<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Bijlagen economische en toeristisch-recreatieve visie 2030
   1. Ondertekening visie door vertegenwoordigers ondernemers
   2. Terugblik 2016-2020
   3. Ontstaan en geschiedenis van de gemeente Loon op Zand
   4. Analyse gemeente Loon op Zand
   5. Resultaten enquête toeristische sector
   6. Resultaten enquête centra en bedrijvenparken
   7. Trends en ontwikkelingen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>gemeente Loon op Zand

Economische en toeristisch-

recreatieve visie
Schouders eronder, samen vooruit

“Loon op Zand staat in 2030 bekend als een groene,
recreatieve en ondernemende gemeente, waar
ondernemers de kansen benutten om zo optimaal
mogelijk te ondernemen met respect voor de
omgeving, bewust van de cultuurhistorie en met oog

voor de lokale gemeenschap. “

Onze ondernemers hebben
meegeschreven en staan achter deze
visie:

| 2 wee
Voorza Yer sol. namens VVA
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Bijlage 2. Terugblik 2016-2020
In 2016 is het economisch programma 2016-2020 vastgesteld. Dit programma was de opvolger van
het sociaal economisch beleidsplan 2011-2015 en de toeristisch recreatieve beleidsvisie uit 2009.
Doel van dat economisch programma was: het ondernemersklimaat te versterken en economische
groei te bewerkstelligen. We streven naar een gunstig vestigingsklimaat voor ondernemers. Behoud
en versterking van de werkgelegenheid binnen de gemeente staat voorop. We bevorderen
economische ontwikkeling door het stimuleren en ondersteunen van zowel bestaande als nieuwe
(startende) ondernemers. Ondernemersinitiatieven worden beschouwd als een positieve ontwikkeling.
Het accent ligt op de vrijetijdseconomie en onze winkelgebieden
Het economisch programma 2016-2020 was opgebouwd aan de hand van drie doelstellingen:
     • Versterken van het vestigingsklimaat
     • Binden en verbinden van partijen
     • Behoud en versterking van de werkgelegenheid
Het bijbehorende actieprogramma was opgebouwd aan de hand van 4 thema’s:
     • Profilering en uitstraling
     • Binden en verbinden
     • Versterken kwaliteit openbare ruimte
     • Versterken (vrijetijds)economie
Behaalde resultaten zijn onder andere de oprichting van het Regionaal Bureau voor Toerisme De
Langstraat, het project Hart voor de Zaak, organiseren van het leisurecongres, opstellen
evenementenbeleid en beleid voor de toeristische bewegwijzering en het zichtbaar maken van onze
cultuurhistorie o.a. door attentiestenen en BeleefRoutes.
Een aantal activiteiten, zoals het versterken van de samenwerking tussen ondernemers en het
versterken van de rol en de positie van het ondernemersloket, blijven onze aandacht vragen. Deze
zijn dan ook opgenomen in de visie 2021-2025
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Bijlage 3. Ontstaan en geschiedenis van de gemeente Loon op Zand
Rond het jaar 1100 ontstond bewoning in een (toen nog) nat heide- en moerasgebied. De
nederzetting Venloon dankte zijn naam aan de vennen en venen ten noorden en noordwesten
hiervan. Venloon was een samentrekking van veen (moerassig gebied) en loo (bos). De nederzetting
was omstreeks 1233 gebouwd rondom de kerk en het kasteeltje (het tegenwoordige Witte Kasteel) die
op een kruispunt van handelswegen stonden. Daar omheen ontstonden allerlei gehuchten zoals de
Roestelberg, de Klokkenberg, het Hoekske, de Efteling, het Kraanven, de Bernsehoef en ook de
Ketsheuvel (het tegenwoordige Kaatsheuvel).
In 1269 beleende de hertog van Brabant het dorp Venloon met zijn heiden, moeren en woeste
gronden aan Willem van Horne. Dit gebied werd toen een zogenaamde ‘Heerlijkheid’. Het bezit van
een heerlijkheid gaf de eigenaar bepaalde rechten over dat gebied, zoals het benoemen van lokale
overheidsdienaren en gezagsdragers wat voor macht en inkomsten zorgde.
De drassige gronden en veengebieden (veenmoerassen) werden vroeger ook wel ‘moer’ genoemd.
Deze ‘moer’ was vanwege de turfwinning van groot economisch belang voor de heren van Loon en
andere grondeigenaren. Turf was in die tijd een belangrijke brandstof.
Vanaf de 14e eeuw vonden er ontginningen plaats, maar het was de ondernemende Pauwels van
Haestrecht, sinds 1383 heer van Venloon, die zijn stempel drukte op de uitbating van de moeren en
de turfwinning. In 1396 kreeg hij toestemming van de hertogin van Brabant voor de aanleg van een
vaart naar ’s-Hertogenbosch om zo zijn heerlijkheid te verbinden met ’s-Hertogenbosch. Door
Kaatsheuvel, Drunen, Nieuwkuijk en Vlijmen liet hij een vaart graven met een lengte van 3 mijl (ca 5
km) die bij Engelen uitmondde in de Dieze. Het vervoer van de turf vond veelal plaats door middel van
zogenaamde turfpleiten, een soort platbodems. Turfsteken en de turfvaart waren belangrijke
economische activiteiten in het toenmalige Loon op Zand. Opbrengsten kwamen ten goede aan de
heer van Loon op Zand.
Door overbegrazing en het rooien van bomen en plaggen van heide ontstonden zandverstuivingen die
de basis vormden van de huidige Loonse en Drunense Duinen. Volgens de overlevering vormden de
zandverstuivingen eind 14e eeuw de aanleiding om het dorp Venloon te verplaatsen. Als gevolg van
deze ontwikkelingen veranderde de naam van het dorp in Venloon op ’t Sandt, dat wil zeggen:
gelegen bij het zand. Rond 1570 wordt het dorp Loon opt Sandt genoemd en rond 1800 veranderde
de naam in Loon op Zand. In 1811 werd Loon op Zand van een heerlijkheid een gemeente
Van oost naar west door het moerassige landschap werd in 1422 een dijk aangelegd tussen De Maas
en de hoger gelegen Brabantse zandgronden. Deze dijk werd ‘De Langstraat’ genoemd. Langs de dijk
vestigden zich boeren. Er ontstonden nederzettingen (waaronder Kaatsheuvel). De boeren ontgonnen
het land in lange stroken die loodrecht op de dijk stonden, waardoor het zogenaamde
slagenlandschap is ontstaan.
Rond 1600 kwam er als gevolg van de 80-jarige oorlog en het slinken van de voorraden een einde
aan de turfindustrie. De turfvaart verzandde. De turfstekers hadden naast hun werkzaamheden vaak
ook een klein boerderijtje om in de eerste levensbehoeften te voorzien. Het waren zogenaamde
keuterboertjes, met een koe of een varken en wat land.
Vanaf 1730 kwam de schoenindustrie op gang. Op de grens van zand en klei, tussen de Loonse en
Drunense Duinen en het rivierengebied, waren de omstandigheden gunstig voor het looien van
huiden. Looien is het conserveren van een huid of vacht met behoud van de natuurlijke
eigenschappen (het leer blijft soepel, het haar zacht en de kleur natuurlijk). Bovendien waren in dit
gebied ‘run’ (gemalen bast van eiken en berken), de toenmalige grondstof voor het looiproces, en
stromende beekjes met schoon water volop aanwezig. Veel boeren gingen zich dan ook met de
ambacht van het ‘looien’ bezighouden uit noodzaak om wat bij te verdienen.
Het gebied rondom De Langstraat ontwikkelde zich tot het belangrijkste leercentrum van Nederland.
Aan het einde van de achttiende eeuw werden al op zo’n grote schaal schoenen gemaakt, dat
gewesten zoals Holland, Zeeland en Utrecht om importbescherming vroegen.
Als gevolg van de schoen- en leerindustrie begonnen zowel Loon op Zand als Kaatsheuvel zich sterk
uit te breiden. In beide dorpen waren veel schoenfabrieken gevestigd. De meest bekende
schoenfabriek was die van de familie Van Lier.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>De leer- en schoennijverheid in de Langstraat kende grote bloeiperioden, met name in het begin van
de 19e eeuw, maar ook diepe dalen. Door de opkomst van de lage loonlanden verdween de
schoenindustrie halverwege de 20e eeuw grotendeels. Toch bleef de handel in schoenen in deze regio
doorgaan.
De leerlooierij van de firma Vromans en de schoenfabriek van de gebroeders Van Esch waren in Loon
op Zand de laatste twee overblijfselen uit deze bloeiperiode van het dorp. Rond 1950 was
Kaatsheuvel goed voor een vijfde van de Nederlandse schoenproductie. Hoewel vele fabrieken
sindsdien verdwenen zijn, waren er omstreeks 2010 nog negen schoenfabrieken actief.
Ook de Efteling is indirect ontstaan vanuit de schoenindustrie. In 1949 werd in Kaatsheuvel namelijk
de tentoonstelling “De Schoen” georganiseerd, waarna een park overbleef. Samen met een eerder
opgezette speeltuin en sportpark vormde het in 1952 de basis voor de oprichting van de Efteling als
sprookjespark en later het complete pretpark.
In 1978 begon Ben Mandemakers in de schuur van z’n ouders in Kaatsheuvel een eigen keukenzaak.
Al snel groeide de omvang van het bedrijf uit tot acht vestigingen verspreid over Nederland die vallen
onder De Mandemakers Groep (DMG).
De aanwezigheid van Mandemakers en van diverse andere keukenboeren die zich hierdoor in
Kaatsheuvel vestigden ontstond in Kaatsheuvel een keukenboulevard met (inter)nationale
bekendheid.
Ben Mandemakers werd in 2008 gekozen tot Elsevier Retail Personality 2008. In 2008 opende DMG
een nieuw kantoor met magazijn in Waalwijk. Het bedrijf ging internationale allianties aan, nam
branchegenoten over en ging zich ook toeleggen op branchevreemde activiteiten zoals autoleasing.
DMG haalde in 2013 met 5.500 medewerkers een omzet van € 1,1 miljard. DMG bezit onder andere
de winkelformules Mandemakers, Brugman, Woonexpress, Keuken Kampioen, Keuken Concurrent,
Wooning en Piet Klerkx en is in Nederland marktleider in de keukensector. Ondanks dat is
Mandemakers Keukens nog steeds een typisch Nederlands familiebedrijf.
In Kaatsheuvel zijn vandaag de dag nog steeds bovengemiddeld veel keukenwinkels en –bedrijven
gevestigd zodat er sprake is van een zogenaamde ‘keukenboulevard’.
Wil je meer weten over de geschiedenis van de gemeente? Op https://www.750jaarloonopzand.nl/
staat alles over het 750 jarig bestaan van onze gemeente.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Bijlage 4. Analyse Gemeente Loon op Zand
Inleiding
De gemeente Loon op Zand maakt deel uit van de regio De Langstraat en de grotere regio Midden-
Brabant ofwel Hart van Brabant. Loon op Zand mag met recht een toeristische gemeente genoemd
worden. In de gemeente Loon op Zand vinden jaarlijks zo’n 830.000 toeristische overnachtingen
plaats (cijfers 2019). Binnen de gemeente waren in 2019 2.145 recreatieve verblijfseenheden en
13.420 slaapplaatsen beschikbaar (Dynamic Concepts 2019). Dit aanbod wordt gevormd door de
volgende typen logies-accommodaties:
     •   24 B&B’s en ca 11 AirBnB-adressen
     •   Ca 13 solitaire vakantiewoningen en appartementen
     •   13 groepsaccommodaties
     •   1 reguliere camping
     •   10 kleine campings (minicampings, ‘kamperen bij de boer’) en 1 naturistencamping
     •   6 bungalowparken
     •   9 hotels
In dit hoofdstuk wordt per deelsector beschreven hoe op dit moment de toeristische markt van de
gemeente Loon op Zand eruit ziet en wat de kansen en bedreigingen zijn voor de toekomst. Maar
eerst vertellen we over ons cultuurhistorisch erfgoed en onze natuurgebieden wat een belangrijk
onderdeel is van ons recreatief aanbod.
Cultuurhistorisch erfgoed
Witte kasteel, Loon op Zand
In 1383 (late Middeleeuwen) werd de heerlijkheid Loon op ’t Sant of Venloon, zoals de oude namen
luiden, door hertogin Johanna van Brabant uitgegeven aan ridder Pauwels van Haestrecht. Deze
ridder bouwde de ‘borch van Venloen’. Deze ‘borch’ bestond uit een eenvoudige bakstenen woontoren
van ongeveer 11 bij 13 meter met een muurdikte van 2 meter. De funderingen van het huidige kasteel
dateren nog uit deze periode.
In de loop van de 15e en 16e eeuw werd de woontoren uitgebreid tot een groots kasteel. Waar nu de
Engelse tuin is, stond een voorburcht die door middel van een overbouwde toegangsbrug met de
woontoren in verbinding stond. Hierdoor is het uitgebreide grachtenstelsel rondom het kasteel en
tuinen ontstaan. Aan de noordzijde werden ter verdediging aarden wallen opgeworpen. De restanten
daarvan zijn nog duidelijk zichtbaar.
Personen zoals de Spaanse keizer Karel V en Frederik Hendrik in gezelschap van de dichter
Constantijn Huygens (toen secretaris van Frederik Hendrik) bezochten het kasteel. De Zonnekoning
Lodewijk XIV verbleef er enige tijd, tijdens de krijgstocht in 1672 tegen de Republiek der Zeven
Verenigde Provinciën. Ook Napoleon bezocht tijdens de Franse overheersing Het Witte Kasteel.
Het tegenwoordige aanzien van Het Witte Kasteel werd bepaald door een renovatie omstreeks 1777.
Het geslacht Van Salm tot Salm, toen in het bezit van de heerlijkheid, gaf het kasteel de
oorspronkelijke vorm van de woontoren terug. De voorburcht en de overbouwde toegangsbrug werden
afgebroken. De ingang van de toren werd van de oostzijde verplaatst naar de noordzijde, waar een
nieuw voorplein met bijgebouwen verrees (koetshuis en neerhuis). Ook het interieur werd aangepast
aan de wensen die men in 18e eeuw had met betrekking tot comfort.
In de Tweede Wereldoorlog werd Het Witte Kasteel na beschietingen zwaar beschadigd. Een
restauratie, voltooid in 1950, gaf Het Witte Kasteel zijn oude verschijning weer terug.
Het kasteel met bijgebouwen en tuin/park heeft de status van Rijksmonument.
MASt, Kaatsheuvel
Aan de rand van de Loonse Duinen ten zuidoosten van Kaatsheuvel aan de N261 lag tijdens de
Tweede Wereldoorlog het M.A.St. M.A.St is een Duitse afkorting voor Munitions Ausgabe Stelle. Dit
was het in de Tweede Wereldoorlog een Duitse munitieopslag voor het nabijgelegen vliegveld Gilze-
Rijen. Het was het grootste Duitse munitiedepot in Europa. Het omvangrijke complex bestond uit vele
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>bunkers, parkeerhavens met camouflagemogelijkheden, een kantine en barakken voor de
manschappen, een voetbalveld en zelfs een zwembad.
Er zijn in het gebied nog steeds restanten van deze MASt te zien. Van het munitiecomplex zijn onder
andere nog een aantal sleuven aanwezig waarin de militaire voertuigen gecamoufleerd konden
worden opgesteld, een loopgraaf van bijna een kilometer lengte, mitrailleursnesten, een reeks kraters,
een stenen trapje dat naar het wachthuisje bij de hoofdingang leidde, latrines, etc.
Ook staat hier tegenwoordig een vredesmonument. Op 4 mei vindt hier de jaarlijkse gemeentelijke
dodenherdenking plaats.
Molen van Van de Wouw, Loonse Molenstraat 16 Loon op Zand
Deze voormalige windmolen werd gebouwd voor molenaar Johannes Cornelis Teurlings in 1867/68.
De familie Teurlings was een bekend molenaarsgeslacht. Na het overlijden van Johannes Cornelis
Teurlings op 13 januari 1915 werd de molen aan de Loonse Molenstraat geërfd door zijn zoon Willem.
Willem verhuisde in 1917 naar Klundert. De molen ging toen over op zoon Gerardus.
Het was een zogenaamde beltmolen die als functie had om koren te malen. Door slecht onderhoud
verloor de molen in 1936 zijn wieken. Gerardus Teurlings verkocht de molen in 1938 aan Adrianus
Vugts, onder voorwaarde dat er met de molen géén granen meer zouden worden gemalen.
Adrianus Vugts verkocht al snel de molen door aan Petrus Bernardus van de Wouw.
In 1970 ging de molen over op zoon Piet. In 1981 werd de molen door brand gedeeltelijk verwoest.
Alleen de molenromp bleef overeind. In de molenromp is thans nog een maalderij aanwezig en in de
bijgebouwen is een dierenvoederbedrijf van P. van de Wouw gevestigd.
Molen ‘De Couwenbergh’, Vaartstraat 102 Kaatsheuvel
De Couwenbergh was een windkorenmolen, gebouwd op een berg (‘beltmolen’) en een zogenaamde
bovenkruier. De molen is gebouwd in 1849 in opdracht van molenaar A.H. Couwenbergh. In 1881
brandde de molen af, maar deze werd snel daarna hersteld. Aan het eind van de Tweede
Wereldoorlog raakte de Couwenbergh beschadigd toen de Engelsen de molen bestookten omdat ze
het vermoeden hadden dat de Duitsers in de kap een uitkijkpost hadden. Ook sloeg vlak bij de molen
een Duitse V1 bom in die nog meer schade veroorzaakte.
In 1950 is de molen onttakeld en de molenaar heeft daarna met een dieselmotor gemaald. In 1994
werd De Couwenbergh verkocht. De nieuwe eigenaars hebben de molen laten restaureren. In 1997
kwam deze gereed en ging weer dienst doen als korenmolen. De Couwenbergh is (beperkt) geopend
voor publiek. In de molenromp en het pakhuis is tegenwoordig een restaurant-bar gevestigd. De
molen is een Rijksmonument.
Molen ‘De Eendragt’, Zuidhollandse Dijk 185 Kaatsheuvel
Het bouwjaar van deze voormalige korenmolen (stellingmolen) is niet exact duidelijk. Waarschijnlijk is
de oorspronkelijke molen gebouwd rond 1870. In 1905 is de molen verplaatst en opnieuw opgebouwd
na een brand. Tot 1952 heeft het molenaarsgelsacht Dekkers op windkracht gemalen en daarna nog
een paar jaar met een dieselmotor. Bij de molen was vroeger een kruidenierswinkel gevestigd wat
later een antiekwinkel en daarna een partycentrum werd. In 2011 werd de molen en het inmiddels
leegstaande partycentrum verkocht aan de nieuwe eigenaar, ondernemer John van Pas. De molen is
op dit moment in slechte staat maar er zijn plannen om de molen weer te restaureren en draai vaardig
te maken. De molen is een Rijksmonument.
Religieus erfgoed
In de gemeente Loon op Zand bevinden zich een groot aantal bouwwerken die kunnen worden
bestempeld als religieus erfgoed. Deze gebouwen hebben veelal de status van Rijksmonument.
De St. Joachimkerk met (voormalige) pastorieën in De Moer, allen gebouwd rond 1900, zijn
Rijksmonument.
In Kaatsheuvel staan de St Jozefkerk met pastorie (Wilhelminaplein), de R.K. kerk Johannes de Doper
met begraafplaats (Hoofdstraat), de kerk gewijd aan de HH. Martelaren van Gorkum, pastorie en kapel
(Erasstraat) en de pastorie en het grafmonument aan de Hoofdstraat op de lijst van Rijksmonumenten.
Ook de Sint-Jans Onthoofdingkerk, het Oude kerkhof en de pastorie met koetshuis aan het
Oranjeplein in Loon op Zand zijn Rijksmonument.
De Efteling
De geschiedenis van de Efteling gaat terug tot 1933. Er is een wereldwijde economische crisis en ook
de leer- en schoenenindustrie in de Langstraatregio heeft het moeilijk. De werkloosheid is hoog.
Pastoor De Klijn en kapelaan Rietra uit Kaatsheuvel maken zich zorgen over de effecten van de
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>economische crisis op de jeugd. ‘Ter ontspanning ende vermaeck’ leggen zij ten zuiden van
Kaatsheuvel een trapveldje aan, een paar jaar later uitgebreid met een speeltuin met onder andere
een draaimolen, een hoge glijbaan, een kabelbaan en een echte ponybaan. Burgemeester In de jaren
die volgen blijft het sportpark uitbreiden.
Na de Tweede Wereldoorlog ging het economisch beter met Nederland en floreerde ook de
schoenindustrie in de regio weer. In 1949 werd het sport- en wandelpark gekozen als
evenementenlocatie waar de internationale tentoonstelling ‘De Schoen’ werd gehouden. Dit
evenement was een industrie- en handelstentoonstelling van de schoenindustrie in de regio.
Burgemeester Van der Heijden ziet hierin recreatieve mogelijkheden en een stimulans voor de
plaatselijke economie zodat Kaatsheuvel ook minder afhankelijk is van de schoenindustrie. Hij zet de
eerste lijnen uit en in 1950 wordt Stichting Natuurpark de Efteling opgericht met als doel de
lichamelijke ontwikkeling en ontspanning van de inwoners van Loon op Zand te bevorderen. Ook de
aandacht voor het ‘tourisme’ speelt mee. Op 11 mei 1951 wordt het voormalige sportpark uitgebreid
met een vijver, parkeervelden, sportvelden, een theehuis en nieuwe speeltoestellen. In dat jaar
bezoeken zo’n 50.000 mensen het natuurpark.
De sprookjesachtige naam ‘Efteling’ bestond al lang voordat het attractiepark tot stand kwam. De
oudste vermeldingen dateren mogelijk al uit de veertiende eeuw en eeuwenlang heeft er binnen de
heerlijkheid Venloon (Loon op Zand) een gehucht gestaan dat deze naam droeg. De boerderijen van
dit gehucht lagen verspreid aan weerszijden van wat nu de Eftelingsestraat is.
Om in de toekomst meer publiek te trekken wordt een ‘driedimensionaal Sprookjesbos met veel
beweging’ uitgewerkt in samenwerking met cineast Peter Reijnders. Die haalt kunstenaar en illustrator
Anton Pieck over om dat Sprookjesbos te ontwerpen. Anton Pieck maakt ca. 1500 schetsen en
tekeningen voor het Sprookjesbos. Peter Reijnders brengt de sprookjes tot leven met techniek. Zo
worden burgemeester Van der Heijden, Peter Reijnders en Anton Pieck de grondleggers van de
Efteling.
Op 31 mei 1952 wordt het Sprookjesbos geopend dat in het eerste jaar al meteen zo’n 223.000
bezoekers trekt. In de jaren die volgen wordt het park uitgebreid met een café-restaurant, een
zwembad, een roei- en kanovijver, enkele nieuwe Sprookjes en andere attracties.
De Efteling ontvangt in 1972 de Pomme d’Or, de eerste grote internationale onderscheiding, voor haar
opzet, originaliteit en recreatieve functie.
Het park wil méér zijn dan Sprookjesbos alleen. In 1978 wordt het spookslot geopend en wordt een
recordaantal van bijna 1,5 miljoen bezoekers verwelkomd waaronder de 25-miljoenste bezoeker vanaf
het ontstaan van de Efteling. In 1981 opent de stalen achtbaan Python waarna vele attracties volgen.
In 1991 ontvangt De Efteling haar 50-miljoenste bezoeker.
In 1992 wordt het Efteling Hotel gebouwd en in 1995 opent de 18-holes golfbaan. In 1999 wordt een
start gemaakt met de verdeling van het park in vier rijken: het Marerijk, het Reizenrijk, het Ruigrijk en
het Anderrijk. Ook de Winter Efteling vindt voor het eerst plaats.
In 2008 lanceert de Efteling haar eigen radiostation en wordt de eerste steen gelegd van het
vakantiepark Efteling Bosrijk. Met de komst van het vakantiepark is de Efteling een korte vakantie
bestemming geworden, inclusief een meerdaags parkbezoek.
De Efteling viert in 2017 haar 65-jarig bestaan met het nieuwe vakantiepark Efteling Loonsche Land
en de opening van de grootste en duurste attractie in de Efteling ooit, Symbolica: Paleis der Fantasie.
Hierdoor passeert de Efteling de magische grens van 5 miljoen bezoekers. Het huidige attractiepark is
ca 52 ha groot.
Natuurgebieden
Nationaal Park De Loonse en Drunense Duinen
In de laatste IJstijd bliezen de poolwinden zand vanuit het noorden naar Brabant, waar het in dikke
pakketten bleef liggen. Lange tijd was deze zandvlakte met oerbossen bedekt. Tot in de veertiende
eeuw de bomen werden gekapt door mensen. Die gebruikten het hout als brandstof. De kale vlakte
vulde zich met heide, waar de boeren hun vee op liet grazen. Deze intensieve begrazing en het
plaggen van de bodem putte de bodem uit. De wind had vrij spel op het braakliggende terrein en
veroorzaakte zandverstuivingen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>Lange tijd was het zand een groot probleem voor de bewoners. Dorpen en akkers dreigden eronder te
verdwijnen. Er werden bomen aangeplant, die het oprukkende zand een halt moesten toeroepen.
De Loonse en Drunense Duinen is het op één na grootste stuifzandgebied van West-Europa. Rond
1850 bestond natuurgebied de Loonse en Drunense Duinen uit 1.400 hectare stuifzand. Daar is
vandaag de dag nog slechts 270 hectare van over. De wind kan op veel plekken nog ongestoord
waaien en dat zorgt voor een steeds veranderend landschap. Vereniging Natuurmonumenten is
eigenaar van het grootste deel van de Loonse en Drunense Duinen ofwel ‘de Brabantse Sahara’.
Sinds 2002 heeft het natuurgebied het predicaat Nationaal Park. Hoofdfunctie van een Nationaal Park
is natuurbehoud, maar in een Nationaal Park is recreatief medegebruik mogelijk, zolang dit geen
schade berokkent aan natuur en landschap.
De Nationale Parken richten zich op natuurbescherming en ontwikkeling van natuur en landschap,
natuurgerichte recreatie, natuureducatie en voorlichting en onderzoek.
Nationaal Park De Loonse en Drunense Duinen heeft door het stuifzand een unieke belevingswaarde
en trekt jaarlijks ca 1,5 miljoen bezoekers. Het gebied geniet een grote (landelijke) bekendheid, het
heeft de hoogste bezoekdichtheid van Brabant en is een van de populairste natuurgebieden van
Nederland. Zo’n 60% van de bezoekers komt uit de regio en 40% van buiten de regio.
De totale omvang van Nationaal Park Loonse en Drunense Duinen is ruim 3500 ha. Binnen de
gemeente Loon op Zand maakt behalve het duingebied rondom de grote zandduin ‘Roestelberg’ ook
landgoed Plantloon bij Kaatsheuvel deel uit van het Nationaal Park.
Landgoed Plantloon
Landgoed Plantloon ligt tegen de rand van Waalwijk, maar hoort feitelijk tot de gemeente Loon op
Zand. Dit uitgestrekte gebied van ongeveer 240 hectare (waarvan ruim 150 ha bos) heeft een echt
landgoedkarakter met landbouwgronden en lanen. In dit natuurgebied is natuur sterk gekoppeld aan
cultuurhistorie (o.a. turfvaart, villa Plantloon). Het meest beeldbepalend landschapselement van
Plantloon is het grote aantal lanen waarlangs veel (rode) beuken staan.
Plantloon is een gebied waar rust heerst en waar vooral inwoners uit de directe omgeving recreëren.
Bekend is hier vooral de wandeling langs de Galgenwiel, een oude doorbraakkolk van de Maas. De
naam Galgenwiel is afgeleid van een galg, die het grensgebied tussen Walwic (Waalwijk) en Venloon
(Loon op Zand) aanduidde. In de nabijheid van het Galgenwiel en de Melkdijk ligt een locatie die is
aangeduid als archeologisch monument en terrein van hoge archeologische waarde. Deze heuvel zou
een voormalige galgenberg of een grafheuvel kunnen zijn.
Natuurpoorten
In Brabant kennen we de zogenaamde ‘Natuurpoorten’. Deze Natuurpoorten zijn dé ‘officiële‘
startpunten voor een fiets- of wandeltocht door de Brabantse natuur. Natuurpoorten zijn gelegen direct
aan een natuurgebied. Op deze locatie zijn altijd een horecapunt, leuke fiets- en wandel-routes,
voldoende parkeergelegenheid en informatie over de natuur en de routes te vinden. De Natuurpoorten
zijn herkenbaar aan een 4 meter hoge stalen ‘sleutel’ bij de entree van het terrein.
In totaal zijn er op dit moment 31 Natuurpoorten, verspreid over de hele provincie. Het netwerk van
Brabantse Natuurpoorten is een initiatief van de provincie Noord-Brabant.
Hoewel meerdere locaties en horecabedrijven een entreefunctie voor Nationaal Park Loonse en
Drunense Duinen hebben zijn er voor dit gebied twee officiële Natuurpoorten. Dit zijn Manege Van
Loon in Loon op Zand en Herberg De Drie Linden in Drunen.
Landgoed Huis ter Heide
Het Landgoed Huis ter Heide is een natuurgebied van ca 1000 hectare in eigendom van
de Vereniging Natuurmonumenten. Het is gelegen tussen de plaatsen De Moer en Loon op Zand. Het
noordelijke gedeelte van het gebied bestaat vooral uit bos, terwijl het zuidelijke gedeelte, Loonse
Heide genaamd, vooral vennen en landbouwpercelen bevat. In dit gebied is de ongerepte natte heide
weer teruggebracht wat zorgt voor bijzondere flora en fauna. Het oorspronkelijke heide-
vennenlandschap van rond 1900 kan hier beleefd worden. En er grazen Schotse Hooglanders wat
zorgt voor een grotere variatie aan begroeiing.
In het gebied staat een voormalig jachthuis, vermoedelijk uit 1864. Tot 1921 hielden de bewoners zich
bezig met houtverkoop en heideontginning. Op de bovenverdieping vonden regelmatig vergaderingen
