<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Hervormingsagenda
Jeugd 2023-2028
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Inhoud
    11 Hervorming van de jeugdzorg & het stelsel
       1.1  Inleiding
                                                                     3
                                                                     4               44       Governance en implementatie
                                                                                              4.1   Veranderstrategie
                                                                                                                                                          57
                                                                                                                                                           59
       1.2  Wenkend perspectief voor jeugdigen en gezinnen          8                        4.2   Belangrijke rol voor jeugdigen, hun gezin en naasten  60
       1.3  Achtergrond en opgaven Hervormingsagenda               10                        4.3   Implementatielijnen Hervormingsagenda                 61
       1.4  De Hervormingsagenda in breder perspectief             13                        4.4   Governance                                            67
                                                                                              4.5   Tot besluit                                           68
    22 Hervormingsagenda: wat gaan we doen? 
       2.1	Reikwijdte: jeugdhulpplicht voor de meest kwetsbare
                                                                   16
                                                                       Bijlagen
            jeugdigen en gezinnen                                  17 Bijlage 1 Meerjarig financieel kader HA                                            69
       2.2	Jeugdhulp steviger verbinden aan aanpalende                Bijlage 2 Maatregelentabel en verantwoordelijkheidsverdeling Hervormingsagenda     72
            domeinen zoals het onderwijs, volwassenen-ggz en           Bijlage 3 Investeringstabel                                                        73
            bestaanszekerheid22                                       Bijlage 4	Randvoorwaarden indicatoren monitor Hervormingsagenda en
       2.3 Stevige lokale teams en toegang                         28            voorbehouden basisset                                                   76
       2.4 Terugdringen residentiële jeugdhulp: zo thuis mogelijk  33 Bijlage 5 Afkortingenlijst                                                         77
       2.5 Kwaliteitsverbetering en blijvend leren                 36 Bijlage 6 Begrippenlijst                                                           78
       2.6	Verbeteren van de organisatie en inkoop van
            specialistische jeugdzorg                              39
       2.7	Eenvoudigere uitvoering en inkoop, minder
            administratieve lasten en aanpak negatieve effecten
            marktwerking44
       2.8	Verbeteren inzicht in het functioneren van het
            jeugdstelsel met data en monitoring                    50
    33 Financiële afspraken Hervormingsagenda                     53
                                                                                                                                                            2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>1
  Hervorming van de
  jeugdzorg & het stelsel
                          3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>1.1 Inleiding
De jeugd heeft de toekomst. Door veilig en gezond op te groeien, goed onderwijs te genieten, vrienden te maken,                                              • Sinds 2015 zijn er 1.500 nieuwe jeugdhulpaanbieders
onbekommerd buiten te spelen en te bewegen en sporten krijgen jeugdigen de goede start die zo belangrijk is.                                                     bijgekomen.7
                                                                                                                                                             • Wachtlijsten groeien.
De Nederlandse jeugd beschouwt zichzelf als één van de                        Deze trends maken duidelijk waar verbetering nodig is:                         Die trends hebben we geanalyseerd. Voor een deel hangen
gelukkigste van Europa. Anderzijds geven veel jongeren aan                    • Aan het begin van deze eeuw maakte 1 op de 27 jeugdi-                        deze samen met ontwikkelingen in de jeugdzorg zelf. Maar
te kampen met mentale gezondheidsproblemen. De nasleep                           gen onder de 18 jaar gebruik van jeugdzorg. Dat steeg al                    voor een groot deel hangen deze samen met veranderingen
van de coronamaatregelen speelt hierbij een rol, maar ook                        snel naar 1 op de 10 in 2015 en 1 op de 7,5 op dit moment.1                 in de maatschappelijke context en in aanpalende domeinen
prestatiedruk (bijvoorbeeld in het onderwijs), de druk vanuit                 • De uitgaven van de jeugdzorg zijn flink gestegen (ook                        als het onderwijs (mede in verband met de prestatiedruk),
social media en zorgen over de toekomst (huisvesting,                            door stevige administratieve lasten).2 In 2019 werd circa                   de volwassenenzorg, veiligheid en de sociale zekerheid.
klimaat, bestaanszekerheid) veroorzaken onzekere, angstige                       €1,9 mld. meer uitgegeven dan in 2015.3 Dit is een stijging                 Deze constatering dient vertaling te krijgen in de aanpak.
of zelfs depressieve gevoelens. En die komen in alle lagen                       van zo’n 50%.4
van de bevolking voor.                                                        • Landelijk is het aantal jongeren met jeugdzorg met 23%                       Binnen de jeugdzorg is de marktwerking doorgeschoten,
                                                                                 gestegen tussen 2015 en 2022.5 Jeugdigen zitten langer in                   waardoor het zorglandschap niet meer overzichtelijk is en
Hoe moeten we hier nu mee omgaan? Politiek en                                    jeugdzorg.                                                                  de noodzakelijke samenwerking moeilijker is geworden.
maatschappij zijn het er over eens dat de basiscondities                      • De gemiddelde trajectduur is in 2021 ten opzichte van                        Administratieve lasten zijn hoog. Tegelijkertijd schort het
voor gezinnen op orde moeten zijn: bestaanszekerheid,                            2015 met 35% gestegen bij jeugdhulp zonder verblijf.6                       aan passende en beschikbare zorg voor de meest kwetsbare
zo min mogelijk gezondheidsverschillen, kansengelijkheid,                     • We zien een stijging in vraag en aanbod van individuele                      kinderen, bijvoorbeeld kinderen met een beschermings­
veiligheid, een leefbare wijk.                                                   ambulante hulp.                                                             maatregel, met ernstige psychiatrische problematiek of
                                                                                                                                                             met een beperking of chronische aandoening.
