2000) veel riolering is
aangelegd, gerenoveerd of vervangen. Bij vervanging of renovatie (relinen) van de riolering
wordt het aanlegjaar aangepast naar het jaar waarin deze werkzaamheden hebben plaats-
gevonden. Ook is er vanaf het jaar 2000 veel regenwaterriolering aangelegd in verband met
afkoppelwerkzaamheden en door veranderd beleid.

Figuur 5.2: leeftijdsopbouw vrijverval riolering, lengte in km (bron: rioolbeheerbestand gemeente Geertruidenberg)

                                    Gemengd            DWA riool                         RWA riool


     50
     45
     40
     35
     30
     25
     20
     15
     10
      5
      0
                voor 1960


                            1690-1969


                                         1970-1979


                                                         1980-1989


                                                                                 1990-1999


                                                                                                 2000-2009


                                                                                                                 2010-2016




Een soortgelijke grafiek kan worden gemaakt voor de drukriolering en de persleidingen.
Hierin is te zien dat een groot deel van de drukriolering stamt uit de jaren ’80 toen de
subsidieregeling van de verfijningsuitkering gold en juist uit de periode 2000-2009 toen er
een (landelijke) inhaalslag in het rioleren van panden in het buitengebied is gemaakt.

Figuur 5.3: leeftijdsopbouw drukriolering en persleidingen, lengte in km (bron: rioolbeheerbestand Geertruidenberg)

                                         drukriool                      persleidingen


     10
      9
      8
      7
      6
      5
      4
      3
      2
      1
      0
                                                            1980-1989
                             1690-1969



                                           1970-1979




                                                                                     1990-1999



                                                                                                     2000-2009



                                                                                                                      2010-2016
                voor 1960




Verbreed GRP+ Geertruidenberg                                                                                                     R039.P104/R009/RHOU
definitief rapport                                                        -30-                                                             25 april 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>        In totaal is er binnen de kernen van de gemeente Geertruidenberg ruim 330 ha verhard
        oppervlak aanwezig dat afstroomt naar de riolering (bron: BRP Geertruidenberg, 2017).
        Binnen de kernen zelf voert er ruim 195 ha via het gemengde rioolstelsel af. Daarnaast is
        circa 16 ha verharding van de gemengde riolering afgekoppeld. Deze verharding voert nu
        rechtstreeks of via regenwaterriolering af naar het oppervlaktewater of infiltreert in de
        bodem. In Raamsdonkveer is een grote hoeveelheid verhard oppervlak aangesloten op de
        verbeterd gescheiden riolering (voornamelijk industrieterrein Dombosch I en II). Dit betreft
        in totaal circa 116 ha. Naast de geregistreerde verharding wordt ingeschat, dat er nog een
        aanzienlijke hoeveelheid verharding vanuit tuinen (opritten en dergelijke) afstroomt naar
        de gemeentelijke riolering.


5.2.4   Gemalen en mechanische riolering
        Binnen de gemeente Geertruidenberg zijn in totaal 39 rioolgemalen aanwezig, exclusief de
        ledigingspompen van de randvoorzieningen. Al deze rioolgemalen zijn in beheer en
        onderhoud bij de gemeente Geertruidenberg. Daarnaast zijn er nog 4 rioolgemalen in
        eigendom en in beheer en onderhoud bij waterschap Brabantse Delta. Deze fungeren
        tevens als overnamepunt tussen gemeente en waterschap.

        Naast de rioolgemalen heeft de gemeente nog 73 minigemalen in beheer en onderhoud.
        Deze minigemalen voeren via drukriolering het huishoudelijk afvalwater af van percelen in
        het buitengebied.

        In totaal is er binnen de gemeente Geertruidenberg ruim 22 km persleiding aanwezig. Dit
        betreft zowel drukrioleringsstrengen als persleidingen vanaf de rioolgemalen.


5.3     Overzicht gemeentelijke voorzieningen grondwater
        De gemeente Geertruidenberg streeft naar een grondwatersituatie waarbij de grondwater-
        standen op natuurlijke wijze kunnen fluctueren en waarbij geen overlast wordt ervaren als
        gevolg van structureel te hoge of te lage grondwaterstanden. Perceeleigenaren zijn
        verantwoordelijk voor de ontwatering van hun eigen perceel. Dit ligt sinds 2009 vast in de
        Waterwet.

        Binnen de gemeente Geertruidenberg functioneert een aantal voorzieningen ten behoeve
        van het grondwater. Er zijn IT-riolen (infiltratie-transport riolen) en drainageleidingen in
        gemeentelijk eigendom. Verder kent de gemeente een peilbuizenmeetnet waarmee de
        grondwaterstanden worden gemeten.

            IT-riolen                   1,0 km
            cunetdrainage              19,8 km
            overige drainage            0,1 km
            peilbuizen                  34 stuks
            drainagegemalen               2 stuks (exclusief sportvelden)
            infiltrerende verharding    0,1 ha




        Verbreed GRP+ Geertruidenberg                                               R039.P104/R009/RHOU
        definitief rapport                           -31-                                    25 april 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>        De meeste voorzieningen zijn relatief recent aangelegd, behoudens de cunetdrainage-
        leidingen in Dombosch. Deze stammen uit de jaren ’70 en ’80 van de vorige eeuw. De
        cunetdrainage ligt voor een groot deel (bijna 15 km) in Dombosch 1 en loost op het
        verbeterd gescheiden rioolstelsel. De overige drainageleidingen liggen verspreid over
        diverse locaties binnen de gemeente. De drainage op begraafplaatsen, sportvelden en
        plantsoenen is hierbij niet inbegrepen. De drainage die is aangelegd voor het reguleren van
        de grondwaterstand is in beeld en wordt regelmatig onderhouden. De IT-riolering bevindt
        zich op twee locaties in Raamsdonkveer.

        Binnen de gemeentegrenzen zijn enkele geregistreerde grondwateronttrekkingen
        aanwezig. Dit betreft in totaal 14 onttrekkingen voor bodemenergie (bron: gemeente
        Geertruidenberg).


5.3.1   Grondwatermetingen
        De gemeente Geertruidenberg beschikt over een grondwatermeetnet bestaande uit 34
        peilbuizen. Dit meetnet is voor het overgrote deel in 2011 aangelegd, waarbij de peilbuizen
        gelijkmatig verspreid zijn over de gehele gemeente. Het meetnet is met name gericht op
        het stedelijk gebied.

        Alle peilbuizen zijn voorzien van een datalogger. Deze registreert geautomatiseerd de
        grondwaterstand. Door een uitleesronde per kwartaal van de loggers komen de grond-
        waterstanden beschikbaar. Deze gegevens worden verzameld om invulling te kunnen geven
        aan de gemeentelijke grondwaterzorgplicht. Op verzoek kan deze informatie worden
        verstrekt aan burgers, bedrijven of adviseurs voor onder andere bouwkundige doeleinden.

        In de huidige situatie worden de meetgegevens nu beperkt lokaal geanalyseerd. Het is de
        bedoeling om deze analyse per 2017 regionaal uit te gaan voeren in het kader van de
        samenwerking.

        Projectmatig kunnen de grondwatermetingen worden uitgebreid indien onderzoek of
        meldingen daartoe aanleiding geven. Bij de gemeente Geertruidenberg zijn vanuit de
        klachtenregistratie en metingen geen structurele grondwaterknelpunten bekend. Wel zijn
        er locaties bekend met hinder van grondwater in kruipruimtes waar particuliere eigenaren
        eerst aan zet zijn.


5.4     Overzicht oppervlaktewatervoorzieningen
        De belangrijkste oppervlaktewateren binnen de gemeente Geertruidenberg zijn de Donge
        en de Amertak. Het waterpeil van beide wateren wordt grotendeels met sluizen en stuwen
        gegarandeerd. De Amertak is een waterweg die in eigendom en beheer is bij Rijkswater-
        staat. De Donge is in eigendom van de gemeente Geertruidenberg, waarbij zij ook vaarweg-
        beheerder is en verantwoordelijk voor het onderhoud. Rijkswaterstaat is waterkwaliteits-
        en waterkwantiteitsbeheerder. Vanuit haar taak als waterkwaliteitsbeheerder zijn met
        name de aanwezigheid van enkele overstorten en regenwaterlozingen van belang voor
        Rijkswaterstaat.



        Verbreed GRP+ Geertruidenberg                                              R039.P104/R009/RHOU
        definitief rapport                          -32-                                    25 april 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre>      Rondom De Donge en de Amertak zijn beschermingszones aangewezen voor de primaire
      waterkering (hoogwaterveiligheid). Deze zones liggen vast in de zogenaamde legger voor
      waterkeringen. Waterschap Brabantse Delta is verantwoordelijk voor het beheer en
      onderhoud van deze keringen en de daarin aanwezige kunstwerken. Een deel van de
      primaire waterkeringen voldoet niet aan de gestelde normen ten aanzien van hoogwater-
      bescherming. Daarvoor zijn verbetermaatregelen gepland.

      Figuur 5.4: waterkeringen (bron: waterbeheerplan Brabantse Delta




      Naast deze hoofdwaterwegen zijn er nog stedelijke watergangen en poldersloten. In de
      waterlegger van het waterschap is van deze watergangen vastgelegd wie verantwoordelijk
      is voor het beheer en onderhoud. In grote lijn kan gesteld worden dat alle watervoerende
      sloten, vaak als A-watergang aangemerkt, in beheer en onderhoud zijn bij het waterschap.
      De overige watergangen (B-watergang of bermsloten) zijn in beheer en onderhoud bij de
      aanliggende perceeleigenaren. Binnen stedelijk gebied is dit alleen de gemeente, om niet
      elke afzonderlijke bewoner een deel van het onderhoud te laten uitvoeren. De categorie A-
      watergangen kennen een onderhoudsfrequentie van tweemaal per jaar, de overige
      watergangen eenmaal per jaar.

      Voor de duikers tussen de A-watergangen geldt dat de gemeente verantwoordelijk is voor
      het constructieve deel en het waterschap voor het schoonhouden van het doorstroom-
      profiel. Voor de overige duikers geldt dat het beheer en onderhoud veelal belegd is bij
      diegene waarvoor de duiker is aangelegd.

      De onderstaande kenmerken van het watersysteem zijn bekend.
       totale lengte hoofdwatergangen (categorie A)                             77 km
       totale lengte overige watergangen (categorie B)                         152 km
       totale lengte bermsloten                                                 26 km


5.5   Overzicht aanwezige overeenkomsten, vergunningen en verordeningen
      Zoals eerder genoemd maakt de gemeente Geertruidenberg deel uit van Werkeenheid 4.
      Het doel van deze samenwerking is besparing van kosten, verbeterde kwaliteit en




      Verbreed GRP+ Geertruidenberg                                            R039.P104/R009/RHOU
      definitief rapport                                       -33-                     25 april 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>verminderde kwetsbaarheid. Op projectniveau vindt ook actief samenwerking plaats met
andere (water)partners als er zich kansen voordoen voor concrete besparingen.

De gemeente Geertruidenberg heeft een verordening rioolheffing op basis waarvan de
hoogte van de rioolheffing jaarlijks wordt vastgesteld. De heffing bestaat voor een deel uit
een gedifferentieerde rioolheffing op basis van het waterverbruik voor de gebruikers en
voor een deel uit een vaste bijdrage voor eigenaren. Het innen van de rioolheffing is niet
uitbesteed, maar gebeurt door de gemeente zelf.

De gemeente Geertruidenberg beschikt eveneens over een rioolverordening. Hierin is de
afbakening ten aanzien van het beheer en onderhoud van rioolaansluitingen geregeld en is
de mogelijkheid opgenomen om een gebiedsaanwijzing op te stellen waarbinnen het
verplicht is om af te koppelen of ten aanzien van vrijkomend grondwater.

Voor het onttrekken van grondwater, lozen van regenwater of voor werkzaamheden op, in,
aan of bij een watergang of waterkering moet een vergunning (of melding) aangevraagd
worden bij het waterschap. In geval van een lozing op de riolering zal vergunning bij de
gemeente moeten worden aangevraagd.




Verbreed GRP+ Geertruidenberg                                               R039.P104/R009/RHOU
definitief rapport                           -34-                                    25 april 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre>6       Toestand van de aanwezige voorzieningen

        In dit hoofdstuk wordt een beschrijving gegeven van de kwaliteit van het functioneren van
        de verschillende objecten en systemen. Dit hoofdstuk, samen met het voorgaande, is het
        uitgangspunt bij het bepalen van de benodigde maatregelen. Er wordt een referentiekader
        geschetst voor het bepalen van de effecten van de voorgestelde maatregelen (de strategie).


6.1     Beheer en onderhoud
        Het beheer en onderhoud bestaat uit diverse werkzaamheden en wordt grotendeels
        volgens een vaste frequentie uitgevoerd. In de onderstaande paragrafen wordt per soort
        voorzieningen een overzicht gegeven van het beheer en onderhoud.


6.1.1   Vrijverval riolering
        Onderhoud van de vrijverval riolen vindt plaats volgens het onderstaande schema
         Reinigen en inspecteren vrijverval riolering             1 x per 10 jaar
         Kolken reinigen                                          2 x per jaar
         Reinigen bijzondere voorzieningen                        1 x per jaar

        De reinigingsfrequentie van de vrijverval riolering was voorheen circa 1x per 7 jaar. Daarbij
        werd een deel van de riolering geïnspecteerd (circa 50% van de gereinigde riolering) op
        basis van nog nooit geïnspecteerd, leeftijd, klachten etc. Naar aanleiding van het rapport
        ‘doelmatig reinigen en inspecteren’ (2014) vanuit de samenwerking is de gemeente Geer-
        truidenberg met ingang van 2016 overgegaan naar een reinigingsfrequentie van 1x per 10
        jaar, waarbij ook alle gereinigde riolen worden geïnspecteerd. Dit heeft geleid tot een
        structurele financiële besparing en beter inzicht in de kwaliteit van de riolering.

        Het reinigen van de riolering, randvoorzieningen en de kolken wordt uitbesteed. Het
        reinigingsbedrijf draagt zorg voor de afvoer van het vrijkomende rioolslib en kolkafval naar
        een gecertificeerd verwerkingsbedrijf. Het reinigen van de riolering of kolken kan plaatselijk
        frequenter worden uitgevoerd indien de situatie daar om vraagt.

        Het inspecteren van de vrijverval riolering gebeurt met een rijdende inspectiecamera en
        wordt ingepast in het reinigingsschema. Ieder jaar wordt circa 10%
        van alle riolering inwendig geïnspecteerd en beoordeeld. De
        inspectieresultaten worden vervolgens ingelezen in het
        rioolbeheerbestand. Voor de reinigings- en inspectiecyclus is een
        meerjarenschema opgesteld voor de gehele gemeente.

        Voor de interpretatie van de inspectieresultaten wordt gebruik gemaakt van de NEN 3398,
        ‘inspectie en toestandsbeoordeling van riolen’. Aan de hand hiervan worden per type
        schade waarschuwings- en ingrijpmaatstaven opgenomen. Op basis hiervan kan worden
        over gegaan tot reparatie of eventueel vervanging van de riolering. Voor de concrete
        invulling van een maatregel is de technische kwaliteit doorslaggevend. Daarbij wordt de




        Verbreed GRP+ Geertruidenberg                                                R039.P104/R009/RHOU
        definitief rapport                            -35-                                    25 april 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre>        doelmatigheid van een maatregel bepaald door een financiële afweging van reparatie-
        kosten ten opzichte van de vervangingswaarde.

        De vervangingsprojecten en eventuele reparaties worden opgenomen in de meerjaren-
        planning. Hierbij wordt zoveel mogelijk gehandeld conform de rapportage ‘doelmatig
        beoordelen en vernieuwen van riolen’ (2015) uit de samenwerking. Vervanging vindt bij
        voorkeur plaats in combinatie met herstraatwerkzaamheden. Op die manier wordt er werk
        met werk gemaakt. Renovatie door middel van relining (het aanbrengen van een kunststof
        bekleding in de rioolbuis) vindt plaats op die locaties waar vervanging tot veel overlast of
        hoge kosten leidt. Vaak vindt dit geclusterd of in combinatie met een project plaats. In veel
        gevallen leidt een doelmatige renovatie tot een kostenbesparing ten opzichte van een
        traditionele vervanging van de riolering.

        Naast beheer en onderhoud op basis van inspectieresultaten vinden er ook werkzaam-
        heden plaats die worden ingegeven door meldingen en klachten van bewoners of van
        medewerkers van de buitendienst. Dit betreft onder andere verstoppingen van huis- en
        kolkaansluitingen. Prioritering hiervan vindt plaats op basis van schade, overlast en/of
        (omgevings)risico’s. Verbeteringswerkzaamheden aan het rioleringssysteem worden
        daarnaast voor een groot deel vanuit het basisrioleringsplan (2017) geïnitieerd. Dit betreft
        veelal afkoppelwerkzaamheden of structuurverbeteringen in het stelsel.


6.1.2   Gemalen en persleidingen
        De rioolgemalen en de drukrioleringsgemalen worden continu gemonitord op hun werking
        met behulp van het gemaalbesturingssysteem (centrale hoofdpost Aquaview++). Van
        hieruit worden ook storingen gemeld.

        Onderhoud aan de gemalen (inclusief de pompen van de randvoorzieningen) vindt
        tweemaal per jaar plaats. Onderhoud aan de drukrioleringspompen vindt eenmaal per jaar
        plaats. Beide onderhoudsronden zijn uitbesteed aan een externe partij. De gemalen
        worden gereinigd en elektromechanisch geïnspecteerd. Tevens wordt dan preventief- en
        (klein) correctief onderhoud uitgevoerd. De eerste actie bij storingen en het eerste
        (preventieve) onderhoud vindt plaats door de eigen buitendienst.

        De inspectieresultaten worden vastgelegd in het speciaal daarvoor bestemde onderhouds-
        beheersysteem. Op basis van de kwaliteitsbeoordeling wordt inzichtelijk wanneer groot
        onderhoud of vervangingsinvesteringen zich aandienen en kan een meerjarenraming
        worden opgesteld. Dit is een vorm van risicogestuurd beheer.

        Reiniging en inspectie van persleidingen wordt niet structureel
        uitgevoerd. Alleen bij verstoringen of verstoppingen worden leidingen
        gereinigd. Vaak wordt de noodzaak tot reiniging gesignaleerd op basis
        van terugloop in de (werkelijke) capaciteit van het achterliggende
        gemaal.




        Verbreed GRP+ Geertruidenberg                                                R039.P104/R009/RHOU
        definitief rapport                           -36-                                     25 april 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 45 ======================================================================

<pre>6.1.3   Overige voorzieningen riolering
        Overige voorzieningen, zoals de randvoorzieningen, worden in de diverse reguliere onder-
        houdsprogramma’s meegenomen. Dat betekent in de regel een onderhoudsfrequentie van
        eenmaal per jaar. Het onderhoud aan de IBA’s wordt eenmaal per jaar door het waterschap
        uitgevoerd.

        De huisaansluitleidingen zijn tot aan de perceelgrens eigendom van de particulier en vallen
        niet onder de verantwoordelijkheid van de gemeente. Onderhoud aan huisaansluitingen op
        het perceel dient derhalve door de particuliere eigenaar te worden uitgevoerd.
        Verstoppingen door het gebruik (bijvoorbeeld vetten en doekjes) vallen onder de
        verantwoordelijkheid van de gebruiker. Alleen bij renovatieprojecten of bij schade of
        wortelingroei in de huisaansluitleiding in de openbare grond wordt de huisaansluitleiding
        door en op kosten van de gemeente hersteld na melding door de gebruiker.


6.1.4   Voorzieningen grondwater
        Het onderhoud aan de voorzieningen ten behoeve van grondwater wordt zoveel mogelijk
        gecombineerd met het reguliere onderhoud voor de rioleringsvoorzieningen. De
        onderhoudsfrequentie van de IT-riolen (reiniging) bedraagt daarmee een maal per 10 jaar.

        De drainage die is aangelegd voor het reguleren van de grondwaterstand is in beeld en
        wordt regelmatig onderhouden. In principe wordt deze eenmaal per drie jaar
        doorgespoten. Voor cunetdrainage wordt een onderhoudsfrequentie van eenmaal per vijf
        jaar aangehouden. Van oudere (cunet)drainageleidingen is niet altijd bekend welke functie
        zij hebben en of deze nog functioneren. Mochten zich problemen gaan voordoen met de
        grondwaterstand dan wordt op dat moment onderzoek gedaan naar de werking van de
        eventueel aanwezige drainageleidingen.

        Onderhoud aan peilbuizen is tot op heden niet nodig gebleken. De peilbuizen zijn ook nog
        van redelijk recente datum (2011). In de loop van de planperiode worden er naar
        verwachting wel beheer- en onderhoudswerkzaamheden ingepland. Hiervoor wordt vanuit
        de regio samenwerking gezocht met Brabant Water.


