<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>                                   Your safety is our concern




Historisch vooronderzoek OO
Oirschot-Rondweg


   Kennis- en
                   Detectie               Vliegtuigberging
   adviescentrum



   Historisch      Benaderen en
                                          Archeologie
   vooronderzoek   veiligstellen




   Risicoanalyse   Offshore               Sanering
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>                                                                                             Pagina 2 van 82




Voorwoord
Achtergebleven Ontplofbare Oorlogsresten (OO) op uw projectlocatie, wat zijn de risico’s, waar liggen de
verantwoordelijkheden?

In de bodem waarop wij werken, wonen en recreëren is nog een aanzienlijke hoeveelheid OO uit de Eerste en
Tweede Wereldoorlog aanwezig. De aanwezigheid van deze oorlogsresten kan gevaar opleveren voor mens,
dier en omgeving bij de ontwikkeling van infrastructurele werken en bouwprojecten.

Ons team van gepassioneerde medewerkers kan voor u bepalen of een plangebied verdacht is op de
aanwezigheid van oorlogstuig en zo ja, welke OO nog in de bodem aanwezig kunnen zijn. Om het
uiteindelijke onderzoeksgebied te definiëren bepalen wij zorgvuldig zowel de horizontale als de verticale
afbakening van het verdachte gebied. Onze toegevoegde waarde dient maar één doel: het beheersbaar
maken van de risico’s die optreden, mocht een OO alsnog tot uitwerking komen. Wij nemen adequate
maatregelen om deze risico’s aanvaardbaar te maken, zodat het restrisico zo laag is als redelijkerwijs
mogelijk. Redelijkerwijs impliceert dat, dat het al dan niet nemen van de mogelijke beheersmaatregelen
wordt bepaald door kosten van de maatregelen tegenover de voordelen van de te behalen
risicovermindering.

Het vermogen te innoveren, technieken en equipment te ontwikkelen brengt ons dagelijks op een hoger
niveau, waardoor u als klant verzekerd bent van de economisch meest voordelige uitvoeringswijze. Onze
aanpak is succesvol gebleken, we passen deze dagelijks toe met een team van ruim 30 specialisten die zowel
de land- als de waterbodem onderzoeken.

Ons werkgebied is voornamelijk Nederland, België, Duitsland, de Noord- en de Oostzee. Met de nieuwste en
meest geavanceerde technologieën en veel kennis van geofysica onderzoeken we nauwkeurig en doelmatig
uw plangebied om uiteindelijk een certificaat af te geven zodat u veilig de geplande werkzaamheden kunt
uitvoeren.

Uw veiligheid is onze zorg, natuurlijk…


BODAC B.V.
The UXO Clearance Company




 www.bodac.nl
 Historisch vooronderzoek OO - Oirschot-Rondweg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Pagina 3 van 82




Projectinformatie

Datum:                                    28-05-2021

Versie:                                   1

Documentnummer:                           210528_H1026_VOB_01

Opdrachtgever:                            RHO Adviseurs B.V. & Gemeente Oirschot




Goedgekeurd door             Naam                            Functie            Datum           Handtekening


Bodac B.V.                   Dhr. D. (Daan) van Alphen       Historicus         28-05-2021



Bodac B.V.                   Dhr. R. (Roy) Maas              Projectleider      28-05-2021


Opdrachtgever




Distributielijst

Gemeente Oirschot

RHO Adviseurs B.V.

Bodac B.V.




Alle rechten voorbehouden.
Niets uit deze rapportage mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar
gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen of enige andere manier,
zonder voorafgaand schriftelijke toestemming van de auteur. (Artikel 16 Auteurswet 1912). Het is de opdrachtgever toegestaan
voor intern gebruik kopieën te maken zonder voorafgaande toestemming van de auteur.

 www.bodac.nl
 Historisch vooronderzoek OO - Oirschot-Rondweg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>                                                                                          Pagina 4 van 82


Inhoudsopgave
1         Samenvatting                                                                                 6

2         Inleiding                                                                                    7
    2.1     Historisch vooronderzoek OO in het Certificatieschema                                      7
    2.2     Doelstelling                                                                               8
    2.3     Onderzoeksmethode                                                                          8
    2.4     Kwalificatie onderzoeksteam                                                                9

3         Projectscope                                                                                10
    3.1     Onderzoeksgebied                                                                          10

4         Indicatieonderzoek                                                                          12
    4.1     Eerder uitgevoerd onderzoek                                                               12
    4.2     Stafkaart Kadaster                                                                        14
    4.3     Literatuur                                                                                16
    4.4     Nationale archieven                                                                       16
    4.4.1      Gemeentelijk en provinciaal archief                                                    16
    4.4.2      Nationaal Archief (NA) te Den Haag                                                     16
    4.4.3      Nederlands Instituut voor Militaire Historie (NIMH)                                    17
    4.4.4      Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie en Genocidenstudies (NIOD)               17
    4.4.5      Semi-Statisch Informatiebeheer (SIB) Ministerie van Defensie te Rijswijk               17
    4.4.6      Archief Explosieven Opruimingsdienst Defensie (EODD)                                   17
    4.5     Internationale archieven                                                                  21
    4.5.1      Bundesarchiv-Militärarchiv (BAMA) te Freiburg                                          21
    4.5.2      The National Archives (TNA) te Londen                                                  21
    4.5.3      The National Archives and Records Administration (NARA) te Washington                  23
    4.5.4      Library and Archives Canada (LAC) te Ottawa                                            23
    4.6     Analyse luchtfoto’s                                                                       23
    4.6.1      Methodiek                                                                              23
    4.6.2      Selectie beeldmateriaal                                                                24
    4.7     Conclusie indicatieonderzoek                                                              24
    4.7.1      Beeldmateriaal                                                                         24

5         Conclusie en advies                                                                         29
    5.1     Aan te treffen Ontplofbare Oorlogsresten                                                  29
    5.2     Horizontale afbakening                                                                    29
    5.3     Verticale afbakening                                                                      30
    5.4     Advies en vervolgstappen                                                                  31

6         Leemten in kennis                                                                           32

Bijlage 1. Inventarisatiekaart en OO-Bodembelastingkaart                                              33

Bijlage 2. Indicatietabel en luchtfotoanalyse                                                         36

Bijlage 3. Certificering                                                                              51

Bijlage 4. Uitgangspunten afbakening                                                                  52

Bijlage 5. Toelichting verplichte en aanvullende bronnen                                              60


    www.bodac.nl
    Historisch vooronderzoek OO - Oirschot-Rondweg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Pagina 5 van 82


Bijlage 6. Overzicht geraadpleegd bronnenmateriaal      63

Bijlage 7. Protocol Toevalstreffer OO                   77

Bijlage 8. Hoofdgroepen van Ontplofbare Oorlogsresten   78




 www.bodac.nl
 Historisch vooronderzoek OO - Oirschot-Rondweg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>                                                                                           Pagina 6 van 82


1 Samenvatting
In opdracht van de Gemeente Oirschot en RHO Adviseurs B.V. heeft Bodac B.V. een vooronderzoek naar de
mogelijke aanwezigheid van Ontplofbare Oorlogsresten (OO) uitgevoerd ter plaatse van ‘Oirschot-Rondweg’
met kenmerk ‘H1026’. Naar aanleiding van de geplande aanleg van een nieuwe wegtracé is een aanvraag
gedaan voor deze bureaustudie.

Is het onderzoeksgebied of zijn delen hiervan betrokken geweest bij oorlogshandelingen en is er daardoor
een verhoogd risico op het aantreffen van OO? Op basis van het geraadpleegde bronnenmateriaal zijn er
feitelijke indicaties gevonden voor de aanwezigheid van munitieartikelen binnen en rondom het
onderzoeksgebied. Uit het indicatieonderzoek is gebleken dat het onderzoeksgebied gedurende ruim één
maand, tussen 21 september 1944 en 24 oktober 1944, binnen het frontgebied bij het Wilhelminakanaal
heeft gelegen. In deze periode hebben zich ter hoogte van het onderzoeksgebied en de buffer
grondgevechten met infanteriemunitie en mortieren voorgedaan, alsmede artilleriebeschietingen. Derhalve is
het gehele onderzoeksgebied aangeduid als verdacht op het (mogelijk) aantreffen van verschoten
(weggeslingerde of weggegooide) infanterie- en geschutmunitie (vanaf 2 Inch). Over het algemeen kan
verschoten geschutmunitie indringen tot een diepte van 2.50 m1 minus maaiveld ten tijde van de Tweede
Wereldoorlog. Dit is echter afhankelijk van het type bodem. Zie hiervoor 5 Conclusie en advies op pagina 28
en de OO-Bodembelastingkaart in Bijlage 1.




 www.bodac.nl
 Historisch vooronderzoek OO - Oirschot-Rondweg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>Pagina 7 van 82


2 Inleiding
In de Tweede Wereldoorlog alleen al is er naar schatting twaalfduizend ton aan explosieve stof door
vliegtuigen afgeworpen. Ervaringscijfers geven aan dat ongeveer tien tot vijftien procent van deze
afgeworpen Ontplofbare Oorlogsresten om diverse redenen niet zijn gesprongen. Tevens zijn grote
hoeveelheden munitie door grondgeschut en handvuurwapens verschoten, waarvan eveneens een deel niet
of slechts gedeeltelijk is afgegaan. Vooral op locaties waar destijds zwaar gevochten is, komen nog veel van
deze ‘blindgangers’ in de bodem voor. Bodac B.V. maakt gebruik van academisch geschoolde medewerkers
en moderne opsporingsmethoden om de OO te vinden en te verwijderen. Zo zorgen wij ervoor dat een veilig
te bewerken (bouw)terrein overgedragen kan worden aan onze opdrachtgever.

2.1      Historisch vooronderzoek OO in het Certificatieschema
Naar aanleiding van de oorlogshandelingen, ten tijde van de Eerste en Tweede Wereldoorlog, bestaat er een
mogelijkheid tot het spontaan aantreffen of toucheren van OO tijdens het uitvoeren van werkzaamheden in
de (water)bodem. Hierdoor ontstaat een verhoogd veiligheidsrisico door het mogelijk ongewenst tot
(uit)werking treden van dit militair wapentuig. Dergelijke ongecontroleerde uitwerkingsgevolgen kunnen
dodelijk letsel en zware schade aan materiaal en omgeving tot gevolg hebben. Daarnaast kunnen spontane
vondsten van OO resulteren in stagnatie en meerwerkkosten van de uitvoeringswerkzaamheden.

Om bovenstaande situaties te voorkomen dient een werkgever de risico’s van de werkzaamheden vooraf te
inventariseren en te evalueren. Deze zogenoemde risico-inventarisatie en evaluatie (RI&E) is zeker voor bouw
gerelateerde activiteiten (werkzaamheden in of op de (water)bodem) noodzakelijk. 1 Tijdens het ontwerpen
van het werk moeten de risico’s in beeld worden gebracht (V&G voorbereidingsfase), waaronder mogelijke
OO in de bodem. Door de privatisering van het opsporen van OO, ontstond de behoefte aan normalisatie en
regelgeving gericht op kwaliteit en veiligheid. Dit resulteerde uiteindelijk in de certificatieplicht in het
Arbobesluit.

Deze plicht resulteerde allereerst in het Beoordelingsrichtlijn van het Procescertificaat Opsporen
Conventionele Explosieven (BRL-OCE) en vervolgens in het Werkveld Specifiek Certificatie Schema voor het
systeemcertificaat Opsporen Conventionele Explosieven (WSCS-OCE). 2 De aspecten vooronderzoek en
risicoanalyse maakten onderdeel uit van deze laatstgenoemde wet- en regelgeving. Hierin werd al een aantal
eisen gesteld aan het onderdeel Historisch vooronderzoek. Vanwege de aangekondigde wetswijziging
trachtte de Stichting Certificering Vuurwerk en Explosieven, in samenwerking met de VEO en andere
belanghebbende partijen, vanaf 2015 de kwaliteitsborging van certificering te benadrukken. In deze
wetswijzigingen werden het vooronderzoek en de risicoanalyse niet langer als noodzakelijk geacht om onder
een wettelijke certificering te vallen. Naast het wettelijk WSCS-OCE, werd het besluit gemaakt om een privaat
schema te ontwikkelen waarin de werkzaamheden van Vooronderzoek CE en Risicoanalyse CE zijn
opgenomen. Het behandelvoorstel en eindconcept werden in 2017 voorgelegd aan het CCvD-OCE. 3

Vanwege de wijzigingen in het Arbobesluit op 28 november 2019 (waarin de term Conventionele Explosieven
is vervangen door de term Ontplofbare Oorlogsresten) besloten de belanghebbende partijen om een
vernieuwd certificatieschema aan het CCvD voor te leggen. Dit resulteerde in het ‘Certificatieschema
Vooronderzoek en Risicoanalyse Ontplofbare Oorlogsresten’. 4 Deze vrijwillige certificering valt dus niet
binnen een wettelijk kader en derhalve zal de inhoud en methode van een Historisch vooronderzoek OO
enigszins kunnen variëren. Per 1 januari 2021 is het nieuwe, wettelijk verplichte Certificatieschema Opsporen
Ontplofbare Oorlogsresten (opsporing) in werking getreden. Daarbij is (gelijktijdig) het vrijwillige




1
  Zie voor meer informatie: www.explosievenopsporing.nl
2
  Tot 31 december 2020 was het WSCS-OCE opgenomen in Bijlage XII van de Arbeidsomstandigheden met oude eisen van de certificering.
3
  SCVE, ‘7SCVE-SEC.11124.V’ (29 mei 2017).
4
  VOMES, ‘Certificatieschema Vooronderzoek en Risicoanalyse ontplofbare oorlogsresten’ (8 februari 2021).

    www.bodac.nl
    Historisch vooronderzoek OO - Oirschot-Rondweg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>                                                                                                                    Pagina 8 van 82

Certificatieschema Vooronderzoek en Risicoanalyse Ontplofbare Oorlogsresten ingegaan. 5 Bodac B.V. zal dit
Historische vooronderzoek OO dan ook uitvoeren conform de meest recente versie van het
certificatieschema.

2.2      Doelstelling
Bodac B.V. werkt voorliggende rapportage uit conform het Certificatieschema Vooronderzoek en
Risicoanalyse Ontplofbare Oorlogsresten (CS-VROO). Dit schema beschrijft de doelstelling van een Historisch
vooronderzoek OO. Het onderzoek heeft als doel om te beoordelen of er in het onderzoeksgebied sprake is
van een verhoogde kans op het aantreffen van OO, en zo ja, om het verdachte gebied af te bakenen. De
bureaustudie bestaat dan ook uit het inventariseren en beoordelen/analyseren van bronnenmateriaal. De
gevonden geografische herleidbare indicaties en contra-indicaties worden vervolgens beoordeeld op
relevantie. Op basis hiervan zal gemotiveerd worden vastgesteld worden of er mogelijk sprake is van een op
Ontplofbare Oorlogsresten verdacht gebied, zo ja, dan zal de (sub)soort, hoeveelheid en verschijningsvorm
van de vermoedelijke munitieartikelen beschreven worden. 6 Vervolgens formuleert deze bureaustudie de
horizontale en verticale afbakening van het verdachte gebied. Het eindresultaat zal een rapportage en een
bijbehorende OO-Bodembelastingkaart zijn (zie Bijlage 1).

2.3      Onderzoeksmethode
Leidraad voor het vaststellen van de onderzoeksmethode is het CS-VROO. Voor het realiseren van een
conclusie is het bronnenmateriaal essentieel. De organisatie verzamelt indicaties en contra-indicaties aan de
hand van literatuur- en archiefonderzoek en een luchtfotoanalyse. De onderzoeksmethode met betrekking
tot luchtfoto’s wordt in Paragraaf 4.6 uitgelegd. Inzake het bronnenmateriaal zullen verscheidene
uitgangspunten geëvalueerd worden. Een toelichting op verplichte en aanvullende bronnen, beschreven in
het CS-VROO staan in Bijlage 5 van deze rapportage. Naar aanleiding van het CS-VROO zal beoordeeld
worden of bepaalde oorlogshandelingen een relevante indicatie vormen voor de mogelijke aanwezigheid van
munitieartikelen, echter hier mag gemotiveerd vanaf geweken worden. De gevonden indicaties en contra-
indicaties uit bovengenoemd bronnenmateriaal dienen een locatieverwijzing te hebben, aangezien deze
essentieel is om te bepalen of de informatie relevant is voor de aanwezigheid van oorlogstuig in het
onderzoeksgebied. Bij gebruikmaking van indicaties of contra-indicaties uit geschreven bronnen, dienen de
verwijzingen ongewijzigd in de rapportage over te worden genomen. Deze locaties moeten vervolgens
vertaald worden naar een plaatsbepaling in de huidige topografie. Indien er onduidelijkheid is over de locatie
van indicaties of contra-indicaties zal dit eveneens gedocumenteerd worden.

Vervolgens zullen alle relevante indicaties beoordeeld worden op betrouwbaarheid. Gecontroleerd wordt of
de informatie van de desbetreffende indicatie uit een primaire of secundaire bron komt, of de informatiebron
op zichzelf betrouwbaar is met betrekking tot de beschreven feiten en of de gevonden informatie
overeenkomt met dezelfde OO-gerelateerde indicaties uit andere bronnen. Op basis van het onderzoek zal
een conclusie worden getrokken of er binnen een onderzoeksgebied wel of geen verhoogde kans is op de
aanwezigheid van Ontplofbare Oorlogsresten. Bij het vaststellen van de conclusie ‘verdacht’ of ‘onverdacht’
worden enkele uitgangspunten gehanteerd. Een verhoogde kans op OO wordt geconstateerd wanneer er
specifieke meldingen zijn van de aanwezigheid van munitieartikelen of wanneer Bodac B.V. een
beredeneerde inschatting maakt over de aanwezigheid van oorlogshandelingen. Aan voorgenoemde
constateringen wordt de conclusie ‘verdacht’ gekoppeld. Benoeming van hoofdsoort, subsoort,
kaliber/gewichtsklasse, nationaliteit, verschijningsvorm, ontstekingsinrichtingen en aantal (afwerpmunitie)
van de mogelijke OO is noodzakelijk. Daarnaast hanteert de bureaustudie een horizontale en verticale
afbakening bij een verdacht verklaarde locatie. De horizontale afbakening wordt in het systeem ArcGIS Pro


5
  ‘Certificatie Opsporen Ontplofbare Oorlogsresten’, < https://www.vomes.nl/certificatie/certificatie-vooronderzoek-en-risicoanalyse-oo/>
[geraadpleegd op 30 januari 2021].
6
   De gevonden indicaties zullen beoordeeld worden op de aannemelijkheid van de aanwezigheid van OO. Enkel door detectie kan de
daadwerkelijke aanwezigheid van munitieartikelen vastgesteld worden.

    www.bodac.nl
    Historisch vooronderzoek OO - Oirschot-Rondweg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>Pagina 9 van 82

verwerkt, waarbij Bodac B.V. gebruik maakt van het Rijksdriehoeksstelsel (RD) als coördinatensysteem. De
rapportage dient bij het bepalen van de verticale afbakening rekening te houden met hoofdsoort, gewicht en
kaliber. Daarnaast zal, voor het berekenen van de indringingsdiepte bij afgeworpen munitie, gebruik gemaakt
worden van het Ontwerp Voorschrift Bepaling Indringingsdiepte Conventionele Explosieven. 7 Indien er
sprake is van grondroering of grondverzet in de periode 1945 tot heden, dan zal dit meegenomen worden in
het contra-indicatieonderzoek. De uiteindelijke verdachte verticale afbakening zal uitgedrukt worden tot een
diepte ten opzichte van NAP.

2.4      Kwalificatie onderzoeksteam
Het Historisch vooronderzoek OO en alle ArcGIS Pro werkzaamheden zijn uitgevoerd door historicus dhr. D.
(Daan) van Alphen (MA), ondersteund door dhr. L. (Luc) van Rooi (MA) en mevr. A. (Anne) Backelandt (MA). 8
Deze rapportage is in samenspraak en onder verantwoording van dhr. R. (Roy) Maas, projectleider van Bodac
B.V., voltooid.




7
 Deltares, ‘Ontwerp Voorschrift Bepaling Indringingsdiepte Conventionele Explosieven’, 1210497-000, 2015.
8
 Dhr. Van Alphen beschikt over de expertise Historisch onderzoek. Dhr. Van Rooi en mevr. Backelandt beschikken over de expertises
Historisch onderzoek, Luchtfoto-interpretatie en Risicoanalyse.

    www.bodac.nl
    Historisch vooronderzoek OO - Oirschot-Rondweg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>                                                                                                         Pagina 10 van 82


3 Projectscope
Ter plaatse van Oirschot zijn grondroerende werkzaamheden gepland, namelijk de aanleg van een nieuwe
rondweg. Om een inzicht te krijgen in de mogelijke risico’s hebben de Gemeente Oirschot en RHO Adviseurs
B.V. aan Bodac B.V. opdracht verleend tot het uitvoeren van een Historisch vooronderzoek OO naar de
mogelijke aanwezigheid van Ontplofbare Oorlogsresten (OO). Zoals gecommuniceerd met de opdrachtgever,
middels de door Bodac B.V. opgestelde offerte, zal deze bureaustudie het kenmerk ‘H1026’ betiteld als
‘Oirschot-Rondweg’ krijgen. 9

3.1      Onderzoeksgebied
Teneinde een gefundeerde uitspraak te kunnen doen omtrent de mogelijke aanwezigheid van
munitieartikelen in het onderzoeksgebied is door Bodac B.V. een buffer geformuleerd met een straal van
250.00 m1. Binnen deze straal worden alle voor het indicatieonderzoek relevante gebeurtenissen
meegenomen in deze rapportage. Het onderzoeksgebied valt onder de gemeente Oirschot in de provincie
Noord-Brabant. Het onderzoeksgebied omvat een smalle strook bosgebied gelegen tussen (Speelbos) De
Kemmer in het noorden en de A58 in het zuiden. Vanuit de Kempenweg loopt het onderzoeksgebied circa
1500.00 m1 oostwaarts parallel aan de A58 tot de Eindhovensedijk. Voor deze rapportage zal de gemeente
Oirschot relevant zijn. Middels kaartmateriaal is het onderzoeksgebied met buffer op de navolgende pagina
in kaart gebracht (210526_H1026_OG_01).




9
  Email correspondentie tussen dhr. Van Roij (RHO Adviseurs B.V) en mevr. Backelandt (Bodac B.V.) conform offerte met kenmerk
210407_C20091_OB_05 verzonden op [7 april 2021].

    www.bodac.nl
    Historisch vooronderzoek OO - Oirschot-Rondweg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>              149200




                                149400




                                                  149600




                                                                    149800




                                                                                      150000




                                                                                                        150200




                                                                                                                          150400




                                                                                                                                            150600




                                                                                                                                                              150800




                                                                                                                                                                                151000




                                                                                                                                                                                                  151200




                                                                                                                                                                                                                    151400




                                                                                                                                                                                                                                      151600




                                                                                                                                                                                                                                                                  151800




                                                                                                                                                                                                                                                                                          152000




                                                                                                                                                                                                                                                                                                                152200




                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                           152400




                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                  152600




                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                         152800
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                390600
     390600



                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                390400
     390400



                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                390200
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                               Esri Nederland,
     390200
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                             Community Maps
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                 Contributors

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                390000
     390000



                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                389800
     389800



                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                389600
     389600



                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                389400
     389400
                                                                                                                                                                                                                                                            Verklaring
                                                                                                                                                                                                                                                                                    Onderzoeksgebied                                                                            389200
     389200
                                                                                                                                                                                                                                                                                    Buffer

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                389000
     389000
                                                                                                                                                                                                                                                        Versiebeheer
                                                                                                                                                                                                                                                        Nr.    Datum                 Tekeningnaam                                 Status




                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                    ´
                                                                                                                                                                                                                                                        1.    26-05-2021 210526_H1026_OG_01                                       Actueel
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                388800
                                                                                                                                                                                                                                                        2.
     388800
                                                                                                                                                                                                                                                        3.
                                                                                                                                                                                                                                                        Maten in m, diameters en afm. bestratingsmaterialen in mm, hoogtematen in m t.o.v. NAP, tenzij anders aangegeven


                                                                                                                                                                                                                                                                                                              Meters                Formaat: A4
                                                                                                                                                                                                                                                        0              150               300                450                                                                 388600
     388600                                                                                                                                                                                                                                             Opdrachtgever: RHO Adviseurs B.V.                                           Schaal: N.v.t.

                                                                                                                                                                                                                                                        Project: H1026 Oirschot-Rondweg                                             Coördinatenstelsel: RD
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                388400
                                                                                                                                                                                                                                                        Tekening: Onderzoeksgebied                                                  Tek.: D. van Alphen
     388400
                                                                                                                                                                                                                                                        Tekeningnaam: 210526_H1026_OG_01                                             Acc.: R. Maas
149000




                       149200




                                         149400




                                                           149600




                                                                             149800




                                                                                               150000




                                                                                                                 150200




                                                                                                                                   150400




                                                                                                                                                     150600




                                                                                                                                                                       150800




                                                                                                                                                                                         151000




                                                                                                                                                                                                           151200




                                                                                                                                                                                                                             151400




                                                                                                                                                                                                                                               151600




                                                                                                                                                                                                                                                                           151800




                                                                                                                                                                                                                                                                                                   152000




                                                                                                                                                                                                                                                                                                                         152200




                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                    152400




                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                           152600
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                388200
                                                                                                                                                                                                                                                                                        Esri Nederland, Community Map Contributors
     388200
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>                                                                                         Pagina 12 van 82


4 Indicatieonderzoek
Het indicatieonderzoek zal op basis van bronnen vaststellen of het onderzoeksgebied mogelijk betrokken is
geweest bij oorlogshandelingen. Alvorens bronnen geraadpleegd kunnen worden, zal een inventarisatie
plaats moeten vinden betreffende eerder uitgevoerde vooronderzoeken.

4.1   Eerder uitgevoerd onderzoek
Conform het CS-VROO dient bij aanvang van het onderzoek te worden nagegaan of er in het verleden
onderzoek is uitgevoerd naar de aanwezigheid van OO, en zo ja, te worden gerapporteerd op welke wijze
deze informatie is betrokken bij het onderzoek. Voor dit vooronderzoek is navraag gedaan bij de VEO
Bommenkaart. De volgende rapportage heeft betrekking op het onderzoeksgebied:

Rapportage Derden

     AVG B.V, ‘Vooronderzoek’, projectcode 1662094 (datum onbekend).
Het kaartmateriaal op de navolgende pagina schetst een beeld van de eerder uitgevoerde onderzoeken in
verhouding tot het huidige onderzoeksgebied (210526_H1026_VEO_01).




 www.bodac.nl
 Historisch vooronderzoek OO - Oirschot-Rondweg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>149000




                    149200




                                      149400




                                                        149600




                                                                          149800




                                                                                            150000




                                                                                                              150200




                                                                                                                                150400




                                                                                                                                                  150600




                                                                                                                                                                    150800




                                                                                                                                                                                      151000




                                                                                                                                                                                                        151200




                                                                                                                                                                                                                          151400




                                                                                                                                                                                                                                            151600




                                                                                                                                                                                                                                                                           151800




                                                                                                                                                                                                                                                                                                   152000




                                                                                                                                                                                                                                                                                                                          152200




                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                      152400




                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                              152600
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                        390600
           390600



                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                        390400
           390400



                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                        390200
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                          Esri Nederland,
           390200                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                       Community Maps
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                            Contributors

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                        390000
           390000



                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                        389800
           389800



                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                        389600
           389600



                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                        389400
           389400
                                                                                                                                                                                                                                                                  Verklaring
                                                                                                                                                                                                                                                                                       Onderzoeksgebied                                                                                 389200
           389200
                                                                                                                                                                                                                                                                                       Buffer
                                                                                                                                                                                                                                                                                       1662094 - AVG B.V.
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                        389000
           389000
                                                                                                                                                                                                                                                              Versiebeheer
                                                                                                                                                                                                                                                              Nr.    Datum                   Tekeningnaam                                   Status




                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                ´
                                                                                                                                                                                                                                                              1.    26-05-2021 210526_H1026_VEO_01                                          Actueel
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                        388800
                                                                                                                                                                                                                                                              2.
           388800                                                                                                                                                                                                                                             3.
                                                                                                                                                                                                                                                              Maten in m, diameters en afm. bestratingsmaterialen in mm, hoogtematen in m t.o.v. NAP, tenzij anders aangegeven


                                                                                                                                                                                                                                                                                                                       Meters                 Formaat: A4
                                                                                                                                                                                                                                                              0              150                 300                 450                                                                388600
           388600                                                                                                                                                                                                                                             Opdrachtgever: RHO Adviseurs B.V.                                               Schaal: N.v.t.