1
   https://www.nji.nl/system/files/2021-04/Het-groeiend-jeugdzorggebruik-Duiding-en-aanpak.pdf.
2
   Volgens onderzoek van Berenschot op basis van uitgaven in 2018 wordt 29% van de totale middelen voor jeugdzorg besteed aan kosten gericht op het organiseren en coördineren van zorg. Dit betreft onder andere het organiseren van
   de toegang tot hulp en ondersteuning in het sociaal domein, het ontwikkelen van gemeentelijk beleid, inkoop en facturatie, monitoring en verantwoording, en huisvestings- en ICT-kosten van de medewerkers die deze taken uitvoeren.
3
   Ook vóór 2015 heeft naar verwachting een stijging van de uitgaven plaatsgevonden, maar hier zijn geen cijfers van doordat de Jeugdwet toen onderdeel uitmaakte van verschillende wetten.
4
   Stelsel in groei | Rapport | Rijksoverheid.nl.
5
   CBS Jaarrapport Jeugdhulp 2015, CBS Jaarrapport 2022.
6
   CBS Jaarrapport Jeugdhulp 2015, CBS Jaarrapport Jeugdhulp 2021.
7
   CBS Jaarrapport Jeugdhulp 2021.
                                                                                                                                                                                                                                      4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>De uitgaven van de jeugdzorg zijn flink gestegen.8                              Doorgaan op dezelfde voet betekent vastlopen.                                • Door te onderzoeken en niet-vrijblijvende afspraken te
Daarmee is ook het beroep van de jeugdzorg op de krappe                         We moeten samen aan de slag. De jeugdzorgsector                                  maken over die inzet van hulp die van goede kwaliteit is
arbeidsmarkt gegroeid.                                                          met alle betrokken partijen, de politiek – zowel nationaal                       en écht werkt en over hoe we van elkaar blijvend kunnen
                                                                                als lokaal – , en de samenleving als geheel. Dat vergt                           leren;
Wat is nu nodig om jeugdigen een goede start in het                             nadrukkelijk samenwerking over de grenzen van sectoren                       • Verplicht samen te werken binnen en buiten de jeugdzorg
leven te geven en het jeugdstelsel tevens houdbaar te                           heen. De problematiek waarmee de jeugdzorg van doen                              en in regionaal en nationaal verband, en hierdoor ook
maken voor de toekomst? Met zoveel jongeren in een                              heeft kent oorzaken die in verschillende domeinen liggen                         passende zorg in te kopen tegen minder administratieve
jeugdzorgtraject doen we kennelijk iets niet goed – als                         en dus vragen om een sterk samenhangende aanpak.                                 lasten;
politiek, ouders, professionals, maar ook als media, scholen,                   Het vraagt om scherpe keuzes en een betere organisatie.                      • Beter te monitoren of wat we doen ook in de
bedrijfsleven en voorbeeldfiguren. We zullen ten principale                     Er zijn stevige aanpassingen nodig binnen en in aanvulling                       afgesproken richting werkt, met betere data en door een
een verandering moeten realiseren. Waar nu sprake is van                        op het bestaande decentrale stelsel:                                             beter financieringsmodel te ontwerpen.
een individuele focus (op het kind), moeten we de omslag                        • Aanpassingen in wetgeving om de reikwijdte van de
maken naar een contextgerichte focus (de oplossing ligt                             jeugdhulpplicht scherper af te bakenen (niet alle                        De combinatie van een brede maatschappelijke aanpak
in een goede pedagogische context in het onderwijs, in                              problemen van jeugdigen of ouders vallen onder de                        én een verbetering van het jeugdhulpstelsel zelf moet
prestatiedruk, in bestaanszekerheid etc.). En dat vergt een                         jeugdhulpplicht);                                                        ook leiden tot een besparing in personele en financiële
geheel andere benadering.                                                       • Meer verbinding leggen tussen jeugdhulp en het                             zin. De weg naar steeds meer individuele jeugdhulp, waarbij
                                                                                    onderwijs en kijken naar bredere aspecten in het leven                   tegelijkertijd veel kwetsbare jeugdigen te lang wachten op
De randvoorwaarden voor gezinnen rondom                                             van gezinnen ((jeugd)gezondheidszorg, schulden, ouders                   passende zorg, kan niet de route zijn die we in de toekomst
bestaanszekerheid, wonen, (passend) onderwijs, veiligheid,                          met ggz- of andere problematiek, vechtscheidingen) en                    blijven bewandelen. Dat moet anders – slimmer, efficiënter
en geborgenheid zijn niet op orde en we leggen jeugdigen                            het maken van afspraken over de rollen en                                en met minder bureaucratie dan nu. Bovendien hebben we
– bewust of onbewust – allerlei normen op waaraan ze                                verantwoordelijkheden van de andere sectoren in het                      te maken met een krimpende arbeidsmarkt en het beroep
moeten voldoen. We maken prestaties belangrijker dan                                adresseren van de vraag naar jeugdhulp;9                                 dat de zorg op de samenleving doet is al groot. Het stelsel
relaties. Door tegenslag, wat bij het leven hoort, primair aan                  • Veel betere (brede) analyse10 om te beoordelen mét een                     moet ook financieel houdbaar zijn voor de toekomst. De
het individu op te hangen. De druk die dit veroorzaakt en                           gezin en/of het kind wat het nodig heeft en waar hulp                    rekening moet immers ook gezamenlijk worden opgebracht.
de manier waarop we hiermee omgaan moet bespreekbaar                                geboden kan worden (binnen of buiten jeugdhulp);
gemaakt worden, zowel individueel als maatschappelijk.                              hierbij is ‘matched care’ het uitgangspunt. Vervolgens
Zo wordt de veerkracht van jeugdigen en gezinnen in hun                             wordt, als specialistische jeugdhulp nodig blijkt, deze zo
normale dagelijkse leven versterkt.                                                 snel als mogelijk weer afgeschaald;
8
   Volgens onderzoek van Berenschot op basis van uitgaven in 2018 wordt 29% van de totale middelen voor jeugdzorg besteed aan kosten gericht op het organiseren en coördineren van zorg. Dit betreft onder andere het organiseren van
   de toegang tot hulp en ondersteuning in het sociaal domein, het ontwikkelen van gemeentelijk beleid, inkoop en facturatie, monitoring en verantwoording, en huisvestings- en ICT-kosten van de medewerkers die deze taken uitvoeren.