plaats van het vrijmetselaarsloge. Vanaf 1921 tot 2007 is het in gebruik geweest als
boswachterswoning.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>De talrijke munitie-opslagcomplexen die vroeger het gebied lagen zijn opgeruimd. De
toponiemen: Galgeneind en Galgenbaan verwijzen naar het galgenveld dat zich hier eens bevond.
Hier werden de lijken tentoongesteld van onder meer de leden van een bende die in het begin van de
18e eeuw de omgeving van Loon op Zand onveilig maakte. De bende noemde zich “de Witte Veer” en
had hun kampement in het zogenaamde Ravensbosch, nabij de Zandschel. Van hieruit ondernam de
bende geregeld rooftochten tot ver in de republiek Holland. Men profiteerde van het gebrek aan
samenwerking tussen Staat-Brabant en Holland. De drossaard van Loon op Zand, Otto Juijn, lukte het
in 1725 de leider van de bende, genaamd Zwarte Johannes, gevangen te nemen.
Natuurmonumenten heeft plannen om in de omgeving rondom het voormalige Jachthuis Huis ter
Heide een natuurbegraafplaats van 35 ha te realiseren. Het jachthuis zal dan worden ingericht als
informatiecentrum en de huidige werkschuur worden omgebouwd tot een kleine ceremonieruimte.
Huis ter Heide wordt jaarlijks bezocht door ca 200.000 unieke bezoekers die de ervaren rust in dit
natuurgebied hoog waarderen. Het gebied wordt vooral door bewoners uit de omgeving bezocht, zo’n
37% van de bezoekers aan Huis ter Heide komt van buiten de regio.
Natuurgebied Langstraat
Ten noorden van Kaatsheuvel tussen Waspik en Sprang-Capelle ligt natuurgebied Langstraat. Dit
gebied ligt op de overgang van zand naar klei, die de “Naad van Brabant” wordt genoemd. Het
kenmerkende van het natuurgebied Langstraat is het Slagenlandschap met zijn lange smalle percelen
die omzoomd zijn met elzenheggen. Dit cultuurlandschap is van monumentale waarde
Een ‘hoeve’ of ‘slag’ was in de Middeleeuwen de gangbare ontginningsmaat van 1600 meter lang en
96 meter breed. Er ontstonden lange smalle percelen met slootjes voor afwatering en aan de randen
elzenbomen. Hierdoor is dit zogenaamde slagenlandschap met zijn bijzondere watervegetaties
ontstaan.
B&Bs en andere kleinschalige logies
Inleiding
In de gemeente Loon op Zand zijn op dit moment ruim 40 adressen die (een vorm van) kleinschalige
logies aanbieden. Hiervan is ruim de helft aan te duiden als Bed & Breakfast. De Engelse term Bed &
Breakfast (B&B) betekent letterlijk ‘bed en ontbijt’ en dat is dan ook wat een B&B -op geheel eigen
wijze- minimaal moet bieden.
Op de overige adressen is ook sprake van kleinschalig logeren maar dan in de vorm van een solitaire
vakantiewoning, verhuur-appartementen of ‘Airbnb’. Airbnb is een online marktplaats voor de verhuur
en boeking van privé-accommodaties. Airbnb-aanbieders vallen feitelijk ook ‘gewoon’ onder de
geldende beleidsregels voor bijvoorbeeld B&B en verhuur (boven)woningen. In Brabant en vooral in
onze gemeente zijn er relatief veel B&B’s ten op zichtte van de rest van Nederland.
De Bed and Breakfast markt in de gemeente Loon op Zand
Op de online vragenlijst ten behoeve van deze toeristisch-recreatieve visie hebben 10 B&B-eigenaren
en 1 eigenaar van een vakantiewoning in Loon op Zand gereageerd. Daarnaast is persoonlijk overleg
gevoerd met een aantal leden van Vereniging Bed & Breakfast De Langstraat. Hieruit zijn de volgende
conclusies te trekken.
De B&B-eigenaren noemen de mooie, rustige ligging van hun accommodatie vaak als ‘unique selling
point’. Daarnaast is privacy (o.a. privé tuinen) ook een belangrijk kenmerk.
Gemiddeld komt gemiddeld 44% van de B&B-gasten uit het buitenland. Dit is veel vergeleken met de
meeste andere type verblijfsaccommodaties. De meeste buitenlandse gasten komen uit België,
gevolgd door Duitsland en Frankrijk. Daarnaast blijkt dat er bij de B&B’s gasten vanuit de hele wereld
komen, van India tot Egypte. Dit komt vooral doordat deze B&B’s gebruik maken van internationale
online boekingsplatforms als Airbnb en Booking.com.
De leeftijdsgroep 35 t/m 44 jaar bezoekt in 63% van de gevallen vaak een B&B in de gemeente Loon
op Zand. Op de tweede plaats komt de groep van 45 t/m 54 jaar het vaakste langs. De groep met de
65 plussers komt ook regelmatig en vooral af en toe langs. Wat opvalt, is dat van de jongste groep (18
t/m 24 jaar) slechts 18% vaak of regelmatig een B&B in onze gemeente bezoekt.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>De samenstelling van de gasten is onderverdeeld in: vrienden/vriendinnen, koppels zonder kinderen,
gezinnen met kinderen, senioren zonder kinderen en grote gezinnen (meerdere generaties). De groep
die volgens de B&B-eigenaren het vaakst bij hen verblijft zijn gezinnen met kinderen en koppels
zonder kinderen. De respondenten hebben bij ‘anders’ aangegeven dat zij ook zakelijke gasten
ontvangen of mensen die alleen komen.
De meeste gasten van de B&B’s komen voor de Efteling en de Loonse en Drunense Duinen. Dit is
logisch, want het zijn de grootste en bekendste toeristische trekkers in onze gemeente. Wat
interessant is om te zien, is dat er ook veel mensen voor het wandelen en fietsen komen.
De B&B’;s hebben de hoogste bezetting in april, mei, juli en augustus. De laagste bezetting is aan het
begin (januari, februari en maart) en het eind van het jaar (november en december).
De B&B-eigenaren zien voor de korte en langere termijn de volgende kansen:
     •   Meer richten op zakelijke gasten
     •   De focus niet meer 100 procent op de Efteling leggen
     •   Krachtenbundeling
     •   Onderhoud bestaande faciliteiten
     •   Contactloos of contactarm verblijf
     •   Meer mensen die individueel willen overnachten
     •   Een gevarieerder aanbod aan evenementen en verblijfsmogelijkheden
     •   Meer focus op kwaliteit in plaats van kwantiteit
Bedreigingen die door de B&B-eigenaren op de korte en langere termijn gezien worden zijn:
     •   De te warme zomers
     •   Het coronavirus en de gevolgen daarvan, met name minder (buitenlandse) toeristen
     •   Lokale regelgeving en kosten (toeristenbelasting en onroerend zaakbelasting)
     •   De toenemende capaciteit van overnachtingsmogelijkheden in de omgeving (verzadiging van
         de markt)
Van de respondenten zijn een paar B&B’s aangesloten bij platforms als Bed and Breakfast Nederland
en Airbnb. Op regionaal niveau is de Vereniging Bed and Breakfast De Langstraat actief. De meesten
van de B&B-ondernemers geven in de enquête aan af en toe behoefte te hebben aan periodiek
contact met collega-recreatieondernemers. Bovenstaand zijn de belangrijkste conclusies uit de online
vragenlijst. In bijlage 5 zijn alle resultaten te vinden.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>Groepsaccommodaties
Inleiding
In de gemeente Loon op Zand bevinden zich 13 aanbieders van groep accommodatie(s). Deze zijn
gevestigd in De Moer en vooral in Loon op Zand. Opvallend is dat er in Kaatsheuvel geen enkele
groep accommodatie is. Een aantal bedrijven beschikt over meerdere accommodaties. De
groepsaccommodaties variëren in grootte, er kunnen groepen terecht van 12 personen tot 140
personen. De naam groepsaccommodaties is min of meer een verzamelnaam voor verschillende
categorieën logies-accommodaties voor groepen. Ten opzichte van de regio en landelijk heeft de
gemeente Loon op Zand relatief veel groepsaccommodaties. Landelijk worden de volgende
doelgroepen voor groepsaccommodaties gebruikt:
     •   Recreatief (familie, vrienden, verenigingen, onderwijs, etc): 78,8%
     •   Zakelijk (vergaderingen, bedrijfsuitje, etc): 9,8%
     •   Zorg (geestelijk, lichamelijk, visueel): 7,3%
     •   Overig: 3,5%
De groep accommodatie markt in de gemeente Loon op Zand
Op 9 maart 2020, net voor de landelijke lockdown, heeft er in het kader van de nieuwe toeristisch-
recreatieve visie een sessie specifiek met groepsaccommodatie-ondernemers plaatsgevonden. Hierbij
waren 6 ondernemers aanwezig. Daarnaast is aan de groepsaccommodaties ook gevraagd om de
(online) vragenlijst ten behoeve van de toeristisch-recreatieve visie in te vullen. Dat hebben 9 van de
13 groepsaccommodatie-ondernemers gedaan. Een mooie response van maar liefst 69%.
Uit de plenaire sessie en de antwoorden op de enquêtevragen zijn de volgende conclusies te trekken:
Als uniek kenmerk en ‘unique selling point’ wordt door veel ondernemers vooral de mooie, rustige
ligging genoemd. Daarnaast zijn privacy, veel mogelijkheden voor activiteiten en verschillende
groepsgroottes ook belangrijke kenmerken. Het typerende kernwoord voor de groepsaccommodaties
in de gemeente Loon op Zand is volgens de ondernemers: ‘gastvrijheid’!
Aansluitend bij de indeling van de markt zoals die gehanteerd wordt door Groepsaccommodaties
Nederland ziet de markt voor de groepsaccommodaties in onze gemeente er als volgt uit:
Recreatief
De doelgroep ‘recreatief’ is verreweg de belangrijkste doelgroep voor de groepsaccommodaties in
onze gemeente. Deze doelgroep is onderverdeeld in de volgende subgroepen: familie, vrienden,
verenigingen en onderwijs. Groepen vanuit het onderwijs en verenigingen worden het vaakste
ontvangen (71,4% ontvangt deze vaak en regelmatig). Familiegroepen worden door 57,5% vaak en
regelmatig ontvangen. Vriendengroepen worden het minst vaak ontvangen, 71,4% van de
ondernemers ontvangt deze groepen slechts af en toe of nooit.
De groepsaccommodaties in Loon op zand merken (nog) niets van de terugloop in sport- en
scholengroepen die landelijk wel wordt geconstateerd
Zakelijk
De zakelijke doelgroep van bedrijfsuitjes, vergaderingen en trainingen (met overnachting) wordt niet
vaak ontvangen in de gemeente Loon op Zand. Een grote meerderheid van de aanbieders van
groepsaccommodatie (71,43%) geeft aan deze groepen slechts af en toe te ontvangen en geen
enkele groepsaccommodatie ontvangt deze groepen vaak of regelmatig.
Zorggroepen
Zorggroepen maken nog minder gebruik van de groepsaccommodaties in onze gemeente. 57,1% van
de groepsaccommodaties ontvangt af en toe een zorggroep en 42,9% ontvangt nooit een zorggroep.
Buitenlandse gasten
Bij de groepsaccommodaties in de gemeente Loon op Zand komt gemiddeld 11% van hun gasten uit
het buitenland. Dit percentage ligt wat hoger dan het landelijk gemiddelde, wat waarschijnlijk te
verklaren is door de nabijheid van de Efteling met haar internationale aantrekkingskracht.. De meeste
buitenlandse gasten komen uit België, gevolgd door Duitsland.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>Groepsgrootte, bezetting en kansen en bedreigingen
De gemiddelde groepsgrootte verschilt per accommodatie. Wat betreft het programma tijdens hun
verblijf hebben de meeste groepen zelf (vooraf) al veel uitgezocht. De meeste groepen hebben een
eigen programma. Sommige ondernemers bieden zelf ook activiteiten aan, zoals een zeskamp, en
deze worden dan ook vaak verwerkt in het programma van de groepen. Het is niet toevallig dat er in
Loon op Zand zo veel groepsaccommodaties gevestigd zijn, met de Loonse en Drunense Duinen in
de directe omgeving.
Op de vraag in welke maanden de bezetting het hoogste en het laagste is gaven de lokale
ondernemers aan dat de hoogste bezetting van april t/m september is. De laagste bezetting is aan het
begin (januari, februari en maart) en het eind van het jaar (november en december). Dit komt
nagenoeg overeen met de landelijke bezetting.
De groepsaccommodatie-ondernemers zien voor de korte en langere termijn de volgende kansen:
     • Investeren in nieuwe faciliteiten en herinrichting gebouw(en)
     • Digitalisering
     • Meer focussen op families en drie generatie vakanties
     • Meer eigen activiteiten (bv speurtocht) en in de omgeving (zoals een klimpark, zwemplas, etc)
De volgende bedreigingen voor de korte en langere termijn worden de groepsaccommodatie-
ondernemers gezien:
     • Niet voldoende bezetting, vooral vanwege het coronavirus
     • Geen mogelijkheid om de bezetting te verbeteren of in te investeren. Het risico is te groot
     • Er worden steeds meer beperkingen in het Nationaal Park opgelegd door Natuurmonumenten
     • Te veel concurrentie van andere soorten accommodaties. Het huidige aanbod van
          groepsaccommodaties moet gekoesterd en versterkt worden in plaats van nog meer logies-
          aanbod voor groepen toestaan.
     • Weinig aanbod van activiteiten in de omgeving
Ongeveer de helft van de groepsaccommodaties in de gemeente is (recent) aangesloten bij
Hiswa/Recron. Op de vraag of de ondernemers behoefte hebben om periodiek contact te hebben met
collega recreatieondernemers gaf 57% aan hier af en toe behoefte aan te hebben.
Bovenstaand zijn de belangrijkste conclusies uit de online vragenlijst. In bijlage 5 zijn alle resultaten te
vinden.
Campings
Inleiding
In de gemeente Loon op Zand is 1 reguliere camping gevestigd. Daarnaast bevinden zich in de
gemeente 9 kleine campings en een kampeerterrein van een naturistenvereniging.
We spreken over een ‘reguliere camping’ als het gaat het over een recreatiebedrijf waarvan de
camping de enige of hoofdactiviteit vormt. Daarnaast zijn er kleine campings, meestal aangeduid met
de term ‘minicampings’. Hier gaat het bijna altijd over een camping als nevenactiviteit. In de meeste
gevallen betreft het ‘kamperen bij de boer’ en is deze camping een vorm van verbrede landbouw
(‘agro-toerisme’). De aanduiding boerderijcamping wordt ook gebruikt. Door de ANWB wordt er
onderscheid gemaakt tussen drie groepen:
1)    Traditionele kampeerders
2)    Gezinskampeerders
3)    Ondernemende kampeerders
De kampeermarkt in de gemeente Loon op Zand
Van de 12 (kleine) campings in de gemeente Loon op Zand hebben er 5 de online enquête voor de
toeristisch-recreatieve visie ingevuld. Daarnaast heeft er een gesprek over de nieuwe visie
plaatsgevonden met een aantal eigenaren van (kleine) campings in de gemeente.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>Door de ondernemers wordt vooral de mooie, rustige ligging van hun camping benoemd als ‘unique
selling point’. Gemiddeld komt slechts 8% van de gasten van de kleine campings uit het buitenland en
10% van de gasten van de reguliere camping. Buitenlandse bezoekers van de campings in de
gemeente Loon op Zand zijn vooral Belgen, gevolgd door Duitsers en Fransen.
Gekeken naar de doelgroep-indeling van de Nederlandse kampeermarkt komen de traditionele
kampeerders het vaakst naar Loon op Zand. Ook ondernemende kampeerders weten de gemeente
Loon op Zand te vinden. De reguliere camping ontvangt veel verschillende doelgroepen in leeftijd en
samenstelling. Alle doelgroepen komen ongeveer even vaak alleen gasten in de leeftijd tot 24 jaar
komen wat minder vaak. Ook ontvangen zij vaak gezinnen met kinderen, in tegenstelling tot de kleine
campings. Van de gasten van de reguliere camping komt ca 30% speciaal voor de Efteling. Daarnaast
komt men vooral voor de omgeving en om te fietsen en wandelen en ook specifiek voor de camping
en de gastvrijheid.
Voor de gasten van de kleine campings zijn het fietsen en wandelen en bezoek aan de
natuurgebieden of familie verreweg de belangrijkste bezoekmotieven. Slechts een klein percentage
(gemiddeld 10%) van deze gasten komt speciaal voor de Efteling.
Bij de campings is er sprake van een seizoen patroon. Campings zijn immers meer dan andere
logiesaccommodaties afhankelijk van het weer. Het seizoen loopt van april tot en met oktober, de rest
van het jaar zijn alle campings gesloten. De hoogste bezetting hebben de campings in de maanden
mei tot en met augustus. Opvallend is de lage bezetting in de maand september, ondanks de oudere
doelgroep van fietsers en wandelaars.
De campingeigenaren in Loon op Zand zien voor de korte en langere termijn vooral de volgende
kansen:
     • Meer richten op bezoekers van de Efteling en het Van Gogh Nationaal Park die de komende
         jaren zullen toenemen in aantal
     • Coronacrisis biedt kansen voor campings die rust en ruimte (onderlinge afstand) bieden
     • Vanwege corona zullen mensen waarschijnlijk meer in Nederland op vakantie gaan in plaats
         van naar het buitenland.
     • Toename van actieve senioren en meer belangstelling voor fietsen en wandelen
     • Het aanbieden van privé-sanitair
     • Verschuiving naar meer kleinschalige vaste accommodaties in combinatie met kort verblijf van
         caravans en campers
De grootste bedreigingen die op korte en langere termijn door de ondernemers worden gezien zijn:
     • De coronacrisis en de daarmee gepaard gaande economische recessie
     • De afname van het aantal kampeergasten
     • Klimaatverandering. Extremer weer en verschuiving van seizoenen waardoor Nederland
         minder aantrekkelijk wordt als kampeerland
     • Bestemmingsplannen en regelgeving om variatie in recreatieve vormen te combineren
     • Verslechtering van het vestigingsklimaat door zijdelingse en plaatselijke belastingen en
         prijsverhogende factoren. Wildgroei en willekeur van vestigings- of bestemmingswijzigingen
De meerderheid van de campingeigenaren geeft aan behoefte te hebben om af en toe contact te
hebben met collega-ondernemers.
Bovenstaand zijn de belangrijkste conclusies uit de online vragenlijst. In bijlage 5 zijn alle resultaten te
vinden.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>Bungalowparken en hotels
Bungalowparken
In Loon op Zand is een bungalowpark van Landal gevestigd met een middelgrote omvang (ruim 100
vakantiewoningen voor 4 tot en met 12 personen). Er is in de gemeente ook een bungalowpark van
EuroParcs. Dit park is nog in ontwikkeling maar met een paar honderd vakantiewoningen en
groeiplannen is hier sprake van een grootschalig park. Hier staan op dit moment 4- en 6-persoons
vakantiewoningen en een aantal luxe safari-tenten (glamping). Verder beschikt de Efteling over 2
eigen vakantieparken die als grootschalig te typeren zijn met honderden vakantiewoningen voor 4-12
personen. Daarnaast zijn er in de gemeente Loon op Zand 2 aanbieders met een beperkt aantal
recreatiewoningen, chalets en lodges voor maximaal 6 personen.
Op steeds meer bungalowparken in Nederland zijn de vakantiewoningen geen eigendom van de
eigenaar of exploitant van het park maar zijn deze in eigendom van particulieren en/of investeerders.
De eigenaren mogen meestal zelf een bepaalde periode in het jaar hun vakantiewoning recreatief
gebruiken en de rest van het jaar wordt deze verhuurd aan (wisselende) derden. Permanente
bewoning in vakantiewoningen is in de meeste gemeenten in Nederland en ook in de gemeente Loon
op Zand niet toegestaan. Meestal wordt de recreatieve verhuur door een overkoepelende (landelijke)
organisatie gedaan, maar (private) vakantiewoningen op een bungalowpark worden ook wel via
meerdere aanbieders en boekingskanalen in de markt gezet.
Hotels
In de gemeente Loon op Zand zijn op dit moment 9 hotels, waarvan 4 als grootschalig kunnen worden
aangemerkt met meer dan 100 bedden. Hieronder vallen ook de 2 hotels van de Efteling. Daarnaast
zijn er een aantal logies-aanbieders met een paar kamers die bestemmingsplan- of vergunning-
technisch als hotel zijn aangeduid maar feitelijk onder kleinschalige logies vallen.
Hotels zijn in vele soorten en maten. Van kleinschalige dorpshotels met een paar kamers tot grote
hotels met honderden kamers in de centra van grote steden, langs snelwegen of bij vliegvelden.
Voor de hotelmarkt kunnen de volgende doelgroepen worden onderscheiden (ZKA 2020):
     • Toeristisch (individueel en groepen)
     • Zakelijk (zowel individueel als meerdaagse bijeenkomsten ofwel MICE (meetings, incentives,
         conventions, exhibits)
     • Overig (bv arbeidsmigranten, studenten)
Bungalowparken en hotels in de gemeente Loon op Zand
Er hebben 2 lokale ondernemers uit deze sectoren de online enquête voor de toeristisch-recreatieve
visie ingevuld. Met de Efteling heeft daarnaast ook een persoonlijk gesprek over de nieuwe visie
plaatsgevonden. Hoewel door de lage response de enquête-resultaten voor deze categorie bedrijven
niet representatief zijn, geven deze wel een redelijk goed beeld van dit type bedrijven in de gemeente.
Iets meer dan de helft van de gasten komt uit Nederland. De buitenlandse gasten zijn vooral Belgen
en Duitsers. Dit komt overeen met het hierboven geschetste beeld van de hotelmarkt.
De doelgroep 35 t/m 54 jaar komt het vaakst naar de bungalowparken en hotels in onze gemeente. Dit
zijn vooral gezinnen met kinderen en grote gezinnen (meerdere generaties). De 65+-doelgroep,
senioren zonder kinderen, maakt slechts af en toe gebruik van deze accommodaties.
De bezoekreden is vooral de Efteling (70-100%) en verder ook het bezoeken van de natuur en de
omliggende steden. Gasten van de Efteling-accommodaties komen in principe alleen voor de Efteling,
ze ondernemen niet of nauwelijks andere activiteiten in de omgeving. Voor deze gasten is het
belangrijkste om een weekend iets bijzonders te doen met het brede gezin (opa en oma, kinderen en
kleinkinderen). Gezelligheid en samenzijn zijn belangrijker dan actief bezig zijn of veel ondernemen.
De bezetting van de hotels en bungalowparken in onze gemeente is het hoogst in de vakantieperiodes
van zowel Nederland als België, met name in de zomermaanden. In het eerste kwartaal is de
bezetting het laagst.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>De ondernemers die de online enquête hebben ingevuld zien de volgende kansen voor de korte en
langere termijn:
     • het aanspreken van nieuwe markten
     • Kwaliteitsverbetering
     • Belevingsconcepten, totaalbeleving bieden (attracties, verblijf, merchandise en entertainment)
     • Toepassen techniek in bedrijfsvoering en beleving
     • Externe samenwerking, veel samenwerken met lokale ondernemers
     • Inspelen op duurzaamheid
En de volgende bedreigingen worden voor de korte en langere termijn gezien:
     • de liquiditeit en het investeringsvermogen is in gevaar door de coronacrisis
     • een verslechterde concurrentiepositie
Er is behoefte aan af en toe contact met collega-ondernemers over onder andere regelgeving,
belastingen en lobby.
Bovenstaand zijn de belangrijkste conclusies uit de online vragenlijst. In bijlage 5 zijn alle resultaten te
vinden.
De Efteling
De Efteling is sinds de opening van het Sprookjesbos in 1952 uitgegroeid tot één van de grootste
attractieparken van Europa. Het attractiepark is circa 52 ha groot en is de populairste dag attractie van
Nederland en trok in 2019 5,26 miljoen gasten. Het karakter van het attractiepark de Efteling wordt
vooral bepaald door de sfeer van de ontwerpen, de ruimtelijke opzet en de kenmerkende architectuur
van de attracties en bebouwing in een bosrijke sprookjesachtige omgeving. De Efteling is al enige
jaren bezig om uit te groeien van dag attractiepark naar een internationale meerdaagse bestemming.
Hiermee wil de Efteling haar positie in de toekomst versterken.
Zoals te lezen is in bijlage 3 is de Efteling een belangrijk onderdeel geweest van onze geschiedenis
en welvaart. Als gemeente koesteren we onze historie en zijn wij trots op de ontwikkeling die de
Efteling de afgelopen jaren door heeft gemaakt en dankbaar voor de toename in werkgelegenheid die
dit met zich mee heeft gebracht.
De Efteling biedt naast dagrecreatie ook verblijfsrecreatie aan in de vorm van vakantieparken en
hotels. Deze verblijfsaccommodaties zijn gethematiseerd en onlosmakelijk verbonden met de Efteling.
De gemiddelde verblijfsduur in de hotels is ca 2 dagen en in de vakantieparken 3 tot 4 dagen. Door
het bieden van een totaalpakket en –concept wil de Efteling een optimale beleving bieden en het
maximale rendement uit het verblijf halen. Verder biedt de Efteling met Villa Pardoes ook
vakantieverblijf aan ernstig zieke kinderen.
De hoge mate van uniciteit van (het concept van) de Efteling zorgt ervoor dat aantrekkelijkheid van de
Efteling en daardoor de reisbereidheid van bezoekers, groot is. De overnachtingsmogelijkheden
vergroten bovendien de reisbereidheid van bezoekers: een bezoeker kan het park meerdere dagen
bezoeken en hoeft niet voor een enkele dag op en neer naar de Efteling.
Om haar positie als één van de grootste attractieparken van Europa vast te houden en de continuïteit
van de organisatie te waarborgen, wil de Efteling komende jaren doorgroeien tot een internationale
bestemming met 7 miljoen bezoeken in 2030. Vanwege deze ambitie wil het park haar
verzorgingsgebied uitbreiden tot een straal van 500 kilometer rondom Kaatsheuvel. De verwachting is
dat een aanzienlijk deel van de groei bestaat uit gasten die meerdere dagen zullen verblijven en het
attractiepark vaker zullen bezoeken.
Het doel van de Efteling is de meest sprookjesachtige en kwalitatieve bestemming in Europa te
worden waar de hele familie zich meerdere dagen kan verwonderen. In 2030 is de Wereld van de
Efteling uitgegroeid van een attractiepark met verblijfsaccommodaties tot een internationale resort
bestemming waar gasten:
     • De Wereld van de Efteling goed kunnen bereiken, met zo schoon en slim mogelijke
         vervoersmiddelen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>     •   Een bezoek brengen aan een sprookjesachtige omgeving met veel aandacht en ruimte voor
         natuur en landschap.
     •   Binnen en buiten een wonderlijke tijd beleven in een diversiteit aan attracties.
     •   Meerdere dagen verblijven in één van de thematische vakantieverblijven of in
         verblijfsaccommodaties in de omgeving.
De Efteling wil hierbij tevens een ‘goede buur’ zijn en ook haar maatschappelijke verantwoordelijkheid
nemen. Onder andere door samen te werken met lokale bedrijven en toeleveranciers,
werkgelegenheid te bieden aan veel lokale mensen (onder andere met afstand tot de arbeidsmarkt),
te investeren in duurzaamheid en maatschappelijk verantwoord ondernemen. Een aandachtspunt voor
de Efteling is ook de bereikbaarheid en het beperken van de (verkeers- en parkeer)overlast. De
Efteling zet er actief op in om haar gasten aan te sporen om met de fiets of het OV te komen.
Daarnaast investeert de Efteling miljoenen in aanleg van nieuwe infrastructuur en betaalt aan de
gemeente vermakelijkhedenretributie voor onder meer het onderhoud van bestaande infrastructuur.
Bedrijventerreinen en centrumgebieden
Onze gemeente kent diverse clusters van economische activiteit. De belangrijkste zijn het
bedrijvenpark Kaatsheuvel, bedrijventerrein de Hoogt in Loon op Zand en de beide centra.
Bedrijvenpark Kaatsheuvel
Bedrijvenpark Kaatsheuvel is een park met een omvang van circa 33 ha. Op dit park zijn circa
honderdvijftig bedrijven actief. Daarnaast zijn we bezig met de uitgifte van berdrijvenpark Kaatsheuvel
fase 2. Hier is ongeveer ruimte voor 25 nieuwe ondernemingen. Op bedrijvenpark Kaatsheuvel is
sprake van parkmanagement. De kosten hiervan worden door de ondernemers zelf gefinancierd via
de reclamebelasting. De opbrengsten van de reclamebelasting worden beschikbaar gesteld aan de
Stichting Ondernemend Loon op Zand en jaarlijks dienen zij plannen in voor deze middelen. De
