<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Brief aan de leden                                                     Datum
T.a.v. het college en de raad                                          19 juli 2018
                                                                       Ons kenmerk
                                                                       TLE/U201800527
                                                                       Lbr. 18/041
                                                                       Uw kenmerk
                                                                       Telefoon
                                                                       070 373 8393
                                                                       Bijlage(n)
                                                                       -
Onderwerp
Ledenbrief woonbeleid
Samenvatting
Net als vorig jaar informeren wij u over de stand van zaken rond het gemeentelijk woonbeleid en de
actualiteit rondom de Nationale woonagenda en het Interbestuurlijk programma. We bieden u een
overzicht om een beter beeld te krijgen van uw woningcorporatie en informeren u over
ondersteuningstrajecten voor gemeenten.
Vereniging van Nederlandse Gemeenten
Nassaulaan 12 Den Haag | Postbus 30435 | 2500 GK Den Haag
070 - 373 83 93 | info@vng.nl
U201800527                                            PROD
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Aan de leden                                                           Datum
                                                                       19 juli 2018
                                                                       Ons kenmerk
                                                                       TLE/U201800527
                                                                       Lbr. 18/041
                                                                       Uw kenmerk
                                                                       Telefoon
                                                                       070 373 8393
                                                                       Bijlage(n)
                                                                       -
Geacht
Onderwerpcollege en gemeenteraad,
Brief aan leden woonbeleid
Net als vorig jaar informeren wij u over de stand van zaken rond het gemeentelijk woonbeleid en de
actualiteit rondom de Nationale woonagenda en het interbestuurlijk programma. We bieden u een
overzicht om een beter beeld te krijgen van uw woningcorporatie en informeren u over
ondersteuningstrajecten voor gemeenten.
Nationale woonagenda en Interbestuurlijk programma
Op 23 mei 2018 heeft een aantal partijen de Nationale woonagenda van de Rijksoverheid
medeondertekend. De Nationale woonagenda richt zich op het vergroten en versnellen van de
woningbouw, het beter benutten van de bestaande voorraad en de betaalbaarheid van het wonen.
De VNG heeft de woonagenda van BZK niet mede ondertekend (evenals het Interprovinciaal Overleg
(IPO) en de Unie van Waterschappen). Gemeenten vonden het niet gepast om deze
toekomstgerichte agenda mede te ondertekenen terwijl de collegeonderhandelingen in volle gang
waren. Wat ook meespeelde is dat in de woonagenda weliswaar een aantal herkenbare thema’s zijn
opgenomen, maar dat een aantal thema’s te beperkt geagendeerd is of een invulling krijgt die niet
(helemaal) de onze is. Wij willen zonder vooraf bepaalde agenda het gesprek met het kabinet aan
kunnen gaan.
Binnen het woonbeleid staan voor gemeenten een aantal punten centraal:
      Als het gaat om ‘bouwen, bouwen, bouwen’ vinden wij dat de nadruk meer gelegd moet
          worden op binnenstedelijke herstructurering. Als er geen mogelijkheid is om te bouwen
          binnen de stad, kan er elders gebouwd worden waar de infrastructuur op orde is. Bouwen
          ‘aan de randen van de stad’ is geen verstandige optie.
      De VNG heeft altijd gepleit voor een fonds voor de bekostiging van het onrendabele deel bij
          binnenstedelijke herstructurering. Er zijn eenvoudigweg projecten in de stad waar de
          businesscase niet sluitend te maken is. Een revolverend fonds lost dat probleem niet op.
Vereniging van Nederlandse Gemeenten
Nassaulaan 12 Den Haag | Postbus 30435 | 2500 GK Den Haag
070 - 373 83 93 | info@vng.nl
U201800527                                            PROD
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>         Daarnaast moet voor de regio’s die te maken krijgen met krimp financiële arrangementen
         worden getroffen.
        De VNG maakt zich zorgen over de financiële positie van de woningcorporaties. Dit hebben
         wij ook kenbaar gemaakt aan de Tweede Kamer. Onlangs constateerde het Waarborgfonds
         Sociale Woningbouw (WSW) nog dat de corporatiesector als geheel in principe de
         investeringen in duurzaamheid naar gemiddeld label B in 2021 zou moeten kunnen dragen.