9
   https://www.rijksoverheid.nl/documenten/rapporten/2022/03/22/tk-bijlage-3-significant-public-rapportage-relatie-scheidingen-ggz-en-jeugdhulp.
10
   Onderdeel van een brede analyse: triage, verklarende analyse en verwijzing, zie 2.3.1 convenant ‘Stevige lokale teams’.
                                                                                                                                                                                                                                      5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Na de decentralisatie in 2015 is hard gewerkt aan                            • Aanbieders (Branches Gespecialiseerde Zorg voor Jeugd     (goede governance en monitoring). We moeten anders gaan
verbetering van de jeugdzorg (tegengaan van versnippering,                        (BGZJ): Jeugdzorg Nederland, de Nederlandse ggz en de  denken en handelen. Waar nodig helpen we elkaar, ook als
betere toegang, inzet op vakmanschap). Dat gebeurde                               Vereniging Gehandicaptenzorg Nederland (VGN));         het anders loopt dan verwacht. Het betekent ook elkaar
lokaal en regionaal alsook landelijk met bijvoorbeeld het                    • Gemeenten (vertegenwoordigd via de Vereniging van         niet loslaten als het (even) tegenzit. Net als in de jeugdzorg
programma ‘Zorg voor de Jeugd’.11 Het vond veelal plaats                          Gemeenten, VNG);                                       zelf gaat het ook hier om relatievorming en -behoud. In
vanuit een benadering gericht op het individuele kind                        • Het Rijk (VWS, JenV, BZK, Financiën, SZW en OCW).         hoofdstuk 4 gaan we hier nader op in.12
en minder op de context. Daarom zijn op dit moment
verdergaande hervormingen in de jeugdzorg en in relatie                      Daarnaast zijn tal van jeugdzorgexperts en andere           De Hervormingsagenda is, zoals de naam al aangeeft,
met andere domeinen noodzakelijk om het stelsel van zorg                     organisaties direct of indirect betrokken geweest bij       vormgegeven als een agenda. Elk thema bevat diverse
en ondersteuning voor de jeugd meer in balans te brengen.                    de totstandkoming van deze agenda (zoals onder              maatregelen, die voor zover mogelijk zijn uitgewerkt in
                                                                             meer de Associatie Wijkteams, de Jeugdautoriteit,           acties. De komende periode werken we dit, waar nodig,
Jeugdzorg tot slot – en dat besef is bij alle gepresenteerde                 de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) en veel         verder uit.
maatregelen essentieel – is en blijft relationeel mensenwerk.                individuele gemeenten, aanbieders, jongeren en
En dat waarden gedreven mensenwerk zal in de                                 jeugdzorgprofessionals.                                     Om de beoogde doelen van de maatregelen te realiseren,
ondersteuning van jeugdigen altijd tot zijn recht moeten                                                                                 en daarmee de agenda tot een succes te maken, is lokale en
komen. Door het respecteren van hun stem en die van hun                      We hebben met elkaar een lang en intensief proces achter    regionale implementatie noodzakelijk. Dit kan bijvoorbeeld
ouders, door het betrekken van ervaringsdeskundigen en                       de rug om deze Hervormingsagenda op stellen. Dit is hoe     door de aangepaste wet- en regelgeving of de opgestelde
door professionals de ruimte te geven.                                       ver we zijn gekomen; aan deze stevige opgave willen we      handreiking toe te passen in het regionale of lokale beleid,
                                                                             ons verbinden. Nu is het zaak om samen de uitwerking en     de uitvoering van zorg en de verdere lokale praktijk. Hoewel
Wie werkt er aan deze hervormingen?                                          uitvoering van de Hervormingsagenda verder ter hand te      deze vertaalslag naar het lokale niveau niet overal in de
De Hervormingsagenda is voorbereid door de zogeheten                         nemen. Een ieder vanuit zijn eigen verantwoordelijkheid, in Hervormingsagenda wordt gemaakt, is dit wel degelijk
Vijfhoek, vanuit ieders verantwoordelijkheid:                                samenwerking en met een gezamenlijk doel: passende en       onderdeel van de agenda. Dit geldt ook voor acties die nu
• Cliëntenorganisaties en jongerenvertegenwoordigers                         tijdige zorg voor iedere jeugdige die dat nodig heeft.      nog niet zijn voorzien en/of opgenomen, maar die via de
   (Ieder(in), MIND, NJR);                                                                                                               partijen van de Hervormingsagenda en de daarbij horende
• Professionals (Samenwerkende Beroepsverenigingen                           We gaan deze agenda met elkaar aan en houden elkaar         implementatiestructuur worden vormgegeven. Hierbij is ook
   Jeugd (SBJ): NVvP, NIP, LVVP, NVO, BPSW, BVjong, AJN,                     gedurende het proces vast. Dat betekent een heldere         nadrukkelijk aandacht voor de eventuele ondersteuning van
   V&VN, LHV, NVK, FVB);                                                     verdeling van taken, rollen en verantwoordelijkheden op de  partijen op lokaal en regionaal niveau bij de implementatie.