6.1.5   Oppervlaktewater
        De oppervlaktewateren worden deels door de gemeente en deels door het waterschap
        beheerd en onderhouden. In hoofdlijn kan gesteld worden dat het waterschap voor alle
        watervoerende waterpartijen verantwoordelijk is voor de afvoercapaciteit van deze
        voorzieningen. Zij maait en baggert daarvoor de watergangen (en taluds) en spuit duikers
        door. In de door het waterschap vastgestelde waterlegger zijn deze waterlopen vaak
        benoemd als categorie A-watergang. Onderhoud vindt in principe tweemaal per jaar plaats.
        De gemeente is verantwoordelijk voor het beheer en onderhoud van de overige water-
        partijen (categorie B waterlopen).

        In het buitengebied worden bermsloten gemaaid, mits ze (deels) in eigendom zijn van de
        gemeente. Duikers zijn hier veelal in onderhoud van de vergunninghouder van de



        Verbreed GRP+ Geertruidenberg                                             R039.P104/R009/RHOU
        definitief rapport                          -37-                                   25 april 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 45 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 46 ======================================================================

<pre>        betreffende dam. Binnen stedelijk gebied worden waterlopen (soms biologisch) gebaggerd
        en taluds en waterpartijen gemaaid. De gemeente is verantwoordelijk voor de
        constructieve sterkte van duikers.

        Steeds vaker worden in overleg met het waterschap nieuwe beheerafspraken gemaakt.
        Hierbij worden, met name uit het oogpunt van efficiency, beheergrenzen bepaald passend
        binnen de verantwoordelijkheden van de betreffende organisatie.

        De Amertak is in zijn geheel in beheer en onderhoud van Rijkswaterstaat. De Donge is in
        beheer en eigendom van de gemeente Geertruidenberg. Het
        onderhoud van de Donge valt niet onder dit verbreed GRP+,
        behoudens de kosten voor het opstellen van het beheerplan
        voor de Donge en de maatregelen in het kader van de
        volksgezondheid. Maatregelen in het kader van vaarwegbeheer
        en waterkwantiteit zijn voor rekening van de afdeling water-
        wegen/vaarwegen.


6.2     Functioneren van het rioleringssysteem
        Om een goed werkend rioleringssysteem te hebben, dienen alle objecten zich in een goede
        toestand te bevinden. De kwalitatieve staat daarvan wordt veelal gebaseerd op beschikbare
        inspectieresultaten. Verder dient het functioneren van de objecten gewaarborgd te zijn.
        Berekeningen en klachten geven een indicatie van het functioneren van het riolerings-
        systeem.


6.2.1   Toestand van de voorzieningen
        De toestand van de vrijverval riolering wordt bepaald aan de hand van de inspectie-
        resultaten. Van circa 85% van alle riolen zijn inspectiegegevens beschikbaar, al zijn enkele
        soms wat ouder. Circa 75% van de inspectieresultaten is jonger dan 10 jaar. Voor zover
        inzichtelijk is de toestand van de vrijverval riolering goed te noemen. Het aantal
        ingrijpmomenten is beperkt en de stabiliteit is in de afgelopen periode is verbeterd. Dit is
        weergegeven in de onderstaande figuur (gelijk aan figuur 3.2).

        Figuur 6.1: staat van onderhoud vrij verval riolering op basis van inspectieresultaten

                             goed        waarschuwing           ingrijpen


                                 5,0                6,4               2,9
             100%                                  10,0
                                                                     32,5
               80%              46,2
               60%
                                                   83,6
               40%                                                   64,6
                                48,8
               20%
                0%
                          waterdicht         stabilitiet       Afstroming




        Verbreed GRP+ Geertruidenberg                                                            R039.P104/R009/RHOU
        definitief rapport                                           -38-                                 25 april 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 46 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 47 ======================================================================

<pre>        Ook de toestand van de rioolgemalen en de drukrioleringspompen is over het algemeen
        goed. De signalering, gekoppeld aan de centrale hoofdpost, functioneert naar behoren. Er
        wordt wekelijks een korte analyse gemaakt van de binnengekomen gegevens.


6.2.2   Berekeningen
        Het functioneren van het rioleringssysteem wordt beoordeeld met behulp van model-
        berekeningen. Van alle kernen van de gemeente Geertruidenberg zijn riolerings-
        berekeningen uitgevoerd. De resultaten hiervan zijn vastgelegd in het basisrioleringsplan
        Geertruidenberg (BRP, 2017). Het BRP geeft inzicht in het functioneren van de riolering en
        biedt oplossingen om dit functioneren waar nodig te verbeteren.

        De geformuleerde maatregelen voor de verschillende kernen zijn gericht op zowel het
        verminderen van de vuilemissie als op het verbeteren van het hydraulisch functioneren.
        Het type maatregelen loopt uiteen, afhankelijk van de te bereiken resultaten. In veel
        gevallen betreft het afkoppelen van verhard oppervlak van de gemengde riolering, maar
        soms ook structuurverbeteringen in het rioolstelsel of aanpassingen aan rioolgemalen.

        De geformuleerde maatregelen uit het BRP zijn opgenomen in het voorliggende verbreed
        GRP+. Waar mogelijk worden de maatregelen gekoppeld aan reeds geplande vervangings-
        werkzaamheden of aan andere projecten, zoals herstraatwerkzaamheden of reconstructies.
        De uitvoering van de maatregelen vindt zoveel mogelijk plaats in lijn met de bevindingen uit
        de samenwerking ten aanzien van doelmatig afkoppelen,maar ook ten aanzien van
        klimaatadaptief handelen.


6.2.3   Meten en monitoren
        Om de werking van de gemalen te monitoren, is er een centrale hoofdpost aanwezig,
        waarbij gegevens op afstand kunnen worden gegenereerd en in grafieken en/of rapporten
        weergegeven. Daarnaast worden storingen realtime doorgegeven aan de dienstdoende
        onderhoudsmonteur.

        Zoals eerder genoemd, beschikt de gemeente over een (primair) grondwatermeetnet
        waarmee inzicht kan worden verkregen in de grondwaterstanden binnen de gemeente. Het
        aanleveren van de meetgegevens gebeurd door een externe partij. In de huidige situatie
        worden de meetgegevens nu beperkt lokaal geanalyseerd. Vanaf 2017 worden deze
        analyses binnen de samenwerking regionaal uitgevoerd.

        Ten aanzien van monitoring van het daadwerkelijk functioneren van de riolering beschikt
        de gemeente over verschillende niveaumeters bij overstorten, gemalen en randvoor-
        zieningen en over debietmeters bij enkele rioolgemalen. De neerslagmeters zijn vervangen
        door het abonnement op Hydronet dat binnen de samenwerking wordt gebruikt. De
        overstortmeters worden vanaf 2016 gefaseerd geïnstalleerd op basis van het ‘vervolg op
        het globaal meetplan Geertruidenberg’. Vooralsnog wordt er wel de nodige meetdata
        verzameld, maar worden de meetgegevens niet structureel geanalyseerd. Dit vindt vanaf
        2017 regionaal plaats bij het waterschap, maar ook waar nodig lokaal indien er specifieke
        vragen zijn.


        Verbreed GRP+ Geertruidenberg                                              R039.P104/R009/RHOU
        definitief rapport                          -39-                                    25 april 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 47 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 48 ======================================================================

<pre>6.2.4   Storingen en klachten
        Jaarlijks komen er verschillende meldingen van burgers binnen op
        uiteenlopende gebieden zoals wateroverlast, verstoppingen, storing
        van gemalen, klachten over stank of over kolken. De meldingen komen
        centraal binnen bij het klantcontactcentrum of bij de rioolbeheerder.
        Binnengekomen meldingen worden gebruikt om werkzaamheden in te
        plannen.

        Uit de aard en het aantal meldingen van de afgelopen planperiode blijkt dat de weers-
        omstandigheden, met name hevige regenval, duidelijk van invloed zijn op het aantal
        meldingen dat binnen komt.

        Bij grotere rioleringswerkzaamheden start de gemeente Geertruidenberg een communi-
        catieproces op. Daarbij worden de bewoners geïnformeerd via bijvoorbeeld een brief of via
        een informatieavond.


6.2.5   Gegevensbeheer
        Om het beheer en onderhoud van de riolering vorm te kunnen geven, gebruikt de gemeen-
        te Geertruidenberg een geautomatiseerd rioolbeheersysteem. In dit beheersysteem zijn de
        karakteristieken van het rioleringssysteem vastgelegd en kan het rioolstelsel planmatig
        beheerd worden.

        Per 1 september 2016 is het beheerpakket nagenoeg volledig gevuld met actuele gegevens.
        Een groot deel van de rioleringsgegevens is in de loop van 2016 opnieuw nagekeken in het
        kader van het opstellen van het BRP Geertruidenberg.

        Voor de rioolgemalen heeft de gemeente een specifiek onderhoudsbeheersysteem om de
        onderhoudstoestand van de gemalen vast te leggen en planmatig in te kunnen vullen.

        De omvang en de ontwikkelingen van het aangesloten verhard oppervlak (afkoppelen)
        worden grafisch bijgehouden. De verharding is met het opstellen van het BRP actueel in
        beeld gebracht (2016). Afkoppelprojecten en andere wijzigen worden digitaal op tekening
        verwerkt en vastgelegd.


6.2.6   Knelpunten
        Het rioleringssysteem van de gemeente Geertruidenberg kent enkele (hydraulische)
        knelpunten. Dit veroorzaakt water-op-straat of wateroverlast bij hevige neerslag. Vanuit de
        praktijk en ook vanuit de rioleringsberekeningen zijn deze wateroverlastlocaties bekend. In
        het BRP zijn hiervoor maatregelen geformuleerd die in het voorliggende verbreed GRP+ zijn
        meegenomen en in de komende planperiode zullen worden uitgevoerd.

        Buitenom de knelpunten die in het BRP zijn benoemd, is de afwatering van de achterpaden
        in Nieuw Sandoel (Raamsdonkveer) een bekend knelpunt. Hier is eveneens geld voor
        gereserveerd om in de komende planperiode maatregelen uit te voeren.



        Verbreed GRP+ Geertruidenberg                                             R039.P104/R009/RHOU
        definitief rapport                          -40-                                   25 april 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 48 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 49 ======================================================================

<pre>      Naast de knelpunten in het rioleringssysteem zijn er ook knelpunten in het oppervlakte-
      watersysteem. De Donge kent fosfaatrijk water en er is regelmatig overlast van blauwalg bij
      langdurig droge en warme perioden in De Veste (Geertruidenberg). Er vindt nu nog
      symptoombestrijding van de blauwalg plaats, maar in de komende planperiode zal er een
      specifiek onderzoek worden uitgevoerd om deze problematiek het hoofd te kunnen bieden.
      Ook zal het beheerplan voor de Donge worden geactualiseerd.

      Daarnaast is de kwetsbaarheid van polder Geertruidenberg een bekend knelpunt. Dit wordt
      veroorzaakt door de beperkte capaciteit van het poldergemaal (oppervlaktewater) van
      waterschap Brabantse Delta.


6.3   Functioneren grondwatervoorzieningen
      De voorzieningen ten behoeve van het grondwater functioneren over het algemeen goed.
      De meeste voorzieningen zijn van relatief recente aanlegdatum en worden meegenomen in
      het reguliere onderhoudsprogramma.


6.4   Functioneren oppervlaktewatersysteem
      Binnen de gemeente Geertruidenberg zijn diverse waterlopen en waterpartijen aanwezig.
      De onderhoudstoestand van het watersysteem is nog niet voor alle onderdelen precies in
      beeld. In principe onderhoudt de gemeente de waterlopen die onder haar verantwoorde-
      lijkheid vallen planmatig en is de onderhoudstoestand goed. Van de duikers in het water-
      systeem is minder bekend. Deze worden in de komende planperiode geïnventariseerd,
      geïnspecteerd en voorzien van een reguliere onderhoudsplanning.

      De waterlopen en waterpartijen vervullen verschillende functies. Een deel is specifiek
      bedoeld voor de berging en afvoer van overtollig hemelwater, terwijl andere waterpartijen
      meer een sierfunctie hebben.

      Voor het oppervlaktewater heeft de gemeente geen zorgplicht, maar wel een inspannings-
      verplichting. Dat wil zeggen dat het oppervlaktewater moet voldoen aan de doelstellingen
      van de Europese Kader Richtlijn Water (KRW). De gemeente moet daaraan een bijdrage
      leveren wanneer lozingen vanuit de riolering hier een negatieve invloed op hebben. Ook
      dient het water te voldoen aan de functie die aan de waterloop of waterpartij is gegeven
      (bijvoorbeeld bergingsfunctie).

      Het waterschap is deels beheerder van het oppervlaktewatersysteem en beheert de peilen
      in de watergangen in het buitengebied en de wateren in het stedelijk gebied met een
      watervoerende functie. Zij heeft haar beleid vastgelegd in het Waterbeheerplan 2016-2021.




      Verbreed GRP+ Geertruidenberg                                             R039.P104/R009/RHOU
      definitief rapport                          -41-                                   25 april 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 49 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 50 ======================================================================

<pre>Verbreed GRP+ Geertruidenberg          R039.P104/R009/RHOU
definitief rapport              -42-            25 april 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 50 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 51 ======================================================================

<pre>7       Strategie riolering

        In dit hoofdstuk wordt de strategie ten aanzien van de rioleringszorg uitgewerkt. De
        strategie is de weergave van de maatregelen en de werkzaamheden die de komende
        planperiode worden uitgevoerd om de voorgestelde ambities van het voorkeursscenario te
        realiseren.


7.1     Niet aangesloten bebouwing
        Binnen de gemeente Geertruidenberg zijn per 1 januari 2017 drie panden bekend die niet
        beschikken over een voorziening die voldoet aan de eisen van de Regeling lozing afvalwater
        huishoudens. Een woonark wordt in 2017 aangesloten. Voor beide andere panden is
        ontheffing verkregen. Alle overige panden waar afvalwater geproduceerd wordt zijn, voor
        zover bekend, aangesloten op de riolering of een soortgelijke voorziening.

        De meeste panden in het buitengebied zijn aangesloten op drukriolering, enkelen op
        andere zuiveringsvoorzieningen (IBA). Om de inzameling van afvalwater in het buitengebied
        middels de drukriolering te kunnen waarborgen, is het aansluiten van hemelwater op de
        drukriolering verboden.


7.1.1   Nieuwe regeling buitengebied
        Per 1 januari 2008 zijn er nieuwe wettelijke regelingen van kracht voor lozingen in het
        buitengebied en zijn er eisen gesteld aan de septic tank waar veel huishoudens in het
        buitengebied gebruik van maken.

        Deze eisen houden in, dat iedere ongerioleerde lozing moet zijn
        voorzien van een zuiveringsvoorziening. Deze zuiverings-
        voorziening is minimaal een verbeterde septic tank (IBA klasse 1)
        conform de eisen van de Regeling lozing afvalwater huishoudens.
        De aanwezige voorzieningen binnen de gemeente Geertruiden-
        berg voldoen allemaal aan deze eisen.


7.1.2   Brede zorgplicht
        De gemeente Geertruidenberg kiest met dit verbreed GRP+ voor het hanteren van de
        zogenaamde brede zorgplicht voor niet gerioleerde panden in het buitengebied. Dat
        betekent dat de gemeente verantwoordelijk is voor de aanleg en het beheer en onderhoud
        van een zuiveringsvoorziening op het eigen perceel. De gemeente is eigenaar van deze
        voorziening en de particuliere gebruiker betaalt rioolheffing of waterschapsbelasting voor
        het beheer en onderhoud van de voorziening. Dit is in lijn met het beleid uit de voorgaande
        planperiode.




        Verbreed GRP+ Geertruidenberg                                               R039.P104/R009/RHOU
        definitief rapport                           -43-                                    25 april 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 51 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 52 ======================================================================

<pre>7.2     Nieuw te realiseren bebouwing
        Voor nieuwe (particuliere) bouwwerken in bestaand gebied geldt het beleid, dat het
        huishoudelijk afvalwater, het hemelwater en het grondwater gescheiden moeten worden
        aangeboden conform het Bouwbesluit 2012. Op die manier kunnen deze huisaansluitingen
        eenvoudig worden opgepakt bij afkoppelwerkzaamheden.

        Alle nieuw te realiseren bebouwing binnen de gemeente Geertruidenberg wordt
        aangesloten op de (druk)riolering of een alternatieve voorziening die voldoet aan de eisen
        van de Regeling lozing afvalwater huishoudens. Dit wordt afgedwongen door ongezuiverde
        lozingen op oppervlaktewater en in de bodem in principe niet toe te laten. Bij de
        omgevingsvergunning wordt melding gemaakt van de verplichting aan te sluiten op de
        riolering.

        Bij nieuwbouw zal, waar mogelijk, het hemelwater gescheiden worden verwerkt van het
        afvalwater. Bij de verwerking van hemelwater wordt de trits ‘vasthouden-bergen-afvoeren’
        als voorkeursvolgorde aangehouden. Concreet betekent dat overtollig hemelwater bij
        voorkeur lokaal wordt hergebruikt of geïnfiltreerd in de bodem. Indien dat niet mogelijk is,
        wordt het hemelwater rechtstreeks afgevoerd naar het oppervlaktewater of aangesloten
        op een regenwaterriolering. Belasting van de rioolwaterzuiveringsinstallatie met schoon
        water wordt daarmee beperkt.

        Specifieke voorwaarden en ontwerpeisen ten aanzien van nieuwbouw zijn opgenomen in
        bijlage 3.


7.2.1   Watertoets
        Voor alle ruimtelijke plannen zal een watertoets moeten worden uitgevoerd. In deze
        watertoets wordt aangegeven hoe in het betreffende plan met water wordt omgegaan.
        Aspecten als oppervlaktewater, grondwater, hemelwater, afvalwater, waterkwaliteit en -
        kwantiteit, omgevingsfactoren en waterberging komen hierin aan de orde. Met de
        watertoets worden de waterbeheerders tijdig betrokken in het ontwerpproces.


7.2.2   Incidentele nieuwbouw in landelijk gebied
        Bij incidentele nieuwbouw in het landelijk gebied op locaties waar geen riolering aanwezig
        is en waarin de planperiode van dit verbreed GRP+ geen riolering zal worden aangelegd,
        vindt in eerste instantie de toetsing plaats of er wel of niet invulling gegeven zal worden
        aan de zorgplicht voor het inzamelen van afvalwater (leveren van maatwerk per situatie).
        Indien dat niet het geval is, zal in de omgevingsvergunning worden opgenomen dat het
        vrijkomende afvalwater niet ongezuiverd op oppervlaktewater of in de bodem mag worden
        geloosd. Iedere nieuwe lozing dient te voldoen aan de eisen zoals die zijn verwoord in
        paragraaf 7.1.

        De gemeente zal bij bouwaanvragen voor deze nieuwbouw een melding doen aan de
        waterkwaliteitsbeheerder en de betrokkenen naar haar doorverwijzen.




        Verbreed GRP+ Geertruidenberg                                              R039.P104/R009/RHOU
        definitief rapport                           -44-                                   25 april 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 52 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 53 ======================================================================

<pre>        In het geval van nieuwe bedrijfsmatige lozingen is de aard en de omvang van de lozing
        bepalend voor de wijze van lozen. Er wordt bepaald of een lozing al dan niet op de riolering
        dient plaats te vinden of, indien dit niet rendabel blijkt te zijn, welke vorm van lozen dan
        wordt toegestaan (Activiteitenbesluit). Dit gebeurt in nauwe samenwerking met de
        waterkwaliteitsbeheerder die daarbij een belangrijke rol speelt.


7.2.3   Projectmatige nieuwbouw
        Bij projectmatige nieuwbouw worden de voorzieningen voor de afvoer van afvalwater en
        hemelwater (uitleggers naar de hoofdriolering) en eventueel voor grondwater aangelegd bij
        het bouwrijpmaken van de locatie. De kosten hiervoor worden opgenomen in de
        exploitatieopzet en nadien verrekend met de grondeigenaar.

        Alle nieuwbouw- en herstructureringsprojecten worden toekomstbestendig uitgevoerd
        Verhard oppervlak wordt in principe volledig afgekoppeld. In een rioleringsplan (of
        waterparagraaf) zal worden nagegaan waar hemelwater kan worden ingezet voor de lokale
        waterhuishouding en aan welke eisen moet worden voldaan. Het hemelwater dat niet aan
        deze criteria voldoet, wordt ingezameld en afgevoerd naar de RWZI.

        Voor de aanleg van de voorzieningen wordt een (riool)ontwerp gemaakt volgens de dan
        geldende eisen. Er worden rioleringsberekeningen met bui 08 (normbui) en bui 09
        uitgevoerd en er wordt een risicoafweging gemaakt, waarbij rekening wordt gehouden met
        verschillende klimaatontwikkelingen (kort hevig nat, langdurig nat en langdurig droog). Er
        wordt tijdig overleg gevoerd met de waterpartners (provincie, waterschap en eventueel
        Rijkswaterstaat) om draagvlak te verkrijgen over de gekozen oplossing voor de verwerking
        van regenwater (zowel kwantiteit en kwaliteit). Dit alles om de benodigde vergunnings-
        procedures te verkorten.