                                                                                                                                                                                                                                                              Project: H1026 Oirschot-Rondweg                                                 Coördinatenstelsel: RD
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                        388400
                                                                                                                                                                                                                                                              Tekening: VEO-bommenkaart                                                       Tek.: D. van Alphen
           388400
                                                                                                                                                                                                                                                              Tekeningnaam: 210526_H1026_VEO_01                                                Acc.: R. Maas
         149000




                             149200




                                               149400




                                                                 149600




                                                                                   149800




                                                                                                     150000




                                                                                                                       150200




                                                                                                                                         150400




                                                                                                                                                           150600




                                                                                                                                                                             150800




                                                                                                                                                                                               151000




                                                                                                                                                                                                                 151200




                                                                                                                                                                                                                                   151400




                                                                                                                                                                                                                                                     151600




                                                                                                                                                                                                                                                                                    151800




                                                                                                                                                                                                                                                                                                            152000




                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                   152200




                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                               152400




                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                       152600
                                                                                                                                                                                                                           Esri Nederland, beeldmateriaal.nl; Esri Nederland, Community Map Contributors
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>                                                                                                              Pagina 14 van 82


4.2        Stafkaart Kadaster
Ten behoeve van het bronnenonderzoek is kennis van de toenmalige topografie ten tijde van mogelijke
oorlogshandelingen noodzakelijk. Met behulp van topografische kaarten van het Kadaster en ArcGIS Pro kan
de oude situatie geprojecteerd worden op de huidige locatie. 10 Daarmee kunnen verdwenen toponiemen uit
het huidige straatbeeld toch achterhaald worden en gebruikt worden in het bronnenonderzoek. Op het
kaartmateriaal staan diverse toponiemen beschreven, zoals:

     Heeren Vijvers;
     Heistraat;
     Kloosters;
     Nieuwe Dijk;
     Zwanenburg.
Ten tijde van de Tweede Wereldoorlog viel het onderzoeksgebied onder de gemeente Oirschot. Derhalve
dienen de archieven van deze gemeente geraadpleegd te worden, alsmede het provinciale archief van
Noord-Brabant.

Onderstaande afbeelding geeft de topografische stafkaart weer die werd gebruikt tijdens de Tweede
Wereldoorlog (210526_H1026_HIS_01).




10
     Kadaster, Stafkaart Oirschot, Holland 1:25.000, G.S.G.S. 4427 (AMS M831), First Edition, sheet 18 S.W.

     www.bodac.nl
     Historisch vooronderzoek OO - Oirschot-Rondweg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>391000




         149000




                           149500




                                             150000




                                                               150500




                                                                                 151000




                                                                                                   151500




                                                                                                                                   152000




                                                                                                                                                                                  152500




                                                                                                                                                                                                                                  153000
                                                                                                                                                                                                                                 390500
390500

                                                                                                                                                                                                                  Esri Nederland,
                                                                                                                                                                                                                Community Maps
                                                                                                                                                                                                                    Contributors



                                                                                                                                                                                                                                 390000
390000




                                                                                                                                                                                                                                 389500
389500



                                                                                                                         Verklaring
                                                                                                                                            Onderzoeksgebied
                                                                                                                                            Buffer
                                                                                                                                                                                                                                 389000
389000

                                                                                                                     Versiebeheer
                                                                                                                     Nr.    Datum                    Tekeningnaam                            Status




                                                                                                                                                                                                                                             ´
                                                                                                                     1.    26-05-2021 210526_H1026_HIS_01                                    Actueel
                                                                                                                     2.
                                                                                                                     3.
                                                                                                                     Maten in m, diameters en afm. bestratingsmaterialen in mm, hoogtematen in m t.o.v. NAP, tenzij anders aangegeven
                                                                                                                                                                                                                                 388500
                                                                                                                                                                       Meters                       Formaat: A4
388500                                                                                                               0             180                   360         540

                                                                                                                     Opdrachtgever: RHO Adviseurs B.V.                                              Schaal: N.v.t.

                                                                                                                     Project: H1026 Oirschot-Rondweg                                                Coördinatenstelsel: RD

                                                                                                                     Tekening: Historische situatie 1943                                            Tek.: D. van Alphen

                                                                                                                     Tekeningnaam: 210526_H1026_HIS_01                                              Acc.: R. Maas
                  149000




                                    149500




                                                      150000




                                                                        150500




                                                                                          151000




                                                                                                            151500




                                                                                                                                            152000




                                                                                                                                                                                           152500




                                                                                                                                                                                                                                           153000
388000                                                                                               Esri Nederland, beeldmateriaal.nl; Esri Nederland, Community Map Contributors
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>                                                                                                                    Pagina 16 van 82


4.3       Literatuur
Voor het indicatieonderzoek is relevante literatuur geraadpleegd, zowel standaardwerken als eventuele
specifieke lokale en regionale literatuur. In deze literatuur kunnen indicaties gevonden worden welke
herleidbaar zijn naar het onderzoeksgebied. In het chronologisch overzicht in Bijlage 2 zal de relevantie en
herleidbaarheid verder onderzocht worden. De lijst met geraadpleegde literatuur, websites en alle andere
geraadpleegde bronnen is te vinden in Bijlage 6.

4.4       Nationale archieven
Ten behoeve van het indicatieonderzoek zijn nationale en internationale archieven onderzocht. In de
archieven is voornamelijk aandacht besteed aan documenten van de luchtbeschermingsdienst, de stukken
over aangetroffen/geruimde OO, oorlogsschaderapporten, oorlogsdagboeken, gevechtsverslagen van
verschillende legeronderdelen en eventuele naoorlogse werkzaamheden. Waar aanwezig zijn relevante
indicaties in het indicatieonderzoek meegenomen. Een overzicht van de geraadpleegde archiefstukken
bevindt zich in Bijlage 6.

4.4.1    Gemeentelijk en provinciaal archief
In het Regionaal Historisch Centrum Eindhoven (RHCE) zijn archiefstukken geraadpleegd uit de toegangen
10663 Luchtbeschermingsdienst Oirschot, 1930-1945, 10665 Gemeentebestuur Oirschot, 1932-1969 en 10945
Gemeentebestuur Oirschot, 1970-1979. Daarnaast zijn in het Brabants Historisch Informatie Centrum (BHIC) te
‘s-Hertogenbosch provinciale archiefstukken uit toegang 127 Militair Gezag te Brabant gecontroleerd. Het
Militair Gezag (MG) was het dagelijks bestuur van de in 1944 en 1945 bevrijde delen van Nederland namens
de Nederlandse regering in Londen tot aan de overdracht van deze gebieden aan voorgenoemde regering.
Het MG moest het door zuiveringen, collaboratie en oorlogshandelingen ontstane vacuüm in het burgerlijke
gezagsapparaat opvullen. Het orgaan hield zich bezig met herstel van het land en handhaving van de
veiligheid. Onderwerpen als luchtbeschermingsdienst, herstellen van oorlogsschade en explosievenopruiming
vielen hier ook onder. Deze onderwerpen kunnen relevant zijn voor het indicatieonderzoek.

4.4.2    Nationaal Archief (NA) te Den Haag
In het Nationaal Archief zijn documenten van het archief 2.04.53.15 Ministerie van Buitenlandse Zaken:
Inspectie Bescherming Bevolking tegen Luchtaanvallen, 1937-1946 geraadpleegd. In 1936 trad de Wet tot
Bescherming van de Bevolking tegen Luchtaanvallen in werking. Dat leidde tot de oprichting van de Inspectie
Bescherming Bevolking tegen Luchtaanvallen, die tot taak had de gemeentelijke activiteiten op dit terrein te
begeleiden en te controleren. In 1942 verving de Duitse bezetter de Wet tot Bescherming van de Bevolking
tegen Luchtaanvallen door de Luchtbeschermingsverordening. Dit bracht de luchtbescherming sterker onder
controle van de bezetter. Tot de onderwerpen die aan de orde komen behoren rapportages over
luchtactiviteiten en informatie over de organisatie van de luchtbeschermingsdienst.

Naast bovengenoemd archief zijn documenten van de Korps Hulpverleningsdienst onderzocht, te weten
2.04.110 Korps Hulpverleningsdienst van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties, 1945-
1974. Op 21 juli 1947 werd de Mijn- en Munitieopruimingsdienst (MMOD) enkel belast met ruimingen van
militaire objecten, voorheen functioneerde dit orgaan ook in de civiele sector. Het Korps
Hulpverleningsdienst was vanaf bovenstaande datum als aanspreekpunt en verantwoordelijke organisatie
aangewezen voor het ruimen van explosieven in de civiele sector. Vanaf 1 januari 1948 werd zij eveneens
verantwoordelijk voor militaire objecten. 11 Rond 1971 werden taken, zoals het ruimen van geïmproviseerde
explosieven, overgedragen aan de Explosieve Opruimingsdienst (EODD). Met het raadplegen van dit archief
tracht Bodac B.V. inzicht te krijgen in mogelijke ruimingen tussen 1946 en 1971. Detailinformatie uit de
periode waarin het Korps Hulpverleningsdienst actief was is vermoedelijk wel gedocumenteerd, maar
vervolgens vernietigd of niet zodanig gearchiveerd dat deze informatie tegenwoordig nog vindbaar is. In het
archief zijn derhalve alleen krantenberichten over de werkzaamheden van het Korps geraadpleegd. Tevens is


11
     J. van Woensel, Vrij van Explosieven. De geschiedenis van het EOCKL en zijn voorgangers, 1944-2004 (Meppel 2004), 90.

     www.bodac.nl
     Historisch vooronderzoek OO - Oirschot-Rondweg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>Pagina 17 van 82

het archief 2.13.25 Archief van het Militair Gezag, (1939) 1943-1946 (1956) ingezien. Relevante indicaties over
de luchtbeschermingsdienst van de vijftien secties van Nederland kunnen aanwezig zijn in deze
documentatie.

Ook het 2.13.71 Archieven van het Ministerie van Defensie te Londen 1940-1941 – Ministerie van Oorlog te
Londen [1941-1945]; Departement van Oorlog: Bureau Londen [1945-1947], (1933) 1940-1947 (1974) is
gecontroleerd op relevante indicaties. Op 14 mei 1940 werd de zetel van de Nederlandse regering formeel in
Londen gevestigd. Hiermee werd ook het ministerie van Defensie (later Oorlog) in Londen ondergebracht.
Het hield zich bezig met luchtvaart, militaire operaties en inlichtingen uit Nederland. Informatie met
betrekking tot deze taken kunnen relevant zijn voor dit onderzoek.

Tot slot is het archief 2.13.210 Archief van de Commissie van Proefneming met hierin opgenomen afgedwaalde
archiefbescheiden van onderdelen van de Artillerie- Inrichtingen en Artillerie onderdelen, (1814) 1867-1942
geraadpleegd. De voornaamste taken van de Commissie van Proefneming waren het plannen, uitvoeren en
verslag uitbrengen van de resultaten van fabricage, ontwikkelingsproeven van munitie en wapens. Daarnaast
ontwikkelde en verbeterde de Commissie de beproevingmethoden en -procedures van wapens en munitie. In
1939 werd de Commissie in verband met het opheffen van de Normaal Schietschool uitgebreid en zij werd
opgeheven met ingang van 15 juli 1940.

4.4.3    Nederlands Instituut voor Militaire Historie (NIMH)
In het Nederlands Instituut voor Militaire Historie te Den Haag is allereerst het zogenoemde bunkerarchief
geraadpleegd, te weten 575 Bureau Inlichtingen/Duitse verdedigingswerken. Dit archief vermeld Duitse
verdedigingswerken op nationaal niveau. Ten tijde van de bezetting, rond de meidagen in 1940, is het
onderzoeksgebied niet direct betrokken geweest bij oorlogshandelingen. Ter controle is tevens de
archieftoegang 409 Gevechtsverslagen en rapporten mei 1940 onderzocht. De collectie Gevechtsverslagen
bestaat uit verslagen en rapporten zoals die werden ingeleverd door officieren, onderofficieren en
manschappen bij de Krijgsgeschiedkundige Sectie van het Hoofdkwartier van de Generale Staf. Dit gebeurde
reeds vanaf de zomer vanaf 1940 en liep door tot enkele jaren na de bezetting.

4.4.4     Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie en Genocidenstudies (NIOD)
In het Nederlands Instituut voor Oorlog-, Holocaust- en Genocidenstudies te Amsterdam zijn meerdere
archieven onderzocht, zoals 077 Generalkommissariat für das Sicherheitswesen (Höhere SS- und Polizeiführer
Nord-West). Toen Rijkscommissaris Arthur Seyss-Inquart zich in mei 1940 in Nederland vestigde liet hij zich
bijstaan door vier Generalkommissare met bijbehorend apparaat voor belangrijke onderdelen van het
bestuur. De Generalkommissar für das Sicherheitswesen was leider van de SS-organisatie in Nederland. Het
archief betreft dus documentatie van deze organisatie. Vervolgens is het archief 216k Departement van
Justitie geraadpleegd. Behalve documenten, afkomstig van de afdeling Luchtbescherming, bevinden zich
hieronder namelijk ook rapporten, correspondentie van de afdelingen Politie, Marechaussee e.d.

4.4.5    Semi-Statisch Informatiebeheer (SIB) Ministerie van Defensie te Rijswijk
In de eerste jaren na de Tweede Wereldoorlog was de Mijn- en Munitie Opruimings Dienst (MMOD)
verantwoordelijk voor het opruimen van mijnen en achtergelaten munitie in Nederland. Het archief van het
MMOD bevindt zich bij het Semi-Statisch Informatiebeheer van het Ministerie van Defensie in Rijswijk. Het
archief bestaat uit meldingen, kaarten, plattegronden en ruimingsrapporten van Nederlandse gemeenten. In
sommige gevallen is deze informatie omtrent munitieruimingen in de naoorlogse jaren 1945-1947 eveneens
aanwezig in de betreffende gemeentearchieven. Voor het huidige indicatieonderzoek is gezocht op
vermeldingen van (de gemeente) Oirschot.

4.4.6  Archief Explosieven Opruimingsdienst Defensie (EODD)
Ten behoeve van het indicatie- en contra-indicatieonderzoek is het archief van de Explosieven
Opruimingsdienst Defensie (EODD) te Soesterberg bestudeerd. In 1971 heeft de EODD de taak voor het
ruimen van aangetroffen OO van de Hulpverleningsdienst van het Ministerie van Binnenlandse Zaken


 www.bodac.nl
 Historisch vooronderzoek OO - Oirschot-Rondweg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>                                                                                           Pagina 18 van 82

overgenomen. Pas vanaf deze periode zijn alle meldingen van aangetroffen en geruimde explosieven
bijgehouden. Tot 1990 werden deze ruimingen ‘Melding Opdracht Ruimrapportage Afdoening (MORA’s)
genoemd. Tegenwoordig worden de ruimingen omschreven als ‘Werkopdrachten’ (WO’s) of
‘Uitvoeringsopdrachten’ (UO’s). Een nadeel van deze bron is de onvolledigheid van meldingen of ruimingen
tussen 1940-1944 en 1947/1948-1971 bij de EODD of het SIB. Over de periode 2010-2020 zijn de meldingen
digitaal raadpleegbaar bij de EODD. Voor deze bureaustudie is gezocht op vermeldingen van (de gemeente)
Oirschot.

Bodac B.V. heeft een overzicht van de EODD ontvangen van de UO’s/MORA’s binnen en rondom het
onderzoeksgebied. Hierbij maakt Bodac B.V. gebruik van een buffer van 500.00 m1, welke overigens voor elke
gevonden indicatie gebruikt wordt om de relevantie te bepalen. Deze meldingen ondersteunen het
indicatieonderzoek door een nauwkeuriger beeld te creëren welke oorlogshandelingen (beschietingen,
grondgevechten, bombardementen) in of in de buurt van het te onderzoeken gebied hebben plaats
gevonden. Zowel in de database als op de ruimrapporten zelf zijn de locatieomschrijvingen meestal vrij
summier beschreven. Dit betekent dat de betreffende locaties meestal slechts indicatief kunnen worden
ingetekend op de inventarisatiekaart in Bijlage 1. Om het verschil in nauwkeurigheid enigszins aan te geven
maakt Bodac B.V. onderscheid tussen munitieruimingen op adresniveau en op straatnaamniveau. Hierbij
dient nog opgemerkt te worden dat ook een munitieruiming op adresniveau als indicatief dient te worden
beschouwd, omdat de exacte locatie meestal niet is te achterhalen uit de stukken. Om de gevonden
plaatsaanduidingen te lokaliseren is gebruik gemaakt van Google Maps en ArcGIS Pro. In Bijlage 6 Overzicht
geraadpleegd materiaal is een tabel opgenomen met daarin de geraadpleegde MORA’s welke relevant zijn
voor het werkgebied. Deze ruimingen zijn in het kaartmateriaal op de navolgende pagina inzichtelijk
gemaakt (210526_H1026_EODD_01).

Binnen het onderzoeksgebied zijn allereerst geen EOD ruimingen uitgevoerd in de periode 1971-2021. In de
vastgestelde buffer van 500.00 m1 en direct daarbuiten zijn echter enkele uitvoeringsopdrachten verricht. Het
betreft verschoten geschutmunitie, d.w.z. één Duitse brisantgranaat met een kaliber van 10,5 cm; één Britse
brisantgranaat met een kaliber van 3 Inch (152/162 schokbuis); één Britse brisantgranaat met een kaliber van
2 Inch (151/161 schokbuis), en één staart van een niet nader bekend type mortier. Daarnaast is ter plaatse
van De Kemmer in 2002 een grote partij (restanten van) Russische (F1) en Franse handgranaten geruimd. Ook
is er op het adres Molenheide 1 beslag gelegd op een Britse Mills No. 36 handgranaat. Ten slotte zijn er aan
de Eindhovensedijk twee exercitie antitankmijnen geruimd van Nederlandse (DM31) en Amerikaanse (M12)
makelij.

Bij de alhier omschreven uitvoeringsopdrachten nabij het onderzoeksgebied, dient in ogenschouw te worden
genomen dat de bodem slechts in beperkte mate naoorlogs geroerd is. Het direct ten noorden van de A58
gelegen deel van het onderzoeksgebied bestaat immers nog grotendeels uit bosgebied. Dit zou kunnen
betekenen dat mogelijk aanwezig ontplofbaar oorlogsmaterieel nog niet geruimd is. Het is echter mogelijk
dat voorgangers van de EOD in de periode 1945-1970 reeds munitieruimingen hebben verricht, bijvoorbeeld
ter plaatse van het tussen 1961 en 1966 aangelegde deeltraject van de A58 bij Oirschot. Van deze ruimingen
zijn, zoals hierboven beschreven, slechts in zeer beperkte mate gegevens beschikbaar. Deze notie is van
belang bij het vervolg van het (indicatie)onderzoek.

Naast het overzicht van de UO’s heeft Bodac B.V. eveneens het mijnenveldregister onderzocht. Ten tijde van
de Tweede Wereldoorlog maakte beide strijdende partijen gebruik van mijnenvelden. Het soort (antitankmijn
of antipersoneelsmijn) en aantal mijnen was afhankelijk van de functie van het mijnenveld. Mijnen werden
onder andere gelegd voor verdediging en vertraging van de opmars van troepen. In de jaren direct na 1945
zijde Duitse en geallieerde mijnenvelden geruimd, waarbij niet altijd alle gelegde mijnen konden worden
teruggevonden. Sindsdien zijn op of nabij de locaties van voormalige mijnenvelden nog sporadisch mijnen
aangetroffen. In sommige gevallen werden zelfs grote aantallen mijnen aangetroffen, doordat de ‘’geruimde’’
mijnen destijds niet waren afgevoerd of vernietigd, maar ter plaatse begraven of gedumpt. De EOD beschikt
over een collectie mijnenlegrapporten en mijnenruimrapporten uit de periode 1944-1947. Bodac B.V. heeft

 www.bodac.nl
 Historisch vooronderzoek OO - Oirschot-Rondweg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>Pagina 19 van 82

navraag gedaan of er voor het onderzoeksgebied mijnenvelden zijn gedocumenteerd. Uit de door de EODD
aangeleverde gegevens blijkt dat er geen mijnenvelden in het onderzoeksgebied waren geregistreerd.




 www.bodac.nl
 Historisch vooronderzoek OO - Oirschot-Rondweg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>    149400




                        149600




                                             149800




                                                               150000




                                                                                 150200




                                                                                                   150400




                                                                                                                     150600




                                                                                                                                       150800




                                                                                                                                                         151000




                                                                                                                                                                            151200




                                                                                                                                                                                               151400




                                                                                                                                                                                                                 151600




                                                                                                                                                                                                                                          151800




                                                                                                                                                                                                                                                                  152000




                                                                                                                                                                                                                                                                                            152200




                                                                                                                                                                                                                                                                                                               152400




                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                    152600




                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                          152800




                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                153000
390600



                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                            390400
390400



                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                            390200
390200                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                  Esri Nederland,
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                      Community Maps
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                          Contributors
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                            390000
390000
                      20051197

                                                                                                                                                                           20041633
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                            389800
                                          19980898
389800



                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                            389600
389600                    20021530
                                                                                                                                                         19720504

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                            389400
389400
                                                                                                                                                                                                                                                                Verklaring
                                                                                                                                                                                                                                                                                     Onderzoeksgebied                                                                       389200
389200
                                                                                                                                                                                                                      20051412                                                       Buffer
                                                                                                                                                                                              20070710
                                                                                                                                                                                                                                                                                    Ruiming met locatie op adresniveau
                                                                                                                                                                                                                           20101682                                                 Ruiming met locatie op straatniveau                                                     389000
389000
                                                                                                                                                                                                                                                            Versiebeheer
                                                                                                                                                                                                                                                            Nr.     Datum                 Tekeningnaam                           Status




                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                               ´
                                                                                                                                                                                                                                                            1.     26-05-2021 210526_H1026_EOD_01                                Actueel                                    388800
                                                                                                                                                                                                                                                            2.
388800
                                                                                                                                                                                                                                                            3.
                                                                                                                                                                                                                                                            Maten in m, diameters en afm. bestratingsmaterialen in mm, hoogtematen in m t.o.v. NAP, tenzij anders aangegeven


                                                                                                                                                                                                                                                                                                                Meters              Formaat: A4                             388600
                                                                                                                                                                                                                                                            0                       150          300          450
388600
                                                                                                                                                                                                                                                            Opdrachtgever: RHO Adviseurs B.V.                                       Schaal: N.v.t.

                                                                                                                                                                                                                                                            Project: H1026 Oirschot-Rondweg                                         Coördinatenstelsel: RD
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                          388400
388400                                                                                                                                                                                                                                                      Tekening: EOD meldingen                                                 Tek.: D. van Alphen

                                                                                                                                                                                                                                                            Tekeningnaam: 210526_H1026_EOD_01                                       Acc.: R. Maas

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                            388200
             149400




                                 149600




                                                      149800




                                                                        150000




                                                                                          150200




                                                                                                            150400




                                                                                                                              150600




                                                                                                                                                150800




                                                                                                                                                                  151000




                                                                                                                                                                                     151200




                                                                                                                                                                                                        151400




                                                                                                                                                                                                                          151600




                                                                                                                                                                                                                                                   151800




                                                                                                                                                                                                                                                                           152000




                                                                                                                                                                                                                                                                                                     152200




                                                                                                                                                                                                                                                                                                                        152400




                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                             152600




                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                   152800




                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                         153000
388200                                                                                                                                                                                                                             Esri Nederland, beeldmateriaal.nl; Esri Nederland, Community Map Contributors
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>Pagina 21 van 82


4.5        Internationale archieven
Bodac B.V. beschikt over gegevens uit internationale archieven welke, conform CS-VROO, voor dit
indicatieonderzoek zijn geraadpleegd. Het betreft documenten uit het Bundesarchiv-Militärarchiv (BAMA) te
Freiburg im Breisgau, The National Archives (TNA) te Londen, The National Archives and Records
Administration (NARA) te College Park (Washington) en The Library and Archives Canada (LAC) te Ottawa.

4.5.1    Bundesarchiv-Militärarchiv (BAMA) te Freiburg
Ten behoeve van het indicatieonderzoek heeft Bodac B.V. onderzoek gedaan in het Militärarchiv, dat
ondergebracht is in het Bundesarchiv te Freiburg am Breisgau. Dit archief beschikt over documenten van het
Duitse rijk ten tijde van de Tweede Wereldoorlog. Archiefstukken van organisaties als de Waffen-SS,
Krijgsmarine en Wehrmacht zijn beperkt overgebleven. Door verschillende oorlogshandelingen zijn de
documenten ernstig beschadigd. 12 Derhalve blijven maar enkele archieven over die een aanvulling bieden
voor het indicatieonderzoek. Een voorbeeld is de collectie van Lageberichte, te weten RL 2-II Generalstab der
Luftwaffe/Luftwaffenführungsstab en RM-7 Seekriegsleitung der Kriegsmarine. Deze dagelijkse rapporten
gaven een korte beschrijving van oorlogshandelingen (voornamelijk bomafworpen) door heel Nederland
voor de periode 10 mei 1940 tot 10 november 1941.

4.5.2    The National Archives (TNA) te Londen
In The National Archives te Londen zijn verschillende collecties geraadpleegd voor deze bureaustudie.
Allereerst beschikt Bodac B.V. over de zogenoemde ’Daily Logs’ van de 2nd Tactical Air Force (ook wel 2nd
TAF genoemd). Zij was vanaf september 1944 tot en met mei 1945 actief boven het luchtruim van Nederland.
Naast de gegevens van de 2nd TAF zijn andere AIR-collecties geraadpleegd. Naast archieven over Geallieerde
luchtstrijdkrachten beschikt TNA eveneens over zogenoemde ’War Diaries’ van Britse, Canadese en Schotse
grondstrijdkrachten ten tijde van de bevrijding van Nederland. Uit de archiefstukken van de AIR- en WO-
collecties kunnen gegevens gevonden worden omtrent aanvalsdoelen, gevechtshandelingen en de
gehanteerde of gebruikte OO.

Ten tijde van de Tweede Wereldoorlog maakten de Geallieerden gebruik van een specifiek
coördinatensysteem genaamd Nord de Guerre. Met dit systeem werd Nederland onderverdeeld in
kaartvierkanten van 1000 bij 1000 meter met elk een specifieke codering en nummering van vier cijfers.
Wanneer er gebruik werd gemaakt van zes cijfers dan besloeg dit een gebied van 100 bij 100 meter.
geallieerde stafkaarten, waarin dit coördinatensysteem staat aangegeven, zijn geraadpleegd om de
desbetreffende relevante kaartvierkanten voor het indicatieonderzoek te achterhalen.

