<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>VERSIE: DEFINITIEF 5 FEBRUARI 2024




                                     1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Inhoudsopgave
Leeswijzer ................................................................................................................. 3
1. Inleiding .............................................................................................................. 4
   Afspraak 1.1. Elke vorm van samenwerking begint bij duidelijke afspraken
   over bevoegdheden, verantwoordelijkheden, kaders en verantwoording ...... 6
2. Publiekrechtelijke samenwerking op grond van de Wgr ................................ 7
   Afspraak 2.1. Risicoprofiel als kader voor actieve informatieplicht,
   informatievoorziening en vorm van raadssamenwerking ................................. 7
   Afspraak 2.2. Gemeenten zorgen voor gezamenlijke integrale aansturing en
   afstemming .......................................................................................................... 10
   Afspraak 2.3. Gezamenlijke kaderstelling met financiële en beleidsmatige
   richtlijnen voor de begroting ............................................................................. 10
   Afspraak 2.4......................................................................................................... 12
   Termijnen voor behandeling van conceptbegroting en jaarrekening (1 april en
   1 juli)..................................................................................................................... 12
   Afspraak 2.5. Evaluatie wordt 4-jaarlijks overwogen ....................................... 13
3. Privaatrechtelijke verbonden partijen op basis van het Burgerlijk Wetboek ..
   ........................................................................................................................... 14
   Afspraak 3.1. Borgen van zeggenschap via statuten en beïnvloeding hiervan
   door wensen en bedenkingen ............................................................................ 15
   Afspraak 3.2. Actief beheer, informatie uitwisselen en rapporteren op
   maatschappelijke effecten ................................................................................. 16
   Afspraak 3.3. Evenwichtig samengestelde raden van bestuur, directies en
   raden van toezicht/commissarissen (benoemen, verlengen, schorsen en
   ontslaan) .............................................................................................................. 16
   Afspraak 3.4. Geen bestuurders of ambtenaren van gemeenten in Raden van
   Commissarissen of Raden van Bestuur/directies ............................................ 17
   Afspraak 3.5. Beloningsbeleid zoveel mogelijk conform WNT ....................... 17
   Afspraak 3.6. Invloed op strategiebepaling door college en gemeenteraad .. 17
   Afspraak 3.7. Vermogenspositie en dividendbeleid bij deelnemingen
   periodiek herijken ............................................................................................... 18
   Afspraak 3.8. Tijdig deponeren van jaarstukken, beoordeling en transparant
   publiceren daarvan ............................................................................................. 18
Bijlage 1 Nadere toelichting ................................................................................... 19
   Nadere toelichting op de kernbegrippen van deze nota .................................. 19
   Nadere toelichting op de afspraken voor gemeenschappelijke regelingen op
   basis van de Wgr ................................................................................................ 19
   Nadere toelichting op de afspraken voor privaatrechtelijke verbonden
   partijen op basis van het BW ............................................................................. 25
Bijlage 2 Afwegingskader gemeenschappelijke adviescommissie .................... 30



                                                                2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Leeswijzer
Voor u ligt de nota verbonden partijen en overige samenwerking in West-Brabant 2024 welke tot stand
is gekomen na uitgebreide consultatie van gemeenten en verbonden partijen in West-Brabant. Deze
nota geldt voor de periode 2024-2028. Dit betekent dat we deze nota in 2027 evalueren en
actualiseren.

In hoofdstuk 1 werken we het begrip verbonden partij nader uit. Ook geven we in dit hoofdstuk de
algemene afspraken tussen colleges en gemeenteraden weer voor samenwerking die (nog) niet op
grond van de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) of het Burgerlijk Wetboek (BW) plaatsvindt.
In hoofdstuk 2 formuleren we de afspraken die gelden voor de publiekrechtelijke verbonden partijen
op grond van de Wgr. In hoofdstuk 3 behandelen we de afspraken die gelden voor de
privaatrechtelijke verbonden partijen op basis van het BW. De opbouw van deze drie hoofdstukken is
gelijk. Dit betekent dat u in het hoofdstuk zelf de geldende afspraken leest met waar nodig een korte
toelichting.

Om de nota voor dagelijks gebruik eenvoudig toegankelijk en prettig leesbaar te maken hebben we in
de hoofdstukken 1, 2 en 3 de tekst op hoofdlijnen gehouden. Een uitgebreide toelichting op de
afspraken leest u in bijlage 1. Dit zorgt ervoor dat degene die snel kennis wil nemen van de afspraken
kan volstaan met het lezen van de drie hoofdstukken of desgewenst alleen de afspraken die we vet
hebben weergegeven. Degenen die meer toelichting willen, vinden deze in bijlage 1. In bijlage 2
tenslotte geven we een afwegingskader weer op basis waarvan gemeenteraden kunnen bepalen bij
welke gemeenschappelijke regelingen ze kunnen verzoeken een gezamenlijke adviescommissie in te
stellen met daarin gemeenteraadsleden.

Van de in de nota opgenomen spelregels maken we ook een infographic die de gemeenteraden
desgewenst kunnen vaststellen.




                                                  3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>1. Inleiding
De opgaven waar gemeenten voor staan houden niet op bij de gemeentegrenzen en spelen steeds
vaker op regionaal niveau. Om deze opgaven op te pakken werken gemeenten samen. Deze
samenwerking wordt vormgegeven in verbonden partijen op basis van de Wgr of het BW. Echter ook
zonder formele structuur geven gemeenten samenwerking vorm. Te denken valt aan bijvoorbeeld
Regionale Investeringsagenda (RIA), Regionale Energiestrategie (RES), Provinciaal
Meerjarenprogramma Infrastructuur Energie en Klimaat (PMIEK), regionale Woondeals enz. Steeds
vaker wordt samengewerkt op bestuurlijk en ambtelijk niveau (tussen colleges en ambtelijke
organisaties) waarmee invulling wordt gegeven aan rijks-, provinciale of regio opgaven.


Wat is een verbonden partij?

Het begrip ‘verbonden partij’ is ontleend aan het Besluit begroting en verantwoording provincies en
gemeenten (BBV). Daarin staat dat een verbonden partij een privaatrechtelijk of publiekrechtelijke
organisatie is waarin de provincie of gemeente een bestuurlijk en een financieel belang heeft. Onder
bestuurlijk belang wordt verstaan: zeggenschap, hetzij uit hoofde van vertegenwoordiging in het
bestuur hetzij uit hoofde van stemrecht. Een financieel belang wordt gedefinieerd als een aan de
betrokken organisatie ter beschikking gesteld bedrag dat niet verhaalbaar is indien die organisatie
failliet gaat, dan wel het bedrag waarvoor aansprakelijkheid bestaat, indien de organisatie haar
verplichtingen niet nakomt.

Waarover gaat de nota verbonden partijen en overige samenwerking?

Het komen tot en het werken met een verbonden partij kent vier fasen: ‘ontwerpen’, ‘oprichten’,
‘beheersen & samenwerken’ en ‘evalueren’. Voor de fasen ‘ontwerpen’ en oprichten’ verwijzen we
kortheidshalve naar de publicatie “Intergemeentelijke samenwerking toegepast” van de VNG en het
ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties: intergemeentelijk-samen_20150528.pdf
(vng.nl). Deze nota handelt over ‘beheersen en samenwerken’ en ‘evalueren’. In deze nota gaan we
achtereenvolgens in op de afspraken over publiekrechtelijke samenwerking op grond van de Wgr en
privaatrechtelijke samenwerking op basis van het BW. In dit hoofdstuk geven we de algemene
afspraken weer bij samenwerking zonder dat sprake is van een verbonden partij.

Waarom is een nota verbonden partijen nodig?

Het BBV schrijft voor dat de gemeentelijke begroting een verplichte paragraaf verbonden partijen
bevat. Deze paragraaf bevat ten minste de visie op en de beleidsvoornemens van verbonden partijen
en de lijst van verbonden partijen, die wordt onderverdeeld in:
1. Gemeenschappelijke regelingen;
2. Vennootschappen en coöperaties;
3. Stichtingen en verenigingen;
4. Overige verbonden partijen.

De paragraaf verbonden partijen in de gemeentebegroting is daarmee ook kaderstellend. De
betekenis daarvan is onder meer afhankelijk van de vraag of er een door de raad vastgestelde actuele
nota verbonden partijen aanwezig is die een zelfstandige kaderstellende rol heeft. Als dat zo is, kan
de paragraaf verbonden partijen in de begroting voor wat betreft de visie op en beleidsvoornemens
van verbonden partijen worden beperkt tot een verwijzing naar betreffende kadernota verbonden
partijen. Met het opstellen van deze nota leggen we de visie op en beleidsvoornemens van verbonden
partijen in West-Brabant vast.




                                                  4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Waarom actualiseren we de nota verbonden partijen?

In 2015/2016 stelden de gemeenteraden in West-Brabant een gelijkluidende nota verbonden partijen
vast. In 2020 is de werking van deze nota geëvalueerd. In 2021 besloten de gemeenteraden in West-
Brabant over deze evaluatie. De werkingsduur van de nota werd verlengd in afwachting van een
herijkte nota. Afgesproken werd om de nota te herijken op basis van de resultaten van de uitgevoerde
evaluatie en de wijziging van de Wet gemeenschappelijke regelingen, die per 1 juli 2022 van kracht
werd. Ook werd afgesproken om in overleg met de regio Midden-Brabant te onderzoeken of gekomen
kan worden tot één nota verbonden partijen voor heel Midden- en West-Brabant.

In deze nota verwerken we enerzijds de wijzigingen van de Wgr die per 1 juli 2022 van kracht zijn en
gericht zijn op het geven van meer en betere handvatten aan volksvertegenwoordigers om invloed uit
te oefenen op de besluitvorming in gemeenschappelijke regelingen en om hun controlerende taken uit
te voeren. Anderzijds geven we invulling aan de conclusies uit de evaluatie van de nota uit 2015/2016.
Deze conclusies luidden samengevat: “De nota functioneert over het algemeen goed, al kunnen
vragen worden gesteld bij het, volgens sommigen, te formele karakter ervan. Hiermee wordt bedoeld
dat de nota een goed stramien geeft voor de stroomlijning van de planning- & controlcyclus (P&C-
cyclus), maar onvoldoende handvatten geeft om met elkaar het gesprek aan te gaan over de inhoud
van de dienstverlening door de verbonden partij. Bij eventuele aanpassing van de nota klinkt de roep
het vooral praktisch en niet al te formeel te houden, en meer de dialoog aan te gaan over de inhoud
en de uitvoering van de werkzaamheden.” Met de nu voorliggende nota geven we invulling aan de
wens om de betrokkenheid van de raden op inhoud en cultuur, in plaats van de betrokkenheid enkel
op financiën, centraal te stellen.

Om goed op inhoud te kunnen sturen, leggen we afspraken in deze nota vast. Deze afspraken gaan
over informatie(verstrekking), afstemming en aansturing, kaderstelling en het proces van
planning&control.

Verder kent de nota een nieuw hoofdstuk. Hoofdstuk 3 gaat specifiek in op samenwerkingen op basis
van het BW.

Kernbegrippen waarlangs deze nota tot stand is gekomen zijn:
• Een duurzame financiële en bestuurlijke relatie
• Maatschappelijk rendement
• Good governance

Deze begrippen werken we in bijlage 1 nader uit.

Algemene afspraken bij samenwerking

We constateren een behoefte aan een vorm of structuur die een breed gesprek faciliteert over vormen
van samenwerking waarvoor (nog) geen formele structuur bestaat. Het gaat er daarbij om dat
gemeenteraden geïnformeerd en betrokken worden en blijven. Hoewel deze samenwerking geen
verbonden partijen zijn, geven we hieronder wel een werkwijze weer die in de behoefte aan
informatievoorziening en betrokkenheid van gemeenteraden voorziet. Dit noemen we de algemene
afspraken bij samenwerking zonder dat (al) sprake is van een verbonden partij. Deze algemene
afspraken gaan in op de wijze van invulling van de actieve informatievoorziening vanuit de colleges
aan de gemeenteraden.




