<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Afkomstig van               Wensen en bedenkingen                   Reactie (NB: paginanummers verwijzen naar de RPE-versie MET markeringen)



                                                                    Lokale energievraag- en aanbod heeft inderdaad een grote rol in het RPE. We
                De lokale energievraag en aanbod een                hebben dit een voorname plek gegeven in het eerste leidende principe over de
                prominentere rol geven. Liever eerder concrete      verantwoordelijkheid voor de balans zo laag mogelijk in het energiesysteem leggen.
Altena
                stappen zetten gezien de nijpende situatie op het   Bij de verschillen tussen RES 1.0 en het RPE hebben we op p.12 expliciet
                elektriciteitsnet.                                  aangegeven dat de balans tussen de lokale vraag en aanbod van energie in het
                                                                    RPE veel aandacht krijgt.




                                                                    Het RPE is erop gericht om toe te werken naar een klimaatneutraal West-Brabant
                                                                    met duurzame energie. Vanuit het Klimaatakkoord zijn zon en wind als betrouwbare
                                                                    opwektechnieken voor elektriciteit voorgeschreven. RES West-Brabant heeft in haar
Altena          Alternatieve energie voorrang geven.
                                                                    bod van 2,2 TWh aangegeven dat zij zich inspant om daarvan 0,2 TWh met
                                                                    innovatieve technieken in te vullen. Bij warmte wordt volop ingezet op innovatieve
                                                                    techniek, die nog niet breed worden toegepast, zoals aquathermie en slibvergisting.




                Energie moet een afwegingscriterium zijn bij        Dat is inderdaad het geval. Op pagina 19 besteden we hieraan nadrukkelijker
Altena
                ruimtelijke keuzes.                                 aandacht.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>                                                            Het toepassen van energiehubs geeft bedrijven de kans om te groeien, omdat
         Liever wachten op de resultaten van de             beschikbare energie beter wordt verdeeld. Door met energiehubs aan de slag te
Altena
         energiehubs alvorens we keuzes maken.              gaan, doen we er kennis en ervaring mee op. Die kennis en ervaring verspreiden we
                                                            actief om tot nog meer hubs te komen.




         Meer aandacht voor afstemming/balans met           Dit is in lijn met het RPE. Zie hiervoor 3.2.1 " Gezamenlijke aanpak energie en
Altena   andere gebiedsopgaven. Een integrale aanpak is     ruimte". De RES West-Brabant gaat bij de integrale afstemming nauw samenwerken
         noodzakelijk.                                      met de stedelijke regio's West-Brabant en Breda-Tilburg.




         Afstemming met andere RES-regio’s en wellicht      Wij erkennen het belang van deze afstemming. Onder meer bij de gebiedsaanpak
Altena   landelijk is wenselijk vanwege kansrijke           voor de Powerport vragen we ook aandacht voor landelijke solidariteit, omdat de
         grootschalige opwekgebieden elders.                energie-installaties die voorzien zijn voor onze regio ook van landelijk belang zijn.




         Vanwege het ruimtebeslag voor opwek en opslag
                                                            De integrale afstemming van opwek, opslag en andere onderdelen van het
         boven- en ondergronds naar verwachting vooral op
                                                            energiesysteem met andere belangen in onze regio, zoals landbouw, geeft de RES
Altena   landbouwgronden, moeten de landbouwgronden
                                                            West-Brabant invulling via de bijdrage aan de stedelijke regio's. Daar zal de interale
         beter beschermd worden en moet er meer
                                                            afweging plaats van de belangen vinden.
         aandacht zijn voor zorgvuldig ruimtegebruik.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>         Waar sprake is van landgebruik voor
         energieopgaven (eventueel in combinatie met          Dit is in lijn met het RPE. We geven hieraan bijvoorbeeld invulling via de
Altena   andere functies) moet er naast een kwantitatieve     gebiedsaanpak door aan te sluiten bij de identiteit en de landschappelijke waarde
         ook een kwalitatieve benadering gehanteerd           van een gebied.
         worden.




         Meer duidelijkheid/uitgangspunten bij het beroep     De stedelijke regio's gaan een belangrijke rol spelen bij de invulling van solidariteit,
         op solidariteit. Wat houdt het in als er op Altena   juist ook omdat energie een onderdeel is van een veel bredere besluitvorming. De
Altena
         een beroep wordt gedaan? Wie heeft de regie?         nadere uitwerking, ook wat betreft in positie komen van gemeenteraden, vindt in
         Wanneer komt de gemeenteraad daarbij in positie?     overleg plaats tussen de deelnemers aan de RES.




         Starten met besparen en isoleren. Daarbij voor
         grootschalige opwek vooral sturen op bestaande       Starten met besparen en isoleren is inderdaad een wezenlijik startpunt. Om die
Altena   infrastructuren en meer nadruk op het benutten       reden is besparen en isoleren een onderdeel van het leidende principe op p. 22:
         van bedrijfshallen, bedrijventerreinen,              "Het startpunt daarbij is energiebesparing".
         parkeerterreinen en restgronden.




                                                              De RES West-Brabant spreekt over publieke belangen waar u spreekt over
                                                              principes. Dezelfde strekking wordt bedoeld. Zekerheid, betrouwbaarheid en
         Prioriteit geven aan de principes zekerheid,         veiligheid zijn zeker van belang. de RES West-Brabant vult deze op pagina 21 aan
Altena
         betrouwbaarheid en veiligheid.                       met andere publieke belangen voor het energiesysteem, die zijn opgenomen in het
                                                              Nationale Plan Energiesysteem van de rijksoverheid. Er is geen volgorde in deze
                                                              belangen, de RES West-Brabant houdt met alle in totaal zes belangen rekening.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>         Vanwege verschillen in uitdagingen op gebieds- of
         sectorniveau door toenemende energievraag, de     Met de gebiedsaanpak zet de RES West-Brabant nadrukkelijk in op de verschillen in
Altena
         opgave per gebied en per sector oppakken (haven, uitdagingen in sectoren inspelen.
         bedrijventerreinen, woonkernen).




         De identiteit van Altena in ere houden door nieuwe
                                                                Dit is in lijn met het RPE. De Res West-Brabant sluit aan bij de identiteit van de
Altena   vormen van opwek van duurzame energie passend
                                                                gebieden.
         bij Altena (kleinschalig en innovatief) te stimuleren.




                                                               Energiebesparing heeft de aandacht binnen de RES. Energiebesparing wordt
         Meer aandacht voor energiebesparing /                 genoemd in het eerste leidende principe in het RPE, daarmee wordt het belang
Altena   consuminderen; daar een extra paragraaf voor in       benadrukt. Vanuit de RES-organisatie wordt gemeenten ondersteuning geboden bij
         de RPE opnemen.                                       het verbeteren van hulp aan bewoners bij het verduurzamen van hun woning en het
                                                               organiseren van regionale samenwerking hiervoor.




                                                             RES West-Brabant heeft recent een onderzoek naar kansrijke waterstofclusters
         Meer inzetten op waterstof(productie) bij overschot afgerond. Met Hy Network Services wordt gesproken over aantakkingen op de
Altena
         aan elektriciteit.                                  waterstof backbone. In het kader van de studie naar Altena Energie eiland is
                                                             waterstof nadrukkelijk in beeld voor mobiliteit over water en de weg.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>         Ervoor waken dat Altena vanwege de ruimte die zij Het RPE biedt een beleidskader om initiatieven in de regio op elkaar af te stemmen.
Altena   heeft een speeltuin wordt voor initiatieven van   Daarbij houden de verschillende gemeenten, provincie en waterschappen rekening
         buiten de gemeente.                               met elkaar.




                                                              Dit is in lijn met het RPE. De RES West-Brabant ziet toe op de invulling van publieke
         Realistische en haalbare doelen nastreven met
Altena                                                        belangen, waaronder de zorg voor onze aarde. Tegelijkertijd houdt de RES West-
         zorg voor onze aarde.
                                                              Brabant oog voor de realiseerbaarheid. Wanneer is wat mogelijk?




         Wens om op korte termijn duidelijke keuzes te    Dit is onderdeel van lokaal beleid. Sluit ook goed aan bij het eerderste leidende
Altena   maken voor energievoorziening van kernen / delen principe van het RPE: De verantwoordelijkheid voor de balans tussen energievraag
         gemeente.                                        en energie-aanbod wordt zo laag mogelijk in het energiesysteem gelegd




         Aanhaken bij initiatieven in andere gemeenten
         met betrekking tot kernenergie (Thorizon, MSR).
                                                              RES West-Brabant volgt de landelijke ontwikkelingen rondom kernenergie.
         Zorgen over de hoge kosten van plannen voor
Altena                                                        Kernenergie komt naar verwachting na 2035 beschikbaar. Het RPE heeft een focus
         inwoners en ondernemers. Eerst landelijk rapport
                                                              tot 2035.
         afwachten en op orde zijn voordat we in de regio’s
         ingrijpen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>                                                                      De provincie Noord-Brabant heeft de zonneladder verplicht gesteld als
Altena          Zon op daken en niet op landbouwgronden.              afwegingskader. Zon op daken staat op trede 1, zon op landbouwgronden op trede
                                                                      4, als er echt geen andere opties zijn.




              O.a. pagina 6 en 14: De tekst 'Als we de
              energievraag niet of niet helemaal kunnen invullen,
              leggen we dit terug bij de stedelijke regio's West-
              Brabant West en Breda-Tilburg die alle belangen
              tegen elkaar af kan wegen' wekt de indruk dat
Baarle-Nassau                                                         Akkoord, zie wijziging hoofstuk 2.4 pagina 14.
              deze regio's een bevoegdheid hebben. De SRBT
              is een belangrijke tafel om integrale afwegingen
              goed te kunnen maken, maar de SRBT heeft geen
              gezag over de RES WB. De rol van de SRBT moet
              goed beschreven worden.
              De bestuurlijke keuze over groen gas is als volgt
              geformuleerd: ‘We voeren regie op de opschaling
              van groen gasproductie’. Belangrijk is om te
              benadrukken dat er voldoende aandacht is voor de
              stappen voor het ‘opschalen’. Bijv. de vragen: wat
Baarle-Nassau                                                         Hiervoor loopt de pilot groengas met ZLTO.
              vinden we van groen gas, wat zien we als
              grootschalig en hoe gaan we om met
              landschappelijke inpassing. Ook is het een
              belangrijk dat participatie hierin een grote rol gaat
              spelen.
              In het Regionaal Plan Energiesystemen West
              Brabant Energie in Balans (RPE-WBEB) wordt
                                                                      Iedere overheidslaag heef haar eigen rol en verantwoordelijkheid in het
              amper aandacht besteed aan het feit dat de
                                                                      energiesysteem. De RES West-Brabant focust op de rollen en
              deelnemende gemeenten weliswaar een regie- en
                                                                      verantwoordelijkheden van de regio. De RES West-Brabant geeft wel bij de
              aanjaag- en kader scheppende rol hebben in de
                                                                      rijksoverheid het gewenste rijksbeleid aan. Hiervoor houdt de RES West-Brabant
Baarle-Nassau energietransitie, maar dat de gemeenten in de
                                                                      een lobbyagenda aan, die ook afgestemd wordt met de lobbyisten van de
              regel niet de investeerders zijn in de energie
                                                                      afzonderlijke gemeenten en de provincie. Wat betreft de investeringen in
              transitiemaatregelen. Voor het behalen van de
                                                                      energieopwek heeft u gelijk dat de overheden niet investeren. De netbeheerders die
              doelstellingen van de RPE-WBEB zijn andere
                                                                      verantwoordelijk zijn voor de netinesteringen zijn wel in publieke handen.
              factoren van een meer doorslaggevende factor.
              Deze factoren zijn onder meer de prijsontwikkeling
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>                van producten en installaties, de prijsontwikkeling
                van aardgas en elektriciteit, alsmede de
                energiebelastingen, landelijke subsidies, landelijke
                wetgeving (eventuele verplichtingen) en tenslotte
                de investeringsbereidheid van inwoners en
                ondernemers. Het is noodzakelijk dat in de
                definitieve RPE-WBEB deze kanttekening wordt
                opgenomen.