Voor het indicatieonderzoek is de navolgende geallieerde stafkaart gebruikt:

           Stafkaart Oirschot, Holland 1:25.000, G.S.G.S. 4427 (AMS M831), First Edition (AMS 1), sheet 18 S.W.
De volgende kaartvierkanten dekken het onderzoeksgebied af en zijn dus gebruikt tijdens het doornemen
van de bronnen uit The National Archives (zichtbaar op de navolgende pagina):

           QE3124;
           QE3224;
           QE3324.




12
       Bundesarchiv,      ‘Militärische    Unterlagen’,     <https://www.bundesarchiv.de/DE/Content/Artikel/Benutzen/Hinweise-zur-
Benutzung/benutzen-hinweise-militaerische-unterlagen.html> [geraadpleegd op 30 januari 2021]. Het archief geeft een uitleg over de
beschadigingen: ’Die Überlieferungen aus der Zeit bis 1945 haben durch Kriegseinwirkungen erhebliche Verluste erlitten. Die Unterlagen
der zentralen Dienststellen der Wehrmacht und der Heeresführung, der Dienststellen und der Truppen des Heeres unterhalb der
Divisionsebene sowie der Luftwaffe und der Waffen-SS sind weitgehend verlorengegangen. Dagegen haben die Masse der
Kriegstagebücher der Kommandobehörden des Heeres und der Divisionsstäbe bis 1943 sowie das Archivgut der Marine den Krieg
überdauert. Ebenso blieb das Archivgut der wehrtechnischen Einrichtungen und Dienststellen der Wehrmacht nahezu vollständig erhalten.
Der größte Teil der Akten der Preußischen Armee wurde 1945 mit dem Brand des Heeresarchivs Potsdam vernichtet.’

     www.bodac.nl
     Historisch vooronderzoek OO - Oirschot-Rondweg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>     391000
149000




                  149500




                                    150000




                                                      150500




                                                                        151000




                                                                                          151500




                                                                                                                   152000




                                                                                                                                                                   152500




                                                                                                                                                                                                                  153000
                                                                                                                                                                                                                                                 390500
     390500


                                                                                                                                                                                                                                      Esri Nederland,
                                                                                                                                                                                                                                    Community Maps
                                                                                                                                                                                                                                        Contributors



                                                                                                                                                                                                                                                 390000
     390000




                                                                                                                                                                                                                                                 389500
                                                                                          QE3324
     389500                                           QE3224
                  QE3124

                                                                                                                                         Verklaring
                                                                                                                                                         Onderzoeksgebied
                                                                                                                                                         Buffer
                                                                                                                                                                                                                                                 389000
     389000                                                                                                                                              Nord de Guerre grid

                                                                                                                                     Versiebeheer
                                                                                                                                     Nr.    Datum            Tekeningnaam                               Status




                                                                                                                                                                                                                                                        ´
                                                                                                                                     1.    26-05-2021 210526_H1026_NG_01                                Actueel
                                                                                                                                     2.
                                                                                                                                     3.
                                                                                                                                     Maten in m, diameters en afm. bestratingsmaterialen in mm, hoogtematen in m t.o.v. NAP, tenzij anders aangegeven
                                                                                                                                                                                                                                                 388500
                                                                                                                                                                                       Meters                Formaat: A4
     388500                                                                                                                          0             180              360              540

                                                                                                                                     Opdrachtgever: RHO Adviseurs B.V.                                       Schaal: N.v.t.

                                                                                                                                     Project: H1026 Oirschot-Rondweg                                         Coördinatenstelsel: RD

                                                                                                                                     Tekening: Nord de Guerre coördinaten                                    Tek.: D. van Alphen

                                                                                                                                     Tekeningnaam: 210526_H1026_NG_01                                        Acc.: R. Maas
                                                                                                                                                                                                                                                 388000
         149000




                           149500




                                             150000




                                                               150500




                                                                                 151000




                                                                                                   151500




                                                                                                                            152000




                                                                                                                                                                            152500




                                                                                                                                                                                                                           153000
                                                                                                            Esri Nederland, beeldmateriaal.nl; Esri Nederland, Community Map Contributors
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>Pagina 23 van 82

4.5.3    The National Archives and Records Administration (NARA) te Washington
In de National Archives and Records Administration te Washington zijn manuscripten/interviews met de
Duitse legerleiding geraadpleegd uit Record Group 549. Deze documenten geven een algemene indruk over
de verdediging binnen en rondom het onderzoeksgebied.

4.5.4  Library and Archives Canada (LAC) te Ottawa
De ‘War Diaries’ van de Canadese troepen zijn niet geanalyseerd voor het huidige onderzoek. Er waren geen
Canadese troepen actief in het onderzoeksgebied.

4.6        Analyse luchtfoto’s
Ten tijde van de Tweede Wereldoorlog maakten de geallieerde troepen gebruik van uitgebreide
luchtfotoanalyses om troepenbeweging te ontdekken, resultaten van bombardementen waar te nemen en
nieuwe ‘targets’ e.d. te vinden. Het doel van een luchtfoto interpretatie in het vooronderzoek dienst als
visualisatie van hetgeen dat uit geschreven bronnen is voortgekomen. Met behulp van luchtopnamen is vaak
vast te stellen of het onderzoeksgebied betrokken is geweest bij oorlogshandelingen. Sporen van kraters,
beschadigde woningen, troepenverplaatsing of stellingen (militaire vergraving) kunnen aanwijzingen zijn
voor een mogelijk verdacht gebied.

4.6.1  Methodiek
Conform het CS-VROO worden de meest geschikte luchtfoto’s geselecteerd voor de interpretatie van het
onderzoeksgebied. Tijdens de selectie neemt Bodac B.V. rekening met:

           Beschikbaarheid van luchtfoto’s van het te onderzoeken gebied;
           Dekking;
           Opnamedatum in relatie tot oorlogshandelingen;
           Kwaliteit fotobeeld;
           Schaal.

Luchtfoto’s zullen, naar aanleiding van de data van oorlogshandelingen, met data van vóór, ten tijde en ná de
gevonden indicaties geraadpleegd worden. Ten behoeve van de luchtfoto interpretatie zal Bodac B.V. letten
op de verschillende type luchtfoto’s, de meest bruikbare foto’s zijn de zogenoemde ‘verticals’. 13 Met behulp
van beeldparen kunnen verstoringen in de foto’s geanalyseerd en gedefinieerd worden. Het programma
Photoshop wordt gebruikt om de foto’s bij te snijden en grijswaarden toe te passen. Door middel van het
georeferentie systeem ArcGIS Pro kunnen mogelijke indicaties op de juiste locatie gepositioneerd worden. 14
Niet alleen de selectie van foto’s kan invloed hebben op de luchtfotoanalyse. Een luchtfoto blijft een
snapshot van de situatie van het onderzoeksgebied ten tijde van fotograferen. Niet alleen kunnen wolken,
bebouwing, schaduwwerkingen, groei van planten of water hinderlijk zijn tijdens de luchtfoto interpretatie.
Ook herstelwerkzaamheden of camouflage kunnen een vertekend beeld geven van mogelijke
oorlogshandelingen.

Tijdens de luchtfotoanalyse maakt Bodac B.V. een classificatie van objecten welke relevant kunnen zijn voor
het indicatieonderzoek. Twee termen zullen de validiteit van een object of verstoring bepalen. Het begrip
‘waarschijnlijk’ zal ingezet worden wanneer er een overwegende zekerheid bestaat over de validiteit van de
classificatie van het object op de luchtfoto. Als er een overwegende onzekerheid bestaat over de validiteit
van de classificatie van het object op de luchtfoto, dan zal de term ‘mogelijk’ gebruikt worden. Indien een




13
  De kwaliteit van de luchtfotoanalyse heeft onder andere te maken met de opnamehoek en opnamehoogte van de foto’s.
14
   Vanwege verschillende aspecten (kwaliteit luchtfoto, opnamehoek, brandpunt, snelheid vliegtuig en de beschikbare georeferentie
punten) treedt er tijdens de georeferentie van luchtfoto’s een afwijking van vijf tot tien meter op. In dit indicatieonderzoek wordt een
tolerantie gehanteerd van tien meter.

     www.bodac.nl
     Historisch vooronderzoek OO - Oirschot-Rondweg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>                                                                                                                  Pagina 24 van 82

object met de betrouwbaarheid ‘mogelijk’ invloed heeft op de afbakening van een verdacht gebied, streeft
Bodac B.V. ernaar om aanvullende bronnen te raadplegen. 15

4.6.2   Selectie beeldmateriaal
Voor dit indicatieonderzoek heeft Bodac B.V. een inventarisatie uitgevoerd van beschikbare luchtfoto’s in
nationale en internationale archieven. In Nederland bestaan momenteel twee archieven die samen een vrij
complete collectie beheren van relevantie luchtopnamen die gemaakt zijn door zowel Britse als de
Amerikaanse luchtmacht. Een deel van deze collecties bevindt zich in de afdeling Speciale Collecties,
Bibliotheek Wageningen University (WUR) te Wageningen. Het andere deel beheert het Kadaster GEO-
Informatie (KAD) te Zwolle. De luchtfoto’s uit beide archieven kunnen geleverd worden door de site
www.dotkadata.nl. Naast de verplichte Nederlandse archieven beschikken ook internationale archieven over
luchtfoto’s van Nederland. Bodac B.V. heeft ook de luchtfotocollecties van The National Collection of Aerial
Photography (NCAP) te Edinburgh geraadpleegd. Tot slot is er een aanvraag gedaan voor relevante en
beschikbare luchtfoto’s bij Luftbild Datenbank Dr. Carls GMBH (LD) te Estenfeld. In Bijlage 6 wordt een
overzicht gegeven van de geselecteerde en geanalyseerde luchtfoto’s. In Bijlage 2 worden de resultaten van
de luchtfotoanalyse gepresenteerd in vergelijking met de indicatietabel.

4.7       Conclusie indicatieonderzoek
Uit het indicatieonderzoek blijkt dat er relevante en herleidbare indicaties zijn gevonden in het literatuur- en
archiefonderzoek en de luchtfotoanalyse. In Bijlage 2 is een overzicht in chronologische tabelvorm gegeven
van de bevindingen van het indicatieonderzoek. Van sommige indicaties is het niet mogelijk gebleken de
exacte locatie vast te stellen. Deze zijn omwille van het historisch overzicht en/of relevantie wel opgenomen
in het overzicht. Wanneer een gebeurtenis buiten de buffer van het werkgebied heeft plaatsgevonden, of als
de precieze locatie niet bekend is, dan wordt dit vermeld. In het overzicht wordt tevens vermeld of een
gebeurtenis als relevant of niet relevant kan worden beschouwd voor het werkgebied. Middels een GIS-
codering worden de indicaties uit de indicatietabel, welke zichtbaar zijn in luchtopnamen, gekoppeld aan de
luchtfototabel.

Er zijn verschillende indicaties gevonden in de directe omgeving van het onderzoeksgebied. Vanaf 21
september 1944 tot en met 24 oktober 1944 lag het onderzoeksgebied nabij de Duits-Britse frontlinie. Deze
frontlijn was tot stand gekomen nadat de Duitsers na felle grondgevechten ten zuiden van Oirschot zich ten
noorden van het Wilhelminakanaal hadden teruggetrokken. Op de noordoever van het kanaal bij Oirschot
waren troepen van de 245e Infanterie Division en later de 256e Volksgrenadierdivision gelegerd. Op de
zuidoever van het kanaal, direct ten noorden, oosten en westen van het onderzoeksgebied, betrokken
geallieerde troepen van de 53th Welch Division, de 51th Highland Division, de 15th Scottish Division en de
Prinses Irene Brigade stellingen. Gedurende een ruime maand lang beschoten beide partijen elkaar met
(artillerie)geschut. Daarnaast voerden zowel de Britten als de Duitsers verschillende malen operaties uit op
vijandelijk terrein, door het kanaal onopgemerkt of met grof geweld over te steken. De alhier benoemde
feiten kunnen door het gebrek aan geschikte luchtfoto’s slechts ten dele middels de luchtfotoanalyse
bevestigd worden. 16 Desondanks bieden de gevonden indicaties uit de geschreven bronnen, de
luchtfotoanalyse en de EOD-ruimingen, voldoende aanleiding om de betrokkenheid van het
onderzoeksgebied bij oorlogshandelingen met infanterie- en geschutmunitie te bevestigen.

4.7.1    Beeldmateriaal
Op de navolgende pagina’s is relevant beeldmateriaal toegevoegd voor het indicatieonderzoek. In Bijlage 2
zijn de indicaties uit het literatuur- en archiefonderzoek en de luchtfotoanalyse beschreven.



15
   Het object met betrouwbaarheid ‘mogelijk’ zal door Bodac B.V. geverifieerd worden met behulp van andere luchtfoto’s met verschillende
data. Daarnaast zal getracht worden om aanvullende indicaties uit het literatuur- en archiefonderzoek te vinden.
16
   De meest recente – uit de Tweede Wereldoorlog – geschikte luchtfoto’s dateren van 2 oktober 1944. Er vonden echter tot en met 24
oktober 1944 (bevrijding van Oirschot) oorlogshandelingen nabij het onderzoeksgebied plaats.

     www.bodac.nl
     Historisch vooronderzoek OO - Oirschot-Rondweg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>Pagina 25 van 82




 Figuur 1: Situatieschets omstreeks 21 september 1944 ten zuiden van Oirschot.
 Bron: J. Didden en M. Swarts, Brabant bevrijd (Hulst, 1993), 69.




 www.bodac.nl
 Historisch vooronderzoek OO - Oirschot-Rondweg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>                                                                                                                      Pagina 26 van 82




Figuur 2: Uitsnede onderzoeksgebied. Situatie op 18 september 1944. De aangetroffen kraters zijn zichtbaar binnen de groene omkadering.
Bron: NCAP, sortienummer US7-3358, fotonummer 4023.




Figuur 3: Uitsnede Defence Overprint 18 SW. Op de noordoever van het Wilhelminakanaal zijn Duitse stellingen/verdedigingswerken ingetekend.
Bron: The National Archives (TNA), WO 171, inv. nr. 226.

www.bodac.nl
Historisch vooronderzoek OO - Oirschot-Rondweg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>Pagina 27 van 82




                Figuur 4: ‘Op 10 oktober 1944 namen eenheden van de 51e “Highland” divisie, de “Black Watch”, stellingen
                in ten zuiden van het Wilhelminakanaal bij Oirschot. Een week later zouden de soldaten van de Prinses Irene
                Brigade deze stellingen overnemen tot en met 24 oktober 1944.’
                Bron: F. Beks en P. Machielsen, Een dorp in oorlog: Oirschot 1939-1944 (Oirschot, 1994), 92.




       Figuur 5: Het onderzoeksgebied t.o.v. de stellingen van de 51e “Highland” divisie, en later de Prinses Irene Brigade (zie Figuur
       4).
       Bron: F. Beks en P. Machielsen, Een dorp in oorlog: Oirschot 1939-1944 (Oirschot, 1994), 92.

 www.bodac.nl
 Historisch vooronderzoek OO - Oirschot-Rondweg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>                                                                                                                     Pagina 28 van 82




Figuur 6: Opstelling van de Prinses Irene Brigade nabij het onderzoeksgebied (17-10-1944 t/m 24-10-1944)
Bron: V.E. Nierstrasz, Geschiedenis van de Koninklijke Nederlandse Brigade "Prinses Irene" (Den Haag, 1959), Schets 11.




www.bodac.nl
Historisch vooronderzoek OO - Oirschot-Rondweg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>Pagina 29 van 82


5 Conclusie en advies
Op basis van het indicatieonderzoek zal een gemotiveerde conclusie getrokken worden of het
onderzoeksgebied ‘verdacht’ of ‘onverdacht’ verklaard dient te worden. Indien (een deel van) het
onderzoeksgebied verdacht is, dan zal getracht worden om hoofdsoort, subsoort, kaliber/gewichtsklasse,
nationaliteit, aantallen, type ontstekingsinrichtingen (van afwerpmunitie) en de verschijningsvorm van de
mogelijk aanwezige OO te achterhalen. Naar aanleiding van de geraadpleegde bronnen is het
onderzoeksgebied verdacht verklaard op een verhoogd risico tot aantreffen van Ontplofbare Oorlogsresten
(zie Bijlage 1 voor de indicatiekaart en de OO-Bodembelastingkaart van het onderzoeksgebied).

5.1       Aan te treffen Ontplofbare Oorlogsresten
Met behulp van het indicatieonderzoek kunnen de mogelijk aan te treffen OO bepaald worden. Op basis van
het geanalyseerde feitenmateriaal worden de verschillende (sub)soorten en verschijningsvormen van de
munitieartikelen onderzocht. Omtrent de hoeveelheid van het mogelijk aan te treffen munitiemateriaal is op
basis van de beschikbare gegevens geen uitspraak te doen. Onderstaande Tabel 1 geeft een overzicht van de
mogelijk aan te treffen Ontplofbare Oorlogsresten binnen het onderzoeksgebied.

 Hoofdsoort              (Sub)soort en kaliber:                   Verschijningsvorm:
 Explosief:
                                                                      Afgeworpen



                                                                                   Weggeslingerd
                                                                                   Gegooid, Gelegd,
                                                                                   Verschoten,



                                                                                                      Begraven
                                                                                                      Gedumpt,
                                                                                                      Opgeslagen,



                                                                                                                     springput/explosie
                                                                                                                     Restant



                                                                                                                                          Onderdeel wrak
                         Klein Kaliber Munitie 18

                         Hand- en geweergranaten                                       
 Infanteriemunitie 17
                         Munitie voor granaat- en
                         raketwerpers

 Duitse en               Mortier- en brisantgranaten
 geallieerde             vanaf 2 Inch t/m ten minste 10,5                              
 geschutmunitie          cm


 Tabel 1: Overzicht van de mogelijk aan te treffen OO in het onderzoeksgebied.

5.2       Horizontale afbakening
Bij de horizontale afbakening van het verdachte gebied, van het voorliggende onderzoek, is Bijlage 2a van
het CS-VROO als uitgangspunt gehanteerd. De indicaties uit Bijlage 2 en de conclusie van het
indicatieonderzoek (Paragraaf 4.7) zijn als uitgangspunt gebruikt voor de horizontale afbakening van het op
OO verdacht verklaarde gebied.

Artilleriebeschieting | Uit het literatuur- en archiefonderzoek en de luchtfotoanalyse blijkt dat het
onderzoeksgebied betrokken is geweest bij oorlogshandelingen en grondgevechten met (onder andere)
geschutmunitie. In het CS-VROO wordt het volgende vermeld voor artilleriebeschietingen: Beschieting door

17
   Op de Inventarisatiekaart en de OO-Bodembelastingkaart wordt de categorie infanteriemunitie gehanteerd als verzamelnaam voor
verschillende soort OO. De hieronder te scharen OO uit het CS-VROO worden in de legenda onder deze noemer weergegeven ten behoeve
van de overzichtelijkheid van beide kaarten. Hieronder wordt verstaan: Klein Kaliber Munitie, handgranaten, geweergranaten en munitie
voor granaat- en raketwerpers.
18
   De aanwezigheid van Klein Kaliber Munitie (KKM) leidt niet tot significante risico’s op het gebied van Arbo-veiligheid. In de branche is
daarom afgesproken dat hiernaar niet actief wordt gezocht.

     www.bodac.nl
     Historisch vooronderzoek OO - Oirschot-Rondweg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>                                                                                                                Pagina 30 van 82

grondgebonden geschut, mortieren of grondgebonden (meervoudige) raketwerpsystemen of beschieting door
scheepsgeschut. Uit het indicatieonderzoek is gebleken dat het onderzoeksgebied gedurende ruim één
maand, vanaf 21 september 1944 tot en met 24 oktober 1944, in fel bevochten frontgebied heeft gelegen.
Mortier- en geschutvuur is daarbij ingezet. Op de luchtfoto’s van 18 september 1944 zijn daarnaast sporen
van geschutkraters aangetroffen in de directe omgeving van het onderzoeksgebied. Het onderzoeksgebied
bestond ten tijde van de Tweede Wereldoorlog grotendeels uit bos, waardoor eventueel aanwezige kraters
niet zichtbaar kunnen zijn op de luchtopnamen. Daarnaast is de bodem slechts beperkt naoorlogs geroerd
waardoor potentiële ruimingen niet hebben plaatsgevonden. Het is derhalve mogelijk dat er nog onontplofte
geschutmunitie in de bodem aanwezig is. Op basis van de indicaties uit de geschreven bronnen, de
luchtfotoanalyse en de ruimingen van verschoten geschutmunitie door de EOD, zijn mogelijk aan te treffen
kalibers vastgesteld vanaf 2 Inch tot en met ten minste 10,5 cm. In het CS-VROO worden daarnaast nog
andere uitgangspunten benoemd, welke van belang kunnen zijn voor het beargumenteerd afbakenen van op
verschoten geschut- en infanteriemunitie verdacht gebied. (zie Bijlage 4). Uit het indicatieonderzoek zijn geen
gegevens bekend of gevonden voor de resterende uitgangspunten. Derhalve wordt het volledige
onderzoeksgebied horizontaal afgebakend als verdacht op het aantreffen van verschoten geschutmunitie
vanaf 2 Inch tot en met 10,5 cm.

5.3       Verticale afbakening
De verticale afbakening van het verdachte gebied is afhankelijk van de verschijningsvorm welke in het
onderzoeksgebied is geconstateerd. Bij het bepalen van de verticale afbakening dient rekening gehouden te
worden met verschillende factoren, zoals bodemgesteldheid, bodemweerstand, vorm en diameter van de
OO. Voor het merendeel van de (verschoten/weggeslingerde) munitieartikelen zijn de gegevens, zoals
verwachte snelheid en inslaghoek, niet gevonden in het archiefonderzoek. Daarnaast heeft de
maaiveldhoogte ten tijde van de Tweede Wereldoorlog invloed op de uiteindelijke verticale afbakening. Het
is echter niet altijd mogelijk met volledige zekerheid de exacte maaiveldhoogten te achterhalen, waardoor de
afbakening in dit opzicht als indicatie beschouwd dient te worden.

Verschoten OO | Uit het literatuur- en archiefonderzoek en de luchtfotoanalyse blijkt dat het
onderzoeksgebied te maken heeft gehad met verschoten, weggegooide of weggeslingerde infanterie- en
geschutmunitie. Met behulp van de maaiveldhoogte kan een verticale afbakening berekend worden. De
maaiveldhoogte bedroeg ten tijde van de Tweede Wereldoorlog tussen de +16.00 m1 NAP en +20.00 m1
NAP. 19 Over het algemeen wordt verschoten geschutmunitie aangetroffen op een diepte van 2.50 m1 minus
maaiveld. Dit is echter afhankelijk van het type bodem binnen het onderzoeksgebied. Voor informatie over
de bodemsamenstelling is het DINO-loket geraadpleegd. Boormonsterprofielen van geologisch
booronderzoek met identificatienummers B51A0032, B51A0765 en B51B0556 laten zien dat de bodem in de
buurt van het onderzoeksgebied t/m 5.00 m1 minus maaiveld uit zand en leem bestaat. 20 Deze gegevens
dienen echter enkel als indicatief te worden beschouwd.

                               (Sub)soort explosief:                   Maximale indicatieve diepteligging OO uitgaande
 Hoofdsoort explosief:
                                                                       van hoogte maaiveld t.t. van WOII(m1) 21:

                                                                       Zand:                            Klei:

 Infanteriemunitie             Klein Kaliber Munitie                   1.00                             1.00



19
   Kadaster, ’Topotijdreis: meer dan 200 jaar topografie’ <https://www.topotijdreis.nl/> [27 mei 2021].
20
   www.dinoloket.nl/ondergrondgegevens [geraadpleegd 27 mei 2021].
21
   Er dient een minimale onderzoeksdiepte van 1.00 m1 aangehouden te worden, omdat rekening moet worden gehouden met de
vermenging in de leeflaag door grondbewerkingen. De aangegeven indicatieve diepteligging van OO is aangegeven ten opzichte van het
maaiveld ten tijde van de Tweede Wereldoorlog. De diepteligging van OO is daarnaast sterk afhankelijk van diverse factoren zoals
bijvoorbeeld ophoging/verlaging, niveauverschillen, verhardingen, grondwaterstanden, bodemvochtigheid, vorst, begroeiing etc.
Afwijkingen t.o.v. bovengenoemde tabel zijn eveneens mogelijk indien er zich ten tijde van de Tweede Wereldoorlog op de locatie
bijvoorbeeld waterpartijen, schuttersputten, loopgraven, kraters, watergangen ed. hebben plaatsgevonden.

     www.bodac.nl
     Historisch vooronderzoek OO - Oirschot-Rondweg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>Pagina 31 van 82

                                Hand- en geweergranaten

                                Munitie voor granaat- en
                                raketwerpers

Duitse of geallieerde           Mortier- en brisantgranaten vanaf 2
                                                                               1.50                                 2.50
geschutmunitie                  Inch t/m ten minste 10,5 cm


Tabel 2: Overzicht met de indringingsdiepte van explosiefhoofdsoorten in de verschillende grondsoorten (zand of klei).

5.4    Advies en vervolgstappen
Het onderzoeksgebied kwalificeert Bodac B.V. op basis van het geanalyseerde feitenmateriaal als verdacht op
de (mogelijke) aanwezigheid van OO. Daar waar het verdachte gebied en het werkgebied elkaar overlappen
(het opsporingsgebied) adviseren wij de opdrachtgever om het opsporingsproces voort te zetten.

Indien alleen grond wordt aangebracht, waarbij geen beroering of afgraving van de bodem plaatsvindt, kan
worden overwogen om de bodem voorafgaand aan de (grond)werkzaamheden niet nader te onderzoeken
op de aanwezigheid van OO. Bij aan- en afvoer van grond zal echter vaak gebruik worden gemaakt van
zware machines. De druk en trilling die door deze machines op de bovengrond wordt uitgeoefend kan
mogelijk leiden tot het in werking treden van OO die (net) onder het maaiveld liggen. Het is derhalve aan te
bevelen de bodem voorafgaand aan deze werkzaamheden toch te laten onderzoeken op de aanwezigheid
van munitieartikelen.

Daar waar enkel graafwerkzaamheden plaatsvinden binnen de contouren van reeds naoorlogs vergraven
tracés van bijvoorbeeld rioleringssleuven kan redelijkerwijs worden aangenomen dat OO reeds destijds zijn
opgemerkt en weggenomen. Deze aanname is echter geen wetmatigheid. Het is derhalve raadzaam voor
aanvang van de voorgenomen werkzaamheden een protocol op te stellen met betrekking tot de
handelswijze bij het incidenteel aantreffen van OO uit de Tweede Wereldoorlog. Ook voor gebieden welke
als ‘onverdacht’ verklaard zijn kan gebruik worden gemaakt van dit protocol. Bodac B.V. heeft reeds een
Protocol Toevalstreffer voor u opgezet (te vinden in Bijlage 7).

Om de risico’s van de aanwezigheid van OO in relatie tot het toekomstige gebruik c.q. de toekomstige
functie van het projectgebied in kaart te brengen kan de opdrachtgever besluiten tot het laten uitvoeren van
een opsporingswerkzaamheden door een gecertificeerd opsporingsbedrijf.