                                                   5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Afspraak 1.1. Elke vorm van samenwerking begint bij duidelijke
afspraken over bevoegdheden, verantwoordelijkheden, kaders en
verantwoording
De volgende kaderstellende afspraken leggen we vast over samenwerking tussen gemeenten
onderling maar ook van gemeenten met onderwijs, ondernemers en andere overheden buiten
het kader van de Wgr en het BW:

•   Sleutel tot goede samenwerking is het vinden van de balans in bevoegdheden,
    verantwoordelijkheden, verantwoordingsplichten en partnerschap. Zo creëer je samen
    maatschappelijke meerwaarde voor de gemeenten in West-Brabant;
•   Colleges van B&W moeten ruimte hebben om (mogelijke) samenwerkingsvormen te
    verkennen en voorbereidingen te treffen om daadwerkelijk tot een samenwerkingsvorm te
    komen. De actieve informatieplicht op basis van artikel 169 lid 2 Gemeentewet is hierop van
    toepassing;
•   Voordat colleges van B&W besluiten tot het aangaan van een samenwerking buiten het
    kader van de Wgr of het BW bieden ze aan de raad:
        o Informatieverstrekking via een radenbijeenkomst zoals beschreven in afspraak 2.1;
        o Een voorstel aan waarin ten minste wordt beschreven welke maatschappelijke
            effecten met de samenwerking behaald moeten worden, de beleidsmatige en
            financiële kaders waarbinnen deze maatschappelijke effecten behaald moeten
            worden, waarom de samenwerking niet publiekrechtelijk of privaatrechtelijk
            vormgegeven kan worden, mijlpalen waarover de gemeenteraden moeten besluiten,
            momenten waarop gemeenteraden de mogelijkheid wordt geboden om wensen en
            bedenkingen kenbaar te maken, de verdeling van de taken, bevoegdheden,
            verantwoordelijkheden, de wijze en de periodiciteit van verantwoorden aan de
            raden en de risico’s die de gemeenten lopen inclusief de wijze waarop deze worden
            beheerst;
        o De mogelijkheid om op bovenstaand voorstel wensen en bedenkingen kenbaar te
            maken;
        o Periodieke verantwoording via de planning- & controlcyclus inclusief de
            mogelijkheid om bij te sturen wanneer deze verantwoording daar aanleiding toe
            geeft.




                                               6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>2. Publiekrechtelijke samenwerking op grond van de Wgr
Wanneer voor (intergemeentelijke) samenwerking gekozen wordt, heeft de publiekrechtelijke vorm de
eerste voorkeur. Dit omdat de invloed van volksvertegenwoordigers op de besluitvorming van
samenwerkingsverbanden en de controle op de samenwerkingsverbanden in de Wgr is geborgd.
Hieronder geven we de afspraken voor deze samenwerking op grond van de Wgr weer.

Afspraak 2.1. Risicoprofiel als kader voor actieve informatieplicht,
informatievoorziening en vorm van raadssamenwerking
Zoals vastgelegd in de Wgr, wordt een tijdige, juiste en volledige (actieve) informatiestroom op
gang gebracht. Het collegelid dat vanuit de gemeente deel uitmaakt van het bestuur van een
gemeenschappelijke regeling is verantwoordelijk voor de informatievoorziening aan de eigen
gemeenteraad. Daarnaast geldt voor de gemeenschappelijke regeling zelf ook een actieve
informatieplicht naar de raden van de deelnemers. Voldoen aan de actieve informatieplicht
door de gemeenschappelijke regelingen maakt het voor het collegelid dat vanuit de gemeente
deel uitmaakt van het bestuur van een gemeenschappelijke regeling beter mogelijk
verantwoording af te leggen aan de raad en brengt de raad in positie om te controleren en
(gevraagde) nieuwe kaders te stellen. Zowel het college, de verbonden partij als de
gemeenteraad nemen hierin hun verantwoordelijkheid. Er worden jaarlijks radenbijeenkomsten
georganiseerd met informatie-uitwisseling als doel.

Toelichting
Risicoprofiel op basis van maatschappelijke en financiële impact

Regionale samenwerking vraagt om integrale afstemming aan de voorkant tussen gemeenteraden
over impact van een regeling, het risicoprofiel en het daarbij behorende toezichtregime. Al blijft het,
vanuit het perspectief van de lokale autonomie, wel een lokale afweging van de gemeenteraad zelf
welk toezichtregime wordt gehanteerd.
Door gemeenschappelijke regelingen in te delen op maatschappelijke en financiële impact kunnen we
risicogericht sturen. De informatievoorziening wordt gedifferentieerd naar gelang de impact van de
verbonden partij. Hoe hoger de impact, hoe zwaarder het ‘toezichtregime’ vanuit de gemeenteraad en
hoe meer informatie nodig is. Uit praktische overwegingen bevelen we aan om niet over alle
verbonden partijen in dezelfde mate geïnformeerd te willen worden. Door de maatschappelijke en
financiële impact en de daarmee samenhangende risico’s in beeld te brengen, kunnen de
gemeenteraden een prioritering aanbrengen. Overigens kunnen raden, om de werkdruk beheersbaar
te houden, werken met raadsrapporteurs/raadsambassadeurs/adoptanten voor (clusters van)
verbonden partijen. Deze raadsrapporteurs/raadsambassadeurs/adoptanten volgen de verbonden
partij intensief, overleggen met de verantwoordelijk portefeuillehouder, de betrokken ambtelijk
adviseur en (desgewenst) met de directie van de verbonden partij en koppelen terug naar de
gemeenteraad. We verwachten van algemene en dagelijkse besturen van de gemeenschappelijke
regelingen dat ze oog hebben voor de positie die de raadsrapporteurs/raadsambassadeurs/
adoptanten als vooruitgeschoven post van de gemeenteraad. De algemene en dagelijkse besturen
voorzien de raadsrapporteurs/raadsambassadeurs/ adoptanten desgevraagd van alle inlichtingen.

Actieve informatieplicht

Bij de wijziging van de Wgr is naast de al bestaande informatiestromen tussen de gemeenteraad en
het algemeen bestuur van de gemeenschappelijke regeling een nieuwe verplichting toegevoegd,
namelijk de actieve informatieplicht. Hiermee wordt bepaald dat het algemeen bestuur, het dagelijks
bestuur en de voorzitter van de gemeenschappelijke regeling aan de gemeenteraden alle inlichtingen
geeft die de gemeenteraden nodig hebben voor de uitoefening van hun taken.




                                                   7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>Zonder uitputtend te zijn, vallen onder de actieve informatieplicht de volgende documenten:
   a. vierjaren beleidsplannen (indien aanwezig);
   b. jaarlijkse begroting met uitvoeringsagenda;
   c. (eventuele) begrotingswijzigingen en wijzigingen in de uitvoeringsagenda zoals opgenomen in
       het beleidsdeel van de programmabegroting;
   d. een financieel jaarverslag;
   e. een inhoudelijk jaarverslag;
   f. periodiek verslag via de planning- & control-producten van de voortgang van programma’s en
       majeure projecten;
   g. inzicht in cyber- en informatieveiligheid en het versterken van het vertrouwen van burgers,
       bedrijven en organisaties in de gemeenschappelijke regeling als overheidspartij;
   h. besluiten die naar het oordeel van het bestuur ingrijpende gevolgen kunnen hebben voor de
       gemeenschappelijke regeling of de deelnemers aan deze gemeenschappelijke regeling.

Aanvullend moet per gemeenschappelijke regeling bekeken worden of nog andere dan bovenstaande
documenten onder de actieve informatieplicht vallen. Om informatie voor gemeenteraden behapbaar
te houden, kan overigens worden gewerkt met infographics over voornoemde documenten. Verder is
het noodzakelijk dat gemeenschappelijke regelingen openbaar (via overheid.nl) kennisgeven van hun
vergaderingen en vergaderstukken.

Radenbijeenkomsten

Uit de evaluatie komt naar voren dat er behoefte is aan meer informele informatie-uitwisseling. Nu zien
we dat gemeenschappelijke regelingen en raden los van elkaar bijeenkomsten organiseren. Om dit te
stroomlijnen en te voorkomen dat we veel informatieavonden per jaar hebben, is het goed deze
bijeenkomsten samen te organiseren. In de regio Hart van Brabant wordt gewerkt met
radenbijeenkomsten. Raadsleden adviseren over de invulling van deze bijeenkomsten.

Hoe we de informatie-uitwisseling in West-Brabant in willen vullen leest u hieronder. We maken hierbij
dankbaar gebruik van de positieve ervaringen die de regio Hart van Brabant heeft met het organiseren
van hun radenbijeenkomsten. De schaal van de radenbijeenkomsten stemmen we af op de schaal van
de te bespreken onderwerpen. Hierbij kan gekozen worden voor de schaal van een verbonden partij
of een district (Markiezaten en Baronie) of de schaal van de regio West-Brabant. In afstemming met
de regio Hart van Brabant is het ook mogelijk om radenbijeenkomsten op de schaal van de gehele
regio Midden- en West-Brabant te organiseren. Uiteraard blijft bij gebleken andere behoeften ook
maatwerk qua gebiedsindeling mogelijk.

We stellen voor in West-Brabant een structuur voor de governance van radenbijeenkomsten op te
zetten als convenantsamenwerking. Doel is om jaarlijks radenbijeenkomsten te organiseren waarbij
we qua onderwerpkeuze dezelfde breedte voor ogen staan als in de regio Hart van Brabant. Dit
betekent dat onderwerpen over één of meer gemeenschappelijke regelingen aan de orde kunnen
komen maar ook intergemeentelijke vormen van samenwerking die niet op grond van de Wgr of het
BW zijn vormgegeven zoals de RES of de samenwerking in een Stedelijke Regio. Om te zorgen dat
alle raden deel kunnen nemen aan deze radenbijeenkomsten, worden deze opgenomen in de
vergaderschema’s van de verschillende gemeenten. Bij de planning en de organisatie van deze
radenbijeenkomsten zullen de griffiers, net als nu, een rol spelen. In een op te stellen convenant
maken we afspraken over wie bestuurlijk en wie ambtelijk vanuit zowel de ambtelijke organisaties als
de griffies verantwoordelijk zijn voor het organiseren van de radenbijeenkomsten. Ook leggen we
hierin vast dat elke gemeenteraad de mogelijkheid heeft een raadslid aan te wijzen dat meedenkt over
het programma en de invulling van de radenbijeenkomsten. De keuze van de tijdens de
radenbijeenkomsten te behandelen onderwerpen ligt bij de raadsleden. Ook kunnen de raadleden een
advies formuleren over de wenselijkheid van het instellen van een gemeenschappelijke
adviescommissie. Door heldere afspraken over het plannen en organiseren van de
radenbijeenkomsten in een convenant vast te leggen, worden verantwoordelijkheden helder
vastgelegd zonder dat hiervoor een gemeenschappelijke regeling hoeft te worden opgezet.



                                                  8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>Gemeenschappelijke radenadviescommissies

Eén van de meest in het oog springende wijzigingen in de Wgr is de mogelijkheid om een
gemeenschappelijke adviescommissie van raadsleden (radenadviescommissie) in te stellen per
gemeenschappelijke regeling (artikel 24a Wgr). Daartoe kan alleen worden besloten wanneer alle
raden daarmee instemmen. Een gemeenschappelijke radenadviescommissie is een relatief zwaar
instrument. Om nu goed te kunnen beoordelen in welke situaties dit van meerwaarde kan zijn, is
inzicht in het risicoprofiel belangrijk. Wij lichten het afwegingskader hieronder nader toe.

Er zijn namelijk twee mogelijkheden om adviescommissies met raadsleden in te stellen op grond van
de Wgr. Een reguliere adviescommissie op grond van artikel 24 Wgr en een gemeenschappelijke
radenadviescommissie op grond van artikel 24a Wgr. Artikel 24 van de Wgr biedt de mogelijkheid om
een gewone adviescommissie in te stellen. Het initiatief tot het instellen van een adviescommissie ligt
bij het algemeen bestuur van een gemeenschappelijke regeling. Het algemeen bestuur kan ook een
adviescommissie met daarin raadsleden instellen. Deze adviescommissies zijn eenvoudig in te stellen
ook als niet alle raden hierachter staan, maar een meerderheid van raden van deelnemers of het
algemeen bestuur van de regeling zelf wel de behoefte aan een dergelijke commissie heeft. Voor het
lidmaatschap van een raadslid in een commissie op basis van artikel 24 van de Wgr kan echter geen
vergoeding worden verstrekt.

Het risicoprofiel van een gemeenschappelijke regeling is mede bepalend bij de keuze tot het al dan
niet instellen van een gemeenschappelijke radenadviescommissie op grond van artikel 24a Wgr. De
keuze tot het instellen van een gemeenschappelijke radenadviescommissie wordt uitsluitend gemaakt
bij beleidsrijke regelingen met een hoge maatschappelijke impact, waarbij de adviescommissie zich
met name richt op het versterken van de verbinding tussen de gemeenschappelijke regeling en de
deelnemers. De radenadviescommissie adviseert bij voorkeur aan de gemeenteraden van de aan de
gemeenschappelijke regeling deelnemende gemeenten. Zie voor een nadere toelichting bijlage 2.