              De gemeenteraad van Baarle-Nassau heeft RES
              1.0, waarin een opgave is opgenomen van 48
              GWh op basis van grootschalige windenergie te
              realiseren na 2023, op 31 maart 2021
              geamendeerd vastgesteld. In het amendement is
              opgenomen dat Baarle-Nassau: 1. “De
              verplichtingen die voortkomen uit het besluit (de
              vaststelling van RES 1.0)                                De opgave "Wind na 2030" staat nog steeds in het RPE. Draagvlak onder bevolking
              inspanningsverplichtingen zullen zijn en geen            en stakeholders, verkregen door een open participatietraject, is een algemeen
Baarle-Nassau resultaatverplichtingen."2. "Draagvlak onder             geldende voorwaarde in het RPE voor het invullen van de lokale opgave voor
              bevolking en stakeholders, verkregen door een            grootschalige opwek. De gemeente is daarbij zelf verantwoordelijk om haar
              open participatietraject, voorwaarde is voor het         randvoorwaarden te bewaken of toe te passen.
              invullen van de lokale opgave voor grootschalige
              opwek.” De gemeenteraad van Baarle-Nassau
              hecht er aan deze voorbehouden nogmaals bij de
              RPE-WBEB onder de aandacht te brengen,
              waarbij het participatietraject uiteraard voor elke
              methode van grootschalige opwek, inclusief “groen
              gas”, doorlopen dient te worden.




              Het verdient aanbeveling om voor de te moeilijke
                                                                       Als eenvoudige afkorting adviseert de RES West-Brabant de gemeenten, provincie
Baarle-Nassau afkorting RPE-WBEB een nader te bepalen
                                                                       en waterschappen om Regionaal Plan Energiesysteem (RPE) gebruiken.
              eenvoudigere werktitel te gebruiken.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>            Bergen op Zoom levert een forse bijdrage aan de
Bergen op   ontwikkeling van een robuust regionaal             Het is juist dat het station Halsteren een belangrijke bijdrage levert aan het regionale
Zoom        energiesysteem, door de komst van het 380 kV       energiesysteem.
            hoogspanningsstation in Halsteren.




            Betreffende bestuurlijke keuze 4, dat de solidariteit
            voor energieprojecten onderschreven wordt, maar
                                                                  De RES West-Brabant facilieert de dialoog tussen de gemeenten, waarbij rekening
Bergen op   dat Bergen op Zoom eerst zelf meer contouren wil
                                                                  gehouden wordt met de processen bij de individuele gemeenten. De
Zoom        aanbrengen t.b.v. de invulling van de
                                                                  Auvergnepolder is hiervan een voorbeeld.
            Auvergnepolder, voordat we op de verzoeken van
            Powerport kunnen reageren.




            De gemeente Bergen op Zoom verzoekt om een         Voor het haalbaarheidsonderzoek West-Brabant zal onderzoek worden gedaan naar
Bergen op
            verduidelijking op initiatieven ten aanzien van    de restwarmtebronnen zoals beschreven in paragraaf 5.2.4 'warmtestrategieen' van
Zoom
            onderzoeken naar bovenlokale warmtenetten.         het RPE.




            De gemeente Bergen op Zoom vraagt aandacht         Dit is in lijn met RPE. Communicatie naar lokale bewoners is de
Bergen op
            voor de communicatie naar inwoners en bedrijven    verantwoordelijkheid van de gemeente. De RES faciliteert. Suggestie is om ook
Zoom
            over deze RPE-WBEB.                                hierin samen te werken in gebiedsaanpak
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>                                                             De RES West-Brabant speelt op deze wens in door terug te werken vanuit een
        Concrete doelen en doelstellingen. Er is een
                                                             lange termijn visie op 2050 naar 2045, 2040, 2035 en 2030. De focus ligt bij de
        duidelijke wens voor specifiekere, meetbare,
                                                             bestuurlijke keuzes op de periode tot 2035. In het uitvoeringsprogramma 2027-2031
Breda   haalbare, relevante en tijdgebonden doelstellingen
                                                             concretiseert de RES West-Brabant de uitvoering van de bestuurlijke keuzes. Er is
        voor verschillende aspecten van de
                                                             een passage over de concrete bestuurlijke keuzes in het meerjarig
        energietransitie.
                                                             uitvoeringsprogramma opgenomen in de managementsamenvatting (p. 7)




        Transparantie en duidelijkheid. Er is behoefte aan
        meer transparantie in besluitvorming, toewijzing     In hoofdstuk 8 wordt de organisatie en governance van de RES in afstemming met
Breda
        van middelen en de rollen van verschillende          de gemeenten, provincie en waterschappen aangegeven.
        belanghebbenden




                                                             De verantwoordelijkheid voor de balans tussen energievraag en energie-aanbod
                                                             wordt zo laag mogelijk in het energiesysteem gelegd. Het startpunt daarbij is
        Focus op energiebesparing. Het belang van
Breda                                                        energiebesparing. Gezien het belang van energiebesparing is dit opgenomen in de
        energiebesparing en -efficiëntie wordt benadrukt
                                                             leidende principes in het RPE. Vanuit RES worden (sub)regionale samenwerkingen
                                                             voor isolatieprogramma's ondersteund om energiebesparing te versnellen.




        Lokaal eigenaarschap en voordelen. De wens
        wordt geuit dat lokale gemeenschappen meer      In de nieuwe energiewet krijgen energiegemeenschappen een sterkere positie. Hier
Breda
        zeggenschap hebben over energieprojecten en dat sluiten wij als RES bij aan.
        de voordelen eerlijk worden verdeeld.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>        Eerlijkheid en sociale rechtvaardigheid. Er zijn       Dit is een terechte zorg. Betaalbaarheid is een actueel onderwerp voor collectieve
        zorgen over de eerlijke verdeling van kosten en        warmtevoorziening. Het Ministerie van Klimaat en Groene Groei werkt aan
        baten, met name de bescherming van lage                beleidsregels om de betaalbaarheid van warmte voor huishoudens te borgen. Bij
Breda
        inkomens en het voorkomen dat de                       toekomstig te maken keuzes over het energiesysteem is betaalbaarheid een
        energietransitie onevenredig zwaar drukt op            belangrijk aspect in de afweging, bijvoorbeeld bij de keuze voor een warmtestrategie
        kwetsbare groepen.                                     voor een wijk of buurt.




                                                               Ja, dit klopt. Op het schaalniveau van de regio doet de RES West-Brabant dit door
        Netcongestie. De overbelasting van het
                                                               de vraag naar energie en het deel dat duurzaam opgewekt wordt in kaart te
        elektriciteitsnet is een grote zorg. Prioritering en
                                                               brengen. Knelpunten worden inzichtelijk en oplossingen in kaart gebracht. Hierin
Breda   oplossingen zijn nodig om verdere elektrificatie en
                                                               werkt de REs West-Brabant samen met de provincie en Enexis aan prioritering en
        integratie van hernieuwbare energie mogelijk te
                                                               oplossingen binnen het provinciale Meerjarenprogramma Infrastructuur Energie en
        maken.
                                                               Klimaat en de investeringsplannen van de netbeheerders.




        Tekort aan gekwalificeerd personeel. Het gebrek
                                                               Om die reden werkt de RES West-Brabant nauw samen met arbeids-kennispool en
Breda   aan gekwalificeerd personeel op beleids- en
                                                               het onderwijs.
        uitvoeringsniveau wordt als een uitdaging gezien.




                                                               Dit is een terechte zorg. Betaalbaarheid is een actueel onderwerp voor collectieve
        Betaalbaarheid. Het handhaven van betaalbare           warmtevoorziening. Het Ministerie van Klimaat en Groene Groei werkt aan
        energieprijzen voor consumenten is een punt van        beleidsregels om de betaalbaarheid van warmte voor huishoudens te borgen. Bij
Breda
        zorg. Men wil voorkomen dat huishoudens te             toekomstig te maken keuzes over het energiesysteem is betaalbaarheid een
        zwaar worden belast.                                   belangrijk aspect in de afweging, bijvoorbeeld bij de keuze voor een warmtestrategie
                                                               voor een wijk of buurt.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>                                                              Binnen de RES-regio West-Brabant onderzoekt de RES West-Brabant het komend
                                                              jaar de haalbaarheid van bovenlokale warmtenetten, incl. de verduurzaming
                                                              (bijvoorbeeld met aardwarmte) en eventuele uitbreiding van het bestaande Amernet.
                                                              De RES West-Brabant berekent ook of het financieel haalbaar is, van de
        Afhankelijkheid van Amernet. De mogelijke
                                                              warmtebron tot aan de aansluiting in de huizen. Tegelijk onderzoeken gemeenten
        overmatige afhankelijkheid van het warmtenetwerk
Breda                                                         ook welke lokale warmtebronnen kansrijk zijn, zoals (zeer) lage temperatuur warmte
        Amernet en de wens naar alternatieve oplossingen
                                                              uit de bodem, oppervlaktewater of rioolwater en zonnewarmte. Al deze onderzoeken
        worden genoemd.
                                                              geven de RES West-Brabant een beter beeld van wat er mogelijk is in onze regio en
                                                              onder welke voorwaarden, zodat de verschillende warmte strategieën tegen elkaar
                                                              kunnen worden afgewogen rekening houdend met publieke belangen zoals
                                                              betaalbaarheid, duurzaamheid en leveringszekerheid.
        • Powerport omvat de gemeenten Moerdijk en
        Geertruidenberg, waar veel grootschalige
        energieprojecten gepland staan die van
        (boven)regionaal of landelijk belang zijn. Deze
        gemeenten hebben de regio om solidariteit
        gevraagd bij de ruimtelijke inpassing van deze        Tekst op p. 33 is als volgt aangepast:
        projecten.                                            Wij realiseren ons dat de Powerport en de regio een sterke verwevenheid kennen.
        • In het Powerport- gebied komen veel energie- en De realisatie van de Powerport in West-Brabant creëert, met regionale steun,
        circulaire projecten samen die het (boven)            economische en maatschappelijke (o.a. nabijheid energiebron) ontwikkelkansen
        regionaal en/of landelijk belang dienen.              voor de gehele regio. Solidariteit met de Powerport gemeenten kan alleen in
        • Breda erkent daarbij het belang van Powerport in regionaal en integraal verband ingevuld worden. In RES verband willen we dit in
        de (regionale) energietransitie en de ruimtelijke     samenhang zien.
        vraagstukken die daaruit voortvloeien.                Ook landelijke solidariteit is essentieel bij de ruimtelijke inpassing van
        • Breda erkent de noodzakelijke solidariteit bij de   energieprojecten van nationaal belang. Bij bovenregionale of landelijke projecten
Breda   ruimtelijke inpassing voor de grootschalige           moet worden beoordeeld of deze daadwerkelijk een regionaal belang dienen of
        energieprojecten.                                     inpassing elders beter is. Wij zien als regio de contacten, die het Rijk zoekt met de
        • naast de solidariteit vanuit Breda en de andere     Powerport-gemeenten om daar energie-infrastructuur te laten landen, ook als te
        gemeenten binnen de RES-regio West-Brabant, is benutten kans zien om wensen vanuit de regio bij het Rijk onder de aandacht te
        ook landelijke solidariteit essentieel bij de         brengen.
        ruimtelijke inpassing van energieprojecten van         We volgen nauwgezet de besluitvorming in het Bestuurlijke Overleg van de
        nationaal belang, en bij bovenregionale of            Powerport gemeenten met de provincie en het Rijk. Dit is een belangrijk overleg om
        landelijke projecten moet worden beoordeeld of ze solidariteit te agenderen in de regio en om gaandeweg de opgave te concretiseren.
        daadwerkelijk een regionaal belang dienen en of       Bij iedere locatiekeuze voor de Powerport stellen wij onszelf de vraag of een deel
        inpassing elders beter is.                            van de ruimtevraag elders in de regio overgenomen kan worden.
        • naast de ruimtelijke effecten creëert de realisatie
        van Powerport in West-Brabant, met regionale
        steun, economische en maatschappelijke (o.a.
        nabijheid energiebron) kansen voor zowel de regio
        als voor Breda. Breda wil dit in samenhang zien.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>            Gebrek aan concrete plannen. Er is bezorgdheid        Met de uitkomsten van de planMER zal er eind 2026 een Meerjarig
            over het gebrek aan gedetailleerde                    Uitvoeringsprogramma opgesteld worden, waarin op de behoefte aan
Breda
            implementatieplannen en de behoefte aan               implementatieplannen ingespeeld wordt. Samenvatting op p.7 is aangepast en
            specifiekere acties en tijdlijnen.                    bijlage 5 op p. 85.