         Maar zeker niet alle corporaties kunnen hun voorraad verduurzamen. Zeven van de in totaal
         19 woningmarktregio’s kunnen de volledige benodigde investeringen in duurzaamheid aan.
         De rest kan dat niet. Daarnaast concludeert het WSW dat er na de investeringen in
         duurzaamheid nog maar beperkt financiële ruimte is voor verdere ambities in de sector. Zoals
         het ernaar uitziet is de financiële positie van de corporaties dus onvoldoende om de
         maatschappelijke opgaven die voor ons liggen op te pakken. De VNG wil een open gesprek
         hebben met het Rijk over de financiële positie van de corporaties.
        Veel gemeenten oriënteren zich op het dossier ‘middenhuur’ (het huursegment boven de 710
         euro) of hebben al plannen liggen om te investeren in middenhuur. De ervaring leert dat het
         lastig is voor gemeenten om te borgen dat een middenhuurwoning een bepaalde kwaliteit
         (met name qua oppervlakte) en prijs heeft en dat de woning voor lange tijd behouden blijft
         voor het middensegment. De VNG pleit er daarom voor om te borgen dat gemeenten dit
         moeten kunnen regelen, ook als ze geen eigenaar zijn van de grond. Uit de Lokale Monitor
         Wonen blijkt inmiddels dat huurders van een woning bóven 710 euro (vrije sector) in de
         commerciële huursector fors duurder uit zijn. Zij besteden 42,4% van hun besteedbaar
         inkomen aan woonlasten. Bij huurders met een huurprijs boven de 950 euro stijgt dat
         percentage zelfs naar 47,6%.
Het Interbestuurlijke programma (IBP)
Overheden hebben in het hoofdstuk ‘Toekomstbestendig Wonen’ uit het IBP een gezamenlijke
verantwoordelijkheid geformuleerd: er zijn meer woningen nodig van goede kwaliteit, op de juiste
locatie en passend bij de financiële mogelijkheden en wensen van bewoners, waarbij er aandacht is
voor betaalbaarheid, duurzaamheid en bereikbaarheid. Het Rijk, gemeenten, provincies en
waterschappen werken de komende maanden aan de uitwerking van dit IBP. Het streefdoel is om
voor het eind van 2018 tot afspraken te komen. Vanwege de inhoudelijke overlap tussen de Nationale
woonagenda en het IBP wordt, daar waar dat mogelijk en noodzakelijk is, aansluiting gezocht bij de
belangen en mogelijke bijdragen van andere partners op de woningmarkt. Intussen is het Rijk gestart
met regiogesprekken om afspraken te maken over (versnelling van) de woningbouwopgave.
Informatie ten behoeve van afspraken met uw woningcorporatie
De Woningwet biedt diverse mogelijkheden om zicht te krijgen op de financiële positie van
woningcorporaties. Dit kan u helpen om de juiste afspraken te maken of om bestaande afspraken
nog eens tegen het licht te houden. Hieronder geven wij een overzicht van bronnen die u kunt
raadplegen.
    1. Indicatieve bestedingsruimte woningcorporaties
De ‘Indicatieve Bestedingsruimte Woningcorporaties’ (IBW) geeft een indicatie van de beschikbare
financiële middelen van woningcorporaties voor huurmatiging of extra investeringen in nieuwbouw of
woningverbetering. Deze bedragen die in de IBW worden genoemd geven indicatief aan hoeveel
extra bestedingsruimte corporaties hebben ten opzichte van de beleidsvoornemens die zij zelf al
hebben opgenomen in de prognose over 2018-2022. Het is dus óf – óf: de in potentie beschikbare
middelen voor huurmatiging, nieuwbouw of woningverbetering kunnen niet bij elkaar opgeteld
worden. Deze bedragen liggen natuurlijk niet ‘op de plank’. Corporaties zullen vaak extra geld moeten
lenen als ze de indicatieve bestedingsruimte willen benutten.
Vereniging van Nederlandse Gemeenten                                                              3/7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Vanaf dit jaar zijn gegevens beschikbaar over de sociale voorraad én de voorraad boven het
gereguleerde segment (in de regel boven de 710 euro). Deze gegevens kunt u gebruiken bij het
maken van afspraken over bijvoorbeeld het middenhuursegment.
Voor meer informatie verwijzen wij u naar http://www.woningwet2015.nl/hulpmiddelen.