Informatievoorziening
De wijzigingen in de Wgr moeten volksvertegenwoordigers meer mogelijkheden geven om hun
controlerende taak uit te voeren. Daarnaast heeft de gemeentelijke organisatie behoefte aan inzicht in
de uitvoering van de taken die bij een gemeenschappelijke regeling belegd zijn. Voor beide betrokken
partijen (gemeenteraad en gemeentelijke organisatie) is een goed georganiseerde
informatiehuishouding bij de gemeenschappelijke regeling van groot belang. Informatie is immers de
basis van zowel toezicht als inzicht. In de praktijk geldt dit uitgangspunt voor alle soorten verbonden
partijen.

In deze nota worden afspraken gemaakt over (actieve) informatieverstrekking, afstemming en
aansturing. Daarbij wordt een basisniveau gegeven voor actieve informatievoorziening aan de
gemeenteraden. Deze informatievoorziening is gebaseerd op het informatiebeheer bij de verbonden
partij en speelt, naast informatieverstrekking aan de raad, ook een belangrijke rol bij het uitvoeren van
de taak van de verbonden partij.

Het jaarlijks inzicht bieden in het taakvolwassenheidniveau voor de Algemene verordening
gegevensbescherming (AVG), de informatieveiligheid en de Wet open overheid (Woo) door
verbonden partijen in hun jaarstukken is hiervoor een belangrijk kader. Hierbij wordt aangesloten bij
de meest actuele versie van de Handreiking AVG borgingsproduct van de Informatie
Beveiligingsdienst van de VNG. De organisatie heeft aantoonbaar de eisen van de Baseline
Informatiebeveiliging Overheid (BIO) geïmplementeerd. De organisatie voldoet aantoonbaar aan de
eisen van de AVG en de Uitvoeringswet Algemene verordening gegevensbescherming (UAVG). Het
volwassenheidsniveau van informatiebeveiliging en privacy bedraagt tenminste ‘drie’ op de schaal van
vijf van het volwassenheidsmodel. De organisatie doet hier tenminste eens per jaar verslag over. Voor
de Woo geldt dat de verbonden partij aantoonbaar voldoet aan de verplichting tot actieve
openbaarmaking, die in de loop van de komende jaren stapsgewijs per Koninklijk Besluit wordt
ingevoerd. Colleges van B&W zijn en blijven verantwoordelijk voor de zorg van alle archiefbescheiden
die vanuit de Archiefwet aan hun zorg zijn toevertrouwd, dus ook wanneer deze zich bij een
verbonden partij bevinden. Daarop is interbestuurlijk toezicht (IBT) ingesteld. Verbonden partijen

                                                    9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>brengen tenminste éénmaal per jaar verslag over het IBT op het archiefbeheer uit. Hoewel we ons
goed beseffen dat deze weergave van instrumentarium en kaders in het kader van informatiebeheer,
privacy en veiligheid niet allesomvattend is, nemen we ze hier op omdat de maatschappelijke impact
ervan groot is. Voor good governance en om te kunnen voldoen aan de actieve informatieplicht is er
meer inzicht nodig in de gemaakte afspraken tussen de colleges van B&W en verbonden partij over
de inrichting van het informatie- en archiefbeheer en de rechten en plichten ten aanzien van het
beheer. Gemeenteraden kunnen aanvullend extra kaders stellen. Wij gaan er daarbij van uit dat deze
per verbonden partij, zowel met de verbonden partij als met de andere deelnemers worden
afgestemd.

Uiteraard moet ook de passieve openbaarmaking conform het bepaalde in de Woo worden
uitgevoerd. In de begroting wordt een openbaarheidsparagraaf opgenomen als bedoeld in artikel 3.5
van de Woo. In het jaarverslag wordt over de uitvoering van deze openbaarheidsparagraaf verslag
gedaan.

De informatie wordt eveneens gebruikt voor het afleggen van verantwoording op het gebied van
financiën, recht- en doelmatigheid en bijvoorbeeld voor het beantwoorden van Woo-verzoeken.

Afspraak 2.2. Gemeenten zorgen voor gezamenlijke integrale aansturing
en afstemming
Gemeenten bundelen de krachten en dragen samen zorg voor integrale aansturing. Zowel
ambtelijke als bestuurlijke voorbereiding gebeurt (deels) gezamenlijk met ruimte voor lokale
aanvullingen en indien van toepassing maatwerkafspraken.

Toelichting
Voor elke verbonden partij wijst de gemeente een verantwoordelijk collegelid en een verantwoordelijk
gemeentelijk ambtelijk adviseur (contactambtenaar) aan. De bestuurder en de contactambtenaar
dragen zorg voor regionale afstemming. Afstemming is gericht op:
1. Beoordelen van strategische documenten;
2. Advies formuleren voor gemeenten en het betreffende vakinhoudelijke portefeuillehoudersoverleg;
3. Het bewaken en maken van afspraken op het gebied van planning en control op vier
    deelterreinen, te weten:
        o productdefiniëring en prestaties;
        o de beleidscyclus (vooral begroting, voortgangsrapportages, jaarrekening en jaarverslag);
        o financieel technisch instrumentarium (bewaking index e.d.);
        o kwaliteitszorg (welke kwaliteitseisen zijn er en op welke wijze kunnen deze worden
            gewaarborgd);
4. Het doen van voorstellen voor conceptzienswijzen aan de gemeenteraad. Deze
    conceptzienswijzen worden voorafgaand aan de raadsbehandeling door de griffier gedeeld met de
    raden van alle deelnemers. Via de griffier informeren raden elkaar over aangenomen
    amendementen op of moties naar aanleiding van de voorgestelde zienswijzen. Ook kan
    overwogen worden dat binnen een gemeente enkele raadsleden een verbonden partij
    “adopteren”. (Zie hiervoor de uitwerking onder afspraak 2.1.).

Afspraak 2.3. Gezamenlijke kaderstelling met financiële en
beleidsmatige richtlijnen voor de begroting
De kaderstelling door de gemeenten aan de gemeenschappelijke regelingen vindt plaats door
het meegeven van richtlijnen voor de kaderbrieven die de gemeenschappelijke regelingen voor
1 februari aan de deelnemers sturen en waarin de gemeenschappelijke regelingen de algemene
financiële en beleidsmatige kaders aan de raden van de deelnemende gemeenten kenbaar
maken. Deze richtlijnen zijn beleidsmatig en financieel.

Beleidsmatig
Jaarlijks in november sturen deelnemers aan de gemeenschappelijke regeling de
beleidsmatige richtlijnen voor de kaderbrief die de gemeenschappelijke regelingen opstellen.



                                                10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>Financieel
In deze nota leggen we de financiële kaders voor de komende vier jaar vast. Dit biedt financiële
duidelijkheid voor gemeenten en gemeenschappelijke regelingen. Bovendien zorgen we er
hiermee voor dat de jaarlijkse richtlijnen in hoofdzaak over de inhoud gaan.

Toelichting
Hieronder leest u de financiële richtlijnen zoals die voor de komende vier jaar gelden:

1. We verwachten van het bestuur van de gemeenschappelijke regeling dat zij een structureel
   sluitende meerjarenbegroting, waarin vier jaar vooruit wordt gekeken, aanbiedt aan de
   deelnemers. De gemeenschappelijke regeling vermeldt duidelijk de uitgangspunten die gebruikt
   zijn voor de begroting voor het komende jaar. In de begroting voor het komende jaar neemt de
   gemeenschappelijke regeling ook een overzicht op met de bijdragen voor de komende vier jaar
   per deelnemer.
2. De begroting wordt opgesteld op basis van ongewijzigd beleid. Er worden dus geen nieuwe taken
   of uitbreiding van bestaande taken in de primitieve begroting opgenomen, behalve als dit eerder
   door het algemeen bestuur is besloten.
3. De begroting bevat een overzicht met het verloop van aanwezige reserves. In dit overzicht is te
   zien wanneer de reserve wordt ingezet en voor welk bedrag per jaar. Hierin wordt ook het doel
   van de reserve omschreven. Wanneer een reserve 2 jaar of langer niet wordt ingezet, dan legt de
   gemeenschappelijke regeling de instandhouding of vrijval van deze reserve in de besluitvorming
   bij de ontwerpbegroting voor. Het uitgangspunt is dat deze reserve op dat moment vrijvalt. Wordt
   er niet besloten tot vrijval dan geeft de gemeenschappelijke regeling in de ontwerpbegroting de
   planning en het doel van de uitgaven voor deze reserve opnieuw aan. Via de ontwerpbegroting
   worden de gemeenteraden in de gelegenheid gesteld hierop een zienswijze in te dienen.
4. De bijdrage van de deelnemende gemeenten in de begroting voor het komende jaar stijgt
   maximaal met de geldende CAO-indexering, overige CAO-afspraken en de prijsontwikkeling uit de
   meest recente circulaire. Voor het opstellen van zowel de kaderbrief als de begroting gebruikt de
   gemeenschappelijke regeling de dan meest recente circulaire voor zowel de loon- als de
   prijsindex. Hiervoor gebruiken we de meest recente ramingen zoals opgenomen in het Centraal
   Economisch Plan van het Centraal Plan Bureau. Voor de loonontwikkeling wordt hierbij ‘de index
   van de loonvoet sector overheid’ gevolgd en voor de prijsontwikkeling ‘de index van de netto
   materiele consumptie’. De verbonden partij geeft bij de kaderbrief en de begroting een specificatie
   weer van de verhouding lonen/prijzen in haar exploitatiebegroting. Voor het opvangen van
   afwijkingen tussen de indexeringen die in de begroting zijn opgenomen en de werkelijke CAO-
   indexering, overige CAO-afspraken en de werkelijke prijsontwikkeling houdt de verbonden partij
   een beperkte algemene reserve aan om de bedrijfsvoering in het lopende boekjaar te kunnen
   continueren zonder dat hiervoor een beroep moet worden gedaan op de deelnemers en een
   zienswijzenprocedure moet worden gevolgd. Uiteraard wijzigt de deelnemersbijdrage ook
   wanneer er wijzigingen zijn in de kwantiteit van de dienstverlening die de deelnemers afnemen.
5. Een besluit van het algemeen bestuur van een verbonden partij tot instelling van een algemene
   reserve is goed gemotiveerd, onderbouwd en voorzien van bijbehorende spelregels. Op dit besluit
   van het algemeen bestuur wordt een zienswijzemogelijkheid geboden aan de deelnemende
   gemeenten bij de concept-begroting(wijziging). De algemene reserve wordt aangevuld tot de
   maximale hoogte zoals vastgesteld door het algemeen bestuur. Voor het bepalen van de omvang
   van de (beperkte) algemene reserve kan het algemeen bestuur een advies vragen aan de
   accountant, maar de algemene reserve bedraagt niet meer dan 8% van de totale lasten in de
   begroting (uitgangspunt is en blijft dat de weerstandscapaciteit bij de deelnemers wordt
   aangehouden).
6. Een positief jaarrekeningresultaat wordt uitgekeerd aan de deelnemers. De gemeenschappelijke
   regeling kan hier alleen van afwijken door een duidelijk en gemotiveerd voorstel voor
   resultaatbestemming voor te leggen aan het algemeen bestuur. Over een dergelijk voorstel besluit
   het algemeen bestuur.
7. In de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing beschrijft de gemeenschappelijke
   regeling de risico’s met de meeste impact en de getroffen beheersingsmaatregelen. Ook geeft de
   gemeenschappelijke regeling inzicht in de benodigde weerstandscapaciteit.

Wanneer zich ontwikkelingen voordoen die invloed hebben op de gemeentefinanciën dan is
heroverweging van deze afspraken mogelijk. Hiervan kan bijvoorbeeld sprake zijn wanneer een sterke


                                                   11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>stijging van de inflatie optreedt zonder dat deze (volledig) wordt gecompenseerd of wanneer
gemeenten moeten bezuinigen en het de bedoeling is dat ook de gemeenschappelijke regelingen
daaraan hun bijdrage leveren.

Beleidsmatig
Voor de beleidsmatige richtlijnen hanteren we de vierjaartermijn voor gemeenschappelijke regelingen
die met een vierjarenbeleidsplan werken en die dus dit beleidsplan uitvoeren. Vervolgens stellen we,
indien daartoe aanleiding bestaat, nog enkele specifieke beleidsmatige richtlijnen op. Deze zijn
gekoppeld aan onverwachte ontwikkelingen die invloed hebben op het beleid (bijvoorbeeld Covid,
toestroom Oekraïners). Voor gemeenschappelijke regelingen die niet werken met een
vierjarenbeleidsplan maken de deelnemende gemeenten jaarlijks afspraken over de te leveren
producten en diensten.

