<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Bijlage VI: Overzicht wettelijke kaders beheer civiel kunstwerken

1. WETTELIJKE KADERS
Het beheer van civiele kunstwerken is gebonden aan wet- en regelgeving. Met name de wettelijke
zorgplicht is van belang.

    Invalshoek                            Wet                                   AMvB’s1
    Zorgplicht                            Wegenwet 1930
                                          Woningwet 1991                        Bouwbesluit 2012
                                                                                Regeling bouwbesluit 2012
 Tekortkoming op de zorgplicht            Burgerlijk wetboek deel 6
Tabel 1: Wetgeving bij zorgplicht

Met betrekking tot wetgeving inzake verantwoording van overheidsbegrotingen is de volgende
invalshoek van toepassing.

    Invalshoek                            Wet                                   AMvB’s
    Financieel / openbaar                 Gemeentewet 1992                      Besluit     Begrotingen         en
                                                                                Verantwoording provincies       en
                                                                                gemeenten.
Tabel 2: Wetgeving in financieel kader

De vanuit deze kaders genoemde wet- en regelgeving vormt gezamenlijk de kern waaraan -tijdens
het beheer van civiele kunstwerken- moet worden voldaan. Dit houdt niet in dat er geen rekening
gehouden hoeft te worden met andere wettelijke kaders. Zo moet bijvoorbeeld rekening worden
gehouden met de Monumentenwet 19882 (ingeval een kunstwerk een monument betreft).

2. ZORGPLICHT
Het wettelijk kader voor het onderhouden van civiele kunstwerken is vastgelegd in de Wegenwet van
1930 en in de Woningwet van 1991.
De Wegenwet geldt niet alleen voor (vaar)wegen, maar ook voor bruggen. We zijn verplicht alle
binnen onze grens vallende openbare wegen, zover niet in beheer bij gemeenten, het Rijk en overige
beheerders, in een goede staat te onderhouden. Hierbij wordt niet duidelijk gemaakt wat onder de
term “in een goede staat” verstaan wordt. Het zal echter minimaal geschikt moeten zijn voor het
gestelde doel. Er is dus duidelijk sprake van een onderhoudsverplichting zonder een vastgelegd
kwaliteitsniveau. De gemeente heeft dus enige vorm van vrijheid voor invulling van het
kwaliteitsniveau waarop wordt onderhouden. Wel blijft de zorgplicht altijd bestaan.

De Woningwet van 1991 geldt ook voor kunstwerken. Een civiel kunstwerk is een bouwwerk, geen
gebouw zijnde. We dienen de kunstwerken zodanig te bouwen dat er geen gevaar voor de
gezondheid alsmede de veiligheid ontstaat. Het bouwwerk, geen gebouw zijnde (civiel kunstwerk)
moet voldoen aan de voorschriften. Deze voorschriften zijn vastgelegd in het Bouwbesluit. Dus de
civiele kunstwerken moet voldoen aan het bouwbesluit.




1
    AMvB is de afkorting voor “Algemene Maatregel van Bestuur”.
2
    De monumentenwet 1988 wordt zijdelings genoemd bij de behandeling van bouwbesluit 2012.


                                     © 2020 Ingenieursbureau Westenberg B.V.                         Pagina 1 van 4
                                     Documentnr.:Gve.102-023                                                Versie:1
                                     Opgesteld door: C.J. Dobbelaar                                 Datum: 13-10-20
                                     Gecontroleerd door: E.A. Veen                                  Status: Definitief
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Het Bouwbesluit 2012 is een AMvB, vallend onder de Woningwet. Dit besluit bevat een groot aantal
voorschriften voor zowel gebouwen als bouwwerken geen gebouw zijnde, op het terrein van:
       •        Veiligheid;
       •        Gezondheid;
       •        Bruikbaarheid;
       •        Energiezuinigheid;
       •        Milieu.

Het Bouwbesluit wordt regelmatig aangepast. De laatste wijziging dateert van 1 april 2012.
Behorende bij het Bouwbesluit, is de Regeling Bouwbesluit 2012. Deze zorgt voor volledige
afstemming tussen het Bouwbesluit en de onderliggende normen, CE-markeringen en
kwaliteitsverklaringen.

Bij verbouwing of renovatie van een bouwwerk zijn in beginsel de nieuwbouwvoorschriften van
toepassing. Dit is echter niet altijd mogelijk en staat financieel gezien niet altijd in redelijke verhouding
tot het resultaat daarvan. Sinds 1 april 2012 is de NEN8700 geïntroduceerd, waarin de beoordeling
van constructieve veiligheid van bestaande bouwwerken beschreven is.
In de NEN8700 worden veiligheidsfactoren afgestemd op de beoogde restlevensduur van een
constructie. Bestaande constructies die nog enkele jaren mee moeten, worden op deze manier
minder streng beoordeeld dan nieuwe constructies.