     2. Gegevens van het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW)
Of een woningcorporatie extra investeringen kan doen hangt af van de vraag of de corporatie nog
een lening aan kan aanvragen bij de bank. Dit wordt in principe bepaald door het Waarborgfonds
Sociale Woningbouw (WSW). De VNG heeft met het WSW afgesproken dat het WSW de gemeenten
informeert over de financiële positie van de corporaties. In de informatie die het WSW eind maart van
dit jaar per mail heeft verstuurd aan de contactpersonen van de gemeente is onder meer het
schuld/WOZ-overzicht en de vijf financiële ratio’s opgenomen. Hieruit kunt u opmaken of de
corporatie nog extra investeringen kan doen en of de corporatie financieel solide is.
     3. Gegevens van de Autoriteit Woningcorporaties (Aw)
De Autoriteit woningcorporaties is de toezichthouder op de corporaties.
Artikel 38 van de Woningwet 2015 verplicht de Autoriteit om jaarlijks een integraal financieel oordeel
te geven over de individuele woningcorporatie. Dit wordt zowel naar de corporatie zelf als aan de
gemeente gestuurd.
Op https://tijdelijk.ilent.nl/onderwerpen/autoriteitwoningcorporaties/corporaties/ vindt u informatie
over uw corporatie.
     4. Gegevens uit de Lokale Monitor Wonen (LMW)
De betaalbaarheid van woningen en de verdeling van de woningvoorraad staan hoog op de lokale
agenda voor bestuurders van gemeenten, woningcorporaties en huurdersorganisaties. Gemeenten
stellen woonvisies op en maken samen met corporaties en huurdersorganisaties prestatieafspraken.
Hiervoor zijn betrouwbare lokale cijfers noodzakelijk. De Lokale Monitor Wonen voorziet in deze
behoefte.
De Lokale Monitor Wonen is gerealiseerd op initiatief van Aedes, Woonbond, G4, G40 en de VNG.
De cijfers in dit rapport gaan vooral in op de voorraad corporatiewoningen van woningcorporaties,
maar er worden ook gegevens geleverd over de particuliere huur.
Op www.waarstaatjegemeente.nl klikt u op ‘lokale monitor wonen’ waar u op een eenvoudige wijze
de kerngegevens van uw gemeente binnenhaalt. U beschikt dan over gegevens over de
samenstelling van uw woningvoorraad, huurquota per wijk, woonlasten, betaalrisico’s etc.
     5. Visitatierapporten woningcorporaties
De Stichting Visitatie Woningcorporaties Nederland (SVWN) is verantwoordelijk voor het
onderhouden van een extern, onafhankelijk, onpartijdig en gezaghebbend visitatiesysteem.
De visitatiemethode geeft inzicht in hoe corporaties maatschappelijk presteren, vergeleken met de
opgaven op het werkterrein en de financiële mogelijkheden. De prestaties worden beoordeeld door
de visitatiecommissie van een geaccrediteerd bureau. Huurders, gemeenten en andere
belanghebbenden kunnen ook hun mening geven. Daarnaast beoordeelt de visitatiecommissie de
governance: de besturing, het (interne) toezicht en de (externe) legitimatie van een onderneming.
De stichting publiceert alle visitatierapporten op haar website www.svwn.nl.
Vereniging van Nederlandse Gemeenten                                                               4/7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Fonds voor binnenstedelijke transformaties
In de kabinetsreactie op het rapport ‘Samenwerken aan middenhuur’ heeft het Rijk aangegeven een
fonds in te willen richten om woningbouw op een aantal complexe binnenstedelijke locaties te
versnellen. Onlangs heeft de minister van BZK bekend gemaakt dat hiervoor 38 miljoen euro is
gereserveerd. De minister wil in overleg met partijen over vormen van cofinanciering en nadere
voorwaarden om de middelen zo efficiënt mogelijk in te zetten voor woningbouw in gespannen
regio’s. De financiële middelen zijn niet bedoeld voor het aanvullen van het onrendabele deel in een
bepaalde gebiedsontwikkeling, maar als (revolverende) voorfinanciering wanneer bijvoorbeeld
banken de financiering nog te risicovol vinden.