Nieuw beleid

Voorstellen voor nieuw beleid, die niet door de deelnemers zijn opgenomen in de richtlijnen, worden
gedaan in de kadernota en worden expliciet vermeld als nieuw beleid. Hierover moet besluitvorming
plaatsvinden in het algemeen bestuur en bij de deelnemers (d.m.v. het geven van een zienswijze op
de ontwerpbegroting van de gemeenschappelijke regeling door de gemeenteraden).

Richtlijnen van de gemeenten als basis voor de kaderbrief van de gemeenschappelijke regelingen

1. De richtlijnen beperken zich tot de hoofdpunten en hebben betrekking op:
       o Te bereiken effecten/effectindicatoren;
       o (Nieuwe) beleidsontwikkelingen, speerpunten en/of beleidsdoelen;
       o Inzet van capaciteit;
       o Opdracht tot algemene ombuiging en bezuinigingen (korting) van een bepaalde omvang;
2. De richtlijnen wijken per gemeenschappelijke regeling af. Iedere gemeenschappelijke regeling
   wordt afzonderlijk over de richtlijnen geïnformeerd.

    Wat                                              Wanneer                  Wie
    Vaststellen richtlijnen (begroting +1)           Voor 15 november         gemeenteraad
                                                                              Gemeenschappelijke
    Toezenden kaders                                 Uiterlijk 1 februari
                                                                              regeling

Afspraak 2.4.
Termijnen voor behandeling van conceptbegroting en jaarrekening (1
april en 1 juli)
De ontwerpbegroting wordt bij voorkeur voor 1 april1 door de gemeenschappelijke regeling
naar de deelnemers gestuurd. De zienswijzen van de deelnemers dienen uiterlijk 1 juli door de
gemeenschappelijke regeling te zijn ontvangen.

Toelichting
De gemeenteraad moet inzicht hebben in het beleid van respectievelijk de uitvoering door
gemeenschappelijke regelingen en de daarvoor benodigde middelen. Dit om daarop haar
kaderstellende en controlerende taak te kunnen uitoefenen. In de begroting wordt aangegeven wat de
gemeenschappelijke regeling wil bereiken, welke activiteiten de gemeenschappelijke regeling
daarvoor gaat uitvoeren en wat de bijdrage per gemeente is. Dit is voor de raad een belangrijk
document om te sturen.

1
 Deze datum wijkt af van de bepaling in de Wgr (toezenden voor 1 mei en 12 weken voor aanbieding aan het
AB). In deze nota is gekozen om hiervoor concrete data te noemen. De ervaring heeft geleerd dat wanneer de
begrotingen uiterlijk 15 april worden toegezonden, de gemeenteraden uiterlijk 1 juli hun zienswijze kunnen geven

                                                       12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>De jaarrekening inclusief het jaarverslag is een belangrijk document om te controleren of de
activiteiten binnen de gestelde beleidsmatige en financiële kaders zijn uitgevoerd. De verantwoording
in de jaarrekening en het jaarverslag dienen uiteraard aan te sluiten op de informatie die was
opgenomen in de begroting voor het betreffende jaar. De aangeleverde jaarrekening inclusief
jaarverslag wordt door de gemeenteraden gelijktijdig geagendeerd met de behandeling van de
ontwerpbegroting. Hiermee wordt meer invulling gegeven aan de controlerende rol van de
gemeenteraad. Het is aan het college om te zorgen voor een voorstel aan de raad waarin het college
in gaat op de jaarrekening/het jaarverslag inclusief resultaatbestemming en de ontwerpbegroting
inclusief een mogelijk voor te stellen zienswijze.

Nieuw in de Wgr is dat het dagelijks bestuur, voorafgaand aan de behandeling van zienswijzen
en de definitieve vaststelling van begroting in het algemeen bestuur, haar reactie op de
ingediende zienswijzen voor kennisname toestuurt aan de gemeenteraad. Desgewenst kan de
raad dan nog richting haar lid van het algemeen bestuur reageren voorafgaand aan de
definitieve besluitvorming op de begroting en de zienswijzen.


  Wat                                                     Wanneer              Wie
                                                                               Gemeenschappelijke
  Toezenden voorlopige jaarrekening                       Uiterlijk 15 april
                                                                               regeling
                                                                               Gemeenschappelijke
  Toezenden ontwerpbegroting                              Voor 1 april
                                                                               regeling
  Voorbereiden raadsvoorstel                              Vanaf 1 april        College van B&W
  Behandeling in de gemeenteraad/vaststellen
                                                          Uiterlijk 1 juli     Gemeenteraad
  zienswijze
                                                          Voor vaststelling Gemeenschappelijke
  Reactie op zienswijzen toezenden aan raad
                                                          begroting         regeling
                                                                            Gemeenschappelijke
  Vaststelling begroting door het (algemeen) bestuur      Na 1 juli
                                                                            regeling

Afspraak 2.5. Evaluatie wordt 4-jaarlijks overwogen
Zowel publiekrechtelijke als privaatrechtelijke verbonden partijen nemen tenminste éénmaal
per vier jaar een besluit op de vraag of een evaluatie gewenst is. Ter voorbereiding op dit
besluit pijlen zij de wensen van de betrokken gemeenteraden. Het kan daarbij gaan om een
beperkte evaluatie van de regeling zelf, maar ook over een meer omvattende evaluatie van het
bereiken van beleidseffecten, het functioneren van de samenwerking en het
samenwerkingsverband. Zijn doelstellingen wel bereikt en waar zitten nog verbeterpunten ? De
Nota Verbonden Partijen evalueren we in elk geval weer na vier jaar.

Toelichting
Veel gemeenschappelijke regelingen hebben een bepaling omtrent een periodieke evaluatie.
Uiteraard volgt het algemeen bestuur de bepalingen in de regeling. Wanneer de regeling zelf geen
termijnen of te evalueren onderwerpen noemt, moet er een afspraak gemaakt worden. Die afspraak
kan overigens ook zijn dat er niet geëvalueerd wordt. Maar dat moet dan wel expliciet opgeschreven
worden. Om zowel bestuurlijke als ambtelijke capaciteit zo optimaal mogelijk in te zetten is wel een
nadere afstemming over de planning van de uit te voeren evaluaties nodig.




                                                 13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>3. Privaatrechtelijke verbonden partijen op basis van het Burgerlijk
   Wetboek

Inleiding
Gemeenten nemen deel aan publiekrechtelijke en privaatrechtelijke verbonden partijen. Deze partijen
hebben ieder hun eigen wet- en regelgeving. De wetgeving voor de privaatrechtelijke verbonden
partijen ligt vast in het Burgerlijk Wetboek. Net als bij de publiekrechtelijke samenwerking op grond
van de Wgr, willen we ook bij de privaatrechtelijke samenwerking de gemeenteraden meer invloed
geven. Om dit te regelen zijn heldere afspraken tussen het college van B&W en de gemeenteraad
over deze privaatrechtelijke verbonden partijen noodzakelijk. Deze afspraken leest u in dit hoofdstuk.
In de nota verbonden partijen die de gemeenteraden in 2016 vaststelden, waren geen afspraken
opgenomen over privaatrechtelijke verbonden partijen. Daarom stellen we voor bestaande
privaatrechtelijke samenwerkingsverbanden voor een overgangstermijn te hanteren. De lengte van de
overgangstermijn vraagt om maatwerk per privaatrechtelijke verbonden partij.

Net als bij publiekrechtelijke verbonden partijen leggen we ook bij de privaatrechtelijke verbonden
partijen de nadruk op het meer gaan sturen door de gemeenteraden op te bereiken maatschappelijke
effecten en niet enkel op de daarmee gemoeide middelen. Om te kunnen sturen op maatschappelijke
effecten is een adequate informatiepositie van de gemeenteraden noodzakelijk. In de in dit hoofdstuk
opgenomen afspraken 3.2 tot en met 3.5, 3.7 en 3.8 leest u de afspraken die borgen dat de colleges
van B&W zorgen voor een adequate informatiepositie van de gemeenteraden. In de afspraken 3.1 en
3.6 leest u de mogelijkheden van de gemeenteraden om wensen en bedenkingen kenbaar te maken
bij de deelname aan en bij de (wijziging van) de strategie van een privaatrechtelijke verbonden partij
met impact op de bijdragen van gemeenten.

Privaatrechtelijke verbonden partijen
De privaatrechtelijke verbonden partijen bestaan voornamelijk uit vennootschappen (de zogeheten
“deelnemingen”), stichtingen en commanditaire vennootschappen. In veel gevallen zijn de
uitgangspunten die voor deelnemingen (hoofdzakelijk kapitaalvennootschappen) gelden ook van
toepassing op de stichtingen en commanditaire vennootschappen. In dit hoofdstuk gaan we specifiek
in op privaatrechtelijke verbonden partijen (verder: verbonden partijen) waarin meerdere gemeenten
een rol als aandeelhouder hebben. Deelnemingen met een belang van < 5% van het aandelenkapitaal
vallen niet onder de werking van deze nota, behoudens de kengetallen voor de paragraaf verbonden
partijen in de gemeentelijke programmabegroting en jaarrekening. Uiteraard staat het individuele
gemeentebesturen vrij om de afspraken in dit hoofdstuk ook van toepassing te verklaren op
deelnemingen met een belang van minder dan 5%. Dit op basis van een inschatting van de
maatschappelijke en financiële impact.

De verbonden partijen voeren een aantal publieke taken uit, zoals het inzamelen van huishoudelijk
afval, het verzorgen van parkeren, beheer van monumenten en ontwikkeling van bedrijventerreinen.
Deze verbonden partijen dragen bij aan het realiseren van maatschappelijke meerwaarde en daarom
is een goede invulling en democratische legitimering hiervan essentieel. Hierbij hebben de gemeenten
de volgende doelstellingen:
    • Het realiseren van maatschappelijke meerwaarde en het hierbij borgen van het publiek
         belang;
    • Het voeren van een goed ondernemingsbestuur (‘good governance’);
    • Het behoud van het geïnvesteerd maatschappelijk vermogen.

Hieronder geven we de afspraken die we (gaan) hanteren voor de privaatrechtelijke verbonden
partijen weer.




                                                  14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>Afspraak 3.1. Borgen van zeggenschap via statuten en beïnvloeding
hiervan door wensen en bedenkingen
•   Voordat de colleges van B&W beslissen over het deelnemen aan een privaatrechtelijke
    verbonden partij worden de gemeenteraden de gelegenheid geboden wensen en
    bedenkingen aan de colleges van B&W kenbaar te maken volgens het bepaalde in artikel
    160 lid 2 Gemeentewet;
•   De colleges van B&W borgen via de statuten de zeggenschap om hun publieke belangen te
    realiseren. Voordat de statuten worden vastgesteld, worden de gemeenteraden de
    gelegenheid geboden wensen en bedenkingen aan de colleges van B&W kenbaar te maken.

Toelichting
Governance
Bij governance staan de volgende (cyclische) activiteiten centraal: sturen en beheersen,
verantwoorden en toezicht houden. In het geval van vennootschappen bepalen de bevoegdheden van
de aandeelhouder de mate waarop er gestuurd en toezicht gehouden kan worden. De bevoegdheden
van de aandeelhouder en de andere organen van een vennootschap worden in het Burgerlijk
Wetboek (BW) beschreven.

Een stichting kent formeel één bestuursorgaan, het bestuur. Het is evenwel mogelijk om een raad van
toezicht (RvT) of een raad van commissarissen (RvC) te vormen. Ook is het mogelijk om een
zogeheten one-tier board te vormen (bestuur en toezicht in één bestuursorgaan i.p.v. twee organen:
bestuur en RvT/RvC).

Corporate Governance code
In de praktijk hanteren (beursgenoteerde) vennootschappen ook de Nederlandse Corporate
Governance Code als model voor het inrichten van de governance. De code biedt een standaard
model voor goed ondernemingsbestuur. Beurgenoteerde vennootschappen worden geacht om
deze standaard te hanteren. De gemeenten verwachten van hun deelnemingen dat zij de ‘best
practices’ uit de code toepassen of uitleggen waarom zij aan bepaalde punten niet voldoen. De code
geldt als minimum. Het kan voorkomen dat de gemeenten verder gaan door aanvullende eisen te
stellen om het publiek belang te borgen.