        Ter voorkoming van foutieve aansluitingen worden bij gescheiden
        rioolstelsels buizen in twee verschillende kleuren toegepast. De aan-
        sluitingen moeten op particulier terrein in dezelfde kleur worden
        aangelegd. Voor vuilwaterriolering is dit roodbruin, voor
        regenwaterleidingen is de kleur middelgrijs. In geval van IT-riolering
        worden meestal groene leidingen toegepast. Het verplicht gebruiken
        van deze kleuren wordt ook in de omgevingsvergunning opgenomen.


7.3     Onderzoek riolering
        Om de riolering goed te kunnen beheren en in te spelen op nieuwe situaties (nieuwbouw
        en klimaat) staat een aantal zaken centraal. Dit betreft het kennen van:
         het aanwezige areaal;
         de kwalitatieve staat van de voorzieningen en objecten;
         het functioneren van de objecten en systemen;
         de toekomstvisie voor het systeem.




        Verbreed GRP+ Geertruidenberg                                              R039.P104/R009/RHOU
        definitief rapport                           -45-                                   25 april 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 53 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 54 ======================================================================

<pre>        In het kader van een goede rioleringszorg is het belangrijk om aan de bovenstaande
        aspecten te werken. In de volgende paragrafen worden verschillende onderzoeks-
        activiteiten toegelicht die hieraan een bijdrage leveren.


7.3.1   Inventarisatie en gegevensbeheer
        Inzicht in het te beheren areaal is een belangrijke voorwaarde voor het planmatig beheer
        van een rioolstelsel. Hiervoor heeft de gemeente Geertruidenberg de beschikking over een
        rioolbeheersysteem (vrij vervalriolering) en een onderhoudsbeheersysteem (pompen en
        gemalen). In deze beheersystemen staan, naast de statische gegevens (materiaalsoort,
        diameter, pomptype en dergelijke), ook dynamische gegevens zoals inspecties, storings-
        meldingen en dergelijke. Met behulp van deze beheergegevens is te zien wanneer
        maatregelen uitgevoerd dienen te worden. Op deze manier kan een goede afstemming
        plaatsvinden met eventuele andere werkzaamheden binnen de openbare ruimte. Eveneens
        zijn met deze gegevens snel analyses te maken, zodat knelpunten in het stelsel achterhaald
        worden. Daardoor kan adequaat op storingen of meldingen worden ingesprongen,
        waardoor toekomstige storingen of klachten worden vermeden.

        In de komende planperiode worden de beheergegevens actueel gehouden. De
        ontwikkelingen van het aangesloten verhard oppervlak (afkoppelen) worden grafisch
        bijgehouden. De verharding is met het opstellen van het BRP actueel in beeld gebracht
        (2016). Afkoppelprojecten en andere wijzigen worden digitaal op tekening verwerkt en
        vastgelegd. Het bijhouden van de verharding moet volgens de BGT en de daaraan gestelde
        eisen gebeuren. Dit wordt binnen de komende planperiode uitgevoerd.

        Voor het actueel houden van de beheergegevens blijft het aanleveren van revisiegegevens
        door aannemers een aandachtspunt. Conform de eisen van de WION moeten revisie-
        gegevens binnen 30 dagen verwerkt zijn. De gemeente Geertruidenberg volgt daarnaast de
        ontwikkelingen ten aanzien van het verplicht digitaliseren van huisaansluitingen in het
        kader van de WION en zal dit bij een definitieve verplichting binnen de komende
        planperiode realiseren.


7.3.2   Inspectie
        Inspectie van de vrijverval riolering en van de pompen en gemalen is noodzakelijk om
        inzichtelijk te hebben in welke kwalitatieve staat de voorzieningen verkeren. Dit is een
        belangrijk onderdeel, omdat hiermee bepaald wordt of nog voldaan wordt aan de minimaal
        gestelde eisen voor de betreffende voorziening.

        De gemeente Geertruidenberg inspecteert haar vrij verval riolering met een frequentie van
        eenmaal per 10 jaar, ofwel jaarlijks circa 10% (zie ook paragraaf 6.1). Hiervoor is een
        langjarige inspectiecyclus uitgewerkt, waarbij gebiedsgewijs alle vrijverval riolering binnen
        de gemeente in een periode van tien jaar wordt geïnspecteerd. De inspectiegegevens
        worden vervolgens ingelezen in het rioolbeheersysteem.

        Het inspecteren en onderhouden van de rioolgemalen vindt tweemaal per jaar plaats. De
        werking wordt verder continu gemonitord via de centrale hoofdpost. De komende


        Verbreed GRP+ Geertruidenberg                                               R039.P104/R009/RHOU
        definitief rapport                           -46-                                    25 april 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 54 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 55 ======================================================================

<pre>        planperiode zullen de gemalen een NEN3140 keuring ondergaan en wordt de installatie
        verantwoordelijkheid in dat kader vastgelegd. De drukrioleringsgemalen kennen een onder-
        houdsfrequentie van eenmaal per jaar. Een uitgewerkt onderhoudsschema is opgenomen
        in paragraaf 6.1. Deze uitgangspunten blijven gehandhaafd gedurende de komende
        planperiode.


7.3.3   Berekeningen
        Van alle gemengde en gescheiden rioleringssystemen binnen de gemeente Geertruiden-
        berg zijn in de periode 2016-2017 rioleringsberekeningen uitgevoerd. De resultaten
        daarvan zijn verwoord in het basisrioleringsplan (BRP). Het BRP geeft inzicht in het
        functioneren van de riolering en verwoordt maatregelen om de toestand te verbeteren.
        Deze maatregelen zijn opgenomen in dit verbreed GRP+ inclusief de noodzakelijke
        financiële middelen. De gemeente voert het beleid om haar basisrioleringsplan gemiddeld
        eenmaal per vijf jaar te actualiseren.

        Voor rioleringsberekeningen geldt als uitgangspunt dat het gemengde rioolstelsel minimaal
        een neerslagsituatie die gemiddeld eenmaal per twee jaar voorkomt (bui 08 conform de
        Leidraad Riolering, circa 20 mm neerslag in een uur) moet kunnen afvoeren zonder water-
        op-straat.

        Bij rioleringsberekeningen van nieuwe stelsels en nieuwe gebieden wordt gerekend met
        intensievere neerslagsituaties om rekening te houden met de effecten van klimaats-
        verandering (bui 09 en bui 10 conform de Leidraad Riolering, respectievelijk 29 en 36 mm).
        In het BRP is verder een toetsing aan extreme neerslag opgenomen met behulp van de
        ‘getransformeerde Herwijnen bui’. Dit is een neerslagsituatie van 60 mm in één uur. Deze
        neerslagsituatie wordt ook bij toekomstige berekeningen toegepast om inzicht te verkrijgen
        in het functioneren van een plangebied bij zeer extreme neerslag.

        Omdat een dergelijke hoeveelheid neerslag niet (alleen) via de riolering kan worden
        afgevoerd, wordt bij het formuleren van maatregelen ook nadrukkelijk gekeken naar
        bovengrondse mogelijkheden. Daarbij wordt bezien op welke manier wegen en groen-
        gebieden kunnen worden gebruikt om water tijdelijk te bergen en/of af te voeren.


7.3.4   Meten en monitoren
        Meten en monitoren is een belangrijke onderzoeksactiviteit in de komende planperiode.
        Door te meten wordt meer kennis verkregen over het daadwerkelijk functioneren van de
        riolering. Deze kennis over het functioneren van de riolering vertaalt zich op de lange
        termijn in kwaliteitsverbetering, beter inzicht, doelmatiger beheer, vermindering van
        emissies naar het oppervlaktewater en uiteindelijk ook in besparingen.

        De gemeente beschikt over diverse meetapparatuur in en rondom
        de riolering. Vanaf 2016 worden gefaseerd verschillende niveau-
        meters, met name bij overstorten, geïnstalleerd. Dit meetnet
        wordt de komende jaren verder uitgebreid. De analyse van de
        verkregen data uit deze meetapparatuur wordt de komende


        Verbreed GRP+ Geertruidenberg                                            R039.P104/R009/RHOU
        definitief rapport                          -47-                                  25 april 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 55 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 56 ======================================================================

<pre>        planperiode meer structureel ter hand genomen binnen de samenwerking via het
        waterschap. Waar nodig kan dit ook lokaal gebeuren indien er specifieke vragen zijn.

        Naast meten in de riolering heeft de gemeente Geertruidenberg een centrale hoofdpost.
        Deze zorgt voor de monitoring van alle rioolgemalen (draaiuren, waterniveau in gemaal,
        etc.) en het melden van storingen (telemetriesysteem). Dit systeem functioneert goed en
        de komende planperiode blijven de hierin verzamelde gegevens gebruikt worden voor
        analyse van het functioneren van de voorzieningen. Ook deze analyse wordt samen met het
        waterschap uitgevoerd.

        In het kader van de blauwalgproblematiek bij De Veste worden gericht op enkele locaties
        metingen uitgevoerd. De resultaten hiervan worden gebruikt in het onderzoek naar
        mogelijke maatregelen om deze problemen het hoofd te bieden.


7.3.5   Samenwerking regio
        Aanvullend aan de samenwerking binnen Werkeenheid 4 en SWWB participeert de
        gemeente Geertruidenberg waar mogelijk ook in andere regionale samenwerkings-
        verbanden om actief invulling te geven aan de wens om kosten te besparen.

        In samenwerking met waterschap Brabantse Delta, Rijkswaterstaat en de gemeenten
        Oosterhout en Drimmelen wordt een onderzoek uitgevoerd naar mogelijke kostenreductie.
        In dit onderzoek wordt een doelmatigheidsafweging gemaakt over de vergroting van de
        rioolwaterzuiveringsinstallatie (RWZI) wat een besparing van enkele miljoenen euro’s zou
        kunnen opleveren. In theorie moet deze worden vergroot, maar uit de praktijk van alle
        betrokken organisaties lijkt dit niet noodzakelijk. Door middel van monitoring van de
        gemeentelijke overstorten en de daarachter liggende waterpartijen wordt hiervoor een
        onderbouwing gezocht.

        Ook de totstandkoming van dit verbreed GRP+ is een voorbeeld van lokale samenwerking.
        In dit geval is samen met de gemeente Drimmelen een parallel traject doorlopen, waarbij
        over en weer ervaringen zijn uitgewisseld om te komen tot een nieuw verbreed GRP+.


7.4     Maatregelen in stand houden riolering
        Om het rioleringssysteem in stand te houden en naar behoren te laten functioneren, wordt
        een aantal activiteiten en maatregelen uitgevoerd. Er zijn diverse soorten maatregelen
        mogelijk.


7.4.1   Onderhoud en reparatie
        Door middel van onderhoud (reinigen, repareren, smeren, etc.) van de voorzieningen blijft
        het functioneren van het rioleringssysteem gewaarborgd. Het onderhoud van zowel de
        vrijverval riolering als de overige objecten blijft in de komende planperiode volgens een op
        hoofdlijnen vastgesteld onderhoudsprogramma worden uitgevoerd (zie paragraaf 6.1).




        Verbreed GRP+ Geertruidenberg                                               R039.P104/R009/RHOU
        definitief rapport                           -48-                                    25 april 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 56 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 57 ======================================================================

<pre>        Reparatie zal met name plaatsvinden op basis van de inspectieresultaten en daarnaast op
        basis van klachten. Het doel van reparatie is meestal het voorkomen of uitstellen van een
        rioolvervanging. Voor een deel zijn het geplande werkzaamheden die worden opgenomen
        in een rioolreparatieprogramma. Reparatie kent echter ook een meer ad-hoc karakter, met
        name in geval van klachten en calamiteiten.

        Analyse van de oorzaak van meldingen of klachten kan leiden tot meer inzicht in de bron
        van geconstateerde problemen. Van daaruit kan een doelmatige en gerichte (onderhouds)-
        maatregel worden geformuleerd, die niet alleen de klacht bestrijdt, maar ook de oorzaak
        (bronmaatregelen). Deze manier van werken, een goed assetmanagement op basis van
        praktijkervaringen, wordt verder uitgebouwd in de komende planperiode om te komen tot
        een nog doelmatiger en daarmee ook kostenefficiënter onderhoudsprogramma.


7.4.2   Renovatie en vervanging
        Bij renovatie en vervanging wordt onderscheid gemaakt in
        levensduur verlengende maatregelen (renovatie) of het
        volledig nieuw aanleggen van voorzieningen (vervanging).
        Renovatie houdt in veel gevallen in dat een leiding (of
        rioolput) wordt bekleed met een kunststof bekleding
        (zogenaamde relining) die beschadigde of lekke riolen
        hersteld.

        De keuze voor renovatie of vervanging is afhankelijk van de karakteristieken van een object
        en de aard van de schade, maar zeker ook van omgevingsfactoren zoals ligging van de
        leidingen (weg of tuin), karakter van de weg (druk of rustig), diepteligging en mogelijke
        combinatie met andere werkzaamheden (bijvoorbeeld herinrichting of afkoppelen).
        Daarnaast is een belangrijke randvoorwaarde voor relinen dat de afmeting van de leiding
        hydraulisch voldoende is en geen opstuwing veroorzaakt.

        Uit kostentechnisch oogpunt zal in veel gevallen gekozen worden voor relinen (renovatie) in
        plaats van vervangen. Gezien de vele factoren die in de afweging tussen vervanging en
        renovatie een rol spelen, is het niet zo dat renovatie in alle gevallen goedkoper is dan
        vervanging. Daarnaast gelden er technische voorwaarden, bijvoorbeeld dat er een kous
        (coating) aangebracht moet kunnen worden, dat er geen diameteraanpassing moet
        plaatsvinden en dat er geen onacceptabele verzakkingen in de rioolstreng aanwezig zijn.
        Relining geeft een nieuwe restlevensduur van circa 50 jaar.

        Voor de uiteindelijke afweging tussen vervangen en relinen wordt door de gemeente
        Geertruidenberg gebruik gemaakt van het processchema dat is opgesteld binnen de
        samenwerking en opgenomen in de rapportage ‘doelmatig beoordelen en vernieuwen van
        riolen’(2015). Een goede afweging volgens dit proces moet leiden tot een zowel technisch
        als financieel zo optimaal mogelijke keuze. De gemeente Geertruidenberg zoekt, gesteund
        door de ervaringen vanuit de samenwerking, naar een risicogestuurd beheer en onderhoud
        en het zo optimaal mogelijk in stand houden van haar rioolstelsel (assetmanagement).




        Verbreed GRP+ Geertruidenberg                                              R039.P104/R009/RHOU
        definitief rapport                          -49-                                    25 april 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 57 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 58 ======================================================================

<pre>7.4.3   Afkoppelen
        Een belangrijke duurzame maatregel om de vuilemissie uit de gemengde riolering terug te
        dringen en de kans op wateroverlast te verkleinen, is het afkoppelen van verhard opper-
        vlak. Afkoppelen maakt deel uit van het rioleringsbeleid van de gemeente Geertruidenberg,
        maar wel met de aantekening dat dit doelmatig dient te gebeuren (in lijn met de
        rapportage ‘scheiden van de riolering, doelmatig of niet’ (samenwerking, 2014)). De
        gemeente streeft er naar om structureel afkoppelkansen te signaleren en te verzilveren,
        bijvoorbeeld op locaties waar kan worden meegelift met andere werkzaamheden zoals
        rioolvervanging, herstraatwerkzaamheden of herbouwprojecten in bestaand gebied.

        Het afkoppelen geschiedt zorgvuldig, met aandacht voor risico’s ten aanzien van de
        waterkwaliteit en aandacht voor beheer- en onderhoudsaspecten. Ook wordt gewaakt voor
        kapitaalvernietiging. Dit alles heeft tot doel om te komen tot robuuste en flexibele riool-
        stelsels die de klimatologische ontwikkelingen aankunnen. Afkoppeloplossingen worden
        niet alleen gevonden in (regenwater)leidingen, maar ook in oppervlakkige afstroming,
        wadi’s of, waar mogelijk, infiltratie. In geval van het realiseren van nieuwe voorziening bij
        bestaande bebouwing wordt gezocht naar participatie van burgers.

        Afkoppelen is geen doel op zich, maar wordt als potentiële maatregel overwogen in relatie
        tot de meest actuele inzichten in kosten, beheer en onderhoud, effecten op wateroverlast
        en vuilemissie, en dergelijke.

        Naast afkoppelen in openbaar (gemeentelijk) gebied kan ook gekeken worden naar de
        mogelijkheden in het terugdringen van de autonome trend van het vergroten van de
        particuliere verharding per perceel. Door middel van communicatie en voorbeelden wordt
        gepoogd om het gedrag van particuliere bewoners te beïnvloeden. Een voorbeeld hiervan is
        het aanhaken bij de regeling Groen voor Grijs.


7.5     Vervangingsplanning
        Ook de komende planperiode moeten er verschillende riolen en gemalen vervangen
        worden. Vanuit de inspecties en de rioleringsberekeningen is de werkvoorraad bekend,
        waarbij via een objectieve prioritering de urgentie van vervanging (of renovatie) bepaald
        wordt. De meest urgente riolen worden vanuit hun technisch aspect zo veel als mogelijk
        ingebracht in de integrale planning openbare ruimte, die op zijn
        beurt weer vertaald wordt naar de begroting. Hierbij wordt ook de
        combinatie gezocht met geplande maatregelen vanuit andere
        disciplines zoals verkeer, groen- en wegbeheer. De vervangings-
        planning is een levend document dat, indien nodig, ieder jaar wordt
        bijgesteld aan de hand van de jaarlijkse inspectieresultaten van
        delen van de riolering binnen de gemeente.


7.5.1   Uitgangspunten
        Vervanging van riolen of gemalen vindt in hoofdzaak plaats op basis van de kwalitatieve
        staat. De ouderdom speelt daarbij een ondergeschikte rol. Uitgangspunt is een risico-



        Verbreed GRP+ Geertruidenberg                                               R039.P104/R009/RHOU
        definitief rapport                           -50-                                    25 april 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 58 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 59 ======================================================================

<pre>        gestuurd beheer van het totale rioleringssysteem. Voor de gemiddelde levensduur van de
        voorzieningen wordt uitgegaan van de onderstaande gegevens.

             Vrijverval riolering                                     60 jaar
             Vrijverval riolering (gerenoveerd)                       50 jaar
             Gemalen bouwkundig                                       60 jaar
             Gemalen elektrisch/mechanisch                            15 jaar
             Bergbezinkbassins bouwkundig                             60 jaar
             Bergbezinkbassins elektrisch/mechanisch                  30 jaar
             Persleidingen                                            60 jaar

        De praktijkervaringen bij vervanging van riolering en gemalen binnen de gemeente
        Geertruidenberg bevestigen de waarde van deze uitgangspunten. Het gedeelte van de
        huisaansluitingen op openbaar terrein wordt zoveel mogelijk gelijktijdig bij de riool-
        vervanging vernieuwd.

        De hoeveelheid verloren berging in de rioolstelsels van de gemeente Geertruidenberg is
        acceptabel. Bij rioolvervanging wordt gestreefd naar het opheffen van verloren berging.
        Voor het opheffen van verloren berging zijn geen extra financiële middelen gereserveerd.


7.5.2   Langjarig overzicht
        Op basis van de gegevens uit het rioolbeheerbestand kan een langjarig overzicht van de
        rioolvervangingswerkzaamheden worden gemaakt. Hierin kunnen eventuele vervangings-
        pieken worden herkend over een langere periode. Voor het overzicht is gebruik gemaakt
        van een gemiddelde levensduur van 60 jaar van de rioolstrengen, gebaseerd op het
        aanlegjaar. Voor de kosten is uitgegaan van traditionele rioolvervanging.

        Figuur 7.1: langjarig overzicht rioolvervanging

                                                          vervangingskosten
            € 9.000.000

            € 8.000.000

            € 7.000.000

            € 6.000.000

            € 5.000.000

            € 4.000.000

            € 3.000.000

            € 2.000.000

            € 1.000.000

                   €-
                          2023




                          2065
                          2067
                          2017
                          2019
                          2021

                          2025
                          2027
                          2029
                          2031
                          2033
                          2035
                          2037
                          2039
                          2041
                          2043
                          2045
                          2047
                          2049
                          2051
                          2053
                          2055
                          2057
                          2059
                          2061
                          2063



                          2069
                          2071
                          2073
                          2075
                          2077




        Verbreed GRP+ Geertruidenberg                                              R039.P104/R009/RHOU
        definitief rapport                                      -51-                        25 april 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 59 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 60 ======================================================================

<pre>Tabel 7.2: planning rioleringswerkzaamheden komende planperiode op hoofdlijnen




Verbreed GRP+ Geertruidenberg                                                    R039.P104/R009/RHOU
definitief rapport                                      -52-                              25 april 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 60 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 61 ======================================================================

<pre>7.5.3   Concretisering planperiode
        Op basis van de langjarige vervangingsplanning, de beschikbare inspectieresultaten en met
        name de resultaten van de rioleringsberekeningen (BRP) is een vertaling gemaakt naar een
        concrete jaarplanning op hoofdlijnen voor het vervangen en renoveren van de riolering in
        de komende planperiode (tot 2025). Waar nodig wordt dit gecombineerd met afkoppel-
        werkzaamheden. Per locatie wordt een afweging gemaakt tussen het traditioneel
        vervangen van de leidingen of het renoveren ervan door middel van relining. Op netwerk-
        niveau is het renoveren van leidingen door middel van relining circa 15% goedkoper.