Programma stedelijke transformatie
De VNG is één van de partners in het Programma stedelijke transformatie. In dit programma wordt
een aantal inhoudelijke thema’s verder uitgediept. Daarvoor wordt vooral geput uit een aantal
projecten die door gemeenten en ontwikkelaars zijn aangemeld. Het programma is gericht op
kennisdeling en het vinden van oplossingen voor knelpunten. Inmiddels doen ongeveer 30 projecten
mee.
Gemeenten kunnen zich nog aanmelden via www.stedelijketransformatie.nl.
Expertise woningbouw gebundeld in één team: het Expertteam Woningbouw
Het ministerie van BZK wil gemeenten ondersteunen bij de versnelling van de woningbouw. Een
aantal bestaande teams is nu bij elkaar gevoegd tot één team. De experts van dit team kunnen
worden ingeschakeld op verzoek van gemeenten, provincies, corporaties en mogelijk ook van
markpartijen.
Het Expertteam Woningbouw kan adviseren over een integrale gebiedsontwikkeling en een
toekomstgerichte woon- en leefomgeving. De focus ligt op de woningbouwproductie. De experts
hebben brede ervaring; meestal zowel aan overheids- als aan de marktzijde. De expert kunnen u
ondersteunen als u bij de woningbouwopgave een ambtelijk capaciteitstekort hebt, betrokken partijen
om tafel wil brengen of procedures wil versnellen. Voor de kostenberekening wordt in principe
uitgegaan van een 50 - 50 verdeling tussen de opdrachtgever en het Expertteam. De inzet van het
Expertteam bedraagt in de regel maximaal ca. 75 uur.
Het Expertteam is inmiddels diverse trajecten gestart. Zo is er door tussenkomst van het Expertteam
Woningbouw weer een vruchtbare samenwerking ontstaan tussen partijen in Lelystad. Dit heeft
geleid tot een gebiedsvisie ‘Lelycentre’: het oudste deel van Lelystad. De gemeenteraad heeft
inmiddels de plannen vastgesteld. In de gemeente Heiloo is een complexe gebiedsontwikkeling
waarin meer dan 100 grondeigenaren participeren door het Expertteam begeleid. Dit heeft geleid tot
een fikse versnelling van de besluitvorming. In Noord-Holland Noord is het Expertteam aan de slag
om alle bestuurlijke partners mee te krijgen in het Regionale Actieprogramma Wonen.
Voor contact met het expertteam verwijzen wij u naar:
https://www.rvo.nl/onderwerpen/duurzaam-ondernemen/gebouwen/expertteam-woningbouw
Wonen met Zorg
Een belangrijk onderwerp vormt de verbinding wonen met zorg. Er is een groeiende behoefte aan
woningen met zorg en begeleiding voor ouderen, voor mensen met GGZ-achtergrond, LVB of met
een handicap. Beschikbaarheid van geschikte woningen en leefbaarheid van de wijk is daarmee een
belangrijk thema de komende jaren.
Vereniging van Nederlandse Gemeenten                                                              5/7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Ouderen
De grootste groep vormen de ouderen en daarbinnen het groeiend aantal dementerenden. Voor deze
doelgroep heeft het rijk het programma 'Langer thuis' aangeboden aan de Tweede Kamer. Dit is
onderdeel van het Pact voor de Ouderenzorg. Met dit programma richt het Rijk zich specifiek op de
grote en groeiende groep ouderen die zelfstandig thuis wonen. Uitgangspunt hierbij is de wens van
ouderen om zo lang mogelijk op een goede manier zelfstandig te kunnen blijven wonen. Met
ondersteuning, zorg en in een woning die aansluit bij hun persoonlijke behoeften. Het programma
wordt nu door VWS samen met de VNG en andere partijen omgezet in een plan van aanpak.
Eén van de drie actielijnen van het programma Langer Thuis gaat specifiek over wonen. Naast een
kennisprogramma is er een subsidieregeling in ontwikkeling. Dit is een van de opvolgers van de
regeling voor de zorgbasisinfrastructuur. Het programma Langer Thuis is te raadplegen via:
https://www.rijksoverheid.nl/documenten/kamerstukken/2018/06/18/kamerbrief-over-programma-
langer-thuis.