                                                                  Bij de bestuurlijke keuze "Solidariteit met de Powerport" wordt aangegeven dat veel
                                                                  energieprojecten die in de Powerport bij elkaar komen, van maatschappelijk en
            Het moet niet zo zijn dat de gebiedsgerichte          economisch belang zijn voor de gehele regio en die ook gevolgen hebben voor de
Drimmelen   aanpak ertoe leidt dat onze regio alléén aan de lat   inrichting van de regio. De regionale belangen zijn sterk met elkaar verweven. West-
            staat voor de grote uitdagingen in onze regio.        Brabant bekijkt bij iedere lokatiekeuze voor de Powerport of een deel van de vraag
                                                                  elders in de regio kan worden over genomen. Hierbij kijken wij ook naar solidariteit
                                                                  op landelijk niveau.



            Bestuurlijke keuze 7 geeft aan dat er solidariteit
            getoond wordt in de gehele regio bij de
            ruimtelijke opgave en uitdagingen van de              Het concreet invullen van solidariteit is complex. Op basis van een goede dialoog en
Drimmelen   Powerport. Deze keuze is belangrijk, maar             een goede verstandhouding in de regio, zoeken wij naar een goede balans in de
            hieraan in de praktijk uitvoering geven nog veel      opgave. Zie ook regel 42.
            belangrijker. Wij zien en ervaren dat hier
            spanning op zit.

            Er landt veel in de Powerport regio als het gaat om
            (boven)regionale en landelijke
            voorzieningen t.b.v. de energie-infrastructuur. Er
            zijn nog geen afspraken gemaakt over
            wat dit concreet betekent in prioritering van het
Drimmelen                                                       Zie regel 42.
            aansluiten van voorzieningen op die
            infrastructuur. In de basis willen wij vasthouden
            aan het beginsel dat “wie de lasten
            neemt, ook de lusten krijgt.” Keuzes hieromtrent
            staan niet in dit RPE.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>             Gemeenten die een grote rol op zich nemen in het
                                                                  In algemene zin kan dit uitgangspunt niet worden aangehouden. Er kunnen ook
             ruimtevraagstuk voor hernieuwde
                                                                  bovenlokale belangen spelen die voor gaan. Uit het oogpunt van het eerste leidende
             energiesystemen, ondervinden hier het meeste en
                                                                  principe van het RPE "De verantwoordelijkheid voor de balans wordt zo laag
             als eerste profijt van. Hierbij wordt
                                                                  mogelijk in het energiesysteem gelegd" sturen wij in het RPE wel op het bij elkaar
Drimmelen    specifiek gedacht aan voorrang bij
                                                                  brengen van vraag en aanbod op lokaal niveau. Voor welke lokale voorzieningen
             netaansluitingen voor vitale voorzieningen zoals
                                                                  dan prioriteit hebben, heeft de Autoriteit Consument en Markt een maatschappelijk
             lokale
                                                                  prioriteringskader opgesteld dat de regionale netbeheerder hanteert. De overheden
             energie-initiatieven, scholen en maatschappelijke
                                                                  hebben hierin geen formele rol.
             accommodaties.


             De RPE informeert alle deelnemende raden,
             waterschappen en de provincie proactief en
             laagdrempelig over relevante ontwikkelingen en
Drimmelen    geeft hierbij nadrukkelijk ruimte om                 Dit is in lijn met het RPE.
             raden hun kaderstellende rol richting colleges te
             kunnen vervullen bij de vaststelling van
             de uitvoeringsplannen.


             De potentiekaarten ziet de gemeente Drimmelen
             niet als leidraad voor locatiekeuzes voor
             grote energieprojecten. Deze ruimtevraagstukken
                                                                  De potentiekaarten geven een beeld van de energieopgave, maar krijgen in dialoog
             dienen separaat te worden
Drimmelen                                                         een andere duiding. Het is juist dat de RES geen mandaat heeft bij de integrale
             vastgesteld, aangezien de RPE geen mandaat
                                                                  gebiedsafweging.
             heeft dit soort keuzes te maken.




             Wens: er liggen kansen voor energie-uitwisseling     Er wordt landelijk, dus ook in regio West-Brabant, sterk ingezet op het realiseren
Etten-Leur   op bedrijventerreinen. Kijk ook naar lokale kansen   van energiehubs voor, in eerste instantie, industrieterreinen. Met een GTO (Groeps
             en voer daarover pilots uit om vooruit te gaan       Transport Overeenkomst) wordt energie tussen gebruikers verdeeld.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>             Wens: breng in beeld wat de grote regionale        Voor de energiehubs die de provincie heeft geselecteerd voor het
Etten-Leur   Energiehubs betekenen voor de lokale               Stimuleringsprogramma Energiehubs, wordt de bijdrage aan lokale ontwikkelingen
             ontwikkelingen                                     in beeld gebracht en gemonitoord.




                                                                De RES-organisatie ondersteunt het haalbaarheidsonderzoek dat wordt uitgevoerd
             Wens: kijk of een pilot voor de opwek van groen
Etten-Leur                                                      voor een groen gas initiatief in Etten-Leur. Een analyse van locatiemogelijkheden
             gas kan landen op bedrijventerreinen.
                                                                maakt onderdeel uit van het haalbaarheidsonderzoek.




             Wens: kijk later ook op de opwek van groen gas     De RES-organisatie ondersteunt het haalbaarheidsonderzoek dat wordt uitgevoerd
Etten-Leur   ook in buitengebied door een coöperatie kan        voor een groen gas initiatief in Etten-Leur. Een analyse van locatiemogelijkheden
             plaatsvinden                                       maakt onderdeel uit van het haalbaarheidsonderzoek.




             Bedenking: wat betekent dit plan voor de grip op
                                                                Het RPE wordt vertaald naar de individuele gemeenten en geborgd in lokaal beleid,
Etten-Leur   deze samenwerking door de lokale raden en hoe
                                                                bijvoorbeeld in ruimtelijke procedures en vergunningaanvragen.
             kunnen de raden de lokale behoeften borgen?
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>             Bedenking: maak duidelijk wanneer de
             gemeenteraden (en de besturen van de               Verankering in beleid en omgevingsplannen is de verantwoordelijkheid van het
Etten-Leur
             waterschappen) in positie gebracht worden om op    bevoegd gezag
             lokaal niveau besluiten te nemen




             Wens: laat de proceskeuzes in dit plan ook leidend
                                                                Dit is de verantwoordelijkheid van de individuele gemeenten. Als RES streven we
Etten-Leur   wordt voor alle energievraagstukken binnen onze
                                                                naar een zo goed mogelijke aansluiting bij de lokale besluitvorming.
             gemeente




                                                                In het kader van balanceren van vraag en aanbod, zal bij een overschot aan aanbod
             Wens: zet in op opslag van eenmaal opgewekte
Etten-Leur                                                      een eletrolyser ingezet kunnen worden. Ook kunnen batterijen worden gebruikt om
             energie
                                                                overtollige elektriciteit te bufferen en in te zetten tijdens piekuren.




                                                                Gemeenten zijn gestart met de uitwerking van gemeentelijke warmteprogramma's
                                                                als opvolger van de transitievisies warmte. Het is de bedoeling dat de
             Wens: biedt mensen alternatieven om hun huis
Etten-Leur                                                      warmteprogramma's uiterlijk eind 2026 zijn vastgesteld. In deze
             duurzaam te verwarmen
                                                                warmteprogramma's wordt op wijk of buurtniveau alle beschikbare (lokale en
                                                                bovenlokale) alternatieven voor duurzame verwarming van huizen afgewogen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>             Wens: Warmte wordt ook een grote uitdaging. Zet
                                                                 De toepasbaarheid van geothermie wordt nader onderzocht. Zie ook het kader in
Etten-Leur   daar ook op in bijvoorbeeld door gebruik te maken
                                                                 paragraaf 5.2.4 en paragraaf 5.5 punt 9 van het regionaal plan energiesysteem.
             van geothermie




             Wens: pak nu al eerste kansen en wacht niet op
                                                                 Beleid en uitvoering lopen in elkaar over. De energierekening van burgers is van
             een uitvoeringsprogramma en zet daarbij als
Etten-Leur                                                       groot belang, maar niet binnen de primaire scope van de RES. De rijksoverheid
             eerste in op de huizen die nu hun energierekening
                                                                 speelt hierbij de grootste rol.
             niet kunnen betalen.




             Wens: blijvende aandacht voor rechtvaardigheid
             en de betaalbaarheid van energie voor inwoners is
Etten-Leur   nodig. Houdt daarbij ook vast aan de afspraak om Uw wens is in lijn met het RPE.
             te streven naar 50% lokaal eigendom uit de RES
             1.0




             Bedenking: de keuzes van het Rijk om kernenergie
             wel of niet in te zetten in het toekomstige
             energiesysteem. Deze keuze ligt niet bij de RES   Kernenenergie komt naar verwachting beschikbaar na 2035. De scope van het RPE
Etten-Leur
             en/of de gemeente maar heeft wel invloed op het   is 2025-2035. RES West-Brabant volgt de landelijke ontwikkelingen op dat gebied.
             RPE, het energiesysteem, de ruimtelijke keuzes en
             de bijbehorende planning.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>             Bedenking: voor de ontwikkeling van nieuwe
             nationale energie-infrastructuur bestaat het risico
             dat regionale belangen en adviezen onvoldoende
             worden meegenomen in de besluitvorming. Het is
Etten-Leur                                                         Uw wens is in lijn met het RPE.
             daarom van belang om de regionale kennis en
             expertise vanuit de RES-samenwerking actief te
             betrekken en structureel te verankeren in de
             processen.



             Wens: blijvende aandacht houden voor de
             zonneladder en meervoudig ruimtegebruik bij de        De zonneladder wordt al toegepast om nieuwe initiatieven te beoordelen.
Etten-Leur   keuzes voorde opwek van zonne-energie. De             Batterijparken zijn noodzakelijk omhet energiesysteem te balanceren. Een
             gemeente kan dit ook zien als een kans om grip te     afwegingskader voor zorgvuldige inpassing van batterijparken wordt ontwikkeld.
             krijgen op de ontwikkeling van batterijparken.




             Wens: Er zou in het RPE ook gekeken moeten
             worden naar de risico’s die energie opwekken
             kunnen veroorzaken voordat men bepaalde               Bij vergunning aanvragen wordt de OMWB (Omgevings Dienst Midden West-
Etten-Leur   vormen inzet. Ook moet er gekeken worden naar         Brabant) gevraagd brand- en explosiegevaar en de getroffen maatregelen te
             het feit of bepaalde manieren en gebruikte            beoordelen. Er is specifieke wet- en regelgeving beschikbaar.
             materialen ook afbreekbaar zijn of ten minste
             circulair.




             Wens: energie moet betaalbaar blijven voor            Betaalbaarheid voor huishoudens is een regionaal onderschreven publiek belang
Etten-Leur
             iedereen                                              (zie pagina 21) waarmee rekening wordt gehouden bij alle bestuurlijke keuzes.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>                                                                Dit is in lijn met het RPE. Energiebesparing is het uitgangspunt bij het leidende
Etten-Leur   Wens: we moeten zuinig omgaan met energie          principe om de verantwoordelijkheid voor het energiesysteem zo laag mogelijk in het
                                                                energiesysteem te leggen.