        Op hoofdlijnen is de naastgelegen planning voor de komende planperiode opgesteld. De
        nadruk daarbij ligt op het verbeteren van de milieutechnische en hydraulische situatie in de
        verschillende kernen in lijn met de aanbevelingen uit het BRP. Dit gebeurt veelal door
        afkoppelen. Daarnaast vinden diverse structuurverbeterende maatregelen plaats.


7.6     Verbeteringswerken
        Binnen de komende planperiode speelt er nog een aantal zaken waarbij, indien nodig, een
        aantal verbeteringen binnen het rioleringssysteem wordt uitgevoerd.


7.6.1   Kaderrichtlijn water
        Binnen de gemeentegrenzen van de gemeente Geertruidenberg zijn er enkele water-
        lichamen vanuit de Europese Kaderrichtlijn Water aangewezen. Dit betreft met name de
        Donge. Deze waterlopen liggen echter voor een deel buiten het bebouwde gebied van de
        kernen.

        Mede naar aanleiding van de Kaderrichtlijn vindt er geen chemische onkruidbestrijding
        meer plaats op verhardingen en is er een convenant gesloten ter bescherming van
        drinkwaterinnamepunten in de Biesbosch. Voor de komende planperiode staan er naar
        aanleiding van de KRW geen verdere maatregelen op de planning binnen de rioleringszorg.


7.6.2   Waterkwaliteitsspoor
        Het doel van het waterkwaliteitsspoor is om de negatieve effecten van emissies op het
        oppervlaktewater zoveel mogelijk te voorkomen of te
        reduceren. In 2009 is door het waterschap een Ecoscan
        uitgevoerd, waarbij enkele locaties zijn geconstateerd van
        riooloverstorten die een knelpunt vormen voor de
        ecologische ontwikkeling van de waterloop. Dit betreft de
        locaties Prunusstraat, Beethovenlaan (Raamsdonkveer) en
        Van Breuckelaerstraat / Van Colsterstraat (Geertruidenberg).

        Voor deze locaties is in 2017 opnieuw een waterkwaliteitsspoortoets uitgevoerd (door de
        gemeente), waarbij de zuurstofconcentratie in de waterloop is bepaald. Voor de locaties
        Beethovenlaan en Van Breuckelaerstraat / Van Colsterstraat blijken geen aanvullende
        maatregelen nodig. Voor de locatie Prunusstraat is het belangrijk dat de geplande


        Verbreed GRP+ Geertruidenberg                                              R039.P104/R009/RHOU
        definitief rapport                           -53-                                   25 april 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 61 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 62 ======================================================================

<pre>        afkoppelwerkzaamheden worden uitgevoerd om te blijven voldoen aan de eisen. Deze
        afkoppelwerkzaamheden staan op de planning voor 2018.

        Naast de genoemde locaties uit het waterkwaliteitsspooronderzoek is het van belang de
        riooloverstorten op De Veste in de gaten te houden. Het reduceren van vuilemissie vanuit
        de overstorten op De Veste vermindert de kans op blauwalgen. Eventuele concrete
        maatregelen moeten volgen uit het onderzoek naar blauwalgen dat in samenwerking met
        het waterschap wordt uitgevoerd (periode 2017-2019).


7.6.3   Vermindering rioolvreemd water
        Rioolvreemd water is water dat niet op de riolering geloosd zou moeten worden (bijvoor-
        beeld grondwater uit lekkages of drainage). De gemeente heeft recent werkzaamheden
        uitgevoerd in de gebieden Dombosch I en Achter de Hoeve om rioolvreemd water als
        gevolg van aangesloten drainageleidingen of andere foutieve aansluitingen van de riolering
        af te halen. Dit vloeit voort uit onderzoek binnen de samenwerking. Met deze werkzaam-
        heden is het functioneren van het rioolstelsel verbeterd en wordt er minder onnodig
        (schoon) water verpompt.

        In het algemeen geldt dat aansluitingen van drainages op de gemengde riolering zoveel
        mogelijk afgekoppeld worden als zij gesignaleerd worden bij rioolvervanging. De kosten die
        gemaakt worden om de waterdichtheid van het riool te waarborgen, maken deel uit van de
        kosten van onderhoud en vervanging van het rioolstelsel. Er is geen specifiek budget
        gereserveerd ter bestrijding van rioolvreemd water.


7.6.4   Diffuse bronnen
        Een aantal stoffen dat diffuus in het rioolwater terechtkomt, vormt een belasting voor het
        milieu. Te denken valt hierbij aan zink uit dakgoten, koper uit waterleidingen of minerale
        olie uit motoren. De gemeente streeft er naar om de emissie van deze stoffen in het opper-
        vlaktewater te voorkomen. Zij sluit zich aan bij wettelijke eisen op dit gebied en bij hand-
        reikingen op het gebied van Duurzaam Bouwen.

        Per april 2016 mogen er wettelijk geen chemische onkruidbestrijdingsmiddelen meer
        worden toegepast op verharding. De gemeente past sinds januari 2016 geen chemische
        middelen meer toe.


7.6.5   Duurzaamheid
        Ook binnen de rioleringszorg wil de gemeente invulling geven aan duurzaamheid. Duur-
        zaamheid betekent ‘ontwikkelingen uitvoeren die aansluiten op de behoeften van het
        heden zonder het vermogen van toekomstige generaties om in hun eigen behoeften te
        voorzien in gevaar te brengen’. Binnen de gemeente Geertruidenberg wordt de definitie
        voor duurzaamheid gehanteerd zoals die is omschreven door John Elkington in de 3 P’s :
        People, Planet & Profit. Dit staat voor de drie elementen, People (sociaal), Planet (milieu)
        en Profit (economie), die in harmonie gecombineerd moeten worden.



        Verbreed GRP+ Geertruidenberg                                                R039.P104/R009/RHOU
        definitief rapport                            -54-                                    25 april 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 62 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 63 ======================================================================

<pre>      Concreet betekent duurzaam omgaan met water bijvoorbeeld dat oplossingen binnen de
      hemelwaterzorgplicht steeds vaker gezocht worden in meer natuurlijke voorzieningen zoals
      waterlopen en waterpartijen. Ondergrondse constructies worden waar mogelijk vervangen
      door bovengrondse oplossingen in de openbare ruimte. Hiermee wordt ingespeeld op
      klimaatsverandering met steeds hevigere neerslagsituaties. Onderhoud van deze nieuwe
      bovengrondse voorzieningen dient in de komende jaren specifiek aandacht te krijgen.
      Duurzame rioleringszorg draagt bij aan een duurzame bescherming van volksgezondheid
      (people), maar ook aan de instandhouding van natuur en milieu (planet) en waterkwaliteit.

      Naast het zoeken naar duurzame oplossingen geeft de gemeente invulling aan het streven
      naar duurzaamheid door gebruik te maken van duurzame producten als hergebruikt pvc en
      pompen met een laag energieverbruik (in geval van vervanging van de bestaande pompen).
      Hiermee wordt invulling gegeven aan de doelstellingen op gebied van planet (hergebruik
      van materiaal, laag energieverbruik) en profit (circulaire economie, total cost of ownership).

      Binnen de gemeentelijke rioleringszorg worden nieuwe ontwikkelingen op het gebied van
      duurzaamheid gevolgd, bijvoorbeeld riothermie (gebruik van warmte uit de riolering voor
      opwekking van energie) of terugwinning van grondstoffen. Indien zich kansen voordoen,
      wordt bezien of er nuttige toepassingen zijn binnen de gemeente Geertruidenberg en
      worden deze verzilverd. Dit is echter op ad-hoc basis. Een van die mogelijke kansen is
      gebruik maken van temperatuursverschillen (warmte en koude) van grotere oppervlakte-
      wateren als De Veste.


7.7   Verordeningen en regelingen
      De gemeente Geertruidenberg heeft een verordening rioolheffing op basis waarvan de
      hoogte van de rioolheffing jaarlijks wordt vastgesteld. Met de invoering van de
      Omgevingswet (2019) zal het gehele juridische spectrum rondom de rioleringszorg opnieuw
      moeten worden bezien, zo ook de rioolrechtverordening of bijvoorbeeld de invoering van
      een hemelwaterverordening. Omdat de consequenties van de Omgevingswet bij het
      opstellen van dit verbreed GRP+ nog niet volledig te overzien zijn, zijn hier vooralsnog geen
      specifieke acties voor ingepland.

      Wel is binnen de samenwerking een document opgesteld (2016) dat dient als gezamenlijk
      vertrekpunt voor de nadere uitwerking en implementatie van de watergerelateerde
      aspecten van de Omgevingswet. Het document bevat een voorstel hoe om te gaan met te
      verwachten veranderingen en een routekaart voor het implementatieproces. Vanuit dit
      document zijn enkele afspraken gemaakt binnen de samenwerking die in deze planperiode
      zullen worden opgepakt.

          Het uitvoeren van een impactanalyse Omgevingswet en waterketen voor de eigen
           organisatie.
          Het opstellen van een basisparagraaf ter verankering van de zorgplichten in de
           omgevingsvisie.
          Het opstellen van beleid voor de verwerking van afvalwater in het buitengebied
           (rekening houdend met de bescherming van drinkwaterbronnen).




      Verbreed GRP+ Geertruidenberg                                                R039.P104/R009/RHOU
      definitief rapport                           -55-                                     25 april 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 63 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 64 ======================================================================

<pre>             Het inventariseren van alle huidige regels en deze regels heroverwegen en/of nieuwe
              regels opstellen.
             Het voorlopig voornemen om het verbreed GRP+ als planinstrument te behouden.
             In gesprek gaan met ICT over het gehele digitaliseringstraject.

        De gemeente beschikt verder over een verordening riolering. Hierin staat onder meer wat
        de afbakening is van het beheer en onderhoud dat door de gemeente wordt uitgevoerd en
        welk deel onder de verantwoordelijkheid van de particuliere eigenaar valt. De grens voor
        huisaansluitingen ligt in principe op de perceelsgrens. Het gedeelte op openbaar terrein
        valt onder de verantwoordelijkheid van de gemeente en het gedeelte op eigen terrein is
        voor de verantwoordelijkheid van de particuliere eigenaar. Indien de perceelsgrens gelijk is
        aan de grens van de bebouwing (woning tot op de perceelsgrens gebouwd) ligt de grens 50
        cm daarbuiten op openbaar terrein.


7.8     Hemelwater
        In de Waterwet is specifiek de gemeentelijke hemelwaterzorgplicht benoemd. Het verbreed
        GRP+ is de plaats waar de gemeente haar beleid op dit gebied verwoordt.


7.8.1   Hemelwaterzorgplicht
        De hemelwaterzorgplicht heeft betrekking op het op een perceel
        verzameld hemelwater, waarvan de houder zich niet anders kan
        ontdoen dan door het aan de gemeente over te dragen. De
        zorgplicht omvat in beginsel dan ook niet meer, dan het door de
        gemeente aanbieden van een voorziening, waarin het hemelwater
        geloosd kan worden. In de praktijk is dit vaak een (hemelwater)riool.

        De hemelwaterzorgplicht is in de Waterwet (artikel 3.5) vastgelegd met de onderstaande
        bewoordingen.

        Waterwet (artikel 3.5)
            1. De gemeenteraad en het college van burgemeester en wethouders dragen zorg voor een
            doelmatige inzameling van het afvloeiend hemelwater, voor zover van degene die zich daarvan
            ontdoet, voornemens is zich te ontdoen of zich moet ontdoen, redelijkerwijs niet kan worden
            gevergd het afvloeiend hemelwater op of in de bodem of in het oppervlaktewater te brengen.

            2. De gemeenteraad en het college van burgemeester en wethouders dragen tevens zorg voor een
            doelmatige verwerking van het ingezamelde hemelwater. Onder het verwerken van hemelwater
            kunnen in ieder geval de volgende maatregelen worden begrepen: de berging, het transport, de
            nuttige toepassing, het, al dan niet na zuivering, terugbrengen op of in de bodem of in het opper-
            vlaktewater van ingezameld hemelwater, en het afvoeren naar een zuiveringtechnisch werk.


        Een kernwoord hierin is de doelmatige inzameling van het hemelwater. De gemeente toetst
        op overtolligheid van het aangeboden hemelwater en de mate waarin het hemelwater
        doelmatig kan worden verwerkt voordat wordt overgegaan tot het inzamelen van het
        hemelwater. Doelmatig uit zich hierbij onder meer in een afweging van de kosten van


        Verbreed GRP+ Geertruidenberg                                                       R039.P104/R009/RHOU
        definitief rapport                                 -56-                                      25 april 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 64 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 65 ======================================================================

<pre>        maatregelen, mogelijkheden om aan te haken bij andere maatregelen (afkoppelen), de
        duurzaamheid van maatregelen, aspecten ten aanzien van beheer en onderhoud en
        uniformiteit (één gelijke maatregel voor een hele straat in plaats van diverse ad-hoc
        oplossingen).


7.8.2   Verantwoordelijkheden
        De perceelseigenaar draagt de eerste verantwoordelijkheid om het overtollige hemelwater
        te bergen en/of te verwerken op zijn eigen perceel. De gemeente heeft vervolgens een
        inspanningsverplichting om, als er geen andere mogelijkheden zijn, het overtollige
        hemelwater te ontvangen en af te voeren. Daarin kent de gemeente een zekere
        beleidsvrijheid. Dit houdt in, dat afhankelijk van de lokale situatie de meest doelmatige
        oplossing zal worden gekozen voor de inzameling en verdere verwerking van het
        hemelwater.

        Dit houdt echter ook in, dat de gemeente verantwoordelijk is voor het bergen van hemel-
        water in het openbaar gebied. Dat is immers haar eigendom. Het ‘Kapelle-arrest’ (2008),
        waarin de rechter heeft geoordeeld dat de gemeente aansprakelijk was voor schade door
        hemelwater dat vanaf openbaar gebied particuliere woningen binnenliep, laat zien dat de
        gemeente zorgvuldig met haar verantwoordelijkheden op het gebied van regenwater moet
        omgaan.


7.8.3   Voorkomen van wateroverlast
        Om invulling te geven aan deze verantwoordelijkheid
        en aandacht te hebben voor het voorkomen van
        wateroverlast in het algemeen is de gemeente
        Geertruidenberg de komende planperiode op
        verschillende fronten actief.

        In de voorgaande planperiode en ook in de komende
        planperiode zijn en worden specifiek investeringen
        gedaan om wateroverlastlocaties en andere
        aandachtslocaties aan te pakken. Het voorkomen van wateroverlast is daarbij het
        belangrijkste doel. Water kan soms nog op straat blijven staan (waterhinder), maar de inzet
        is dat water niet meer de woningen binnen kan lopen (wateroverlast). De betreffende
        locaties zijn naar voren gekomen bij het opstellen van het BRP (2017) en vanuit de praktijk.
        Bij de uitwerking en het uitvoeren van deze maatregelen wordt nadrukkelijk ook aandacht
        besteed aan de eigen verantwoordelijkheid van de bewoners en de particuliere perceel-
        eigenaren. Daar waar water op eigen terrein geborgen kan worden en de hoeveelheid
        particuliere verharding beperkt blijft of verminderd wordt, neemt de kans op wateroverlast
        af. Over deze principes zullen bewoners zowel bij specifieke projecten als in het algemeen
        worden geïnformeerd en worden zij gestimuleerd om hierin hun eigen verantwoordelijk-
        heid te nemen.

        Daarnaast wordt bij (nieuwe) rioleringsberekeningen, maar ook bij afkoppelen, rekeningen
        gehouden met intensievere neerslagsituaties. Indien er maatregelen geformuleerd moeten


        Verbreed GRP+ Geertruidenberg                                              R039.P104/R009/RHOU
        definitief rapport                           -57-                                   25 april 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 65 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 66 ======================================================================

<pre>      worden, wordt uitgegaan van een integrale benadering. Daarbij wordt de oplossing niet
      alleen gezocht in ondergrondse infrastructuur, maar juist ook in het beschouwen van de
      volledige openbare ruimte. Hierbij wordt ook stil gestaan bij opties als bovengrondse afvoer
      en berging van overtollig hemelwater (klimaatadaptief handelen).

      Een concreet voorbeeld van een project dat in dit kader zal worden uitgevoerd, is het
      onderzoek naar wateroverlast brandgangen Nieuw Sandoel. Dit staat voor 2019 op de
      planning.


7.9   Klimaatadaptatie
      Klimaatadaptatie is het inspelen op de gevolgen van de verwachte klimaatontwikkelingen
      door de neerslagintensiteiten zodanig op te vangen dat er geen wateroverlast op volgt en
      dat hitte niet tot gezondheidsklachten leidt. Daarnaast dient rekening te worden gehouden
      met toenemende perioden van langdurige droogte. In combinatie met de reguliere
      onderhouds- en vervangingsmaatregelen wordt getracht het rioleringssysteem en de
      bijbehorende ruimte zoveel mogelijk klimaatbestendig in te richten.

      Klimaatadaptief handelen overstijgt alleen maatregelen aan het rioleringssysteem, maar
      vereist dat er ook gekeken wordt naar het toekomstbestendig inrichten van de openbare
      ruimte (zogenaamde bovengrondse maatregelen). De afwegingen rondom het treffen van
      dergelijke maatregelen worden in samenspraak met andere disciplines gemaakt
      (bijvoorbeeld ruimtelijke ordening, wegen en groen). Daarbij wordt zoveel mogelijk
      meegelift met andere reeds geplande werkzaamheden in de openbare ruimte.

      Een concrete uitgangspunt hierin is het streven naar het verminderen van (bestaande)
      verharding bij reconstructies of herinrichting van gebieden. In samenspraak met andere
      disciplines wordt getracht in het ontwerp meer groen in te brengen dan voorheen.

      Activiteiten die de komende planperiode op de planning staan in het kader van klimaat-
      adaptatie zijn het houden van klimaatateliers met verschillende gemeentelijke afdelingen.
      Daarnaast wordt binnen de samenwerking een onderzoek uitgevoerd naar risicolocaties
      voor wat betreft wateroverlast, droogte en hittestress.




      Verbreed GRP+ Geertruidenberg                                              R039.P104/R009/RHOU
      definitief rapport                          -58-                                    25 april 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 66 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 67 ======================================================================

<pre>8     Strategie grondwater

      In de Waterwet is de gemeentelijke zorgplicht voor grondwater verwoord. In dit hoofdstuk
      wordt nader ingegaan op de werkzaamheden die in de komende planperiode in het kader
      van de grondwaterzorgplicht worden uitgevoerd. Tevens wordt het kader geschetst,
      waarbinnen deze maatregelen worden uitgevoerd.


8.1   Grondwaterzorgplicht
      De gemeentelijke grondwaterzorgplicht is verankerd in de Waterwet (artikel 3.6). Daarin
      staat:


        1. De gemeenteraad en het college van burgemeester en wethouders dragen zorg voor het in het
        openbaar gemeentelijke gebied treffen van maatregelen teneinde structureel nadelige gevolgen
        van de grondwaterstand voor de aan de grond gegeven bestemming zoveel mogelijk te
        voorkomen of te beperken, voor zover het treffen van die maatregelen doelmatig is en niet tot de
        zorg van de beheerder of de provincie behoort.

        2. De maatregelen, bedoeld in het eerste lid, omvatten mede de verwerking van het ingezamelde
        grondwater, waaronder in ieder geval worden begrepen de berging, het transport, de nuttige
        toepassing en het, al dan niet na zuivering, op of in de bodem of in het oppervlaktewater brengen
        van ingezameld grondwater, en het afvoeren naar een zuiveringtechnisch werk.


      De gemeente is daarmee formeel verantwoordelijk voor de uitvoering van het grondwater-
      beheer in het stedelijk gebied. Het verbreed GRP is de plaats waar zij haar beleid ten
      aanzien van de invulling van de grondwaterzorgplicht verwoordt.

      Uit hoofde van deze zorgplicht dienen gemeenten, binnen de grenzen van doelmatigheid,
      maatregelen te treffen om structureel nadelige gevolgen van de grondwaterstand te
      beperken of te voorkomen. Hierbij richt de zorgplicht zich met name op maatregelen van
      waterhuishoudkundige aard in de openbare ruimte van de gemeente. In het geval dat de
      maatregelen bestaan uit het aanleggen van (ontwaterings)voorzieningen, valt daar ook het
      beheer van deze voorzieningen onder.