Tekortkoming op de zorgplicht
Veiligheid spreekt voor zich. Een kunstwerk moet voor de gebruikers veilig zijn. Als dit niet het geval
is, kunnen we aansprakelijk worden gesteld voor de volgende gebreken:
•       Aan het kunstwerk (het kunstwerk voldoet niet aan de eisen, die men er onder de gegeven
        omstandigheden aan mag stellen);
•       Op het kunstwerk (voorwerpen of substanties zijn aanwezig, die niet op het kunstwerk thuis
        horen en die leiden tot gevaarlijke situaties).

Hierop zijn uit het Burgerlijk Wetboek (BW) de volgende artikelen van toepassing:
•        Artikel 174, boek 6, BW (artikel 6:174 BW) gebreken aan het kunstwerk (weg) zelf;
•        Artikel 162, boek 6, BW (artikel 6:162 BW) gebreken op het kunstwerk (weg).
In artikel 6:174 BW is sinds 1992 de aansprakelijkheid van de wegbeheerders geregeld. Het andere
artikel 6:162 BW, regelt de onrechtmatige daad in algemene zin.

Gemeente moeten dan ook vanaf 1 april 2012 inzichtelijk hebben wat de constructieve sterkte is van
bijvoorbeeld de bruggen in hun areaal. Wanneer er iets gebeurt met een brug en vervolgens blijkt
dat de beheerder niet op de hoogte is van de toelaatbare draagkracht, kan de rechter besluiten dat
de gemeente in gebreke is gebleven.
Omdat het doorrekenen van een heel areaal erg kostbaar is, is dat financieel vaak niet haalbaar. Bij
een (groot) deel van het areaal zijn de risico’s vaak klein. Door van tevoren een constructieve
risicoanalyse te doen, worden de kunstwerken met de grootste risico’s zichtbaar. Op basis hiervan
kunnen de financieel beschikbare middelen voor het herberekenen van kunstwerken, effectief
worden ingezet.




                                 © 2020 Ingenieursbureau Westenberg B.V.                         Pagina 2 van 4
                                 Documentnr.:Gve.102-023                                                Versie:1
                                 Opgesteld door: C.J. Dobbelaar                                 Datum: 13-10-20
                                 Gecontroleerd door: E.A. Veen                                  Status: Definitief
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>3. FINANCIEEL/OPENBAAR KADER
Het Besluit Begroting van Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) is een AMvB vanuit de
Gemeentewet van 1992. Het vormt een aanvulling op de verdere uitwerking van de
boekhoudkundige regelgeving van de gemeente. In artikel 12 schrijft de BBV voor, dat de gemeente
inzicht moet geven hoe zij omgaat met haar kapitaalgoederen. In ieder geval voor wegen, riolering,
water groen en gebouwen. Gezien de Wegenwet van 1930 en de Woningwet 1991 geldt dat ook
voor civiele kunstwerken.
Naast bovenstaande is de toezichthoudende taak van het Rijk op de provincies van belang. Het
ministerie van BZ ziet er op toe dat de gemeenten en provincies hun kapitaalgoederen op een
adequate wijze onderhouden.

4. OVERIGE WETGEVING
Bij het beheer en onderhoud van de gemeentelijke infrastructuur zijn met betrekking tot kunstwerken
ook de wetten en verordeningen genoemd in tabel 3 van toepassing:

 Omschrijving                                              Voorbeeld raakvlak
 Wegenverkeerswet                                          Inrichting c.q. ontwerp van verharding op
                                                           kunstwerk
 Wet Geluidhinder                                          Inrichting c.q. ontwerp van verharding op
                                                           kunstwerk
 Arbeidsomstandighedenwet (ARBO)                           Inrichting installatie en bediening beweegbare brug
 Wet Milieubeheer                                          Ontwerp olie-opvangbakken
 Flora- en Faunawet                                        Begroeiing       metselwerk      met    beschermde
                                                           plantensoorten
 Waterwet                                                  Vervangen conservering stalen brug
 Boswet                                                    Bomen kappen bij nieuwbouw / renovatie
 Wet Algemene Bepalingen Omgevingsrecht                    Aanvraag vergunning bouwwerkzaamheden
 Binnenvaartwet                                            Inrichting vaarwegbeseining
 Binnenvaartpolitiereglement (BPR)                         Inrichting vaarwegbeseining
 Verordeningen:
    -    Kanalenreglement
    -    Wegenreglement
Tabel 3: Overzicht bestaande wet- en regelgeving gerelateerd aan vaste en beweegbare kunstwerken