Statuten
Naast wettelijke bepalingen, wordt in de statuten het juridisch kader van de verbonden partijen
beschreven. De zeggenschap van de gemeenten wordt bij stichtingen en commanditaire
vennootschap net als bij vennootschappen in de statuten bepaald. Hieruit blijkt welk orgaan welke
bevoegdheden heeft. In de statuten wordt de zeggenschapsverdeling tussen de organen nader
uitgewerkt, voor zover die door de wet niet dwingend wordt voorgeschreven. In de statuten staat
beschreven welke zeggenschap de gemeenten hebben ten aanzien benoemingen en beloningen,
strategie en investeringen en goedkeuren van de jaarrekening.

De gemeenten zorgen ervoor dat zij zeggenschap hebben en kunnen sturen met het doel het publiek
belang te realiseren. Daarbij is het belangrijk aan te tekenen dat sturing vanuit zeggenschap, sturing
op hoofdlijnen en op afstand betekent. Door middel van inrichting van de sturing borgen de
gemeenten hun belangen, zonder op de stoel van de directie te gaan zitten en mee te sturen op de
operationele bedrijfsvoering. De gemeenten zijn niet altijd in staat om eenzijdig de statuten te wijzigen.
De reden hiervoor is dat zij niet de meerderheid van de aandelen en/of stemrecht bezitten en hierdoor
doorslaggevende zeggenschap ontbreekt. In deze gevallen zullen anderen (aandeelhouders) met een
voorgestelde statutenwijziging moeten instemmen, zodat het vereist aantal stemmen (quorum) wordt
gerealiseerd.

Mate van zeggenschap
De mate waarin de gemeenten hun publiek belang via hun (aandeelhouders)bevoegdheden kunnen
borgen, kan verschillen. Dit heeft te maken met het (aandelen)belang en de zeggenschap die hieraan
verbonden is. In een aantal gevallen bezitten de gemeenten alle aandelen van een deelneming, in een
aantal hebben de gemeenten de meerderheid van de aandelen (>50%) en in een aantal gevallen een
minderheidsbelang.




                                                   15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>Afspraak 3.2. Actief beheer, informatie uitwisselen en rapporteren op
maatschappelijke effecten
•   Naast formele punten van verslaglegging verwachten de gemeenten van het bestuur (en
    directies) en de Raad van Commissarissen (en Raad van Toezicht) een actief beheer en
    actieve signalering;
•   In het kader van de informatieplicht (artikel 169 lid 2 Gemeentewet) rapporteren de colleges
    van B&W aan de gemeenteraden over de bijdrage die de verbonden partij levert aan de
    door de gemeenteraden geformuleerde maatschappelijke effecten. Ook rapporteren de
    colleges van B&W aan de gemeenteraden over (de invulling van) het actieve beheer en de
    actieve signalering;
•   De colleges van B&W maken, via de aandeelhoudersvergadering en/of een
    dienstverleningsovereenkomst, per verbonden partij afspraken over de mate van contact
    en de mate van informatie-uitwisseling.

Toelichting
Actieve beheersing
De gemeenten wensen tijdig op de hoogte te worden gesteld over de maatschappelijke impact en de
risico’s die bij de verbonden partij aan de orde zijn. De aspecten waarop de gemeenten sturen – de
bijdrage van een verbonden partij aan een te realiseren maatschappelijk effect en de daarvoor
benodigde middelen – zijn voor vennootschappen, stichtingen en commanditaire vennootschap in
principe hetzelfde. Alleen de financiële beoordeling richting stichtingen vraagt enige nuance vanwege
het ontbreken van een winststreven. De gemeenten verwachten dat zij door de verbonden partij, hetzij
het bestuur en Raad van Commissarissen(RvC)/ Raad van Toezicht(RvT) van de verbonden partij
wordt geïnformeerd over de mate waarin afgesproken maatschappelijke effecten behaald zijn, over
belangrijke gebeurtenissen en over de stand van zaken. De colleges van B&W maken, via de
aandeelhoudersvergadering en/of een dienstverleningsovereenkomst, per verbonden partij afspraken
over de mate van contact en de mate van informatie-uitwisseling. Bijvoorbeeld door met de verbonden
partij af te spreken dat periodiek een rapportage wordt opgeleverd met daarin informatie over de
bereikte maatschappelijke effecten en de belangrijkste kerncijfers waaruit dit blijkt en dat deze
rapportage wordt besproken. De colleges van B&W delen deze rapportages in het kader van de
actieve informatieplicht met de gemeenteraden.

Afspraak 3.3. Evenwichtig samengestelde raden van bestuur, directies
en raden van toezicht/commissarissen (benoemen, verlengen, schorsen
en ontslaan)
De gemeenten streven naar evenwichtig samengestelde Raden van Bestuur (en directies) en
Raden van Commissarissen (en Raden van toezicht). De colleges van B&W beoordelen de
kandidaten op basis van hun kennis, vaardigheden, karaktereigenschappen, maatschappelijke
betrokkenheid en politiek-bestuurlijke ervaring. De colleges van B&W informeren de
gemeenteraden hierover.

Toelichting
Benoemen
Goede bestuurders en commissarissen in een evenwichtige Raad van Bestuur (RvB) en Raad van
Commissarissen (RvC) zijn cruciaal voor het functioneren van de verbonden partij. De verbonden
partijen zijn bovendien actief in een maatschappelijke complexe omgeving waarbij extra eisen aan de
competenties van de bestuurders en commissarissen worden gesteld. De gemeenten vinden het om
die reden belangrijk om vroegtijdig betrokken te worden bij de benoeming van de RvB en RvC en
hierin een actieve rol te spelen, maar de primaire verantwoordelijkheid voor het benoemingsproces bij
het bevoegd orgaan van de verbonden partij te laten.

Herbenoemen
In aanloop naar een herbenoeming van een bestuurder of commissaris wensen de colleges van B&W
betrokken te zijn. De colleges van B&W willen inzicht hebben in het functioneren van een te
herbenoemen commissaris of bestuurder en willen daarop een passende toets kunnen uitvoeren.
Daarbij zullen de colleges van B&W toetsen of de beschikbare profielschets nog actueel is, of de te
herbenoemen bestuurder of commissaris nog past in dit profiel en of de te herbenoemen commissaris
of bestuurder goed functioneert. Voor commissarissen hanteren de colleges van B&W het


                                                 16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>uitgangspunt uit de Corporate Governance Code van een benoemingstermijn van twee keer vier jaar.
Herbenoeming kan nadien plaatsvinden met maximaal twee keer een termijn van twee jaar als de RvC
dit motiveert in het verslag van de RvC.

Afspraak 3.4. Geen bestuurders of ambtenaren van gemeenten in Raden
van Commissarissen of Raden van Bestuur/directies
De colleges van B&W:
1. Volgen de Corporate Governance Code als het gaat om het aantal nevenfuncties voor
   commissarissen (en leden Raad van Toezicht);
2. Benoemen geen bestuurders of ambtenaren van hun gemeenten in Raden van
   Commissarissen of Raden van Bestuur/directies. Alleen onderbouwd kan hiervan worden
   afgeweken.

Toelichting
De reden dat de colleges van B&W het niet wenselijk vinden om bestuurders of ambtenaren in
directies of commissariaten te benoemen is dat een directeur of commissaris primair het belang van
de verbonden partij dient te behartigen. Dat belang is niet noodzakelijkerwijs gelijk aan het belang van
de gemeenten. Indien een ambtenaar of bestuurder daarnaast actief is in de RvC of het bestuur/de
directie van een verbonden partij kan een situatie ontstaan waarbij de bestuurder of de ambtenaar
meerdere belangen dient. Een dergelijke situatie met een “dubbele pet” willen de gemeenten
voorkomen. Er is één uitzondering op dit uitgangspunt. Het is wel mogelijk om ambtenaren tijdelijk te
benoemen in de directie van een verbonden partij met het oogmerk de oprichting en aanloopfase van
een deelneming te begeleiden of om de afwikkeling en liquidatie van een verbonden partij te
begeleiden of een reorganisatie/financiële herstructurering te begeleiden.

Afspraak 3.5. Beloningsbeleid zoveel mogelijk conform WNT
De gemeenten hanteren de Wet Normering Topinkomens (WNT) waar deze van toepassing is,
of indien deze niet formeel van toepassing is, streven de gemeenten ernaar dat de WNT door
de betrokken verbonden partij wordt gehanteerd. Via het jaarverslag van de gemeenten wordt
in de paragraaf verbonden partijen inzicht gegeven welke verbonden partijen aan de WNT
voldoen, en welke hiervan afwijken.

Toelichting
De gemeenten willen graag zeggenschap over het beloningsbeleid van bestuurders en
commissarissen. Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen de beloning van bestuurders en
commissarissen. Dit onderscheid lichten we in bijlage 1 toe.

Afspraak 3.6. Invloed op strategiebepaling door college en gemeenteraad
De colleges van B&W wensen betrokken te zijn bij de totstandkoming en wijziging van de
strategie die een verbonden partij volgt om de afgesproken maatschappelijke effecten te
realiseren. Eens in de 4 jaar evalueren de verbonden partijen hun strategie en doen ze waar
nodig voorstellen voor wijziging van de strategie. Wanneer de wijziging van de strategie impact
heeft op de bijdragen van de gemeenten en daarmee het budgetrecht van de gemeenteraden,
wordt de gemeenteraden op basis van artikel 169 lid 4 van de Gemeentewet de mogelijkheid
geboden hun wensen en bedenkingen over de strategie kenbaar te maken aan de colleges van
B&W. Wanneer de wijziging van de strategie geen impact heeft het budgetrecht van de
gemeenteraad informeert het college de gemeenteraad over de gewijzigde strategie.

Toelichting
Strategie van een deelneming
De strategie is de weergave van de lange termijn koers die gevolgd wordt om de maatschappelijke
effecten te realiseren. Het is van belang dat de strategie van de privaatrechtelijke verbonden partij in
lijn is met het publieke belang dat de deelnemende gemeenten nastreven. De privaatrechtelijke
verbonden partijen dienen te beschikken over een heldere strategie, die is vastgelegd in een meerjarig
strategisch- of bedrijfsplan. De strategie wordt geconcretiseerd naar een begroting en/of jaarplan met
daarin de te bereiken maatschappelijke effecten, de doelen en begroting met investerings- en
financieringsstaat.



                                                   17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>Afspraak 3.7. Vermogenspositie en dividendbeleid bij deelnemingen
periodiek herijken
Het dividendbeleid wordt periodiek herijkt. Dit gebeurt aan de hand van branchegegevens op
basis waarvan kan worden vastgesteld of het dividendbeleid nog in de pas loopt met wat
gebruikelijk is bij vergelijkbare bedrijven en hoe het bedrijf presteert ten opzichte van de markt
als geheel. Daarbij staan de maatschappelijke prestaties en het bijdragen van de onderneming
aan het publieke belang van de gemeenten centraal.

Toelichting
De jaarlijkse winst kan als dividend worden uitgekeerd. De colleges van B&W kunnen voor elke
deelneming bepalen in welke mate zij dividend (kunnen) uitkeren. Dit dividendbeleid vermeldt de
grondslag voor uit te keren dividend en het uitkeringspercentage, de zogeheten pay-out-ratio. Het
dividendbeleid moet evenwichtig zijn en dient vanuit verschillende facetten te worden beschouwd.
Enerzijds is van belang dat de aandeelhouders een goed rendement op hun geïnvesteerd vermogen
ontvangen en anderzijds dient de vermogenspositie van de onderneming van voldoende omvang te
blijven, zodat de onderneming risico’s kan opvangen en haar investeringen kan blijven doen.

Deelnemingen van een deelneming
De colleges van B&W hanteren als basis dat goedkeuring van de Algemene Vergadering van
Aandeelhouders (AVA) benodigd is voor het aangaan van een dochteronderneming door een
deelneming van de gemeenten óf het afstoten c.q. het verkopen ervan. De beoordeling van een
voornemen van een deelneming om te participeren in een dochteronderneming, of deze af te stoten of
te verkopen, wordt op vergelijkbare wijze als een grote
investering, met inachtneming van bijbehorende drempelafspraken beoordeeld. De colleges van B&W
informeren de gemeenteraden over een voornemen van een deelneming om te participeren in een
dochteronderneming, of deze af te stoten of te verkopen.