komende jaren ziet het bedrijvenpark kansen voor het opwaarderen van het groenonderhoud, het
opzetten van een e-bikepool en het organiseren van een open bedrijvendag. Als gemeente faciliteren
we deze ontwikkelingen daar waar mogelijk en gewenst.
Afbeelding bedrijventerrein Bedrijvenpark Kaatsheuvel inclusief uitbreiding
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>Bedrijvenpark de Hoogt
Bedrijvenpark de Hoogt is een gemend park met een omvang van circa 7 hectare. Er zijn geen
mogelijkheden om dit bedrijventerrein uit te breiden. Bedrijven die uit hun jasje groeien zijn
genoodzaakt te verhuizen naar het Bedrijvenpark Kaatsheuvel of een terrein buiten onze gemeente.
Dit park toont inmiddels enige sporen van veroudering en biedt daarom kansen voor revitalisatie. In
het coalitieakkoord is al aangegeven dat we hier graag een extra ontsluiting willen realiseren. Op dit
terrein is op dit moment geen parkmanagement aanwezig. In 2021 onderzoeken we samen met de
SOL of er voldoende draagvlak en behoefte is om hier parkmanagement op te starten.
Afbeelding bedrijventerrein de Hoogt
Centrum Kaatsheuvel
In 2020 zijn we gestart met de herinrichting van het centrum van Kaatsheuvel. Doel is om van het
vitale hart van Kaatsheuvel dé huiskamer te maken voor bewoners, bezoekers en
ondernemers. Daarnaast zien we dat centra, als gevolg van het Coronavirus en de digitalisering
steeds meer onder druk komen te staan. Op enkele plekken zien we panden leegstaan. Samen met
vastgoedeigenaren en de gebiedscommissie is eind 2020 gestart met een bijeenkomst om hierin
gezamenlijk op te trekken. Samen met de SOL stellen we daarom een detailhandelsvisie op voor het
centrum van Kaatsheuvel, Loon op Zand en het overgangsgebied (Schotsestraat/Bevrijdingsweg).
Daarnaast promoten we Koop Lokaal. Het centrum van Kaatsheuvel kent daarnaast een
centrummanager. Deze centrummanager wordt gefinancierd vanuit de opbrengsten reclamebelasting.
De opbrengsten van de reclamebelasting worden beschikbaar gesteld aan de Stichting Ondernemend
Loon op Zand en jaarlijks dienen zij plannen (mede opgesteld door de gebiedscommissies actief in de
verschillende gebieden) in voor deze middelen. De komende jaren werken zij onder andere aan een
vernieuwde website, het neerzetten van meerdaagse evenementen om zo meer bezoekers naar het
centrum te trekken. Als gemeente denken we mee over kansrijke transformaties/herbestemmingen om
ons centrum zo optimaal mogelijk te laten functioneren.
Centrum Loon op Zand
In het centrum van Loon op Zand zijn circa 30 ondernemers actief. We zien hier de laatste jaren veel
dynamiek en nieuwe ondernemers die hun kansen pakken. Denk aan Brilliant Bottles, de Bank en
Loons Lokaal. Samen met de Wetering PlanGroep werken we aan een duurzame invulling van de
herbestemming van de Wetering. De Wetering vormt het dorpshuis (de huiskamer) van de kern Loon
op Zand. In 2020 heeft de gebiedscommissie, als onderdeel van de SOL, het initiatief genomen om
Koop Lokaal te promoten. Als gemeente juichen wij dit initiatief van harte toe. Ook voor dit centrum
zijn standaard middelen beschikbaar via de opbrengst van de reclamebelasting. Gelet op de beperkte
omvang is het hier financieel niet haalbaar om een (betaalde) centrummanager actief te hebben. Deze
middelen worden onder andere benut voor de aankleding van het centrum met bloembakken in de
zomermaanden en feestverlichting tijdens de wintermaanden. Net als in het centrum van Kaatsheuvel
zien we dat het centrum meer en meer onder druk komt te staan als gevolg van digitalisering,
schaalvergroting en de impact van het Coronavirus. Het centrum van Loon op Zand is daarom
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>onderdeel van de detailhandelsvisie voor het centrum van Kaatsheuvel, Loon op Zand en het
overgangsgebied (Schotsestraat/Bevrijdingsweg). Deze visie kan leiden tot een toekomstplan om te
komen tot gebiedsontwikkeling van (een deel van) het centrum. Uitgangspunt is daarbij om een
supermarkt voor het centrum van Loon op Zand te behouden. Als gemeente denken we mee over
kansrijke transformaties/herbestemmingen om ons centrum zo optimaal mogelijk te laten functioneren.
Andere bedrijvigheid
Als gemeente zijn we ons bewust dat ook buiten de hierboven genoemde gebieden er heel veel
ondernemerschap is. Ondernemerschap waar we trots op zijn en ook zeker oog voor hebben. Deze
ondernemers moedigen we aan zich aan te sluiten bij ondernemersverenigingen en wijzen we ook op
kansen als deze zich voordoen. Vanzelfsprekend zijn zij welkom bij Station88, het fysieke
ondernemersloket in en voor onze regio.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>Bijlage 5. Resultaten enquête toeristische sector
We hebben een vragenlijst gemaakt voor de toeristische sector over de economische en toeristisch-
recreatieve visie. In totaal hebben 26 ondernemers de vragenlijst ingevuld. Hieronder een overzicht
van de respondenten.
 Soort accommodatie              Aantal respondenten       Procent per soort      Procent totaal
 Groepsaccommodaties             7 van de 13               54%                    9%
 B&B ‘s en vakantiewoningen      11 van de 37              30%                    14%
 (Kleine) campings               5 van de 12               42%                    6%
 Hotels en vakantieparken        3 van de 15               20%                    4%
 Totaal                          26 van de 77                                     100%
Er zit een klein verschil tussen onderstaand overzicht en de tabel hierboven. Dit komt doordat er een
overlap is tussen vakantieparken en campings. En een overlap tussen groepsaccommodaties en
vakantiewoningen.
De vragenlijst kan je onderverdelen in de volgende thema’s:
1. Over het bedrijf
2. Internationale gasten
3. Doelgroep per sector
4. Tips en tops
5. DNA
6. Kwaliteit en klimaatverandering
7. Corona virus
8. Bezetting
9. Kansen en bedreigingen
10. Samenwerking
11. Overig
Over het bedrijf
Om te beginnen hebben we gevraagd wat de bedrijfsnaam is van de respondent. Hierboven staat al
een overzicht per sector. Voor onze toeristische visie vinden we het belangrijk om te weten wat het
aanbod in de gemeente Loon op Zand nou precies zo uniek maakt. Dit kunnen we vervolgens
gebruiken voor het omschrijven van ons DNA. Daarnaast kan het Regionaal Bureau voor Toerisme
(RBT) de Langstraat hier ook op inspelen. Hieronder een overzicht van de antwoorden die gegeven
zijn. Wat opvalt, is dat vooral de mooie, rustige ligging vaak benoemd wordt als ‘unique selling point’.
Daarnaast is privacy (o.a. privé tuinen) ook een belangrijk kenmerk.
     •   Ons vakantiepark is net onderhouden en heeft een mooie brasserie met meerdere
         speeltuinen. De mooie ligging is ook een groot pluspunt
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>     •   De combinatie met een Efteling bezoek en de mooie vormgeving
     •   Veel privacy
     •   Een vrijstaand appartement met privé tuin voor de gasten. Daarnaast zijn er geen vreemden
         met wie ruimtes gedeeld moeten worden.
     •   De ligging
     •   Eenvoud met stijl en zeer compleet
     •   Boerencamping bij een paardenpension
     •   Mooi huis en goede uitstraling in een leuke omgeving
     •   Cross over tussen hotel, hostel en Guesthouse. Bijzondere inrichting en grote daktuin. We zijn
         ook de trotste eigenaar van het eerste 6 persoonsbed in Nederland
     •   Wij hebben 3 accommodaties. Elke accommodatie is verschillend met in totaal 250
         slaapplaatsen
     •   De ligging, de ruimte en de rust
     •   De persoonlijke benadering
     •   Diverse groepen mogelijk van 2 t/m 100 personen
     •   Het thema: Engels landelijk, luxe, verlengstuk van de Efteling
     •   De ligging, de rust, de ruimte, kortom vakantiegevoel maar toch overal dichtbij
     •   Een knus-luxe verblijf met veel rust en privacy en een vers geserveerd landelijk ontbijt met
         home made, ambachtelijke en streekproducten
     •   De ligging
     •   De locatie (uitzicht), de sfeer op de camping, de comfortplaatsen en het hartelijke ontvangst
     •   De ligging, faciliteiten en de gastvrijheid
     •   De ligging en persoonlijke warme gastvrouw
     •   Landelijk gelegen, unieke stijl, rolstoel toegankelijk en een theetuin
     •   Wij hebben er een speelhal bij waardoor de groepen hun activiteiten ondanks
         weersomstandigheden altijd door kunnen laten gaan. Daarnaast bieden we activiteiten aan
         zoals zeskamp, gps etc. Tenslotte kunnen er ook ponykampen bij ons terecht omdat we
         paardenstallen hebben
     •   Ecologische verbouw (materialen en energiegebruik), luxe afwerking, zeer grote prive-tuin,
         landelijke ligging en persoonlijk contact
     •   Rustig gelegen, grenzend aan natuurgebied Huis ter Heide
Internationale gasten
Een van de speerpunten van Visit Brabant is om te zorgen dat er meer buitenlandse toeristen naar
Brabant komen. We horen vaak dat zowel de Efteling als de Loonse en Drunense Duinen bezocht
worden door buitenlandse gasten. We hebben gevraagd aan de ondernemers welk percentage van
hun gasten, op jaarbasis, naar schatting uit het buitenland komt. Gemiddeld is dit 30%. Voor enkele
ondernemers komen zelfs 60% van hun gasten uit het buitenland.
Op de vraag uit welke landen deze gasten komen, staat België op nummer 1. Gevolgd door Duitsland
en Frankrijk.
Bij ‘anders’ werden landen als India, Egypte, Israël, Portugal, Polen en de Verenigde Staten genoemd.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>Doelgroep per sector
De toeristische sector bestaat uit verschillende deelsectoren. In onze toeristische visie houden we de
onderstaande deelsectoren aan. In de inleiding is al uitgelegd hoe de samenstelling van de
respondenten er uit ziet.
     1.  Groepsaccommodaties
     2.  B&B’s en vakantiewoningen
     3.  (Kleine) campings
     4.  Hotels
     5.  Vakantieparken
Elke deelsector is anders, ook de doelgroepen die zij ontvangen zijn verschillend. Om gerichte vragen
te kunnen stellen hebben we de respondenten daarom per deelsector opgedeeld en vragen gesteld
over hun doelgroepen.
Groepsaccommodaties
Voor deze deelsector gebruiken we de doelgroepen
recreatief, zakelijk en zorggroepen. Elke doelgroep is
weer onderverdeeld in subgroepen.
Recreatief
De doelgroep ‘Recreatief’ is onderverdeeld in de
volgende subgroepen: familie, vrienden, verenigingen en
onderwijs. De eerste groep wordt door 14,29% van de
groepsaccommodaties nooit ontvangen. De overige
groepsaccommodaties ontvangen groepen met familie
zowel vaak, als regelmatig en af en toe. De groepen die
bestaan uit vrienden worden door de meerderheid
(42,86%) af en toe ontvangen. De laatste twee groepen,
verenigingen en onderwijs worden het vaakste
ontvangen.
Zakelijk
De doelgroep ‘Zakelijk’ is iets minder populair. De
meerderheid (71,43%) geeft aan af en toe groepen te
ontvangen voor bedrijfsuitjes en ook voor vergaderingen,
trainingen etc.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>Zorggroepen
Ook de zorggroepen maken niet vaak gebruik van een groepsaccommodatie. Terwijl je dit in eerste
instantie wel zou denken. 57,14% van de groepsaccommodaties ontvangt af en toe een groep.
42,86% ontvangt nooit een zorggroep.
Meer informatie over de groepen
Naast de soort doelgroep zijn we ook benieuwd naar de groepsgrootte. Het blijkt dat dit erg verschilt
per accommodatie:
     •   60 tot 80 personen
     •   8 tot 10 personen
     •   20 tot 25 personen
     •   80 personen
     •   40 personen
Dit is natuurlijk wel verklaarbaar als je kijkt naar de grootte van de accommodaties en de groepen
waar zij zich op richten.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>Ten slotte waren benieuwd naar de activiteiten van de groepen. Hebben ze zelf al een programma?
Of heeft de ondernemer daar nog invloed op? De antwoorden op deze vraag waren ook weer
wisselend. De meeste ondernemers geven aan dat groepen zelf al een hoop hebben uitgezocht en
dus een eigen programma hebben. Soms vragen de groepen wel vooraf aan ondernemers tips zodat
ze die kunnen verwerken in het programma. Voorbeelden van activiteiten zijn zwemmen, de Efteling,
Dierenpark ’t Oliemeulen in Tilburg, de Loonse en Drunense Duinen etc. Sommige ondernemers
bieden zelf ook activiteiten aan dus vanzelfsprekend komen die ook vaak terug in de programma’s.
Denk bijvoorbeeld aan een zeskamp.
Kamperen (campings)
Elke camping is anders en trekt dus ook andere kampeerders aan. We hebben de doelgroep van de
campings als volgt opgedeeld: traditionele kampeerders, gezinskampeerders en ondernemende
kampeerders.
Traditionele kampeerders
De traditionele kampeerders zijn ervaren reizigers, die meestal met een eigen kampeermiddel komen
en van actieve vakanties houden. De meerderheid (66,67%) zegt deze groep vaak te ontvangen.
Gezinskampeerders
De gezinskampeerders zijn families, soms met vrienden, die vaak het liefste willen overnachten in een
stacaravan of in een tent. Het uitgangspunt is vaak quality time. Alle campings ontvangen slechts af
en toe gezinskampeerders. Echter klopt dit niet helemaal want de grootste (familie)camping in onze
gemeente is niet meegenomen bij deze vraag (hun input komt terug bij de vragen over
vakantieparken).
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>Ondernemende kampeerders
De laatste groep kampeerders zijn de ondernemende kampeerders. Dit zijn kampeerders die ook vaak
beschikken over een eigen kampeermiddel, vaak een tent. Daarnaast houden ze van actieve
vakanties en stedentrips. De meerderheid (66,67%) zegt deze groep regelmatig te ontvangen op hun
camping.
Het is opvallend dat het vooral actieve kampeerders zijn. Dit is wellicht verklaarbaar door de
omgeving: veel natuur en weinig andere daguitjes. En de ligging van de campings zelf.
Activiteiten
Net als bij de groepsaccommodaties zijn we benieuwd naar de activiteiten die de gasten ondernemen.
De campingeigenaren gaven de volgende antwoorden:
     •    Wandelen, fietsen en familie bezoek
     •    Fietsen, wandelen, dagje Tilburg of Heusden
     •    Fietsen, wandelen, steden in de omgeving verkennen
Wat opvalt, is dat geen van de campingeigenaren de Efteling noemt als belangrijkste activiteit.
Als we specifiek vragen hoeveel procent van de gasten voornamelijk voor de Efteling komen, is dat
verklaarbaar. De percentages zijn namelijk niet hoog: 4%, 10% en 15%. Op de vraag hoeveel procent
van de gasten voor de omgeving komen, o.a. de Loonse en Drunense Duinen, komen er hogere
percentages uit: 33%, 70% en 80%. Voor de activiteit fietsen komen 40% en 80% van de gasten naar
de campings. Andere bezoekmotieven zijn o.a: verbouwing van een woonhuis, werk, studie, musea,
activiteiten in Tilburg, paardrijden, familiebezoek, oppassen kleinkinderen of zorg voor een familielid.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>B&B’s/vakantiewoningen/hotels/vakantieparken
Voor deze deelsectoren hebben we dezelfde
verdeling in doelgroepen aangehouden. We hebben
gevraagd naar de leeftijdscategorie en de
samenstelling.
Leeftijdscategorie
De leeftijdscategorie die het vaakste voorkomt
(66,67%) is de groep van 35 t/m 44 jaar. Op de
tweede plaats komt de groep van 45 t/m 54 jaar het
vaakste langs. De groep met de 65 plussers komt ook
regelmatig en vooral af en toe langs. Wat opvalt, is
dat de jongste groep (18 t/m 24 jaar) het minste te
gast is bij de deelsectoren.
Samenstelling
De samenstelling van de gasten is onderverdeeld in:
vrienden/vriendinnen, koppels zonder kinderen,
gezinnen met kinderen, senioren zonder kinderen en
grote gezinnen (meerdere generaties).
                                                  De groep die volgens de vragenlijst het vaakste
                                                  verblijft in deze deelsectoren zijn gezinnen met
                                                  kinderen (53,33%). Vrienden/vriendinnen worden
                                                  regelmatig ontvangen (46,15%). Wat opvalt is dat
                                                  zowel bij gezinnen met kinderen als gezinnen met
                                                  meerdere generaties ook een groot percentage
                                                  hebben bij ‘nooit’. Dit spreekt elkaar tegen.
                                                  De respondenten hebben bij ‘anders’ aangegeven dat
                                                  zij ook vaak zakelijke gasten ontvangen of mensen
                                                  die alleen komen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>Activiteiten
De activiteiten die gasten van deze deelsectoren het vaakste ondernemen zijn:
     •    Wandelen
     •    Fietsen
     •    Animatie
     •    Efteling
     •    Loonse en Drunense Duinen
     •    Nergens heen, alleen ontspannen en voor de rust
     •    Familie-/ vriendenbezoek
     •    Steden bezoeken. Ook grotere steden zoals Amsterdam, Antwerpen en Brussel
     •    Beekse Bergen
     •    Natuur
     •    Een feest
     •    Opleiding
     •    Werk
Het valt op dat de meeste gasten voor de Efteling komen. Dit is echter verklaarbaar, omdat de Efteling
zelf een hotel heeft en meerdere vakantieparken. Op de vraag hoeveel procent van de gasten
voornamelijk voor de omgeving komen is het antwoord wisselend. Het percentage varieert van 95%
tot 0%. Het percentage gasten dat voornamelijk komt om te fietsen is het laagste maar nog steeds
wisselend. Het hoogste percentage is 75% en het laagste percentage is 0%. De meerderheid zit
echter wel onder de 30%.
Tips en tops
We willen graag weten wat er goed gaat en wat er beter kan in onze gemeente met betrekking tot
recreatie en toerisme. Hieronder de tips en tops.
Wat gaat er goed
     • Het ambtelijk contact
     • Het feit dat we in een toeristische gemeente wonen zorgt voor het grootste gedeelte voor de
          komst van onze gasten
     • Veel mogelijkheden om te eten en te drinken
     • Grote attracties zoals de Efteling en de Loonse en Drunense duinen krijgen veel aandacht
     • Goede communicatie van de gemeente in corona tijd
     • Meewerken in corona tijd
     • Hanging baskets op het oranjeplein in Loon op Zand
     • De communicatie van de gemeente, de medewerkers zijn betrokken
     • Oprichting RBT
     • De plannen voor de bewegwijzering
     • Gebruik van de natuur. Hier is veel belangstelling naar
     • Bijna alles gaat goed. Laat mensen vooral hun eigen gang gaan. Ze weten heel goed wat ze
          wel en niet willen
     • Aantrekkingskracht van de Efteling
     • Veel natuur en een centrale ligging t.o.v. Tilburg en Den Bosch
     • De vertegenwoordiging van de verblijfsaccommodaties en hun onderlinge samenwerking
     • Aandacht voor toerisme
     • Fietspaden en onderhoud in de omgeving en de herinrichting van het centrum in Kaatsheuvel
     • Duidelijkheid en support voor nieuwe initiatieven
     • De website van het RBT is eindelijk op orde
     • De infrastructuur is goed
     • Goed gevarieerd aanbod van activiteiten
     • Veel mogelijkheden voor de gasten
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>Wat kan er beter
   • Meedenken met de ondernemingen
   • Toeristenbelasting is buitensporig verhoogd. Dit verslechterd de concurrentiepositie
   • Overleg met de sector en gemeente dat voelbaar resulteert in beleid, de trekpleisters zoals
       natuur toegankelijk houden voor toeristen en inwoners en toeristenbelasting in de maat laten
       lopen met de grensgemeenten
   • Het winkelbestand
   • Andere attracties mogen meer aandacht krijgen. Als het kan meer waterpret mogelijkheden
       toevoegen
   • Actieve rol van het RBT met de connectie naar Visit Brabant
   • Voor de groepsaccommodaties is natuur heel belangrijk. Dus de bewegwijzering en de
       aanvoerwegen zijn heel belangrijk.
   • Meer begrip vanuit omwonenden
   • Gemeente moet meer achter de groepsaccommodaties staan
   • Het promoten van de verschillende overnachtingsmogelijkheden
   • Meer stimuleren van nieuwe restaurants
   • Meer echte samenwerking met de Efteling
   • Meer naar buiten treden, de Efteling is natuurlijk erg bekend maar er is nog veel meer te doen
   • Samenwerking tussen verschillende sectoren: natuurmonumenten, horeca, retail, gemeente
       en inwoners
   • Bewegwijzering en een te hoge toeristenbelasting, zeker in vergelijking met andere
       gemeenten
   • Uitstraling dorp Loon op Zand
   • Een besmeurt ecoduct dat al vele jaren de toegangspoort naar ons dorp kenmerkt
   • Zeer slechte fietspaden tussen de ijsbaan en de roestelberg
   • Weinig tot geen toeristische voorzieningen in de dorpskern Loon op Zand
   • Veel te weinig horeca in de dorpskern Loon op Zand
   • Te weinig dagactiviteiten
   • Geen toegankelijk water om te recreëren zoals vroeger bij het blauwe meer
   • Er zouden meer groepsactiviteiten aangeboden kunnen worden waardoor groepen in de
       gemeente blijven
   • Aantrekkelijkere centra creeeren met breder en gevarieerder toeristisch gericht aanbod. Meer
       lokale activiteiten
   • Betere fietspaden en diverse wegen in het buitengebied worden niet goed onderhouden
   Recreatieve basisvoorzieningen
   We hebben de ondernemers specifiek gevraagd hoe en waar de recreatieve basisvoorzieningen
   in de gemeente verbeterd kunnen worden. Daar zeiden ze het volgende over:
       •    Verbetering van de wegen, fietspaden etc.
       •    Ondernemers niet als melkkoe gebruiken ook al zijn er financiële problemen
       •    Gebruik van natuur met rustbanken
       •    Klim en klauter bos
       •    Informatieborden
       •    Meer terrassen
       •    Meer groen
       •    Meer toegang tot bossen voor sport en spel. Met name bij bossen van
            Natuurmonumenten
       •    Wegen aanpassen voor aanvoer grote groepen (bv een touringcar)
       •    Aanbod meer promoten via sociale media en toeristische platforms
       •    Aantrekkelijke en goed onderhouden fiets en wandelwegen
       •    Horeca in diverse segmenten
       •    Bij de ingangen van de dorpen aangeven waar men kan verblijven/overnachten
       •    Verblijf en/of p-route in het dorp
       •    Groenere aankleding dorp Loon op Zand
       •    Rotondes verfraaien
       •    Andere objecten verfraaien met foto’s of verhalen
       •    Ecoduct schoonmaken en schildersbordes weghalen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>        •    Recreatieve fietspaden verbreden
        •    Toeristisch informatiecentrum in Loon op Zand
        •    Water in het dorp brengen
        •    Meer landelijke promotie en niet alleen gericht op de Efteling
        •    Lokale ondernemers stimuleren om groepsactiviteiten te ontwikkelen
        •    Goede zwemgelegenheid
        •    In natuurgebieden meer faciliteiten voor afvalverzameling
        •    Centra autovrij maken
Toeristisch DNA
Het toeristisch DNA van de gemeente is een belangrijk onderdeel van de toeristische visie en waar we
naar toe willen werken. Een van de vragen die we hebben gesteld is dan ook wat er volgens de
ondernemers bij het toeristisch DNA hoort van de gemeente Loon op Zand. Daar kwam o.a. het
onderstaande uit:
    •   De Loonse en Drunense Duinen
    •   Efteling
    •   Landgoed Huis ter Heide
    •   Wandelen
    •   Fietsen
    •   Gastvrijheid en vriendelijkheid
    •   Natuur
    •   Naast de Efteling meer nadruk leggen op langdurig verblijf en zo de omgeving meer
        aanprijzen
    •   Op de fiets is alles in de omgeving goed bereikbaar, de auto kan de toerist dus laten staan
    •   Diversiteit, passend in de omgeving en met focus op de leefbaarheid van inwoners
    •   Ontspanning
    •   Meer dan de Efteling
Op de vraag hoe we ons lokale DNA kunnen gebruiken om het toeristisch profiel van de gemeente
Loon op Zand te versterken werden het volgende gezegd:
    •   Verschilt per doelgroep
    •   Via alle sociale media
    •   Benoemen en reclame maken van activiteiten zoals bijvoorbeeld het Pleinfestival en sportieve
        evenementen
    •   Haal Loon op Zand en Kaatsheuvel uit elkaar. Loon op Zand: rust, ruimte, duinen.
        Kaatsheuvel: Efteling, dynamiek, fietsen. Gebruik de aanduiding Langstraat niet meer dat kent
        niemand
    •   Accepteer dat de Efteling en de Duinen de hoofdbezoekredenen zijn
    •   Als gemeente hebben we de meeste groepsaccommodaties in de regio, gebruik dat meer
    •   Pak voor elke maand of kwartaal een leuk item m.b.t. het lokale toerisme en/of zet een
        onderneming of locatie in het zonnetje
    •   Wees realistisch. Ondanks de twee iconen zijn en blijven we een gemeente met 24.000
        inwoners. Hierop dient de gemeente recreatief-toeristische initiatieven af te stemmen zodat
        over toerisme wordt voorkomen. Samenwerking en continue aandacht voor
        kwaliteitsverbetering en hospitality zijn hierbij aan de orde
    •   Zorg dat toeristen zich welkom voelen en zich geholpen voelen als ze ons dorp binnenkomen.
        Bijvoorbeeld door een fraaie entree en een gezellig infopunt
    •   De lokale ondernemers meer verbinden met eventueel excursie mogelijkheden gericht op
        groepen en jongeren. Eventueel met fietsverhuur zodat het een pakket wordt
    •   Meer profilering met aankleding rondom Efteling thema in het dorp en de natuurgebieden.
        Daarna uitbreiding marketinggerichtheid
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>Kwaliteit
De kwaliteit van een verblijfsaccommodatie of bijvoorbeeld een dag attractie is belangrijk en het zorgt
ervoor dat gasten vaker terug komen naar onze gemeente. We zijn benieuwd wat de ondernemers
vinden van de kwaliteit in onze gemeente op dit gebied en hoe we dit kunnen verbeteren:
    •    Gastvrijheid met een hele grote G
    •    Doelgroep gericht werken als ondernemer en de gemeente kan daar een helpende hand in
         bieden
    •    Goed product voor een goede prijs
    •    Beter product voor een toegankelijkere prijs
    •    Uitstraling
    •    Hygiëne van de locatie en prijs-kwaliteit verhouding
    •    Meer gebondenheid met de gasten, laat zien dat ze welkom zijn
    •    Goede bewegwijzering voor alle soorten verkeersdeelnemers
    •    Goede infrastructuur
    •    Goed aangeduide wandelroutes
    •    Autovrije winkelcentra
    •    Classificaties groepsaccommodatie (nationale classificatie groepsaccommodaties)
    •    Kwaliteit gaat samen met de omgeving en die ziet er verzorgd uit. Maar wellicht is het ideaal
         om dit ook op sociale media meer onder de aandacht te brengen. Laat zien wat je doet
    •    Afstemming en samenwerking binnen de gemeente en in de provincie, regio Hart van
         Brabant, Visit Brabant en regionaal middels RBT de Langstraat. Mogelijkheden voor kleine
         toeristisch-recreatieve ondernemers dienen vergroot te worden
    •    Informatievoorziening