                                                                             verschillende onderdelen van de agenda en dat vraagt dat    Van het papier af, de praktijk in.
                                                                             we elkaar aanspreken als een afspraak niet is nagekomen
11
   Voor een overzicht van de resultaten van het programma ‘Zorg voor de Jeugd’ klik hier.
12
   We hanteren hierbij de Code of Conduct die voor het programma ‘Zorg voor de Jeugd’ was opgesteld met dezelfde partijen.
                                                                                                                                                                                                        6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>Om zicht en grip te houden op de voortgang en effecten van Leeswijzer
de gemaakte afspraken in de Hervormingsagenda wordt        De opbouw van de Hervormingsagenda ziet er als volgt
vanaf 2023 een jaarlijkse monitor opgesteld op basis van   uit: in het vervolg van dit hoofdstuk staan we eerst stil
reeds beschikbare en aanvullende data. Deze monitor wordt  bij de toekomst van de jeugdzorg: wat is in de kern ons
gaandeweg gezamenlijk doorontwikkeld. Een onafhankelijke   wenkend perspectief voor jeugdigen en gezinnen? Daarna
partij ontwikkelt de monitor en voert deze uit. We moeten  gaan we in op de aanleiding voor de Hervormingsagenda
weten of we echt stappen in de goede richting zetten. De   en de opgaven in de jeugdzorg met een beschrijving hoe
uitvoering van de Hervormingsagenda is een gezamenlijke    wij aan de slag gaan met deze opgaven (de achterliggende,
verantwoordelijkheid van alle partijen. De voortgang wordt dragende visie op de agenda). Tot slot zetten we deze
besproken met alle betrokken partijen in de Vijfhoek, in   Hervormingsagenda in een breder perspectief van onder
een bestuurlijk overleg dat ten minste twee keer per jaar  andere de arbeidsmarkt. In hoofdstuk 2 beschrijven we
plaatsvindt. Daarbij hoort dat we elkaar bij de les houden welke maatregelen en acties we inzetten of welke afspraken
en aanspreken op elkaars verantwoordelijkheden, en         we maken om onze ambities te bereiken. De financiële
bijsturen indien nodig. In de Hervormingsagenda zijn de    afspraken van de Hervormingsagenda staan centraal in
verantwoordelijkheden en daaruit volgende taken en         hoofdstuk 3. Hoofdstuk 4 gaat in op de ‘Governance en
rollen bij de uitwerking van de Hervormingsagenda zoveel   implementatie van de Hervormingsagenda’, zodat deze
mogelijk benoemd en expliciet gemaakt. De financiële       afspraken op papier hun beslag krijgen in de praktijk.
afspraken betreffen afspraken tussen Rijk en de VNG, waar  Een begrippen- en afkortingenlijst zijn opgenomen in de
aanbieders, professionals en cliëntenorganisaties geen     bijlagen.
deelgenoot van zijn. Deze afspraken vormen het financiële
kader van de Hervormingsagenda.
                                                                                                                      7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>1.2 Wenkend perspectief voor jeugdigen en gezinnen
Hoe kijken we in de kern aan tegen toekomstige jeugdzorg? Wat is het wenkend perspectief voor jeugdigen en                       de voorzieningen als scholen of gezondheidspraktijken,
gezinnen? Onderstaande punten vatten onze visie samen13:                                                                         gericht op het hanteren van problemen in het dagelijkse
                                                                                                                                 leven. Voor kinderen met meervoudige en/of complexe
                                                                                                                                 problematiek die minder vaak voorkomt en in situaties
1. We gaan uit van een inclusieve samenleving waarin               het dagelijks leven. Dit vraagt een gerichte en doordachte    waarin veiligheidsproblemen spelen, worden alle
   iedereen, ongeacht kwetsbaarheid of beperking, kan              aanpak op preventie;                                          facetten van de hulpvraag in kaart gebracht (bijvoorbeeld
   meedoen. Voor jeugdigen en gezinnen die dat nodig                                                                             met verklarende analyse) en is er snel passende hulp.
   hebben, is passende en tijdige hulp en ondersteuning         3. Sommige jeugdigen of hun ouders/opvoeders krijgen te          Passende zorg houdt in: de juiste zorg op de juiste plek
   beschikbaar. Deze vindt zoveel mogelijk plaats binnen het       maken met problemen die verder reiken dan vanuit het          en op juiste moment door de juiste professional (‘mat-
   eigen netwerk en de context waarin jeugdigen opgroeien          dagelijks netwerk opgelost kunnen worden. Voor hen is         ched care’). Het is waarde gedreven: dat betekent dat
   met ouders, vrienden, familie, buren, sportcoaches,             passende ondersteuning nodig. Daarvoor is in de wijk          zorg op de eerste plaats doelgericht moet zijn, voldoet
   leerkrachten, kinderopvangmedewerkers, kinder- en               een laagdrempelig, kwalitatief goed, lokaal team              aan de stand van wetenschap en praktijk, en meerwaarde
   jongerenwerkers, jeugdgezondheidszorg, informele                beschikbaar (met stevige relaties met specialistische         heeft voor de jeugdige (en/of gezin), met daarnaast een
   steunfiguren. Deze dagelijkse contacten (formeel en             jeugdhulp voor als dat nodig blijkt) dat samen met            doelmatige inzet van mensen en middelen. En passende
   informeel) worden alleen waar nodig aangevuld met               jeugdigen en hun ouders goed beziet wat nodig is,             zorg komt samen met, en gezamenlijk rondom, de
   extra expertise. Daarover voeren we een breed maat-             verbindingen legt met het bestaande informele en              jeugdige tot stand. Wanneer deze zorg effectief is