5. RICHTLIJNEN EN NORMEN
Naast bovenstaande zijn er diverse (landelijke) richtlijnen en normen ontwikkeld, onder meer door
het Centrum voor Regelgeving en Onderzoek in de Weg- en waterbouw (CROW), SBRCURnet
(vervaardigen van diverse aanbevelingen), het Ministerie van Infrastructuur & Milieu en de
International Organisation for Standardisation (ISO).
Deze richtlijnen en normen hebben soms het karakter van een aanbeveling en soms nagenoeg de
status van een wettelijke verplichting (bijvoorbeeld normen voor de veiligheid van machines).
Wanneer wordt afgeweken van de richtlijnen en normen dient de afwijking voldoende gemotiveerd
te worden. Wanneer de beheerder aansprakelijk wordt gesteld en er is niet voldaan aan de richtlijnen
en normen, dan is de kans op aansprakelijkheidsstelling groter.
Een richtlijn kan gehanteerd worden als bepaling in een contractdocument tussen opdrachtgever en
opdrachtnemer, maar heeft nimmer een wettelijke status.
En norm daarentegen kan daarentegen wel als onderdeel van wetgeving worden benoemd, zoals
de NEN 3140 die sinds 1998 al de wettelijke periodieke keuring van elektrische arbeidsmiddelen
beschrijft in het kader van de ARBO-wet.




                               © 2020 Ingenieursbureau Westenberg B.V.                             Pagina 3 van 4
                               Documentnr.:Gve.102-023                                                    Versie:1
                               Opgesteld door: C.J. Dobbelaar                                     Datum: 13-10-20
                               Gecontroleerd door: E.A. Veen                                      Status: Definitief
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>CUR117
In het kader van het beheer van civiele kunstwerken willen wij hier de CUR117 nog noemen. Deze
richtlijn -voluit CUR-Aanbeveling 117:2015 Inspectie en advies kunstwerken- is opgesteld door
stichting SBRCURnet die fungeert als onafhankelijk kennisnetwerk voor de gehele bouwsector,
waarin diverse overheden en marktpartijen participeren.
Doel van de CUR-Aanbeveling is het geven van procedures, regels en eisen voor inspectie, advies
en (nader) onderzoek in het kader van beheer van civieltechnische constructies en hun technische
installaties. Deze CUR-Aanbeveling geeft hierbij eenduidigheid in de afstemming van
productverwachtingen tussen opdrachtgever en opdrachtnemer voor de verschillende vormen van
inspectie en adviesvorming.

Handreiking constructieve veiligheid van bestaande bruggen en viaducten
In het kader van het borgen van de constructieve veiligheid van kunstwerken noemen wij ook nog
de ‘Handreiking constructieve veiligheid van bestaande bruggen en viaducten – VROM
Publicatienummer VI-2011-47’. Deze handreiking biedt aanknopingspunten om na te kunnen gaan
of de constructieve veiligheid van de kunstwerken voldoende aandacht krijgt in de organisatie en of
deze ook voldoende geborgd is. De handreiking is ook als leidraad te gebruiken om het beheer van
kunstwerken te verbeteren.
In de handreiking worden de volgende zes hoofd-onderzoeksvragen gesteld:
    1. Is de inventarisatie van de kunstwerken in orde?
    2. Is het inspectieproces op orde?
    3. Is het onderhoud aan de constructieve delen op orde?
    4. Worden inspecties en onderhoud aangestuurd door beleid?
    5. Wordt er verantwoording afgelegd?
    6. Is het financiële plaatje duidelijk?

In de handreiking zijn per hoofdvraag diverse sub-vragen en aandachtspunten geformuleerd. De
antwoorden moeten er toe bijdragen dat de beheerder aan het einde een redelijk beeld heeft van de
borging van de kunstwerken waarvoor hij of zijn organisatie verantwoordelijk is.
De handreiking is te downloaden via: www.vrominspectie.nl.




                              © 2020 Ingenieursbureau Westenberg B.V.                   Pagina 4 van 4
                              Documentnr.:Gve.102-023                                          Versie:1
                              Opgesteld door: C.J. Dobbelaar                           Datum: 13-10-20
                              Gecontroleerd door: E.A. Veen                            Status: Definitief
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>