    •    Het ontzorgen van de toerist, fiets- en wandelpaden die goed zijn onderhouden, genoeg
         keuze uit eet- en drinkgelegenheden
    •    Duurzame faciliteiten, niet voor 1 jaar maar voor de toekomst
    •    Duidelijkheid en goede onderkomens promoten. Kaf van het koren scheiden
    •    Kwaliteit is dat de gast makkelijk aan informatie kan komen en deze kan inpassen op zijn
         verblijf
    •    Rust, ontspanning, vermaak, cultuur en meer profilering
    •    Verblijven en activiteiten die aangeboden worden moeten uitnodigend zijn om terug te komen.
    •    Goed onderhoud van de wegen en groen in de gemeente
Klimaatverandering
Wellicht in het verlengde van het bovenstaande, het is belangrijk om duurzaam te ondernemen en dus
ook toekomstbestendig te zijn. In de regio is er een programma genaamd ‘gezond leisure klimaat’ die
zich richt op het informeren en stimuleren van ondernemers in de toeristische sector over klimaat en
duurzaamheid. We zijn benieuwd hoe de ondernemers denken dat je het beste kan inspelen op
klimaatveranderingen. En daarnaast hebben we ook gevraagd of het een steeds belangrijker
keuzecriterium wordt voor de toerist. Daarop zeiden ze het volgende:
    •    Adaptatie: meer groen en water. Minder verstening
    •    Ondernemers helpen met bijvoorbeeld Greenkey-achtige labels
    •    Door bewust te kijken en handelen naar wat er verbetert kan worden
    •    Nog betere openbaar vervoer verbindingen met Tilburg, Den Bosch en Breda
    •    Verhuur van elektrische steps en fietsen
    •    Help ondernemers vergroenen en te verduurzamen bijvoorbeeld met subsidies
    •    Breng plekken tot stand waar mensen van natuur, omgeving en van elkaar kunnen leren
         (bijvoorbeeld speelbossen)
    •    Veel groen aanplanten en geen giftige stoffen gebruiken
    •    Het moet wel betaalbaar blijven
    •    Laadpunten voor elektrische auto’s bij diverse toeristische trekpleisters of een grote
         parkeerplaats met fietsenverhuur
    •    Straatverlichting op zonne-energie
    •    Groener gaan ondernemen met zonnenpanelen
    •    Zelf energiebesparende maatregelen nemen, aanbieden van auto oplaadpunten
    •    De Wetering gebruiken als rolmodel voor duurzame energie
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>     •   Verlagen belastingen voor groene locaties
     •   Stimuleren van minder plastic
     •   De toerist is hier nog niet zo mee bezig. Het is niet doorslaggevend voor de keuze van een
         accommodatie. Dit blijft de prijs-kwaliteit verhouding. Maar projecten m.b.t. klimaatverandering
         zouden misschien wel meer belicht mogen worden zodat we een groenere gemeente worden
Corona virus
Het coronavirus heeft een grote impact gehad (en nog steeds) op de economie. Vooral de toeristische
sector is zwaar geraakt. Op de vraag of de huidige situatie met corona ervoor heeft gezorgd dat
ondernemers tijdelijk of permanent hun bedrijfsvoering moeten wijzigen, antwoord 68% met ja.
Als we daar verder over doorvragen geven zij de volgende antwoorden:
     •   Wij zijn 10 weken dicht geweest en draaien nu op 1/3 van hun maximale capaciteit. Dat
         betekent ook iets voor de verblijfsgasten die in juni en juli moeten bijbetalen als ze het park
         ook in de avond willen bezoeken
     •   Doordat we met de 1.5m samenleving te maken hebben, hebben we minder gasten
     •   Tijdelijke sluiting
     •   Meer zakelijke gasten
     •   Geen restaurant meer exploiteren, voorlopig. Met minder mensen de zaak runnen
     •   Wij handelen volgens de regels vanuit de gemeente en stellen de gezondheid van gasten en
         anderen voorop
     •   Wij hebben zoveel ruimte dat er niks aan de hand is wat corona betreft, misschien dat we de
         sanitaire ruimte wat gaan uitbreiden
     •   Interne organisatie van ontvangst, verblijf en afscheid is aangepast
     •   We hebben geen keuze als verder gaan met de groepen, de accommodatie is hiervoor
         ingericht en bovendien zitten wij ook met reserveringen voor het hele jaar 2020/2021
     •   Na een sluiting van drie maanden hebben wij op 8 juni onze B&B weer geopend. Wij hoeven
         hier geen aanpassingen voor te doen want we hebben slechts 1 kamer
     •   Wij plaatsen desinfecterende middelen
     •   We zijn net bezig dus nog niet veel ervaringen op dit gebied
     •   Ontbijt op de kamers serveren
     •   Aanbieden van contactloos verblijf en toevoegen van ontsmetting na schoonmaak verrblijf
     •   Bewuste keuze in aanname van gasten
De meerderheid van de ondernemers (84%) zijn van mening dat de coronacrisis in 2021 ook nog
invloed heeft op hun bedrijf. Als toelichting werden de onderstaande antwoorden gegeven:
     •   Ja want mensen worden voorzichtiger
     •   We verliezen enorm veel investeringsruimte dit jaar en we schuiven met onder meer vouchers
         veel zaken naar volgend jaar die dan geen extra inkomsten gaan genereren
     •   De mensen zijn zo bang gemaakt en geworden dat ze niet meer van huis gaan
     •   De gezelligheid is weg door de 1.5m maatregel
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>    •   Doordat de Efteling niet 100% open is, schuiven boekingen op
    •   Dat hangt af of er dan al een vaccinatie beschikbaar is
    •   Minder omzet omdat gezinnen wegblijven
    •   Terugdringen van verliezen en sturen op liquiditeit
    •   Ik verwacht in 2021 een nieuwe piek
    •   Momenteel zijn de boekingen voor 2020 verplaatst met behoud van aanbetalingen naar 2021,
        dit lopen wij nu mis en ook volgend jaar. De risico voor een 2e golf is groot, dan hebben we
        weer geen inkomen
    •   De reserveringen blijven uit terwijl we normaal vol zitten
    •   We zijn sterk afhankelijk van de Efteling, met beperkte kaartverkoop hebben we minder
        gasten
    •   Er komen minder toeristen uit het buitenland maar wel meer uit eigen land
    •   We zijn al aardig coronaproof ook al komt er een tweede golf
    •   Ik verwacht dat de toegankelijkheid nog steeds minder is dan in 2019
    •   De komende jaren zal corona nog op alles invloed hebben
    •   Zolang de pretparken en restaurants niet volledig open kunnen zal de crisis in de toeristische
        sector blijven
    •   We weten niet hoe het zich gaat ontwikkelen. Willen mensen nog op kamp gaan? Op dit
        moment komen er geen reserveringen binnen voor 2021 wat zorgelijk is
Op de vraag welke veranderingen er plaatsvinden in de recreatiesector in Nederland werden de
volgende antwoorden gegeven:
    •   Veel bedrijven zullen noodgedwongen de deuren sluiten
    •   Meer afstand
    •   Meer vooraf reserveren en geen spontaniteit meer
    •   Minder intercontinentale toeristen, vliegen wordt te duur
    •   Er zal minder worden gedeeld waar mensen met hun handen aanzitten. Dus meer privé
    •   Minder mensen die overnachten omdat er geen geld is
    •   De nadruk komt te liggen op hygiëne
    •   Minder massaal
    •   Accommodaties voor grote groepen komen te vervallen en men gaat zich richten op gezinnen
        en kleinere groepen
    •   Meer kleinschaligere verblijfsvormen
    •   Meer betrokkenheid bij de gasten en meer interactie met de gasten
    •   Minder drukte, minder uitgaan, minder vakantie, minder buitenlanders
    •   Meer behoefte aan contactloos verblijf
    •   Alles wordt gepland
De rol van de gemeente is belangrijk in tijden van de coronacrisis. We hebben gevraagd aan de
ondernemers wat zij verder verwachten van de gemeente op dit gebied:
    •   Ondernemers gelijk behandelen
    •   Meedenken hoe je het financiële leed kan verzachten
    •   Meer belangstelling en initiatief om de groepsaccommodaties te helpen
    •   Ik hoop meer oog voor de kleine ondernemer
    •   Aanhaken bij initiatieven om toeristen te verleiden binnen Europa vakantie te vieren
    •   Vrijstelling van toeristenbelasting, om meer overnachtingen te realiseren
    •   Lagere lasten
    •   Rekening houden met eventueel aanvraag van omzetten bestemmingsplan en versoepling
        van aanvraag vergunning
    •   Flexibiliteit, duidelijkheid, consequent beleid, tijdige ter beschikking stelling van hulpmiddelen
        zoals mondkapjes en desinfecterende producten
    •   Informatie en ondersteuning. Bijvoorbeeld betere afstemming binnen de gemeente t.a.v.
        planning wegafsluitingen
    •   Handhaving (??)
    •   Meer creatieve ideeën toestaan
    •   Meer ontsmettingsfaciliteiten in het dorp
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>     •   Betere afvalvoorzieningen en geen PMD-zakken meer gebruiken
     •   Bijstand voor bedrijven die het zichtbaar erg moeilijk hebben door de corona
Bezetting
Op dit moment hebben we nog niet zoveel
inzicht over de bezetting van de bedden in
onze gemeente. Dit is echter wel belangrijk
om te weten. Ook om hier concrete acties uit
te halen. Op de vraag in welke maanden de
bezetting het hoogste en het laagste is
gaven de ondernemers aan dat de hoogste
bezetting in mei, juli en augustus is. De
laagste bezetting is aan het begin (januari,
februari en maart) en het eind van het jaar
(november en december).
Volgens ondernemers zijn deze pieken en
dalen te verklaren door de vaste
vakantieperiodes (zomer-, herfst-, lente- en
kerstvakantie), ook in België. Ook heeft het
weer invloed op de bezetting. Aan het begin
en aan het eind van het jaar is het vaak
slechter weer dan in lente en zomer
maanden. We kunnen dus concluderen dat
we inderdaad een laagseizoen hebben en
een hoogseizoen (april t/m oktober).
Naast de bezetting per maand hebben we
ook gevraagd op welke dagen de hoogste
bezetting is. 80% geeft aan dat dit het
weekend is.
Kansen en bedreigingen
Veel zaken hebben invloed op de toeristische sector, zowel positief als negatief. Het coronavirus is
een goed voorbeeld van een bedreiging voor de toeristische sector op dit moment en misschien ook
wel voor de toekomst. We zijn benieuwd of ondernemers zelf ook nog andere kansen en bedreigingen
zien op dit moment en in de toekomst.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>Kansen
Op dit moment zien de ondernemers de onderstaande kansen:
    • Kwaliteitsverbetering
    • Meer richten op families
    • Meer richten op zakelijke gasten
    • Zorgen dat alles in orde is en je doet wat je belooft aan je gasten
    • Digitalisering
    • De focus niet meer 100 procent op de Efteling leggen
    • Krachtenbundeling
    • Onderhoud bestaande faciliteiten
    • Activiteiten op eigen terrein van verblijfsaccommodaties
    • Rust en ruimte, afstand van elkaar zonder hiervoor moeite te hoeven doen
    • Contactloos of contactarm verblijf
    • Goede communicatie en voorlichting
    • Vakantiewoningen op hoog niveau
    • In verband met Corona zullen mensen veel meer in Nederland op vakantie gaan in plaats van
         naar het buitenland.
In de toekomst zien de ondernemers de onderstaande kansen:
    • Belevingsconcepten: een totale beleving die alle zintuigen prikkelt
    • Gastvrijheid trainingen voor medewerkers. Zij zijn de beste ambassadeurs
    • Duurzaamheid. De Efteling heeft de ambitie uitgesproken om duurzaam te verwonderen en
         klimaatneutraal te zijn in 2030. Met aandacht voor energie, afval, mobiliteit en natuur
    • Meer mensen die individueel willen overnachten
    • Een gevarieerder aanbod aan evenementen en verblijfsmogelijkheden
    • Kleine investeringen
    • De Efteling bezoekers en daarnaast de bezoekers van het ‘Van Gogh Nationaal Park’ als dit
         meer concreet wordt
    • Activiteiten voor alle toeristen zoals een klimpark, zwemplas, speurtochten etc.
    • Toename van actieve senioren, veel fietsen en wandelen
Bedreigingen
Op dit moment zien de ondernemers de onderstaande bedreigingen:
    • Het coronavirus
    • Financiële zorgen als gevolg van het coronavirus en dus veel minder mogelijkheid om te
         investeren
    • Te warme ruimtes zoals bijvoorbeeld een zolder
    • Lokale regelgeving
    • Dat de consument genoeg te besteden heeft
    • Minder bezoekers bij de Efteling
    • Niet voldoende bezetting
    • Kosten als toeristenbelasting en onroerend zaakbelasting
    • Het wegblijven van buitenlandse toeristen
    • Bestaansrecht en professionalisering B&B
    • Steeds meer beperkingen door Natuurmonumenten
    • Te veel concurrentie m.b.t. grotere B&B’s en hostels. Meer kijken naar het huidige aanbod en
         versterking hiervan i.p.v. alle aanvragen toe te staan
    • Aantal gasten neemt duidelijk af
In de toekomst zien de ondernemers de onderstaande bedreigingen:
    • Concurrentiepositie t.o.v. andere tijdsbesteding
    • Natuurorganisaties
    • Meer capaciteit in de omgeving
    • Gebrek aan investeringsvermogen
    • Het ontstaan van te veel overnachtingsmogelijkheden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>    •   Klimaatveranderingen
    •   Weinig aanbod van activiteiten in de omgeving
Samenwerking
Het organiseren van de toeristische sector is al een tijdje een belangrijk onderwerp in onze gemeente.
Met wie willen de ondernemers samenwerken? Hebben ze behoefte aan contact met collega
ondernemers en zijn ze al lid van een regionale of lokale groep die hun belangen behartigd.
Landelijk
Op landelijk niveau zijn ondernemers lid van:
    • Recron
    • Koninklijke Horeca Nederland
    • Bed&Breakfast.nl
    • Vekabo
    • Airbnb
    • Landelijk Ondernemers Panel IVN met programma gastheer van het landschap
Regionaal en lokaal
Op regionaal en lokaal niveau zijn ondernemers lid van:
    • VVA
    • Gastvrij Brabant
    • De Langstraat
    • Vereniging Bed and Breakfast De Langstraat
    • Duinboeren
    • GRASS
    • Bestuur RBT
Behoefte aan contact met collega ondernemers
Op de vraag of ondernemers behoefte hebben om periodiek contact te hebben met collega
recreatieondernemers gaf 82,61% aan hier af en toe behoefte aan te hebben. De onderwerpen die
men zou willen bespreken met elkaar zijn:
     •   Ervaringen uitwisselen
     •   Op de hoogte blijven van ontwikkelingen
     •   Praktische zaken
     •   Regelgeving en belastingen
     •   Gezamenlijke lobby
     •   Het coronavirus
     •   Samen meer bekendheid voor de regio creëren
     •   Subsidies
Opmerkingen over de presentaties met trends en ontwikkelingen
    • Voor mij heeft ‘Langstraat’ een verbinding met industrie en vervuiling, niet met toerisme. “Hart
        van Brabant” vind ik veel beter klinken
    • Welke mogelijkheden er zijn om een bestemmingsplan te kunnen wijzigen
    • Ik mis de kinderen als doelgroep
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>                    Vragenlijst economische visie gemeente Loon op Zand (centra)
           Bijlage 6. Resultaten enquête centra en bedrijvenparken
V1 Hoe maken we de centra in de gemeente Loon op Zand levendiger én
                                          leefbaarder?
                                      Beantwoord: 22 Overgeslagen: 0
                  Mee r
           activiteiten
                  Mee r
         evenementen
              Ruimere
        openingstijd...
        Wonen boven
               winkels
           Stimuleren
        bewegen en...
                Pleinen
        multifunctio...
                                                  1/
                                                  24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>                               Vragenlijst economische visie gemeente Loon op Zand (centra)
                    Meer variatie
                       in functies
                     Concentratie
                             van...
                                   0%    10% 20%    30%     40%   50%    60%     70%  80%    90% 100%
                                   Mee eens   Mee eens/Mee oneens     Mee oneens
                                                 MEE EENS        MEE EENS/MEE ONEENS          MEE ONEENS      TOTAAL
Meer activiteiten                                      72.73%                        22.73%            4.55%
                                                            16                             5                1       22
Meer evenementen                                       54.55%                        27.27%           18.18%
                                                            12                             6                4       22
Ruimere openingstijden winkels                          9.09%                        36.36%           54.55%
                                                             2                             8               12       22
Wonen boven winkels                                    63.64%                        27.27%            9.09%
                                                            14                             6                2       22
Stimuleren bewegen en sporten op straat                31.82%                        54.55%           13.64%
                                                             7                            12                3       22
Pleinen multifunctioneel inrichten                     81.82%                        13.64%            4.55%
                                                            18                             3                1       22
Meer variatie in functies                              63.64%                        22.73%           13.64%
                                                            14                             5                3       22
Concentratie van voorzieningen                         50.00%                        36.36%           13.64%
                                                            11                             8                3       22
                                                              2/
                                                              24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>                     Vragenlijst economische visie gemeente Loon op Zand (centra)
V2 Welke functies zou u willen dat er in de centra in de Gemeente Loon op
                                    Zand worden geboden?
                                       Beantwoord: 22 Overgeslagen: 0
                Wonen
                   Zorg
         Sport/recreatie
          Kunst/cultuur
          Werkplekken/
          bedrijfsverz...
        Ontmoetingsplek
            (o.a. horeca)
        Onderwijs/educa
                      tie
                         0% 10%    20%   30%    40%   50%    60%     70% 80%  90% 100%
                        Ja    Nee
                                                   3/
                                                   24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>                           Vragenlijst economische visie gemeente Loon op Zand (centra)
                                                               JA              NEE             TOTAAL
Wonen                                                                  86.36%         13.64%
                                                                            19               3        22
Zorg                                                                   59.09%         40.91%
                                                                            13               9        22
Sport/recreatie                                                        54.55%         45.45%
                                                                            12              10        22
Kunst/cultuur                                                          59.09%         40.91%
                                                                            13               9        22
Werkplekken/ bedrijfsverzamelgebouw                                    50.00%         50.00%
                                                                            11              11        22
Ontmoetingsplek (o.a. horeca)                                          95.45%           4.55%
                                                                            21               1        22
Onderwijs/educatie                                                    31.82%          68.18%
                                                                             7              15        22
                                                       4/
                                                       24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>                      Vragenlijst economische visie gemeente Loon op Zand (centra)
    V3 Voor welke leeftijdsgroep is er in de centra momenteel nog te weinig
                                              aandacht?
                                        Beantwoord: 22 Overgeslagen: 0
               0-12 jaar
              13-24 jaar
              25-45 jaar
              46-65 jaar
               > 65 jaar
                         0% 10%     20%   30%    40%   50%    60%     70%    80% 90% 100%
ANTWOORDKEUZEN                                                         REACTIES
0-12 jaar                                                              9.09%              2
13-24 jaar                                                             40.91%             9
25-45 jaar                                                             27.27%             6
46-65 jaar                                                             13.64%             3
> 65 jaar                                                              9.09%              2
                                                    5/
                                                    24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre>                               Vragenlijst economische visie gemeente Loon op Zand (centra)
       V4 Hoe kansrijk acht u onderstaande maatregelen tegen leegstand?
                                                      Beantwoord: 22   Overgeslagen: 0
                            Betere
                  samenwerking...
                           Actieve
                     acquisitie v...
                       Stimuleren
                      verhuizen...
                   Verlaging huur
                            door...
                    Beleidsmatige
                      aanpak (bv...
                                    0%    10%    20%    30%       40%  50%    60%     70%    80%  90% 100%
                                   Niet kansrijk     Wel kansrijk
                                                                             NIET KANSRIJK       WEL KANSRIJK      TOTAAL
Betere samenwerking tussen ondernemers/vastgoed/gemeente                                  9.09%            90.91%
                                                                                              2                 20       22
Actieve acquisitie van (startende) ondernemers                                            9.09%            90.91%
                                                                                              2                 20       22
Stimuleren verhuizen ondernemers naar het centrum                                        31.82%            68.18%
                                                                                              7                 15       22
Verlaging huur door pandeigenaren                                                        31.82%            68.18%
                                                                                              7                 15       22
Beleidsmatige aanpak (bv wijziging bestemming van panden)                                18.18%            81.82%
                                                                                              4                 18       22
                                                                    6/
                                                                    24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>                Vragenlijst economische visie gemeente Loon op Zand (centra)
V5 Welke functies vindt u belangrijk voor het Anton Pieckplein in
                                     Kaatsheuvel?
                                  Beantwoord: 22 Overgeslagen: 0
     Evenementen
      Weekmarkt
    Verblijfsplek/c
           hillzone
      Speelplaats
    voor kinderen
                                              7/
                                              24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre>             Vragenlijst economische visie gemeente Loon op Zand (centra)
       Sport en
      recreatie
Park/groen zon
        Horeca
                0%    10%      20% 30%    40%    50%    60%  70%    80%   90% 100%
                Zeer onbelangrijk   Onbelangrijk    Neutraal   Belangrijk
                Zeer belangrijk
                                            8/
                                            24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre>                         Vragenlijst economische visie gemeente Loon op Zand (centra)
                        ZEER               ONBELANGRIJK    NEUTRAAL    BELANGRIJK    ZEER          TOTAAL
                        ONBELANGRIJK                                                 BELANGRIJK
Evenementen                          4.55%           0.00%     22.73%       36.36%         36.36%
                                         1               0           5            8              8     22
Weekmarkt                            4.55%           4.55%     18.18%       45.45%         27.27%
                                         1               1           4           10              6     22
Verblijfsplek/chillzone              4.55%           0.00%     45.45%       22.73%         27.27%
                                         1               0          10            5              6     22
Speelplaats voor                     4.55%           4.55%     40.91%       31.82%         18.18%
kinderen                                 1               1           9            7              4     22
Sport en recreatie                   0.00%         18.18%      45.45%       27.27%          9.09%
                                         0               4          10            6              2     22
Park/groen zone                      9.09%           4.55%     54.55%       22.73%          9.09%
                                         2               1          12            5              2     22
Horeca                               0.00%           0.00%     18.18%       36.36%         45.45%
                                         0               0           4            8             10     22
                                                      9/
                                                      24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 45 ======================================================================