      De gemeente heeft nadrukkelijk niet de plicht het grondwaterpeil te beheren. Het
      grondwaterpeil staat onder invloed van zoveel factoren en reageert dermate onafhankelijk,
      dat het beheren van het peil niet tot de mogelijkheden behoort. Een overzicht van de
      verantwoordelijkheden op het gebied van grondwater is opgenomen in figuur 8.1.

      Een van de aspecten waarin de grondwaterzorgplicht van de gemeente zichtbaar wordt, is
      het functioneren van het waterloket (de regisseursrol van de gemeente). Het waterloket is
      de plaats waar burgers meldingen en klachten over (onder andere) grondwater doorgeven.
      Het waterloket is vervolgens de aanjager voor het zoeken naar oplossingen van grond-
      waterproblemen, maar is niet per definitie de plaats waar de oplossingen worden geformu-
      leerd. Hiertoe kunnen ook andere partijen worden ingeschakeld. Het waterloket draagt wel
      zorg voor de communicatie daarvan naar de burger toe. Dit beleid is nog steeds van kracht.


      Verbreed GRP+ Geertruidenberg                                                     R039.P104/R009/RHOU
      definitief rapport                               -59-                                      25 april 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 67 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 68 ======================================================================

<pre>      Figuur 8.1: verantwoordelijkheden grondwater




8.2   Grondwateroverlast
      De perceelseigenaar is zelf verantwoordelijk voor het voorkomen van overlast of schade ten
      gevolge van grondwater. Dit houdt in, dat de perceelseigenaar zelf verantwoordelijk is voor
      de ontwatering van het eigen terrein, evenals voor het beheer en onderhoud van deze
      voorzieningen. De gemeentelijke zorgplicht richt zich op het openbaar gebied. Eventuele
      maatregelen zullen daarom ook in openbaar gebied worden getroffen. De grondwater-
      zorgplicht is, evenals de hemelwaterzorgplicht, een inspanningsverplichting en geen
      resultaatsverplichting.

      Om grondwateroverlast te voorkomen en perceelseigenaren de mogelijkheid te bieden hun
      eigen terrein te ontwateren, stelt de gemeente de bewoners een overnamepunt ter
      beschikking voor de afvoer van overtollig grondwater. Meestal is dit op de perceelsgrens.
      De gemeente heeft een ontvangstplicht voor het overtollige grondwater, maar aan de
      omvang en de aard van het aangeboden grondwater kunnen door de gemeente
      voorwaarden worden gesteld, evenals bij hemelwater.

      Burgers dienen de voorschriften over waterdichtheid van gebouwen en afvoer van
      hemelwater op te volgen die in het bouwbesluit opgenomen zijn. Daarin is onder meer
      opgenomen, dat woningen die na 1 januari 1993 gebouwd zijn, moeten beschikken over
      dampdichte vloeren. Ook problemen als gevolg van lekke kelders (zowel van oudere als van
      nieuwere woningen) behoren niet tot de verantwoordelijkheid van de gemeente.




      Verbreed GRP+ Geertruidenberg                                             R039.P104/R009/RHOU
      definitief rapport                             -60-                                25 april 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 68 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 69 ======================================================================

<pre>      De gemeente wil structurele grondwateroverlast voorkomen. De gemeente hanteert een
      streefwaarde voor de maximale grondwaterstand (ontwateringsdiepte) bij in- en
      uitbreidingen. Deze streefwaarde is afhankelijk van lokale kenmerken van de betreffende
      (ontwikkel)locatie. De gewenste streefwaarde op hoofdlijnen is weergegeven in de
      onderstaande tabel.

      Tabel 8.1: streefwaarde gewenste grondwaterstanden
       Functie van de grond                                  Wenselijke grondwaterstand ten
                                                                  opzichte van aanlegniveau
       Bebouwing – wonen en werken
        met een kruipruimte                               < 70 centimeter onder het maaiveld
        kruipruimteloos                                   < 50 centimeter onder het maaiveld
       Wegen                                               < 70 centimeter onder het maaiveld
       Groen – plantsoenen en parken                       < 50 centimeter onder het maaiveld
       Groen – sportparken                                 < 50 centimeter onder het maaiveld

      Een tijdelijke verhoging van de grondwaterstand boven de norm leidt niet direct tot
      structurele schade. Daarom wordt als uitgangspunt gehanteerd dat de grondwaterstand
      maximaal 30 aaneengesloten dagen de norm mag overschrijden binnen een periode van
      drie jaar. In verband met kans op schade geldt deze tijdelijk toegestane verhoging niet voor
      wegen (spoorvorming) en sportvelden (bespeelbaarheid).

      Hoge(re) grondwaterstanden op percelen van particulieren blijven de verantwoordelijkheid
      van de perceelseigenaar en daar treft de gemeente geen maatregelen. Wel geeft de
      gemeente op verzoek advies aan particulieren die hinder ondervinden van hoge
      grondwaterstanden op hun perceel.


8.3   Maatregelen grondwater
      Gezien het gelijkblijvende ambitieniveau ten aanzien van grondwater (anticiperend) is er
      voor de komende planperiode slechts één nieuw onderzoek gepland. Zoals eerder
      genoemd zijn er vanuit de klachtenregistratie en metingen ook geen structurele grond-
      waterknelpunten bekend die aanleiding geven voor meerdere maatregelen buitenom de
      locatie Keizersdijk. Hier is sprake van grondwateroverlast die in de planperiode nader
      onderzocht zal worden.

      Het bestaande gemeentelijke grondwaternet blijft gehandhaafd. Daarbij wordt ook
      aandacht besteed aan analyse van de gemeten grondwaterstanden. Ook deze analyse
      wordt binnen de samenwerking opgepakt. Indien lokale grondwaterproblemen vragen om
      extra peilbuizen, kan het meetnet worden uitgebreid om meer inzicht te verkrijgen in de
      grondwaterstanden.

      Ook in de komende planperiode wordt er invulling gegeven aan het onderhoudsprogramma
      voor de drainageleidingen in openbaar gebied (zie paragraaf 6.1.4). Het onderhoud bestaat
      met name uit het regulier doorspuiten van de leidingen.

      Bij nieuw te realiseren bebouwing of bij vervanging van lekke riolering worden niet
      standaard drainage of andere grondwaterregulerende voorzieningen aangelegd. De aanleg


      Verbreed GRP+ Geertruidenberg                                                             R039.P104/R009/RHOU
      definitief rapport                                       -61-                                      25 april 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 69 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 70 ======================================================================

<pre>hiervan is afhankelijk van de lokale omstandigheden. Per situatie wordt nader onderzocht
of de gelijktijdige aanleg van drainage noodzakelijk is om overlast te voorkomen.

In het kader van de watertoets wordt grondwater in de planvorming betrokken. Afhankelijk
van de resultaten hiervan, wordt besloten of er grondwaterregulerende voorzieningen
noodzakelijk zijn. Indien een grondwaterregulerende voorziening wordt aangelegd, is dit
meestal drainage. Deze drainage wordt rechtstreeks aangesloten op het oppervlaktewater
of op de regenwaterriolering. De nieuwe drainageleidingen dienen te worden opgenomen
in het beheersysteem en meegenomen in de reguliere onderhoudsronden.




Verbreed GRP+ Geertruidenberg                                            R039.P104/R009/RHOU
definitief rapport                          -62-                                  25 april 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 70 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 71 ======================================================================

<pre>9     Strategie oppervlaktewater

      In dit hoofdstuk wordt de strategie voor het oppervlaktewatersysteem beschreven.
      Rondom het oppervlaktewater wordt nauw samengewerkt met waterschap Brabantse
      Delta. Zij is waterkwantiteits- en kwaliteitsbeheerder. Daarnaast vindt samenwerking plaats
      met Rijkswaterstaat (Amertak en Donge)


9.1   Overzicht oppervlaktewatersysteem
      De gemeente Geertruidenberg valt qua oppervlaktewater binnen twee tot drie stroom-
      gebieden. Een overzicht hiervan is weergegeven in de onderstaande figuur.




      Figuur 9.1: stroomgebieden


      A.    Stroomgebied ‘Gat van den Ham’. Dit betreft de noordwesthoek van de gemeente.
      B.    Stroomgebied ‘Oosterhout-Waalwijk’. Dit betreft het grootste deel van het
            gemeentelijk grondgebied.
      C.    Stroomgebied ‘Mark-Vliet’. Dit betreft het gedeelte tussen de dijken van De Donge.

      Binnen de stroomgebieden zijn diverse waterlopen aanwezig, variërend van stedelijke
      watergangen tot kleine polder- en bermsloten. In de waterlegger van het waterschap is
      voor de belangrijke (vaak grotere) waterlopen vastgelegd wie verantwoordelijk is voor het
      beheer en onderhoud.

      De gemeente Geertruidenberg geeft samen met het waterschap invulling aan dit beheer en
      onderhoud. Een deel van de bijbehorende kosten wordt vanuit de rioolheffing bekostigd
      (maaien bij overstorten). De onderlinge verdeling van de verantwoordelijkheden op dit
      gebied is weergegeven in paragraaf 5.4.



      Verbreed GRP+ Geertruidenberg                                              R039.P104/R009/RHOU
      definitief rapport                           -63-                                   25 april 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 71 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 72 ======================================================================

<pre>9.2   Maatregelen oppervlaktewater
      Voor het oppervlaktewatersysteem zijn er voor de komende planperiode enkele
      maatregelen geformuleerd. Voor de Donge is er een beheerplan dat in deze planperiode
      geactualiseerd wordt. Het beheer en onderhoud wordt structureel en planmatig uitgevoerd
      en is gebaseerd op dit (nieuwe) beheerplan. Dat geldt ook voor de andere watergangen en
      vijverpartijen binnen de gemeente. De kosten die voortvloeien uit het beheerplan (beheer
      en onderhoud) vallen niet onder dit verbreed GRP+. Dat geldt eveneens voor de kosten van
      baggeren, het onderhoud van beschoeiingen en het maaien langs de waterlopen (met
      uitzondering ter plaatse van riooloverstorten).

      De werkzaamheden en maatregelen die hierna worden beschreven, worden wel bekostigd
      vanuit het verbreed GRP+. Dit betreft ook het opstellen van het bovengenoemde beheer-
      plan voor de Donge.

      De duikers van de gemeente moeten nog nader worden geïnventariseerd, geïnspecteerd en
      in een onderhoudsplanning worden opgenomen. Deze inventarisatieronde duikers staat
      voor het begin van de planperiode ingepland. Dit betreft met name de duikers kleiner dan
       500 mm. Voor de goede orde wordt vermeld dat duikers in dammen naar percelen hier
      geen onderdeel van uitmaken. Deze duikers zijn door en/of op kosten van de perceel-
      eigenaar aangelegd. Deze is ook verantwoordelijk voor het beheer en onderhoud van de
      betreffende duiker.

      De inventarisatie van de duikers moet leiden tot inzicht in het aantal duikers met
      bijbehorende karakteristieken en in de huidige kwaliteit en staat van onderhoud. Op basis
      van die gegevens kan een onderhoudsplanning worden opgesteld. In het kader van
      efficiency zal de inventarisatie zoveel mogelijk gezamenlijk plaatsvinden met het water-
      schap en worden gegevens onderling uitgewisseld.

      In samenwerking met het waterschap wordt in de planperiode ook verder invulling gegeven
      aan het onderzoek naar de blauwalgenproblematiek in De Veste. Sinds de overlast door
      blauwalgen in De Veste in 2014 wordt er door waterschap Brabantse Delta en de gemeente
      Geertruidenberg gewerkt aan een duurzame oplossing. Er is een watersysteemanalyse
      uitgevoerd en een onderzoeksprogramma opgesteld. Dit zal verder worden uitgewerkt tot
      een plan met potentiële maatregelen (periode 2017-2019). Hier worden ook de bewoners
      bij betrokken in de vorm van een klankbordgroep. Vanaf 2019 wordt gestart met de
      uitvoering van de vastgelegde maatregelen.

      In de tussentijd wordt De Veste doorgespoeld om drijflagen te voorkomen. Dit gebeurt
      gedurende de hele zomer met water uit de Donge. Deze doorspoeling bereikt echter niet
      heel De Veste. Om de doorstroming te verbeteren wordt er mogelijk in 2017 nabij de
      Stadsweg een leiding aangelegd en een pomp geplaatst. Dit is een proefopstelling die
      uitsluitend in de zomerperiode in werking is en waarvan de resultaten later geëvalueerd
      zullen worden.




      Verbreed GRP+ Geertruidenberg                                             R039.P104/R009/RHOU
      definitief rapport                          -64-                                   25 april 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 72 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 73 ======================================================================

<pre>10     Communicatie

       Communicatie is een belangrijk middel voor de uitvoering
       van het verbreed GRP+ Geertruidenberg. In de planperiode
       wordt bewust aandacht besteed aan het creëren van
       draagvlak bij de betrokken organisaties, burgers en de
       belangengroepen om zo te werken aan een toenemende
       waterbewustwording bij de medewerkers, burgers en
       bedrijven. Ook wordt daarbij aandacht besteed aan het,
       waar mogelijk, in een vroeg stadium betrekken van burgers en organisaties bij diverse
       processen en beslissingen.

       Goede communicatie valt of staat bij een goede timing. Het is belangrijk dat de juiste
       doelgroep op het juiste moment de juiste boodschap krijgt. Inwoners moeten
       geïnteresseerd zijn in een onderwerp om vatbaar te zijn voor de boodschap of om hun
       gedrag te veranderen. De meeste inwoners zijn niet geïnteresseerd in de gemeentelijke
       zorgplichten voor afvalwater, hemelwater en grondwater. Het onderwerp wordt pas
       interessant als inwoners er direct mee te maken krijgen: bij overlast, bij de bouw van een
       nieuwbouwwoning met gescheiden riolering, of wanneer er werkzaamheden in de
       omgeving plaatsvinden die van invloed zijn op de leefomgeving van inwoners.


10.1   Communicatiedoelen
       Communicatie kan grofweg twee doelen hebben.

       1.   Informeren: eenrichtingsverkeer. De gemeente communiceert over haar beleid. Dit
            gaat vaak over afgrond beleid en is voor een geïnteresseerd publiek. Bijvoorbeeld om
            bekend te maken waar mensen terecht kunnen bij wateroverlast, of wanneer er
            werkzaamheden plaatsvinden. Middelen zijn onder andere berichten in de lokale
            krant, gemeentelijke website, sociale media en brieven. Ook informatieavonden en
            inspraakavonden vallen hieronder. De gemeente haalt tijdens dit soort momenten
            informatie op bij de inwoners en beslist vervolgens wat ze daarmee doet. Er wordt
            geen gedragsverandering verwacht van de inwoners. Inwoners mogen input leveren,
            maar krijgen niet de garantie dat daar iets mee gebeurt.
       2.   Doelgroepen beïnvloeden: tweerichtingsverkeer. De gemeente probeert inwoners
            zover te krijgen dat ze bepaald gedrag gaan vertonen. Bijvoorbeeld dat ze op hun eigen
            perceel anders omgaan met water. Het publiek moet geïnteresseerd zijn en belang
            hebben bij het vertonen van het gewenste gedrag. Bijvoorbeeld omdat ze dan zelf
            minder wateroverlast hebben, of door een financiële prikkel (boete of beloning). Om
            dit doel te bereiken, is het belangrijk dat de communicatiestrategie in nauwe samen-
            werking met de beleidmakers tot stand komt. Het beleid moet namelijk zo gemaakt
            worden dat communicatie de gedragsverandering kan realiseren.

       Het uiteindelijke communicatiedoel hangt altijd af van wat er van de inwoner verwacht
       wordt. Het ambitieniveau van een project of maatregel kan best toekomstgericht zijn,




       Verbreed GRP+ Geertruidenberg                                               R039.P104/R009/RHOU
       definitief rapport                           -65-                                    25 april 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 73 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 74 ======================================================================

<pre>         terwijl de inwoner daar helemaal niet voor nodig is. Dan is informeren wellicht voldoende.
         Het communicatiedoel moet dus voor elk project afzonderlijk worden vastgesteld.


10.2     Vertaling naar het verbreed GRP+
         De bovenstaande algemene informatie over communicatie wordt vertaald naar het nieuwe
         verbreed GRP+ Geertruidenberg.


10.2.1   Communicatieonderwerpen
         Voor de uitvoering van het verbreed GRP+ vragen grofweg vier onderwerpen om de inzet
         van de communicatie.

         1.   Bij wateroverlast
               Inwoners moeten weten waar ze overlast van grondwater, afvalwater of
                   hemelwater kunnen melden en wat ze moeten doen.
               Dit gebeurt voornamelijk door te informeren. Bijvoorbeeld via de lokale krant, de
                   website of het servicecentrum van de gemeente.

         2.   Bij de uitvoering van projecten
               De gemeente voert werkzaamheden uit die gevolgen hebben voor de
                   omwonenden. Omwonenden moeten weten wat er wanneer gebeurt en wat ze
                   zelf kunnen doen om de overlast zoveel mogelijk te beperken.
               Wanneer het gaat om reguliere werkzaamheden, zonder dat gedragsverandering
                   noodzakelijk is, gebeurt dit door te informeren. In dit traject zijn drie fasen te
                   onderscheiden: voor, tijdens en na afronding van de werkzaamheden.
                   o In het voortraject worden inwoners geïnformeerd over de plannen en staat
                         de gemeente open voor wensen van hun kant.
                   o Tijdens de werkzaamheden worden inwoners geïnformeerd over de
                         voortgang van de werkzaamheden en is de gemeente aanspreekbaar bij
                         problemen.
                   o Na afronding worden inwoners geïnformeerd over het verloop van de
                         werkzaamheden, de gemeente inventariseert of er nog problemen zijn en
                         evalueert het project.

         3.   Samenwerking met inwoners:
               de gemeente wil medewerking van inwoners om zo gezamenlijk problemen aan te
                 pakken. Dit kan ook onderdeel zijn van de uitvoering van een project. Dit vraagt
                 om een intensief maatwerktraject, waarin beleid en communicatie samenwerken
                 aan een (communicatie) strategie om de juiste doelgroep te vinden en die met de
                 juiste prikkels op het goede moment te benaderen en zo gedragsverandering te
                 realiseren.




         Verbreed GRP+ Geertruidenberg                                               R039.P104/R009/RHOU
         definitief rapport                           -66-                                    25 april 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 74 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 75 ======================================================================

<pre>         4.   Educatie
               Inwoners van alle leeftijden nader kennis laten maken en dingen leren over de
                  onderwerpen water, grondwater en riolering. Dit gebeurt voornamelijk door te
                  informeren op initiatief van de gemeente.
               Een belangrijk onderdeel hiervan is de communicatiekalender water. Met de
                  communicatiekalender water worden inwoners maandelijks geïnformeerd over
                  een watergerelateerd onderwerp.
               Daarnaast vindt educatie plaats. Voorbeelden hiervan zijn het aanhaken bij ‘de
                  week van ons water’, projecten voor het Technasium van het Dongemond college,
                  het ontvangen van schoolklassen of het bieden van stageplaatsen.


10.2.2   Doelgroepen
         Per project moeten de doelgroepen steeds opnieuw worden vastgesteld. In de meeste
         gevallen gaat het om de onderstaande doelgroepen.

         Intern:
          inhoudelijk: afdelingen Buitenruimte en Beleid;
          ondersteunend: Advies en Ondersteuning;
          gemeenteraad en College van B&W;

         Extern:
          (georganiseerde) bewoners en/of ondernemers;
          gerichte doelgroep bewoners (bijvoorbeeld in een bepaald gebied of met een
              specifieke vraag of probleem);
          overige bewoners van de gemeente Geertruidenberg;
          waterpartners (waterschap, Werkeenheid 4 / SWWB, provincie, Rijkswaterstaat);
          media.


10.2.3   Evaluatie verbreed GRP+
         Naast externe communicatie dient er ook interne communicatie rondom het verbreed GRP
         te zijn. Dit betreft onder meer de interne afstemming tussen de verschillende taakvelden.

         Een van de onderdelen van de interne communicatie is de evaluatie van de voortgang van
         het verbreed GRP. Dit houdt in het evalueren van de geformuleerde maatregelen (voort-
         gang, financiën, inhoud) en de toetsing aan het vasthouden van de gekozen ambities bij
         zowel de uitvoering van de projecten als het opstellen van beleidsplannen. In dit verbreed
         GRP+ Geertruidenberg wordt afgesproken om deze doorgaande evaluatie te integreren in
         de jaarlijks op te stellen operationele plannen. Daarmee wordt dit evaluatieproces
         gewaarborgd.