Bodac B.V. kan deze werkzaamheden voor u uitvoeren.




 www.bodac.nl
 Historisch vooronderzoek OO - Oirschot-Rondweg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>                                                                                            Pagina 32 van 82


6 Leemten in kennis
Het is uiteraard altijd mogelijk dat bepaalde oorlogshandelingen niet zijn beschreven, gearchiveerd of in de
tijd verloren zijn gegaan, waardoor deze in het heden niet als feitenmateriaal terug te vinden zijn.

    Niet alle gebeurtenissen konden tot een exacte locatie worden herleid;
    Er zijn geen geschikte luchtfoto’s beschikbaar die dateren van een latere datum dan 2 oktober 1944.
     Luchtfoto 8008 van 23 december 1944 is van een dermate grote schaal en een slechte kwaliteit dat er
     geen eventuele sporen van militaire aanwezigheid en oorlogshandelingen zichtbaar zijn. Ook de foto’s
     van 2 oktober 1944 zijn slechts ten dele bruikbaar. Wolken belemmeren een groot deel van het
     onderzoeksgebied;
    Er zijn diverse ‘War Diaries’ van betrokken geallieerde infanterie- en artillerie-eenheden geraadpleegd.
     Bodac. B.V. beschikt niet over alle ‘appendixen’, waarin relevante informatie over de planning en
     uitvoering van operaties kan staan;
    Er is slechts beperkt informatie beschikbaar m.b.t. munitieruimingen gedurende de periode 1947-1971.
     Eventuele ruimingen rondom de snelweg A58 (aangelegd 1961-1966) zijn derhalve niet of nauwelijks
     geregistreerd;
    De ligplaatsen van gemelde en geruimde OO konden niet allemaal achterhaald worden;
    Niet alle boven Nederland uitgevoerde bombardementen zijn nauwkeurig geregistreerd;
    Luchtfoto’s geven een momentopname weer van een situatie die op een eerder of later tijdstip geheel
     anders zou kunnen zijn.




 www.bodac.nl
 Historisch vooronderzoek OO - Oirschot-Rondweg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>Pagina 33 van 82


Bijlage 1.       Inventarisatiekaart en OO-Bodembelastingkaart




 www.bodac.nl
 Historisch vooronderzoek OO - Oirschot-Rondweg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                         39 0000
14 9500




                     14 9600




                                                  14 9700




                                                                      14 9800




                                                                                          14 9900




                                                                                                              15 0000




                                                                                                                                  15 0100




                                                                                                                                                      15 0200




                                                                                                                                                                          15 0300




                                                                                                                                                                                              15 0400




                                                                                                                                                                                                                           15 0500




                                                                                                                                                                                                                                               15 0600




                                                                                                                                                                                                                                                                   15 0700




                                                                                                                                                                                                                                                                                       15 0800




                                                                                                                                                                                                                                                                                                           15 0900




                                                                                                                                                                                                                                                                                                                               15 1000




                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                   15 1100




                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                         15 1200




                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                    15 1300




                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                  15 1400




                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                               15 1500
          39 0000




                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                         38 9900

          38 9900




                                         GIS010                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                         Esri Nederland,
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                38 9800
                                                                                                                                                                                                                  GIS010                                                                                                                                                                                                                                              Community Maps
          38 9800
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                          Contributors



                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                         38 9700

          38 9700




                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                         38 9600

          38 9600




                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                         38 9500

          38 9500




                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                         38 9400

          38 9400




                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                         38 9300

          38 9300




                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                         38 9200

          38 9200




                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                         38 9100

          38 9100
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                           Verklaring
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                    Onderzoeksgebied                                          Posities 51st Highland Div./
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                              Prinses Irene Brigade
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                    Buffer
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                              Ruiming met locatie op                     38 9000
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                    Krater geschutmunitie
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                              adresniveau
          38 9000                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                   Onduidelijke verstoring
           GIS010                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                             Ruiming met locatie op
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                              straatniveau
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                    Oorlogsschade
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                    Mogelijke stellingen

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                         38 8900
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                       Versiebeheer
          38 8900
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                       Nr.    Datum                  Tekeningnaam                         Status




                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                   ´
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                       1.    27-05-2021 210527_H1026_IVK_01                               Actueel
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                       2.
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                       3.
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                         38 8800
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                       Maten in m, diameters en afm. bestratingsmaterialen in mm, hoogtematen in m t.o.v. NAP, tenzij anders aangegeven

          38 8800                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                 Meters                       Formaat: A3
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                       0            50                   100    150

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                       Opdrachtgever: RHO Adviseurs B.V.                                       Schaal: 1:5.000

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                       Project: H1026 Oirschot-Rondweg                                         Coördinatenstelsel: RD 38 8700

          38 8700                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                      Tekening: Inventarisatiekaart                                           Tek.: D. van Alphen

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                       Tekeningnaam: 210527_H1026_IVK_01                                       Acc.: R. Maas


                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                         Esri Nederland, Community Map Contributors
           14 9500




                               14 9600




                                                            14 9700




                                                                                14 9800




                                                                                                    14 9900




                                                                                                                        15 0000




                                                                                                                                            15 0100




                                                                                                                                                                15 0200




                                                                                                                                                                                    15 0300




                                                                                                                                                                                                        15 0400




                                                                                                                                                                                                                                     15 0500




                                                                                                                                                                                                                                                         15 0600




                                                                                                                                                                                                                                                                             15 0700




                                                                                                                                                                                                                                                                                                 15 0800




                                                                                                                                                                                                                                                                                                                     15 0900




                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                         15 1000




                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                   15 1200




                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                              15 1300




                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                            15 1400




                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                         15 1500
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                             15 1100
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                      39 0100


    14 9500




                        14 9600




                                            14 9700




                                                                14 9800




                                                                                    14 9900




                                                                                                        15 0000




                                                                                                                            15 0100




                                                                                                                                                15 0200




                                                                                                                                                                    15 0300




                                                                                                                                                                                        15 0400




                                                                                                                                                                                                            15 0500




                                                                                                                                                                                                                                15 0600




                                                                                                                                                                                                                                                    15 0700




                                                                                                                                                                                                                                                                        15 0800




                                                                                                                                                                                                                                                                                            15 0900




                                                                                                                                                                                                                                                                                                                15 1000




                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                    15 1100




                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                  15 1200




                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                 15 1300




                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                               15 1400




                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                           15 1500
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                      39 0000

39 0000




                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                      38 9900
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                           Esri Nederland,
38 9900                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                  Community Maps
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                             Contributors


                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                      38 9800

38 9800




                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                      38 9700

38 9700




                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                      38 9600

38 9600




                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                      38 9500

38 9500




                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                      38 9400

38 9400




                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                      38 9300

38 9300




                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                      38 9200

38 9200

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                              Verklaring
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                             Onderzoeksgebied                                                                         38 9100

38 9100                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                      Verdacht op verschoten
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                             infanterie- en geschutmunitie
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                             (geschutmunitie vanaf 2 Inch
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                             t/m 10,5 cm)
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                      38 9000

38 9000                                                                                                                                                                                                                                                                                                                               Versiebeheer
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                      Nr.          Datum        Tekeningnaam                                         Status




                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                            ´
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                      1.          27-05-2021 210527_H1026_BBK_01                                     Actueel
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                      2.
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                      3.                                                                                                              38 8900
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                        Maten in m, diameters en afm. bestratingsmaterialen in mm, hoogtematen in m t.o.v. NAP, tenzij anders aangegeven
38 8900
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                        Meters                         Formaat: A3
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                      0                 50        100                 150

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                       Opdrachtgever: RHO Adviseurs B.V.                                               Schaal: 1:5.000
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                      38 8800
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                      Project: H1026 Oirschot-Rondweg                                                  Coördinatenstelsel: RD
38 8800
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                       Tekening: OO-Bodembelastingkaart                                                Tek.: D. van Alphen

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                       Tekeningnaam: 210527_H1026_BBK_01                                                Acc.: R. Maas

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                      38 8700
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                  Esri Nederland, Community Map Contributors
              14 9500




                                  14 9600




                                                      14 9700




                                                                          14 9800




                                                                                              14 9900




                                                                                                                  15 0000




                                                                                                                                      15 0100




                                                                                                                                                          15 0200




                                                                                                                                                                              15 0300




                                                                                                                                                                                                  15 0400




                                                                                                                                                                                                                      15 0500




                                                                                                                                                                                                                                          15 0600




                                                                                                                                                                                                                                                              15 0700




                                                                                                                                                                                                                                                                                  15 0800




                                                                                                                                                                                                                                                                                                      15 0900




                                                                                                                                                                                                                                                                                                                          15 1000




                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                            15 1200




                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                           15 1300




                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                         15 1400




                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                     15 1500
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                              15 1100
38 8700
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                          Pagina 36 van 82


Bijlage 2.             Indicatietabel en luchtfotoanalyse
 Datum:             Literatuur:                                       Nationale archieven:                                 Internationale archieven:                      Relevantie en herleidbaarheid:                      GIS-codering:   Datum:       Sortienummer:   Fotonummer(s):   Schaal(1x):   Conclusie luchtfotoanalyse:

 11-05-1940         Indicatie - bombardement                          -                                                    -                                              Op 11 mei 1940 vond er volgens Eversteijn een       GIS001          11-09-1944   106G-2789       3195             10.000        Luchtfoto 3195 van 11 september 1944 dekt
                                                                                                                                                                          bombardement op Oirschot plaats. Welk deel van                                                                                  het gehele onderzoeksgebied af. De kwaliteit is
                    Eversteijn
                                                                                                                                                                          het Noord-Brabantse dorp geraakt werd, wordt                                                                                    redelijk en de opname dateert van een ruime
                    Bombardement op Oirschot. 22                                                                                                                          echter niet duidelijk. Er zijn bovendien geen                                                                                   week vóór de grondgevechten die nabij – en
                                                                                                                                                                          andere bronnen gevonden die deze indicatie                                                                                      mogelijk binnen - het onderzoeksgebied
                                                                                                                                                                          bevestigen of van aanvullende informatie                                                                                        plaatsvonden. Er zijn geen sporen gevonden die
                                                                                                                                                                          voorzien.                                                                                                                       duiden op de aanwezigheid van OO.

                                                                                                                                                                          Conclusie: niet relevant

 12-05-1940         Context – militaire aanwezigheid                  -                                                    -                                              Vóór de Duitse inval in mei 1940 waren er op de     GIS002          18-09-1944   US7-3358        3023, 4023       10.000        Luchtfoto’s 3023 en 4023 van 18 september
                                                                                                                                                                          noordoever van het Wilhelminakanaal bij Oirschot                                                                                1944 dekken het gehele onderzoeksgebied af.
                    Beks & Machielsen
                                                                                                                                                                          verdedigingswerken aangelegd. Ter plaatse van                                                                                   De kwaliteit is redelijk en de opnamen dateren
                    ‘Nadat Diessen [op 12 mei] was gevallen,                                                                                                              deze Nederlandse stellingen hebben zich echter                                                                                  van enkele dagen vóór de grondgevechten die
                    trok drie dagen en nachten een gigantisch                                                                                                             geen grondgevechten tussen Duitse en                                                                                            nabij – en mogelijk binnen – het
                    leger door ons dorp. Via de Koestraat, den                                                                                                            Nederlandse strijdkrachten voorgedaan. Op 12                                                                                    onderzoeksgebied plaatsvonden.
                    Heuvel en Beerseweg trok de 256e                                                                                                                      mei 1940 trokken diverse Duitse eenheden –
                                                                                                                                                                                                                                                                                                          Indicatie – (geschut)kraters
                    Infanterie Divisie naar het zuiden voor een                                                                                                           waaronder de 256e Infanterie Divisie – door
                    aanval op België.’ 23                                                                                                                                 Oirschot op weg naar het front in België.                                                                                       Er zijn sporen van (waarschijnlijk)
                                                                                                                                                                                                                                                                                                          geschutkraters aangetroffen binnen de buffer
                                                                                                                                                                                                                                                                                                          op circa 100 meter van het onderzoeksgebied.
                                                                                                                                                                                                                                                                                                          Deze zijn in Figuur 2 Beeldmateriaal 4.7.1.
                                                                                                                                                                                                                                                                                                          inzichtelijk gemaakt. Er zijn geen geschreven
                                                                                                                                                                                                                                                                                                          indicaties gevonden die te koppelen zijn aan de
                                                                                                                                                                                                                                                                                                          aangetroffen (waarschijnlijke) kraters. De kraters
                                                                                                                                                                                                                                                                                                          binnen de buffer zijn onderdeel van een
                                                                                                                                                                                                                                                                                                          kraterpatroon dat zich, kijkend naar foto 4023,
                                                                                                                                                                                                                                                                                                          in zuidwestelijke richting voortzet. Of er in
                                                                                                                                                                                                                                                                                                          noordoostelijke richting, d.w.z in het
                                                                                                                                                                                                                                                                                                          onderzoeksgebied, explosieven terecht zijn
                                                                                                                                                                                                                                                                                                          gekomen, is op basis van de luchtfoto’s niet te
                                                                                                                                                                                                                                                                                                          zeggen. Het is echter zeer wel mogelijk dat er
                                                                                                                                                                                                                                                                                                          OO in het onderzoeksgebied terecht is
                                                                                                                                                                                                                                                                                                          gekomen. Eventuele kraters zijn mogelijk niet
                                                                                                                                                                                                                                                                                                          zichtbaar als gevolg van dichte begroeiing.

                                                                                                                                                                                                                                                                                                          Conclusie: mogelijk relevant

                                                                                                                                                                                                                                                                                                          Indicatie – oorlogsschade

                                                                                                                                                                                                                                                                                                          Binnen de buffer, nabij de huidige straat
                                                                                                                                                                                                                                                                                                          Bloemendaal, is een beschadigd pand zichtbaar.
                                                                                                                                                                                                                                                                                                          Het dak is mogelijk als gevolg van artillerie- of
                                                                                                                                                                                                                                                                                                          mortierbeschietingen van het gebouw
                                                                                                                                                                                                                                                                                                          geblazen.

                                                                                                                                                                                                                                                                                                          Conclusie: mogelijk relevant

 10-10-1940         Indicatie - bombardement                          Indicatie - bombardement                             -                                              Op 10 oktober 1940 vond er een bombardement         GIS003          02-10-1944   4-0961          4086, 4087       15.000        Luchtfoto’s 4086 en 4087 van 2 oktober 1944
                                                                                                                                                                          plaats met vijf of zes brisantbommen, waarbij een                                                                               dekken circa 70 procent van het
                    Beks & Machielsen                                 NIOD
                                                                                                                                                                          boerderij te ’s Heerenvijvers werd getroffen. ’s                                                                                onderzoeksgebied af, d.w.z. de westelijke helft


22
     T. Eversteijn, Bombardementen, raketbeschietingen, neergekomen V- wapens en militaire vliegtuigverliezen in de periode 10 mei. 1940 – 5 mei 1945 (z.p. 2011), 120.
23
     F. Beks en P. Machielsen, Een dorp in oorlog: Oirschot 1939-1944 (Oirschot, 1994), 13.

     www.bodac.nl
     Historisch vooronderzoek OO - Oirschot-Rondweg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>Pagina 37 van 82

                  ‘In de nacht van 9 op 10 oktober vielen ‘s ‘Am 10.10.40, in Oirschot (Nordbrabant), 6                                                                       Heerenvijvers ligt op geruime afstand, op circa 1                                                    en een klein deel van de oostelijke helft. De
                  morgens om half twee vijf brisantbommen Bombentrichter und 1 Blindgänger                                                                                    kilometer, van het onderzoeksgebied. Luchtfoto                                                       kwaliteit van de opnamen is op zichzelf goed,
                  bij de in aanbouw zijnde boerderij van     gefunden.’ 26                                                                                                    3195 is gecontroleerd op mogelijke sporen van                                                        maar door de aanwezigheid van wolken is een
                  familie Loupart op ‘s Heeren Vijvers.’ 24                                                                                                                   kraters van afwerpmunitie. Er zijn geen                                                              groot deel van het afgedekte grondoppervlak
                                                                                                                                                                              aanwijzingen van dergelijke oorlogshandelingen                                                       van het onderzoeksgebied niet zichtbaar. De
                  Eversteijn
                                                                                                                                                                              aangetroffen. Derhalve is deze indicatie niet                                                        foto’s tonen de situatie op het moment dat de
                  ‘Bombardement omstreeks 01.30 uur met                                                                                                                       relevant.                                                                                            frontlijn werd gemarkeerd door het
                  5 bommen op Oirschot. Getroffen werd de                                                                                                                                                                                                                          Wilhelminakanaal, waarbij de Britse troepen op
                                                                                                                                                                              Conclusie: niet relevant
                  boerderij van de fa. Loupart op te ‘s                                                                                                                                                                                                                            de zuidoever en de Duitsers op de noordoever
                  Heeren Vijvers.’ 25                                                                                                                                                                                                                                              in en rond Oirschot gelegerd waren. Pas op 24
                                                                                                                                                                                                                                                                                   oktober 1944 zou hier verandering in komen.
                                                                                                                                                                                                                                                                                   Behoudens een enkele onduidelijke verstoring
                                                                                                                                                                                                                                                                                   zijn geen zichtbare sporen van militaire
                                                                                                                                                                                                                                                                                   aanwezigheid en/of oorlogshandelingen
                                                                                                                                                                                                                                                                                   zichtbaar.

 11-10-1940       Indicatie - bombardement                       -                                                   -                                                        Op 11 oktober 1940 vond er een bombardement         GIS004   23-12-1944   US7-3702   8008   50.000   Luchtfoto 8008 van 23 december 1944 dekt het
                                                                                                                                                                              plaats met acht brisantbommen op de Witte                                                            gehele onderzoeksgebied af. De kwaliteit is
                  Beks & Machielsen
                                                                                                                                                                              Bergen te Oirschot. Met de ‘Witte Bergen’ wordt                                                      slecht vanwege de grote schaal en fotoruis. De
                  ‘In de avond van 11 oktober vielen om                                                                                                                       hoogstwaarschijnlijk de Oirschotse Heide                                                             opname dateert van na de grondgevechten
                  half twaalf acht brisantbommen op de                                                                                                                        bedoeld. Het onderzoeksgebied ligt in de buurt                                                       tussen 21 september 1944 en 24 oktober 1944.
                  Witte Bergen, niet ver van de barakken                                                                                                                      doch buiten de grenzen van dit heidegebied.                                                          Er zijn geen sporen van OO aangetroffen
                  waar moeilijk opvoedbare jongemannen                                                                                                                                                                                                                             binnen of nabij het onderzoeksgebied.
                                                                                                                                                                              Conclusie: niet relevant
                  in verbleven.’ 27

                  Eversteijn

                  ‘Bombardement omstreeks 23.30 uur met
                  8 bommen op Oirschot. Getroffen werd de
                  Witte Bergen.’ 28

 20/21-10-        Indicatie - bombardement                       Indicatie - bombardement                            -                                                        Op 20 en 21 oktober 1940 vond een
 1940                                                                                                                                                                         bombardement met brandbommen plaats op
                  Eversteijn                                     NIOD
                                                                                                                                                                              Oirschot, waarbij Den Heuvel en de Kapeldijk
                  ‘Bombardement omstreeks 23.30 uur met          ‘Am 20.10.40, um 23.00 uhr, in Oirschot                                                                      (Kapelpad) – op de noordoever van het
                  brandbommen op Oirschot. Getroffen             (Nordbrabant), 20 Brandbomben                                                                                Wilhelminakanaal – werden getroffen. Dit is op
                  werd de woning van de fam. Coppens, Op         abgeworfen, davon fiel 1 auf Wohnhaus. 1                                                                     geruime afstand, op ten minste één kilometer,
                  Den Heuvel.’ 29                                Kind (im Bett) getötet. Kleiner Brand schnell                                                                van het onderzoeksgebied.
                                                                 gelöscht.’ 31
                  ‘Bombardement om 23.01 uur met                                                                                                                              Conclusie: niet relevant
                  brandbommen op Oirschot. Getroffen
                  werd de Heuvel en de Kapeldijk.’ 30

 3/4-12-1940 Indicatie - bombardement                            Indicatie - bombardement                            -                                                        In de nacht van 3 op 4 december 1940 vond er
                                                                                                                                                                              een bombardement met brisant- en
                  Beks & Machielsen                              NIOD
                                                                                                                                                                              brandbommen op Oirschot plaats.
                  ‘In de nacht van 3 op 4 december vielen        ‘Am 4.12.40, um 23.50 Uhr, in Oirschot
                  drie brisantbommen zuidelijk van het           (Nordbrabant) südl. Von Wilhelminakanal, 2

24
   Beks en Machielsen, Een dorp in oorlog, 16.
25
   Eversteijn, Bombardementen, 405.
26
   Nederlands Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidenstudies (NIOD), 077 Generalkommissariat für das Sicherheitswesen (Höhere SS-und Polizeiführer Nord-West), inv. nr. 1328, Dagberichten van de
Befehlshaber der Ordnungspolizei Den Haag betreffende vijandelijke luchtaanvallen, 1940-1941.
27
   Beks en Machielsen, Een dorp in oorlog, 16.
28
   Eversteijn, Bombardementen, 407.
29
   Ibidem, 421.
30
   Ibidem, 423.
31
   NIOD, 077 Generalkommissariat für das Sicherheitswesen (Höhere SS-und Polizeiführer Nord-West), inv. nr. 1328, Dagberichten van de Befehlshaber der Ordnungspolizei Den Haag betreffende vijandelijke
luchtaanvallen, 1940-1941.

     www.bodac.nl
     Historisch vooronderzoek OO - Oirschot-Rondweg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                                                                                                  Pagina 38 van 82

                  kanaal tegenover de haven (nu Julianahal). Brisantbomben und einige Brandbomben                                                                           (1) De dijk op de zuidelijke oever van het kanaal –
                  Een bom viel op de beschoeiing en sloeg gefallen. Kein Schaden. Luftalarm von 23.50                                                                       tegenover de haven - werd geraakt met drie
                  een stuk dijk weg. Datzelfde vliegtuig liet bis 0.30 Uhr.’ 34                                                                                             brisantbommen. Dit is buiten het
                  nog een serie brandbommen los boven                                                                                                                       onderzoeksgebied.
                  het Slingerbos, enkele vielen op het
                                                                                                                                                                            Conclusie: niet relevant
                  betonnen wielerbaantje bij café Van
                  Groesen aan de Eindhovensedijk.’ 32                                                                                                                       (2) Een serie brandbommen werd geworpen op
                                                                                                                                                                            Slingerbos, waarbij ten minste de locatie van de
                  Eversteijn
                                                                                                                                                                            voormalige wielerbaan aan de Eindhovensedijk
                  ‘Bombardement met 3 brisantbommen en                                                                                                                      werd getroffen. Het Slingerbos is het bosgebied
                  brandbommen op Oirschot. Getroffen                                                                                                                        dat ten zuiden van het Wilhelminakanaal bij
                  werd het kanaal tegenover de haven                                                                                                                        Oirschot ligt. De voormalige betonnen wielerbaan
                  (Julianalaan), het Slingerbos en het                                                                                                                      lag buiten de buffer op circa 400 meter van het
                  Wielerbaantje bij Café Van Groessen aan                                                                                                                   onderzoeksgebied. Luchtfoto 3195 is
                  de Eindhovensedijk.’ 33                                                                                                                                   gecontroleerd op mogelijk sporen van kraters van
                                                                                                                                                                            brandbommen. Er zijn geen sporen aangetroffen.
                                                                                                                                                                            Ook zijn er door de EOD geen
                                                                                                                                                                            uitvoeringsopdrachten uitgevoerd waarbij
                                                                                                                                                                            (restanten) van brandbommen zijn geruimd. Een
                                                                                                                                                                            kanttekening daarbij, is dat de bodem
                                                                                                                                                                            waarschijnlijk slechts zeer beperkt naoorlogs
                                                                                                                                                                            geroerd is. Er zijn echter geen concrete
                                                                                                                                                                            aanwijzingen dat er afwerpmunitie binnen het
                                                                                                                                                                            onderzoeksgebied terecht is gekomen.