   schappelijk gesprek;                                            formele netwerk rondom de jeugdigen, maar zelf ook            gebleken, wordt vervolgens ook zo snel als mogelijk en
                                                                   hulp kan bieden. Een professional uit de specialistische      wenselijk, de zorg of hulp weer afgeschaald;
2. Dat vraagt allereerst vertrouwen in en versterking van de       jeugdhulp kijkt mee aan de voorkant, is in te zetten ter
   directe leefomgeving en sociale basis: goed onderwijs,          consultatie en om samen met het lokale team een goede      5. Jeugdhulp, zowel voor lichte als voor zware problema-
   betaalbare kinderopvang en toegang tot (sport)vereni-           brede analyse te doen. Om zo beter te bepalen wat nodig       tiek, sluit altijd aan bij de leefwereld van jeugdigen en de
   gingen, jongerenwerk, bibliotheken, parken, speeltuinen         is: als problemen voortkomen uit andere domeinen dan          omgeving waarin zij zich bevinden. Daarom is ook het
   en andere publieke voorzieningen. Een goede laagdrem-           wordt van daaruit in een adequate aanpak voorzien;            betrekken van ervaringsdeskundigheid en informele
   pelige publieke infrastructuur helpt jeugdigen en ouders                                                                      netwerken van belang. En ligt de regie zoveel mogelijk bij
   om mee te doen, en hun vragen over opvoeden en               4. De geboden jeugdhulp is passend en zo ‘thuis’ en/of           de jeugdige en het gezin; zij zitten aan het stuur. Juist
   opgroeien in de dagelijkse contacten bespreekbaar te            dichtbij mogelijk. Voor kinderen met lichte problematiek      waar de hulpvraag meervoudig en/of complex is, is een
   maken. Zo worden die vragen over opvoeden en opgroei-           zijn lokaal vrij toegankelijke (jeugdhulp)voorzieningen       levensbrede aanpak nodig, vanuit wonen, volwassenen-
   en zoveel mogelijk opgelost of hanteerbaar gemaakt in           beschikbaar die binnen een netwerk vallen van bestaan-        zorg, onderwijs, werk en inkomen of andere domeinen.
13
   Hierbij hebben we ook gekeken naar het Kinderrechtenverdrag.
                                                                                                                                                                                            8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>   En voor jeugdigen met levensbrede én levenslange
   beperkingen moet ook langdurig passende hulp beschik-
   baar zijn.
Het is belangrijk dat deze visie, dit wenkend perspectief,
wel blijft passen bij de schaarste aan personeel, binnen
het door het kabinet beschikbaar gestelde budget en het
organiserend vermogen van de sector. Dat vergt bewuste en
scherpe keuzes. Als we die keuzes niet maken, dan bepaalt
de schaarste waar er gaten vallen en waar jeugdigen tussen
wal en schip vallen. Dat moeten we voorkomen.
                                                           9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>1.3 Achtergrond en opgaven Hervormingsagenda
In de aanloop naar de Hervormingsagenda zijn talrijke onderzoeken en rapporten verschenen waarin de                      De jeugdzorg moet en kan beter:
knelpunten in de jeugdzorg zijn geanalyseerd en talrijke adviezen zijn opgesteld. Deze data en rapporten zijn            1. We hebben met elkaar een fundamenteel gesprek te
onderliggend aan deze agenda.                                                                                               voeren over opvoeden en opgroeien en de ontwikkelin-
                                                                                                                            gen die ten grondslag liggen aan het toenemende beroep
                                                                                                                            op jeugdhulp. Dit betreft ten principale niet een stelsel-,
De oorzaken voor de knelpunten die genoemd worden            het traject van het opstellen van de Hervormingsagenda         organisatie-, bekostigings- of sturingsvraagstuk maar
zijn divers en liggen onder meer in personeelstekort,        Jeugd te starten. In het najaar van 2021 is in negen           een politiek-maatschappelijk thema van enorme
hoge werkdruk, administratieve lastendruk, gebrek aan        werkgroepen door meer dan 120 betrokken experts onder          betekenis. De maatregelen die we nemen moeten
beschikbaarheid van zorg door tekortschietende inkoop op     leiding van onafhankelijke voorzitters vanuit verschillende    gepaard gaan met het adresseren van de oorzaken van de
het juiste schaalniveau, organisatiewijze, voortschrijdende  perspectieven gewerkt aan bouwstenen voor deze agenda.         groei die buiten de invloedssfeer van het jeugdstelsel
wetenschappelijke kennis en visies (lange tijd zijn de       Dit heeft een rijke oogst opgeleverd.                          liggen. Willen we slagen in de bedoeling van de agenda,
schadelijke effecten van uithuisplaatsingen onvoldoende                                                                     dan is samenwerking met andere domeinen
onderkend) of het geven van individuele antwoorden die       Na de totstandkoming van het coalitieakkoord in december       onontbeerlijk;
eigenlijk worden veroorzaakt door brede maatschappelijke     2021 waren enige maanden nodig om duidelijkheid te krijgen  2. Breed kijken: wanneer kinderen en gezinnen jeugdhulp
vraagstukken.                                                over de aanvullende besparingsopgave van het kabinet van       nodig hebben, is het van belang dat deze steeds wordt
                                                             €511 mln. in relatie tot de Hervormingsagenda.14 In juni       ingezet met oog voor de situatie van het gezin waarin een
In mei 2021 heeft de Commissie van Wijzen de financiële      2022 zijn we verder gegaan. Vanuit de bouwstenen van de        jeugdige opgroeit: onderwijs, armoede, schulden,