         Verbreed GRP+ Geertruidenberg                                              R039.P104/R009/RHOU
         definitief rapport                          -67-                                    25 april 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 75 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 76 ======================================================================

<pre>Verbreed GRP+ Geertruidenberg          R039.P104/R009/RHOU
definitief rapport              -68-            25 april 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 76 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 77 ======================================================================

<pre>11     Middelen en kostendekking

       In dit hoofdstuk wordt nader ingegaan op de noodzakelijke financiële en personele
       middelen voor de gemeentelijke watertaken. Voorts wordt aangegeven op welke wijze de
       kosten voor de gemeentelijke watertaken in de komende planperiode gedekt gaan worden.


11.1   Personele middelen
       Voor de uitvoering van de gemeentelijke watertaken zijn personele middelen nodig. De
       omvang van de personele middelen is afhankelijk van verschillende factoren, zoals het
       inwoneraantal, het aantal aanwezige rioolobjecten, het ambitieniveau van de gemeente en
       de beschikbaarheid en toegankelijkheid van actuele gegevens.

       Een belangrijke keuze daarnaast is de verhouding tussen het uitbesteden van werkzaam-
       heden en het zelf uitvoeren daarvan. De gemeente Geertruidenberg kiest ervoor om een
       aantal werkzaamheden uit te besteden. Daarbij voert de gemeente regie, maar heeft zij wel
       personele middelen nodig voor deze regievoering. Daarvoor is het belangrijk dat de
       betreffende medewerkers voldoende toegerust zijn qua middelen en qua kennisniveau om
       de uitbesteedde activiteiten aan te kunnen sturen.

       De omvang van de noodzakelijke personele middelen is gebaseerd op de handreikingen uit
       de Leidraad Riolering en de ervaringen van de afgelopen planperiode. In deze periode is er
       circa 2,0 fte per jaar beschikbaar geweest (inclusief inhuur) aan menskracht die ingezet is
       voor water en riolering. Dit is gebaseerd op het voorgaande verbreed GRP. De ervaring van
       de afgelopen planperiode is dat de huidige interne personele bezetting ontoereikend is om
       alle rioleringsactiviteiten naar behoren uit te voeren en dat externe ondersteuning daarbij
       noodzakelijk is.

       De Leidraad Riolering maakt onderscheid in vijf onderdelen van de gemeentelijke
       watertaken die moeten worden uitgevoerd. Dit zijn:
       1. Planvorming                4. Maatregelen
       2. Onderzoek                  5. Facilitair
       3. Onderhoud

       Voor de deeltaken planvorming (1), onderzoek (2) en facilitair (5) zijn er kengetallen
       beschikbaar op basis van de omvang van het inwoneraantal. De onderhoudsinspanningen
       (3) kunnen worden bepaald op basis van de lengte riolering en het aantal voorzieningen. De
       personele inzet voor de maatregelen (4) is afhankelijk van het niveau van de investeringen.

       De uitwerking van de noodzakelijke formatie op basis van de Leidraad Riolering is
       opgenomen in bijlage 4. Voor de komende planperiode is er ruim 3 fte noodzakelijk voor
       alle gemeentelijke watertaken. De onderbouwing van deze personele behoefte is
       opgenomen in de onderstaande tabel. Daarbij is uitgegaan van 200 werkdagen (1440 uur)
       per jaar voor 1 fte, uitgaande van een 36-urige werkweek.




       Verbreed GRP+ Geertruidenberg                                              R039.P104/R009/RHOU
       definitief rapport                          -69-                                    25 april 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 77 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 78 ======================================================================

<pre>         Tabel 11.1: totale benodigde inzet personele middelen
          Deeltaak                                   Personele inzet
                                               [dagen]               [fte]
          1. planvorming                          90                 0,45
          2. onderzoek                            85                 0,42
          3. onderhoud                           133                 0,66
          4. maatregelen                         217                 1,09
          5. facilitair                           45                 0,23
          6. oppervlaktewater                     60                 0,30
          Totaal                                 630                 3,15

         De totaal benodigde personele inzet blijkt groter te zijn dan de huidige beschikbare
         personele middelen van circa 2,0 fte (inclusief inhuur). In de afgelopen planperiode is door
         inhuur van personeel extra menskracht beschikbaar geweest voor de uitvoering van de
         gemeentelijke watertaken. In de komende planperiode zal opnieuw een aantal
         werkzaamheden worden ingevuld door middel van uitbesteding.

         De toename aan noodzakelijke personele middelen heeft voor een belangrijk deel te maken
         met de inzet voor het uitvoeren van maatregelen die uit het BRP zijn gekomen. Deze
         maatregelen zijn bedoeld om het rioleringssysteem klimaatbestendig te maken en zijn
         ingepland voor de komende planperiode.

         Daarnaast wordt in het kader van de regionale samenwerking, maar ook voor het
         toekomstbestendig maken van het rioleringssysteem onder meer door een risicogestuurd
         beheer en onderhoudsprogramma veel van de ambtelijke organisatie gevergd. Dit is in lijn
         met de gekozen ambities. De huidige personele bezetting is ontoereikend om hier volledig
         vorm aan te geven en heeft aanvulling nodig om alle geplande gemeentelijke watertaken
         naar behoren te kunnen uitvoeren, zowel zelfstandig als regievoerend over uitbestede
         werkzaamheden.

11.2     Kosten
         Voor het uitvoeren van de gemeentelijke watertaken worden er kosten gemaakt. Kosten
         voor het beheer en onderhoud van de voorzieningen, kosten voor aanleg en vervanging van
         rioleringsobjecten, maar ook kosten voor onderzoek en beleidsvorming.

         De kosten zijn onderverdeeld in investeringen enerzijds en in
         exploitatielasten en kapitaallasten anderzijds. Op de navolgende
         pagina’s zijn samenvattende tabellen opgenomen van de kosten
         voor de gemeentelijke watertaken in de komende planperiode.


11.2.1   Investeringen
         De investeringen betreffen in hoofdzaak de kosten voor het vervangen en renoveren van de
         riolering en de rioolgemalen. Deze investeringen worden over langere tijd afgeschreven. De
         afschrijvingstermijn verschilt per onderdeel en is afhankelijk van de levensduur van het
         betreffende object. De kapitaallasten van de investeringen worden opgenomen in de
         exploitatiebegroting.




         Verbreed GRP+ Geertruidenberg                                               R039.P104/R009/RHOU
         definitief rapport                                      -70-                         25 april 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 78 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 79 ======================================================================

<pre>         Voor de periode tot en met 2025 is een planning op hoofdlijnen gemaakt, waarbij projecten
         op straatnaamniveau zijn benoemd. Deze projecten zijn voorzien van kosten en een jaar-
         planning. Deze meerjarige investeringsplanning is weergegeven op de navolgende pagina
         en op tekening in bijlage 5.


11.2.2   Exploitatielasten
         Onder de exploitatielasten vallen alle directe kosten die jaarlijks gemoeid zijn met de
         uitvoering van de gemeentelijke watertaken. Dit betreft het beheer en onderhoud van de
         voorzieningen, maar ook de planvorming, diverse onderzoeken en de voorbereiding van uit
         te voeren maatregelen.

         Onder de exploitatiekosten vallen ook de personeelskosten, de kapitaallasten die
         voortvloeien uit de investeringen en de rente over de voorziening riolering. Tot slot vallen
         onder de exploitatiekosten ook zijdelingse kosten zoals een percentage van het straatvegen
         en baggeren bij riooloverstorten.

         In het overzicht van de exploitatiekosten is onderscheid gemaakt in structurele kosten,
         ofwel kosten die ieder jaar terugkomen. Daarnaast zijn er ook eenmalige of incidentele
         kosten voor specifieke onderzoeken of maatregelen in het rioleringsstelsel of in de
         bedrijfsvoering.


11.3     Kostendekking
         Tegenover de kosten voor de gemeentelijke watertaken staan ook baten. Deze baten
         worden grotendeels gevonden in de rioolheffing die door burgers en bedrijven wordt
         betaald voor het gebruik van de gemeentelijke voorzieningen. Daarnaast zijn er baten
         afkomstig uit nieuwe aansluitingen die worden gerealiseerd. Dit laatste zijn echter een zeer
         klein kostendekkend aandeel.

         Het streven van de gemeente Geertruidenberg is een kostendekkend tarief voor de
         rioolheffing. Gezien de bestaande omvang van de egalisatiereserve is er in 2017 een deel
         gecompenseerd aan de burgers in de vorm van een eenmalige teruggave.

         De komende jaren wordt getracht de kosten voor de gemeentelijke watertaken gelijk-
         blijvend te houden of anders niet te sterk te laten stijgen om zo de kosten voor de burger
         beperkt te houden. De kosten voor de gemeentelijke watertaken kunnen stijgen onder
         meer als gevolg van klimaatontwikkelingen waar op moeten worden ingespeeld om
         (water)overlast te voorkomen, het op peil houden van het onderhoudsniveau van de
         voorzieningen, uitbreiding van het areaal en het voldoen aan de gestelde eisen van de
         waterbeheerder. Daarnaast worden de komende planperiode diverse maatregelen
         getroffen in het rioleringssysteem naar aanleiding van de bevindingen uit het BRP. Onder
         meer in de samenwerking met andere waterpartners, maar ook in risicogestuurd beheer en
         onderhoud worden mogelijkheden gevonden om kosten te besparen en eventuele kosten-
         stijgingen zoveel mogelijk te beperken (minder meerkosten). In de afgelopen planperiode
         zijn hier al concrete successen in behaald.



         Verbreed GRP+ Geertruidenberg                                              R039.P104/R009/RHOU
         definitief rapport                           -71-                                   25 april 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 79 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 80 ======================================================================

<pre>Tabel 11.2: overzicht investeringen en exploitatie




Verbreed GRP+ Geertruidenberg                               R039.P104/R009/RHOU
definitief rapport                                   -72-            25 april 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 80 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 81 ======================================================================

<pre>Exploitatiekosten




Verbreed GRP+ Geertruidenberg          R039.P104/R009/RHOU
definitief rapport              -73-            25 april 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 81 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 82 ======================================================================

<pre>11.3.1   Heffingsgrondslag
         In de ‘Verordening rioolheffing Geertruidenberg’ wordt gesproken over eigenaren en over
         gebruikers. Iedere eigenaar betaalt een vast tarief aan rioolheffing per pand. Daarnaast is er
         een gedifferentieerd tarief voor gebruikers. Dit gaat uit van het principe ‘de gebruiker
         betaalt’, waarbij een zwaarder gebruik (meer personen per huishouden) ook zwaarder
         wordt belast. Voor niet-woningen (veelal bedrijven) is de hoogte van de heffing gerelateerd
         aan het waterverbruik. Daarvoor zijn verschillende categorieën onderscheiden. In de
         onderstaande tabel is ter illustratie de vastgestelde rioolheffing voor 2017 opgenomen.

         Tabel 11.3: rioolheffing gemeente Geertruidenberg 2017
          Eigenaar                                  Per jaar
          eigenaar                                  € 200,51
          Gebruiker - huishouden                    Per jaar        Gebruiker - bedrijven        Per jaar
          1-persoonshuishouden                      € 48,00         0-349 m3                     € 102,12
          2-persoonshuishouden                      € 64,56         350-499 m3                   € 260,28
          3-persoonshuishouden                      € 74,28         500-999 m3                   € 460,08
          meer-persoonshuishouden                   € 102,12        1.000-1.999 m3               € 789,12
                                                                    2.000-4.999 m3             € 1.535,28
                                                                    5.000-9.999 m3             € 2.629,68
                                                                    10.000-49.999 m3           € 7.896,12
                                                                    50.000 m3 en meer          € 13.148,88

11.3.2   Voorziening riolering
         De gemeente Geertruidenberg beschikt over een egalisatiereserve (voorziening riolering).
         Deze voorziening is tot op heden gebruikt om schommelingen in het tarief te egaliseren. De
         effecten van grote verschillen tussen verschillende jaren ten aanzien van de hoogte van de
         investeringen worden opgevangen via deze voorziening. Het eventuele overschot tussen
         kosten en baten wordt in de voorziening gestort. Met deze voorziening wordt ook gespaard
         voor latere jaren wanneer er pieken worden verwacht in de vervangingsinvesteringen.

         Een punt van aandacht in de komende planperiode is de omvang van de voorziening. De
         afgelopen planperiode is de voorziening meer gegroeid dan vooraf werd verwacht. Deze
         meer dan verwachte groei moet in de komende planperiode niet meer plaatsvinden.
         Daartoe dient er regelmatig, maar minimaal jaarlijks, een gerichte controle plaats te vinden
         van de omvang van de voorziening in relatie tot de uitgaven (investeringen en exploitatie)
         voor de gemeentelijke watertaken. Een van de middelen hierbij zijn de jaarlijks op te stellen
         operationele plannen.


11.3.3   Hoogte rioolheffing
         Aan de hand van het voorkeursscenario (hoofdstuk 4, ambitie) en de daaruit voort-
         vloeiende activiteiten zoals die in de strategie zijn omschreven, kan de hoogte van de
         rioolheffing voor de komende planperiode worden bepaald. Daarbij wordt ook de huidige
         stand van de voorziening betrokken.




         Verbreed GRP+ Geertruidenberg                                                      R039.P104/R009/RHOU
         definitief rapport                                       -74-                               25 april 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 82 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 83 ======================================================================

<pre>         Bij de bepaling van de rioolheffing worden de kosten conform het huidige prijspeil (2017)
         meegenomen. Indien noodzakelijk zal er gedurende de planperiode (jaarlijks) de dan
         geldende inflatie bij moeten worden opgeteld. Hiervoor is monitoring van het financiële
         verloop van de gemeentelijke watertaken van belang.

         In de huidige omstandigheden is er sprake van een lage rentestand. Voor de rente over de
         investeringen (onderdeel van de kapitaallasten) is gekozen voor een (veilig) rentepercen-
         tage van 3%. De vraag is hoe zich dit naar de toekomst toe (periode van 60 jaar) ontwikkelt.
         Ook dit is een reden voor de jaarlijkse financiële monitoring.

         In de onderstaande tabel is een overzicht gegeven van de hoogte van de rioolheffing in
         verschillende jaren. De voorziening groeit daarbij in de eerste jaren door en zal later
         worden opgesoupeerd voor het dempen van pieken in de vervangingsinvesteringen.

         Tabel 11.4: doorrekening hoogte van de rioolheffing (prijspeil 2017)
             Jaar           voorziening            Heffing eigenaar             Heffing 1 pphh   Heffing meer pphh
                              [€/jaar]                  [€/jaar]                   [€/jaar]            [€/jaar]
             2017            € 3.539.955              € 200,51                    € 48,00             € 102,12
             2018            € 3.213.728              € 200,51                    € 48,00             € 102,12
             2019            € 3.527.089              € 200,51                    € 48,00             € 102,12
             2020            € 3.947.804              € 200,51                    € 48,00             € 102,12
             2021            € 4.559.621              € 200,51                    € 48,00             € 102,12
             2022            € 5.265.384              € 200,51                    € 48,00             € 102,12
             2023            € 5.918.103              € 200,51                    € 48,00             € 102,12
             2024            € 6.577.499              € 200,51                    € 48,00             € 102,12
             2025            € 7.294.728              € 200,51                    € 48,00             € 102,12
             2035            € 13.235.213             € 200,51                    € 48,00             € 102,12
             2050            € 13.869.780             € 200,51                    € 48,00             € 102,12
             2060            € 8.696.167              € 204,52                    € 48,96             € 104,16
             2070            € 3.027.019              € 225,81                    € 54,06             € 115,00
             2075            €    606.478             € 239,63                    € 57,36             € 122,04

         Uit het overzicht wordt zichtbaar dat voor de komende planperiode kan worden volstaan
         met het handhaven van het huidige niveau van de rioolheffing. Dit betekent dat er geen
         stijging noodzakelijk is, tenzij de geldende inflatie gedurende de planperiode daar
         aanleiding toe geeft. De omvang van de voorziening is dermate groot dat hier voldoende
         middelen in aanwezig zijn om pieken in latere jaren op te vangen.


11.3.4   Monitoring financiën
         Zoals eerder op verschillende plaatsen in dit verbreed GRP+ benoemd, is het van belang om
         met name de financiële ontwikkelingen nauwgezet te volgen. Eerder is aangegeven dat er
         een doorgaande evaluatie plaatsvindt via de jaarlijks op te stellen operationele plannen en
         via de Planning en Control cyclus (P&C cyclus). Hierin worden zowel de financiële
         ontwikkelingen als de inhoudelijke voortgang van het verbreed GRP+ gemonitord.

         Met name vanuit het oogpunt van de voorziening en de wens om daar zorgvuldig mee om
         te gaan, zal halverwege de planperiode van het verbreed GRP+ ook een specifieke evaluatie



         Verbreed GRP+ Geertruidenberg                                                             R039.P104/R009/RHOU
         definitief rapport                                          -75-                                   25 april 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 83 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 84 ======================================================================

<pre>plaatsvinden van de financiën en van de ontwikkeling van de voorziening. Dit om
overmatige groei van de voorziening te voorkomen.




Verbreed GRP+ Geertruidenberg                                            R039.P104/R009/RHOU
definitief rapport                         -76-                                   25 april 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 84 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 85 ======================================================================

<pre>                                                   BIJLAGE 1


                                VERKLARENDE WOORDENLIJST




Verbreed GRP+ Geertruidenberg              R039.P104/R009/RHOU
definitief rapport                                  25 april 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 85 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 86 ======================================================================

<pre>Verbreed GRP+ Geertruidenberg   R039.P104/R009/RHOU
definitief rapport                       25 april 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 86 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 87 ======================================================================

<pre>BIJLAGE 1:         VERKLARENDE WOORDENLIJST

Het verbreed GRP+ Geertruidenberg 2017-2022 maakt gebruik van een groot aantal
begrippen dat nauw samenhangt met de rioleringszorg. In deze bijlage wordt een aantal
van deze begrippen nader verklaard.

aantasting                      Een wijziging van de structuur van de buiswand als gevolg van
                                (bio)chemische of mechanische processen.

afkoppelen                      De afvoer vanaf verhard oppervlak loskoppelen van de gemengde
                                riolering en anderszins laten plaatsvinden.

afvalwater                      Al het water dat is verontreinigd en waarvan men zich wenst te
                                ontdoen.

afvalwaterketen                 Het deel van de waterketen dat betrekking heeft op de inzameling,
                                transport, zuivering en lozing van gezuiverd afvalwater, ofwel
                                riolering en rioolwaterzuivering.

afvalwaterstelsel               Stelsel voor de inzameling en het transport van afvalwater.

afvalwatersysteem               Het geheel van rioleringstechnische en zuiveringstechnische werken.

AWZI / RWZI                     Afvalwaterzuiveringsinstallatie / rioolwaterzuiveringsinstallatie

basisinspanning                 Afspraak om rioleringssystemen zodanig aan te passen, dat de
                                vuiluitworp uit de overstorten van deze systemen wordt
                                verminderd tot een vastgestelde norm.

basisrioleringsplan             Plan waarin op gedetailleerde wijze wordt aangegeven hoe de
                                inzameling en afvoer van afvalwater en neerslag binnen een
                                bepaald gebied dient te geschieden.

BBB, BBL, BBR                   Bergbezinkbassin, bergbezinkleiding, bergbezinkriool. Deze vallen
                                onder het begrip randvoorziening.

bemalingsgebied                 Een gebied dat door één rioolgemaal wordt bemalen. Bij
                                drukriolering en vacuümriolering betreft dit het totale gebied dat
                                op het systeem van pompputjes c.q. vacuümputten is aangesloten.

bergbezinkbassin / -riool       Een open of gesloten bassin (of riool) als onderdeel van het
                                rioolstelsel, dat als doel heeft de lozing van vuil uit een rioolstelsel
                                op oppervlaktewater te verminderen. Door de speciale vormgeving
                                van het bassin (of riool) is de stroomsnelheid laag en zal bezinking
                                van vuil optreden.




Verbreed GRP+ Geertruidenberg                                                      R039.P104/R009/RHOU
definitief rapport                                                                          25 april 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 87 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 88 ======================================================================

<pre>berging                         De nuttige inhoud van een rioolstelsel uitgedrukt in m3, dan wel
                                gerelateerd aan het daarop aangesloten verhard oppervlak (mm).
                                De inhoud van inspectieputten wordt niet bij de berging
                                meegerekend. Het volume van de droogweerafvoer wordt
                                daarentegen niet in mindering gebracht.

berging op straat               Dat deel van de neerslag welke op het straatoppervlak valt, maar
                                niet direct tot afstroming komt naar het riool. Meestal gebeurt dit
                                wel in een later stadium.

BOK, (BOB)                      Binnenonderkant (buis).

bouwtechnische                  Maatregelen in de woning (in de kruipruimte, kelder of woon-
maatregelen                     ruimte) met als doel vochtoverlast te beperken.