<pre>V6 Welke functies vindt u belangrijk voor het centrum van Loon op Zand?
                            Beantwoord: 22  Overgeslagen: 0
         Evenementen
           Weekmarkt
            Parkeren
        Verblijfsplek/c
               hillzone
                                       10 /
                                       24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 45 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 46 ======================================================================

<pre>    Speelplaats
  voor kinderen
       Sport en
       recreatie
Park/groen zon e
                 0%   10%      20% 30%    40%    50%    60%  70%    80%   90% 100%
                Zeer onbelangrijk   Onbelangrijk    Neutraal   Belangrijk
                Zeer belangrijk
                                            11 /
                                            24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 46 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 47 ======================================================================

<pre>                        ZEER             ONBELANGRIJK NEUTRAAL  BELANGRIJK   ZEER          TOTAAL
                        ONBELANGRIJK                                         BELANGRIJK
Evenementen                        4.55%        0.00%    22.73%      40.91%        31.82%
                                       1            0         5            9             7     22
Weekmarkt                          4.55%        9.09%    22.73%      36.36%        27.27%
                                       1            2         5            8             6     22
Parkeren                           4.55%        0.00%    13.64%      36.36%        45.45%
                                       1            0         3            8            10     22
Verblijfsplek/chillzone            4.55%        4.55%    36.36%      40.91%        13.64%
                                       1            1         8            9             3     22
Speelplaats voor                   4.55%       13.64%    40.91%      22.73%        18.18%
kinderen                               1            3         9            5             4     22
Sport en recreatie                 9.09%       22.73%    40.91%      22.73%         4.55%
                                       2            5         9            5             1     22
Park/groen zone                  13.64%         4.55%    18.18%      50.00%        13.64%
                                       3            1         4           11             3     22
                                                12 /
                                                24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 47 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 48 ======================================================================

<pre>V7 Hoe kunnen de centra van de gemeente Loon op Zand nog gastvrijer
                                 worden?
                          Beantwoord: 22  Overgeslagen: 0
            Verruimen
        openingstijd...
         Via inrichting
        openbare rui...
       Meer openbare
              toiletten
       Gastvrijheidst r
          aining voor.. .
                                     13 /
                                     24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 48 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 49 ======================================================================

<pre>Servicepunt
(aankopen...
 Vergroenen
             0%    10%      20% 30%    40%    50%    60%  70%    80%   90% 100%
             Zeer onbelangrijk   Onbelangrijk    Neutraal   Belangrijk
             Zeer Belangrijk
                                         14 /
                                         24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 49 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 50 ======================================================================

<pre>                               ZEER         ONBELANGRIJK NEUTRAAL  BELANGRIJK   ZEER        TOTAAL
                               ONBELANGRIJK                                     BELANGRIJK
Verruimen openingstijden             13.64%       27.27%    36.36%      13.64%        9.09%
winkels                                   3            6         8            3           2     22
Via inrichting openbare ruimte        0.00%        0.00%    13.64%      59.09%       27.27%
(bewegwijzering, uitstraling,             0            0         3           13           6     22
toegankelijkheid rolstoelen
etc.)
Meer openbare toiletten               0.00%       27.27%    27.27%      45.45%        0.00%
                                          0            6         6           10           0     22
Gastvrijheidstraining voor            4.55%        0.00%    36.36%      40.91%       18.18%
personeel in winkels, horeca              1            0         8            9           4     22
etc.
Servicepunt (aankopen                 4.55%        4.55%    31.82%      40.91%       18.18%
bewaren/ pick-up point etc.)              1            1         7            9           4     22
Vergroenen                            4.55%        9.09%    13.64%      50.00%       22.73%
                                          1            2         3           11           5     22
                                                 15 /
                                                 24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 50 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 51 ======================================================================

<pre> V8 Waar moet volgens u prioriteit aan gegeven worden in de economische
                                 visie? (maximaal drie antwoorden mogelijk)
                                               Beantwoord: 22  Overgeslagen: 0
                        Verhogen
                     diversiteit ...
                           Minder
                         parkeren
                          Aanpak
                        leegstand
                 Vergroenen van
                     het centrum
                                    0% 10% 20%   30%    40%    50%    60%     70% 80%    90% 100%
ANTWOORDKEUZEN                                                                      REACTIES
Verhogen diversiteit aan functies                                                   45.45%        10
Minder parkeren                                                                     9.09%          2
Aanpak leegstand                                                                    81.82%        18
Vergroenen van het centrum                                                          45.45%        10
                                                          16 /
                                                          24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 51 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 52 ======================================================================

<pre>   V9 Op welke manier kunnen ondernemers een bijdrage leveren aan
                                      toekomstbestendige centra?
                                                Beantwoord: 22   Overgeslagen: 0
#     REACTIES                                                                                   DATE
1     Daar weet ik helaas geen antwoord op...                                                    8/10/2020 5:20 PM
2     Uniformiteit en gezamenlijk naar buiten treden                                             8/10/2020 4:11 PM
3     Samenwerking in organisatie activiteiten en communicatie naar markt.                       8/10/2020 1:56 PM
4     Winkeltijden beter op elkaar afstemmen                                                     8/10/2020 9:54 AM
5     /                                                                                          8/10/2020 9:39 AM
6     Samenwerking bij organisatie van acties, bij elkaar afnemen van producten en diensten.     8/1/2020 3:32 PM
7     Winkels en producten meer speciaal en op kwaliteit niveau brengen. Online en offline beter 7/27/2020 10:47 AM
      inzetten voor winkels
8     open staan voor vernieuwing, veranderingen                                                 7/27/2020 5:31 AM
9     Meer onderlinge samenwerkingen aangaan. Stel elkaar de vraag wat komen we in kaatsheuvel   7/25/2020 3:35 PM
      qua aanbod te kort en ga actief (nieuwe en jonge) ondernemers "binnen-halen_ zoeken naar
      diversiteit aan aanbod voor consumenten. Parkeren gratis laten blijven.
10    Samenwerking met elkaar. Gastvrijheid verhogen                                             7/24/2020 10:50 AM
11    Ik denk door meer samen te werken onderling, gezamenlijke acties naar de klanten toe, meer 7/23/2020 12:06 PM
      een eenheid als centrum Kaatsheuvel.
12    Gezamenlijk inspelen op Kaatsheuvel als toeristisch dorp zoals Zeeuwse dorpen              7/23/2020 11:13 AM
13    m een eenheid te vormen ... zelfde opening-sluitingstijden                                 7/23/2020 9:32 AM
14    -                                                                                          7/23/2020 9:29 AM
15    diversiteit van winkels in het centrum, geen dienstverleners                               7/22/2020 7:15 PM
16    1                                                                                          7/22/2020 2:04 PM
17    Investeren in hun eigen uitstraling                                                        7/22/2020 1:30 PM
18    door activiteiten te organiseren en een uniforme uitstraling realiseren                    7/22/2020 1:19 PM
19    samenwerken en gezamelijk acties bedenken. Als 1 naar buiten treden. andere supermarkt die 7/21/2020 9:07 AM
      wel meer publiek trekt
20    SAMEN LOONT PAS terug naar 300,- per jaar.                                                 7/20/2020 12:42 PM
21    Door inventief te zijn en uitstraling te geven aan hun passie om iets te willen vekopen.   7/20/2020 10:20 AM
22    Samenwerking tussen ondernemers. En samenwerking met overheden                             7/20/2020 9:51 AM
                                                           17 /
                                                           24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 52 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 53 ======================================================================

<pre> V10 Op welke manier kunnen vastgoedeigenaren een bijdrage leveren aan
                                      toekomstbestendige centra?
                                              Beantwoord: 22   Overgeslagen: 0
#      REACTIES                                                                                      DATE
1      Huur verlagen zou erg fijn zijn!                                                              8/10/2020 5:20 PM
2      Bijdragen aan exterieur-verbetering, aaNpassen van huurprijzen                                8/10/2020 4:11 PM
3      Samenwerking in presentatie aanbod, ingroei huur voor startende ondernemers.                  8/10/2020 1:56 PM
4      Zorgen voor geen leegstand                                                                    8/10/2020 9:54 AM
5      /                                                                                             8/10/2020 9:39 AM
6      Huren verlagen, niet alleen voor startende ondernemers, maar in het geheel. Onderhoud en      8/1/2020 3:32 PM
       uitstraling panden
7      Kans bieden voor startende ondernemers om een winkel te beginnen en financiële bijdrage       7/27/2020 10:47 AM
       leveren aan reclamegelden
8      lagere huur, bijvoorbeeld percentage van omzet. openstaan voor andere invulling van leegstand 7/27/2020 5:31 AM
9      Aanpassen van huursommen evt. deels afhankelijk van omzet. Ga in gesprek met je huurder.      7/25/2020 3:35 PM
       Combinatie winkelen wonen.
10     Acceptabele huurprijs                                                                         7/24/2020 10:50 AM
11     Misschien huren verlagen?, meedenken met de huurders                                          7/23/2020 12:06 PM
12     onderhouden panden                                                                            7/23/2020 11:13 AM
13     De huren acceptabel maken zodat de onderneming ook nog winst kan maken....                    7/23/2020 9:32 AM
14     Huur verlagen                                                                                 7/23/2020 9:29 AM
15     fatsoenlijke uitstraling van de panden                                                        7/22/2020 7:15 PM
16     1                                                                                             7/22/2020 2:04 PM
17     Hun panden beter onderhouden en huur verlagen                                                 7/22/2020 1:30 PM
18     een actie voeren door jonge ondernemers aan te trekken                                        7/22/2020 1:19 PM
19     stimuleren van andere supermarkt die meer publiek trekt. panden tip top in orde houden.       7/21/2020 9:07 AM
20     Prijzen verlagen                                                                              7/20/2020 12:42 PM
21     Meedenken in de aanvangshuur bij een startende ondernemer en het pand netjes bijhouden        7/20/2020 10:20 AM
       zodat er sfeer gekweekt kan worden in de uitstraling
22     Verlagen huur                                                                                 7/20/2020 9:51 AM
                                                          18 /
                                                          24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 53 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 54 ======================================================================

<pre>   V11 Op welke manier kan de gemeente een bijdrage leveren aan
                                     toekomstbestendige centra?
                                                Beantwoord: 22    Overgeslagen: 0
#    REACTIES                                                                                        DATE
1    Reclame belasting verlagen, ik betaal bijna 600.00 euro, voor mijn 75 vierkante meter           8/10/2020 5:20 PM
     winkeltje, hakt er behoorlijk in. 2 jaar terug was dat nog 300.00 euro, intussen 1 reclame bord
     weggehaald, net als de 2 primeravlaggen, maar wel dubbele betalen... Bezwaar gemaakt, maar
     helaas niet geholpen..
2    Verbeteren van verkeerscirculatie en bewegwijzering - groene gemeente - fietsgemeente -         8/10/2020 4:11 PM
3    Participeren in de samenwerking en communicatie naar ondernemingen en consument.                8/10/2020 1:56 PM
     Financieel bijdragen aan de Centrummanagement organisaties.
4    ?                                                                                               8/10/2020 9:54 AM
5    /                                                                                               8/10/2020 9:39 AM
6    Overleg met vastgoedeigenaren over huurverlaging, onderhoud omgeving, verlenen van              8/1/2020 3:32 PM
     vergunningen, reclamebelasting verlagen
7    Hun processen en werkwijze anders inrichten waardoor service verhoogt gaat worden. Ipv          7/27/2020 10:47 AM
     proces gericht meer naar dienstverlenend werken. vanuit de oog van de gast kijken.
8    andere invulling leegstand, voor loon op zand parkeren centrum is al jaren probleem, los dit    7/27/2020 5:31 AM
     eens op!
9    Openbare (schone) toiletten, zitbanken afgewisseld met meer groen. De gemeente kan              7/25/2020 3:35 PM
     verhuurders aanspreken op hun huurbeleid. Schoon houden van openbare straten en huurders
     en winkeleigenaren aanspreken op onderhoud van hun stoep, plein, gangpaden etc.
10   Samenwerken met middenstand                                                                     7/24/2020 10:50 AM
11   Door zich misschien iets flexibeler op te stellen naar de winkeliers en mee denken met          7/23/2020 12:06 PM
     activiteiten
12   Gratis parkeren behouden, zeer duidelijke bewegwijzering naar het centrum vanuit de efteling,   7/23/2020 11:13 AM
     hotels en parken, groen aanbrengen, beperken van alle reclame uitingen op panden net als de
     gemeente Tilburg heeft gedaan in de Heuvelstraat en Amsterdam op het Rokin.
13   Gratis parkeren behouden.                                                                       7/23/2020 9:32 AM
14   - verruimen openingstijden toestaan                                                             7/23/2020 9:29 AM
15   duidelijk plan mbt de bestemmingsplannen, niet allemaal dienstverleners plaatsen in de          7/22/2020 7:15 PM
     panden, dan zit je daar over 10 jaar nog steeds mee te kijken. VOLDOENDE parkeren, zeker
     niet op bezuiningen, NIET autovrij
16   1                                                                                               7/22/2020 2:04 PM
17   Door geregeld met ondernemers/pandeigenaren e.d. aan tafel te zitten                            7/22/2020 1:30 PM
18   Zorgen voor een unieke uitstraling van het centrum en het schoon houden.                        7/22/2020 1:19 PM
19   betere bewegwijzering en om mensen naar centrum te sturen.                                      7/21/2020 9:07 AM
20   Subsidie                                                                                        7/20/2020 12:42 PM
21   Activiteiten stimuleren, minder streng in voorschriften omtrent deze activiteiten, onderhoud    7/20/2020 10:20 AM
     groenvoorzieningen . Voldoende parkeergelegenheid.
22   Verruiming mogelijkheden voor ondernemers, voor creativiteit. Sneller schakelen gemeente en     7/20/2020 9:51 AM
     ondernemers
                                                           19 /
                                                           24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 54 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 55 ======================================================================

<pre>  V12 Wie of wat kan mogelijk ook nog een belangrijke bijdrage leveren aan
                                      toekomstbestendige centra?
                                               Beantwoord: 22      Overgeslagen: 0
#      REACTIES                                                                                          DATE
1      Koop lokaal blijven uitdragen.                                                                    8/10/2020 5:20 PM
2      Inwoners                                                                                          8/10/2020 4:11 PM
3      Ook ondernemersfonds vormen vanuit vastgoedeigenaren. Via BIZ.                                    8/10/2020 1:56 PM
4      ?                                                                                                 8/10/2020 9:54 AM
5      /                                                                                                 8/10/2020 9:39 AM
6      De inwoners zelf door actief gebruik en meedenken activiteiten                                    8/1/2020 3:32 PM
7      Inwoners van de gemeente die ambassadeurs kunnen worden om de trotsheid van parels die            7/27/2020 10:47 AM
       we hebben te verkondigen, ~Efteling, Duinen
8      geen idee volgens mijn zijn er al veel dingen geprobeerd maar heeft dit tot weinig acties geleid. 7/27/2020 5:31 AM
9      Bekijk in andere dorpen hoe het daar ga en leer van hun ervaringen.                               7/25/2020 3:35 PM
10     ?                                                                                                 7/24/2020 10:50 AM
11     De winkeliers en de Gemeente                                                                      7/23/2020 12:06 PM
12     Het toevoegen van appartementen op het terrein van de oude emte                                   7/23/2020 11:13 AM
13     -                                                                                                 7/23/2020 9:32 AM
14     -                                                                                                 7/23/2020 9:29 AM
15     ondernemers met een visie/toekomstplan, niet de "geleerde" die hun zakken vullen                  7/22/2020 7:15 PM
16     1                                                                                                 7/22/2020 2:04 PM
17     .                                                                                                 7/22/2020 1:30 PM
18     Een subsidie verlenen voor goede ideeën die ervoor zorgen dat de consument naar het               7/22/2020 1:19 PM
       centrum wordt getrokken.
19     Iets unieks creëren op het centrum. Out de box denken. alle winkels een andere kleur geven.       7/21/2020 9:07 AM
       (vrolijk plein)
20     SAMEN LOONT PAS terug naar 300,- per jaar                                                         7/20/2020 12:42 PM
21     Een onafhankelijk persoon die de pijnpunten aanvoelt en met visie gesprekken aangaat met de       7/20/2020 10:20 AM
       ondernemers en verder daarna in gesprek met het bestuur van de Gemeente, maar dan wel
       apart voor elke kern. Dit is essentieel en dat mis ik overigens ook in het onderzoek!!!
22     Een positief beeld creëren voor de toekomst                                                       7/20/2020 9:51 AM
                                                            20 /
                                                            24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 55 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 56 ======================================================================

<pre>   V13 Heeft u behoefte om nog verder te praten met de gemeente over dit
                                    onderwerp?
                               Beantwoord: 22  Overgeslagen: 0
                 ja
                nee
                    0% 10% 20%   30%    40%    50%    60%     70%     80% 90% 100%
ANTWOORDKEUZEN                                                 REACTIES
ja                                                             36.36%               8
nee                                                            63.64%              14
                                          21 /
                                          24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 56 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 57 ======================================================================

<pre>               Vragenlijst economische visie gemeente Loon op Zand (bedrijvenpark)
 Let op! De vragen 1 t/m 17 gaan over het bedrijventerrein in Loon op
 Zand. Vanaf vraag 21 hebben de vragen betrekking op het
 bedrijventerrein in Kaatsheuvel.
      V1 Bent u een ondernemer op het bedrijventerrein in Loon op Zand of in
                                            Kaatsheuvel?
             a
ANTWOORDKEUZEN                                                 REACTIES
Loon op Zand                                                   26.67%              12
Kaatsheuvel                                                    73.33%              33
TOTAAL                                                                             45
                                              22 / 70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 57 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 58 ======================================================================