Afspraak 3.8. Tijdig deponeren van jaarstukken, beoordeling en
transparant publiceren daarvan
Van de deelnemingen wordt verwacht dat de zij hun jaarstukken tijdig deponeren bij de Kamer
van Koophandel (KvK) en (transparant) publiceren op hun website. De colleges van B&W
informeren de gemeenteraden actief over deze jaarstukken en geven daarbij de beoordeling op
de afspraken in dit hoofdstuk aan.

Toelichting
Vanuit de governance is monitoring en toetsing van de verbonden partijen een (cyclische) activiteit.
Hierbij spelen de afspraken voor verbonden partijen in dit hoofdstuk en het Burgerlijk Wetboek (BW)
een belangrijke rol. In het geval van deelnemingen zijn de bevoegdheden van de aandeelhouder in de
algemene vergadering van aandeelhouders bepalend voor de mate waarop er gemonitord en getoetst
kan worden.




                                                 18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>Bijlage 1 Nadere toelichting

Nadere toelichting op de kernbegrippen van deze nota

Kernbegrippen waarlangs deze nota tot stand is gekomen zijn:
• Een duurzame financiële en bestuurlijke relatie
• Maatschappelijk rendement
• Good governance

Een duurzame financiële en bestuurlijke relatie

Het aangaan van een duurzame financiële én bestuurlijke relatie kan voor gemeenten een middel zijn
om taken op afstand te zetten en (meer) maatschappelijk rendement te realiseren. Complexe
maatschappelijke opgaven doen een dringend beroep op de gemeentebesturen om zich anders te
organiseren en aan te passen. Denk aan vormen van interbestuurlijke samenwerking en de triple
helix2 samenwerking. De sleutel tot goede samenwerking met verbonden partijen is het vinden van de
balans in bevoegdheden, verantwoordelijkheden, verantwoordingsplichten en partnerschap. Zo creëer
je samen maatschappelijke meerwaarde voor de gemeenten in West-Brabant.

Maatschappelijk rendement

Gemeenten werken, als netwerkende overheid, samen met verbonden partijen aan de opgaven in hun
gemeenten. Het is van belang te weten in hoeverre die maatschappelijke/publieke taakuitvoering
effect heeft. We kijken daarbij naar de input die nodig is voor een activiteit en de maatschappelijke
effecten die deze activiteit tot gevolg heeft. Over het algemeen is maatschappelijk rendement
moeilijker uit te drukken in geld, het is meestal wel meetbaar in indicatoren zoals die zijn opgenomen
in de beleidsprogramma’s van de gemeentebegrotingen en natuurlijk in de planning & control
producten en visies van die verbonden partijen zelf. Let wel: Het bepalen van het maatschappelijk
rendement is niet alleen aan de gemeenten. Als je rendement wil beoordelen moet je duidelijk weten
wat de opgave is. En dat bepaal je het beste samen. Dus partner en gemeenten.

Good governance

De gemeenten streven met hun partners naar een vanzelfsprekende samenhang tussen de wijze van
sturing, beheersing, toezicht en samenwerking gericht op maatschappelijk rendement. De sturing op
en samenwerking met verbonden partijen is op hoofdlijnen gebaseerd op de gestelde kaders in de
gemeentebegrotingen, wetgeving en de uitgangspunten en afspraken uit deze nota.
De gemeenten gaan er verder van uit dat de verbonden partij ook de in de eigen branche geldende
wetgeving naleeft, gedragscodes respecteert en er actief uitvoering aan geeft en zich heeft verzekerd
tegen onrechtmatig handelen. Voor de gemeenten staat daarbij een goede dienstverlening aan hun
inwoners centraal. De gemeenten gaan er dan ook vanuit dat de verbonden partij een klachtregeling
op grond van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) heeft voor zover een verbonden partij gebonden
is aan de Awb en zich houdt aan de behoorlijkheidsnormen van de Nationale Ombudsman.


Nadere toelichting op de afspraken voor gemeenschappelijke regelingen
op basis van de Wgr
Afspraak 1.1. Elke vorm van samenwerking begint bij duidelijke afspraken over bevoegdheden,
verantwoordelijkheden, kaders en verantwoording

Voor samenwerkingsvormen die geen verbonden partijen zijn is het lastiger om vooraf heldere
afspraken te maken over de verdeling van taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden aangezien
een wettelijk kader hiervoor ontbreekt. Om gemeenteraden ook bij deze samenwerkingsvormen in


2   Samenwerking bedrijfsleven, onderwijs en overheid

                                                        19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>positie te brengen en te houden om hun volksvertegenwoordigende, kaderstellende en controlerende
bevoegdheden uit te oefenen, is het noodzakelijk om ook over deze vormen van samenwerking
kaderstellende afspraken vast te leggen.

Deze afspraak gaat over de samenwerking tussen gemeenten onderling en tussen gemeenten en
andere partijen zonder formele structuur. Met bestuurders, griffiers en gemeentesecretarissen uit
West-Brabant is overleg gepleegd om te peilen in hoeverre we tot een meer eenvormige governance
richting gemeenschappelijke opgaven kunnen komen. In de afgelopen jaren is duidelijk geworden dat
bijvoorbeeld het organiseren van regiobrede bijeenkomsten door één of meer gemeenschappelijke
regelingen op steeds minder bezoek van raadsleden of hun ondersteuners kan rekenen. Dat werd nog
gecompliceerder omdat tijdens en na corona ook digitale bijeenkomsten werden georganiseerd. Die
hadden als voordeel dat reisafstanden en -tijden worden geëlimineerd, maar als nadeel dat het
onderlinge contact tussen raadsleden wegviel. Daarnaast is in de governance op gemeentelijk niveau
een veelvoud van vormen te zien in de wijze waarop de gemeenten en raden zelf naar
samenwerkingssopgaven of naar gemeenschappelijke regelingen kijken. Er zijn raden die alleen in
gesprek zijn met hun college(leden) tot raden waar er gestructureerde contacten en uitwisselingen zijn
tussen de portefeuillehouder, een deel van de raadsleden/burgerleden en beleidsmedewerkers of
waar een regiocommissie actief is.

Wat bestuurders opvalt is dat het gesprek, ook in veel raden vaak neigt naar een gesprek over
financiën en vaak los staat van de relatie tussen de eigen beleidsambities van een gemeente en de rol
van een samenwerkingspartner hierin. Laat staan dat er ook gekeken wordt naar dwarsverbanden
tussen de regelingen. Verder is er geen gremium voor gesprekken over bijvoorbeeld Regionale
Investeringsagenda (RIA), Regionale Energiestrategie (RES), Provinciaal Meerjarenprogramma
Infrastructuur Energie en Klimaat (PMIEK), regionale Woondeals enz. Steeds vaker ontstaan
opdrachtstructuren buiten de raden om waarin invulling wordt gegeven aan rijks-, provinciale of regio
opgaven. We constateren dat er behoefte is aan een vorm of structuur die een breed gesprek hierover
faciliteert.

In West-Brabant beschikken we nog niet over zo’n structuur. Hieronder beschrijven we hoe we
faciliteren dat een breed gesprek tussen de deelnemende gemeenten mogelijk wordt. We doen dit
door te voorzien in een commissie met daarin een raadslid (inclusief plaatsvervanger) per
deelnemende gemeente. Overigens staat het gemeenteraden vrij om ervoor te kiezen geen raadslid
aan te wijzen. Deze commissie stelt gezamenlijk een (jaar)agenda op van te bespreken onderwerpen
die regionaal spelen. De commissie wordt ondersteund door enkele griffiers en adviseert over
procesmatige aspecten en houdt een regionale kernagenda bij, met daarop een overzicht van de
samenwerkingsvormen zonder formele structuur inclusief de te bereiken maatschappelijke effecten en
de mijlpalen die relevant zijn voor de gemeenteraden. Verder heeft de commissie een signaalfunctie in
de verbinding tussen regionale ontwikkelingen en de gemeentelijke ambities/instrumenten.

Afspraak 2.1. Risicoprofiel als kader voor actieve informatieplicht, informatievoorziening en
vorm van raadssamenwerking

De informatiestromen op grond van de nu geldende Wgr zien er schematisch als volgt uit:




                                                 20
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>Hieronder lichten we de informatiestromen die in bovenstaande afbeelding worden weergegeven toe:
1. Het collegelid dat lid is van het algemeen bestuur heeft een actieve en passieve informatieplicht
    naar de gemeenteraad. In het kader van de actieve informatieplicht geeft het collegelid uit zichzelf
    informatie aan de raad over hetgeen speelt in het bestuur van de gemeenschappelijke regeling.
    We spreken van passieve informatieplicht wanneer het collegelid naar aanleiding van vragen van
    (een lid van) de raad informatie aan de raad geeft over hetgeen speelt in het bestuur van de
    gemeenschappelijke regeling.
2. Leden van de gemeenteraad kunnen het (algemeen) bestuur van een gemeenschappelijke
    regeling om inlichtingen vragen (artikel 17 Wgr) waarop het bestuur verplicht is te antwoorden.
    Deze verplichting richt zich niet alleen op informatie over te nemen besluiten, maar betreft alles
    dat de raad behoort te weten om zijn taak goed te kunnen vervullen.
3. Aan artikel 17 is een nieuw lid (lid 2) toegevoegd dat regelt dat het bestuur van de
    gemeenschappelijke regeling, dat bestaat uit drie bestuursorganen te weten algemeen bestuur,
    dagelijks bestuur en voorzitter, de gemeenteraden alle inlichtingen geeft die zij nodig hebben voor
    de uitoefening van hun taken. Een actieve informatieplicht dus vanuit het bestuur naar de raden
    van de deelnemende gemeenten.

Gemeenschappelijke regelingen leveren een belangrijke bijdrage aan het realiseren van
maatschappelijke effecten en doelen die zijn opgenomen in de gemeentelijke begrotingen. Om te
bepalen in welke mate deze effecten en doelen behaald worden en om waar nodig bij te sturen, is de
actieve informatieplicht van de gemeenschappelijke regelingen nodig. De raad kan immers alleen
goed sturen en controleren als hij tijdig, juist en volledig door het college én door het bestuur van de
verbonden partij wordt geïnformeerd. Deze informatievoorziening bestaat voor alle verbonden partijen
uit drie onderdelen:
1. De paragraaf verbonden partijen zoals opgenomen in de gemeentelijke begrotingen en
     jaarrekeningen. De paragraaf voldoet tenminste aan de vereisten uit het Besluit begroting en
     verantwoording provincies en gemeenten.
2. Rapportage op afwijkingen en (voorgenomen) wijzigingen in de bestuurlijke rapportages van de
     colleges aan de gemeenteraden.
3. Actieve informatievoorziening door:
     • het collegelid dat de gemeente in de gemeenschappelijke regeling vertegenwoordigt en
     • het bestuur van de gemeenschappelijke regeling (artikel 17, lid 2 Wgr).


Radenadviescommissies

In bijlage 2 geven we een afwegingskader om te komen tot radenadviescommissies weer. De
interpretatie van de weegfactoren blijft een individuele zaak van iedere gemeenteraad. Als optie is het
ook mogelijk dat wanneer één of meerdere raden de noodzaak van een radenadviescommissie
inroepen, andere raden daaraan solidair zijn en deze oproep ondersteunen. Dat betekent niet dat alle
raden een vertegenwoordiger voor een radenadviescommissie moeten aanwijzen. Zoals hierboven al
beschreven is het opleggen van een radenadviescommissie door een gezamenlijk raadsbesluit een
mogelijkheid. Hierbij blijft de vraag of raden of de gemeenschappelijke regeling die dat treft daar
collectief dezelfde urgentie bij hebben.

Een te hanteren uitgangspunt kan zijn dat er in het West-Brabantse geen radenadviescommissies
worden ingesteld tenzij er sprake is van een bijzondere maatschappelijke impact. Daarbij dient in het
oog te worden gehouden dat het instellen van een radenadviescommissie als reactie op een plotseling
opkomende maatschappelijke impact een forse procedurele doorlooptijd kent van 1 jaar.