                                                                                                                                                                            Conclusie: niet relevant

 01-06-1942       Indicatie - bombardement                       Indicatie - bombardement                          -                                                        Op 1 juni 1942 vond er een bombardement plaats
                                                                                                                                                                            met vijftien brisantbommen, waarbij het landgoed
                  Beks & Machielsen                              RHCE
                                                                                                                                                                            ’s Heerenvijvers werd getroffen. ’s Heerenvijvers
                  ‘Om tien over half twaalf die avond, vielen    ‘In den nacht van den eersten op den                                                                       ligt op geruime afstand, op circa 1 kilometer, van
                  op landgoed ’s Heeren Vijvers vijftien         tweeden Juni 1900 twee en veertig,                                                                         het onderzoeksgebied. Luchtfoto 3195 is
                  brisantbommen. Er werd niets of niemand        omstreeks twaalf uur en tien minuten, zyn                                                                  gecontroleerd op mogelijke sporen van kraters
                  getroffen.’ 35                                 ten Zuiden van Oirschot, ter plaatse                                                                       van afwerpmunitie. Er zijn geen aanwijzingen van
                                                                 genaamd ’s-Heerenvyvers onder de                                                                           dergelijke oorlogshandelingen aangetroffen.
                  Eversteijn                                                                                                                                                Derhalve wordt deze indicatie als niet relevant
                                                                 gemeente OIRSCHOT, vyftien
                                                                 brisantbommen afgeworpen uit vliegtuigen,                                                                  beoordeeld.
                  ‘Bombardement om 23.40 uur met 15
                  bommen op Oirschot. Getroffen werd ‘s          waarvan de nationaliteit niet met zekerheid
                                                                                                                                                                            Conclusie: niet relevant
                  Heeren Vijvers.’ 36                            kon worden vastgesteld. Alle vyftien
                                                                 brisantbommen zyn gevallen in het
                  ‘Bombardement met 15 brisantbommen             openveld en zyn tot explosie gekomen.
                  op Oirschot. Getroffen werd het landgoed       Persoonlijke letsels en matrieele schade
                  ‘s Heeren Vijvers.’ 37                         werden niet veroorzaakt.’ 38

 24-05-1943       Indicatie - vliegtuigcrash                     -                                                 -                                                        Op 24 mei 1943 stortte een Vickers Wellington
                                                                                                                                                                            bommenwerper neer op de Oirschotse Heide te
                  BAW & SLGO Verliesregister
                                                                                                                                                                            Oirschot. Een exacte locatie wordt niet vermeld. Er
                                                                                                                                                                            zijn geen aanwijzingen die erop duiden dat het



32
   Beks en Machielsen, Een dorp in oorlog, 16.
33
   Eversteijn, Bombardementen, 493.
34
   NIOD, 077, inv. nr. 1328, Dagberichten van de Befehlshaber der Ordnungspolizei Den Haag betreffende vijandelijke luchtaanvallen, 1940-1941.
35
   Beks en Machielsen, Een dorp in oorlog, 26.
36
   Eversteijn, Bombardementen, 1153.
37
   Ibidem, 1155.
38
   Regionaal Historisch Centrum Eindhoven (RHCE), 10665 Gemeentebestuur Oirschot, 1932-1945, inv. nr. 375, Luchtaanvallen en bominslagen. Circulaires en meldingen. 1931-1945.

     www.bodac.nl
     Historisch vooronderzoek OO - Oirschot-Rondweg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>Pagina 39 van 82

                  T2365, 43-05-24, 0155, Oirschot,                                                                                                                                    toestel in of nabij het onderzoeksgebied terecht
                  Wellington X, HE655, 166 Sqdn., Sgt.                                                                                                                                is gekomen.
                  C.W.H. Westwood, B. 39
                                                                                                                                                                                      Conclusie: niet relevant
                  Boiten

                  Oblt. Manfred Meurer: 26; 3./NJG1;
                  Wellington; Oirschot, N.W. Eindhoven (5B):
                  3.600 m.; 01.55; 166 Sqn Wellington
                  HE655. 40

                  Eversteijn

                  ‘T 2365 Wellington Mk X HE655 AS-D van
                  het No. 166 squadron om 01.55 uur te
                  Oirschot op de Oirschotse heide.’ 41

 20-12-1943       Indicatie - vliegtuigcrash                         -                                                    -                                                           Op 20 december 1943 stortte een Halifax II neer
                                                                                                                                                                                      achter de boerderij van dhr. Kastelijns aan de
                  BAW & SLGO Verliesregister
                                                                                                                                                                                      Eindhovensedijk te Oirschot. Om welk adres het
                  T3236, 43-12-20, 2115, Boxtel/Oirschot,                                                                                                                             precies gaat is echter niet duidelijk. Er zijn geen
                  Halifax II, JN974, 78 Sqdn., F/Lt. J.G.                                                                                                                             andere bronnen gevonden die deze indicatie van
                  Smith. 42                                                                                                                                                           aanvullende informatie voorzien. Ook op
                                                                                                                                                                                      luchtfoto’s van 11 en 18 september 1944 zijn
                  Beks & Machielsen                                                                                                                                                   geen indicaties van een mogelijke vliegtuigcrash
                                                                                                                                                                                      binnen het onderzoeksgebied en de buffer
                  ‘Hoog in de lucht cirkelde [de Halifax] een
                                                                                                                                                                                      aangetroffen.
                  brandende bommenwerper over het dorp.
                  […] En dan, als een vallende ster, schoot                                                                                                                           Conclusie: niet relevant
                  hij opeens naar beneden, scheerde laag
                  over de kanaaldijk, boorde zich door de
                  heg van een boomgaard achter de
                  boerderij van Kastelijns aan de
                  Eindhovensedijk en brandde geheel uit.’ 43

                  Boiten

                  Oblt. Werner Baake: 22; 3./NJG1; Halifax;
                  Oirschot, 10 km. NW Eindhoven: 3.200 m.;
                  21.00; 78 Sqn Halifax JN974. 44

                  Eversteijn

                  ‘T 3236 Halifax Mk IIa JN974 EY-M van het
                  No. 78 squadron om 21.00 uur te Oirschot
                  aan de Eindhovensedijk op het land van
                  dhr. Kuijk.’ 45

 13-06-1944       Indicatie - vliegtuigcrash                         Indicatie - vliegtuigcrash                           -                                                           Op 13 juni 1944 stortte een Lancaster I neer te
                                                                                                                                                                                      Oirschot op circa 200 meter afstand van de
                  BAW & SLGO Verliesregister                         RHCE
                                                                                                                                                                                      ‘tweede ophaalbrug’. Kort voor de crash viel het
                                                                     ‘Van het vliegtuig, dat in den nacht van 12                                                                      toestel in de lucht uit elkaar, waardoor in de wijde
                                                                     op 13 Juni 1944 omstreeks 1 uur op de                                                                            omgeving onderdelen van het vliegtuig terecht

39
   Studiegroep Luchtoorlog 1939-1945 (SLGO), ‘Bulletin Air War 253’, 30.; SLGO, Verliesregister 1939-1945. Alle militaire vliegtuigverliezen in Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog (z.p., 2008), 74.
40
   T. Boiten en R.J. Mackenzie, The Nachtjagd War Diaries: an operational history of the German night fighter force in the West, volume 1 (Walton on Thames, 2008), 187.
41
   Eversteijn, Bombardementen, 1590.
42
   SLGO, ‘Bulletin Air War 256’, 28.; SLGO, Verliesregister 1939-1945, 88.
43
   Beks en Machielsen, Een dorp in oorlog, 43.
44
   Boiten en Mackenzie, The Nachtjagd War Diaries, 320.
45
   Eversteijn, Bombardementen, 1900.

     www.bodac.nl
     Historisch vooronderzoek OO - Oirschot-Rondweg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                                                                   Pagina 40 van 82

                  T3781, 44-06-13, 0100, Oirschot (W van),        grens van de gemeente Oost-, West- en                                        kwamen, onder meer te ’s Heerenvijvers. Er zijn
                  Lancaster I, LL812, 622 Sqdn., P/O. W.F.H.      Middelbeers en Oirschot is neergekomen                                       geen aanwijzingen gevonden die erop wijzen dat
                  Rattle, B. 46                                   zijn geen nummer of letters bekend.                                          (brokstukken en/of onderdelen) van het toestel in
                                                                  Onmiddellijk na het ongeluk waren Duitsche                                   het onderzoeksgebied terecht zijn gekomen.
                  Beks & Machielsen
                                                                  militairen ter plaatse, die de lijken van de
                                                                                                                                               Conclusie: niet relevant
                  ‘Eén uur na middernacht, dinsdag 13 juni.       omgekomen bemanning meegenomen
                  […] Een Duitse nachtjager schoot een            hebben. Het is niet bekend waar zij
                  viermotorige Lancaster in brand, - het          begraven zijn.’ 49
                  toestel vloog en eindje nog in oostelijke
                  richting, maakte opeens een draai van 180
                  graden en stortte brullend naar beneden.
                  Tweehonderd meter voorbij de tweede
                  ophaalbrug sloeg het toestel achter de
                  zuidoever met een ontzagwekkende klap
                  tegen de grond. Zware bommen van 1.800
                  kilo per stuk had het toestel aan boord, -
                  de bemanning werd onherkenbaar
                  verminkt, zelfs tot aan de overzijde van
                  het kanaal lagen mensenresten. Tot ver in
                  de omtrek werden dakpannen vergruizeld
                  en ruiten vernield. Korterbij bleef weinig
                  heel van het brugwachtershuis waarin de
                  familie Mans woonde. De iets verder
                  gelegen boerderij van Rooyakkers liep
                  diepe scheuren op en raakte het halve dak
                  kwijt. […] Nog verder, bij Fasen op ’s
                  Heeren Vijvers, was een vleugel
                  neergevallen en op het bouwland van
                  Veldman een van de motoren, - bij de
                  brug het landingsgestel.’ 47

                  Eversteijn

                  ‘T 3781 Lancaster Mk I LL812 GI-Z van het
                  No. 622 squadron om 01.00 uur te
                  Oirschot op ca 200 meter van de tweede
                  ophaalbrug.’ 48

 09-08-1944       Indicatie - vliegtuigcrash                      -                                                   -                        Op 9 augustus 1944 stortte een B-17
                                                                                                                                               bommenwerper neer op de Witte Bergen te
                  BAW & SLGO Verliesregister
                                                                                                                                               Oirschot. Met de ‘Witte Bergen’ wordt
                  T3917, 44-08-09, 1015, Oirschot (De Witte                                                                                    hoogstwaarschijnlijk de Oirschotse Heide
                  Bergen), B-17G, 42-107225, 452BG/731BS,                                                                                      bedoeld. Het onderzoeksgebied ligt in de buurt
                  2e Lt. H.F. Bradshaw, B. 50                                                                                                  doch buiten de grenzen van dit natuurgebied.

                  Eversteijn                                                                                                                   Conclusie: niet relevant

                  ‘T 3917 B-17G met nummer 42.107225
                  van het 731st Bomb Squadron van de 452




46
   SLGO, ‘Bulletin Air War 272’, 20.; SLGO, Verliesregister 1939-1945, 105.
47
   Beks en Machielsen, Een dorp in oorlog, 50-51.
48
   Eversteijn, Bombardementen, 2131.
49
   RHCE, 10665, inv. nr. 54, Begraven van gesneuvelde militairen; opgraven Amerikaans jachtvliegtuig; onderhoud militaire graven. 1940-1959.
50
   SLGO, ‘Bulletin Air War 272’, 23.; SLGO, Verliesregister 1939-1945, 107.

     www.bodac.nl
     Historisch vooronderzoek OO - Oirschot-Rondweg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre>Pagina 41 van 82

                  Bomb Group om 10.15 uur bij Oirschot op
                  de Witte Bergen.’ 51

 11-09-1944       Context – militaire aanwezigheid              -   -                                                Halverwege september betrokken Duitse
                                                                                                                     eenheden van de 59e en 245e Infanterie Divisie
                  Beks & Machielsen
                                                                                                                     stellingen in en nabij Oirschot aan het
                  ‘Op maandag 11 september 1944 doken                                                                Wilhelminakanaal. Loopgraven werden aangelegd
                  vroeg in de morgen Duitse eenheden op                                                              en geschut werd opgesteld. Ook werden de
                  in Oirschot. […] Direct aan het                                                                    bruggen over kanaal ondermijnd. Later [op 19
                  Wilhelminakanaal werden loopgraven                                                                 september 1944] vestigden zich soldaten van
                  aangelegd en stukken geschut opgesteld.                                                            Kampfgruppe Zuber zich eveneens in Oirschot.
                  […] De bruggen over het kanaal werden
                  ondermijnd. Door uiteindelijk het
                  waterpeil te verlagen en de bruggen op te
                  blazen, werd voor de Geallieerde
                  strijdmacht een barrière geschapen.’ 52

 15-09-1944       Context – evacuatie                           -   -                                                Op 15 september werd de evacuatie van alle
                                                                                                                     bewoners van Oirschot direct ten zuiden van het
                  Beks & Machielsen
                                                                                                                     Wilhelminakanaal verordonneerd. De Duitsers
                  ‘Voor enkele delen van de gemeente werd                                                            verwachtten op korte termijn geallieerde troepen
                  aangekondigd dat de bewoners bij het                                                               aan de overkant van het kanaal aan te treffen, wat
                  eerste bevel hun huizen moesten verlaten.                                                          mogelijkerwijs tot (artillerie)beschietingen zou
                  Het betrof hier alle woningen ten zuiden                                                           kunnen leiden.
                  van het Wilhelminakanaal en ten zuiden
                  van de weg Best-Oirschot-Middelbeers.’ 53

 17-09-1944       Indicatie – bombardement                      -   -                                                Op 17 september 1944 voerden de geallieerden
                                                                                                                     volgens Beks & Machielsen en Eversteijn
                  Beks & Machielsen
                                                                                                                     bombardementen uit met de Oirschotse Hei, ’s
                  ‘Geallieerde bommenwerpers wierpen hun                                                             Heerenvijvers, Slingerbos en Moleneind als
                  lading af op de al eerder opgeblazen                                                               doelwitten. Het is niet duidelijk welke
                  munitiebunkers in de hei, op ’s-                                                                   luchteenheden deze aanvallen uitvoerden,
                  Heerenvijvers, in het gebied Slingerbos en                                                         alsmede welk type en de hoeveelheid bommen
                  aan het Moleneind. Bij ’s-Heerenvijvers                                                            werden afgeworpen. De luchtfoto’s van 18
                  viel het bedrijfsgedeelte van een boerderij                                                        september 1944 en van 2 oktober 1944 zijn
                  ten prooi aan de vlammen.’ 54                                                                      derhalve gecontroleerd. Er zijn geen aanwijzingen
                                                                                                                     van mogelijke kraters van afwerpmunitie
                  Eversteijn                                                                                         gevonden ter plaatse van het onderzoeksgebied.

                  ‘Bombardement op Oirschot, Getroffen                                                               Conclusie: niet relevant
                  werd de Oirschotse hei, een boerderij aan
                  de Groenewoudseweg 2, ‘s
                  Heerenvijvers.’ 55

 21-09-1944       Indicatie - grondgevechten                    -   Indicatie - grondgevechten                       Op 21 september 1944 stootten geallieerde
                                                                                                                     eenheden van de 53e Welch Divisie en de Schotse
                  Beks & Machielsen                                 TNA – War Diary – 15th Scottish Recce. Reg.
                                                                                                                     15e Divisie door vanuit de Oirschotse Heide naar
                  ‘Rond 11.00 uur werd op donderdag 21              ‘’C’Sqn recced the brs SOUTH of BEST and         het Wilhelminakanaal. Blijkens de literatuur
                  september ten zuiden van de bebouwde              OIRSESHOT. […] The Regt, less one qn (‘B’ Sqn)   vonden er felle grondgevechten plaats tussen
                  kom van Oirschot door eenheden van de             under command 46 Bde Gp which was going to       infanterie-eenheden van beide kampen. Ook
                                                                                                                     werd mortier- en geschutmunitie gebruikt. De

51
   Eversteijn, Bombardementen, 2199.
52
   Beks en Machielsen, Een dorp in oorlog, 58.
53
   Ibidem, 61.
54
   Ibidem, 64-65.
55
   Eversteijn, Bombardementen, 2272.

     www.bodac.nl
     Historisch vooronderzoek OO - Oirschot-Rondweg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                                                                                               Pagina 42 van 82

                  ‘1st Oxfordshire and Buckinghamshire                                                                attempt an assault crossing the WILHELMINA          exacte locaties van deze schermutselingen
                  Light Infantry’ (Ox and Bucks), onderdeel                                                           Canal tomorrow.’ 61                                 worden slechts beperkt concreet benoemd, zoals
                  van de ‘53th Welsh Division’, het                                                                                                                       ter plaatse van de Schepersweg. De geallieerden
                                                                                                                      TNA – War Diary – 9th Cameronians
                  Wilhelminakanaal bereikt. […] In de                                                                                                                     bereikten vervolgens de zuidelijke kanaaloever
                  middag namen eenheden van de 15e                                                                    ‘[…] Bn had to move immediately to relieve Bn OX o.m. ongeveer halverwege het kanaal tussen
                  Schotse Divisie […] meer richting Best                                                              and Bucks at 314246.’ 62                            Oirschot en Best. Uit de ‘War Diaries’ van de 9th
                  stellingen in in het heidegebied ten                                                                                                                    Cameronians wordt daarnaast duidelijk dat deze
                  zuiden van het kanaal.’ 56                                                                          ‘Bn task to hold area in all round defence as       eenheid op kaartcoördinaat [QE]314246 de
                                                                                                                      enemy could attack from practically all directions, Oxfordshire and Buckinghamshire Light Infantry
                  ‘Dichter bij huis, in het Oirschotse gebied                                                         but was strongly holding the opposite bank of       moest komen aflossen.
                  ruwweg begrensd door de Beerseweg en                                                                WILHELMINA Canal in some strength. MG’s and 1
                  de Eindhovensedijk, werden op de 21e                                                                88mm gun reported by previous unit. All the         De luchtfoto’s van 2 oktober 1944 zijn
                  september felle infanteriegevechten                                                                 bridges over the canal were blown.’  63             gecontroleerd op mogelijke sporen van
                  geleverd, waarbij de Geallieerden stootten                                                                                                              oorlogshandelingen. Op de – niet door wolk-
                  op de Kampfgruppe van majoor Von                                                                                                                        aanwezigheid – verstoorde delen van het
                  Zedlitz. Aan beide zijden werd daarbij ter                                                                                                              onderzoeksgebied zijn geen aanwijzingen van OO
                  ondersteuning van de eigen infanterie                                                                                                                   aangetroffen. Of er binnen de niet zichtbare delen
                  mortier- en granaatvuur ingezet. Aan                                                                                                                    van de luchtfoto’s ter hoogte van het
                  zowel Duitse als Engelse zijde vielen op                                                                                                                onderzoeksgebied en de buffer
                  deze dag talloze slachtoffers. Een van de                                                                                                               oorlogshandelingen hebben plaatsgevonden is
                  incidenten betrof een Engelse                                                                                                                           op basis van de luchtfoto’s vanzelfsprekend niet
                  verkenningswagen die op 21 september,                                                                                                                   te achterhalen.
                  Duitsers achtervolgend, was doorgestoten
                                                                                                                                                                               Conclusie: mogelijk relevant
                  tot de Schepersweg. Vanaf den Heuvel
                  schoten Duitse troepen de
                  verkenningswagen in brand.’ 57

                  Voor Oirschot-dorp werd donderdag 21
                  september de eerste echte oorlogsdag.
                  […] In de voormiddag vonden […] de
                  eerste Geallieerde artilleriebeschietingen
                  op Oirschot plaats.’ 58

                  Didden

                  ‘In de kleine uren van 21 september
                  maakte het 1ste bataljon Oxfordshire &
                  Buckinghamshire Light Infantry (Ox &
                  Bucks) zich gereed de Oirschotse hei over
                  te steken. Om ongeveer 2 uur stootte zij
                  op de Kampfgruppe Zuber. In het
                  nachtelijke duister braken verwarde
                  gevechten uit. […] In de vroege
                  ochtenduren […] bereikten de eerste
                  Britten het Wilheminakanaal, ongeveer
                  halverwege Best en Oirschot.’ 59

                  ‘De Schotse brigade – de 46ste – bereikte
                  aan het einde van de middag het verlaten
                  heidelandschap bij het Wilhelminakanaal.

56
   Beks en Machielsen, Een dorp in oorlog, 71.
57
   Beks en Machielsen, Een dorp in oorlog, 71.
58
   Ibidem, 71.
59
   J. Didden en M. Swarts, Brabant bevrijd (Hulst, 1993), 68-69.
61
   The National Archives (TNA), WO 171 War Office: Allied Expeditionary Force, North West-Europe (British Element): War Diaries, Second World War, inv. nr. 474, 15th (Scottish) Recce. Regiment, Jan. -Dec.
1944.
62
   TNA, WO 171, inv. nr. 1275, 9th Cameronians (Scottish Rifles), Jan. - Dec. 1944.
63
   Ibidem.

     www.bodac.nl
     Historisch vooronderzoek OO - Oirschot-Rondweg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre>Pagina 43 van 82

                  Oorspronkelijk zou de brigade hier,
                  tegenover Oirschot, oversteken, maar
                  door het ontbreken van verharde wegen
                  en het open karakter van de hei (weinig
                  dekkingsmogelijkheden) werd hiervan
                  afgezien.’ 60

 22-09-1944       Indicatie - grondgevechten                        -             Indicatie - grondgevechten                       Op 22 september 1944 vonden eveneens
                                                                                                                                   incidentele – dikwijls ongecoördineerde -
                  Baks & Machielsen                                               TNA – War Diary – 15th Scottish Recce. Reg.
                                                                                                                                   grondgevechten plaats ten zuiden van het
                  ‘De strijd ten zuiden van Oirschot liet nog                     ‘’B’ Sqn in support of 46 Bde, as soon as the    Wilhelminakanaal bij Oirschot. De Duitsers
                  enige dagen een oprukken van de                                 situation allowed, to pass through 46 Bde and    zouden vanaf deze dag (en definitief op 23
                  Geallieerden zien. De Oirschotse heide                          recce on their front to OIRESHOT and then along september 1944) verdreven worden naar de
                  werd op de 22e september grotendeels                            the main Rd running NE and to the SOUTH of this noordzijde van het kanaal. Daarnaast bouwden de
                  van Duitsers gezuiverd. De Duitse troepen                       road.’ 66                                        Duitsers defensieve stellingen op in de richting
                  die ter hoogte van de al eerder door de                                                                          van Oostelbeers.
                                                                                  TNA – War Diary – H.Q. 46th Inf. Brigade
                  Duitsers opgeblazen brug over het
                                                                                                                                   Er zijn geen concrete indicaties gevonden die
                  Beatrixkanaal aan de Eindhovensedijk                            ‘It was later established BEST was strongly held duiden op oorlogshandelingen binnen het
                  waren gelegerd, werden vanuit de richting                       and it was decided to make an attack on BEST     onderzoeksgebied. Dat er daadwerkelijk
                  van het voormalige Duitse vliegveld                             with 2 GLAS H preceded by a sqn of 15 (S) Recce oorlogshandelingen binnen het
                  aangevallen door Geallieerde troepen. Na                        Regt. On capture of BEST 2 GLAS H to adv WEST    onderzoeksgebied hebben plaatsgevonden is
                  een korte schermutseling werden de                              preceded by Recce Regt towards OIRSCHOT with echter zeer wel mogelijk.
                  Duitsers teruggedreven over het                                 a view to clearing enemy out of that area and
                  Wilhelminakanaal. Daarop werd door de                           allowing 9 CAMERONIANS to cross the Canal.       De luchtfoto’s van 2 oktober 1944 zijn
                  Geallieerden een provisorische frontlinie                       This operation however was unsuccesful as 2      gecontroleerd op mogelijke sporen van
                  geformeerd ter hoogte van de boerderij                          GLAS H did not succeed in clearing the enemy     oorlogshandelingen. Op de – niet door wolk-
                  van de familie Van Vugt aan de                                  wholly out of BEST.’  67                         aanwezigheid – verstoorde delen van het
                  Eindhovensedijk. De linie zou de komende                                                                         onderzoeksgebied zijn geen aanwijzingen van OO
                  dagen worden vervolmaakt met                                    TNA – War Diary – H.Q. 71th Inf. Brigade         aangetroffen. Of er binnen de niet zichtbare delen
                  loopgraven, versperringen etc.’ 64                                                                               van de luchtfoto’s ter hoogte van het
                                                                                  ‘1 OXf Bucks met some opposition at
                                                                                                                                   onderzoeksgebied en de buffer
                  ‘De ‘Ox and Bucks’ werden, na op 21                             BIJSTERVELD 3419 on their way through, but were
                                                                                                                                   oorlogshandelingen hebben plaatsgevonden is
                  september afgelost te zijn door de ‘9th                         able to report at 0730 that they had broken
                                                                                                                                   op basis van de luchtfoto’s vanzelfsprekend niet
                  Cameronians’, in de nacht van 22 op 23                          through; and at 0830 were on their objective.
                                                                                                                                   te achterhalen.
                  september weer terugkeerde bij Oirschot.                        They found that the canal brs had been blown
                  De ‘Ox and Bucks’ zouden tot hun                                and that the enemy were strong on the far bank, Conclusie: mogelijk relevant
                  aflossing op 5 oktober hun stellingen op                        particularly around the main rd br into
                  Oirschotse bodem bemannen.’ 65                                  OIRSCHOT.’

 23-09-1944       Indicatie (1) - grondgevechten                    -             Indicatie (1 & 2) – grondgevechten & militaire        Indicatie (1) – grondgevechten
                                                                                  aanwezigheid
                  Beks & Machielsen                                                                                                     Direct ten westen van het onderzoeksgebied, in
                                                                                  TNA – War Diary – H.Q. 71th Inf. Brigade              en om het gehucht Dun vonden op 23 september
                  ‘Later in de morgen van de 23e september
                                                                                                                                        1944 grondgevechten plaats tussen de
                  werd door de ‘Ox and Bucks’ met                                 ‘1 Oxf Bucks got into DUN 3024 by 1200 hrs, but
                                                                                                                                        geallieerden en restanten van Duitse eenheden
                  artilleriesteun het gebied ’t Dun (is het                       had trouble in consolidating along the canal, on
                                                                                                                                        die nog in het gebied aanwezig waren. Ter
                  gebied tussen Beerseweg en                                      account of hy SA fire and considerable shelling.
                                                                                                                                        plaatse van Dun verzamelden Britse eenheden
                  Eindhovensedijk) aangevallen, waarbij                           They did it though, with rather thin forces, the Bn
                                                                                                                                        zich, en beschoten Duitse posities op de
                  weinig Duitse tegenstand meer werd                              being stretched from 315249 – 295235.’ 72
                                                                                                                                        noordoever van het Wilhelminakanaal. De
                  ondervonden.’ 68
                                                                                                                                        Duitsers bestookten de geallieerden eveneens

60
   Didden en Swarts, Brabant bevrijd, 69.
64
   Beks en Machielsen, Een dorp in oorlog, 73.
65
   Ibidem, 73.
66
   TNA, WO 171, inv. nr. 474, 15th (Scottish) Recce. Regiment, Jan. -Dec. 1944.
67
   TNA, WO 171, inv. nr. 648, H.Q., Jan. – Dec. 1944.
68
   Beks en Machielsen, Een dorp in oorlog, 73-74.
72
   TNA, WO 171, inv. nr. 655, H.Q., Jan. – Sept. 1944.

     www.bodac.nl
     Historisch vooronderzoek OO - Oirschot-Rondweg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                                                                    Pagina 44 van 82

                  Indicatie (2) – militaire aanwezigheid &                            TNA – War Diary – 71st A.T. Regiment R.A.               met onder andere 8,8 cm geschut. Er zijn geen
                  oorlogsschade                                                                                                               concrete aanwijzingen gevonden dat het
                                                                                      336 Battery:
                                                                                                                                              onderzoeksgebied hierbij getroffen werd.
                  ‘Diverse boerderijen en woonhuizen in de
                                                                                      ‘0130 hrs – Bty arrives same area as 21 Sept: 0700
                  Hei [Heistraat?], vaak gebruikt als                                                                                         Conclusie: niet relevant
                                                                                      hrs K Tp deployed – 2 17 prs left in rear to shoot
                  onderkomen of stelling, werden als gevolg
                                                                                      up OIRSCHOT Church and other specified targets.         Indicatie (2) – militaire aanwezigheid &
                  van het zware oorlogsgeweld in dat
                                                                                      Coy attack with arty and MG support on village of       oorlogsschade
                  gebied in de periode van 21 tot en met 24
                                                                                      DUNN fixed for 1000 hrs – 17 prs to shoot up
                  september verwoest.’ 69                                                                                                     Uit de literatuur blijkt dat boerderijen en
                                                                                      chruch from 10 to 1200 hrs at five minute
                                                                                                                                              woningen in de ‘Hei’ (Heistraat?) als gevolg van
                  ‘Vanaf de 23e september zouden de                                   intervals. 1000 hrs – Coy attack postponed – 17
                                                                                                                                              oorlogsgeweld werden vernield. Eveneens
                  Duitsers zich in het hele Oirschotse gebied                         prs open up. 1115 hrs – Coy attack goes in –
                                                                                                                                              richtten militairen op deze locatie stellingen en
                  terugtrekken over het kanaal, waar ze hun                           successful by 1130 hrs 1300 hrs – Bn and Bty
                                                                                                                                              onderkomens in.
                  eerder aangelegde verdedigingslinie                                 recce parties moved to recc area of DUNN and
                  bezetten. De Geallieerden op hun beurt                              held up by spandau fire and 20 mm gunfire – BCs         Uit de bronnen wordt echter niet duidelijk of het
                  installeerden zich direct ten zuiden van                            carrier hit twice by 20 mm – driver wounded and         om de huidige ‘Heistraat’ te Oirschot gaat,
                  het kanaal in hun defensieve posities, die                          evacuated. 2400 hrs – Bn Gp moves to Dunn.’ 73          gelegen ten noorden van het kanaal, of dat het
                  liepen van het Dun tot aan het                                                                                              gaat om de ‘Hei straat’ op de zuidelijke oever, die
                                                                                      TNA – War Diary – 9th Cameronians
                  Beatrixkanaal.’ 70                                                                                                          tegenwoordig ‘Bloemendaal’ heet. Het is, gezien
                                                                                      ‘Bn legt area 314246 by route already recce. Bn         de gevonden indicaties, waarschijnlijk dat het om
                  ‘[…] de posities van Duitsers en
                                                                                      passing along the of canal convoy was engaged           de straat nabij de kern - dus ten noorden van het
                  Geallieerden [zouden] ook in het zuiden
                                                                                      with enemy mortars and 88 MM. No casualties             kanaal - gaat. Deze straat ligt op geruime afstand
                  stabiliseren en werd het Wilhelminakanaal
                                                                                      were inflicted although about 5 vehicles were           tot het onderzoeksgebied.
                  ten zuiden van Oirschot onderdeel van de
                                                                                      ditched.’ 74
                  frontlinie. Tot de bevrijdingsdag, één                                                                                      Conclusie: niet relevant
                  maand later, bleef dit zo.’ 71

 25/26-09 -       Indicatie – militaire aanwezigheid &               -                Indicatie – militaire aanwezigheid &                    Er werden gedurende de periode van 21
 04-10-1944       artilleriebeschietingen                                             artilleriebeschietingen                                 september 1944 tot en met 24 oktober 1944
                                                                                                                                              geregeld Britse patrouilles uitgevoerd in het
                  26 september                                                        25/26 september
                                                                                                                                              gebied ten zuiden van het kanaal, gelegen tussen
                  Beks & Machielsen                                                   TNA – War Diary – H.Q. 71st Inf. Brigade                Oirschot en Best. Daarbij werden de patrouilles
                                                                                                                                              somtijds onder vuur genomen door Duits geschut
                  ‘Op de 26e september werd op de                                     ‘In the evening 1 Oxf Bucks patrols were fired on       vanaf de overzijde van het kanaal. Of er
                  Eindhovensedijk, ter hoogte van het                                 from the houses at 306251 and small gps of              beschietingen binnen het onderzoeksgebied of
                  huidige huisnummer 20, een Geallieerde                              enemy were seen at 304252 on our side of the            de buffer hebben plaatsgehad is niet uit de
                  brencarrier door Duits                                              canal. At night, this bn tried to carry out a raid by   indicaties op te maken.
                  pantserafweergeschut in brand geschoten.                            assault boat across the canal, to cut the rd
                  Het stuk geschut stond, gemonteerd op                               OIRSCHOT – BEST at two places. Owing, however           Daarnaast voerden de geallieerden herhaaldelijk
                  een kar, ter hoogte van de Heersdijk aan                            to the small amount of time available for recce         artilleriebeschietingen uit op de kom van Oirschot
                  het kanaal opgesteld.’ 75                                           (the order for the project was not received at Bde      en de Duitse stellingen aan het kanaal. Er zijn
                                                                                      HQ until 1330 hrs), the appalling state of the          concrete geschreven indicaties gevonden dat
                  2 oktober                                                                                                                   Britse eenheden binnen de buffer en mogelijk
                                                                                      tracks and the bad weather, the raid was
                                                                                      abandoned. The lorries carrying the boats were          binnen het onderzoeksgebied posities hadden
                  ‘Geallieerde artillerie had die dag vanaf de
                                                                                      reported to be bogged and and immovable at              ingenomen.
                  morgen felle beschietingen uitgevoerd op
                  de kom van Oirschot. Deze artillerie stond                          332234.’ 79
                                                                                                                                              Conclusie: mogelijk relevant
                  in een brede zône opgesteld vanaf de
                                                                                      TNA – War Diary – 71st A.T. Regiment R.A.