<pre>                 Vragenlijst economische visie gemeente Loon op Zand (bedrijvenpark)
   V2 Hoe beoordeelt u het ondernemersklimaat in de gemeente Loon op
                                                     Zand?
                          zeer                                                slecht(geen
                                                                              label)(geen
                                         label)(geen label)
                          (geen          label)(geen label)(geen label)(geen label)
                   (geen
                    label)zeer goed
   ZEER    (GEEN      (GEEN      (GEEN     (GEEN       (GEEN       (GEEN       (GEEN      (GEEN   ZEER  TOTAAL GEWOGEN
   SLECHT  LABEL)     LABEL)     LABEL)    LABEL)      LABEL)      LABEL)      LABEL)     LABEL)  GOED         GEMIDDEL
S    0.00%   0.00%      0.00%     10.00%    20.00%      20.00%      30.00%      20.00%      0.00% 0.00%
         0       0           0         1          2           2           3           2         0     0     10
                                                                                                                      6
  V3 Voor een goed ondernemersklimaat moet de gemeente Loon op Zand
                                                  inzetten op:
                                                       23 / 70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 58 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 59 ======================================================================

<pre>Vragenlijst economische visie gemeente Loon op Zand (bedrijvenpark)
                               24 / 70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 59 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 60 ======================================================================

<pre>Vragenlijst economische visie gemeente Loon op Zand (bedrijvenpark)
     helemaal           oneens       oneens    niet oneens/ niet
     eens               eens helemaal eens   weet niet/ geen mening
               HELEMAAL    ONEENS      NIET           EENS       HELEMAAL WEET   TOTAAL
               ONEENS                  ONEENS/                   EENS     NIET/
                                       NIET EENS                          GEEN
                                                                          MENING
                                25 / 70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 60 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 61 ======================================================================

<pre>                          Vragenlijst economische visie gemeente Loon op Zand (bedrijvenpark)
Meer flexplekken voor zzp'ers                0.00%     42.86%     28.57%  14.29%        0.00% 14.29%
                                                 0          3          2       1            0      1 7
Meer locaties voor bedrijfshuisvesting       0.00%     28.57%     28.57%  28.57%        0.00% 14.29%
                                                 0          2          2       2            0      1 7
Het stimuleren van duurzaam en circulair     0.00%      0.00%     14.29%  71.43%        0.00% 14.29%
ondernemen                                       0          0          1       5            0      1 7
Meer samenwerking tussen overheid,           0.00%      0.00%      0.00%  28.57%       57.14% 14.29%
ondernemers en kennis- en                        0          0          0       2            4      1 7
onderwijsinstellingen
Het versterken van economische               0.00%      0.00%      0.00%  71.43%       14.29% 14.29%
clusters                                         0          0          0       5            1      1 7
Het     behouden,      aantrekken      en    0.00%      0.00%     28.57%  42.86%        0.00% 28.57%
ontwikkelen van talent                           0          0          2       3            0      2 7
                                                          26 / 70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 61 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 62 ======================================================================

<pre>          Vragenlijst economische visie gemeente Loon op Zand (bedrijvenpark)
V4 Voor een goed ondernemersklimaat moet de gemeente Loon op Zand
                                      inzetten op:
                               Beantwoord: 7  Overgeslagen: 38
                                         27 / 70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 62 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 63 ======================================================================

<pre>                          Vragenlijst economische visie gemeente Loon op Zand (bedrijvenpark)
                                   helemaal           oneens       oneens      niet oneens/ niet
                                   eens               eens helemaal eens    weet niet/ geen mening
                                            HELEMAAL    ONEENS      NIET             EENS        HELEMAAL  WEET    TOTAAL
                                            ONEENS                  ONEENS/                      EENS      NIET/
                                                                    NIET EENS                              GEEN
                                                                                                           MENING
Aantrekken nieuwe bedrijven                     0.00%     14.29%          14.29%     42.86%         14.29%  14.29%
                                                    0           1              1           3             1       1      7
Het verbeteren van de dienstverlening           0.00%      0.00%          14.29%     14.29%         42.86%  28.57%
voor ondernemers                                    0           0              1           1             3       2      7
Het verbeteren van de bereikbaarheid            0.00%      0.00%          28.57%     14.29%         42.86%  14.29%
(ov, fiets, auto)                                   0           0              2           1             3       1      7
Meer zichtbaarheid, profilering en              0.00%      0.00%          28.57%     42.86%         14.29%  14.29%
positionering van de gemeente Loon                  0           0              2           3             1       1      7
op Zand
Relatiebeheer bestaande bedrijven               0.00%      0.00%          14.29%     28.57%         28.57%  28.57%
                                                    0           0              1           2             2       2      7
       V5 Zijn er nog andere belangrijke punten waar de gemeente Loon op
                                                              28 / 70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 63 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 64 ======================================================================

<pre>                       Vragenlijst economische visie gemeente Loon op Zand (bedrijvenpark)
              Zand op moet inzetten voor een beter ondernemersklimaat?
                                            Beantwoord: 7  Overgeslagen: 38
                        nee
                 ja, namelijk:
                                                                                           0%  10%   20%
                                                                                           30% 40%   50%
                                                                                           60% 70%   80%
                         90% 100%
ANTWOORDKEUZEN                                                              REACTIES
nee                                                                         71.43%                 5
ja, namelijk:                                                               28.57%                 2
TOTAAL                                                                                             7
                                                      29 / 70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 64 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 65 ======================================================================

<pre>                          Vragenlijst economische visie gemeente Loon op Zand (bedrijvenpark)
   V6 Op welke sector(en) moet de gemeente Loon op Zand zich richten in
                                                  de toekomst?
ANTWOORDKEUZEN                                                                   REACTIES
Maakindustrie                                                                    33.33%       2
Circulaire economie                                                              33.33%       2
Logistiek                                                                        0.00%        0
Schoen & leer                                                                    33.33%       2
Zakelijke dienstverlening                                                        16.67%       1
Anders namelijk:                                                                 16.67%       1
Totaal aantal respondenten: 6
                                                         30 / 70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 65 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 66 ======================================================================

<pre>                 Vragenlijst economische visie gemeente Loon op Zand (bedrijvenpark)
 V7 Hoe beoordeelt u de gemeentelijke dienstverlening aan ondernemers
                                             in het algemeen?
                         zeer                                                 slecht(geen
                                                                              label)(geen
                                         label)(geen label)
                         (geen           label)(geen label)(geen label)(geen label)
                   (geen label)zeer goed
   ZEER    (GEEN     (GEEN       (GEEN     (GEEN       (GEEN       (GEEN       (GEEN      (GEEN   ZEER  TOTAAL GEWOGEN
   SLECHT  LABEL)    LABEL)      LABEL)    LABEL)      LABEL)      LABEL)      LABEL)     LABEL)  GOED         GEMIDDEL
S    0.00%   0.00%     0.00%      16.67%    33.33%      16.67%      33.33%       0.00%      0.00% 0.00%
         0       0          0          1          2           1           2           0         0     0      6
                                                                                                                      5
  V8 Welke aspecten zijn het meest van invloed op de vestiging van uw
    bedrijf in de gemeente Loon op Zand? (maximaal drie antwoorden)
                                                       31 / 70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 66 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 67 ======================================================================

<pre>                         Vragenlijst economische visie gemeente Loon op Zand (bedrijvenpark)
ANTWOORDKEUZEN                                                                               REACTIES
Aanwezigheid van talent in de regio                                                          16.67%   1
Beschikbaarheid van vestigingslocaties                                                       0.00%    0
Goede ligging                                                                                16.67%   1
Aanwezigheid van economische clusters                                                        0.00%    0
Aanwezige afzetmarkt                                                                         16.67%   1
Goede samenwerking tussen overheid, ondernemers en kennis- en onderwijsinstellingen          16.67%   1
Een goed woon-, werk- en leefklimaat                                                         33.33%   2
Een goede dienstverlening van de gemeente                                                    16.67%   1
Geen van deze                                                                                16.67%   1
Anders, namelijk:                                                                            33.33%   2
Totaal aantal respondenten: 6
        V9 Hoe ziet u de rol van de gemeente en ondernemers op de volgende
                                                      onderwerpen?
                                                            32 / 70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 67 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 68 ======================================================================

<pre>Vragenlijst economische visie gemeente Loon op Zand (bedrijvenpark)
                               33 / 70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 68 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 69 ======================================================================

<pre>                          Vragenlijst economische visie gemeente Loon op Zand (bedrijvenpark)
    Meer bij de gemeente          dan bij ondernemers                     Bij beide
 Meer bij de ondernemers          dan bij de gemeenteWeet ik niet
                                                MEER BIJ DE              BIJ        MEER BIJ DE         WEET   TOTAAL
                                                GEMEENTE DAN BIJ         BEIDE      ONDERNEMERS DAN     IK
                                                ONDERNEMERS                         BIJ DE GEMEENTE     NIET
Het versterken van economische clusters                           16.67% 33.33%                   0.00% 50.00%
                                                                       1        2                     0      3      6
Meer locaties voor bedrijfshuisvesting                            50.00% 16.67%                  16.67% 16.67%
                                                                       3        1                     1      1      6
Meer flexplekken voor zzp'ers                                     16.67%  0.00%                  16.67% 66.67%
                                                                       1        0                     1      4      6
Het stimuleren van duurzaam en circulair                          50.00% 16.67%                   0.00% 33.33%
ondernemen                                                             3        1                     0      2      6
Meer samenwerking tussen overheid,                                33.33% 50.00%                   0.00% 16.67%
ondernemers en kennis- en                                              2        3                     0      1      6
onderwijsinstellingen
Het behouden, aantrekken en ontwikkelen                            0.00% 33.33%                  33.33% 33.33%
van talent                                                             0        2                     2      2      6
Het stimuleren van netwerken en                                   16.67% 66.67%                   0.00% 16.67%
kennisdeling tussen ondernemers in de                                  1        4                     0      1      6
gemeente Loon op Zand
                                                                34 / 70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 69 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 70 ======================================================================

<pre>         Vragenlijst economische visie gemeente Loon op Zand (bedrijvenpark)
V10 Hoe ziet u de rol van de gemeente en ondernemers op de volgende
                                     onderwerpen?
                              Beantwoord: 6  Overgeslagen: 39
                                        35 / 70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 70 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 71 ======================================================================

<pre>                       Vragenlijst economische visie gemeente Loon op Zand (bedrijvenpark)
  Meer bij de gemeente      dan bij ondernemers                   Bij beide
Meer bij de ondernemers     dan bij de gemeenteWeet ik niet
                                                          36 / 70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 71 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 72 ======================================================================

<pre>                          Vragenlijst economische visie gemeente Loon op Zand (bedrijvenpark)
                                        MEER BIJ DE GEMEENTE     BIJ    MEER BIJ DE             WEET   TOTAAL
                                        DAN BIJ ONDERNEMERS      BEIDE  ONDERNEMERS DAN BIJ     IK
                                                                        DE GEMEENTE             NIET
Relatiebeheer bestaande bedrijven                        0.00%   66.67%                 16.67%  16.67%
                                                             0        4                       1      1      6
Aantrekken nieuwe bedrijven                             50.00%   16.67%                  0.00%  33.33%
                                                             3        1                       0      2      6
Het verbeteren van de bereikbaarheid                    66.67%    0.00%                 16.67%  16.67%
(ov, fiets, auto)                                            4        0                       1      1      6
Het verbeteren van de dienstverlening                   33.33%   33.33%                 16.67%  16.67%
voor ondernemers                                             2        2                       1      1      6
Meer zichtbaarheid, profilering en                      50.00%   16.67%                 16.67%  16.67%
positionering van de gemeente Loon                           3        1                       1      1      6
op Zand
                                                         37 / 70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 72 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 73 ======================================================================

<pre>             Vragenlijst economische visie gemeente Loon op Zand (bedrijvenpark)
V11 Bij het aantrekken van werkgelegenheid moet de gemeente inzetten
                                               op:
                                  Beantwoord: 6  Overgeslagen: 39
                                            38 / 70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 73 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 74 ======================================================================

<pre>                         Vragenlijst economische visie gemeente Loon op Zand (bedrijvenpark)
                                 helemaal         oneens       oneens     niet oneens/ niet
                                 eens             eens helemaal eens    weet niet/ geen mening
                                        HELEMAAL    ONEENS      NIET            EENS        HELEMAAL  WEET    TOTAAL
                                        ONEENS                  ONEENS/                     EENS      NIET/
                                                                NIET EENS                             GEEN
                                                                                                      MENING
Meer intensief gebruik van ruimte           0.00%    16.67%          33.33%     33.33%          0.00%  16.67%
(verhoging aantal werkplekken per               0          1               2           2            0       1      6
hectare)
Betere aansluiting op                       0.00%    16.67%           0.00%     50.00%         16.67%  16.67%
beroepsbevolking                                0          1               0           3            1       1      6
Circulaire en duurzame economie             0.00%      0.00%          0.00%     50.00%         16.67%  33.33%
                                                0          0               0           3            1       2      6
Versterking woon/werk klimaat               0.00%      0.00%          0.00%     50.00%         33.33%  16.67%
                                                0          0               0           3            2       1      6
Versterking van economische clusters        0.00%      0.00%         16.67%     50.00%         16.67%  16.67%
                                                0          0               1           3            1       1      6
                        V12 In hoeverre werkt u/ uw bedrijf samen met...
                                                          39 / 70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 74 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 75 ======================================================================

<pre>                           Vragenlijst economische visie gemeente Loon op Zand (bedrijvenpark)
                                  nooit   soms    regelmatig      vaak
                                                NOOIT        SOMS        REGELMATIG        VAAK       TOTAAL
... andere ondernemers                              0.00%        20.00%            40.00%      40.00%
                                                         0             1                2           2        5
... kennis- en onderwijsinstellingen               40.00%        40.00%             0.00%      20.00%
                                                         2             2                0           1        5
... gemeente Loon op Zand                          60.00%        20.00%             0.00%      20.00%
                                                         3             1                0           1        5
        V13 In welke mate werkt u/ uw bedrijf samen op volgende niveaus...
                                                           40 / 70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 75 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 76 ======================================================================

<pre>Vragenlijst economische visie gemeente Loon op Zand (bedrijvenpark)
                     Beantwoord: 5   Overgeslagen: 40
    nooit      soms    regelmatig      vaak
     NOOIT          SOMS             REGELMATIG            VAAK     TOTAAL
                                41 / 70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 76 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 77 ======================================================================

<pre>                   Vragenlijst economische visie gemeente Loon op Zand (bedrijvenpark)
... lokaal                      0.00%        60.00%                  0.00%         40.00%
                                    0              3                     0              2 5
... regionaal                   0.00%        40.00%                 20.00%         40.00%
                                    0              2                     1              2 5
... landelijk                   0.00%        20.00%                 20.00%         60.00%
                                    0              1                     1              3 5
... internationaal              0.00%        20.00%                 20.00%         60.00%
                                    0              1                     1              3 5
                                                  42 / 70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 77 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 78 ======================================================================

<pre>                        Vragenlijst economische visie gemeente Loon op Zand (bedrijvenpark)
   V14 Hoe legt men in uw bedrijf doorgaans de grootste afstand af van en
       naar het werk (woon-werkverkeer)? (meerdere antwoorden mogelijk)
ANTWOORDKEUZEN                                                                 REACTIES
Te voet                                                                        20.00%       1
Fiets/ Bakfiets                                                                20.00%       1
E-bike/speed-pedelac                                                           0.00%        0
Brommer/snorfiets/scooter                                                      0.00%        0
Auto                                                                           40.00%       2
Openbaar Vervoer                                                               0.00%        0
Anders, namelijk:                                                                           2
                                                                               40.00%
Totaal aantal respondenten: 5
                                                       43 / 70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 78 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 79 ======================================================================

<pre>        Vragenlijst economische visie gemeente Loon op Zand (bedrijvenpark)
  V15 Stimuleert u uw werknemers om bepaalde vormen van
vervoersmiddelen te kiezen ten aanzien van woon-werkverkeer?
                                       44 / 70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 79 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 80 ======================================================================

<pre>                        Vragenlijst economische visie gemeente Loon op Zand (bedrijvenpark)
                            nooit      soms      regelmatig      vaak
                                        NOOIT          SOMS           REGELMATIG        VAAK       TOTAAL
Fiets/ Bakfiets                             20.00%          40.00%                0.00%     40.00%
                                                  1               2                   0          2        5
E-bike/speed-pedelac                        60.00%          20.00%                0.00%     20.00%
                                                  3               1                   0          1        5
Brommer/snorfiets/scooter                   60.00%          20.00%                0.00%     20.00%
                                                  3               1                   0          1        5
Auto                                        40.00%          20.00%               20.00%     20.00%
                                                  2               1                   1          1        5
Openbaar vervoer                            60.00%          20.00%                0.00%     20.00%
                                                  3               1                   0          1        5
Lopen                                       40.00%          20.00%                0.00%     40.00%
                                                  2               1                   0          2        5
                                                          45 / 70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 80 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 81 ======================================================================

<pre>               Vragenlijst economische visie gemeente Loon op Zand (bedrijvenpark)
   V17 Het bedrijventerrein in Kaatsheuvel heeft een parkmanagement. Zou
     hier ook behoefte voor zijn op het bedrijventerrein in Loon op Zand?
                   0%     10%   20%   30%    40%    50%  60%   70%    80%   90% 100%
ANTWOORDKEUZEN                                                  REACTIES
ja                                                              60.00%               3
nee                                                             40.00%               2
TOTAAL                                                                               5
                                              46 / 70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 81 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 82 ======================================================================

<pre>                 Vragenlijst economische visie gemeente Loon op Zand (bedrijvenpark)
  V21 Hoe beoordeelt u het ondernemersklimaat in de gemeente Loon op
                                                      Zand?
                         zeer                                                 slecht(geen
                                                                              label)(geen
                                         label)(geen label)
                         (geen           label)(geen label)(geen label)(geen label) (geen
                   label)zeer goed
   ZEER    (GEEN     (GEEN       (GEEN     (GEEN        (GEEN      (GEEN       (GEEN      (GEEN   ZEER   TOTAAL GEWOGE
   SLECHT  LABEL)    LABEL)      LABEL)    LABEL)       LABEL)     LABEL)      LABEL)     LABEL)  GOED          GEMIDDE
S    0.00%   0.00%     0.00%       4.17%    12.50%       25.00%     33.33%       4.17%      4.17% 16.67%
         0       0          0          1          3           6           8            1        1      4     24
                                                       47 / 70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 82 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 83 ======================================================================

<pre>           Vragenlijst economische visie gemeente Loon op Zand (bedrijvenpark)
V22 Voor een goed ondernemersklimaat moet de gemeente Loon op Zand
                                        inzetten op:
                                          48 / 70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 83 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 84 ======================================================================

<pre>                          Vragenlijst economische visie gemeente Loon op Zand (bedrijvenpark)
                                  helemaal           oneens       oneens      niet oneens/ niet
                                  eens               eens helemaal eens    weet niet/ geen mening
                                           HELEMAAL     ONEENS      NIET            EENS        HELEMAAL  WEET    TOTAAL
                                           ONEENS                   ONEENS/                     EENS      NIET/
                                                                    NIET EENS                             GEEN
                                                                                                          MENING
Meer flexplekken voor zzp'ers                  0.00%      12.50%         50.00%       6.25%         0.00%  31.25%
                                                   0           2              8           1             0       5     16
Meer locaties voor bedrijfshuisvesting         0.00%      12.50%         31.25%     25.00%          6.25%  25.00%
                                                   0           2              5           4             1       4     16
                                                             49 / 70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 84 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 85 ======================================================================

<pre>                         Vragenlijst economische visie gemeente Loon op Zand (bedrijvenpark)
Het stimuleren van duurzaam en circulair    6.25%      0.00%      6.25%  62.50%       12.50% 12.50%
ondernemen                                      1          0          1       10           2      2 16
Meer samenwerking tussen overheid,          0.00%      0.00%      6.25%  43.75%       31.25% 18.75%
ondernemers en kennis- en                       0          0          1        7           5      3 16
onderwijsinstellingen
Het versterken van economische              0.00%      0.00%     25.00%  31.25%       18.75% 25.00%
clusters                                        0          0          4        5           3      4 16
Het     behouden,      aantrekken    en     0.00%      0.00%     12.50%  25.00%       37.50% 25.00%
ontwikkelen van talent                          0          0          2        4           6      4 16
                                                         50 / 70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 85 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 86 ======================================================================

<pre>           Vragenlijst economische visie gemeente Loon op Zand (bedrijvenpark)
V23 Voor een goed ondernemersklimaat moet de gemeente Loon op Zand
                                        inzetten op:
                                Beantwoord: 16   Overgeslagen: 29
                                           51 / 70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 86 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 87 ======================================================================

<pre>                          Vragenlijst economische visie gemeente Loon op Zand (bedrijvenpark)
                                   helemaal           oneens       oneens      niet oneens/ niet
                                   eens               eens helemaal eens    weet niet/ geen mening
                                            HELEMAAL    ONEENS      NIET             EENS        HELEMAAL  WEET    TOTAAL
                                            ONEENS                  ONEENS/                      EENS      NIET/
                                                                    NIET EENS                              GEEN
                                                                                                           MENING
Aantrekken nieuwe bedrijven                     0.00%      0.00%          25.00%     50.00%         12.50%  12.50%
                                                    0           0              4           8             2       2     16
Het verbeteren van de dienstverlening           0.00%      0.00%          18.75%     31.25%         31.25%  18.75%
voor ondernemers                                    0           0              3           5             5       3     16
Het verbeteren van de bereikbaarheid            0.00%      0.00%          37.50%     25.00%         25.00%  12.50%
(ov, fiets, auto)                                   0           0              6           4             4       2     16
Meer zichtbaarheid, profilering en              0.00%      0.00%          31.25%     18.75%         37.50%  12.50%
positionering van de gemeente Loon                  0           0              5           3             6       2     16
op Zand
Relatiebeheer bestaande bedrijven               0.00%      0.00%          18.75%     31.25%         37.50%  12.50%
                                                    0           0              3           5             6       2     16
     V24 Zijn er nog andere belangrijke punten waar de gemeente Loon op
                                                              52 / 70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 87 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 88 ======================================================================

<pre>                       Vragenlijst economische visie gemeente Loon op Zand (bedrijvenpark)
              Zand op moet inzetten voor een beter ondernemersklimaat?
                                            Beantwoord: 16   Overgeslagen: 29
                        nee
                 ja, namelijk:
                                                                                           0%  10%    20%
                                                                                           30% 40%    50%
                                                                                           60% 70%    80%
                         90% 100%
ANTWOORDKEUZEN                                                               REACTIES
nee                                                                          62.50%                10
ja, namelijk:                                                                37.50%                 6
TOTAAL                                                                                             16
                                                       53 / 70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 88 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 89 ======================================================================

<pre>                          Vragenlijst economische visie gemeente Loon op Zand (bedrijvenpark)
 V25 Op welke sector(en) moet de gemeente Loon op Zand zich richten in
                                                  de toekomst?
ANTWOORDKEUZEN                                                                   REACTIES
Maakindustrie                                                                    38.46%       5
Circulaire economie                                                              15.38%       2
Logistiek                                                                                     1
                                                                                 7.69%
Schoen & leer                                                                    7.69%        1
Zakelijke dienstverlening                                                        23.08%       3
Anders namelijk:                                                                 46.15%       6
Totaal aantal respondenten: 13
                                                         54 / 70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 89 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 90 ======================================================================

<pre>                  Vragenlijst economische visie gemeente Loon op Zand (bedrijvenpark)
  V26 Hoe beoordeelt u de gemeentelijke dienstverlening aan ondernemers
                                            in het algemeen?
                          zeer                                                 slecht(geen
                                                                               label)(geen
                                          label)(geen label)
                          (geen           label)(geen label)(geen label)(geen label)
                    (geen label)zeer goed
    ZEER    (GEEN     (GEEN       (GEEN     (GEEN       (GEEN       (GEEN       (GEEN      (GEEN   ZEER  TOTAAL GEWOGEN
    SLECHT  LABEL)    LABEL)      LABEL)    LABEL)      LABEL)      LABEL)      LABEL)     LABEL)  GOED         GEMIDDEL
S    23.08%   0.00%     7.69%       7.69%    15.38%       7.69%      15.38%      15.38%      7.69% 0.00%
          3       0          1          1          2           1           2           2         1     0     13
                                                                                                                       5
   V27 Welke aspecten zijn het meest van invloed op de vestiging van uw
      bedrijf in de gemeente Loon op Zand? (maximaal drie antwoorden)
                                                        55 / 70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 90 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 91 ======================================================================

<pre>                         Vragenlijst economische visie gemeente Loon op Zand (bedrijvenpark)
ANTWOORDKEUZEN                                                                               REACTIES
Aanwezigheid van talent in de regio                                                          23.08%   3
Beschikbaarheid van vestigingslocaties                                                       7.69%    1
Goede ligging                                                                                30.77%   4
Aanwezigheid van economische clusters                                                        0.00%    0
Aanwezige afzetmarkt
                                                                                             23.08%   3
Goede samenwerking tussen overheid, ondernemers en kennis- en onderwijsinstellingen          15.38%   2
Een goed woon-, werk- en leefklimaat                                                                  9
                                                                                             69.23%
Een goede dienstverlening van de gemeente                                                    7.69%    1
Geen van deze                                                                                7.69%    1
Anders, namelijk:                                                                            7.69%    1
Totaal aantal respondenten: 13
       V28 Hoe ziet u de rol van de gemeente en ondernemers op de volgende
                                                       onderwerpen?
                                                            56 / 70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 91 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 92 ======================================================================