Risicoprofiel op basis van maatschappelijke en financiële impact

Voor gemeenschappelijke regelingen met een beperkte maatschappelijke en financiële impact
volstaan we met het basispakket zoals weergegeven in onderstaande figuur. Dit basispakket bestaat
uit het beoordelen van de kaderbrief, het indienen van zienswijzen op de ontwerpbegroting van een
gemeenschappelijke regeling, het beoordelen van de informatie in de jaarstukken van de

                                                   21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>gemeenschappelijke regeling, informatie in de paragraaf verbonden partijen van de gemeentelijke
begroting en de gemeentelijke jaarrekening en het beoordelen van de informatie die is verstrekt in het
kader van de actieve informatieplicht. Bij een hogere maatschappelijke of financiële impact is
aanvullende informatie in de paragraaf verbonden partijen in de begroting en de jaarrekening nodig.
Welke informatie benodigd is, wordt bepaald door de specifiek geconstateerde impact. Daarnaast is
extra tussentijdse informatie nodig en kan gebruik gemaakt worden van het recht van onderzoek. Bij
een hoge maatschappelijke én financiële impact worden aanvullend op het vorenstaande aanvullende
kaders en prestatie-indicatoren vastgesteld, wordt een verzoek gedaan tot het houden van een
rekenkameronderzoek en wordt het college gevraagd een onderzoek naar de doeltreffendheid en de
doelmatigheid van de verbonden partij uit te voeren. De concrete invulling is maatwerk per gemeente
en per verbonden partij.




                                                  22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>Te kiezen invulling per gemeente
1. De gemeenteraad kan verbonden partijen als vast agendapunt opvoeren bij de raadscyclus. Dit
    kan bijvoorbeeld gekoppeld worden aan de agenda van het algemeen bestuur van de verbonden
    partij. Tijdens dit agendapunt informeert de portefeuillehouder de gemeenteraad.
2. Het college van B&W kan buiten de raadsvergadering om de raad actief informeren door middel
    van bijvoorbeeld nieuwsbrieven of het verzorgen van toelichtingen voor een raadswerkgroep met
    afgevaardigden van alle raadsfracties.
3. De gemeenteraad kan, op voorstel van de raadsleden die meedenken over het programma en de
    invulling van de radenbijeenkomsten, samen met de gemeenschappelijke regelingen
    (subregionale) radenbijeenkomsten organiseren.
4. Jaarlijks informeren verbonden partijen in hun jaarstukken op welke manier of op basis van welk
    normenkader en in welke mate ze aantoonbaar voldoen aan de AVG, de informatieveiligheid, Woo
    en de rechtmatigheidsvereisten.
5. Deelnemende partijen van bestaande verbonden partijen en nog op te richten verbonden partijen
    stellen op transparante wijze hun verantwoordelijkheden voor de nakoming van de verplichtingen
    uit hoofde van de AVG vast, zoals het afhandelen van datalekken, het afhandelen van verzoeken
    in het kader van de rechten van betrokkenen en klachtenafhandeling.
6. De Wgr biedt de mogelijkheid om een gemeenschappelijke adviescommissie van raadsleden op
    te richten voor een gemeenschappelijke regeling. Hoe hoger maatschappelijke en financiële
    impact van de gemeenschappelijke regeling des te waardevoller de adviescommissie kan zijn. Het
    is niet wenselijk om voor alle gemeenschappelijke regelingen een adviescommissie op te richten.
    De volgende criteria kunnen gehanteerd worden bij de keuze voor het instellen van een
    adviescommissie:
         a. Is de gemeenschappelijke regeling beleidsarm of beleidsrijk. Advies is alleen een
              adviescommissie voor beleidsrijke gemeenschappelijke regelingen in te stellen;
         b. Richt de adviescommissie op het versterken van de verbinding tussen de
              gemeenschappelijke regeling en de deelnemers;
         c. Laat, omdat de Wgr niet is gedualiseerd, de adviescommissie niet adviseren aan het
              bestuur van de gemeenschappelijke regeling maar aan de gemeenteraden van de aan de
              gemeenschappelijke regeling deelnemende gemeenten.
    Schematisch werken we deze criteria uit in bijlage 2

Archiefwet
De Archiefwet stelt regels voor de inrichting en het beheer van de informatiehuishouding bij alle
overheidsorganisaties. Daaronder vallen – naast de gemeenschappelijke regelingen - eveneens de
privaatrechtelijke verbonden partijen, aangezien zij (ook) een overheidstaak uitvoeren.

Verder benoemt de Archiefwet de verantwoordelijkheden op dit gebied en wijst de wet deze toe aan
de verschillende overheidsorganen. Genoemd overheidsorgaan wordt daarmee Zorgdrager,
verantwoordelijk voor de zorg voor de eigen overheidsinformatie. Zorg wordt daarbij gedefinieerd als
de algemene bestuurlijke verantwoordelijkheid van het overheidsorgaan voor de uitvoering van de
Archiefwet.

Als een gemeentelijke taak wordt uitgevoerd door een verbonden partij, kan het beheer van de
informatie die voortkomt uit het uitvoeren van die taak gemandateerd of gedelegeerd worden aan de
verbonden partij. De zorg voor die informatie blijft echter te allen tijde bij de gemeente liggen; het
college van B&W kan als Zorgdrager de zorg niet mandateren of delegeren aan de verbonden partij.
Dat heeft gevolgen voor de status en het beheer van de informatie, bijvoorbeeld als een gemeente
zich losmaakt van de verbonden partij, opheffing van de verbonden partij of het overbrengen van de
informatie van een verbonden partij naar een archiefdienst.

Het is belangrijk duidelijke afspraken te maken tussen gemeenten en verbonden partijen op het
gebied van informatie- en archiefbeheer en wetende dat de informatiehuishouding van de verbonden
partijen steeds belangrijker wordt om tot een transparante en open overheid te komen.



                                                  23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>Afspraak 2.2. Gemeenten zorgen voor gezamenlijke integrale aansturing en afstemming

De afspraak over afstemming en aansturing vullen we concreet als volgt in:
1. Per gemeenschappelijke regeling wordt bepaald hoe (sub)regionale afstemming wordt
   vormgegeven. Uitgangspunt is dat deelname aan ambtelijke en bestuurlijke overleggen
   pragmatisch en praktisch wordt ingestoken en waar mogelijk wordt aangesloten bij bestaande
   overleggen.
2. In situaties waarin de ontwikkelingen bij een verbonden partij daartoe aanleiding geven, kunnen
   gemeenten krachten bundelen. De regionale afstemming draagt hieraan bij. Uitgangspunt is dat
   één bepaalde gemeente per verbonden partij de leiding neemt en mede namens andere
   deelnemende gemeenten opereert in de richting van een verbonden partij. De gemeenten spreken
   zo zoveel mogelijk met één mond richting verbonden partij.
3. Beoordelen van strategische documenten kan worden voorbereid door contactambtenaren van
   meerdere gemeenten waarbij één bepaalde gemeente de leiding neemt (om te borgen dat
   afstemming daadwerkelijk plaatsvindt). Afstemming vindt integraal plaats, dat wil zeggen met
   zowel beleidsmatige als financiële inbreng. Ook een vertegenwoordiging van de verbonden partij
   wordt betrokken zodat de juiste expertise beschikbaar is (bijvoorbeeld bij het opstellen van
   richtlijnen voor de beleidsmatige en financiële kaders).

Afspraak 2.3. Gezamenlijke kaderstelling met financiële en beleidsmatige richtlijnen voor de
begroting

De deelnemers van een verbonden partij sturen op de beleidsmatige en financiële kaders van een
verbonden partij door richtlijnen mee te geven. De raden van de deelnemende gemeente stellen
vanuit hun kaderstellende rol voorafgaand aan de kaderbrief de richtlijnen op. De colleges maken
deze kenbaar aan de verbonden partij. De richtlijnen worden door de gemeenteraden uiterlijk 15
november vastgesteld. Gemeenteraden kunnen ervoor kiezen de richtlijnen op te nemen in de
begroting of in een afzonderlijk voorstel. Voor de gemeenschappelijke regelingen geldt dat de
deelnemers aan de gemeenschappelijke regelingen de algemene financiële en beleidsmatige kaders
uiterlijk 1 februari ontvangen3. De gemeenschappelijke regeling reageert in de kaderbrief op de
richtlijnen, en maakt hierin de algemene financiële en beleidsmatige kaders aan de raden van de
deelnemende gemeenten kenbaar.

De kaderbrief is de eerste stap bij het opstellen van de begroting voor het komende jaar. Wanneer
een gemeenschappelijke regeling binnen de kaders van deze nota en de door de gemeenteraden
gestelde richtlijnen blijft, is de kaderbrief kort. In de kaderbrief wordt immers alleen ingegaan op:
• De verwerking van de door de deelnemers gegeven richtlijnen;
• Een gemotiveerd voorstel voor afwijking van de gegeven richtlijnen voor zover dit aan de orde is;
• De algemene beleidsmatige en financiële ontwikkelingen die consequenties hebben voor de op te
    stellen begroting.

De financiële richtlijnen zijn zoveel mogelijk afgestemd op het voorstel dat door de burgemeesters van
Breda en Tilburg en enkele grote(re) verbonden partijen in dit kader is opgesteld voor Midden- en
West-Brabant.

In de financiële richtlijnen is, in richtlijn 5, met name aandacht geschonken aan het al dan niet
aanhouden van een algemene reserve door de verbonden partij. Uitgangspunt is dat de
weerstandscapaciteit zich bij gemeenten bevindt, maar dat de verbonden partij een beperkte
algemene reserve kan aanhouden ten behoeve van onvoorziene situaties zoals een hogere inflatie en


3Deze datum wijkt af van de datum in de Wgr. In deze nota is gekozen voor een eerdere datum om ruimte te
creëren voor sturing aan de voorkant.

                                                     24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>een hogere CAO-wijziging dan geraamd. Het AB stelt daartoe bij voorkeur éénmaal per vier jaar de
maximale omvang van de algemene reserve (in percentage) vast. Omdat de algemene reserve
onderdeel is van de (concept) begroting(wijziging) hebben gemeenteraden de gelegenheid om daarop
een zienswijze in te dienen. De algemene reserve wordt gevoed vanuit het rekeningresultaat. Hierop
is één uitzondering van toepassing, te weten wanneer op basis van het financieel toezicht wordt
vastgesteld dat de hoogte van de algemene reserve ontoereikend is. In dat geval kan het AB ervoor
kiezen de algemene reserve op andere wijze te vullen. Bij de bepaling van de omvang van de
algemene reserve kan het AB zich laten adviseren door de accountant. De algemene reserve is dus
geen doel op zich maar een middel om de bedrijfsvoering van de gemeenschappelijke regeling
doorgang te laten vinden. Aangezien West-Brabant niet op zichzelf staat en we in diverse verbonden
partijen te maken hebben met deelnemers van buiten de regio, is met hen afstemming op dit punt
gezocht. Gebleken is dat een aantal grote(re) verbonden partijen inmiddels werkt met een algemene
reserve welke varieert tussen de 4 en 10%. Om nu enerzijds enige kadering te geven aan het begrip
‘beperkte algemene reserve’ en anderzijds de samenwerking binnen de verbonden partijen (die de
regiogrens overschrijden) werkbaar te houden, is in overleg gekomen tot het opnemen van een
maximum van 8% tot afkadering van het begrip ‘beperkt’.

Afspraak 2.4. Termijnen voor behandeling van conceptbegroting en jaarrekening (1 april en 1
juli)

In onderstaande figuur wordt aangegeven welke informatie de begroting op grond van het BBV moet
bevatten:




De begroting bestaat uit een beleidsbegroting en een financiële begroting. De beleidsbegroting
bestaat uit een programmaplan en paragrafen. De financiële begroting omvat een overzicht van baten
en lasten inclusief een toelichting, een bijlage met het overzicht van de geraamde baten en lasten per
taakveld en een uiteenzetting van de financiële positie en de toelichting.

Nadere toelichting op de afspraken voor privaatrechtelijke verbonden
partijen op basis van het BW

Algemeen

De Gemeentewet schrijft voor dat het college B&W slechts besluit tot de oprichting van en de
deelneming in stichtingen, maatschappen, vennootschappen, verenigingen, coöperaties en onderlinge
waarborgmaatschappijen, indien dat in het bijzonder aangewezen moet worden geacht voor de
behartiging van het daarmee te dienen openbaar belang. Het besluit wordt niet genomen dan nadat
de raad een ontwerpbesluit is toegezonden en in de gelegenheid is gesteld zijn wensen en
bedenkingen ter kennis van het college te brengen.