                                                                                      336 Battery:



69
   Ibidem, 74.
70
   Beks en Machielsen, Een dorp in oorlog, 74.
71
   Ibidem, 74.
73
   TNA, WO 171, inv. nr. 680, H.Q., Jan. – Dec. 1944.
74
   TNA, WO 171, inv. nr. 1275, 9th Cameronians (Scottish Rifles), Jan. - Dec. 1944.
75
   Beks en Machielsen, Een dorp in oorlog, 79.
79
   TNA, WO 171, inv. nr. 655, H.Q., Jan. – Sept. 1944.

     www.bodac.nl
     Historisch vooronderzoek OO - Oirschot-Rondweg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 45 ======================================================================

<pre>Pagina 45 van 82

                  spoorlijn bij Acht tot aan Wintelre en de                                            ‘No change, but heavy enemy mortaring and
                  Beerzen.’ 76                                                                         shelling.’ 80

                  ‘Gedurende de periode van 2 tot en met 4                                             1 oktober
                  oktober werd door de ‘Ox en Bucks’ via
                                                                                                       TNA – War Diary – 1st Oxfordshire &
                  een soort mobiele eenheid, ‘Howard
                                                                                                       Buckinghamshire Light Infantry
                  Force’ genoemd naar majoor F. Howard,
                  de hele zone van de Heuvelse brug tot het                                            ‘Patrols of “C” Coy reported little enemy activity
                  Beatrixkanaal middels patrouilles                                                    to the West, but the carrier pl, patrolling the area
                  bestreken. Doel van deze eenheid,                                                    East of the Regt’s main posns from DUN 3024 to
                  uitgerust met pantserwagens, carriers en                                             the canal junc 3724, located a certain number of
                  mortieren was om Duitse oversteken over                                              enemy posts on the North bank of the
                  het Wilhelminakanaal te verijdelen.’ 77                                              WILHELMINA CANAL.’ 81
                  Eversteijn                                                                           2 oktober
                  ‘Bombardement op Oirschot. Getroffen                                                 TNA – War Diary – 1st Oxfordshire &
                  werd onder andere de St. Pieterskerk.’ 78                                            Buckinghamshire Light Infantry

                                                                                                       ‘”HOWARD FORCE” was formed. Under the comd
                                                                                                       of the 2IC of the Regt – Major F.H. Howard MC –
                                                                                                       it comprised fourteen armd cars and eight 3”
                                                                                                       mortars from the det of the RAF Regt guarding
                                                                                                       EINDHOVEN aerodrome 3722 together with the
                                                                                                       carrier pl. Later a pl of “A” Coy joined it, and at
                                                                                                       various times two 17-pr SP GUNS WERE
                                                                                                       ATTACHED. Its role was to cover the
                                                                                                       WILHELMINA Canal from DUN to canal junc 3724
                                                                                                       with a mobile screen of patrols and outposts,
                                                                                                       destroying any small parties of enemy who might
                                                                                                       cross the canal and giving warning of a major
                                                                                                       crossing. During the day, further enemy posns
                                                                                                       were observed by this Force on the North bank of
                                                                                                       the WILHELMINA Canal and were shot up. In view
                                                                                                       of increased enemy activity in this area, it was
                                                                                                       assumed that the enemy had awoken to the
                                                                                                       danger of his exposed right flank as a result of
                                                                                                       the Regt’s raid of 26/27 Sep and had moved tps
                                                                                                       up to protect it.

                                                                                                       From 1100 hrs to 1200 hrs the tower of
                                                                                                       OIRSCHOT ch, which dominated the whole area
                                                                                                       around it for 5 or 6 miles, was shelled with 17-pr
                                                                                                       AP and incendiary shot and finally collapsed, the
                                                                                                       Ch itself bursting into flames.’ 82

 04-10-1944       -                                                 -                                  Indicatie (1) – verkenningsvlucht & militaire          Indicatie (1) – verkenningsvlucht & militaire
                                                                                                       aanwezigheid                                           aanwezigheid

                                                                                                       TNA – Daily Log’s                                      Op 4 oktober 1944 voerde de 83th Group met
                                                                                                                                                              Spitfires verkenningsvluchten uit boven
                                                                                                       83 Group:
                                                                                                                                                              kaartcoördinaat E.3124. Hierbij werd melding

76
   Ibidem, 83.
77
   Ibidem, 89.
78
   Eversteijn, Bombardementen, 2332.
80
   TNA, WO 171, inv. nr. 923, 71st Anti-Tank Regiment, Jan. - Dec. 1944.
81
   TNA, WO 171, inv. nr. 1356, 1st Oxfordshire and Buckinghamshire Light Infantry, Jan. - Dec. 1944.
82
   TNA, WO 171, inv. nr. 1356, 1st Oxfordshire and Buckinghamshire Light Infantry, Jan. - Dec. 1944.

     www.bodac.nl
     Historisch vooronderzoek OO - Oirschot-Rondweg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 45 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 46 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                                                                                                           Pagina 46 van 82

                                                                                                                         16 Spitfires, -.45 up 1300 down.                            gemaakt van het schijnvliegveld nabij Oirschot, en
                                                                                                                                                                                     een mogelijke lanceerlocatie van V1’s. Er zijn geen
                                                                                                                         ‘Carried out 3 TAC/R missions and 6 Photo/R.
                                                                                                                                                                                     bronnen gevonden die de observatie van een
                                                                                                                         camouflaged runway 100/150 yards long and
                                                                                                                                                                                     mogelijke V1-lanceerlocatie bevestigen.
                                                                                                                         poss V.1. on E. end facing W. A/C appeared to
                                                                                                                         have jet unit and wings tapered back. Suspected             Conclusie: niet relevant
                                                                                                                         dummy airfield E.3124.’ 83
                                                                                                                                                                                     Indicatie (2) – grondgevechten
                                                                                                                         Indicatie (2) – grondgevechten
                                                                                                                                                                                     Op 4 oktober 1944 voerde de 1st Oxfordshire &
                                                                                                                         TNA – War Diary – 1st Oxfordshire &                         Buckinghamshire Light Infantry aanvallen uit
                                                                                                                         Buckinghamshire Light Infantry                              vanuit hun posities binnen kaartcoördinaat
                                                                                                                                                                                     315253 op de noordzijde van het kanaal. Dit is
                                                                                                                         ‘”A” Coy remained in its old posns at 315253. At
                                                                                                                                                                                     buiten de buffer en het onderzoeksgebied.
                                                                                                                         2200 hrs, a flame-thrower attack, employing one
                                                                                                                         of the Regt’s WASP carriers, was made on two     Conclusie: niet relevant
                                                                                                                         enemy posts on the opposite side of the canal
                                                                                                                         from “A” Coy’s posns. The attack appeared to be
                                                                                                                         successful and no movement was observed in the
                                                                                                                         enemy posts the next day.’ 84

 08-10-1944       Indicatie – grondgevechten                        -                                                    -                                                           Op 8 oktober 1944 staken Duitse troepen het
                                                                                                                                                                                     Wilhelminakanaal bij Oirschot over om Britse
                  Beks & Machielsen
                                                                                                                                                                                     posities bij het voormalige schijnvliegveld tussen
                  ‘Op de achtste oktober werd door de                                                                                                                                de Steenovenweg en Oostelbeers aan te vallen.
                  Duitse legerleiding het bevel gegeven om                                                                                                                           Met een omtrekkende beweging wisten ze vanuit
                  de ‘Wilhelmina-Kanalstellung’ verder uit te                                                                                                                        zuidelijke richting aanvallen te plaatsen. Uit de
                  bouwen. Het gebied Banisveld werd                                                                                                                                  literatuur blijkt dat eveneens troepen aan de
                  daarbij de scheidslinie tussen de                                                                                                                                  Eindhovensedijk werden aangevallen, wat erop
                  frontsectoren van de 59e Infanteriedivisie                                                                                                                         wijst dat er aanvallen nabij het onderzoeksgebied
                  en de 245e Infanteriedivisie die aan de                                                                                                                            hebben plaatsgevonden. Concrete aanwijzingen
                  ‘Oirschotse kant’ was gelegen.                                                                                                                                     van oorlogshandelingen binnen het
                                                                                                                                                                                     onderzoeksgebied zijn echter niet aangetroffen.
                  Op deze dag lieten de Duitsers elders nog
                  van zich horen. Een aanval werd ingezet                                                                                                                            Conclusie: mogelijk relevant
                  op het ten zuiden van Oirschot gelegen
                  vliegveld. […] Een compagnie Geallieerde
                  RAF-troepen droeg in deze periode zorg
                  voor de verdediging van het vliegveld. Die
                  zwakke verdediging had zich
                  geconcentreerd op een aanval komende
                  vanuit de richting Best. De Duitse aanval
                  echter kwam via een oversteek over het
                  Wilhelminakanaal bij Oirschot en een
                  omtrekkende beweging uit de nauwelijks
                  verdedigde zuidelijke richting. […] De op
                  de boerderij van de familie Van Vugt aan
                  de Eindhovensedijk gelegen Engelse
                  troepen werden eveneens aangevallen.
                  Een hevig nachtelijk gevecht barstte los
                  met wederzijds gebruik van mitrailleurs en
                  handgranaten.’ 85



83
   TNA, AIR 37 Air Ministry: Allied Expeditionary Air Force, later Supreme Headquarters Allied Expeditionary Force (Air), and 2nd Tactical Air Force: Registered Files and Reports, inv. nr. 715, 2ND TACTICAL AIR
FORCE: Daily log: Sept.-Oct.1944, sheet 1747.
84
   TNA, WO 171, inv. nr. 1356, 1st Oxfordshire and Buckinghamshire Light Infantry, Jan. - Dec. 1944.
85
   Beks en Machielsen, Een dorp in oorlog, 91.

     www.bodac.nl
     Historisch vooronderzoek OO - Oirschot-Rondweg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 46 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 47 ======================================================================

<pre>Pagina 47 van 82

 10-10-1944       Indicatie – militaire aanwezigheid           -   Indicatie – militaire aanwezigheid                  Op 10 oktober 1944 betrok de ‘Black Watch’,
                                                                                                                       onderdeel 51e Highland Divisie stellingen ten
                  10 oktober                                       TNA – War Diary – H.Q. 154th Inf. Brigade
                                                                                                                       zuiden van het Wilhelminakanaal bij Oirschot. In
                  Beks & Machielsen                                ‘The new role was t orelieve the RAF Regt and to    Figuur 4 Beeldmateriaal 4.7.1. zijn de locaties van
                                                                   hold the line of the WILHELMINA Canal from excl     de versterkingen zichtbaar. De parameters van de
                  ‘[…] de Geallieerde legerleiding besloot                                                             positie van b-company komen dichtbij het
                                                                   railway at 380244 to incl DUN 3024 and prevent
                  om de verdediging ten zuiden van                                                                     onderzoeksgebied en vallen deels binnen de
                                                                   any enemy who succeed in crossing the canal
                  Oirschot te verstevigen. Op 10 oktober al                                                            buffer. Het is derhalve mogelijk dat er eenheden
                                                                   from infiltrating SOUTH towards the airfield area
                  werd een bataljon ‘Black Watch’ van de                                                               ter hoogte van de Kemmer binnen het
                                                                   near OERLE.’ 88
                  51e Highland divisie naar het gebied                                                                 onderzoeksgebied hebben gelegen.
                  gedirigeerd. Stellingen van hun
                  voorgangers werden betrokken bij het                                                                 Op 11 oktober verplaatst d-company zijn
                  Dun, het Slingerbos en de                                                                            stellingen van de Eindhovensedijk naar Kloosters
                  Eindhovensedijk tot aan het Beatrixkanaal.                                                           vanwege vijandig vuur. Het buurtschap Kloosters
                  Een compagnie werd als reserve verder                                                                was gelegen nabij het onderzoeksgebied en de
                  terug bij ’s Heerenvijvers gestationeerd.                                                            buffer. Daarnaast wordt melding gemaakt van
                  […] Alleen de compagnie die kort bij                                                                 Duits vuur op de commandopost te ’s
                  Oirschot aan de Eindhovensedijk positie                                                              Heerenvijvers.
                  innam – de D-compagnie – kreeg direct
                                                                                                                       De posities van de 51e Highland Divisie (later
                  Duitse tegenstand te verduren.
                                                                                                                       overgenomen door de Prinses Irene Brigade) zijn
                  Mitrailleurvuur en mortiergranaten
                                                                                                                       de Inventarisatiekaart ingetekend met GIS010
                  maakten het voor deze eenheid moeilijk
                  om de stellingen in te nemen.’ 86                                                                    Conclusie: mogelijk relevant

                  11 oktober

                  ‘Die 11e oktober bleef Duits vuur inkomen
                  op de stellingen aan de Eindhovensedijk.
                  Hierop werd van Geallieerde zijde met
                  mortieren geschoten op vermoedelijke
                  Duitse posities. Dit lokte uiteraard weer
                  Duits granaatvuur uit op ’s Heerenvijvers
                  en de commandopost bij Zwanenburg. De
                  positie van de D-compagnie werd
                  blijkbaar zo goed door de Duitse
                  waarnemingsposten in de gaten
                  gehouden, dat de commandant besloot
                  om in de nacht van 11 op 12 oktober zijn
                  stellingen te verleggen naar het gebied
                  Kloosters.’ 87

 12-10-1944       Indicatie – militaire aanwezigheid en        -   -                                                   Vanwege het feit dat de zuidelijke oever van het
                  grondgevechten                                                                                       kanaal weinig natuurlijke beschutting bood,
                                                                                                                       waren de Britse stellingen ietwat zuidelijker in
                  Beks & Machielsen
                                                                                                                       bebost terrein gelegen. Of deze stellingen binnen
                  ‘De kanaaldijk aan de Oirschotse zijde was                                                           het onderzoeksgebied aangelegd waren, is niet
                  twee meter hoog, terwijl ten zuiden van                                                              duidelijk. Op basis van Figuur 4 in Beeldmateriaal
                  het kanaal het terrein vrij kaal was. Als                                                            4.7.1. zouden de stellingen van b-company direct
                  gevolg van deze terreinomstandigheden                                                                ten noorden van het onderzoeksgebied hebben
                  lagen de Geallieerde eenheden vrij ver van                                                           gelegen.
                  het kanaal in bebost terrein.’ 89 Hierdoor
                                                                                                                       Conclusie: mogelijk relevant
                  konden de Duitsers ook op 12 oktober het


86
   Ibidem, 91-92.
87
   Ibidem, 92.
88
   TNA, WO 171, inv. nr. 680, H.Q., Jan. - Dec. 1944.
89
   Ibidem, 92.

     www.bodac.nl
     Historisch vooronderzoek OO - Oirschot-Rondweg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 47 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 48 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                                       Pagina 48 van 82

                  kanaal oversteken en aanvallen
                  uitvoeren. 90

 17-10-1944       Indicatie - militaire aanwezigheid                -                                           -   Vanaf 17 oktober tot en met 24 oktober 1944
                                                                                                                    zouden drie gevechtsgroepen van de Prinses
                  Beks & Machielsen
                                                                                                                    Irene Brigade de stellingen op de zuidoever van
                  ‘De Prinses Irene Brigade moest met drie                                                          het Wilhelminakanaal tussen, grofweg, Oirschot
                  zogeheten Gevechtsgroepen een gebied                                                              en Best bemannen. De verdedigingslinie was
                  bezet houden dat zich vanaf het                                                                   vastgesteld op circa 400 meter afstand van het
                  Beatrixkanaal, ten noorden van het                                                                kanaal. Na meting blijkt dat het
                  vliegveld, langs het Wilhelminakanaal                                                             onderzoeksgebied gedeeltelijk op ten minste 500
                  uitstrekte tot ongeveer drie kilometer                                                            meter van het kanaal ligt. Deze stellingen waren
                  voorbij de Heuvelse brug. […] Laat in de                                                          derhalve op nabije afstand tot het
                  avond van de 17e oktober had de Irene                                                             onderzoeksgebied gelegen.
                  Brigade zich ongeveer 400 meter vanaf
                                                                                                                    Conclusie: mogelijk relevant
                  het kanaal in de hele toegewezen
                  frontsector geïnstalleerd. De
                  Brigadecommandant had zijn post
                  ingericht te Oerle, terwijl de eigen artillerie
                  werd opgesteld op de Mostheuvel in
                  Wintelre. Tot en met de bevrijding van
                  Oirschot, op 24 oktober 1944, zouden
                  Nederlandse soldaten deze posities
                  blijven bezetten. De Brigade werd
                  gedurende deze tijd nog versterkt met
                  een aantal Engelse tanks.’ 91

                  Nierstrasz

                  ‘De Brigade trad onder bevel van C.-154
                  Brig. van 51 Div. en nam het frontgedeelte
                  op de zuidoever van het Wilhelminakanaal
                  over van tegenover Best tot tegenover
                  Oirschot, waar de Duitsers de noordoever
                  hadden bezet. Het frontgedeelte van hier
                  tot Poppel werd slechts zwak bewaakt,
                  voornamelijk door patrouilles.

                  De Brigade nam stelling (zie schets Nr 11)
                  met van rechts naar links
                  Gevechtsgroepen III, II, I, versterkt met
                  delen van de Verk. Afd., elk met een
                  frontbreedte van ongeveer 3 km. De
                  frontlijn bevond zich op ongeveer 400 m
                  ten zuiden van de kanaaloever, terwijl
                  tussen de frontlijn en het kanaal staande
                  patrouilles van de Verk. Afd. werden
                  opgesteld. […]

                  Het Duitse mortiervuur, dat door de
                  mortieren van de Brigade werd
                  beantwoord, dwong tot het maken van
                  veldversterkingen en onderkomens […].’ 92


90
   Ibidem, 92.
91
   Ibidem, 94-95.
92
   V.E. Nierstrasz, Geschiedenis van de Koninklijke Nederlandse Brigade "Prinses Irene" (Den Haag, 1959), 48.

     www.bodac.nl
     Historisch vooronderzoek OO - Oirschot-Rondweg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 48 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 49 ======================================================================

<pre>Pagina 49 van 82

 21-10-1944       Context – militaire aanwezigheid               -                                                  -                                               Op 21 oktober 1944 betrok de 256e
                                                                                                                                                                    Volksgrenadierdivisie stellingen ten noorden van
                  Beks & Machielsen
                                                                                                                                                                    het kanaal. Hiermee werd de 245e Infanteriedivisie
                  ‘In deze laatste dagen voor de bevrijding                                                                                                         afgelost. Ook werd er op nieuwe posities artillerie
                  van Oirschot trokken nieuwe Duitse                                                                                                                opgesteld.
                  troepen Oirschot binnen werden nieuwe
                  stellingen betrokken. Eenheden van de
                  256e Volksgrenadierdivisie losten de 245e
                  Infanteriedivisie af. In het gebied van de
                  Lopensestraat/Termeijdensteeg
                  bijvoorbeeld werd in de nacht van 21 op
                  22 oktober Duitse artillerie opgesteld.’ 93

 24-10-1944       Context – Oirschot bevrijd                                                                                                                        Oirschot werd op 24 oktober 1944 vanuit het
                                                                                                                                                                    (noord)oosten, vanuit de richting Best bevrijd
                  Gool
                                                                                                                                                                    door Royal Scots Fusiliers.
                  ‘Oirschot is op 24 oktober, ’s middags om
                  half vier bevrijd door de Royal Scots
                  Fusiliers. Dit betrof dan de streek ten
                  noorden van het kanaal. De nacht ervoor
                  hadden de Duitsers zich uit Oirschot
                  teruggetrokken. (…) Daardoor is Oirschot
                  uiteindelijk bevrijd zonder dat er één
                  schot gelost werd.’ 94

 25-10-1944       -                                              -                                                  Indicatie – militaire aanwezigheid              Op 25 oktober 1944 arriveerde het 119th LAA
                                                                                                                                                                    Regiment binnen coördinaat QE.313245. Dit is
                                                                                                                    TNA – War Diary – 119th LAA Reg. (RA)
                                                                                                                                                                    buiten de buffer en het onderzoeksgebied.
                                                                                                                    ‘A ech left, arriving 313245 at 1730 hrs.’ 95
                                                                                                                                                                    Conclusie: niet relevant

 06-01-1945       Indicatie – V1 inslag                          Indicatie – V1 inslag                                                                              Op 6 januari 1945 vond er een V1-inslag plaats
                                                                                                                                                                    op ca 200 meter ten westen van de
                  BAW                                            RHCE
                                                                                                                                                                    Eindhovensedijk, en op ca 300 meter voorbij de
                  V0346, 45-01-06, 13.15, V1, Oirschot, NB; ‘In den middag van 6 Januari 1945,                                                                      afslag naar het sportcomplex (verm.
                                                            omstreeks 13.15 uur, is in een perceel                                                                  Sportcomplex De Kemmer). Of het om 300 meter
                  ‘Het buitengebied de Hei op ca 200 meter                                                                                                          ten noorden of ten zuiden van de afslag naar het
                                                            bouwland, toebehoorende aan den
                  ten westen van de Eindhovensedijk op ca                                                                                                           sportcomplex gaat is niet duidelijk. Op luchtfoto
                                                            landbouwer, J. van CUIJK, gelegen ten
                  300 meter voorbij de afslag naar het                                                                                                              8008 zijn – mede door de grote schaal - geen
                                                            Westen van het rijwielpad-Oirschot-
                  sportcomplex.’ 96                                                                                                                                 sporen van een V1 inslag zichtbaar nabij het
                                                            Eindhoven, onder de gemeente Oirschot,
                                                            een projectile neergestort, vermoedelijk een                                                            onderzoeksgebied. Na meting op basis van de
                  Beks & Machielsen
                                                            V.2. Het projectiel heeft een gat geslagen,                                                             locatiebepaling uit de literatuur en de
                  V1-inslag.                                met een middellijn van naar schatting 10.                                                               archiefstukken stelt Bodac B.V. dat er geen
                                                            Meter en een diepte van naar schatting 5 a 6                                                            concrete indicatie is dat de V1 binnen of op
                  ‘13.15 uur. In het buitengebied de Hei,                                                                                                           verdachte afstand tot het onderzoeksgebied is
                                                            Meter. Persoonlijke ongevallen hebben niet
                  plm. 200 m. westelijk van de                                                                                                                      terecht gekomen.
                                                            plaats gehad. De plek waar het projectiel is
                  Eindhovensedijk en plm. 300 m. voorbij de
                                                            terechtgekomen is op een afstand van pl. m.
                  afslag naar sportcomplex de Kemmer.’ 97                                                                                                           Conclusie: niet relevant
                                                            2.5 K.M. gelegen vanaf de bebouwde kom
                  Eversteijn                                der gemeente Oirschot.’ 100



93
   Beks en Machielsen, Een dorp in oorlog, 97.
94
   A. van Gool, Ooggetuigen van de bevrijding. De laatste oorlogsweken in de Kempen (Eindhoven, 1995), 81.
95
   TNA, WO 171, inv. nr. 1134, 119th Light Anti-Aircraft Regiment (Royal Artillery), Jan. - Dec. 1944.
96
   SLGO, ‘Bulletin Air War 323’, 27.
97
   Beks en Machielsen, Een dorp in oorlog, Bijlage 6.
100
    RHCE, 10663 Luchtbeschermingsdienst Oirschot, 1930-1945, inv. nr. 3, Stukken betreffende Luchtbeschermingsdienst Oirschot.

     www.bodac.nl
     Historisch vooronderzoek OO - Oirschot-Rondweg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 49 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 50 ======================================================================

<pre>                                                                                      Pagina 50 van 82

                   ‘V-1 omstreeks 13.15 uur neergekomen te
                   Oirschot. Getroffen werd in het
                   buitengebied de Hei op ca. 200 meter ten
                   westen van de Eindhovensedijk op ca 300
                   meter voorbij de afslag naar het
                   sportcomplex de Kemmer.’ 98

                   Vergeltungswaffen.nl

                   V0346. 99


 Tabel 3: Relevante invloeds-, gevaars- en uitwerkingsfactoren voor het werkgebied.