             Bedenking: het aanpassen van de energie
Etten-Leur   infrastructuur vergt zeer grote investeringen en   Dit is correct.
             kost veel tijd




             Wens: breng in beeld of procedures voor het
             doorvoeren van aanpassingen in de energie            Enexis brengt dit in samenwerking met de gemeente in beeld bij de Buurtaanpak.
Etten-Leur
             infrastructuur verkort kunnen worden zonder          Staat vermeld op p. 38.
             daarbij de sociale aspecten uit het oog te verliezen




                                                                Als RES leggen we het accent op innovaties die in de praktijk zijn getest. We
Etten-Leur   Wens: nieuwe innovaties blijven ondersteunen       hebben zelf geen innovatiemiddelen, maar stimuleren het gebruik van de regelingen
                                                                door het rijk (met name) en de provincie.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>             Wens: de energietransitie gaat niet snel genoeg.
             Stel ook een lokale werkgroep energiesysteem       Het opstellen van een lokale werkgroep energiesysteem is een verantwoordelijkheid
Etten-Leur
             voor Etten-Leur in voor het monitoren en vergroten van de individuele gemeenten in onze regio.
             van de inbreng van Etten-Leur in het geheel




                                                                Kleine kerncentrales ("Small Modulair Reactors") kennen een lange
             Bedenking: we zien graag in het definitieve plan
Etten-Leur                                                      ontwikkelperiode. Naar verwachting komen deze na 2035 beschikbaar. Het RPE
             hoe kleine energiecentrales in dit plan passen
                                                                richt zich op de periode tot 2035. Wij blijven de ontwikkelingen volgen.




             Bedenking: we moeten het vertrouwen van onze       Dit is in lijn met het RPE. Het is van belang dat we het vertrouwen behouden van
             burgers behouden. Burgers raken in verwarring      onze burgers behouden. De communicatie naar de bewoners is primair de
Etten-Leur
             door steeds veranderende landelijke keuzen         verantwoordelijkheid van de gemeenten zelf. We faciliteren de gemeenten met het
             tussen groene energie en kernenergie               verschaffen van actuele informatie.




             Wens: we willen graag op de hoogte gehouden
                                                                De gebiedsaanpak is onderdeel van de governance van de RES. Voortgang en
Etten-Leur   worden van de voortgang van de
                                                                besluitvorming gaat via het RES-team en de stuurgroep.
             gebiedswerkgroepen (pagina 26)
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>             Wens: subsidies dienen zo min mogelijk naar
Etten-Leur                                                         RPE zal gemeenten actief informeren als er subsidies verschijnen voor bedrijven.
             marktpartijen te gaan




             Wens: Etten-Leur moet meer steun geven aan
                                                                   Vanuit de RES-organisatie krijgen gemeenten ondersteuning aangeboden bij het
             mensen die willen isoleren (pagina 43). Immers
Etten-Leur                                                         verbeteren van hulp aan bewoners bij het verduurzamen van hun woning en het
             energie die niet wordt gebruikt hoef je ook niet op
                                                                   organiseren van regionale samenwerking hiervoor. Zie pagina's 43- 44.
             te wekken




             Wens: Etten-Leur moet boeren meer stimuleren          De RES-organisatie ondersteunt het haalbaarheidsonderzoek dat wordt uitgevoerd
Etten-Leur
             om groen gas te maken (pagina 50                      voor een groen gas initiatief in Etten-Leur.




                                                                   In het kader van balanceren van vraag en aanbod, zal bij een overschot aan aanbod
Etten-Leur   Wens: maak waterstof uit rest elektriciteit           een eletrolyser ingezet kunnen worden. Ook kunnen batterijen worden gebruikt om
                                                                   overtollige elektriciteit te bufferen en in te zetten tijdens piekuren.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>             Wens: zonnepanelen op daken hebben de
Etten-Leur                                                   Dit is in lijn met het RPE.
             voorkeur boven ‘zon op veld’




                                                             Het stimuleren van energiegemeenschappen en warmtegemeenschappen e.e.a.
             Wens: geef ondersteuning aan onze               zoals opgenomen in de nieuwe wetgeving (Energiewet en Wet collectieve
Etten-Leur
             energiecoöperaties                              warmtevoorziening) is in de nieuwe versie van het RPE meer benadrukt.
                                                             Teksttoevoeging gedaan op pagina's 43 en 44.




                                                             Per energiedrager hebben we in kaart gebracht wat de impact is op de gemeente.
             Wens: maak inzichtelijk wat dit betekent voor   We verbreden onze monitoring van sec opwek elektriciteit naar alle vier
Etten-Leur
             Etten-Leur (en de ander gemeenten)              energiedragers. We besteden aandacht aan zowel opwek, opslag als de
                                                             infrastructuur.




                                                             Vanuit de RES-organisatie wordt gemeenten ondersteuning geboden bij het
Etten-Leur   Wens: Investeren in verduurzaming               verbeteren van hulp aan bewoners bij het verduurzamen van hun woning en het
                                                             organiseren van regionale samenwerking hiervoor. Zie pagina's 43 en 44.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>                                                                 Dit maakt onderdeel uit van het haalbaarheidsonderzoek naar de mogelijkheden van
                Wens: breng in beeld wat er qua warmtenet op het
Etten-Leur                                                       een regionaal warmtenet tussen Moerdijk, Halderberge, Rucphen, Etten-Leur en
                bedrijventerrein gerealiseerd kan worden
                                                                 Breda.




                Wens: blijf ook oog houden voor landelijke          Kernenergie komt naar verwachting na 2035 beschikbaar. Het RPE heeft een focus
Etten-Leur      ontwikkelingen op het gebied van kernenergie.       tot 2035. RES West-Brabant blijft de landelijke ontwikkelingen rondom kernenergie
                Deze missen we nu in het voorliggende plan          volgen.




                                                                    De inzet van kleine windmolens bij agrariers is mogelijk vanuit regelgeving. Het
                Wens: kijk ook naar de mogelijkheden voor
Etten-Leur                                                          rendement van kleinschalige windturbines is wel beperkt wat een belangrijke
                kleinschalige windturbines
                                                                    verklaring is voor de beperkte toepassing.




               Solidariteit met de Powerport-regio
               (Geertruidenberg, Drimmelen en Moerdijk) is
               benoemd als belangrijkste punt binnen de wensen
               en bedenkingen. In het kader van deze solidariteit
                                                                    RES West-Brabant bedoelt met solidariteit met de Powerport regio dat er in dialoog
               wordt o.a. bedoeld:
Geertuidenberg                                                      wordt onderzocht of bepaalde assets uit het energiesysteem die moeilijk inpasbaar
               • Dat nabij de gemeentegrenzen van
                                                                    zijn bij buurgemeenten geplaatst kunnen worden.
               Geertruidenberg geen windmolens zullen worden
               gebouwd;
               • Dat er geen grootschalige batterijparken of
               zonnevelden zullen komen in de gemeente.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>               In het kader van het converterstation voor
               Nederwiek 3, waarvoor het Rijk in
               Geertruidenberg-West een voorkeurslocatie heeft
               aangewezen, is tijdens De Raad Besluit van 20
               februari jl. unaniem een motie aangenomen waarin
               het college wordt verzocht om zich (samen met de
               gemeenteraad, inwoners en stakeholders) sterk te
               maken om er voor zorg te dragen dat onder andere
               de volgende Bergse voorwaarden onder de
               aandacht worden gebracht bij de betrokken
                                                                Het project Nederwiek 3 wordt inderdaad getrokken door de ministeries. De
               minister(s):
Geertuidenberg                                                  gemeente is in direct contact met de projectorganisatie. RES West-Brabant volgt dit
               • Duidelijke voorwaarden stellen voor
                                                                project.
               planvorming/start van projecten en realisatie
               • Compensatie en schadeloosstellingen voor
               omwonenden;
               •Participatie en betrokkenheid van de
               gemeenteraad;
               • Regio laten meedelen in financiële baten
               initiatiefnemers;
               • Compensatieprojecten vastleggen waarbij we
               verder gaan dan de standaard en reeds
               toegezegde gelden.



               Bij de uitwerking van de afspraken binnen het RPE
               dient ermee rekening gehouden te worden dat
Geertuidenberg                                                   Betaalbaarheid is een van de sec benoemde publieke belangen in het RPE.
               deze plannen voor onze inwoners betaalbaar
               blijven.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>               Aansluitend op de behoeften van en                    Deze ruimte is er bij de uitvoering van het RPE. Hierbij zal de RES West-Brabant
Geertuidenberg mogelijkheden binnen onze gemeente moet er            kennisuitwisseling tussen gemeenten over de ervaringen met maatwerkoplossingen
               ruimte zijn voor maatwerkoplossingen.                 faciliteren.




               Om de lokale economie en werkgelegenheid te
                                                                     Dit is in lijn met het RPE. Bij onze samenwerking met de stedelijke regio's West-
               versterken, moeten investeringen in innovatieve
Geertuidenberg                                                       Brabant en Breda-Tilburg zal de RES West-Brabant het belang van de duurzame
               technologie en duurzame energiebronnen worden
                                                                     innovaties voor de lokale economie en werkgelegenheid inbrengen.
               gestimuleerd.




               In (de uitvoering van) het RPE moet worden            Dit is in lijn met het RPE. Zo faciliteert de RES West-Brabant dat de gemeenten
               gezorgd voor een zorgvuldige afweging, waarbij de     gebruik kunnen maken van het kwaliteitsbudget van het Rijk om ecologie en
Geertuidenberg
               ontwikkelingen het landschap en bestaande             biodiversiteit rond duurzame energieprojecten te versterken. Verwijzing hiernaar
               functies zo min mogelijk negatief beïnvloeden.        opgenomen op pagina's 32 en 33.




               Het RPE moet ruimte bieden voor flexibiliteit om in
               te spelen op veranderingen in de energiemarkt die     Dit is in lijn met het RPE. Ondermeer met de cyclus van de gebiedsaanpak (zie
Geertuidenberg
               effect hebben op de haalbaarheid en effectiviteit     4.1.1) bieden we de ruimte voor flexibiliteit.
               van het RPE.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>               De weerbaarheid van het energiesysteem bij
               mogelijke (cyber)aanvallen of natuurrampen dient
                                                                      Dit is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van de overheden en de
Geertuidenberg te worden verhoogd door rekening te houden met
                                                                      energiebedrijven.
               de aanleg van bijvoorbeeld bypasses en
               strategische voorraden van onderdelen.




                                                                     RES West-Brabant bedoelt met solidariteit met de Powerport regio dat er in dialoog
               Er zullen in het kader van de onderlinge solidariteit wordt onderzocht of bepaalde assets uit het energiesysteem die moeilijk inpasbaar
               geen grootschalige batterijparken of zonnevelden zijn bij buurgemeenten geplaatst kunen worden. Hierbij houdt de RES West-Brabant
Geertuidenberg
               worden gerealiseerd in de gemeente                    ook rekening met de grote verwevenheid van belangen in de regio. Verder kijken we
               Geertruidenberg;                                      niet alleen naar solidariteit in de eigen regio, maar voor de landelijke projecten ook
                                                                     op nationaal niveau.




Halderberge      Geen wensen en bedenkingen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>           Hoe ziet de solidariteit eruit? Kunnen we solidariteit
                                                                  Over hoe de solidariteit er nader ingevuld uit gaat zien, is onderdeel van gesprek
Moerdijk   ook aandacht geven zo laag mogelijk in het
                                                                  en zal opgenomen worden in het uitvoeringsprogramma.
           energiesysteem tussen inwoners?




           Welke gemeenten vallen onder de stedelijke
                                                                 Bergen op Zoom, Moerdijk, Steenbergen, Halderberge, Woensdrecht, Rucphen,
           regio's West-Brabant West. Krijgen de grote
Moerdijk                                                         Roosendaal. Geen enkele gemeente krijgt voorrang, de inrichting van het
           plaatsen voorrang op de kleinere plaatsen omdat
                                                                 energiesysteem is leidend.
           daar de behoefte waarschijnlijk groter is?




                                                                 Dit kan een uitkomst zijn van de gesprekken die lopen met zowel de gemeenten in
           Zijn andere gemeente bereid om toezeggingen te
                                                                 de stedelijke regio's. De SDG's 7 (betaalbare en duurzame energie), 11 (Duurzame
Moerdijk   doen m.b.t. de ruimte die nodig is in het kader van
                                                                 steden en gemeenschappen) en 13 (Klimaatactie) komen duidelijk terug in de
           Powerport (zie uitgangspunt mbt solidariteit)?
                                                                 publieke belang.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>                                                             Ja, dit kan. Op het schaalniveau van de regio doen we dit door de vraag naar
           Kan de balans tussen vraag en aanbod van          energie en het deel dat duurzaam opgewekt in kaart gebracht wordt. Het Haven
Moerdijk
           duurzame energie inzichtelijk gemaakt worden?     Industrieel Complex Moerdijk valt strikt genomen niet onder de RES-regio, maar
                                                             onder het Cluster Energie Strategie Rotterdam-Moerdijk.