                                                  25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>Afspraak 3.1. Borgen van zeggenschap via statuten en beïnvloeding hiervan door wensen en
bedenkingen

Op grond van het BW komt een aantal bevoegdheden exclusief aan de algemene vergadering van
aandeelhouders (bij kapitaalvennootschappen) toe. De belangrijkste zijn:
• het benoemen, schorsen en ontslaan van het bestuur;
• het vaststellen van het beloningsbeleid voor het bestuur en het vaststellen van de vergoeding van
   de commissarissen;
• het vaststellen van de begroting, de jaarrekening en het goedkeuren van de voorgestelde
   winstuitkering/reservering;
• het benoemen, het schorsen en ontslaan van een commissaris (indien betreffende
   kapitaalvennootschap een raad van commissarissen al of niet verplicht heeft; bij een
   structuurvennootschap zijn deze bevoegdheden overigens beperkter);
• het vaststellen/wijzigen van de statuten;
• het ontbinden en omzetten van de vennootschap;
• het goedkeuren van ingrijpende besluiten (besluiten over de identiteit of het karakter van de
   vennootschap);
• het uitgeven van aandelen (hieronder valt het laten toetreden van andere gemeenten tot de
   overheids -NV of -BV)

In sommige gevallen is het verplicht een RvC in te stellen (structuurvennootschap), als de
kapitaalvennootschap voldoet aan drie cumulatieve criteria 4. In dat geval komen er aan de RvC
dwingendrechtelijk een aantal bevoegdheden toe. Echter bij een 100% overheids -NV of -BV is het
zogeheten zwakke structuurregime van toepassing, d.w.z. dat het benoemen, schorsen en ontslaan
van het bestuur een bevoegdheid blijft van de AVA. Privaatrechtelijke en publiekrechtelijke
rechtspersonen dienen zich te houden aan wetgeving die op hen van toepassing is, in het bijzonder
de Aanbestedingswet 2012 (Aw 2012), voor zover deze van toepassing is (betreffende rechtspersoon
kwalificeert zich als een aanbestedende dienst cf. de criteria in artikel 1 Aw 2012). De reden is
tweeledig:
1. als de gemeente onder het mom van quasi-inbesteding een-op-een opdrachten verstrekt aan de
   betreffende verbonden partij dan moet er voldaan worden aan drie cumulatieve criteria (als hier
   niet aan voldaan wordt is er sprake van een rechtmatigheidsfout die de gemeente wordt
   aangerekend). De criteria zijn:
     a. informatieplicht; de betreffende verbonden partij dient in de jaarstukken hierover te
         rapporteren of er voldaan wordt aan alle drie criteria;
     b. er kan toezicht worden uitgeoefend op de verbonden partij door de gemeente(n) alsof het
         een eigen dienst is;
     c. een directe participatie van privékapitaal in de gecontroleerde rechtspersoon. Meer dan 80%
         van de omzet wordt gerealiseerd door de deelnemende gemeenten/deelnemers.
 2. de gemeente dient als onderdeel van de overheid erover te waken dat verbonden partijen
    waaraan zij deelnemen zich houden aan de wetgeving die voor hen geldt.

Afspraak 3.3. Evenwichtig samengestelde raden van bestuur, directies en raden van
toezicht/commissarissen (benoemen, verlengen, schorsen en ontslaan)

Het benoemingsproces voor de RvB en RvC ziet er in veel gevallen als volgt uit:
• De RvC stelt een profielschets op en stemt deze af met de colleges van B&W;
• De RvC start op basis van de profielschets de zoektocht naar geschikte kandidaten, waarbij de
    colleges van B&W de mogelijkheid hebben om aanvullingen te doen;



4   Deze criteria zijn:

1.     Uit de balans met toelichting blijkt dat het geplaatste kapitaal samen met de reserves ten minste een bij koninklijk besluit
       vastgesteld grensbedrag bedraagt (huidig: € 16.000.000);
2.     de vennootschap of een afhankelijke maatschappij heeft krachtens wettelijke verplichting (WOR) een ondernemingsraad
       (OR) ingesteld;
3.     bij de vennootschap en haar afhankelijke maatschappijen samen, zijn in de regel ten minste 100 werknemers in Nederland
       werkzaam.


                                                                 26
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>•   De zoektocht resulteert in een longlist die de RvC terugbrengt naar een shortlist van circa drie
    kandidaten die aan de colleges van B&W wordt voorgelegd;
•   De colleges van B&W hebben de mogelijkheid om de shortlist met de RvC te bespreken en hun
    voorkeur(en) te uiten en/of aanbevelingen te doen;
•   De RvC komt uiteindelijk tot een kandidaat die aan de AVA (gemeenten) wordt voorgedragen.

De colleges van B&W kunnen op deze wijze aan de voorkant invloed uitoefenen door specifieke
vaardigheden/competenties aan de profielschets toe te voegen. Zodra de RvC een shortlist met
kandidaten heeft geselecteerd dan zullen de colleges van B&W de kandidaten beoordelen.
Vervolgens hebben de colleges van B&W de mogelijkheid hun voorkeur voor een kandidaat uit te
spreken. Na benoeming informeren de colleges van B&W de gemeenteraden.


Afspraak 3.5. Beloningsbeleid zoveel mogelijk conform WNT

Beloningsbeleid bestuurders
Het beloningsbeleid moet de deelneming in staat stellen om gekwalificeerde en deskundige
bestuurders aan te trekken en tevens rekening houden met het publieke belang en het
maatschappelijk kapitaal dat de deelneming beheert. Het is mogelijk dat een verbonden partij om
passende redenen afwijkt van de WNT, bijvoorbeeld vanwege de eigenschappen van de onderneming
die voornamelijk private activiteiten ontplooit in een concurrerende omgeving. Dit vergt een ander type
bestuurders die over de competenties beschikken om in een private markt te opereren, waarbij het
kan zijn dat de WNT niet passend is. In dat geval kan er van de WNT worden afgeweken en maatwerk
worden toegepast. Naast het hanteren van de WNT is transparantie over het beloningsbeleid
belangrijk voor de gemeenten. Via het jaarverslag van de gemeenten wordt in de paragraaf verbonden
partijen inzicht gegeven welke verbonden partijen aan de WNT voldoen, en welke hiervan afwijken
(naast formele publicatievoorschriften die de deelnemingen hebben en rekening houdend met
bepalingen in de Algemene Verordening Gegevensbescherming).

Beloningsbeleid commissarissen
Een goede evenwichtig samengestelde RvC is cruciaal voor het toezicht op het bestuur en de
strategische richting van de verbonden partij. De aandeelhouder stelt de bezoldiging van de RvC vast
en hierbij wordt de WNT gehanteerd. Ook geldt dat als dit niet passend is, maatwerk wordt toegepast.
Het voorstel van de RvC voor de bezoldiging van de leden wordt ter goedkeuring voorgelegd aan de
aandeelhouders.

Afspraak 3.6. Invloed op strategiebepaling door college en gemeenteraad

Bij de totstandkoming en de evaluatie van de strategie zien de gemeenten tenminste toe op de
volgende onderdelen:
• Governance: De opzet en werking van de governance dient een vast onderdeel te zijn;
• Publiek belang: Het publiek belang staat centraal in de strategie van de verbonden partij. De
     strategie van de verbonden partij dient dienstbaar te zijn aan het publiek belang van de
     deelnemende gemeenten;
• Maatschappelijke effecten: De strategie bevat heldere maatschappelijke effecten die de
     verbonden partij moet realiseren;
• Doelstellingen: De strategie bevat realistische en haalbare doelstellingen, die zijn onderbouwd
     door enerzijds de ontwikkelingen in kansen en bedreigingen en anderzijds de karakteristieken van
     de onderneming in termen van sterkten en zwakten. Aan de hand van kengetallen wordt jaarlijks
     beoordeeld in welke mate de maatschappelijke effecten en daarmee samenhangende
     strategische doelstellingen worden behaald;
• Investerings- en financieringsbeleid: De strategie moet duidelijkheid verschaffen over de
     belangrijke investeringen in de komende jaren en over de financiering en dekking van deze
     investeringen. De colleges van B&W maken met haar verbonden partijen afspraken over
     specifieke drempelbedrag(en) waarboven goedkeuring van de aandeelhouder vereist is. De
     colleges van B&W informeren de gemeenteraden over specifieke drempelbedrag(en) waarboven
     goedkeuring van de aandeelhouder vereist is alsmede de verleende goedkeuringen boven de
     specifieke drempelbedragen;



                                                  27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>•   Duurzaamheid: De gemeenten willen dat in de strategie de duurzaamheidsdoelstellingen van de
    deelnemingen concreet worden benoemd en aansluiten op die van de gemeenten.


Afspraak 3.8. Tijdig deponeren van jaarstukken, beoordeling en transparant publiceren daarvan

Monitoren en toetsen kan op 2 manieren:
Monitoring vooraf en/of gedurende een boekjaar
• Actieve beheersing
   Gedurende het boekjaar en in de aanloop naar het vaststellen van de jaarrekening verwachten de
   colleges van B&W van het bestuur (en directies) en de Raad van Commissarissen (en raad van
   Toezicht) tussentijdse rapportages en een actief beheer en actieve signalering. Dit komt tot uiting
   door actieve signalering op:
   1. Het in mindere mate dan afgesproken behalen van de maatschappelijke effecten;
   2. Een teruglopende financiële gezondheid van de onderneming;
   3. Een wijziging van de strategische koers van de onderneming;
   4. Organisatorische onrust binnen de onderneming;
   5. Wijzigingen in het risicoprofiel van de onderneming.

•   Strategie en investeringen
    Uit de strategie en het bijbehorende bedrijfsplan moet duidelijk blijken wat de gevolgen voor de
    gemeenten zijn. Belangrijke indicatoren waarop de gemeenten toetsen zijn de te bereiken
    maatschappelijke effecten, de meerjarige ontwikkeling van het resultaat, de kasstroom, het
    (herijken van) dividendbeleid en de uitkering van dividend, de omvang en samenstelling van de
    balans van de onderneming, de kredietwaardigheid, de risico’s en de duurzaamheidsdoelen.
    De gemeenten willen hun risico’s beheersen door over het bedrijfsplan en/of jaarplan (inclusief
    begroting) en de jaarstukken tijdig en adequaat door de verbonden partij geïnformeerd te worden
    over de strategische, operationele en financiële risico’s, alsmede de mate waarin de risico’s
    worden gemitigeerd en de maatregelen die daartoe worden ondernomen.

    Als de colleges van B&W via de statuten een goedkeuringsrecht over de investeringen hebben
    verworven (in omvang en aard) hanteren de gemeenten tenminste de volgende criteria om de
    investeringen te toetsen:
    1. De investering dient in lijn te zijn met het publiek belang, de statutaire doelstellingen en de
        strategie van de onderneming.
    2. De verbonden partij heeft de investering afgezet tegen enkele realistische alternatieven. Ook
        het alternatief ‘niets doen’ is daarbij in beeld gebracht.
    3. De investering heeft een aanvaardbare impact op de vermogenspositie van de verbonden
        partij. De colleges van B&W bekijken hiervoor bijvoorbeeld de impact op de
        kredietwaardigheid, en de solvabiliteit.

Monitoring en toetsing na afloop van een boekjaar
Doorgaans leggen de privaatrechtelijke verbonden partijen verantwoording af over het gevoerde
beleid en beheer in het bestuursverslag als onderdeel van het jaarverslag dat uiterlijk binnen de
statutaire termijn door de aandeelhouders moet worden vastgesteld. De colleges van B&W
beoordelen jaarverslagen op:
• Tijdigheid en transparantie: de deelneming moet binnen de wettelijke en statutaire termijn het
    jaarverslag publiceren en deponeren bij de Kamer van Koophandel;
• Realisatie beoogde maatschappelijke effecten en doelen: het verslag van het bestuur beschrijft de
    maatschappelijke effecten en de doelstellingen en de mate waarin de onderneming deze
    maatschappelijke effecten en doelstellingen heeft bereikt. Ook geeft de verbonden partij daarbij de
    scores op de afgesproken effectindicatoren weer;
• Financiële kengetallen: de colleges van B&W beoordelen de ontwikkelingen bij een deelneming
    aan de hand van gebruikelijke financiële ratio’s (waaronder solvabiliteit). Daarnaast kunnen de
    colleges van B&W per deelneming ook een aantal niet-financiële kengetallen hanteren, waarover
    de onderneming in het jaarverslag rapporteert;
• Risico’s: de onderneming dient in het jaarverslag te rapporteren over strategische, operationele en
    financiële risico’s;
• Handelen conform statuten en overeenkomsten;


                                                  28
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>•   Toepassing beginselen Corporate Governance Code: de colleges van B&W verzoeken
    deelnemingen om de Corporate Governance Code en WNT toe te passen en daarover te
    rapporteren in het jaarverslag;
•   Accountantsverklaring: het jaarverslag, inclusief bestuursverslag en jaarrekening, moet zijn
    voorzien van een goedkeurende samenstel- of controleverklaring van een NBA Accountant.




                                                  29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>Bijlage 2 Afwegingskader gemeenschappelijke adviescommissie




                                30
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>