<pre>Vragenlijst economische visie gemeente Loon op Zand (bedrijvenpark)
                               57 / 70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 92 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 93 ======================================================================

<pre>                          Vragenlijst economische visie gemeente Loon op Zand (bedrijvenpark)
                                  Meer bij de gemeente dan bij ondernemers  Bij beide
 Meer bij de ondernemers          dan bij de gemeenteWeet ik niet
                                                MEER BIJ DE                BIJ        MEER BIJ DE         WEET   TOTAAL
                                                GEMEENTE DAN BIJ           BEIDE      ONDERNEMERS DAN     IK
                                                ONDERNEMERS                           BIJ DE GEMEENTE     NIET
Het versterken van economische clusters                            0.00%   61.54%                  15.38% 23.08%
                                                                       0          8                     2      3     13
Meer locaties voor bedrijfshuisvesting                            53.85%    0.00%                   7.69% 38.46%
                                                                       7          0                     1      5     13
Meer flexplekken voor zzp'ers                                      0.00%    7.69%                  30.77% 61.54%
                                                                       0          1                     4      8     13
Het stimuleren van duurzaam en circulair                           0.00%   84.62%                   0.00% 15.38%
ondernemen                                                             0         11                     0      2     13
Meer samenwerking tussen overheid,                                30.77%   46.15%                   0.00% 23.08%
ondernemers en kennis- en                                              4          6                     0      3     13
onderwijsinstellingen
Het behouden, aantrekken en ontwikkelen                            0.00%   61.54%                  15.38% 23.08%
van talent                                                             0          8                     2      3     13
Het stimuleren van netwerken en                                    0.00%   84.62%                   0.00% 15.38%
kennisdeling tussen ondernemers in de                                  0         11                     0      2     13
gemeente Loon op Zand
                                                                 58 / 70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 93 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 94 ======================================================================

<pre>         Vragenlijst economische visie gemeente Loon op Zand (bedrijvenpark)
V29 Hoe ziet u de rol van de gemeente en ondernemers op de volgende
                                     onderwerpen?
                              Beantwoord: 13   Overgeslagen: 32
                                         59 / 70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 94 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 95 ======================================================================

<pre>                       Vragenlijst economische visie gemeente Loon op Zand (bedrijvenpark)
                            Meer bij de gemeente dan bij ondernemers Bij beide
Meer bij de ondernemers     dan bij de gemeenteWeet ik niet
                                                           60 / 70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 95 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 96 ======================================================================

<pre>                          Vragenlijst economische visie gemeente Loon op Zand (bedrijvenpark)
                                        MEER BIJ DE GEMEENTE     BIJ    MEER BIJ DE             WEET   TOTAAL
                                        DAN BIJ ONDERNEMERS      BEIDE  ONDERNEMERS DAN BIJ     IK
                                                                        DE GEMEENTE             NIET
Relatiebeheer bestaande bedrijven                       38.46%   38.46%                  0.00%  23.08%
                                                              5       5                       0      3     13
Aantrekken nieuwe bedrijven                             46.15%   23.08%                  0.00%  30.77%
                                                              6       3                       0      4     13
Het verbeteren van de bereikbaarheid                    76.92%    7.69%                  0.00%  15.38%
(ov, fiets, auto)                                            10       1                       0      2     13
Het verbeteren van de dienstverlening                   46.15%   38.46%                  0.00%  15.38%
voor ondernemers                                              6       5                       0      2     13
Meer zichtbaarheid, profilering en                      53.85%   15.38%                 15.38%  15.38%
positionering van de gemeente Loon                            7       2                       2      2     13
op Zand
                                                         61 / 70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 96 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 97 ======================================================================

<pre>             Vragenlijst economische visie gemeente Loon op Zand (bedrijvenpark)
V30 Bij het aantrekken van werkgelegenheid moet de gemeente inzetten
                                               op:
                                  Beantwoord: 13   Overgeslagen: 32
                                             62 / 70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 97 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 98 ======================================================================

<pre>                         Vragenlijst economische visie gemeente Loon op Zand (bedrijvenpark)
                                 helemaal         oneens       oneens     niet oneens/ niet
                                 eens             eens helemaal eens    weet niet/ geen mening
                                        HELEMAAL    ONEENS      NIET            EENS        HELEMAAL  WEET    TOTAAL
                                        ONEENS                  ONEENS/                     EENS      NIET/
                                                                NIET EENS                             GEEN
                                                                                                      MENING
Meer intensief gebruik van ruimte           0.00%      7.69%         38.46%       7.69%        15.38%  30.77%
(verhoging aantal werkplekken per               0          1               5           1            2       4     13
hectare)
Betere aansluiting op                       0.00%      0.00%         30.77%     38.46%          7.69%  23.08%
beroepsbevolking                                0          0               4           5            1       3     13
Circulaire en duurzame economie             0.00%      0.00%         30.77%     46.15%          0.00%  23.08%
                                                0          0               4           6            0       3     13
Versterking woon/werk klimaat               0.00%      0.00%          7.69%     46.15%         38.46%   7.69%
                                                0          0               1           6            5       1     13
Versterking van economische clusters        0.00%      0.00%         30.77%     38.46%         15.38%  15.38%
                                                0          0               4           5            2       2     13
                        V31 In hoeverre werkt u/ uw bedrijf samen met...
                                                          63 / 70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 98 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 99 ======================================================================

<pre>                           Vragenlijst economische visie gemeente Loon op Zand (bedrijvenpark)
                                  nooit   soms    regelmatig      vaak
                                                NOOIT        SOMS        REGELMATIG        VAAK       TOTAAL
... andere ondernemers                              9.09%        27.27%            45.45%      18.18%
                                                         1             3                5           2        11
... kennis- en onderwijsinstellingen               27.27%        27.27%            45.45%       0.00%
                                                         3             3                5           0        11
... gemeente Loon op Zand                          54.55%        27.27%            18.18%       0.00%
                                                         6             3                2           0        11
        V32 In welke mate werkt u/ uw bedrijf samen op volgende niveaus...
                                                           64 / 70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 99 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 100 ======================================================================

<pre>              Vragenlijst economische visie gemeente Loon op Zand (bedrijvenpark)
                                   Beantwoord: 11    Overgeslagen: 34
                  nooit       soms    regelmatig      vaak
                   NOOIT           SOMS             REGELMATIG               VAAK        TOTAAL
... lokaal                  0.00%        27.27%                        9.09%      63.64%
                                0               3                          1           7        11
... regionaal               0.00%        18.18%                       27.27%      54.55%
                                0               2                          3           6        11
... landelijk               0.00%        36.36%                       45.45%      18.18%
                                0               4                          5           2        11
                                               65 / 70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 100 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 101 ======================================================================

<pre>                   Vragenlijst economische visie gemeente Loon op Zand (bedrijvenpark)
... internationaal              36.36%        27.27%                 9.09%         27.27%
                                     4              3                    1              3 11
                                                   66 / 70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 101 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 102 ======================================================================

<pre>                         Vragenlijst economische visie gemeente Loon op Zand (bedrijvenpark)
   V33 Hoe legt men in uw bedrijf doorgaans de grootste afstand af van en
       naar het werk (woon-werkverkeer)? (meerdere antwoorden mogelijk)
ANTWOORDKEUZEN                                                                  REACTIES
Te voet                                                                         9.09%         1
Fiets/ Bakfiets                                                                 54.55%        6
E-bike/speed-pedelac                                                            27.27%        3
Brommer/snorfiets/scooter                                                       18.18%        2
Auto                                                                            90.91%       10
Openbaar Vervoer                                                                9.09%         1
Anders, namelijk:                                                               0.00%         0
Totaal aantal respondenten: 11
                                                        67 / 70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 102 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 103 ======================================================================

<pre>        Vragenlijst economische visie gemeente Loon op Zand (bedrijvenpark)
  V34 Stimuleert u uw werknemers om bepaalde vormen van
vervoersmiddelen te kiezen ten aanzien van woon-werkverkeer?
                                       68 / 70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 103 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 104 ======================================================================

<pre>                        Vragenlijst economische visie gemeente Loon op Zand (bedrijvenpark)
                        Lopen
                                                                                                   0%     10%    20%
                                                                                                   30%    40%    50%
                                                                                                   60%    70%    80%
                           90% 100%
                              nooit    soms      regelmatig      vaak
                                        NOOIT          SOMS           REGELMATIG        VAAK         TOTAAL
Fiets/ Bakfiets                             18.18%          45.45%               18.18%    18.18%
                                                  2               5                   2          2            11
E-bike/speed-pedelac                        63.64%           9.09%               18.18%      9.09%
                                                  7               1                   2          1            11
Brommer/snorfiets/scooter                   90.91%           9.09%                0.00%      0.00%
                                                 10               1                   0          0            11
Auto                                        36.36%          18.18%               18.18%    27.27%
                                                  4               2                   2          3            11
Openbaar vervoer                            90.91%           9.09%                0.00%      0.00%
                                                 10               1                   0          0            11
Lopen                                       72.73%          27.27%                0.00%      0.00%
                                                  8               3                   0          0            11
                                                          69 / 70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 104 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 105 ======================================================================

<pre>               Vragenlijst economische visie gemeente Loon op Zand (bedrijvenpark)
    V36 Heeft u behoefte om nog verder te praten met de gemeente over dit
                                            onderwerp?
                                    Beantwoord: 11   Overgeslagen: 34
                ja
                nee
                                                                                   0%  10%    20%
                                                                                   30% 40%    50%
                                                                                   60% 70%    80%
                 90% 100%
ANTWOORDKEUZEN                                                       REACTIES
ja                                                                   9.09%                  1
nee
                                                                     90.91%                10
TOTAAL                                                                                     11
                                               70 / 70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 105 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 106 ======================================================================

<pre>Bijlage 7. Trends en ontwikkelingen
Inleiding
In deze bijlage worden de trends en ontwikkelingen over de economische en toeristische sector op
een rijtje gezet. Dit hebben we onderverdeeld in: trends en ontwikkelingen en bestaand beleid.
Trends en ontwikkelingen
Trends en ontwikkelingen hebben een grote invloed op de economische en toeristische sector. In dit
hoofdstuk besteden we daar aandacht aan. Om het overzichtelijk te houden, maken we onderscheid
in economische trends en ontwikkelingen en trends en ontwikkelingen die van toepassing zijn op de
toeristische sector. Ten slotte hebben we nog een paragraaf met overige trends.
Economische ontwikkeling trends
Economische krimp
Als gevolg van Corona wordt door het CBS voor 2020 een economische krimp van 6 % verwacht.
Voor 2021 wordt, onder voorbehoud dat de beperkende maatregelen worden opgeheven, een groei
van 3% verwacht. In de afgelopen jaren is er steeds sprake van economische groei. Hoewel er wel
sprake is van economische groei is er in de diverse sectoren wel veel onderscheid te maken in de
groei van de werkgelegenheid. Zo is de landbouw een sector waar de werkgelegenheid al langer
afneemt en de logistiek een sector waar de werkgelegenheid juist toeneemt.
Zandlopereconomie
De economie verandert steeds meer in een zandlopereconomie. Het aandeel lager opgeleiden is
hierbij relatief stabiel (de afname van banen als gevolg van verplaatsing van banen naar het
buitenland heeft grotendeels al plaatsgevonden).
Het middensegment (bijvoorbeeld administratief personeel of logistiek medewerkers) staat onder druk
als gevolg van automatisering en robotisering. Deze groep dreigt door het gebrek aan banen te
concurreren met banen voor lager opgeleiden. Aan de andere kant is er steeds meer vraag naar
hoger opgeleid personeel, om onder andere de robots te kunnen bedienen. Daarnaast is er een
tendens naar een deeleconomie (Airbnb, Uber e.d.), waar ook andere verdienmodellen en
arbeidscontracten bijhoren. Dit is onder andere terug te zien in een toename van het aantal ZZP-ers,
mensen met flexibele arbeidscontracten en het vaker wisselen van werkgever (jobhoppen).
Afname beroepsbevolking
De komende tien tot twintig jaar neemt het aantal jongeren (van 0 tot 15 jaar) af. Dit zorgt ervoor dat er
minder mensen beschikbaar komen voor de arbeidsmarkt. Ondanks de verhoging van de
pensioengerechtigde leeftijd neemt daardoor in onze gemeente de potentiële beroepsbevolking af.
Voor een heel beperkt deel wordt dit opgevangen door buitenlandse migratie (remigratie van
Nederlanders die nu in het buitenland wonen en buitenlanders die, om diverse redenen, naar
Nederland komen). Voor een deel kan de afname van de beroepsbevolking worden ondervangen door
verhoging van de arbeidsparticipatie en deels door innovatie (technologische ontwikkelingen, zoals
robotisering).
Arbeidsmarkt
De ontwikkelingen op de arbeidsmarkt zijn een belangrijke factor voor de economische ontwikkeling in
een gemeente. De verwachte afname van de potentiële beroepsbevolking in vele regio’s, steden en
gemeenten kan de economische mogelijkheden en ontwikkeling sterk belemmeren. Wanneer mensen
de regio of gemeente verlaten, zorgt dat ook voor een negatieve vestigingsplaatsfactor. Door
maatregelen die de arbeidsparticipatie vergroten, de werking van de arbeidsmarkt verbeteren,
mismatches op de arbeidsmarkt verkleinen en de arbeidsproductiviteit vergroten (door vernieuwing,
innovatie, ondernemerschap) wordt de afnemende beroepsbevolking géén bottleneck voor de
economische ontwikkeling.
Arbeidsmigranten van belang voor de regio
Arbeidsmigranten zijn belangrijk voor de regio Hart van Brabant. Dit komt vooral doordat Waalwijk en
Tilburg een grote logistieke sector hebben waarin veel arbeidsmigranten aan het werk zijn. In deze
sector wordt ook veel samenwerking gevraagd en wordt veel geïnvesteerd. De verwachting is dat het
aantal arbeidsmigranten zal blijven groeien. Een groot deel van de arbeidsmigranten woont niet in een
</pre>

====================================================================== Einde pagina 106 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 107 ======================================================================

<pre>reguliere woning, maar vaak wonen ze in speciale complexen of in het woningaanbod van de
werkgever. Soms verblijven arbeidsmigranten ook in verblijfsrecreatiefaanbod. Het standpunt van de
gemeente hierover is dat wij geen arbeidsmigranten willen op verblijfsaccommodaties. Om
verblijfsaccommodaties dus toeristisch recreatief te houden, zal een oplossing voor de
arbeidsmigranten moeten worden gezocht.
Toeristisch-recreatieve trends
Toename vakanties in eigen land
RECRON-HISWA verwacht dat er voor het komende decennium meer binnenlandse vakanties worden
ondernomen. Redenen hiervoor zijn: een sterk groeiend aantal 65+’ers, een kritischere houding ten
opzichte van vliegen, een grotere kans op mooi weer in eigen land en een positiever imago van
Nederland als vakantiebestemming. Door deze toename van het aantal binnenlandse vakanties zullen
de vakantiebestedingen door Nederlanders in Nederland ook stijgen.
Meer behoefte aan kleinschaligere en luxere verblijfsvormen
Het is al langer een trend dat toeristen en recreanten steeds meer luxe willen en dat de groepenmarkt
veranderd. Een voorbeeld hiervan is de trend ‘glamping’. Door de coronacrisis, waar privé
voorzieningen verplicht waren, is deze behoefte alleen maar sterker geworden en zijn mensen daar
gewend aan geraakt.
Hogere bestedingen van 65+’ers
De uitgaven van 65+’ers nemen toe. Hiervoor zijn twee redenen aan te wijzen:
1.De toenemende koopkracht onder 65+’ers;
2.De vergrijzing van de samenleving.
Allereerst zal vooral de groep 65-79 jarige sterk stijgen maar vanaf 2025 zal ook het aandeel 80-
plussers flink toenemen. Dit betekent ook dat de vakantiebestedingen van Nederlandse 65+’ers snel
zullen groeien. Dit blijkt ook uit veel trendrapporten over de toeristische sector.
Hier liggen dus kansen voor verblijfsrecreatie dat zich richt op 65+’ers. Kansen liggen dan vooral in de
verhuur, met de nadruk op accommodaties die goed aangepast zijn op de oudere doelgroep. In de
regio zijn ook veel Belgische vakantiegangers. De vergrijzingstrends in België is zelfs al eerder ingezet
dan in Nederland. Echter, Nederland haalt België wel in qua vergrijzing op termijn.
Hotelisering van vakantieparken (en brancheverweving vice versa)
Vakantieparken gaan steeds meer lijken op hotels, vooral als gekeken wordt naar de faciliteiten die
aangeboden worden. Voorbeelden zijn een ontbijt-service of maaltijden die rondbezorgd worden.
Steeds vaker kan er ook worden in-en uitgecheckt op flexibele tijden. Op steeds meer vakantieparken
komen zelfs ‘hotelaccommodaties’ te staan. Vice versa zie je bij hotels de trend van meer grotere
familie-/schakelbare kamers, hier is ook de ‘branche vervaging’ tussen hotels en vakantieparken
zichtbaar. In dit kader noemen we ook de trend dat een meerdaags verblijf vaak plaatsvindt in
wisselende groepsverbanden (vriendengroepen, families, sportgroepen), etc. Dit uit zich in grotere
woningen op vakantieparken wat kan concurreren met groepsaccommodaties.
Focus op uitersten: luxe en back-to-basic worden steeds populairder
Enerzijds zien we een groeiende markt voor luxe premium verblijfsconcepten, die een mix vormen
tussen vijfsterrenhotels en bungalowresorts. Aan de andere kant wordt het back-to-basic recreëren op
een natuurkampeerterrein steeds populairder door de groeiende interesse in de natuur.
Steeds meer 3-generatie vakanties
De huidige oudere generaties zijn gezonder dan ooit tevoren. Ook blijven ze graag lang fit en actief,
en gaan ze dus langer op vakantie. Steeds vaker huren ze een huisje en nodigen ze hierbij de
kinderen en kleinkinderen uit om met hen op vakantie te gaan. Waar vroeger opa en oma mee gingen
op vakantie met het gezin, zien we nu dat het gezin meegaat met opa en oma op vakantie. Vaak
wordt de gehele vakantie ook door de oudste generatie betaald.
Omschakeling van agrarische bedrijven naar verblijfsrecreatie
Steeds meer agrarische bedrijven krijgen een recreatieve functie. Vaak gaat dit om kleinschalig
</pre>

====================================================================== Einde pagina 107 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 108 ======================================================================

<pre>aanbod, zoals een mini-camping, op de zogenaamde VAB-locaties. Het is dus wenselijk om hier
beleid voor op te stellen.
Overige trends
Toegenomen mobiliteit
De afgelopen twintig jaar is de mobiliteit in ons land gegroeid, mede door snellere vervoerswijzen,
snellere vervoerssystemen, inkomensstijging, emancipatie en toename van tweeverdieners.
De tijd die we gemiddeld per dag reizen is constant gebleven en we zijn over een langere afstand
gaan reizen. Dit heet de Wet van Brever: gemiddeld reizen we al decennialang een uur per dag.
Horizontale maatschappij
We bewegen van een verticale economie met dominante grote producenten en gescheiden
economische sectoren naar een horizontale economie. In deze economie werken bedrijven, overheid
en kennisinstellingen veel meer samen, over de grenzen heen en kunnen consumenten ook tegelijk
producenten zijn: dat is bijvoorbeeld te zien in de ‘nieuwe’ deeleconomie die ontstaat op internet.
Digitalisering
Digitalisering is een trend die de basis is voor een veranderende maatschappij. Het stelt technologie
beschikbaar aan de consument, waardoor de consument sneller en effectiever tot informatie kan
komen. Consumenten gaan hierdoor sneller online oriënteren met als gevolg dat ze ook online gaan
kopen. Voor de fysieke retail lijkt digitalisering een bedreiging. Echter biedt het voor ondernemers ook
de kans om efficiënt en vernieuwend te ondernemen. Denk daarbij aan het automatiseren van
bedrijfsprocessen die vroeger handmatig gingen, maar ook aan het verzamelen en analyseren van
data. Toch is het voor veel kleine ondernemers en freelancers een grote stap om de kansen van
digitalisering te benutten. Vaak vinden ze het lastig om de vertaalslag van nieuwe technologieën naar
concrete toepassingen voor het bedrijf te maken. Het ontbreekt deze ondernemers simpelweg aan tijd,
kennis en kunde om zich hierin te verdiepen. Daarnaast maken ze zich zorgen over hoe veilig het is
om digitaal zaken te doen.
Digitalisering heeft ook vergaande invloed op de verblijfsrecreatie sector. Steeds meer boekingen
worden online gedaan. Naast boekingen via websites worden ook steeds meer boekingen via
smartphones gedaan. Begin 2018 werd 78% van de boekingen via Internet gedaan, waarvan 3% met
een smartphone9.Dit lijkt een klein percentage maar het is al een verdubbeling met het jaar ervoor. De
verwachting is een gestage groei. Naast digitaal boeken wordt ook digitalisering in het concept van de
verblijfsrecreatie steeds belangrijker gevonden. Voorbeelden zijn: de mogelijkheid om digitaal in te
checken, online extra faciliteiten te boeken, of een chat met medewerkers van de accommodatie.
Glocalisering
Doordat klanten zich online gaan oriënteren wordt hun wereld ook steeds groter en dat betekent meer
concurrentie. Producten vanuit de hele wereld worden thuisbezorgd en omgekeerd gaan producten
vanuit Nederland over de hele wereld verhandelt. Ondanks deze trend, die globalisering wordt
genoemd, wordt de behoefte aan lokale invloeden weer steeds belangrijker voor de consumenten .
Produceren voor de eigen regio. Deze trend (we zijn zowel meer internationaal georiënteerd als
lokaal) noemen we glocalisering en biedt veel kansen. Er is daarnaast ook groeiende aandacht voor
bekendheid/ betrokkenheid met duurzaamheid. Het belang van dit thema groeit binnen vele sectoren.
Burgerkracht/participatie
Al sinds jaar en dag zetten inwoners zich in voor de samenleving, dat is op zichzelf niets nieuws. Wel
is het beleid van de overheid op het gebied van inwonerparticipatie veranderd: van de
verzorgingsstaat naar een participatiesamenleving. Ook zijn mensen op een andere manier
maatschappelijk actief dan vroeger. Van meepraten naar zelf doen in de vorm van zelforganisaties.
Circulaire economie
De trend van de circulaire economie richt zich op onder andere waardebehoud, ketensamenwerking
en het bannen van schadelijke stoffen. Het circulaire systeem gaat uit van 2 kringlopen van
materialen:
-De biologische kringloop, waarin reststoffen na gebruik terugvloeien in de natuur.
-De technische kringloop, die zich richt op het ontwerpen en vermarkten van producten zodat deze
hergebruikt kunnen worden.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 108 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 109 ======================================================================

<pre>Men spreekt ook wel van een ecologisch en economisch systeem. De trend van de circulaire
economie wordt gevoed door het bewustzijn dat we als mensheid één grote uitdaging hebben: leren
leven binnen de limieten van de planeet.
Andere vormen van financiering
De gemeentelijke financiën staan onder druk, mede als gevolg van de decentralisaties in het sociaal
domein. Als gemeente kijken we daarom meer en meer naar andere vormen van financiering. We
kijken hierbij of we een beroep kunnen doen op fondsen, sponsoring en subsidies. Niet altijd is het
voor de gemeente mogelijk om hier een aanvraag in te dienen, maar zijn er voor onze partners wel
mogelijkheden om hier een beroep op te doen. Daarnaast zijn er nieuwe vormen zoals crowdfunding,
coöperaties en een adoptiemodel.
Bestaand beleid
Lokaal
Structuurvisie
De Structuurvisie Loon op Zand bestaat uit twee delen. Een deel met de structuurvisie en deel met
een uitvoeringsprogramma. Deel A bevat de daadwerkelijke visie met het kader voor de middellange
termijn (tot 2030). Deel B bestaat uit een uitvoeringsprogramma, een ‘projectenplan’, dat flexibeler van
aard is en (indien gewenst of noodzakelijk) periodiek kan worden aangepast.
In de visie vormen de verschillen in sfeer en identiteit binnen de gemeente het vertrekpunt van de
ruimtelijke koers voor de komende jaren. De karakteristieken van de verschillende deelgebieden in het
buitengebied en van de drie dorpen Kaatsheuvel, Loon op Zand en De Moer vormen samen een
raamwerk dat dient als kapstok voor toekomstige ruimtelijke ontwikkelingen. Voorwaarde voor elke
ontwikkeling is dat deze past bij de sfeer en identiteit van de plek. Zo dragen ontwikkelingen bij aan
het behoud of de versterking van de verschillende identiteiten.
Loon op Zand, de recreatieve kamer in het hart van Brabant
De gemeente Loon op Zand is een ondernemende gemeente. Vanuit het verleden speelt de schoen-
en lederindustrie een belangrijke rol, die in de loop der jaren overgenomen is door de recreatieve- en
toeristische sector. De Efteling en de Loonse en Drunense Duinen zijn grote trekkers. Daarnaast zijn
er vele campings, kampeerboerderijen en een breed scala aan kleinschalige initiatieven. Dit is de
kerngedachte van de structuurvisie.
Omgevingswet en omgevingsvisie
De structuurvisie wordt op termijn vervangen door de omgevingsvisie, als onderdeel van de
omgevingswet.
De Omgevingswet voegt de wetgeving en de ‘regels’ voor ruimte, wonen, infrastructuur, milieu, natuur
en water samen. Deze samenvoeging van regels moet zorgen voor minder regels en meer
mogelijkheden voor ondernemers. Bij de invoering van de omgevingswet hoort ook een
omgevingsvisie en omgevingsplan. In de omgevingsvisie leggen we onze ambities en beleidsdoelen
voor de fysieke leefomgeving voor de lange termijn vast. Het omgevingsplan vervangt alle
bestemmingsplannen.
Toekomstvisie
Op 11 april 2019 stelde de gemeenteraad de Toekomstagenda van Loon op Zand vast. De
Toekomstmakers werkten maanden lang hard aan het dynamische document dat richting geeft aan de
toekomstplannen van onze gemeente. De toekomstvisie bestaat uit vier toekomstvensters:
     1.  Gemeenschappen
     2.  Omgeving
     3.  Economische ontwikkeling
     4.  Gemeenschap, bestuur en communicatie
Per toekomstvenster wordt een ‘charme offensief’ beschreven waar concrete acties en initiatieven in
staan. Bij het toekomstvenster over de economische ontwikkeling staat het onderstaande centraal:
“De Efteling en de Loonse en Drunense Duinen zijn bekende plekken die jaarlijks vele bezoekers
trekken. Onze gemeente heeft alleen nog meer te bieden op het gebied van bezienswaardigheden,
</pre>