staat en stand van de jeugdzorg en het -stelsel beoordeeld.  werkgroepen hebben we de afgelopen periode inhoudelijke        huisvestingsproblematiek, de druk van de prestatiemaat-
Het Rijk en VNG/gemeenten kregen het dringende advies        verbeteringen nader uitgewerkt in maatregelen en het           schappij en problematiek van ouders (zoals ggz, versla-
een agenda op te stellen om de opgaven in de jeugdzorg       financiële beeld waar nodig gecompleteerd om zodoende te       ving, relatie- en scheidingsproblemen). Dit alles is van
aan te pakken met een pakket aan maatregelen en              komen tot een agenda waarmee we de jeugdzorg verbeteren        invloed op de jeugdigen in het gezin en daarmee de vraag
besparingen. Het advies van de Commissie van Wijzen is       binnen een houdbaar kader voor de toekomst.                    naar jeugdhulp. Het jeugddomein is dus onlosmakelijk
– naast de al genoemde adviezen om de jeugdhulp en het                                                                      verbonden met het gemeentelijke sociaal domein en het
jeugdhulpstelsel te verbeteren – het vertrekpunt voor deze   Gebaseerd op al dit voorwerk zien wij tien grote opgaven       zorgstelsel in den brede. Om die reden verbinden we de
meerjarige Hervormingsagenda. Voor 2022 en 2023 zijn in      die onze aandacht vragen om de jeugdhulp en het stelsel        jeugdhulp steviger aan aanpalende domeinen zoals het onderwijs,
dit kader al afspraken gemaakt tussen Rijk en VNG. In de     duurzaam te verbeteren. Zes hiervan richten zich op het        jeugdgezondheidszorg, volwassenen-ggz en bestaanszekerheid
zomer van 2021 heeft het Rijk bestuurlijke afspraken met     verbeteren van jeugdhulp en vier op het verbeteren van het     (zie paragraaf 2.2);
de VNG en de andere partners in de Vijfhoek gemaakt om       jeugdhulpstelsel en de uitvoering daarvan in de praktijk.
14
    Kamerstukken II 2021/22, 31 839, nr. 853.
                                                                                                                                                                                        10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>3. Waar jeugdhulp nodig is, moet deze toegankelijk en             5. We zorgen dat kinderen zoveel mogelijk thuis opgroeien,       Het jeugdhulpstelsel moet en kan beter:
   beschikbaar zijn voor de meest kwetsbare jeugdigen en             ook als zij hulp nodig hebben. Om die reden zetten we in      7. In het bijzonder moeten kwetsbare jeugdigen kunnen
   gezinnen. We zien dat deze groep nu onvoldoende                   op het voorkomen en terugdringen van residentiële                rekenen op tijdige en passende hulp. De beschikbaar-
   passende en tijdige jeugdhulp ontvangt. Ombuiging                 jeugdhulp. Er vindt altijd een zorgvuldige afweging              heid hiervan moet daarom echt verbeteren en hiervoor
   hiervan vraagt een gerichte aanpak: naast de verbetering          plaats welk type jeugdhulp passend is. Waar residentiële         moet de samenwerking tussen gemeenten, tussen
   van de kwaliteit van de zorg, moet het voor jeugdigen en          jeugdhulp toch nodig is, transformeren we deze verder            gemeenten en aanbieders, en die tussen gemeenten,
   hun ouders helder zijn waarvoor ze in het kader van               naar woonvoorzieningen in een open, zo thuis mogelijke,          aanbieders en andere domeinen worden versterkt.
   jeugdhulp bij de overheid terecht kunnen en waarvoor              kleinschalige vorm. We ‘rapporteren’ daarbij niet alleen         Dit vraagt om verplichte regionale samenwerking en
   niet. Met beperkte mensen en middelen moeten scherpe              meer over jeugdigen en hun ouders (met een externe               landelijke contractering van hoogspecialistisch of schaars
   keuzes gemaakt worden over wie in aanmerking komt                 hulproute als gevolg), maar staan hen bij vanuit de              zorgaanbod omdat deze vragen niet op lokale schaal
   voor professionele jeugdhulp, waarbij de meest kwetsba-           (vertrouwde) relaties die er al zijn. In het terugdringen        opgelost kunnen worden. Door deze aanpak ontstaat
   ren altijd geholpen moeten worden. Het moet duidelijker           van residentiële jeugdhulp willen we bereiken dat in             meer rust en stabiliteit, met ook meer duurzame
   worden wat binnen de huidige wettelijke kaders onder de           2025 de gesloten jeugdhulp kleinschalig werkt en dat we in       contractverlening aan aanbieders en een beter voorspel-
   jeugdhulpplicht valt. Eén op de 7,5 jeugdigen in een              2030 zo dicht mogelijk bij nul gesloten plaatsingen zijn         baar zorgaanbod voor jeugdigen. Daarom gaan we de
   individueel maatwerktraject zet de beschikbaarheid en             (zie paragraaf 2.4);                                             regionale organisatie en inkoop van specialistische jeugdzorg
   betaalbaarheid van zorg, zeker in de huidige context van       6. Jeugdigen en ouders moeten erop kunnen vertrouwen                verbeteren (zie paragraaf 2.6);
   een krappe arbeidsmarkt, onder druk. Daarom bakenen we            dat de zorg die zij ontvangen, bijdraagt aan het realiseren   8. De meeste tijd en aandacht moet uitgaan naar het
   de reikwijdte van de jeugdhulpplicht af (zie paragraaf 2.1) en    van de doelstelling van de jeugdige en/of ouders/                daadwerkelijk verlenen van jeugdzorg. Hiervoor is het
   doen we een aantal zaken niet meer onder jeugdhulp.               opvoeders (oftewel: effectief is).                               nodig dat de uitvoering en inkoop vereenvoudigd en
   Goede brede analyse helpt deze keuzes te maken;                   Er is veel kennis over wat werkt in de jeugdzorg, maar           gestandaardiseerd wordt, dat administratieve lasten
4. Jeugdigen en hun ouders moeten voor jeugdhulp                     deze is versnipperd beschikbaar en wordt lang niet altijd        worden verlaagd en negatieve effecten van marktwer-