98
     Eversteijn, Bombardementen, 2583.
99
     www.vergeltungswaffen.nl [geraadpleegd 26 mei 2021].

     www.bodac.nl
     Historisch vooronderzoek OO - Oirschot-Rondweg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 50 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 51 ======================================================================

<pre>Pagina 51 van 82


Bijlage 3.       Certificering




 www.bodac.nl
 Historisch vooronderzoek OO - Oirschot-Rondweg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 51 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 52 ======================================================================

<pre>                                                  Pagina 52 van 82


Bijlage 4.       Uitgangspunten afbakening




 www.bodac.nl
 Historisch vooronderzoek OO - Oirschot-Rondweg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 52 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 53 ======================================================================

<pre>Pagina 53 van 82




 www.bodac.nl
 Historisch vooronderzoek OO - Oirschot-Rondweg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 53 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 54 ======================================================================

<pre>                                                 Pagina 54 van 82




www.bodac.nl
Historisch vooronderzoek OO - Oirschot-Rondweg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 54 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 55 ======================================================================

<pre>Pagina 55 van 82




 www.bodac.nl
 Historisch vooronderzoek OO - Oirschot-Rondweg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 55 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 56 ======================================================================

<pre>                                                 Pagina 56 van 82




www.bodac.nl
Historisch vooronderzoek OO - Oirschot-Rondweg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 56 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 57 ======================================================================

<pre>Pagina 57 van 82




 www.bodac.nl
 Historisch vooronderzoek OO - Oirschot-Rondweg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 57 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 58 ======================================================================

<pre>                                                 Pagina 58 van 82




www.bodac.nl
Historisch vooronderzoek OO - Oirschot-Rondweg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 58 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 59 ======================================================================

<pre>Pagina 59 van 82




 www.bodac.nl
 Historisch vooronderzoek OO - Oirschot-Rondweg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 59 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 60 ======================================================================

<pre>                                                                                              Pagina 60 van 82


Bijlage 5.        Toelichting verplichte en aanvullende bronnen
In het CS-VROO staat beschreven welke bronnen geraadpleegd moeten worden voor de voltooiing van een
correct vooronderzoek. Bodac B.V. dient ten minste de in de onderstaande tabel weergegeven verplichte
bronnen te raadplegen. Aanvullende bronnen worden in ieder geval geraadpleegd indien sprake is van de
onder de toelichting op de aanvullende bronnen beschreven situatie. In de rapportage wordt gemotiveerd
waarom een aanvullende bron wel of niet geraadpleegd is.

Bronnen conform Certificatieschema                                         Raadplegen          Geraadpleegd

                                                                     Verplicht   Aanvullend

Literatuur                                                                                          

Gemeentelijke en provinciaal archief                                                                

Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie (NIOD)                                                

Nationaal Archief te Den Haag                                                                       

Semistatische archiefdiensten Ministerie Defensie te Rijswijk                                       

Explosieven Opruimings Dienst Defensie (EODD)                                                       

Luchtfotocollectie Wageningen UR, Kadaster en Royal Commission                                       
                                                                         
on the Ancient and Historical Monuments of Scotland te Edinburgh

Krantenberichten                                                                                    

Nederlands Instituut voor Militaire Historie (NIMH), collectie 575                                  

The National Archives te Londen, gegevens aangaande                                                  
                                                                         
luchtaanvallen door Royal Air Force

Bundesarchiv-Militärarchiv te Freiburg                                                              

Nederlands Instituut voor Militaire Historie (NIMH), collectie 409                                  

The National Archives te Londen, gegevens aangaande                                                  
artilleriebeschietingen                                                                 

The National Archives and Record Administration (NARA II) te                                         
College Park (VS)                                                                       

Getuigen                                                                                
Kadaster (naoorlogs kaartmateriaal)                                                                 


Tabel 4: Raadpleegbare bronnen conform het CS-VROO.

Toelichting verplichte bronnen Certificatieschema

Literatuur | Voor het onderzoeksgebied dienen relevante literatuurbronnen te worden geraadpleegd, zowel
standaardwerken als eventuele specifieke regionale informatiebronnen. Daarbij gelden met betrekking tot
het onderzoek naar gebeurtenissen in de periode mei 1940 als verplicht te raadplegen standaardwerken in
ieder geval:

       Nierstrasz e.a. (Ministerie van Oorlog, Hoofdkwartier van de chef van de generale staf,
        krijgsgeschiedkundige afdeling), De strijd op Nederlands grondgebied tijdens de Tweede Wereldoorlog
        (diverse delen, ’s-Gravenhage).
       Molenaar, F.J., De luchtverdediging in de meidagen 1940 (twee delen, ’s-Gravenhage, 1970).

 www.bodac.nl
 Historisch vooronderzoek OO - Oirschot-Rondweg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 60 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 61 ======================================================================

<pre>Pagina 61 van 82

Gemeentearchief en provinciaal archief | Bij het raadplegen van het gemeentelijke archief dienen ten minste
de stukken van de luchtbeschermingsdienst, de stukken over aangetroffen/geruimde OO en de
oorlogsschaderapporten te worden geraadpleegd. Indien deze stukken niet aanwezig zijn, dient dit te
worden vermeld in de rapportage. Bij het onderzoek in het provinciaal archief wordt in elk geval onderzoek
verricht in de relevante archieven van het Militair Gezag. Verder worden in het provinciaal archief, indien
beschikbaar, ook stukken van de luchtbeschermingsdienst, stukken over aangetroffen/geruimde OO en
oorlogsschaderapporten geraadpleegd. Indien er indicaties zijn voor de aanwezigheid van OO dient in het
gemeentelijke en provinciale archief voorts te worden gezocht naar gegevens over relevante naoorlogse
ontwikkelingen (contra-indicaties). Indien deze gegevens niet aanwezig zijn, dient dit eveneens te worden
vermeld in de rapportage.

Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie (NIOD) | In het NIOD raadpleegt de organisatie ten minste
de Collectie Departement van Justitie (toegangsnummer 216k), waarin zich processen-verbaal bevinden met
betrekking tot bomafwerpen en andere luchtoorloggerelateerde gebeurtenissen in een aantal Nederlandse
gemeenten. Daarnaast dient de Collectie Generalkommissariat für das Sicherwesen – Hörere SS- und
Polizeiführer Nord-West (toegangsnummer 077) ingezien te worden. Dit archief biedt namelijk een relatief
compleet overzicht van bomafwerpen en andere luchtoorloggerelateerde gebeurtenissen op Nederlands
grondgebied in de periode september 1940- april 1941.

Nationaal Archief te Den Haag | De organisatie dient de collectie Inspectie Bescherming Bevolking
Luchtaanvallen (toegangsnummer 2.04.53.15) te raadplegen waarin de berichten van gemeenten aan de
Rijkinspectie Luchtbeschermingsdienst te Den Haag in de periode 1940-1943 zijn ontsloten.

Semi-Statisch Informatiebeheer (SIB) Ministerie Defensie te Rijswijk | De organisatie raadpleegt de collectie
van de Mijn- en Munitieopruimingsdienst (MMOD) waarin de ruimingen in de periode 1945-1947 zijn
ontsloten.

Nederlands Instituut voor Militaire Historie (NIMH) | De collectie Duitse verdedigingswerken in Nederland en
rapporten van het Bureau Inlichtingen te Londen (1940-1945) met collectienummer 575 van het NIMH dient
geraadpleegd te worden om te helpen vaststellen of er indicaties zijn dat er Duitse militaire werken in het
onderzoeksgebied aanwezig waren tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Explosieven Opruimings Dienst Defensie (EODD) | Bij het raadplegen van het archief van de EODD dient als
eerste de database met meldingen van aangetroffen OO en de collectie mijnenveldkaarten te worden
ingezien. Indien in de database met meldingen van aangetroffen OO indicaties voor de aanwezigheid van
OO worden aangetroffen, dient de collectie MORA’s of UO’s te worden geraadpleegd. Indien in de collectie
mijnenveldkaarten indicaties voor de aanwezigheid van OO worden aangetroffen, dient de collectie
mijnenveld ruimrapporten te worden ingezien.

The National Archives te Londen | De organisatie dient aan te tonen dat in The National Archives te Londen
een relevante onderzoeksinspanning is geleverd aangaande het verzamelen van informatie over door de
Royal Air Force uitgevoerde luchtaanvallen in het onderzoeksgebied of de directe omgeving. Hierbij dient de
periode 10 mei 1940 tot 8 mei 1945 in ogenschouw te worden genomen en dient het onderzoek te worden
verricht in relevante stukken van ten minsten de volgende vier onderdelen van de RAF:

       Bomber Command RAF;
       Coastal Command RAF;
       Fighter Command RAF/Air Defence Great Britain;
       Second Tactical Air Force.
Bundesarchiv-Militärarchiv te Freiburg | In het Bundesarchiv-Militärarchiv te Freiburg wordt ten minste de
collectie Lageberichte van de Luftwaffenführungsstab Ic geraadpleegd, die meldingen bevat over
bomafworpen op Nederlands grondgebied in de periode 10 mei 1940 tot 10 november 1941.


 www.bodac.nl
 Historisch vooronderzoek OO - Oirschot-Rondweg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 61 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 62 ======================================================================

<pre>                                                                                            Pagina 62 van 82

Luchtfotocollecties Wageningen UR, Kadaster en RCAHMS (NCAP) | De organisatie dient beschikbare
luchtfoto’s betreffende de data waarop oorlogshandelingen hebben plaatsgevonden te inventariseren. Deze
inventarisatie dient te geschieden in ten minste de volgende luchtfotocollecties:

       Collectie JARIC en ACIU berustend bij Royal Commission on the Ancient and Historical Monuments of
        Scotland/National Collection of Aerial Photography te Edinburgh
       Wageningen UR te Wageningen
       Kadaster te Zwolle

Uit de geïnventariseerde luchtopnamen worden de meest geschikte luchtfoto’s geselecteerd. Een uitgebreide
uitleg over de selectie van luchtfoto’s zal in Paragraaf 4.2.14 beschreven staan.

Krantenberichten | Ten behoeve van het onderzoek naar contra-indicaties in de vorm van
explosievenopruiming over de periode 1940-1972 wordt in ieder geval gezocht naar krantenberichten via de
online zoekmachine Delpher, en via de verzameling krantenknipsels uit het archief van de
Hulpverleningsdienst (Nationaal Archief met toegang 2.04.110).

Kadaster | Ten behoeve van het contra-indicatieonderzoek dient de organisatie in ieder geval naoorlogs
kaartmateriaal uit het archief van het kadaster te raadplegen met als doel het inventariseren van naoorlogse
ruimtelijke ontwikkelingen.

Toelichting aanvullende bronnen Certificatieschema

Nederlands Instituut voor Militair Historie (NIMH) | De collectie Gevechtsverslagen en rapporten mei 1940
met collectienummer 409 van het NIMH dient ten minste te worden geraadpleegd indien uit het
indicatieonderzoek van de verplichte bronnen blijkt dat er indicaties zijn dat grondgevechten en/of
artilleriebeschietingen hebben plaatsgevonden ten tijde van mei 1940.

The National Archives te Londen | The National Archives geldt als een aanvullende bron met betrekking tot
onderzoek naar geallieerde artilleriebeschietingen in de periode vanaf september 1944. Wanneer uit overige
bronnen indicaties zijn gebleken dat het onderzoeksgebied in deze periode is getroffen door geallieerde
artilleriebeschietingen, dienen de War Diaries van de relevante geallieerde eenheden te worden
geraadpleegd om detailinformatie aangaan deze beschietingen te verzamelen.

The National Archives and Record Administration (NARA II) te College Park (VS) | Er dient aanvullend
bronnenonderzoek plaats te vinden in het NARA wanneer er duidelijke indicaties zijn dat het
onderzoeksgebied is getroffen door luchtaanvallen met afwerpmunitie uitgevoerd door de United States
Army Air Force. Het onderzoek bevat daarbij in elk geval raadpleging van de collectie Mission Reports (World
War II Combat Operations Reports 1941-1946, Record Group 18, MLR Number NM6 7A).

Getuigenverklaringen | In overleg met de opdrachtgever wordt bepaald of getuigen worden gehoord indien
mogelijk. Dit wordt gerapporteerd. Indien getuigen worden gehoord, dient een schriftelijke
getuigenverklaring te worden opgesteld en getekend door de getuide en/of door een vertegenwoordiger
van de opdrachtgever die bij het horen van de getuige aanwezig is. De getuigenverklaring wordt opgenomen
als bijlage bij het rapport.




 www.bodac.nl
 Historisch vooronderzoek OO - Oirschot-Rondweg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 62 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 63 ======================================================================

<pre>Pagina 63 van 82


Bijlage 6.         Overzicht geraadpleegd bronnenmateriaal
Literatuur

Auteur:                         Titel:                                                         Plaats en datum:

Amersfoort, H., en P.           Mei 1940. De strijd op Nederlands grondgebied                  Den Haag, 2005
Kamphuis

Beks, F., en P. Machielsen      Een dorp in de oorlog: Oirschot 1939-1944                      Oirschot, 1994

Blankenstein, E. van            Bruggen in Nederland 1940-1950, vernieling en herstel          Zutphen, 2009

                                The Nachtjagd War Diaries: an operational history of the       Walton on Thames, 2008
Boiten, T., en R.J. Mackenzie
                                German night fighter force in the West, volume 1

                                The Nachtjagd War Diaries: an operational history of the       Walton on Thames, 2008
Boiten, T., en R.J. Mackenzie
                                German night fighter force in the West, volume 2

                                Corridor naar de Rijn operatie Market Garden, september        Zutphen, 1998
Bollen, H.
                                1944

Didden, J., en M. Swarts        Brabant bevrijd                                                Hulst, 1993

                                Kampfgruppe Chill, schwere Heeres-Panzerjäger-Abteilung        Boxtel, 2013
Didden, J., en M. Swarts
                                559 and the German Recovery in the Autumn of 1944

                                Einddoel Maas de strijd in zuidelijk Nederland tussen          Weesp, 1984
Didden, J., en M. Swarts
                                september en december 1944

                                Bombardementen, raketbeschietingen, neergekomen V-             z.p., 2011
Eversteijn, T.                  wapens en militaire vliegtuigverliezen in de periode 10 mei.
                                1940 – 5 mei 1945

                                Ooggetuigen van de bevrijding. De laatste oorlogsweken in de Eindhoven, 1995
Gool, A. van
                                Kempen

Grimm, P., E. van Loo en R.     Vliegvelden in oorlogstijd. Nederlandse vliegvelden tijdens    Boom, 2009
de Winter                       bezetting en bevrijding 1940 – 1945

                                Voortijdige gliderlandingen in de Meijerij van 's-             Bladel, 2015
Hermens, A.                     Hertogenbosch. USA 907 GFA-Battalion 101 Airborne division.
                                Market Garden, 19 september 1944

Jongbloed, A.                   Best in Oorlogstijd                                            z.p. 1982

Klep, C., en B. Schoenmaker     De bevrijding van Nederland 1944-1945, Oorlog op de flank      Den Haag, 1995

Korthals-Altes, A.              Luchtgevaar. Luchtaanvallen op Nederland 1940-1945             Amsterdam, 1984

                                They were all over the sky, een kroniek over de Amerikaanse    Utrecht, 2019
Meijers, A.                     bombardementen tijdens operatie Market Garden -
                                september 1944

Molenaar, F.J.                  De luchtverdediging in de meidagen 1940                        Den Haag, 1970

                                De verdediging van Noord Limburg en Noord Brabant mei          Den Haag, 1952
Nierstrasz, V.E.                1940. De strijd op Nederlands grondgebied tijdens de
                                wereldoorlog II, Hoofddeel III / Deel 2, onderdeel B




 www.bodac.nl
 Historisch vooronderzoek OO - Oirschot-Rondweg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 63 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 64 ======================================================================

<pre>                                                                                                             Pagina 64 van 82

                                    Geschiedenis van de Koninklijke Nederlandse Brigade "Prinses      Den Haag, 1959
Nierstrasz, V.E.
                                    Irene"

Oerlemans, R., e.a.                 Oorlog in Oisterwijk. Foto's, feiten en herinneringen             Oisterwijk, 1984

                                    Herlevend Boxtel. Bevrijding, vrijheid en wederopbouw, 1944-      Boxtel, 1995
Segers, G.
                                    1949

Studiegroep Luchtoorlog             Bulletin Air War 2003-2014                                        z.p., 2003-2014
1939-1945 (SGLO)

Studiegroep Luchtoorlog             Verliesregister 1939-1945. Alle militaire vliegtuigverliezen in   z.p., 2008
1939-1945 (SGLO)                    Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog

Zaloga, S.J.                        Operation Market-Garden 1944 (1)                                  Oxford, 2014

Zwanenburg, G.J.                    En nooit was het stil... Kroniek van een luchtoorlog              Den Haag, 1990


Tabel 5: Literatuurlijst met relevante en standaardboeken.




Website:

www.bulletpicker.net

www.buurtgroepdekemmer.nl

www.delpher.nl

www.deheerlijkheidoirschot.nl

www.dotkadata.nl

www.echodelta.net

www.explosievenopsporing.nl/veo-bommenkaart/

www.library.wur.nl

www.nationalarchives.gov.uk

www.ncap.org.uk

www.nigelef.tripod.com

www.oorlogsbronnen.nl

www.royalartilleryunitsnetherlands1944-1945.com

www.studiegroepluchtoorlog.nl/verliesregister

www.topotijdreis.nl

www.tweedewereldoorloginoirschot.nl

www.vergeltungswaffen.nl


Tabel 6: Overzicht met geraadpleegde websites.




 www.bodac.nl
 Historisch vooronderzoek OO - Oirschot-Rondweg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 64 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 65 ======================================================================

<pre>Pagina 65 van 82




Gemeentelijke en Provinciale archieven

Regionaal Historisch Centrum Eindhoven (RHCE)

Het Regionaal Historisch Centrum Eindhoven (RHCE) is door Bodac B.V. voor dit vooronderzoek bezocht.
Bodac B.V. heeft daarnaast gebruik gemaakt van haar persoonlijke database met eerder gemaakte foto’s om
de documenten te controleren op relevante indicaties.

10663 Luchtbeschermingsdienst Oirschot, 1930-1945

Inventarisnr.: Beschrijving:

1-3               Stukken betreffende Luchtbeschermingsdienst Oirschot


Tabel 7: Geraadpleegde archiefstukken uit 10663 Luchtbeschermingsdienst Oirschot, 1930-1945 (RHCE)




10665 Gemeentebestuur Oirschot, 1932-1945

Inventarisnr.: Beschrijving:

2                 Wederopbouw. 1944-1954

                  Correspondentie m.b.t. voorwerpen uit vliegtuigen, onjuiste gedragingen van Duitse militairen en
20
                  diverse algemene meldingen 1940/1943

21                Handhaving openbare orde tijdens de bezetting. 1940-1944

                  Begraven van gesneuvelde militairen; opgraven Amerikaans jachtvliegtuig; onderhoud militaire graven.
54
                  1940-1959

                  Proclamaties van de bevrijding van de Duitse bezetting en verstrekken van informatie door de
55                burgemeester aan hoger gezag over de algemene toestand in de gemeente na de bevrijding. 1944-
                  1945

277               Oorlogsschade aan bouwwerken en daaruit voortkomende woningnood. Opgave 1945-1946

374               Evacuatie en terugkeer burgerbevolking. 1943-1945

375               Luchtaanvallen en bominslagen. Circulaires en meldingen. 1931-1945

376               Plaatselijke bosbrandweer in oorlogstijd. Voorschriften, samenstelling, diensten, declaraties. 1941-1947


Tabel 8: Geraadpleegde archiefstukken uit 10665 Gemeentebestuur Oirschot, 1932-1945 (RHCE)




10945 Gemeentebestuur Oirschot, 1970-1979

Inventarisnr.: Beschrijving:

189               Verordening ontploffingsgevaarlijke stoffen. 1971


Tabel 9: Geraadpleegde archiefstukken uit 10945 Gemeentebestuur Oirschot, 1970-1979 (RHCE)

Brabants Historisch Informatie Centrum (BHIC)




 www.bodac.nl
 Historisch vooronderzoek OO - Oirschot-Rondweg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 65 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 66 ======================================================================

<pre>                                                                                                            Pagina 66 van 82

Het Brabants Historisch Informatie Centrum (BHIC) is door Bodac B.V. voor dit vooronderzoek niet fysiek
bezocht. Bodac B.V. heeft gebruik gemaakt van haar persoonlijke database met eerder gemaakte foto’s om
de documenten te controleren op relevante indicaties.

127 Militair Gezag te Brabant

Inventarisnr.: Beschrijving:

34                Kaarten oorlogsschade aan woningen, boerderijen, kerken en andere gebouwen, 1945

43                Kaarten verkeerswegen en vernielde bruggen, 1932-1944

                  Kaarten waterwegen en vernielde sluizen en bruggen in arrondissement ’s-Hertogenbosch, 1932-
46
                  1944

104               Tijdstip bevrijding gemeenten in Noord-Brabant, 1945

176               Militaire aangelegenheden, 1944-1945

                  Rapporten over in januari-maart 1945 in Noord-Brabant neergekomen vliegende bommen V1 en V2,
211
                  1945

215               Instructies, verordeningen, verslagen en rapporten brandweer en luchtbescherming, 1944-1945

216               Opruimen mijnen, 1944-1945

218               Vijandelijke luchtlandingen

219               Sectie brandweer en luchtbescherming, 1944-1945

271               Wederopbouw infrastructurele werken, voornamelijk bruggen, 1944-1945

272               Wederopbouw, 1944-1945

280               Schade enquête commissie, 1944-1945

307               Mijnen en andere explosieven, 1944-1945

775               Ingekomen en uitgaande geheime stukken met inhoudsopgave, 1944-1945

Districts Militaire Commissaris in Eindhoven

414               Eindhoven: Politierapporten over toestand in bevrijde gemeenten, 1944 - 1945

416               Eindhoven: Politionele aangelegenheden, 1944 - 1945

417               Eindhoven: brandweer en luchtbescherming, 1944-1945

418               Eindhoven: Aangeven en opruimen mijnenvelden, 1944-1945

437               Eindhoven: Herstel beschadigde spoorwegbruggen en waterwegen, 1944 - 1945


Tabel 10: Geraadpleegde provinciale archiefstukken uit het Brabants Historisch Informatie Centrum (BHIC).

Nationale archieven | Nationaal Archief (NA) te Den Haag

Het Nationaal Archief (NA) te Den Haag is door Bodac B.V. voor dit vooronderzoek niet fysiek bezocht. Bodac
B.V. heeft gebruik gemaakt van haar persoonlijke database met eerder gemaakte foto’s om de documenten
te controleren op relevante indicaties.

2.04.53.15 Inspectie Bescherming Bevolking Luchtaanvallen

Inventarisnr.: Beschrijving:


 www.bodac.nl
 Historisch vooronderzoek OO - Oirschot-Rondweg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 66 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 67 ======================================================================

<pre>Pagina 67 van 82

                   Ingekomen en minuten van uitgegane brieven en aan diverse overheidsinstellingen, 1940-1941
19-47
                   37                 Commissaris der Koningin in de provincie Noord-Brabant, nrs. 17.32.1 - 17.32.11

                   Meldingen en processen-verbaal ontvangen van gemeenten over Geallieerde luchtactiviteiten, 1940-
69-79              1941

                   78                 Noord-Brabant


Tabel 11: Geraadpleegde archiefstukken uit Inspectie Bescherming Bevolking Luchtaanvallen.




2.04.110 Archief Korps Hulpverleningsdienst van het Ministerie Binnenlandse Zaken, 1945-1974

Inventarisnr.: Beschrijving:

                   Registers met krantenknipsels inzake explosieven, 1945-1959

                   20                 20
20-22
                   21                 21

                   22                 22

27                 Registers met krantenknipsels inzake ongevallen met oorlogstuig, 1965-1970

28                 Verzameling krantenknipsels inzake de Hulpverleningsdienst, 1947-1970

47                 Bewaken van munitiedumps, 1947

49                 Stukken betreffende onderzoeken naar explosieven die in handen van burgers zijn gekomen, 1947-
                   1960


Tabel 12: Algemene archiefstukken betreffende de vondst van explosieven.




2.13.25 Archief van het Militair Gezag, (1939) 1943-1946 (1956)

Inventarisnr.: Beschrijving:

1542               Rapporten en verslagen [4.04.00, 4.19.00], 1944-1945

1563               Rapporten betreffende bom- en granaatinslagen en de organisatie van Luchtbeschermingsdiensten in
                   gemeenten in Zeeland, Noord-Brabant en Limburg

1567               Stukken betreffende opsporing en ruiming van mijnen en andere explosieven [4.75.00], 1944-1945

1568               Rapporten van de Censuurdienst van de Sectie PTT inzake brieven waarin melding gemaakt wordt van
                   bombardementen, afschriften [4.06.00], 1944-1945

2808               Rapporten over militaire werken, vernielingen en inundaties in het nog niet bevrijde deel van
                   Nederland, 1944-1945

2809               Stukken betreffende de organisatie van de mijnopruimingsdienst en het opsporen en ruimen van
                   mijnen die de uitvoering van bepaalde openbare werken verhinderen, 1945


Tabel 13: Berichtgeving van het nationaal Militair Gezag.




 www.bodac.nl
 Historisch vooronderzoek OO - Oirschot-Rondweg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 67 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 68 ======================================================================

<pre>                                                                                                      Pagina 68 van 82




2.13.71 Archieven van het Ministerie van Defensie te Londen 1940-1941 – Ministerie van Oorlog te Londen
[1941-1945]; Departement van Oorlog: Bureau Londen [1945-1947], (1933) 1940-1947 (1974)

Inventarisnr.: Beschrijving:

368                Stukken betreffende luchtbombardementen in Nederland, 1941, 1944-1945

477                Stukken betreffende dodelijke vliegtuigongevallen, de vermissing van en de bevrijding van
                   krijgsgevangen piloten. 1941-1945

576                Stukken betreffende luchtaanvallen op en inundaties van Nederland. 1940-1943

1265               Ingekomen en minuten van uitgane stukken van 1e gevechtsgroep. 1945

1787               Stukken betreffende bombardementen en beschietingen, voornamelijk van en op Nederland. 1941-
                   1945

2276               Stukken betreffende plattegronden en werktekeningen van bunkers

2294               Stukken betreffende de opstelling, lancering en waarneming van V-1 en V-2 raketten. 1943-1945

2298               Stukken betreffende gegevens van kazernes, legerplaatsen en kampementen in Nederland, 1944

2309               Stukken betreffende de locatie van munitiedepots in Nederland, 1944-1945


Tabel 14: Berichtgeving van het Ministerie van Oorlog.




2.13.210 Ministerie van Defensie: Commissie van Proefneming

Inventarisnr.: Beschrijving:

                   Staten houdende opgaven van plaatsen waar mogelijk onontplofte projectielen zijn gevonden, die wel
23
                   of niet geruimd zijn, 1940

                   Ingekomen en minuten van uitgaande stukken inzake aanvragen tot het ruimen van onont-plofte
                   (water)mijnen en personeelsaangelegenheden, 1940-1941, 2 omslagen
25-26
                   25                 1940

                   26                 1941


Tabel 15: Geraadpleegde archiefstukken uit de Commissie van Proefneming.

Nederlands Instituut voor Militaire Historie (NIMH) te Den Haag

Het Nederlands Instituut voor Militaire Historie (NIMH) te Den Haag is door Bodac B.V. voor dit
vooronderzoek niet fysiek bezocht. Voor het indicatieonderzoek heeft een controle plaatsgevonden op de
site www.archieven.nl naar mogelijk significante documenten. Er zijn geen aanvullende relevante
archiefstukken op de site gevonden voor het onderzoeksgebied.

Nederlands Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidenstudies (NIOD) te Amsterdam

Het Nederlands Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidenstudies (NIOD) te Amsterdam is door
Bodac B.V. voor dit vooronderzoek niet fysiek bezocht. Bodac B.V. heeft gebruik gemaakt van haar
persoonlijke database met eerder gemaakte foto’s om de documenten te controleren op relevante indicaties.

 www.bodac.nl
 Historisch vooronderzoek OO - Oirschot-Rondweg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 68 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 69 ======================================================================

<pre>Pagina 69 van 82




077 Generalkommissariat für das Sicherheitswesen (Höhere SS-und Polizeiführer Nord-West)

Inventarisnr.: Beschrijving:

1328              Dagberichten van de Befehlshaber der Ordnungspolizei Den Haag betreffende vijandelijke
                  luchtaanvallen, 1940-1941

1332              Stukken betreffende vijandelijke luchtaanvallen, landingen van vijandelijke vliegeniers, het vinden van
                  versperringsballons, het werpen van springstoffen en het gebruik van sabotagematerialen, 1940-1943

1759              Berichtgevingen betreffende neergekomen vliegtuigen, 1943


Tabel 16: Berichtgeving richting de Generalkommissariat.