                                                         De RES West-Brabant spreekt bij (stromend) water als warmtebron over
                                                         acquathermie. Aquathermie als warmtebron voor lokale warmtenetten maakt
           De gemeenten Moerdijk en Drimmelen beschikken onderdeel uit van de gemeentelijke warmteprogramma's die in 2025 en 2026
           over veel (stromend) water. Waarom wordt deze worden opgesteld. We voeren haalbaarheidsonderzoeken uit naar bovenlokale
Moerdijk
           mogelijke bron van energieopwekking niet      warmtenetten. Als hieruit blijkt dat aquathermie met voldoende warmtecapaciteit
           meegenomen in de overwegingen?                aanwezig is, dan wordt dit meegenomen in het haalbaarheidsonderzoek. In
                                                         paragraaf 5.5 besteden we aandacht aan aquathermie. Hieerana toegevoegd
                                                         hebben we dat de waterschappen een belanrgije rol spelen.




                                                             Het toepassen van Zon op Dak is voor bedrijven een eigen verantwoordelijkheid. Op
                                                             dit monent is er voor de gehele RES regio West-Brabant 114 GWh aan SDE
           Kan er meer Zon op Dak gerealiseerd worden op
Moerdijk                                                     subsidies verstrekt, waarbij de PV panelen nog niet zijn geplaatst. Netcongestie
           industrieterrein Moerdijk en het Logistiek Park
                                                             maakt het lastig om tot uitvoering te komen. In het kader van balancering van het
                                                             net en lokale productie en verbruik in evenwicht is inzet van zon op dak belangrijk.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>           Kan er met als voorbeeld de zonnepanelen langs
                                                                Rijkswaterstaat heeft het project OER (Opwek Energie op Rijksgronden) opgestart.
           de A58 in Etten-Leur een soortgeklijk project
                                                                In Q2-2025 zal er overleg zijn over geschikte locaties langs snelwegen, waaronder
Moerdijk   worden gestart langs de A4 bij Heijningen, waarbij
                                                                de A27 en A59. Zonnepanelen verticaal als geluidsscherm zullen vanwege de
           de zonnepanelen tevens dienst doen als
                                                                botsveiligheid niet worden toegestaan.
           geluidsscherm voor de kern Heijningen?




                                                                Dit kan conform het voorstel van de nieuwe Wet collectieve warmtevoorziening
                                                                (Wcw). Dit gaat uit van een publiek meerderheidsbelang in warmtebedrijven en biedt
                                                                voor gemeenten de mogelijkheid om warmtebedrijven op te richten. In bijvoorbeeld
                                                                Tilburg en Eindhoven worden hiervoor al voorbereidingen getroffen. De provincie
           Kan de gemeente zelfstandig een warmtebedrijf
                                                                Noord-Brabant, Enpuls en EBN verkennen de oprichting van een provinciaal
           oprichten al of niet in samenwerking met lokale
                                                                warmtebedrijf. De RES West-Brabant adviseert om de behandeling van de Wcw in
Moerdijk   industriële bedrijven ? Kan er beleid gemaaakt
                                                                de Tweede Kamer en de resultaten van de verkenning van een provinciaal
           worden om restwarmte van industriéle bedrijven
                                                                warmtbedrijf af te wachten.
           beter te benutten.
                                                                Verder maakt benutting van restwarmte van industriele bedrijven uit de Moerdijk
                                                                onderdeel uit van de haalbaarheidsonderzoeken naar bovenlokale warmtenetten.
                                                                Dit sec toegevoegd in paragraaf 5.5 punt 6 (p. 58)




                                                            Dit kan een uitkomst zijn van de gesprekken die lopen met zowel de gemeenten in
           Richtingduiding kan gevonden worden in de Social
                                                            de stedelijke regio's. De SDG's 7 (betaalbare en duurzame energie), 11 (Duurzame
Moerdijk   Development Goals (SDG). Opnemen in deze
                                                            steden en gemeenschappen) en 13 (Klimaatactie) komen duidelijk terug in de
           alinea mogelijk?
                                                            publieke belang.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>                                                              De waterschappen Brabantse Delta en Rivierenland worden via het RES verband
           Het waterschap ook opnemen als partij waarmee
                                                              betrokken bij watergerelateerde vraagstukken, bijvoorbeeld bij
Moerdijk   watergerelateerde vraagstukken kunnen worden
                                                              haalbaarheidsonderzoeken naar bovenlokale warmtenetten met aquathermie als
           afgestemd.
                                                              potentiele warmtebron.




                                                         De werkgroepen bestaan uit medewerkers van de betreffende gemeenten,
                                                         mederwerker provincie, medewerkers Enexis en medewerkers RES. Inwoners zijn
                                                         geen deelnemers binnen de werkgroepen. Het uiteindelijke doel van de
           Waaruit bestaan de werkgroepen Gebiedsaanpak?
Moerdijk                                                 gebiedaanpak is om gebiedscoalities te vormen. Van deze gebiedscoalities kunnen
           Nemen inwoners ook deel aan deze werkgroepen?
                                                         (groepen) inwoners onderdeel zijn, maar ook bijvoorbeeld woningcorporaties en
                                                         bedrijven. Voorbeelden van groepen inwoners die kunnen participeren zijn de
                                                         energiecoorporaties/ energiegemeenschappen.




                                                             Er wordt landelijk, dus ook in regio West-Brabant, sterk ingezet op het realiseren
           Delen van de energie tussen diverse gebruikers op
Moerdijk                                                     van energiehubs voor, in eerste instantie, industrieterreinen. Met een GTO (Groeps
           momenten dat dat kan.
                                                             Transport Overeenkomst) wordt energie tussen gebruikers verdeeld.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>           toevoegen aan alinea 2 : aandacht voor
Moerdijk                                                   Dit is akkoord, toegevoegd aan pagina's 32 en 33.
           biodiversiteit




           Kunnen de lokale energiecoöperaties (Energiek
Moerdijk                                                   Dit is een mogelijkheid. Dit in overleg met de betrokken gemeenten.
           Moerdijk etc) een rol in deze tafel spelen?




                                                           Rijkswaterstaat heeft het project OER (Opwek Energie op Rijksgronden) opgestart.
           Zonnepanelen als geluidschermen plaatsen bij    In Q2-2025 zal er overleg zijn over geschikte locaties langs snelwegen, waaronder
Moerdijk
           Helwijk en Heijningen mogelijk ?                de A59 en A27. Zonnepanelen verticaal als geluidsscherm zal vanwege de
                                                           botsveiligheid niet worden toegestaan.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>                                                               Het toepassen van Zon op Dak is voor bedrijven een eigen verantwoordelijkheid. Op
           Meer zonnepanelen plaatsen op daken van
                                                               dit monent is er voor de gehele RES regio West-Brabant 114 GWh aan SDE
Moerdijk   distributiecentra en bedijfsgebouwen ter
                                                               subsidies verstrekt, waarbij de PV panelen nog niet zijn geplaatst. Netcongestie
           voorkoming van landschapsvervuiling.
                                                               maakt het lastig om tot uitvoering te komen.




                                                               Rijkswaterstaat heeft het project OER (Opwek Energie op Rijksgronden) opgestart.
           Zonnepanelen als geluidsschermen langs de
                                                               In Q2-2025 zal er overleg zijn over geschikte locaties langs snelwegen, waaronder
Moerdijk   snelwegen. Opwekken van elektriciteit via
                                                               de A59 en A27. Zonnepanelen verticaal als geluidsscherm zal vanwege de
           waterkracht
                                                               botsveiligheid niet worden toegestaan.




           2e alinea wijzigen: De gemeenteraad kan expliciet
                                                             Lokale participatie m.b.t. groen gas initiatieven is gemeentelijk beleid. RES
Moerdijk   voor de nieuwe Res 2.0 eisen dat sociale, lokale
                                                             ondersteunt met inbreng van kennis m.b.t. participatie.
           participatie altijd een uitgangspunt moet zijn.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>           Wordt er ook rekening gehouden met de
           mogelijkheid van kinetische energie bij
           bijvoorbeeld sluizen in Willemstad of op plaatsen   Energie uit water is vanwege lage stroomsnelheden, kleine debieten en een klein
Moerdijk
           waar grote waterstromen overgaan in smalle          verval over stuwen niet rendabel toe te passen in de regio West-Brabant.
           waterstromen (plaatsen waar veel stroming is in
           water).




           Wellicht biedt het zogenaamde uitdaagrecht nog      Inwoners kunnen op verschillende manieren bewuster worden gemaakt over wijzen
Moerdijk   toegevoegde waarde in de RES v.w.b. de              waarop zij zelf kunnen verduurzamen/het heft in eigen handen kunnen nemen. Het
           communicatie                                        uitdaagrecht is daarvan een voorbeeld.




           Bij de verdeling van lusten en lasten kan ook       In het RPE kijkt de RES West-Brabant vanuit het perspectief van het
           gekeken worden naar Brede Welvaart. Dit biedt       energiesysteem. Dit perspectief brengt de RES West-Brabant in bij de bredere
Moerdijk   kansen voor een integrale aanpak. De                integrale afweging die gemaakt wordt tezamen met andere perspectieven in de
           uitgangspunten van Brede Welvaart eveneens          stedelijke regio's West-Brabant en Breda-Tilburg. Daarbij wordt ook gekeken naar
           opnemen in deze alinea                              Brede Welvaart.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>           De ondersteuning door het platteland voor de
           stedelijke gebieden dient door waarborging van
Moerdijk   bijvoorbeeld de voorzieningen ter ondersteuning    Deze waarborgging is buiten scope van dit RPE.
           van de leefbaarheid op het platteland tot
           uitdrukking te komen.




           Verdelingsvraagstuk geldt ook voor de landelijke Dit is juist. Ook in de meer industriéle en stedelijk gebieden zijn er landelijke
Moerdijk   gebieden zoals tussen A17,Mark en Hollands diep. gebieden. Het verdelingsvragstuk geldt ook voor deze gebieden. De RES West-
           Ik zie dit niet terug.                           Brabant houdt ook bij deze gebieden rekening met het verdelingsvraagstuk.




                                                              De RES neemt tezamen met de gemeenten in het betreffende gebied het initiatief
           Overzicht aanvliegroute is helder; wie neemt nu
Moerdijk                                                      voor het aangaan van een gebiedscoalitie. Vaak ook in nauwe samenwerking met
           wanneer initiatief om the starten?
                                                              Enexis.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>           "Bij iedere locatiekeuze voor de powerport" - wordt
                                                               Met deze passage wordt bedoeld dat bij locatiekeuzes voor nationale en regionale
           voorzien dat er ook projecten vanuit het RPE-
Moerdijk                                                       energieprojecten in de Powerport, bekeken wordt of die ook buiten de Powerport in
           WBEB in de Powerport gaan landen; dus bovenop
                                                               de regio kunnen plaats vinden
           de nationale projecten?




           "Ook gewone huishoudens kunnen …......zon en       De RES West-Brabant motiveert samen met de gemeenten bedrijven (industrie,
Moerdijk   wind is"; Is de RPE-WBEB van plan hier             agrariers) en burgers om duurzame opwek toe te passen. Zon op woningen en
           stimuleringsmaatregelen te ontwikkelen?            kleine windmolens bij agrariërs zijn maatregelen die al worden toegepast.




                                                              Aanlanding wind op zee in Geertruidenberg is definitief beslist door de minister in
                                                              het kader van het Nederwiek 3 project. Realisatie zal in 2032 gereed zijn. De
           Aanlanding wind op zee Moerdijk en
                                                              locaties voor aanlandingen Wind op Zee na 2030 worden nu onderzocht in het
Moerdijk   Geertruidenberg actualiseren. Huidige indicatie,
                                                              kader van het VAWOZ 2031-2040 (Verbindingen Aanlandingen Wind Op Zee). Voor
           beiden realiseren voor 2035; realistisch?
                                                              Moerdijk wordt onderzocht of er 1 of 2 aanlandingen mogelijk zijn. Pagina 57 is
                                                              aangepast.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>                                                                  De nu beschikbare resultaten van de proefboring in Heijningen wijzen erop dat de
           Ontwikkelpad warmtebronnen. In Moerdijk is             laag in potentie geschikt is voor de winning van lage temperatuur aardwarmte van
           onderzoek gedaan naar geothermie (omgeving             ca. 22 tot 34 graden Celsius die met warmtepompen kan worden opgewaardeerd
Moerdijk
           Heijningen/Helwijk). Is dat niet mogelijk als          naar een temperatuur van ca. 55 graden Celsius. Nader onderzoek moet uitwijzen
           kleinschalige lokale bron?                             of deze laag temperatuur warmte als lokale warmtebron economisch haalbaar is.
                                                                  Zie ook pagina 47 (kader) en pagina 59 van het regionaal plan energiesysteem.