   laagdrempelig en dicht bij huis terecht kunnen bij                en overal toegepast. Er zijn richtlijnen en kaders maar ook      king worden tegengegaan. Dit maakt de jeugdzorg ook
   stevige lokale teams die waar nodig ook zelf passende en          die sluiten niet altijd op elkaar aan. Bovenal vraagt            doelmatiger. Het aanpakken van de bureaucratie in het
   samenhangende basishulp bieden: zowel licht als                   kunnen werken met richtlijnen een grote hoeveelheid              systeem moet voelbaar zijn, juist voor professionals die
   zwaarder en zowel kort als langdurig (bijvoorbeeld ook            basiskennis en voor veel professionals werkbegeleiding.          nu te vaak hun werkplezier verliezen door regeldruk. Er
   langdurige lichtere hulp). Waar nodig wordt opgeschaald           Dit vraagt om een stevige kwaliteitsimpuls in de sector          moet oog zijn voor de lokale situatie, maar veel aspecten
   naar specialistische hulp. Voor het op- en afschalen van          en het creëren van een structuur om blijvend te kunnen           in de uitvoering vragen om uniforme taal en een centra-
   hulp is het nodig dat lokale teams worden versterkt met           leren en elkaar verder te kunnen helpen en te stoppen            lere aanpak. We gaan werken in een waarden gedreven
   voldoende kennis van, en verbinding met, specialistische          met wat niet effectief is. Daarom gaan we inzetten               partnerschap tussen overheden en instellingen. Daarom
   hulp. Hiervoor maken we een beweging naar de voorkant             op kwaliteits- en effectiviteitsverbetering en blijvend leren    zetten we in op eenvoudigere uitvoering en inkoop, minder
   en versterken we de lokale toegang met stevige lokale teams,      (zie paragraaf 2.5).                                             administratieve lasten en aanpak van negatieve effecten van
   waarin goed opgeleide professionals werken, die in goede                                                                           marktwerking (zie paragraaf 2.7);
   verbinding staan met specialisten (zie paragraaf 2.3);
                                                                                                                                                                                                    11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>9. De huidige beschikbare data geven onvoldoende inzicht               bestendig financieringsmodel, waarin de sturingsmoge-
    in het functioneren van het stelsel op de doelen kwaliteit,        lijkheden, medebewind/beleidsvrijheid, financiële
    betaalbaarheid en toegankelijkheid, en op de effecten              verantwoordelijkheden en de wijze van financieren in
    van landelijk, regionaal en gemeentelijk beleid. Het is            balans zijn. Het Rijk en VNG maken daarom afspraken
    nodig de informatiebasis sterk te verbeteren, voor beter           over een meerjarig financieel kader en financieel bestuur-
    inzicht en overzicht, elke dag te leren en het stelsel vanuit      lijke verhoudingen (zie hoofdstuk 3).
    daar verder te ontwikkelen. Dat is geen vrijblijvende
    exercitie. Dat vraagt een verbetering van de kwaliteit en      Deze tien opgaven staan centraal in de voorliggende
    beschikbaarheid van data en een gezamenlijke taal door         Hervormingsagenda. Ze vragen inzet over een middellange
    bijvoorbeeld te werken met dezelfde productcodes.              periode en overstijgen deze kabinetsperiode. Daarom
    Alleen dan krijgen we beter inzicht in welke beleidsinter-     is dit een meerjarige agenda, die loopt tot en met 2028.
    venties wel en niet werken. Daarom gaan we het inzicht         Op deze manier is er ruimte om passende zorg te blijven
    in het jeugdstelsel met uniforme data en monitoring verbeteren bieden, terwijl we ondertussen werken aan structurele
    (zie paragraaf 2.8);                                           verbeteringen. Met de Hervormingsagenda gaat conform
10. Met de voortdurende kostenontwikkeling loopt het               het advies van de Commissie van Wijzen een besparing
    stelsel tegen de grenzen van zijn personele en financiële      gepaard, oplopend tot structureel €1 mld. vanaf 2027.
    houdbaarheid aan.15 Zonder maatregelen leidt dit tot een       Het Rijk draagt financieel bij aan de gestegen kosten van
    onhoudbaar stelsel.16 We moeten met minder middelen            de jeugdzorg. Daartoe heeft het kabinet voor 2022 en voor
    gerichter keuzes maken. Om goed zicht én grip te               2023 reeds respectievelijk €1,6 mld. en €1,454 mld. extra
    houden op de voortgang van de afgesproken inspannin-           bijgedragen. De extra middelen voor de jaren 2024 en
    gen op de maatregelen (en de hiermee gemoeide                  2025 worden met het sluiten van de Hervormingsagenda
    effecten) en de algemene ontwikkeling van de kosten van        toegevoegd aan het gemeentefonds. De beschikbaarstelling
    de jeugdzorg wordt vanaf 2023 een jaarlijkse monitor           van de gereserveerde structurele middelen bij het Rijk voor
    opgesteld. De financiële effecten volgen de verantwoor-        de jaren 2026 en verder vindt plaats na het advies van de
    delijkheidsverdeling en de stappen die in de tijd moeten       deskundigencommissie en de besluitvorming daarover.
    worden gezet.Daarnaast, en dat constateerde ook de             Net als voor de middelen voor 2024 en 2025 geldt dat
    Commissie van Wijzen, is de verdeling van verantwoor-          deze worden toegevoegd aan het gemeentefonds met
    delijkheden en financiële risico’s tussen Rijk en gemeen-      uitzondering van de investeringen waarvan is afgesproken
    ten niet goed genoeg georganiseerd. Daarom wordt               deze centraal door het Rijk worden gedaan.
    voortvarend werk gemaakt van een beter passend en
15
    Stelsel in groei | Rapport | Rijksoverheid.nl.