CZV                             Chemisch zuurstof verbruik, de zogenaamde ‘gidsparameter’ voor
                                alle vervuilende stoffen. Deze parameter weerspiegelt de effecten
                                op langere termijn en de regionale effecten in het oppervlakte-
                                water.

drainage                        Een systeem van doorlatende leidingen met omhulling in de
                                bodem, waarin de opvang en afvoer van overtollig grondwater
                                plaatsvindt om zo de grondwaterstand te beheersen.

droogweerafvoer                 De hoeveelheid (vuil)water die in droogweerperioden wordt
                                afgevoerd. Afkorting DWA.

drukriolering                   Riolering waarbij het transport van afvalwater plaatsvindt via
                                (kleine) pompen en persleidingen.

effluent                        Het uitstromende gezuiverde afvalwater uit een afvalwaterzuivering.

foutieve aansluiting            Een aansluiting van een afvoer op de riolering, die niet op de juiste
                                plaats of op de juiste leiding is aangesloten (bijvoorbeeld een
                                vuilwaterafvoer die is aangesloten op een regenwaterriool).

gemengd rioolstelsel            Rioolstelsel waarbij het afvalwater en regenwater door hetzelfde
                                buizenstelsel worden ingezameld en afgevoerd.

gescheiden rioolstelsel         Rioolstelsel, waarbij het afvalwater en regenwater door
                                afzonderlijke buizenstelsels worden ingezameld. Het afvalwater
                                wordt afgevoerd naar een RWZI. Het regenwater wordt
                                (rechtstreeks) afgevoerd naar het oppervlaktewater.

IBA                             Systeem voor Individuele Behandeling van Afvalwater.

infiltratie                     Water dat in de bodem dringt of weg zijgt.



Verbreed GRP+ Geertruidenberg                                                    R039.P104/R009/RHOU
definitief rapport                                                                        25 april 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 88 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 89 ======================================================================

<pre>ingrijpmaatstaf                 Grenstoestand, waarbij ingrijpen in de actuele toestand
                                noodzakelijk is en waarbij maatregelen moeten worden opgesteld.

IT- (of infiltratie)            Riolering voorzien van openingen, waardoor het water in de bodem
riolering                       kan infiltreren.

klimaat adaptatie               Maatregelen om de gevolgen van klimaatveranderingen op te
                                vangen en te verbeteren.

ledigingstijd                   De tijd die nodig is om een rioolstelsel te ledigen wanneer het
                                volledig gevuld is (bijvoorbeeld na een overstorting).

negatieve overstort             Instroming van water in het rioolsysteem via de overstorten vanuit
                                oppervlaktewater.

OAS                             Optimalisatie Afavlwater Systeem: studie naar de mogelijkheden
                                om riolering en afvalwaterzuivering op elkaar af te stemmen tegen
                                de laagst maatschappelijke kosten.

ontwatering                     Minimale afstand van het maaiveld tot de hoogst toelaatbare
                                grondwaterstand.

onderdrempelberging             De inhoud van het rioolstelsel gelegen beneden het niveau van de
                                laagste overstortdrempel.

overstort                       Een voorziening waarlangs bij neerslag een teveel aan rioolwater,
                                dat niet in het stelsel kan worden geborgen, wordt geloosd op
                                oppervlaktewater.

overstortingsgebeurtenis Een lozing van rioolwater uit een overstort, waarvan de
                         overstortingspauze maximaal 24 uur mag duren.

POC                             Pompovercapaciteit.

pompcapaciteit                  De som van de droogweerafvoer en injecties en de
                                pompovercapaciteit.

pompovercapaciteit              De theoretische regenwaterafvoercapaciteit (bestaande uit de
                                pompcapaciteit minus de droogweerafvoer). Afgekort POC.

randvoorziening                 Een tot de riolering behorende voorziening in of achter het
                                rioolstelsel met als doel de vuilemissie ten gevolge van
                                overstortingen te reduceren (zie ook BBB).

regenwaterafvoer                Het totale debiet dat bij een regensituatie door het rioolstelsel kan
                                worden afgevoerd. Bij een gemengd rioolstelsel is dit debiet
                                inclusief de droogweerafvoer.



Verbreed GRP+ Geertruidenberg                                                    R039.P104/R009/RHOU
definitief rapport                                                                        25 april 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 89 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 90 ======================================================================

<pre>regenwaterstelsel               Rioolstelsel waarmee uitsluitend hemelwater (regenwater) wordt
(RWA stelsel)                   afgevoerd.

relinen                         Een renovatietechniek waarbij een kunststof hars geïmpregneerde
                                kous in de bestaande rioolleiding wordt geblazen of uitgerold. De
                                buizen worden hierbij van binnenuit bekleed (ook wel ‘kous-
                                methode’ genoemd).

verbeterd gescheiden            Een gescheiden rioolstelsel, waarbij het eerst afstromende en
rioolstelsel                    mogelijk verontreinigde regenwater naar de RWZI wordt afgevoerd
                                (eventueel via het vuilwaterstelsel). Pas na vulling van het regen-
                                waterstelsel stort het nog aanwezige, relatief schone regenwater
                                over op oppervlaktewater. De vervuiling als gevolg van foutieve
                                aansluitingen op het regenwaterstelsel wordt ook beperkt.

verhard oppervlak               Alle verharde oppervlakken van waar hemelwater wordt afgevoerd
                                naar de riolering.

verloren berging                Het deel van de berging in het rioolstelsel, dat niet beschikbaar is
                                voor het bergen van rioolwater, bijvoorbeeld ten gevolge van
                                zettingen, waardoor het riool niet leeg kan stromen.

vuilemissie                     De hoeveelheid vuil, die vanuit de riolering per tijdseenheid of per
                                gebeurtenis geloosd wordt op het oppervlaktewater.

vuilwaterstelsel                Stelsel waarlangs uitsluitend afvalwater wordt ingezameld en
                                afgevoerd (ook wel DWA-stelsel genoemd).

water-op-straat                 Het verschijnsel, waarbij enige tijd water op straat blijft staan ten
                                gevolge van een hevige regenval.

wateroverlast                   Het verschijnsel, dat ten gevolge van water op straat overlast wordt
                                ondervonden en/of schade ontstaat.

waterkwaliteitsspoor            Het waterkwaliteitsspoor moet er voor zorgen dat het ontvangende
                                oppervlaktewater, ondanks de lozing, aan de milieukwaliteits-
                                normen voldoet (= immissietoets).

                                Voor het waterkwaliteitsspoor geldt, dat de vuiluitworp volgens de
                                basisinspanning geen belemmering mag zijn voor het bereiken van
                                de gewenste waterkwaliteit. Is dit toch het geval, dan moeten boven
                                op de basisinspanning nog aanvullende maatregelen worden
                                getroffen. Deze maatregelen kunnen zowel in de riolering als in de
                                waterhuishouding worden gezocht. De toetsing aan het water-
                                kwaliteitsspoor wordt uitgevoerd door de waterkwaliteitsbeheerder.




Verbreed GRP+ Geertruidenberg                                                     R039.P104/R009/RHOU
definitief rapport                                                                         25 april 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 90 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 91 ======================================================================

<pre>                                                            BIJLAGE 2


                                OVERZICHT AANWEZIGE VOORZIENINGEN




Verbreed GRP+ Geertruidenberg                       R039.P104/R009/RHOU
definitief rapport                                           25 april 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 91 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 92 ======================================================================

<pre>Verbreed GRP+ Geertruidenberg   R039.P104/R009/RHOU
definitief rapport                       25 april 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 92 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 93 ======================================================================

<pre>BIJLAGE 2:          OVERZICHT AANWEZIGE VOORZIENINGEN

In deze bijlage wordt een overzicht gegeven van verschillende aanwezige voorzieningen
binnen de gemeente Geertruidenberg.

Overstorten

Tabel b2.1: gemengde overstorten (bron: BRP Geertruidenberg, 2017)
                                 Locatie                                   Drempelgegevens       Coordinaten     Waterpeil
 Knoop- Straatnaam                  Kern Bemalingsgebied                   Dr.niv Dr.br.     X         Y         max.
 punt                                                                      [m.nap] [mm]      [m]       [m]       [m NAP]
 S0017GO Stadsweg                   GB Geertruidenberg West                    0,03    3040 117344.00 412664.00       -0,50
 S0071     Burggravenlaan           GB Geertruidenberg West                   -0,18    2461 117724.42 413107.10       -0,50
 S0114GO Ravelijn                   GB Geertruidenberg West                   -0,06    3060 117389.63 412863.83       -0,50
 S0330GO Waalstraat, van der        GB Geertruidenberg West                   -0,03    3200 117375.14 412470.68       -0,60
 N1070GO Beuckelaerstraat, Van      GB Geertruidenberg Noord                   0,09    1893 118022.00 413223.00       -0,50
 N1077GO Colsterstraat              GB Geertruidenberg Noord                   0,13    2256 118053.59 413238.33       -0,50
 N1119GO Rozendaelstr., Ambrosius GB Geertruidenberg Noord                     0,13    2590 118327.27 413303.61       -0,50
 K2060GO Haven                      GB Haven                                   1,66    3030 118738.29 412749.98        0,05
 K2037I    Haven                    GB Haven                                   1,56    1878 118772.64 412662.06
 K2074GO Elisabethstraat            GB Haven                                   1,76      832 118333.21 412769.76       0,05
 K2181GO Emmaweg                    GB Geertruidenberg oude kern               1,21    3550 118149.19 412295.43        0,05
 K2204GO Commandeurstraat           GB Commandeurstraat e.o.                   1,04    2355 118181.63 412445.34        0,05
 0005I     Landonk                  RV Raamsdonksveer kern                    -0,19    2770 118709.87 411471.89       -0,55
 0010I     Landonk                  RV Raamsdonksveer kern                    -0,35    4110 118834.88 411391.77       -0,55
 0016      Landonk                  RV Raamsdonksveer kern                    -0,28    2495 119027.23 411287.36       -0,55
 0452GO Beethovenlaan               RV Raamsdonksveer kern                    -0,11    5129 120093.00 411442.00       -0,55
 0615GO Prunusstraat                RV Raamsdonksveer kern                     0,28    1597 120059.60 412140.56       -0,10
 0758GO Oosterhoutseweg, Oude RV Raamsdonksveer kern                           0,49    1350 119692.46 411171.19       -0,55
 0651A     Pieter Breughelstraat    RV Raamsdonksveer kern                     0,48    3111 119279.30 412095.36
 1316GO Luiten Ambachtstraat        RD Luiten Ambachtstraat                    0,19    2010 122692.00 411170.00       -1,05
 1018GO Lange Broekstraat           RD Lange Broekstraat                      -0,15    1455 121021.41 410806.82       -1,00
 1434GO Oude Melkhaven, De          RD Oude Melkhaven                          0,27      994 122035.63 410671.44      -1,00

Tabel b2.2: overstorten verbeterd gescheiden riolering (bron: BRP Geertruidenberg, 2017)
                                  Locatie                                   Drempelgegevens         Coordinaten     Waterpeil
 Knoop- Straatnaam                   Code Bemalingsgebied                  Dr.niv    Dr.br.     X          Y        max.
 punt                                                                      [m.nap] [mm]         [m]        [m]      [m NAP]
 4306RO Thorbeckesingel              AR hwa Achter de Hoeve                     0,12        900 119431.18 413206.47      -0,20
 4356RO Looijerijstraat              AR hwa Achter de Hoeve                     0,34        793 119562.52 413329.17      -0,20
 3015      Ramgatseweg               D1D dwa Dombosch 1                         0,60      1500 119567.64 413737.78       -0,60
 3203I     Lissenveld                D2R hwa Dombosch 2                         0,47        996 120498.90 413837.00      -0,60
 5006RO Baileybrugweg                PBR hwa Pontonnier Baileybrugweg           0,00      1000 120741.54 413931.68       -0,60
 3500P     Steurweg                  D1R hwa Dombosch 1                         0,31      1401 120138.30 413798.50       -0,60
 3515P     Ramgatseweg               D1R hwa Dombosch 1                         0,34      1398 119555.00 413733.50       -0,60
 3527P     Ramgatseweg               D1R hwa Dombosch 1                         0,33      2110 119547.42 413744.09       -0,60
 3539P     Ramgatseweg               D1R hwa Dombosch 1                         0,32      1383 119544.00 413725.50       -0,60
 3554P     Ramgatseweg               D1R hwa Dombosch 1                        -0,52      2150 119538.01 413736.30       -0,60
 3569P     Zalmweg                   D1R hwa Dombosch 1                        -0,55      2469 118744.00 414169.00       -0,60
 3582P     Snoekweg                  D1R hwa Dombosch 1                         0,01      2428 119390.00 414306.40       -0,60
 3601P     Elftweg                   D1R hwa Dombosch 1                         0,29      2938 119742.55 413450.58       -0,60
 3623P     Karperweg                 D1R hwa Dombosch 1                        -0,54      2495 119332.60 414015.60       -0,60
 3643P     Brasem                    D1R hwa Dombosch 1                        -0,55      2110 119205.82 413413.30       -0,60
 3659P     Bliek                     D1R hwa Dombosch 1                         0,24      1002 119636.68 413586.28       -0,60
 3660P     Bliek                     D1R hwa Dombosch 1                         0,30        982 119644.84 413592.61      -0,60
 3701P     Lissenveld                D2R hwa Dombosch 2                         0,02      1440 120515.00 413854.00       -0,60
 3734P     Weegbree                  D2R hwa Dombosch 2                         0,03      1543 120478.89 413085.31       -0,60
 3762P     Lissenveld                D2R hwa Dombosch 2                         0,01      2155 120493.36 413403.69       -0,60




Verbreed GRP+ Geertruidenberg                                                                      R039.P104/R009/RHOU
definitief rapport                                                                                          25 april 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 93 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 94 ======================================================================

<pre>Gemalen

Tabel b2.3a: overzicht gemalen en onderliggende informatie riolering (bron: BRP Geertruidenberg, 2017)
                                                      ref poc             poc                     totaal   totaal w erkelijk
        Bem alingsgebied                   stelsel obv dw a Fv obv Fv poc                 invoer norm      pom p geinst.
                                           type        m 3/h       ha    m 3/h m m /h m 3/h m 3/h          m 3/h    m 3/h
 D1D dw a Dombosch 1                       vgs                     0,0     0,0    0,20     153,8 59,6      213,3    280,0
 D1R hw a Dombosch 1                       vgs                    76,9 153,8      0,20             153,8   153,8    332,9
 D2D dw a Dombosch 2                       vgs                                     nvt      74,2    21,1    95,4    142,8
 D2R hw a Dombosch 2                       vgs                    31,4    62,8    0,20              62,8    62,8    118,5
 PBD dw a Pontonnier Baileybrugw eg vgs                                            nvt       6,7     1,5     8,2     37,1
 PBR hw a Pontonnier Baileybrugw eg vgs                            1,6     3,3    0,20       8,2     3,3    11,4     36,3
 PK dw a Pontonnier Keizersveer            gesch                                   nvt               2,1    2,1      46,2
 PKR hw a Pontonnier Keizersveer           gesch                                   nvt                               nvt
 AD dw a Achter de Hoeve                   vgs                                     nvt     320,0     6,6   326,6    810,0
 AR hw a Achter de Hoeve                   vgs                     5,7    11,3    0,20              11,3   11,3      58,2
 304 Werfkampensew eg                      druk                                    nvt               0,3    0,3      0,3
 306 Keizersveer                           druk                                    nvt               4,3    4,3      4,3
        Totaal Achter de Hoeve                                   115,6 231,2                       326,6
        * voert af naar Oosterhout


 K     Geertruidenberg oude kern          gemengd                16,5   115,4    0,70     380,9   132,7 513,6       364,0
 N     Geertruidenberg Noord              gemengd                12,6    88,2    0,70      7,8    106,5 114,3        88,5
 S     Geertruidenberg West               gemengd                21,0   147,1    0,70      0,1    179,2 179,3       131,9
 K1    Leerthouw erstraat e.o.            gemengd                2,2     15,6    0,70      2,4    19,5     21,9      32,8
 K2    Haven                              gemengd                6,2     43,3    0,70      0,5    48,7     49,2      nvt
 BD dw a Brandepoort                      gesch                                   nvt              8,2      8,2      43,6
 BR hw a Brandepoort                      gesch                                   nvt                                nvt
 OR dw a Oranjebastion                    gesch                                   nvt              4,7      4,7      44,5
 ORR hw a Oranjebastion                   gesch                                   nvt                                nvt
 216 Pijpershof                           gemengd                0,2     1,1     0,70              1,2      1,2      60,0
 117 hw a Strijenlaan                     gesch                                   nvt                                nvt
 118 hw a Kloosterstraat                  gesch                                   nvt                                nvt
 G1    Riethorst Venestraat               druk                                    nvt              0,5      0,5      0,5
 G2    Amercentrale                       druk                                    nvt              7,8      7,8      7,8
 319-320-321
       Centralew eg                       druk                                    nvt              1,2      1,2      1,2
 320 Oude Stadsw eg                       druk                                    nvt              0,0      0,0      0,0
 312-313
       Peuzelaar                          druk                                    nvt              0,1      0,1      0,1
 325 Statenlaan                           druk                                    nvt              0,6      0,6      0,6
 315 Jacq Stalkade                        druk                                    nvt              0,6      0,6      0,6
 311 Rivierkade                           druk                                    nvt              2,0      2,0      2,0
 293 Stationsw eg*                        gesch                                   nvt                                nvt
        Totaal Geertruidenberg                                   58,7   410,6                     513,6
        * voert af naar rivier de Donge




Verbreed GRP+ Geertruidenberg                                                                     R039.P104/R009/RHOU
definitief rapport                                                                                         25 april 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 94 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 95 ======================================================================

<pre>Tabel b2.3b: overzicht gemalen en onderliggende informatie riolering (bron: BRP Geertruidenberg, 2017)
                                                      ref poc             poc                     totaal   totaal w erkelijk
        Bem alingsgebied                   stelsel obv dw a Fv obv Fv poc                 invoer norm      pom p geinst.
                                           type        m 3/h       ha    m 3/h m m /h m 3/h m 3/h          m 3/h    m 3/h
 HS Heemraadsingel                         gemengd                15,9 111,0      0,70      72,5 125,4     197,9     140,0
 LB     Lange Broekstraat                  gemengd                 2,3    16,3    0,70      0,2     17,9   18,1       13,7
 260 Lange Broekstraat Kassen              gesch                                   nvt      0,1     0,1     0,2       13,7
 LBR Kerkplein                             gesch                                   nvt
 LA     Luiten Ambachtstraat               gemengd                 3,2    22,6    0,70              24,7   24,7       14,4
 OM Oude Melkhaven                         gemengd                 2,8    19,6    0,70              23,5   23,5       41,2
 D1     Koopmans rec. Gesch.               gesch                                   nvt
 253 Kerklaan/begraafplaats Gesch. gesch                                           nvt              4,5     4,5       22,8
 301 Parallelw eg/Lagew eg                 druk                                    nvt              1,8     1,8       1,8
 309 Lange Broekstraat                     druk                                    nvt              0,1     0,1       0,1
 307 Zijlw eg*                             druk                                    nvt              1,6     1,6       1,6
 308 Voshoornw eg*                         druk                                    nvt              0,1     0,1       0,1
 310 Dongew eg/Borstlappenw eg*            druk                                    nvt              0,4     0,4
        Totaal Raam sdonk                              24,2       24,2 169,6                       197,9
        * voert af naar Waspik

 OK     Raamsdonksveer kern               gemengd                63,7   446,0    0,70     37,7    520,9 558,6      vrij verval
 OKR    hw a Raamsdonksveer               gesch                                   nvt                                 nvt
 HP     Hooipolder                        gemengd                45,2   316,7    0,70     558,6   374,2 932,8        823,0
 WP     Het Spant e.o.                    gemengd                3,6     25,2    0,70      0,4    30,3     30,8       56,7
 WPR    hw a Het Spant e.o.               gesch                                   nvt                                 nvt
 300    Sportpark/Kloosterw eg            druk                                    nvt              4,8      4,8       4,8
 302    Kerklaan                          druk                                    nvt              0,6      0,6       0,6
 303    Maasdijk/Bergsedijk               druk                                    nvt              0,4      0,4       0,4
 305    Oosterhoutsew eg/Het Gat          druk                                    nvt              0,4      0,4       0,4
 324    Helling/Haven                     druk                                    nvt              0,4      0,4       0,4
 292    Johannes Vermeerstraat*           gesch                                   nvt
 265    Kloosterhoeve                     druk                                    nvt              0,8      0,8       0,8
 267    Maasdijk gesch                    gesch                                   nvt
 294    Fr. Halsstraat gesch              gesch                                   nvt
 295    Jan Steenstraat                   gesch                                   nvt
        Totaal Raam sdonksveer                                  112,6   787,9                     932,8
        * voert af naar rivier de Donge




Verbreed GRP+ Geertruidenberg                                                                     R039.P104/R009/RHOU
definitief rapport                                                                                         25 april 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 95 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 96 ======================================================================

<pre>Randvoorzieningen
In de gemeente Geertruidenberg zijn negen randvoorzieningen aanwezig.