           Groen Gas niet aan "de markt" overlaten. Net als
           met warmtenetten een betrokkenheid van de              Vanuit het huidige landelijke beleid, zijn de sturingsmogelijkheden op de
           overheid waarborgen. Dit om de groengas                marktwerking lokaal en regionaal beperkt. In het RPE stuurt de RES West-Brabant
Moerdijk
           voorzieningen te vrijwaren van misbruikt vanuit de     op clustering van het aanbod van groen gas, waarbij wij aansluiten op de strikte
           (illegale) afvalsector. Dus b.v. Mono-vergisting van   landelijke wet- en regelgeving voor afval.
           mest.




           Het grootste belang voor de gemeente hierbij moet
           zijn en blijven de behartiging van de belangen van De RES gaat over het belang van de gehele regio, de gemeente over het lokale
Moerdijk   alle bewoners van Moerdijk. En dat laat zich in 1e belang. Veel besluiten over de financiele lasten van burgers vallen onder de
           instantie financieel vertalen. Geen                verantwoordelijkheid van de rijksoverheid.
           lastenverzwaring voor de burger!
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>           Ten aanzien van externen: Hierbij mag de vraag
           gesteld worden, in hoeverre zijn deze zogenaamde Dat onder meer experts een grotere rol zouden moeten spelen bij beslissingen
Moerdijk
           experts echte experts. Hoe wordt dit getoetst en op hebben wij opgehaald in de gesprekken met bewoners tijdens de 'tosti-caravan".
           basis van welke resultaten wordt dit bepaald?




           Blijvende stimulering door middel van subsidies
                                                           De verduurzaming van de bestaande woningvoorraad is de verantwoordelijkheid
Moerdijk   van individuele burgerinitiatieven tot
                                                           van de gemeente.
           verduurzaming van de bestaande woningvoorraad;




                                                              Het aardgasvrij maken van wijken of buurten gebeurt onder regie van gemeenten.
Moerdijk   Behoud van het huidig gasleidingstelsel;           Enexis draagt zorg voor de consequenties voor het beheer van het gasnet. Op
                                                              regionaal niveau helpt de RES bij de afstemming tussen de gemeenten en Enexis.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>           Voorzichtig en terughoudend omgaan met de              De RES West-Brabant onderschrijft deze zorg. De balans met het woon- en
           realisering van Powerports, zulks ter bescherming      leefmilieu (incl landschap) is een belangrijke uitgangspunt voor het gehele RPE.
Moerdijk   van het reeds onder druk staande woon- en              Gezien de grote impact van de geplande energievoorzieningen in de Powerport, zal
           leefmilieu. Wij zijn voorstander van het trekken van   de RES West-Brabant hieraan bij de gebiedsaanpak voor de Powerport veel
           een harde lijn in het landschap;                       aandacht besteden.




           Voorkomen van de komst van nieuwe elektrisch           De RES West-Brabant onderschrijft deze zorg. Een belangrijk onderdeel van de
           grootverbruikende ondernemingen (“roofridders”)        inbreng van de RES bij de Powerport is het komen tot een gezamenlijke visie van
           in Moerdijk en de regio, zoals onder andere            de Powerport gemeenten met de provincie en de 2 stedelijke regio's op de toekomst
Moerdijk
           datacenters, ter voorkoming van het niet oplossen      van het gebied. Onderdeel hiervan is een visie op welke bedrijvigheid de Powerport
           c.q. voorbestaan van de netcongestie voor de           en de regio wil aantrekken. De Powerport en de regio kennen een sterke onderlinge
           woningbouw;                                            verwevenheid. Pagina 32 is in lijn hiermee aangevuld.




           Geen stimulering van overheidswege van
           collectieve wijk- of blokverwarming op basis van
           geothermische en/of restwarmte van bedrijven.
                                                                  De keuzes m.b.t. warmtestrategieen worden op gemeentelijk niveau gemaakt in de
Moerdijk   Individuele initiatieven op dit gebied op gepaste
                                                                  warmteprogramma's die worden vastgesteld door het college van B&W.
           afstand volgen. Hierbij voorkomen, dat de
           gemeentelijke overheid in exploitatiesystematiek
           en/of garantstelling betrokken wordt.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>             De gemeente Oosterhout denkt graag mee met
             Powerport gemeenten en wil solidair met hen zijn
             in de grote energie-opgave die op hen afkomt. In
             een bestuurlijk overleg binnen het verband van de
                                                                    De RES West-Brabant ziet een duidelijke verwevenheid tussen de Powerport en de
             Stedelijke Regio Breda-Tilburg is afgesproken dat
                                                                    gehele regio. De RES is in gesprek met de Powerport gemeenten en de provincie
             de SRBT-gemeenten gaan onderzoeken óf en, zo
                                                                    over de concrete invulling van solidariteit. RES West-Brabant geeft hierbij aan dat
Oosterhout   ja, op welke manier ze (een deel van de) de
                                                                    keuzes over het energiesysteem in de Powerport en de regio niet los gezien
             ruimtelijke vraag vanuit Powerport kunnen
                                                                    kunnen worden van een gezamenlijke en integrale visie op de toekomst van de
             opvangen. Ook ten aanzien van de circulaire
                                                                    Powerport en de betrokken stedelijke regio's.
             economie. Het college heeft de wens om op korte
             termijn bestuurlijk het gesprek te voeren over hoe
             deze mogelijkheden en de samenwerking met
             Powerport er uit kan gaan zien.
             De gemeenteraad wil ten eerste prioriteit voor de
             warmtebron van het Amernet. De gemeenteraad
                                                                    Er zijn stappen gezet door Ennatuurlijk bij de ontwikkeling van een combinatie van
             van Oosterhout spreekt de wens uit dat in het
                                                                    de E-boiler en een aquathermie-warmtepomp als alternatief voor de huidige
             Regionaal Plan Energiesysteem West-Brabant
                                                                    warmtelevering aan het Amernet.
             uitdrukkelijk wordt opgenomen dat het vastleggen
Oosterhout   van een warmtebron (voor de voeding van het
                                                                    Vanuit de RES zal er gevraagd worden om een nader onderzoek naar het tracé
             Amernet) zeer hoge prioriteit vraagt en er snel een
                                                                    Moerdijk – Geertruidenberg voor de verduurzaming (incl. onderzoek naar
             doorbraak moet worden gevonden voor de
                                                                    aardwarmte) en eventuele uitbreiding van het bestaande Amernet e.e.a.
             instandhouding en mogelijke uitbreiding van het
                                                                    overeenkomstig paragraaf 5.2.4 'warmtestrategieen' van het RPE.
             Amernet met waarborgen voor leveringszekerheid
             en betaalbaarheid.



             Daarnaast wil de gemeenteraad graag de wens            Voor o.a. Oosterhout zal de RES vragen om prioriteit te geven aan een nader
             inbrengen het potentiële nieuwe warmtenet van          onderzoek naar het tracé Moerdijk – Geertruidenberg voor de verduurzaming (incl.
             Moerdijk naar Halderberge, Etten-Leur en Breda         onderzoek naar aardwarmte) en eventuele uitbreiding van het bestaande Amernet
Oosterhout   door te trekken naar Oosterhout. Dit omdat de          e.e.a. overeenkomstig paragraaf 5.2.4 'warmtestrategieen' van het RPE. Tegelijk
             uitbreiding vanuit het Amernet nog niet duidelijk is   onderzoeken gemeenten ook welke lokale warmtebronnen kansrijk zijn, zoals (zeer)
             en Oosterhout meer wijken wil gaan aansluiten op       lage temperatuur warmte uit de bodem, oppervlaktewater of rioolwater en
             een warmtenet.                                         zonnewarmte.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>             De gemeenteraad van Oosterhout spreekt de wens
             uit dat in het Regionaal Plan Energiesysteem
             West-Brabant uitdrukkelijk wordt opgenomen dat       RES West-Brabant heeft het onderzoek naar de kansen voor waterstofclusters
             de gemeente Oosterhout een bijzondere positie        gedeeld met Hy Network Services (de projectorganisatie). Overleggen zijn gaande
Oosterhout   inneemt vanwege de ligging langs de Rijn-Delta-      om het opnemen van een aansluiting op de waterstofbackbone te onderzoeken. De
             corridor en de mogelijkheden die dat biedt op het    gemeenten Oosterhout, Drimmelen en Geertruidenberg trekken daarin gezamenlijk
             gebied van waterstof. De gemeente Oosterhout wil     op. Bedrijven worden actief benaderd om deel te nemen aan het onderzoek.
             in het RPE als kartrekker voor het ontwikkelen van
             waterstof als energiedrager worden benoemd.



             De gemeenteraad van Oosterhout spreekt de wens
             uit om uitdrukkelijk in het RPE op te laten nemen    De verwachtingen en rollen van de gemeenten komen terug bij de 7 bestuurlijke
             de verwachtingen en mogelijke rollen die             keuzes. Deze werkt de RES West-Brabant verder uit in het Uitvoeringsprogramma.
             gemeenten kunnen vervullen bij hun bijdrage aan      De realisatie van duurzame opwek van elektriciteit en warmte wordt verantwoord in
Oosterhout   de                                                   de tweejaarlijkse voortgangsrapportage aan NP RES. In de voortgangsrapportage
             realisatie van de doelstellingen en de               worden alle aspecten van het energiesysteem behandeld, dus ook assets voor
             meetbaarheid van die bijdrage na realisatie,         balancering, gebiedsgerichte aanpak, landschappelijke inpassing, maatschappelijke
             verwoord in het                                      betrokkenheid, communicatie en participatie,
             RPE.



             De gemeenteraad spreekt de wens uit om in het
             Regionaal Plan Energiesysteem (RPE) op te
             nemen dat aan alle projecten en kleinere             Door Enexis is een plan opgesteld om de aanleg van infrastructuur, inclusief
             bouwwerken, waaronder transformator-                 transformatorstations, te versnellen. Dat kan alleen bereikt worden als er sprake is
Oosterhout   behuizingen, die voortvloeien uit de intenties en    van standaardisatie. Rondom transformatorhuisjes is vrije ruimte nodig voor
             ambities van dit RPE, de voorwaarde wordt gesteld    onderhoud en veiligheid. Het is een keuzemogelijkheid voor de gemeenten om
             dat deze projecten en bouwwerken op een groene       buiten deze oppervlaktes inheemse beplanting aan te brengen.
             manier ruimtelijk moeten worden ingepast en dat
             dit met inheemse beplanting gebeurt.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>             De wens om op te nemen dat betaalbaarheid voor
             inwoners een leidend principe is bij alle bestuurlijke Betaalbaarheid voor huishoudens is een regionaal onderschreven publiek belang
Oosterhout
             keuzes, met bijzondere aandacht voor kwetsbare         (zie pagina 20 RPE) waarmee rekening wordt gehouden bij alle bestuurlijke keuzes.
             huishoudens;




             De wens om op te nemen dat ingezet wordt op
                                                                 Het stimuleren van energiegemeenschappen en warmtegemeenschappen e.e.a.
             betaalbare oplossingen, waaronder het stimuleren
                                                                 zoals opgenomen in de nieuwe wetgeving (Energiewet en Wet collectieve
Oosterhout   van collectieve energieopwekking en
                                                                 warmtevoorziening) is in de nieuwe versie van het RPE meer benadrukt.
             energiecoöperaties, om inwoners direct te laten
                                                                 Teksttoevoeging gedaan op pagina's 44 en 58.
             profiteren van de energietransitie;




             De wens om op te nemen dat wordt ingezet op een
             eerlijke verdeling van de opbrengsten van
                                                             De RES West-Brabant onderschijft deze wens. In het RPE wordt ingezet op een
             energieprojecten,
Oosterhout                                                   eerlijke verdeling van de opbrengsten van energieprojecten, onder meer met het
             onder andere door participatiemodellen die ten
                                                             FRES.
             goede komen aan lokale
             gemeenschappen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre>               Wens om op te nemen in het RPE dat solidariteit
               tussen gemeenten zo veel mogelijk het                  Waar een energiehub kansrijk is, is sterk afhankelijk van de lokale context. De RES
Oosterhout     uitgangspunt is bij ruimtelijke keuzes, inclusief de   West-Brabant zal veel aandacht besteden aan het delen van de geleerde lessen in
               verdeling van energie-infrastructuur en nieuwe         de regio. Solidariteit is daarbij één van de bestuurlijke keuzes.
               energiehubs




               Wens om op te nemen in het RPE dat regionale
               afspraken over lastenverdeling, zodat de regio
                                                                      Regionale afspraken over grote energieprojecten komen terug bij de
Oosterhout     gezamenlijk
                                                                      gebiedsaanpak.
               verantwoordelijkheid draagt voor de ruimtelijke
               impact van grote energieprojecten.