Thuis in de wijk voor mensen met een psychische beperking
Op basis van de visie van de Commissie Dannenberg over beschermd wonen, het Schakelteam
personen met Verward gedrag, maar ook als gevolg van het ratificeren van het VN verdrag Handicap,
werken gemeenten aan sociale inclusie. Die gaat ook over het wonen. Dit houdt in dat begeleiding
en ondersteuning zoveel mogelijk gebeurt in gewone woningen en wijken, in de eigen sociale
omgeving van mensen en gericht is op herstel en zelfredzaamheid.
Het woonvraagstuk rondom deze doelgroep gaat over meer dan over de beschikbaarheid van
woningen. Even belangrijk is tijdig passende zorg en begeleiding te bieden en acceptatie in de wijk.
Doel is dat iedereen zoveel mogelijk kan wonen op een voor hem of haar passende plek, met of
zonder ondersteuning. Het verblijf in een GGZ-instelling, een instelling voor beschermd wonen of de
maatschappelijke opvang moet zo lang als mensen dat nodig hebben mogelijk zijn.
Het is belangrijk dat de mensen die over een eigen woning beschikken deze ook – waar (financieel)
mogelijk en nodig – behouden, ook als zij daar tijdelijk niet kunnen wonen. Stabiliteit in de
woonsituatie is van groot belang en dakloosheid en huisuitzettingen moeten we zoveel mogelijk
voorkomen. Hierbij wordt rekening gehouden met de draagkracht van wijken en buurten om mensen
met verschillende problematiek te huisvesten en het vergroten van deze draagkracht.
Samen met Aedes, Federatie Opvang en het Leger des Heils werkt de VNG aan het programma
‘Weer Thuis’ waarin regio’s ondersteund worden om tot bestuurlijke afspraken te komen over het
tijdig beschikbaar hebben van passende woningen voor cliënten die uitstromen uit het beschermd
wonen en de maatschappelijke opvang.
Ook moeten gemeenten zorg dragen voor het huisvesten van cliënten die uitstromen uit GGZ-
instellingen. Een belangrijke voorwaarde voor de gemeente en haar regionale partners, met name de
corporaties, is hierbij dat men tijdig weet wat de lokale opgave zijn. GGZ instellingen en
zorgverzekeraars zullen zich inspannen die informatie tijdig bij de gemeente aan te leveren, en
gezamenlijk werken aan een warme overdracht naar het gemeentelijke domein. Centraal staan hierbij
de wensen en behoeften van de cliënt en zijn naasten. In het najaar publiceren de VNG, ZN, GGZ
Nederland en Mind de Werkwijzer medisch noodzakelijk verblijf GGZ en dan volgt ook nadere
informatie over een ondersteuningsaanbod.
Keten wonen met zorg
Bij de VNG werken we vanuit de afdelingen sociaal en fysiek domein samen aan de opgave voor
wonen met zorg. Op 25 september organiseren we tussen 12.00 en 17.00 uur een ambtelijke
Vereniging van Nederlandse Gemeenten                                                            6/7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>werksessie om de speerpunten rond deze opgave scherp in beeld te krijgen en samen te werken aan
een agenda voor de komende vier jaar. Ambtenaren die geïnteresseerd zijn hieraan mee te doen en
de komende vier jaar een bijdrage willen leveren aan deze agenda kunnen dat laten weten met een
email     aan     Nicolette     Piekaar    (Nicolette.Piekaar@vng.nl)     of  Armine     Stepanyan
(Armine.Stepanyan@vng.nl) van de VNG.
VNG-panel Wonen
Begin 2018 zijn wij gestart met een panel wonen. Via dit panel sturen wij zo nu en dan vragen of
uitnodigingen voor discussiebijeenkomsten naar de deelnemers. De resultaten worden door ons
gebruikt in onze lobbyactiviteiten. De deelnemers zijn gemeentelijke beleidsmedewerkers wonen. Per
gemeente kan één medewerker meedoen. Ongeveer 70 gemeenten zijn inmiddels
vertegenwoordigd. Mocht u interesse hebben, dan kunt u zich aanmelden bij jeroen.deleede@vng.nl.
Op www.vng.nl bij ‘Woonbeleid’ zullen wij u blijven informeren over de voortgang van de beschreven
onderwerpen.
Met vriendelijke groet,
Vereniging van Nederlandse Gemeenten
J. Kriens
Algemeen directeur
Vereniging van Nederlandse Gemeenten                                                           7/7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>