216k Departement van Justitie

Inventarisnr.: Beschrijving:

                  Circulaires inzake de beschadiging van Duitse verkeersborden, het dansverbod en de melding van
150
                  bominslagen en andere oorlogshandelingen, 25 september - 24 december 1940

                  Hoofdinspectie LBD: Rapporten van de plaatselijke luchtbeschermingsdiensten, politiekorpsen en de
180               Marechaussee inzake het geven van het sein luchtalarm, het neerstorten van vliegtuigen en
                  vliegtuigonderdelen en de vondst van niet-ontplofte explosieven, 23 juni 1943 - 28 april 1944

                  Hoofdinspectie LBD: Processen-verbaal van de plaatselijke luchtbeschermingsdiensten, politie en
                  Marechaussee met betrekking tot vijandelijke vliegtuigen, bomaanvallen en ontploffingen in
                  verschillende gemeenten

                  181                Aalsmeer-Apeldoorn

181-185           182                Arcen-Arnhem

                  183                Baarn-Burgh

                  184                Capelle a/d IJssel-Dwingeloo

                  185                Echt-Zwolle

                  Hoofdinspectie LBD: Meldingen van verschillende gemeenten betreffende ongevallen,
186
                  beschietingen, bombardementen en het afwerpen van (lege) benzinetanks door vliegtuigen


Tabel 17: Archiefstukken van de hoofdinspectie luchtbeschermingsdienst.

Semi-statische archiefdiensten Ministerie van Defensie te Den Haag

Het Semi-statische archiefdiensten Ministerie van Defensie te Den Haag is door Bodac B.V. voor dit
vooronderzoek niet fysiek bezocht. Bodac B.V. heeft gebruik gemaakt van haar persoonlijke database met
eerder gemaakte foto’s om de documenten te controleren op relevante indicaties.

Collectie van de Mijn- en Munitieopruimingsdienst MMOD, 1945-1947

Doos nr.:         Beschrijving:

Doos 43           Ruimingsrapporten correspondentie en plattegronden Gemeenten A t/m Z – doos 43 A t/m B

Doos 44           Ruimingsrapporten correspondentie en plattegronden Gemeenten A t/m Z – doos 44 B t/m E



 www.bodac.nl
 Historisch vooronderzoek OO - Oirschot-Rondweg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 69 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 70 ======================================================================

<pre>                                                                                               Pagina 70 van 82

Doos 45          Ruimingsrapporten correspondentie en plattegronden Gemeenten A t/m Z – doos 45 E t/m G

Doos 46          Ruimingsrapporten correspondentie en plattegronden Gemeenten A t/m Z – doos 46 G t/m H

Doos 47          Ruimingsrapporten correspondentie en plattegronden Gemeenten A t/m Z – doos 47 H t/m K

Doos 48          Ruimingsrapporten correspondentie en plattegronden Gemeenten A t/m Z – doos 48 K t/m L

Doos 49          Ruimingsrapporten correspondentie en plattegronden Gemeenten A t/m Z – doos 49 M t/m N

Doos 50          Ruimingsrapporten correspondentie en plattegronden Gemeenten A t/m Z – doos 50 N t/m O

Doos 51          Ruimingsrapporten correspondentie en plattegronden Gemeenten A t/m Z – doos 51 P t/m S

Doos 52          Ruimingsrapporten correspondentie en plattegronden Gemeenten A t/m Z – doos 52 S t/m U

Doos 53          Ruimingsrapporten correspondentie en plattegronden Gemeenten A t/m Z – doos 53 V t/m W

Doos 54          Ruimingsrapporten correspondentie en plattegronden Gemeenten A t/m Z – doos 54 W

Doos 55          Ruimingsrapporten correspondentie en plattegronden Gemeenten A t/m Z – doos 55 W t/m Z


Tabel 18: Ruimingsgegevens per gemeente.

Internationale archieven | Bundesarchiv-Militärarchiv (BAMA) te Freiburg

Het Bundesarchiv-Militärarchiv (BAMA) te Freiburg is door Bodac B.V. voor dit vooronderzoek niet fysiek
bezocht. Bodac B.V. heeft gebruik gemaakt van haar persoonlijke database met eerder gemaakte foto’s om
de documenten te controleren op relevante indicaties.

RL 2-II Generalstab der Luftwaffe/Luftwaffenführungsstab

Inventarisnr.: Beschrijving:

205              Nr. 248 – nr. 258, 10 mei 1940 – 21 mei 1940

206              Nr. 259 – nr. 264, 22 mei 1940 – 26 mei 1940

207              Nr. 265 – nr. 270, 26 mei 1940 – 2 juni 1940

208              Nr. 271 – nr. 276, 3 juni 1940 – 8 juni 1940

209              Nr. 277 – nr. 282, 9 juni 1940 – 14 juni 1940

210              Nr. 283 – nr. 290, 15 juni 1940 – 22 juni 1940

211              Nr. 292 – nr. 298, 23 juni 1940 – 30 juni 1940

212              Nr. 305 – nr. 317, 6 juni 1940 – 19 juli 1940

213              Nr. 319 – nr. 330, 20 juli 1940 – 1 augustus 1940

214              Nr. 375 – nr. 382, 15 september 1940 – 22 september 1940

215              Nr. 383 – nr. 391, 23 september 1940 – 1 oktober 1940

216              Nr. 393 – nr. 403, 3 oktober 1940 – 13 oktober 1940

217              Nr. 404 – nr. 414, 14 oktober 1940 – 24 oktober 1940

218              Nr. 415 – nr. 425, 25 oktober 1940 – 4 november 1940




 www.bodac.nl
 Historisch vooronderzoek OO - Oirschot-Rondweg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 70 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 71 ======================================================================

<pre>Pagina 71 van 82

219             Nr. 426 – nr. 434, 5 november 1940 – 13 november 1940

220             Nr. 435 – nr. 440, 14 november 1940 – 19 november 1940

221             Nr. 441 – nr. 447, 20 november 1940 – 26 november 1940

222             Nr. 448 – nr. 454, 27 november 1940 – 3 december 1940

223             Nr. 455 – nr. 463, 4 december 1940 – 12 december 1940

224             Nr. 464 – nr. 471, 13 december 1940 – 21 december 1940

225             Nr. 472 – nr. 479, 22 december 1940 – 31 december 1940

226             Nr. 480 – nr. 488, 1 januari 1941 – 9 januari 1941

227             Nr. 489 – nr. 497, 10 januari 1941 – 18 januari 1941

228             Nr. 498 – nr. 510, 19 januari 1941 – 31 januari 1941

229             Nr. 511 – nr. 519, 1 februari 1941 – 9 februari 1941

230             Nr. 520 – nr. 528, 10 februari 1941 – 18 februari 1941

231             Nr. 529 – nr. 538, 19 februari 1941 – 28 februari 1941

232             Nr. 539 – nr. 546, 1 maart 1941 – 8 maart 1941

233             Nr. 547 – nr. 554, 9 maart 1941 – 16 maart 1941

234             Nr. 555 – nr. 559, 17 maart 1941 – 21 maart 1941

235             Nr. 560 – nr. 562, 22 maart 1941 – 24 maart 1941

236             Nr. 563 – nr. 569, 25 maart 1941 – 31 maart 1941

237             Nr. 570 – nr. 575, 1 april 1941 – 6 april 1941

238             Nr. 577 – nr. 583, 8 april 1941 – 14 april 1941

239             Nr. 584 – nr. 591, 15 april 1941 – 22 april 1941

240             Nr. 592 – nr. 599, 23 april 1941 – 30 april 1941

241             Nr. 600 – nr. 605, 1 mei 1941 – 6 mei 1941

242             Nr. 606 – nr. 613, 7 mei 1941 – 14 mei 1941

243             Nr. 614 – nr. 625, 15 mei 1941 – 26 mei 1941

244             Nr. 626 – nr. 637, 27 mei 1941 – 7 juni 1941

245             Nr. 638 – nr. 645, 8 juni 1941 – 15 juni 1941

246             Nr. 646 – nr. 655, 16 juni 1941 – 25 juni 1941

247             Nr. 656 – nr. 660, 26 juni 1941 – 30 juni 1941

248             Nr. 661 – nr. 666, 1 juli 1941 – 6 juli 1941

249             Nr. 667 – nr. 672, 7 juli 1941 – 12 juli 1941

250             Nr. 673 – nr. 678, 13 juli 1941 – 18 juli 1941



 www.bodac.nl
 Historisch vooronderzoek OO - Oirschot-Rondweg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 71 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 72 ======================================================================

<pre>                                                                            Pagina 72 van 82

251              Nr. 679 – nr. 684, 19 juli 1941 – 24 juli 1941

252              Nr. 685 – nr. 691, 25 juli 1941 – 31 juli 1941

253              Nr. 692 – nr. 700, 1 augustus 1941 – 9 augustus 1941

254              Nr. 701 – nr. 707, 10 augustus 1941 – 16 augustus 1941

255              Nr. 708 – nr. 713, 17 augustus 1941 – 22 augustus 1941

256              Nr. 714 – nr. 719, 23 augustus 1941 – 28 augustus 1941

257              Nr. 720 – nr. 725, 29 augustus 1941 – 3 september 1941

258              Nr. 726 – nr. 730, 4 september 1941 – 8 september 1941

259              Nr. 731 – nr. 736, 9 september 1941 – 14 september 1941

260              Nr. 737 – nr. 742, 15 september 1941 – 20 september 1941

261              Nr. 743 – nr. 748, 21 september 1941 – 26 september 1941

262              Nr. 749 – nr. 754, 27 september 1941 – 2 oktober 1941

263              Nr. 755 – nr. 760, 3 oktober 1941 – 9 oktober 1941

264              Nr. 761 – nr. 765, 10 oktober 1941 – 14 oktober 1941

265              Nr. 766 – nr. 769, 15 oktober 1941 – 18 oktober 1941

266              Nr. 770 – nr. 774, 19 oktober 1941 – 23 oktober 1941

267              Nr. 775 – nr. 778, 24 oktober 1941 – 28 oktober 1941

268              Nr. 779 – nr. 785, 28 oktober 1941 – 3 november 1941

269              Nr. 786 – nr. 791, 4 november 1941 – 9 november 1941


Tabel 19: Geraadpleegde Lageberichte.




RM-7 Seekriegsleitung der Kriegsmarine

Inventarisnr.: Beschrijving:

344              1-14 augustus 1940

345              15-23 augustus 1940

346              24-31 augustus 1940

347              1-8 september 1940

348              9-21 september 1940

349              22-30 september 1940

350              1-10 oktober 1940

351              11-20 oktober 1940



 www.bodac.nl
 Historisch vooronderzoek OO - Oirschot-Rondweg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 72 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 73 ======================================================================

<pre>Pagina 73 van 82

352                21-31 oktober 1940

353                1-10 november 1940


Tabel 20: Geraadpleegde Lageberichte uit de Kriegsmarine.

The National Archives (TNA) te Londen

The National Archives (TNA) te Londen is door Bodac B.V. voor dit vooronderzoek niet fysiek bezocht. Bodac
B.V. heeft gebruik gemaakt van haar persoonlijke database met eerder gemaakte foto’s om de documenten
te controleren op relevante indicaties.

AIR 37 Air Ministry: Allied Expeditionary Air Force, later Supreme Headquarters Allied Expeditionary Force (Air),
and 2nd Tactical Air Force: Registered Files and Reports

Inventarisnr.: Beschrijving:

714                2ND TACTICAL AIR FORCE: Daily log: July-August 1944

715                2ND TACTICAL AIR FORCE: Daily log: Sept.-Oct.1944

716                2ND TACTICAL AIR FORCE: Daily log: Nov.-Dec. 1944

717                2ND TACTICAL AIR FORCE: Daily log: Jan.-Feb. 1945

718                2ND TACTICAL AIR FORCE: Daily log: March-May 1945


Tabel 21: Dagelijkse berichtgeving van de Second Tactical Air Force..




WO 171 War Office: Allied Expeditionary Force, North West-Europe (British Element): War Diaries, Second
World War

Inventarisnr.: Beschrijving:

474                15th (Scottish) Recce. Regiment, Jan. -Dec. 1944

565                53rd (Welsh) Recce. Regiment, Jan. - Dec. 1944

646                H.Q., Jan. - Dec. 1944 ( 44 Infantry Brigade)

648                H.Q., Jan. – Dec. 1944 (46th (Highland) Infantry Brigade)

655                H.Q., Jan. - Sept. 1944 (71st Infantry Brigade)

678                H.Q., Jan. - Dec. 1944 (153rd Infantry Brigade)

680                H.Q., Jan. - Dec. 1944 (154th Infantry Brigade)

923                71st Anti-Tank Regiment, Jan. - Dec. 1944

928                97th Anti-Tank Regiment, Jan. - Nov. 1944

979                81st Field Regiment (Royal Artillery), Jan. - Dec. 1944

980                83rd Field Regiment (Royal Artillery), Jan. - Dec. 1944

988                126th (Highland) Field Regiment (Royal Artillery), Jan. - Dec. 1944

989                127th (Highland) Field Regiment (Royal Artillery), Jan. - May. Aug. - Dec. 1944




 www.bodac.nl
 Historisch vooronderzoek OO - Oirschot-Rondweg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 73 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 74 ======================================================================

<pre>                                                                                                         Pagina 74 van 82

991                128th (Highland) Field Regiment (Royal Artillery), Oct. - Dec. 1944

992                131st (Lowland) Field Regiment (Royal Artillery), Jan. - Dec. 1944

1003               190th Field Regiment (Royal Artillery), Jan. - Dec. 1944

1134               119th Light Anti-Aircraft Regiment (Royal Artillery), Jan. - Dec. 1944

1265               1st Black Watch (Royal Highland Regiment), Jan. - Dec. 1944

1266               5th Black Watch (Royal Highland Regiment), Jan. - Dec. 1944

1267               7th Black Watch (Royal Highland Regiment), Jan. - Dec. 1944

1275               9th Cameronians (Scottish Rifles), Jan. - Dec. 1944

1297               2nd Glasgow Highlanders (Highland Light Infantry (City of Glasgow Regiment)), Jan. - Dec. 1944

1300               2nd Gordon Highlanders, Jan. - Dec. 1944

1309               1st Highland Light Infantry (City of Glasgow Regiment), Jan. - Dec. 1944

1322               6th King's Own Scottish Borderers, Jan. - Dec. 1944

1330               1st East Lancashire Regiment, Jan. - Dec. 1944

1346               1/7th Middlesex Regiment (Duke of Cambridge's Own), Oct. - Dec. 1944

1356               1st Oxfordshire and Buckinghamshire Light Infantry, Jan. - Dec. 1944

1362               8th Royal Scots (Royal Regiment), Jan. - Dec. 1944

1364               6th Royal Scots Fusiliers, Jan. - Dec. 1944

1371               7th Seaforth Highlanders (Ross-shire Buffs, The Duke of Albany's), Jan. - Dec. 1944

1386               1/5th Welch Regiment, Jan. - Dec. 1944

1389               4th Royal Welch Fusiliers, Jan. - Dec. 1944

1392               7th Royal Welch Fusiliers, July - Sept. 1944

1393               7th Royal Welch Fusiliers, Oct. - Dec. 1944


Tabel 22: Dagelijkse berichtgeving van de War Office van de Allied Expeditionary Force.

The National Archives and Records Administration (NARA) te Washington

The National Archives and Records Administration (NARA) te Washington is door Bodac B.V. voor dit
vooronderzoek niet fysiek bezocht. Bodac B.V. heeft gebruik gemaakt van haar persoonlijke database met
eerder gemaakte foto’s om de documenten te controleren op relevante indicaties. Voor het
indicatieonderzoek heeft een controle plaatsgevonden op de site van het NARA naar mogelijk significante
documenten.

Record Group 549.3 Records of the Foreign Military Studies (FMS) Program and Related Records, 1941-1967

Inventarisnr.: Beschrijving:

B-Series Manuscripts

B-149              59th Infantry Division (18 Sep-25 Nov 1944). By Generalleutnant Walter Poppe

B-510              59th Infantry Division (4 Sep, 5 Sep, 24 Sep 1944). By Generalleutnant Walter Poppe



 www.bodac.nl
 Historisch vooronderzoek OO - Oirschot-Rondweg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 74 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 75 ======================================================================

<pre>Pagina 75 van 82

P-Series Manuscripts

P-173             245th Infantry Division, Jul-Oct 1944.


Tabel 23: Geraadpleegde archiefstukken uit Record Group 549.3 (NARA).

Uitvoeringsopdrachten EODD

UO nr.:         Datum:          Object:                                                  Locatie:

19720504        17-03-1972      1 x staart van mortier                                   Eindhovensedijk 38 - Oirschot

19980898        04-05-1998      1 x handgranaat scherf Mills 36                          Molenheide 1 - Oirschot

                23-09-2002      40 x scherfhandgranaat F1 zonder ontsteker, 5 x          De Kemmer (waarschijnlijk
                                scherfhandgranaat F1 met restant ontsteker, 2 x          Kemmer) 2 - Oirschot
20021530
                                aanvalshandgranaat met restant ontsteker, 12 x
                                handgranaat ontsteker (Frans), 1 x seinpatroon

                02-11-2004      1 x brisantgranaat van 2 inch mortier met schokbuis      Hoeven 4 - Oirschot
20041633
                                M151/161 (verschoten)

                28-08-2005      1 x brisantgranaat van 10,5cm met restant ontsteker      Slingerbos - Oirschot
20051197
                                (verschoten)

                01-10-2005      1 x brisantgranaat van 3 inch mortier met schokbuis No   Eindhovensedijk - Oirschot
20051412
                                152/162 (verschoten)

20070710        29-04-2007      1 x antitankmijn DM31 exercitie                          Eindhovensedijk - Oirschot

20101682        17-11-2010      1 x mijn, Anti tank; oefenantitankmijn M12 (US)          Eindhovensedijk - Oirschot


Tabel 24: UO’S/MORA’s in (de omgeving van) het onderzoeksgebied.




 www.bodac.nl
 Historisch vooronderzoek OO - Oirschot-Rondweg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 75 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 76 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                                    Pagina 76 van 82

Selectie luchtfoto’s

Datum:          Sortie nr.:              Schaal (1:x):      Foto nr.:          Kwaliteit:   Motivatie:                                                           Archief:   Aantal:

11-09-1944      106G-2789                10.000             3195               Redelijk     Situatie van voor de oorlogshandelingen vanaf ca. 21 september ‘44   NCAP          1

18-09-1944      US7-3358                 10.000             3023, 4023         Redelijk     Situatie van voor de oorlogshandelingen vanaf ca. 21 september ‘44   NCAP          2

02-10-1944      4-0961                   15.000             4086, 4087         Matig        Situatie ten tijde van het gestabiliseerde front bij Oirschot        NCAP          2

23-12-1944      US7-3702                 50.000             8008               Slecht       Situatie van na de bevrijding van Oirschot                           NCAP          1

Totaal:                                                                                                                                                                        6


Tabel 25: Overzicht van de gehanteerde luchtopnamen bij de luchtfotoanalyse.




 www.bodac.nl
 Historisch vooronderzoek OO - Oirschot-Rondweg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 76 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 77 ======================================================================

<pre>Pagina 77 van 82


Bijlage 7.              Protocol Toevalstreffer OO
Een toeval vondst houdt in dat er een OO (Ontplofbaar oorlogsrest) wordt aangetroffen op een locatie en/of
tijdstip dat niet in de risicobeoordeling is voorzien. Een toeval vondst kan plaatsvinden in gebieden die als
“onverdacht op OO” zijn aangemerkt, maar ook binnen gebieden die als “verdacht op OO” zijn aangemerkt
maar waar op dat moment geen geplande grondroerende en/of opsporingswerkzaamheden plaatsvinden of
wanneer alleen in reeds aantoonbaar geroerde grond gewerkt zal gaan worden.

Stappenplan bij aantreffen “vermoedelijk” OO
    Het mogelijk OO nooit beroeren, verplaatsen, weggooien, schoonkloppen of schoonvegen;
    Zet de vindplaats/ locatie af en markeer deze. Informeer de omgeving/derden;
    Ter plaatse de werkzaamheden staken en de projectleiding informeren;
    Informeer de politie (evt. via projectleiding) via 0900 8844;
    De politie stuurt waarschijnlijk een explosievenverkenner om de situatie en het mogelijke OO te
       beoordelen;
    De politie geeft de melding door aan de EODD en zal de urgentie voor eventuele ruiming van de
       aangetroffen OO bepalen;
    De ruimploeg van de EODD komt ter plaatse om het OO onschadelijk te maken / te vernietigen;
    Indien dit noodzakelijk wordt geacht zal het gebied afgebakend worden als zijnde “verdacht” gebied.
       Wanneer het geen OO betreft kunnen de werkzaamheden regulier worden hervat.

Wanneer een OO onschadelijk moet worden gemaakt waarbij er een risico voor de openbare orde en
veiligheid kan ontstaan, informeert de politie de burgemeester en Ambtenaar openbare Orde en Veiligheid.
Indien voor de ruiming van het OO een (woon)gebied moet worden ontruimd, dan zal de burgemeester in
combinatie met de veiligheidsregio en de EODD de benodigde maatregelen treffen.

Enkele voorbeelden van OO welke veelvuldig in de Nederlandse bodem worden aangetroffen:




Klein kaliber munitie (KKM)                Mortiergranaat (5 cm Duits)             Artilleriegranaat (25 lbs. UK)




Geweergranaat (Sprenggranate 30 Duits)     Anti-tankmijnen (Tellermine 42 Duits)   Vliegtuigbom (500 lbs. UK)




   www.bodac.nl
   Historisch vooronderzoek OO - Oirschot-Rondweg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 77 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 78 ======================================================================

<pre>                                                                                                   Pagina 78 van 82


Bijlage 8.          Hoofdgroepen van Ontplofbare Oorlogsresten
In totaal worden er zestien hoofdgroepen OO onderscheiden. Hieronder zijn de meest voorkomende soorten
benoemd welke regelmatig voorkomen tijdens een Historisch vooronderzoek OO.

Klein kaliber munitie (KKM) | Klein Kaliber munitie is een verzamelnaam voor alle munitie van
handvuurwapens zoals revolvers, pistolen, geweren, hulzen en slaghoedjes. Het kaliber moet kleiner zijn dan
twintig millimeter.




 Klein Kaliber Munitie (KKM), kaliber .303
                                                  Een Luger P08 met een kaliber van 9 millimeter

Geschutmunitie | Munitie voor zogenoemde vuurmonden, ook wel schietbuis, met een kaliber van twintig
millimeter of groter. Geschutmunitie is een verzamelnaam voor brisantgranaten, mortiergranaten,
terugstootloze vuurmonden en kanonnen of houwitsers.




 Duitse brisantgranaat van 10,5 cm




 Geallieerde mortiergranaat van 3 inch



 www.bodac.nl
 Historisch vooronderzoek OO - Oirschot-Rondweg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 78 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 79 ======================================================================

<pre>Pagina 79 van 82

Handgranaten | Een lichaam al of niet voorzien van springstof en voorzien van een ontsteker bedoeld om
met de hand te werpen. Een handgranaat bestaat bijvoorbeeld uit een lichaam, meestal vuistgrootte, vaak
voorzien van een beugel en veiligheidspin, dat al of niet is gevuld met een spring-, chemische-,
pyrotechnische- of kruitlading. Een handgranaat is voorzien van een ontsteker met het doel te detoneren,
brand te stichten of een rookgordijn te leggen. De uitkomst is afhankelijk van de soort handgranaat en haar
vulling.




 Britse Mills No. 36 handgranaat         Amerikaanse MKII handgranaat          Duitse Stielhandgranate 24



Geweergranaten | Dit zijn granaten welke bedoeld zijn om met behulp van een geweer te verschieten. Vaak
zijn deze geweergranaten betrekkelijk klein en voorzien van een staartstuk. De opbouw en gevechtslading
van zo een geweergranaat is in het algemeen te vergelijken met de opbouw van die van handgranaten,
echter is het bereik groter.




                                                      Duitse geweergranaten




Het verschieten van een geweergranaat



 www.bodac.nl
 Historisch vooronderzoek OO - Oirschot-Rondweg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 79 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 80 ======================================================================

<pre>                                                                                           Pagina 80 van 82




Munitie voor granaatwerpers | Dit soort munitie wordt middels een speciaal wapensysteem verschoten,
gelanceerd of weggeslingerd. In tegenstelling tot geweergranaten, heeft dit soort munitie het
bovengenoemde wapensysteem nodig om verschoten of gelanceerd te worden. Daarnaast is de
desbetreffende munitie groter dan voorgaande hoofdsoorten.




 Britse PIAT                                                   Duitse Panzerfaust


Raketten (munitie voor raketwerpers) | Deze munitieartikelen worden na afvuring tijdens de vlucht
voortgestuwd door een raketmotor. Raketten zijn te herkennen aan een gelijknamige motor met daarin een
venturi (uitstroomopening). Na de lancering was dit soort munitie niet langer bestuurbaar.




Amerikaanse bazooka                                Duitse Panzerschreck


Afwerpmunitie | Dit soort munitieartikelen zijn bedoelt om van een vliegtuig te worden losgelaten,
uitgestoten of geworpen. Afwerpmunitie komen voor in allerlei vormen maten. De meeste bommen hebben
een cilindrisch of sigaarvormig lichaam, waarbij brisantbommen een springstoflading bevatten en
fosforbommen juist een chemische of pyrotechnische lading bevatten. Daarnaast kon de afgeworpen munitie
op verschillende momenten tot uitwerking komen, namelijk in de lucht, bij inslag (direct of na vooringestelde
tijd) of na het indringen van de (water)bodem. Met behulp van een verscheidenheid aan
ontstekingsmechanismen kon een beoogde uitwerking verkregen worden. De meest voorkomende zijn de
direct werkende of de (lange) vertraging ontstekers.




  www.bodac.nl
  Historisch vooronderzoek OO - Oirschot-Rondweg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 80 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 81 ======================================================================

<pre>Pagina 81 van 82




Opslag 500lbs bommen                                        In de grond aangetroffen 500lbs bom in Cadzand



Onderwatermunitie | Ontplofbare Oorlogsresten bedoeld om onder water te gebruiken. Hieronder vallen
onder andere drijvende mijnen, grondmijnen, toerpedo’s, dieptebommen en invloedsmijnen.




Een Duitse U-Boot Abwehrmine



Mijnen(velden) | Een mijn is een hoeveelheid springstof, al dan niet in een omhulsel, voorzien van een
ontsteker, in of op een terrein of gebied aangebracht om te hinderen, schade toe te brengen of buiten
gevecht te stellen en dat door het te treffen doel wordt geactiveerd. Er zijn vaak twee soort landmijnen te
onderscheiden, een antipersoneel (AP) mijn en een antitank (AT) mijn. AP mijnen konden zo groot zijn als een
schoenpoetsdoosje, terwijl AT mijnen zo groot konden zijn als een wiel. Mijnen uit de Tweede Wereldoorlog
waren vaak voorzien van een drukontsteker.




Duitse anti-tank mijnen: Tellermine 42        Duitse anti-tank mijn: Riegelmine 43




  www.bodac.nl
  Historisch vooronderzoek OO - Oirschot-Rondweg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 81 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 82 ======================================================================

<pre>Your safety is our concern
</pre>

====================================================================== Einde pagina 82 =================================================================

<br><br>