               De voorgelegde ‘bestuurlijke keuzes’ vragen om
               akkoord op nadere uitwerking van deze vragen
               waarbij er nog ruimte is voor meerdere opties of
               richtingen. Hieruit zullen naar verwachting een        Hierover is een passage opnemen bij 2.6 "Kaders waarbinnen we werken"
Provincie NB
               aantal voorstellen volgen die mogelijk                 (pagina's 15 en 16).
               kaderstellend van aard zijn. Wij zien dat dit
               duidelijker omschreven kan worden in het RPE
               WBEB.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>               Ook vragen wij aandacht voor het bestaande en
               nog te vormen provinciale beleid en hoe dit in
Provincie NB   samenhang moet worden bezien voor de                 Idem
               ontwikkeling van het toekomstige energiesysteem
               in Brabant.




               Het onderdeel over de arbeids-kennispool is          De Res West-Brabant heeft onlangs de evaluatie gedaan van het eerste jaar
Roosendaal,
               summier beschreven en moet worden                    arbeids-kennispool. Er is tevredenheid over de voortgang. De RES West-Brabant
college
               aangescherpt in de finale versie.                    werkt aan de intensivering van de samenwerking met de onderwijsinstellingen.




               De afspraken in RPE-WBEB sluiten goed aan op
               de afspraken die we in het kader van de
               verstedelijkingsstrategie en de investeringsagenda
Roosendaal,
               van de SRWBW (stedelijke regio West-Brabant        Dit is in lijn met het RPE.
college
               west) met de regiogemeenten en met de provincie
               maken. Specifiek voor de RPE-WBEB hebben we
               daarbinnen nadere deelregio’s benoemd.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre>              In het RPE-WBEB worden verschillende regionale,
              gemeentegrensoverschrijdende afspraken
              gemaakt. Daarbij gaat de RES West-Brabant uit
              van wederzijdse solidariteit. Investeringen in de
              ene deelregio komen waar logisch en mogelijk ook
              ten gunste van de andere regio’s. Hiermee zetten
              we de constructieve samenwerking uit RES 1.0
              voort. Voor Roosendaal vertaalt zich dit onder
Roosendaal,
              meer in een huidige en toekomstige goede           Dit is in lijn met het RPE.
college
              samenwerking bij het benutten van de
              buisleidingenstraat en de mogelijke aantakking van
              West-Brabant-West op een warmtenet in de
              Powerport-regio. De in RPE-WBEB genoemde
              solidariteit van de overige gemeenten met de
              powerport-deelregio ziet de RES West-Brabant
              dan ook vooral als uitdrukking van een wederzijdse
              solidariteit.


              Gericht op totaal vraagstuk CO2 om regionaal alles
              in het werk te stellen om de maatregelen te
              prioriteren, zodat de effecten op bijv. sociale
Roosendaal,   woningbouw zo snel mogelijk tot uiting komen. Het
                                                                 Dit is in lijn met het RPE.
raad          geld wat beschikbaar is dient zo uitgebreid
              mogelijk te worden ingezet en zoveel mogelijk
              subsidiemogelijkheden in te zetten om doelen
              optimaal te bedienen.




                                                                   Dit is een terechte zorg. Betaalbaarheid is een actueel onderwerp voor collectieve
                                                                   warmtevoorziening. Het Ministerie van Klimaat en Groene Groei werkt aan
              Wens om te komen tot strenge prioritering in
Roosendaal,                                                        beleidsregels om de betaalbaarheid van warmte voor huishoudens te borgen. Er
              maatregelen m.b.t. Energiearmoede. Dit vraagt
raad                                                               wordt rekening gehouden met betaalbaarheid door bijvoorbeeld mogelijke
              voldoende aandacht.
                                                                   warmtestrategieen in warmtestudies ten op zichte van elkaar af te wegen op
                                                                   eindgebruikerskosten.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre>              Aandacht voor de warmtebronnen in combinatie
Roosendaal,                                                       In haalbaarheidsonderzoeken naar bovenlokale warmtenetten met restwarmte uit
              met afname van afvalverbranding. Hoe
raad                                                              afvalverbranding nemen wij de toekomstbestendigheid als uitgangspunt mee.
              toekomstbestendig is dit?




Roosendaal,   Betrokkenheid bedrijven; privaat publieke
                                                                  Dit is in lijn met het RPE.
raad          samenwerking is belangrijk.




              Er gaat relatief veel aandacht naar andere
              subregio's. De beperkte vraag en aanbod in onze
              subregio betekent dat we pas later aan bod komen
              bij uitbreiding van (grootschalige) energie-
              infrastructuur. Dit betekent dat niet alle ruimtelijke De gevraagde bestuurlijke aandacht voor alle gebieden is verankerd in het RPE. De
Rucphen
              ontwikkelingen gefaciliteerd kunnen worden. Dit        gebiedsaanpak speelt hierin een belangrijke rol.
              zet de ambities voor een aantrekkelijk woon- en
              ondernemingsklimaat onder druk. Bestuurlijke
              aandacht hiervoor blijft ook de komende jaren van
              belang.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 45 ======================================================================

<pre>          Solidariteit richting Zuidelijke Zandgronden is niet
          helder verwoord. We zijn grote voorstander om
                                                                 De RES West-Brabant houdt rekening met welke gebieden welke beschikbaarheid
          eerst de overige energiedragers (naast elektra) te
Rucphen                                                          van bronnen hebben. De RES West-Brabant zet voor de gehele regio nadrukkelijk in
          benutten. Daardoor blijft er "elektrificatieruimte"
                                                                 op een mix met meerdere energiedragers.
          over voor die subregio's die geen andere bronnen
          beschikbaar hebben.




                                                             Binnen de gebiedsaanpak start de RES West-Brabant met het in beeld brengen van
                                                             de nettopologie van het elektriciteitsnet binnen een gebied. Op deze manier maakt
          Netcongestie vormt een bedreiging. Het integraal   de RES West-Brabant door middel van een blokschema inzichtelijk hoe het net in
          bekijken van deze opgaven in een gebied is daarbij elkaar steekt en welke uitbreidingen er de komende jaren in de
          van groot belang. Dit vraagt solidariteit, omdat   investeringsprogramma's van TenneT en Enexis staan. Deze blokschema's legt de
Rucphen
          deze opgaven vaak gemeentegrens overstijgend       RES West-Brabant vervolgens bij elkaar om zo inzicht te krijgen hoe het gehele
          zijn of dat er gemeentegrens overstijgende         elektriciteitsnet in West-Brabant in elkaar steekt, inclusief de afhankelijkheden
          belangen zijn.                                     binnen het net. Op basis van dit schema krijgt de RES West-Brabant helderheid
                                                             over mogelijke congestieproblemen. Wanneer dit inzicht er is, dan kan er gekeken
                                                             worden naar oplossingen kijken om de eventuele netcongestie te verzachten.


          Goede balans tussen energiedragers is een forse
          uitdaging. Het creëren van een goede balans
          tussen verschillende energiedragers vraagt om
          zorgvuldige afstemming, terwijl ook het                Inderdaad is het vinden van een goede balans tussen de energiedragers een grote
Rucphen   waarborgen van solidariteit tussen gemeenten           uitdaging. Een belangrijk onderdeel van het RPE is het vinden van deze balans.
          essentieel is voor een eerlijke verdeling van lusten   Betaalbaarheid voor de inwoners is daarbij een belangrijke publieke waarde.
          en lasten. Een andere belangrijke uitdaging is het
          borgen van betaalbaarheid voor inwoners, zodat
          de energietransitie voor iedereen haalbaar blijft.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 45 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 46 ======================================================================

<pre>              Aan de stuurgroep RES als wens en bedenking
              kenbaar te maken ten aanzien van het ontwerp
              RPE-WBEB dat wordt verzocht om het ontwerp
                                                                    Lage kosten voor de bewoners vormen een belangrijke waarde, die goed moet
              RPE-WBEB vast te stellen met op pagina 20 de
                                                                    worden afgewogen tegen andere belangen. Een voorbeeld van een ander belang is
              volgende wijziging:
                                                                    veilige toegang tot energie. Een veilige toegang tot energie (bijv. geen aardgas uit
Steenbergen                                                         Rusland) kan betekenen dat wel een een hogere prijs betaald wordt door de
              “Betaalbaarheid gaat om zo laag mogelijke kosten
                                                                    bewoner, vandaar "passende kosten". De definities van de belangen heeft de REs
              voor gebruikers en om zo laag mogelijke
                                                                    West-Brabant overgenomen uit het door het Rijk vastgestelde Nationaal Plan
              maatschappelijke kosten voor de samenleving als
                                                                    Energiesysteem (NPE).
              geheel. ‘Economisch krachtig’ betreft het bijdragen
              aan het toekomstig verdienvermogen van
              Nederland”
              Aan de stuurgroep RES als wens en bedenking
              kenbaar te maken ten aanzien van het ontwerp
              RPE-WBEB dat wordt verzocht om het ontwerp
              RPE-WBEB vast te stellen met de volgende
              wijzigingen:

              • Op pagina 5 de werkelijk tekst van de klimaatwet
              op te nemen zijde: “dat we in 2050 95% minder
Steenbergen                                                         Dit is juist. Is overgenomen op pagina's 5 en 8.
              broeikasgassen mogen uitstoten ten opzichte van
              1990, waaronder CO2” (zie ook p. 15)
              • Op pagina 8: De tekst “Nederland heeft als doel
              om in 2050 geen schadelijke CO2 meer uit te
              stoten”, te vervangen door de tekst ” Nederland
              heeft als doel dat we in 2050 95% minder
              broeikasgassen mogen uitstoten ten opzichte van
              1990, waaronder CO2” (zie ook p.15)
              Aan de stuurgroep RES als wens en bedenking
              kenbaar te maken ten aanzien van het ontwerp
              RPE-WBEB dat wordt verzocht om het ontwerp
              RPE-WBEB vast te stellen met de volgende
                                                                    Aan tekst over kernenergie voegt de RES West-Brabant op p. 35 toe: "RES West-
              wijzigingen:
                                                                    Brabant volgt de ontwikkelingen nauwgezet". De RES-Brabant neemt niet niet over
Steenbergen                                                         dat er extra aandacht besteed wordt aan een snelle implementatie. Met de bouw
              • De tekst op bladzijde 35 ” Belangrijk gegeven is
                                                                    van nieuwe kerncentrales zal kernenergie na 2035 beschikbaar komen. De focus
              wel dat de ontwikkeltijd (ontwerp, MER,
                                                                    van de RES ligt op de periode tot 2035.
              vergunning, bouw) ervoor zorgt dat kernenergie
              pas ver na 2035 zal bijdragen. Daarom gaat RES
              West-Brabant hier niet verder op in.” Te vervangen
              door: “RES West-Brabant zal het landelijk beleid
</pre>

====================================================================== Einde pagina 46 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 47 ======================================================================

<pre>             volgen en extra aandacht besteden aan een snelle
             implementatie van kernenergie”.