====================================================================== Einde pagina 109 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 110 ======================================================================

<pre>activiteiten, evenementen, wandel- en fietsroutes, historische plaatsen met een verhaal en plekken
waar het leuk vertoeven is. In 2030 maken we actief gebruik van onze schatkamer. Dit is op het
gebied van kunst, leisure, historie, erfgoed, natuur en cultuur. De Efteling, de Loonse en Drunense
Duinen, de Natuur(poort) en Experience Island zijn iconen van (inter)nationale allure. Ondernemers,
bewoners, kunstenaars en toeristen cultiveren de parels uit onze schatkamer tot een prachtig juweel.
Er is zoveel moois om van te genieten.
Wij zijn de stamtafel van Midden Brabant. Hier ontmoeten inwoners, ondernemers en bezoekers
elkaar. We zetten ons in om een deel van deze bezoekers te verleiden. Zodat zij naast het bezoeken
van de Efteling ook besluiten om meer van onze kunst, historie, erfgoed, winkels, horeca, natuur en
cultuur te ontdekken. Zo versterken we onze economie, behouden de parels uit de schatkamer hun
glans en blijven onze kernen aantrekkelijk en leefbaar. Economische groei in combinatie met
leefbaarheid en kwaliteit van de omgeving.
Horecavisie
In september 2014 is de horecavisie voor het centrum van Kaatsheuvel vastgesteld door de
gemeenteraad. Naast deze visie, die alleen het centrum van Kaatsheuvel in ogenschouw nam, is de
behoefte aan een integrale horecavisie voor de gehele gemeente Loon op Zand kenbaar gemaakt. Op
9 juli 2015 is deze integrale visie opgeleverd. Dit was een visie voor vijf jaar, tot en met 2020.
De horecavisie in het kort
Er zijn grote kansen voor horeca in Loon op Zand. Kansen die benut moeten worden om van Loon op
Zand die recreatieve gemeente te maken die het graag wil zijn. Hiervoor zijn innovatieve ondernemers
nodig die met de nodige steuntjes in de rug de risico’s aan durven te gaan. Het versterken en
uitbouwen van bestaande horecastructuren dient prioriteit te krijgen in het beleid. Focus op wat er is
en wat versterkt kan worden in plaats van ongecontroleerd uitbreiden. Een uitzondering hierop vormt
de uitbreiding van verblijfsaccommodaties. Dit moeten echter wel verblijfsaccommodaties zijn die iets
toevoegen aan het bestaande aanbod, onderscheidend zijn, waar mogelijk de natuur versterken en
waar Brabantse gastvrijheid met hoofdletters wordt geschreven. Hiertoe is een overheid nodig die
begrijpt wat ondernemers nodig hebben en daarmee kan faciliteren in het mogelijk maken van de
ambities.
Loon op Zand in 2030:
“Loon op Zand staat in 2030 te boek als een groene en recreatieve gemeente met een eigen kleur en
smaak binnen het Midden-Brabantse. Loon op Zand wordt gezien als de groene voortuin van de
omliggende steden Tilburg en Waalwijk. In 2030 is Loon op Zand een recreatieve en toeristische
topgemeente. Waar andere gemeenten over praten, dat heeft Loon op Zand!”
Inmiddels is het 2020 geweest en moet de horecavisie geëvalueerd worden.
Evenementenbeleid
We willen evenementen graag stimuleren omdat zij een positieve bijdrage kunnen leveren aan:
     • De lokale economie en werkgelegenheid: evenementen zijn als (dag)attractie een belangrijk
          onderdeel van de toeristisch-recreatieve sector. Als evenementen beter aansluiten bij de
          behoeften van toeristen en recreanten, kan de gemeente Loon op Zand meer bezoekers
          aantrekken. Daarnaast is het de kunst om hun verblijfsduur te verlengen en de toeristisch-
          recreatieve bestedingen te stimuleren.
     • De levendigheid en leefbaarheid in de gemeente: aantrekkelijke evenementen dragen bij aan
          een gunstig woon- en leefklimaat en sociale cohesie in de gemeente Loon op Zand.
     • De branding van de gemeente Loon op Zand als aantrekkelijke woon- en vestigingsgemeente
          voor nieuwe inwoners en bedrijven. Daarbij kunnen evenementen ook een bijdrage leveren
          aan het (gewenste) imago van de gemeente Loon op Zand.
In het evenementenbeleid verwoordt de gemeente Loon op Zand haar ambitie, visie en doelstellingen
rondom evenementen. Daarmee geven we richting aan de regulerende, stimulerende en faciliterende
rol die wij willen innemen. In het tweede kwartaal van 2021 wordt het evenementenbeleid
geëvalueerd.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 110 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 111 ======================================================================

<pre>B&B beleid
De gemeente Loon op Zand beschikt sinds 2009 over beleid ten aanzien van Bed & Breakfast.
Op 8 november 2016 is het beleid aangepast en opnieuw vastgesteld. De regels voor Bed & Breakfast
en verhuur van (boven)woningen voor recreatief gebruik in centrumgebieden geven aan wanneer het
college van burgemeester en wethouders kan afwijken van het bestemmingsplan of de
beheersverordening bij verzoeken over het starten van een Bed & Breakfast of verhuur van
(boven)woningen voor recreatief gebruik. Deze regels zijn overigens aanvullend op binnenplanse
afwijkingen (afwijkingen die in de bestemmingsplannen en beheersverordeningen zijn opgenomen).
Regionaal
Regionaal Bureau voor Toerisme (RBT) De Langstraat
Het RBT is de uitvoeringsorganisatie van de Langstraatgemeenten als het gaat om de onderdelen
Kennis, Informatie, Marketing, (product)Ontwikkeling en Trade en Sales in de vrijetijdssector. De
oprichting van het RBT is gebaseerd op gezamenlijke ambities en doelstellingen van de gemeenten
Dongen, Heusden, Loon op Zand en Waalwijk (sociaal-economisch programma De Langstraat).
De vier gemeenten nemen gezamenlijk een basispakket met taken en activiteiten af. Daarnaast kan
elke gemeente afzonderlijk aanvullende (lokale) producten en diensten inkopen via een pluspakket.
RBT draagt met haar werkzaamheden bij aan de realisatie van de lokale en regionale ambities ten
aanzien van de vrijetijdseconomie.
Strategische marketing visie 2020-2022 “Tuin van Brabant”
Hoewel iedere individuele gemeente beschikt over eigen, specifiek DNA, heeft RBT De Langstraat
vooral aandacht voor de gemeenschappelijke kernkwaliteiten van De Langstraat en het
onderscheidende karakter van de regio ten opzichte van de omgeving. De Langstraat als geheel
kenmerkt zich door de volgende kwaliteiten:
     • Attracties van wereldklasse: iconen Efteling, Nationaal Park De Loonse en Drunense Duinen
         en vestingstad Heusden als internationale trekpleisters.
     • Unieke natuur en divers landschap: rivierenland, blauwgrasland, zandduinen,
         slagenlandschap en agrarisch gebied wisselen elkaar af.
     • Cultuurhistorie: hierbij neemt met name het thema schoen en leder, dat typerend is voor
         regio De Langstraat, een centrale positie in.
     • Buitenleven en ontspannen: rust, ruimte en een groene omgeving vormen de ideale
         ingrediënten om te onthaasten.
     • Spelen, ontdekken en avontuur: van speurtocht tot museumbezoek en van hutten bouwen
         in de bossen tot een sloeptocht op de Bergsche Maas.
     • Samen en in verbondenheid: het aanbod in de regio leent zich er uitstekend voor om er
         samen op uit te trekken, met familie en vrienden.
     • Levendig en actief: met een uitgebreid aanbod voor fietsers, wandelaars, mountainbikers,
         ruiters, menners, watersporters en andere outdoorfanaten.
     • Ongekunsteld, eerlijk en puur: ondernemers hebben duurzaamheid, beleving en binding
         met de streek (denk aan streekproducten) hoog in het vaandel staan.
     • Gastvrij, gezellig en gemoedelijk: De Langstraat als het warme hart in het bourgondische
         Brabant.
De volgende drie kernkwaliteiten lenen zich het beste voor een relevante en onderscheidende
positionering van regio De Langstraat:
1. Samen (kenmerken zijn: iedereen hoort er bij, groepen, in verbinding)
2. Spelen (kenmerken zijn: kinderlijk plezier, ontspannen, uitdaging)
3. Familiair (kenmerken zijn: gemoedelijk, drie familiegeneraties, hartelijk)
Daarnaast is er gekozen voor een aansprekend creatief concept:
“Tuin van Brabant”.
De Langstraat wordt gesymboliseerd als de ideale familietuin, met voor iedereen een eigen plek
om zich te vermaken. Spelen, samen aan tafel, genieten van rust en natuur. Waar families en
</pre>

====================================================================== Einde pagina 111 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 112 ======================================================================

<pre>vrienden bij elkaar komen, plezier maken en ontspannen met elkaar. De tuin als ontmoetings- en
ontspanningsplek staat symbool voor de regio. Voor iedere doelgroep en ondernemer en
desgewenst ook gemeente of kern kan een relevante belofte gekozen worden, waaronder
‘pluktuin van Brabant’ en ‘proeftuin van Brabant’. Voor internationale gasten geldt ‘Garden of
Wonder’ en ‘Garten des Abenteuers’ als belofte.
Met het concept van de familietuin mogen allerlei vrije associaties worden gemaakt. De Langstraat
kan op meerdere manieren worden geladen. Mits er maar altijd vanuit de kernwaarden wordt
vertrokken. Op deze manier kunnen meerdere ondernemers en organisatoren een verbinding maken
met De Langstraat. Zo wordt het los zand samengesmeed tot een interessant organisch bouwwerk.
SET overleg
Als gemeente werken we samen met de gemeente Heusden en Waalwijk in een Sociaal-Economisch
Team als onderdeel van het Economisch Programma de Langstraat. Aan dit Economisch Programma
is een actieplan (2018-2021) gekoppeld met daarin een drietal onderwerpen:
1. Verbeteren van de aansluiting tussen bedrijfsleven en onderwijs
2. De huisvesting van arbeidsmigranten
3. De versterking van de leisure-sector.
De acties uit dit actieplan zijn als bijlage toegevoegd en voor zover de acties betrekking hebben op
2021 opgenomen in het actieprogramma horend bij deze visie.
De strategische meerjarenagenda Regio Hart van Brabant
Missie
Hart van Brabant wil uitblinken in duurzame ontwikkeling. Onze missie is dat wij economische,
ecologische en sociale groei combineren. In het kloppend hart van Brabant is duurzame groei door
innovatie en ondernemen de standaard. Wij zijn sociale ondernemers en creatieve doeners. Dat
betekent dat wij integrale keuzes maken in beleid en uitvoering en dat doen in samenwerking tussen
ondernemers, onderwijs, overheid en maatschappelijke partners. Zodoende groeien wij meetbaar en
merkbaar.
Visie
In Hart van Brabant staan gezondheid en welzijn van de bevolking en haar bezoekers centraal. Onze
regio vormt het centrale deel van de Brabantse metropool: een welvarend stedelijk netwerk waar het
goed leven, werken, wonen en recreëren is. Wij zijn een regio die haar groene omgeving en vitaal
landschap koestert, omdat die van grote invloed zijn op welbevinden. Het bestendige leefklimaat
waarnaar wij streven, vraagt om wezenlijke stappen naar een klimaatadaptieve, circulaire en
energieneutrale samenleving. Ons divers mkb-bedrijfsleven is een essentiële basis voor onze
economie. Het innovatiever en duurzamer maken van het bedrijfsleven is belangrijk om een
veerkrachtige, vitale economie en een toekomstbestendige omgeving te behouden. Dat doen we
dusdanig dat het bijdraagt aan brede welvaart en goed uitpakt voor werkenden en werkzoekenden.
Met drie uitgangspunten geven we richting aan onze strategie:
- We werken aan een slimme samenleving met maatschappelijke en ecologische meerwaarde.
- We werken aan een slimme economie met hoog economisch rendement.
- We doen dat vanuit kennis, kunde én karakter voor duurzame ontwikkeling van die slimme
maatschappij en economie.
De overkoepelende regionale ambitie brengen we tot uitvoering in drie deelprogramma’s.
De strategieën Mens & Samenleving, Leefomgeving & Milieu en Economie worden geformuleerd in lijn
met de ambities die horen bij de regio waar welvaart en welbevinden elkaar ontmoeten. Per
deelprogramma zijn in deze strategische meerjarenagenda doelstellingen gedefinieerd voor de
periode tot 2023 die bijdragen aan de grotere ambitie van brede welvaart met een slimme
samenleving en economie.
Economie
We versterken onze maakindustrie, logistiek en vrijetijdseconomie door te investeren in innovatie
(digitalisering en dataficatie), circulariteit en energieneutraliteit. Daarbij zorgen we ervoor dat er een
</pre>

====================================================================== Einde pagina 112 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 113 ======================================================================

<pre>optimale aansluiting is tussen vraag en aanbod op de arbeidsmarkt, in kwalitatieve en kwantitatieve
zin. Innovatie vereist de inzet van nieuwe kennis en de toepassing ervan.
De kennisintensieve dienstverlening aan onze sterke economische sectoren is randvoorwaardelijk
voor toekomstig succes. Daarom voegen we slimme dienstverlening als kernprogramma toe aan onze
economische strategie. We zorgen ervoor dat de randvoorwaarden op orde zijn, zodat de
toegevoegde waarde die onze speerpuntsectoren realiseren, groeit.
Om onze ambities waar te kunnen maken is het deelprogramma Economie gesplitst in drie
toepassingsgebieden, de uitvoering hiervoor wordt gedaan door Midpoint;
- Smart Industry
Voor Smart Industry ligt onze focus op digitalisering in relatie tot het (verder) ontwikkelen van
voorspelbaar onderhoud, 3D printing, nieuwe materialen en productietechnieken en simulatie. In
aansluiting op de nationale Smart Industry Agenda en in lijn met de Smart Industry Agenda Zuid. In
dat kader wordt onder andere gewerkt aan een deltaplan techniek waar de Dutch Technology Week
een van de onderdelen is. Maar bijvoorbeeld ook de samenwerking bij Gate 2 is onderdeel van het
Smart Industry programma.
-Smart Logistics
Binnen Smart Logistics zetten we in op ‘niet meer, maar slimmer’. We investeren in het behouden en
versterken van onze positie als topregio in de (inter)nationale logistiek door te verslimmen en
verduurzamen. Het grootste deel van ons mkb behoort niet tot de selecte hoog innovatieve
voorhoede, maar ook niet tot de achterhoede. We richten ons op de grote groep bedrijven in het
midden en hanteren daarbij een focus op de zogenaamde early adapters. Het testen en toepassen
van innovaties staat centraal. We bevorderen de datamaturiteit van ons logistieke mkb, samen met
West-Brabant, met het project DALI.
-Smart Leisure
Met het programma Smart Leisure werken we aan het versterken en verduurzamen van het
vrijetijdsaanbod in Midden-Brabant, waardoor de regio kan uitgroeien tot de aantrekkelijkste
vrijetijdsregio van Noordwest-Europa voor de korte gezinsvakantie tussendoor. Hierbij zoeken we in
het aanbod naar de juiste balans tussen de door de sector onderscheiden vormen urban leisure,
experience leisure en slow leisure. In dat kader onderzoeken we de markt voor
verblijfsaccommodaties. Het programma Een Gezond Leisure Klimaat, waarin we samenwerken met
omgevingspartners, is daarnaast ook een belangrijk onderdeel. We blijven inzetten op waardevolle en
complementaire aanvulling van het aanbod (naast topspelers De Efteling en Safaripark de Beekse
Bergen). We benutten daarbij vooral ook de kansen die ons landschap in combinatie met historie
biedt. Om deze ambitie waar te maken, is het House of Leisure opgericht.
House of Leisure
House of Leisure is een leisure ontwikkelingsorganisatie die het programma van Midpoint Brabant
voor de Regio Hart van Brabant uitvoert. Daarnaast is het ook de schakel tussen bedrijven, overheid,
onderwijs en groene omgevingspartners. De ambitie is om het leisure aanbod in Brabant te versterken
en te verduurzamen en te zorgen dat de leisure sector groeit, vernieuwt en klimaatbestendig wordt.
Zij geven daarbij ook ondersteuning aan projecten en activiteiten die bijdragen aan deze ambitie én
aansluiten op de thema’s duurzaamheid, innovatie en arbeidsmobiliteit. Als onafhankelijke stichting
zonder winstoogmerk zetten zij deze ambitie om in concrete resultaten. Vanuit het partnernetwerk, dat
bestaat uit leisure specialisten in specifieke vakgebieden, versnellen zij de ontwikkeling en innovatie
van de leisure sector met verschillende activiteiten en diensten en werken zij vraaggestuurd samen
aan projecten en programma’s. Vanaf 2019 hebben wij als gemeente een partnership met het House
of Leisure. Hiermee zijn wij ambassadeur van het House of Leisure, krijgen wij voordelen bij
events/programmaonderdelen en worden wij naar voren geschoven als organisatie in de uitvoering
van projecten. Daarnaast kunnen ondernemers uit onze gemeente ook gebruik maken van de
diensten van House of Leisure.
Station88
Als gemeente zijn we partner van Station88. Al onze ondernemers kunnen hier zowel digitaal als
fysiek terecht. Station88 organiseert inspiratiesessies, seminars, webinars & workshops en
ondersteunt ondernemers met hun hulpvragen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 113 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 114 ======================================================================

<pre>Visie Verblijfsaccommodatiemarkt Hart van Brabant
Hoe ziet de toekomst eruit? Deze vraag is niet eenduidig te beantwoorden. Marktpotentie is een
dynamisch begrip en afhankelijk van lokale, regionale en (inter)nationale ontwikkelingen. Ofwel,
‘variabelen’ die afhankelijk zijn van externe markten en economische factoren die op dit moment niet
geheel zeker zijn. De huidige Coronacrisis versterkt dit nog meer. Het verdere verloop van de
Coronacrisis heeft impact op de verblijfsmarkt en daarmee op de marktruimte.
Om dit te onderzoeken is er Visie Verblijfsaccommodatiemarkt Hart van Brabant gemaakt.
In maart 2020 is dit onderzoek gestart. Kort na de start brak de Coronacrisis uit. In onderling overleg
en na afstemming met onder andere KHN is besloten om, ondanks deze lastige en onwerkelijke
marktsituatie, het traject door te zetten. Het is namelijk juist nu belangrijk te weten hoe de
verblijfsmarkt ervoor staat en inzicht in de markpotenties te hebben.
Markpotentie heeft een dynamisch karakter
Met de onderzoeksresultaten zijn de gemeenten in staat om het beleid af te stemmen op de huidige
marktsituatie. De focus ligt op het winterharde aanbod: alle hotels en de vakantiewoningen/-parken.
Deze zijn in aansluiting bij de regionale ambitie voor doorontwikkeling als familie short-break destinatie
en vaker onderdeel van grootschalige ontwikkelingen. Voor hotels en vakantiewoningen/-parken
worden handvatten geboden voor regionaal beleid. Voor de overige verblijfsvormen –campings,
jachthavens, groepsaccommodaties en B&B’s-wordt op kwalitatieve wijze een beeld op hoofdlijnen
geschetst, dit biedt input voor lokaal beleid.
Natuurvisie Huis ter Heide & Loonse en Drunense Duinen 2018-2035
Natuurmonumenten heeft een natuurvisie opgesteld voor Landgoed Huis ter Heide en de Loonse en
Drunense Duinen.
Visie op hoofdlijnen
In de natuurvisie staat waar Natuurmonumenten zich op wilt focussen in beide natuurgebieden. Dit is
onderverdeeld in vijf onderwerpen:
     1. Verhoging kwaliteit van het landschap
     2. Zichtbaarder maken cultuurhistorische waarden
     3. Verbetering belevingswaarden
     4. Vergroting betrokkenheid belanghebbenden
     5. Via vergroting ruimtelijke variatie naar hogere biodiversiteit
De eerste vier onderwerpen matchen met de visie en ambitie van de gemeente. Op deze
onderwerpen trekken wij dan ook samen op met Natuurmonumenten. Een concreet voorbeeld hiervan
is de toegankelijkheid van de natuurgebieden voor mindervaliden.
Provinciaal
Visit Brabant
VisitBrabant zet als marketingorganisatie van Brabant de provincie als toeristische bestemming nog
steviger op de kaart. Hiervoor werkt VisitBrabant intensief, open en transparant samen met de
Brabantse vrijetijdssector. Alleen samen kunnen we de ambitie waarmaken om Brabant uit te laten
groeien tot de meest gastvrije en innovatieve regio van Europa, met als doel meer bezoekers, meer
bestedingen en meer banen. Naast het aantrekken van meer bezoekers, die ook langer in onze
provincie verblijven, ontwikkelen we samen nieuwe producten en concepten voor vrijetijdsbesteding
en versterken we de structuur van de vrijetijdssector. Zo bouwen we met elkaar aan duurzame
economische groei.
Doel
Meer bezoekers, meer bestedingen en meer banen door het creëren van een gecultiveerde balans –
tussen enerzijds bezoekers en anderzijds ondernemers en organisaties in de vrijetijdssector – die een
constante verrijking tussen beide teweegbrengt.
Van Gogh Nationaal Park (VGNP)
Het VGNP is bedoeld als vliegwiel voor de gezamenlijke integrale ontwikkeling van natuur, landschap,
cultuur en regionale economie in relatie tot de grote ruimtelijke opgaven waarvoor we in Brabant
staan. Het VGNP moet een nieuw Nationaal Park van wereldklasse worden. Internationaal
onderscheidt het zich doordat het kleinschalige bekenlandschap met zijn schitterende natuurgebieden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 114 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 115 ======================================================================

<pre>samenvalt met de metropolitane kenniseconomie van Brainport enBrabantStad en de tastbare erfenis
van Van Gogh. Die combinatie van stad, natuur en cultuur is uniek. Het gebied herbergt meer dan
7.700 ha aaneengesloten rijke en gevarieerde Europees beschermde natuur, de Natura-2000
gebieden. Ook zijn er slingerende beekdalen, karakteristieke agrarische cultuurlandschappen en
talloze dorpen en steden in het groen te vinden in een typerend mozaïeklandschap, waarin de harde
natuurkernen afwisselen met cultuurlandschappen dichtbij de dorpen en steden. Het Van Gogh
Nationaal Park vertelt daarmee een krachtig en internationaal onderscheidend verhaal: de combinatie
van waardevolle natuur, topcultuur én topeconomie in een van de slimste regio’s ter wereld. Het is de
tweede economie van Nederland met meer dan 1,5 miljoen inwoners. Een topeconomie in een
toplandschap.
De waarden van VNGP
De waarden van Van Gogh gaan een grote rol spelen in de ontwikkeling van het nationale park. Dat
de groene binnentuin van de Brabantse bekenmetropool zoveel kwaliteit te bieden heeft, is het
resultaat van de Brabantse manier van werken. Korte lijntjes, samenwerking, innovatiekracht,
ondernemerschap en oog voor kwaliteit en medemens staan daarin centraal staan. Ook de grote
betrokkenheid van burgers en vrijwilligers speelt een belangrijke rol. De waarden van Van Gogh
komen hier sterk mee overeen en vormen daarom de waarden voor Van Gogh NP:
     •   passie voor natuur en landschap
     •   experimenteel
     •   non-conformistisch
     •   met verbeeldingskracht
     •   sociaal: oog voor de ploeterende mens zoals de boeren .
</pre>

====================================================================== Einde pagina 115 =================================================================

<br><br>