Tabel b2.4: randvoorzieningen (bron: BRP Geertruidenberg, 2017)
                          Locatie                               gegevens BBB Drempelgegevens Coordinaten           Waterpeil
Knoop-   Straatnaam         Kern Bemalingsgebied            type inhoud int/ext Dr.niv Dr.br. X          Y         max.
punt                                                              [m3]           [m.nap] [mm] [m]        [m]       [m NAP]
K2004P   Statenlaan          GB   Geertruidenberg oude kern BBL      517 extern      1,04 8500 118777.04 412895.04       0,05
K2008I   Statenlaan          GB   Geertruidenberg oude kern BBL           intern     0,49 1490 118839.64 412738.07       0,05
2522E    Vondellaan          RV   Hooipolder                BBB      116 extern      0,21 8459 119475.60 412816.66      -0,60
2522I    Vondellaan          RV   Hooipolder                BBB           intern     0,11 8459 119488.94 412797.38      -0,60
2577E    Wolvendonk Zuid     RV   Hooipolder                BBL        62 extern     0,20 5172 119709.04 413116.77      -0,60
2577I    Wolvendonk Zuid     RV   Hooipolder                BBL           intern     0,19 2986 119662.85 413054.98      -0,60
2580E    Wolvendonk Noord    RV   Hooipolder                BBL      112 extern      0,16 5172 119710.47 413118.56      -0,60
2580I    Wolvendonk Noord    RV   Hooipolder                BBL           intern     0,23 2983 119764.00 413190.00      -0,60
2584E    Omschoorweg Noord   RV   Hooipolder                BBB      100 extern      0,12 4015 120452.00 412940.00      -0,60
2584I    Omschoorweg Noord   RV   Hooipolder                BBB           intern     0,16 4015 120453.00 412918.00      -0,60
2585E    Omschoorweg Zuid    RV   Hooipolder                BBB      146 extern      0,20 4500 120403.45 412485.34      -0,60
2585I    Omschoorweg Zuid    RV   Hooipolder                BBB           intern     0,14 4500 120407.09 412458.16      -0,60
0757E    Landonk             RV   Raamsdonksveer kern       BBB      734 extern     -0,32 5000 119056.01 411234.41      -0,55
0757I    Landonk             RV   Raamsdonksveer kern       BBB           intern    -0,17 5000 119011.51 411264.21      -0,55
0650E    De Helling          RV   Het Spant e.o.            BBB      309 extern      0,00 4100 119255.30 412232.35      -0,35
0650I    De Helling          Rv   Het Spant e.o.            BBB           intern     0,23 5344 119286.59 412206.16      -0,35
0651A    Spant, Het          RV   Het Spant e.o.            BBL           intern     0,48 3111 119279.30 412095.36      -0,35
1212E    Heemraadsingel      RD   Heemraadsingel            BBB      306 extern     -0,21 5808 121622.50 411238.90      -0,50
1212I    Heemraadsingel      RD   Heemraadsingel            BBB           intern    -0,01 5854 121653.90 411230.90      -0,50




Verbreed GRP+ Geertruidenberg                                                                     R039.P104/R009/RHOU
definitief rapport                                                                                         25 april 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 96 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 97 ======================================================================

<pre>                                                       BIJLAGE 3


                                VOORWAARDEN EN ONTWERPEISEN




Verbreed GRP+ Geertruidenberg                  R039.P104/R009/RHOU
definitief rapport                                      25 april 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 97 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 98 ======================================================================

<pre>BIJLAGE 3:         VOORWAARDEN EN ONTWERPEISEN

Voor ontwikkelingen, werkzaamheden of nieuwbouwlocaties gelden de onderstaande
voorwaarden en ontwerpeisen.


 Bronnering              Tijdens graafwerkzaamheden kan het zijn dat de grondwaterspiegel
                         tijdelijk verlaagd moet worden om de werkzaamheden uit te kunnen
                         voeren. Hiervoor is, naast een goedkeuring van waterschap Brabantse
                         Delta, ook toestemming nodig van de gemeente om bronneringswater
                         te mogen lozen op het gemeentelijke riool. Deze toestemming wordt
                         alleen in overweging genomen mits aan onderstaande eisen wordt
                         voldaan.
                          De toestemming van het waterschap, voor onttrekking van
                             grondwater, zal overlegd moeten worden.
                          Het te lozen water is zo vervuild dat lozing op de riolering
                             noodzakelijk is.
                          Voor lozingen van minder dan 10 m3 per uur over een maximale
                             periode van twee kalenderweken is binnen 100 meter geen
                             oppervlaktewater aanwezig.
                          Voor grotere of langdurigere lozingen is binnen 300 meter geen
                             oppervlaktewater aanwezig.
                          De eventuele lozingspunten worden in overleg met de gemeente
                             bepaald.
                          De te lozen hoeveelheid water moet door middel van een debiet-
                             meter bepaald worden.
                          Voor het gebruik van de riolering zal een rioolheffing in rekening
                             worden gebracht.

                         Als gebruik moet worden gemaakt van gemeentegrond of geloosd
                         wordt op oppervlaktewater dan zullen hierover nadere afspraken
                         gemaakt moeten worden.


 Grondwater-             Voor peilbuizen gelden de onderstaande uitgangspunten.
 meetnet                  Indien beschikbaar worden peilbuisgegevens door riool-/water-
                            beheerder verstrekt. Het gaat hierbij onder andere om locatie,
                            boorstaten en meetgrafieken van de gemeentelijke peilbuizen.
                          Voorkom verlies van datagegevens: in het geval dat tijdens de
                            uitvoeringswerkzaamheden een peilbuis komt te vervallen, moet
                            altijd de datalogger eruit gehaald worden. De meetgegevens
                            kunnen dan worden uitgelezen en de datalogger kan eventueel in
                            een andere peilbuis worden gebruikt.
                          Als er door een nieuwbouwontwikkeling een peilbuis vervalt, dan
                            wordt er op kosten van de ontwikkelende partij een nieuwe
                            peilbuis geplaatst (inclusief bijkomende kosten).




Verbreed GRP+ Geertruidenberg                                                 R039.P104/R009/RHOU
definitief rapport                                                                     25 april 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 98 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 99 ======================================================================

<pre> Drainage                Grond- of regenwater kan voor overlast zorgen. Om dit overtollige
                         water af te voeren, wordt regelmatig drainage aangelegd. Deze
                         drainage mag niet worden aangesloten op een rioolstelsel waarmee
                         ook vuilwater ingezameld wordt of verbeterd gescheiden regenwater-
                         riolering. Vulling van het riool kan als gevolg hebben dat vuilwater via
                         de drainage infiltreert in de bodem. Door schoon water af te voeren
                         naar de rioolwaterzuivering wordt deze onnodig belast.


 Klimaat                 In verband met de verwachtte klimaatverandering moet elke nieuwe
 verandering             voorziening doorgerekend worden met een regenwaterbelasting die
                         overeenkomt met een bui 10 uit de Leidraad Riolering (36 mm in drie
                         kwartier). Hierbij mag geen water-op-straat optreden. Daarnaast
                         wordt een doorkijk gemaakt met de zogenaamde ‘getransformeerde
                         Herwijnen bui’. Dit is een neerslagsituatie van 60 mm in één uur.

                         Bij de ontwerpberekeningen van open waterbergingen (bijvoorbeeld
                         wadi’s) geldt dat deze niet mogen overstromen bij een belasting van
                         bui T=100.


 Huisaansluiting         Alle percelen in de gemeente moeten worden aangesloten op de
                         riolering of een alternatieve voorziening die voldoet aan de eisen van
                         de Regeling lozing afvalwater huishoudens. Het is niet toegestaan om
                         hemelwaterlozingen aan te sluiten op drukriolering.

                         Voor het maken of vergroten van aansluitingen moet een aanvraag-
                         formulier ingediend worden bij de gemeente. De gemeente voert
                         daarbij de werkzaamheden in openbaar gebied uit. De kosten worden
                         in rekening gebracht bij de aanvrager.

                         Voor het aanvragen, aanleggen en gebruik van rioolaansluitingen
                         gelden voorschriften die kunnen worden opgevraagd bij de gemeente.
                         Deze voorschriften betreffen de regelgeving voor de aanleg (inclusief
                         vervanging) en aansluiting van riolering van gebouwen en
                         terreinen uit het Bouwbesluit 2012 en de lozingsregels op grond van
                         onder meer het Besluit lozing afvalwater huishoudens en het
                         Activiteitenbesluit. Ter informatie is op de navolgende pagina een
                         overzicht van de lozingsmogelijkheden en verantwoordelijke
                         instanties toegevoegd.

                         De gemeente hanteert de stelregel van 1 aansluiting per pand/
                         perceel. Bij een vuilwater- en een regenwaterafvoer worden er 2
                         aansluitingen gemaakt, een voor elke afzonderlijke waterstroom.




Verbreed GRP+ Geertruidenberg                                                    R039.P104/R009/RHOU
definitief rapport                                                                        25 april 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 99 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 100 ======================================================================

<pre> Kelders                 Ondergrondse kelders moeten conform het Bouwbesluit waterdicht
                         zijn ter voorkoming van intredend grondwater. Afvoeren op de
                         riolering die onder het straatniveau liggen, moeten worden voorzien
                         van een waterkerende voorziening. Dit om te voorkomen dat de
                         afvoer overstroomt bij vulling van het gemeentelijke riool. De
                         eigenaar is verantwoordelijk voor een goede aanleg.


 Ondergrondse            Ondergrondse garages moeten conform het Bouwbesluit waterdicht
 garages                 zijn ter voorkoming van intredend grondwater. Afvoeren op de
                         riolering die onder het straatniveau liggen, moeten worden voorzien
                         van een waterkerende voorziening. Dit om te voorkomen dat de
                         afvoer overstroomt bij vulling van het gemeentelijke riool.

                         Om afvoer van regenwater te garanderen kan een pomp geplaatst
                         worden. Deze moet voldoende capaciteit hebben om het water weg
                         te drukken bij een volstaand gemeentelijk riool. De eigenaar is
                         verantwoordelijk voor een goede aanleg.




Verbreed GRP+ Geertruidenberg                                                 R039.P104/R009/RHOU
definitief rapport                                                                     25 april 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 100 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 101 ======================================================================

<pre>Lozing afvalwater
Onderstaand is een stroomschema opgenomen waarin de organisatie en regelgeving
omtrent het lozen van afvalwater is weergegeven. Er zijn diverse manieren om afvalwater
te lozen. Afhankelijk van de lozingsbron en de lozingsroute die gekozen wordt, spelen
andere partijen en aspecten een rol. Uiteindelijk is het de bedoeling om het afvalwater,
zonder onacceptabel milieuverontreiniging, te verwijderen. In het onderstaande schema
wordt de samenhang tussen de verschillende aspecten en partijen weergegeven.

Figuur b3.1.: Samenhang tussen aspecten en partijen in de afvalwaterketen, inclusief bijbehorende wet- en regelgeving
(bron: Kenniscentrum InfoMil1).




Verbreed GRP+ Geertruidenberg                                                                      R039.P104/R009/RHOU
definitief rapport                                                                                          25 april 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 101 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 102 ======================================================================

<pre>Verbreed GRP+ Geertruidenberg   R039.P104/R009/RHOU
definitief rapport                       25 april 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 102 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 103 ======================================================================

<pre>                                             BIJLAGE 4


                                PERSONELE MIDDELEN




Verbreed GRP+ Geertruidenberg        R039.P104/R009/RHOU
definitief rapport                            25 april 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 103 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 104 ======================================================================

<pre>BIJLAGE 4:            PERSONELE MIDDELEN

In deze bijlage wordt een overzicht gegeven van de noodzakelijke personele middelen voor
het verbreed GRP+ Geertruidenberg 2017-2021. Daarvoor is gebruik gemaakt van de
rekentool uit de Leidraad Riolering (module D2000). Voor het uitvoeren van de
gemeentelijke watertaken zijn in deze module vijf deeltaken onderscheiden:
1. planvorming;
2. onderzoek;
3. onderhoud;
4. maatregelen;
5. facilitair.

Planvorming, onderzoek en facilitair
De werkzaamheden betreffende de deeltaken planvorming (1), onderzoek (2) en facilitair
(5) zijn gebaseerd op kengetallen. Deze kengetallen zijn gekoppeld aan de gemeentegrootte
en het percentage uit te besteden werkzaamheden. Voor de gemeentegrootte is uitgegaan
van de categorie tot 20.000 inwoners. Het percentage uitbesteden is gebaseerd op
ervaringscijfers van de gemeente Geertruidenberg.

Tabel b4.1: personele middelen deeltaken planvorming (1), onderzoek (2) en facilitair (5)
 Onderdeel                     Tijdsbesteding Maximaal uit G’truidenberg G’truidenberg Regie
                                              te besteden   uitbesteden tijdsbesteding
                                [dagen/jaar]      [%]            [%]      [dagen/jaar]
 1. Planvorming
 (Verbreed) GRP en                   45                70%               70%                14     Terugkoppeling in gemeente,
 andere plannen                                                                                    strategie, overleg en middelen
 Afstemming en overleg               20                 -                 -                 20     Eigen taak organisatie
 Jaarprogramma’s                     70                40%               20%                56     Overleg en afstemming andere
                                                                                                   beheerders, jaarbegroting
 2. Onderzoek
 Inventarisatie                       5                 -                 -                  5     Eigen taak organisatie
 Inspectie/controle                  90                80%               50%                45     Plan, uitbesteding, financiële
                                                                                                   afwikkeling
 Meten                               30                50%               50%                15     Verwerking en verantwoording
 Begeleiding functioneren            20                 -                 -                 20     eigen taak organisatie
 (berekeningen, OAS)
 5. Facilitair
 Verwerken                           10                90%                0%                10
 revisiegegevens
 Vergunningen en                     15                  -                 -                15     eigen taak organisatie
 voorlichting gebruik
 Klachtenanalyse en –                20                  -                 -                20     eigen taak organisatie
 verwerking

 Totaal                              325                                                    220    dagen per jaar



De gemeente Geertruidenberg heeft er voor gekozen om een deel van de werkzaamheden
op het gebied van planvorming en onderzoek uit te besteden. De facilitaire onderdelen,
waaronder ook het verwerken van revisiegegevens en het bijhouden van het rioolbeheer-
bestand, worden door de eigen organisatie uitgevoerd. Deze keuze wordt mede ingegeven
door de motivatie om voldoende kennis van het eigen rioolstelsel binnen de gemeentelijke



Verbreed GRP+ Geertruidenberg                                                                     R039.P104/R009/RHOU
definitief rapport                                                                                         25 april 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 104 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 105 ======================================================================

<pre>organisatie beschikbaar te hebben en te houden. Uitbesteding van werkzaamheden vindt
plaats als er specialistische kennis nodig is of als er onvoldoende menskracht beschikbaar is.

Onderhoud
De omvang van de werkzaamheden voor de deeltaak onderhoud (3) is gerelateerd aan de
omvang van het beschikbare areaal (lengte rioolleidingen en aantal voorzieningen). Op
basis van vaste kengetallen uit de Leidraad Riolering is de tijdsbesteding per jaar voor de
gemeente Geertruidenberg bepaald. Ook is daarbij rekening gehouden met het percentage
van werkzaamheden dat wordt uitbesteed, gebaseerd op de ervaring van de afgelopen
jaren.

Tabel b4.2a: personele middelen deeltaak onderhoud (3), uitgangspunten
 Type stelsel                                Lengte           Voorzieningen    Opmerkingen
                                              [km]              [aantal]
 Gemengd                                       85
 Gescheiden                                    14                              dwa+rwa leidingen
 Verbeterd gescheiden                          40                              dwa+rwa leidingen
 Aantal pompunits drukriolering                                       73
 Aantal bijzondere voorzieningen                                       4       Wadi’s, doorlatende verharding,
 regenwater                                                                    filtervoorzieningen, koppelputten,
                                                                               etc.
 Drainage                                       20

Tabel b4.2b: personele middelen deeltaak onderhoud (3), tijdsbesteding
 Onderdeel                                           Tijdsbesteding        Uitbesteed         Tijdsbesteding
                                                      [dagen/jaar]             [%]           Geertruidenberg
                                                                                               [dagen/jaar]
 Riolen / kolken                                          408                 80%                   82
 Gemalen / mechanische riolering                          120                 80%                   26
 Infiltratievoorzieningen/lok. zuiveringen                 24                 80%                    5
 Drainage                                                  28                 80%                    6
 Planning en begeleiding                                   15                  -                    15
 Totaal                                                   595                                       133

Een groot deel van de onderhoudswerkzaamheden wordt uitbesteed in plaats van het laten
uitvoeren door de eigen gemeentelijke buitendienst. In het bovenstaande overzicht is daar
rekening mee gehouden door uit te gaan van een relatief hoog percentage uitbesteden.

Maatregelen
De inspanning voor het uitvoeren van maatregelen is sterk gemeente afhankelijk. Er zijn
daarom geen kengetallen beschikbaar, maar er wordt gebruik gemaakt van de geplande
investeringen. Voor de omvang van de noodzakelijke personele middelen betreffende de
maatregelen wordt uitgegaan van de voorgenomen investeringen van de gemeente Geer-
truidenberg. Dit zijn de gemiddelde jaarlijkse vervangingsinvesteringen die noodzakelijk zijn
voor de riolering en de gemalen en de investeringen voor de aanleg van voorzieningen bij
nieuwe en bestaande bebouwing (circa 1,0 miljoen euro).

De noodzakelijke tijdsbesteding wordt bepaald aan de hand van het percentage
voorbereiding en toezicht en het gemiddelde uurtarief dat voor deze werkzaamheden
wordt gerekend. Uitgangspunt in de tabel is een gemiddeld uurtarief van € 48,-- per uur.




Verbreed GRP+ Geertruidenberg                                                                R039.P104/R009/RHOU
definitief rapport                                                                                    25 april 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 105 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 106 ======================================================================

<pre>Voor voorbereiding en toezicht (V+T) wordt uitgegaan van een percentage van 10% van de
kosten, gebaseerd op ervaring.

Tabel b4.3: personele middelen deeltaak maatregelen (4)
 Onderdeel                        Investeringen        V+T [%]         Kosten       Uitbesteed    Tijdsbesteding
                                 ‘kale’ kostprijs                     personeel         [%]      Geertruidenberg
                                        [€]                              [€]                       [dagen/jaar]
 Aanleg
  nieuwbouw                       €       0,--            10%         €      0,--      25%
  bestaande bebouwing             € 50.000,--             10%         € 5.000,--       25%               11
 Drainage                         € 50.000,--             10%         € 5.000,--       25%               11
 Reparatie                        € 50.000,--             10%         € 5.000,--       25%               11
 Renovatie                        € 200.000,--            10%         € 20.000,--      25%               43
 Vervanging                       € 500.000,--            10%         € 50.000,--      25%              108
 Verbetering                      € 150.000,--            10%         € 15.000,--      25%               33
 Totaal                          € 1.000.000,--                                                         217

Oppervlaktewater
In de Leidraad Riolering zijn voor de werkzaamheden rondom het oppervlaktewater-
systeem geen kentallen opgenomen. Deze werkzaamheden worden door dezelfde
personen uitgevoerd als de andere gemeentelijke watertaken. Daarbij gaat een deel van de
taken ook mee in de taken die voor de rioleringszorg worden uitgevoerd (bijvoorbeeld
afstemming, klachtenbehandeling). Op basis van de geplande werkzaamheden en ervaring
van de afgelopen planperiode wordt rekening gehouden met de onderstaande personele
inzet.

Tabel b4.4: personele middelen oppervlaktewater
 Deeltaak                                           Personele inzet
                                                         [fte]
 planvorming, onderzoek, facilitair                       0,1
 onderhoud                                                0,1
 maatregelen (op basis van investeringen)                 0,1
 Totaal                                                   0,3

Totaal
De totaal benodigde personele inzet voor alle deeltaken en aanvullende aspecten is samen-
gevoegd in de onderstaande tabel. Daarbij is uitgegaan van 200 werkdagen per jaar voor 1
fte, uitgaande van een 36-urige werkweek en 1.440 uur productieve werkuren.

Tabel b4.5: totaal benodigde personele middelen
 Deeltaak                                   Personele inzet
                                      [dagen]               [fte]
 1. planvorming                          90                 0,45
 2. onderzoek                            85                 0,42
 3. onderhoud                           133                 0,66
 4. maatregelen                         217                 1,09
 5. facilitair                           45                 0,23
 6. oppervlaktewater                     60                 0,30
 Totaal                                 630                 3,15




Verbreed GRP+ Geertruidenberg                                                                R039.P104/R009/RHOU
definitief rapport                                                                                    25 april 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 106 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 107 ======================================================================

<pre>                                                            BIJLAGE 5


                                OVERZICHT MAATREGELEN PLANPERIODE




Verbreed GRP+ Geertruidenberg                       R039.P104/R009/RHOU
definitief rapport                                           25 april 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 107 =================================================================

<br><br>