             Het waterschap beschouwt Water & Bodem
             sturend als mede leidend in de verdere uitwerking
             van het energiesysteem van de toekomst
             Het waterschap heeft samen met de RES-
             organisatie Water & Bodem sturend een plek
             gegeven in het RPE. De uitdrukkelijke wens van
             het waterschap is dan ook om dit expliciet mee te
                                                                 Op pagina 32 is de paragraaf 4.3 ("Water en bodem sturend") aangevuld met: "De
             nemen in de uitvoering in de gebiedsgerichte
                                                                 uitwerking van Water & Bodem Sturend wordt verder uitgewerkt in de
Waterschap   aanpak. De koers en beleidsvoornemens in het
                                                                 gebiedsgerichte aanpak. De koers en beleidsvoornemens in het Addendum van het
Brabantse    Addendum van het Regionaal Water en Bodem
                                                                 Regionaal Water en Bodem Programma, opgesteld door de provincie, zijn hierin
Delta        Programma, opgesteld door de provincie, zijn
                                                                 leidend. Het eigen Handelingsperspectief Water en Bodem Sturend van waterschap
             hierin leidend. Het eigen Handelingsperspectief
                                                                 Brabantse Delta is hier ook mee in lijn.”
             Water en Bodem Sturend van het waterschap is
             hier ook mee in lijn. Een voorbeeld hiervan is de
             beleidsuitwerking van lokale laagtes. Het
             waterschap is uiteraard bereid deel te nemen aan
             de gebiedscoalities om de ingezette koers te
             vertalen naar de concrete gebieden. Zie de kolom
             hiernaast voor de linkjes.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 47 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 48 ======================================================================

<pre>             Het waterschap vraagt meer aandacht voor
             circulariteit
             In het RPE valt op dat het duurzaam gebruik van
Waterschap   grondstoffen één keer genoemd wordt in de
                                                                 Circulariteit is geen primaire taak van de RES. Wij houden er rekening mee door
Brabantse    leidende principes. Later komt het niet terug in de
                                                                 aan te sluiten bij het circulaire beleid van de gemeenten en het waterschap.
Delta        uitvoering. Het waterschap gaat voor een circulaire
             regio. Wens van het waterschap is dan ook om
             hier meer invulling aan te geven in de vorm van
             een onderzoek en / of ambitie.




             Blijvende aandacht voor rechtvaardigheid en de
Waterschap                                                      In het RPE blijven wij aandacht geven aan rechtvaardigheid en betaalbaarheid. Het
             betaalbaarheid van energie voor inwoners is nodig.
Brabantse                                                       vasthouden aan de afspraak om te streven naar 50% lokaal eigendom uit de RES
             Daarbij ook vasthouden aan de afspraak om te
Delta                                                           1.0 maakt hiervan een belangrijk onderdeel uit.
             streven naar 50% lokaal eigendom uit de RES 1.0




             De keuzes van het Rijk om kernenergie wel of niet
             in te zetten in het toekomstige energiesysteem.
Waterschap
             Deze keuze ligt niet bij de RES en/of het           Dit kan gevolgen op de periode na 2035. Het accent in deze RES ligt op de periode
Brabantse
             waterschap, maar heeft wel invloed op het RPE,      tot 2035.
Delta
             het energiesysteem, de ruimtelijke keuzes en de
             bijbehorende planning.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 48 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 49 ======================================================================

<pre>             Voor de ontwikkeling van nieuwe nationale
             energie-infrastructuur bestaat het risico dat
             regionale belangen en adviezen onvoldoende
             worden meegenomen in de besluitvorming. Het is
Waterschap
             daarom van belang om de regionale kennis en         Wij zijn ons bewust van dit risico. De RES zal haar regionale kennis en expertise
Brabantse
             expertise vanuit de RES-samenwerking actief te      actief inbrengen.
Delta
             betrekken en structureel te verankeren in de
             processen. Het waterschap onderschrijft en
             ondersteunt de bestuurlijke keuze om solidair te
             zijn met de Powerport.




             Blijvende aandacht houden voor de zonneladder
                                                                 De zon op veld projecten en initiatieven die in de pijplijn zitten voor RES West-
Waterschap   en meervoudig ruimtegebruik bij de keuzes voor de
                                                                 Brabant zijn al beoordeeld met de zonneladder die de provincie voorschrijft. De RES
Brabantse    opwek van zonne-energie. Het waterschap ziet
                                                                 West-Brabant ontwikkelt verder voor batterijparken een afwegingskader, waarin
Delta        ditzelfde principe ook als een kans om grip te
                                                                 onder meer meervoudig ruimtegebruik is opgenomen.
             krijgen op de ontwikkeling van batterijparken.




Waterschap   Het opnemen van de risico's zoals brand- en         Bij vergunning aanvragen wordt de OMWB (Omgevings Dienst Midden West-
Brabantse    explosiegevaar bij duurzame energieopwek en         Brabant) gevraagd brand- en explosiegevaar en de getroffen maatregelen te
Delta        opslag in de verdere uitwerking van het RPE.        beoordelen. Er is specifieke wet- en regelgeving beschikbaar.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 49 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 50 ======================================================================

<pre>Woensdrecht   Geen wensen en bedenkingen.




              Als wens: streven naar een actieve rol in de
              gebiedscoalitie om strategische invloed te kunnen
              behouden, prioriteit geven aan netversterking en
              slimme oplossingen om knelpunten te verminderen
              en een gezamenlijk actieplan voor de Zuidelijke
              Zandgronden voor stroom infrastructuur.              In de regio West-Brabant staan bij vrijwel alle gemeenten al windmolens. In het
              Bedenkingen: Zundert niet achterstellen bij          kader van Wind A16 zijn er in de gemeente Zundert windmolens bijgeplaatst. Voor
Zundert
              netuitbreiding. Toevoeging bedenkingen:              de opgave Wind na 2030 moet het afwegingsproces voor exacte locaties nog
              windenergie: enige gemeente binnen de regio          starten, er zijn globale zoekgbieden aangewezen.
              waar al een windmolen staat. Voor waken dat er
              niet naar Zundert als eerste wordt gekeken, maar
              eerst naar de andere gemeenten. Kansrijk om daar
              samen gebruik van te maken, maar wel bij andere
              gemeenten een beroep.
              Wensen: Actieve ondersteuning bieden, geschikte
              locaties zoeken voor energiehubs,
              organisatiedraad, ervoor waken dat dorpse
              karakter niet ten koste gaat van de energiehubs,
              vooral op bedrijventerreinen. Bedenkingen:           Voor het realiseren van energiehubs is de bestaande infrastructuur van elektriciteit
Zundert       Voorkomen dat energiehubs alleen voor grote          bepalend voor de kansrijkheid. Voor een cluster van bedrijven wordt berekend of
              bedrijven wordt gebruikt, maar ook voor MKB's.       een energiehub technisch haalbaar is.
              Zorg dragen voor duidelijke regie, zodat bedrijven
              niet in onzekerheid verkeren over hun
              energievoorziening. Energiehubs prima, maar
              andere problematiek dan een stad.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 50 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 51 ======================================================================

<pre>          Wensen: solidair met de PowerPort enkel als dat
          voordeel heeft voor de regio. Bedenkingen: regio
          moet er niet onder lijden. Waakzaam blijven voor
                                                                 Inderdaad moet er rekening houden met een goede afweging van de verschillende
          ruimte drukken op de agrarische en landbouw
                                                                 belangen in de regio. De RES West-Brabant ziet daarbbij een sterke verwevenheid
          karakter en ook dat het niet ten koste gaat van de
                                                                 van de Powerport met de hele regio. De regio heeft ook belang bij een deel van de
Zundert   geringe ruimte van Zundert als dat primair bijdraagt
                                                                 energievoorzieningen die in de regio komen. Er is ook een duidelijk landelijk belang.
          voor de PowerPoort. Niet het probleem van
                                                                 De RES West-Brabant zal dan ook aandacht vragen via een lobby bij het Rijk voor
          Moerdijk naar Zundert trekken, maar wel solidair
                                                                 landelijke solidariteit.
          zijn naar elkaar. We hebben niet overal invloed op,
          soms moet het Rijk ook een rol spelen. Actieve
          Lobby.


          Wensen: Samenwerking vooral met Breda en
          Etten-Leur in stand houden. Strategische plaatsing
          van batterijen zodat we lokaal ook een positief
                                                             Voor de inzet van batterijparken wordt een afwegingskader ontwikkeld dat dit
          effect hebben. Bedenkingen: alleen lasten moet
Zundert                                                      voorjaar beschikbaar komt. Dit afwegingskader neemt landschappelijke inpassing
          voorkomen worden, we moeten ook voordeel eruit
                                                             nadrukkelijk mee.
          halen. Regie over ruimtelijke inpassing en geen
          ongewenste grootschalige batterij plaatsing op de
          landbouwgrond.


          Wensen: samenwerken met andere gemeenten en
          daarmee ook kennis delen, het is een grote
                                                                 In paragraaf 5.2.2 van het RPE geeft de RES West-Brabant aan hoe gemeenten
          opgave waarin we moeten zoeken naar handen en
                                                                 worden ondersteund bij het opstellen van de warmteprogramma's. Daarbij wordt
          voeten hoe we dit gaan vormgeven. Regionale
                                                                 onderzocht welke lokale warmtebronnen kansrijk zijn, zoals (zeer) lage temperatuur
          afstemming om te kijken wat anders mogelijk is.
                                                                 warmte uit de bodem, oppervlaktewater of rioolwater en zonnewarmte. Al deze
Zundert   Andere mogelijkheden zoeken voor
                                                                 onderzoeken geven een beter beeld van wat er mogelijk is in onze regio en onder
          warmteprogrammering dan alleen elektriciteit,
                                                                 welke voorwaarden, zodat de verschillende warmte strategieën tegen elkaar kunnen
          zoals groene gas of mest. Zorg ervoor dat bronnen
                                                                 worden afgewogen rekening houdend met publieke belangen zoals betaalbaarheid,
          zo efficiënt mogelijk worden gebruikt.
                                                                 duurzaamheid en leveringszekerheid.
          Bedenkingen: we liggen wel aan het eind van de
          kabel, dus Zundert moet wel in beeld blijven.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 51 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 52 ======================================================================

<pre>                                                             Risicoanalyse (o.a. omgevingsrisico's) en financiele haalbaarheid maken onderdeel
                                                             uit van haalbaarheidsonderzoeken. Voor de warmteprogramma's wordt onderzocht
                                                             welke lokale warmtebronnen kansrijk zijn, zoals (zeer) lage temperatuur warmte uit
          Bedenking: zorg uiten over geur en financiële
                                                             de bodem, oppervlaktewater of rioolwater en zonnewarmte. Al deze onderzoeken
Zundert   rendabiliteit. Wens: blijven zoeken naar andere
                                                             geven een beter beeld van wat er mogelijk is in onze regio en onder welke
          mogelijkheden.
                                                             voorwaarden, zodat de verschillende warmte strategieën tegen elkaar kunnen
                                                             worden afgewogen rekening houdend met publieke belangen zoals betaalbaarheid,
                                                             duurzaamheid en leveringszekerheid.




          Wens: zorg dat je altijd andere mogelijkheden hebt
          voor energie. Reactie van andere gemeenten
                                                             Dit is in lijn met het RPE. De RES West-Brabant faciliteert de afstemming tussen de
Zundert   versterkt elkaar, samen elkaar opzoeken is
                                                             gemeenten.
          belangrijk. Lokaal kunnen beslissen over lokale
          inpassingen.




                                                            De RES West-Brabant blijft in gesprek met allerlei groepen uit onze samenleving.
          Wens: Willen graag nog een ander moment voor
                                                            De RES West-Brabant wil samen met inwoners, organisaties en andere
          participatie, buiten de mogelijkheden die al zijn
Zundert                                                     betrokkenen de plannen uitwerken voor een energiesysteem dat klaar is voor de
          geboden. Bedenkingen: inwoners moeten gehoord
                                                            toekomst. In het uitvoeringsprogramma werkt de RES West-Brabant hiervoor samen
          worden, ook zij die nog niet gehoord zijn.
                                                            met de gemeenten een strategie uit.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 52 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 53 ======================================================================

<pre>          Wens: Voeg taken samen, waar dit kan, zodat
Zundert                                                 Dit is ijn lijn met het RPE.
          straten niet te vaak open hoeven.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 53 =================================================================

<br><br>