16
    WRR rapport ‘Houdbare zorg’ (2021).
                                                                                                                                  12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>1.4 De Hervormingsagenda in breder perspectief
Zoals vermeld strekken de opgaven in het jeugddomein verder en zijn zij breder dan wat wij met deze                        kinderen en gezinnen. Het lokale wijkteam en een te vormen
Hervormingsagenda kunnen aanpakken. De situatie van de jeugdige valt niet los te zien van de situatie van het gezin en     Regionaal Veiligheidsteam zijn onderdeel van het nieuwe
de eventuele problemen die daar spelen.                                                                                    stelsel.
                                                                                                                           Het Toekomstscenario werkt vanuit vier basisprincipes:
Onze inzet richt zich hier primair op de beschikbaarheid,    a. Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming                • Gezinsgericht;
organisatie en houdbaarheid van de jeugdzorg en het          Het huidige stelsel gericht op de bescherming van             • Rechtsbeschermend en transparant;
jeugdhulpstelsel zelf, maar wordt in nauwe samenhang         kinderen en volwassenen waar onveiligheid of een              • Lerend stelsel;
met drie andere landelijke trajecten uitgewerkt: (a) traject ontwikkelingsbedreiging van kinderen aan de orde is, is       • Eenvoudig.
Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming; (b) aanpak      complex en knelt. Te vaak krijgen kinderen en volwassenen
van de arbeidsmarktproblematiek met programma                die dat nodig hebben geen passende, tijdige hulp en           Deze basisprincipes omvatten een programmatische
‘Toekomstbestendige Arbeidsmarkt Zorg & Welzijn’ (TAZ) en    bescherming. Ook is er te weinig samenhang tussen zorg        aanpak met een aantal actielijnen om de gestelde doelen
de Arbeidsmarktagenda Jeugdzorg; en (c) het versterken van   voor kinderen en volwassenen. Kinderen en gezinnen            te behalen. Ervaringen van volwassenen met en zonder
mentaal welzijn van de jeugdigen. Deze trajecten sluiten aan voelen zich onvoldoende gehoord, gezien en gesteund.          kinderen, jongeren en professionals ondersteunen
bij de beweging die we maken met de Hervormingsagenda        Organisaties werken als het ware als een estafette waarbij    de actielijnen. Een aantal acties vindt plaats in nauwe
en vallen eveneens binnen het meerjarig financieel           het stokje steeds wordt doorgegeven of de ronde opnieuw       samenhang met de Hervormingsagenda, in het bijzonder het
kader voor de jeugdzorg. In de afspraken in de               een keer te veel wordt gelopen. Veel professionals ervaren    versterken van de toegang met expertise rondom veiligheid
Hervormingsagenda zullen bovendien directe verbindingen      deze complexiteit als belemmerend.                            en bescherming. Uiteraard besteden we aandacht aan de
gelegd worden met andere zorgakkoorden, zoals het                                                                          samenhang tussen de keuzes en maatregelen uit hoofde
Integraal Zorgakkoord (IZA), het Gezond en Actief            Om die reden is het Toekomstscenario kind- en                 van het Toekomstscenario en de Hervormingsagenda en
Leven Akkoord (GALA) en de Toekomstagenda ‘Zorg en           gezinsbescherming ontwikkeld, waarin uitgegaan wordt van      vice versa, zowel beleids- en zorginhoudelijk als vanuit
ondersteuning voor mensen met een beperking’. Gezien         een nieuwe manier van werken tussen lokale wijkteams,         financieel perspectief. Want hoe logisch bijvoorbeeld een
het belang van een goede verbinding met aanpalende           Veilig Thuis, Gecertificeerde instellingen en de Raad voor    gezinsgerichte aanpak ook is, er zit een wereld achter
domeinen, zoals het (passend) onderwijs, is in hoofdstuk 2   de Kinderbescherming in samenwerking met aanbieders en        waar schuldenproblematiek, huisvestingsproblematiek,
een aparte paragraaf opgenomen met de opgave per             ervaringsdeskundigen. In elf proeftuinen en regio’s wordt     armoedebeleid, zorg voor het gezin (bijvoorbeeld via
domein en concrete afspraken.                                deze werkwijze uitgetest met het doel toe te werken naar      volwassenen-ggz) en jeugdhulp bij elkaar moeten komen.
                                                             een nieuw stelsel waarin toezicht, wetgeving, financiering en Zo kan er in het geval van echtscheidingen sprake zijn van
                                                             sturing ten dienste staan van efficiëntere hulp en zorg voor  multiproblematiek, zoals problemen rond huisvesting,
                                                                                                                                                                                      13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>schulden, náást de ggz-problematiek van de ouders als één                      werkzaam. Tussen eind tweede kwartaal 2021 en het eind       die in 2018 in gang is gezet door de ministeries van VWS
van de problemen. In die gevallen vergt het conflict en de                     tweede kwartaal 2022 zijn 1400 werknemers binnen de          en JenV, samen met partijen in de sector. Onder andere
problematiek van de ouders gerichte vroegtijdige passende                      branche zelf van baan veranderd (zij zijn bij een andere     via projecten van de Arbeidsmarktagenda werken partijen
hulp.                                                                          jeugdzorgorganisatie gaan werken). Daarnaast zijn er 6680    aan het delen van goede voorbeelden en handreikingen
                                                                               mensen de jeugdzorg uitgestroomd en 7010 de jeugdzorg        op thema’s als goed werkgeverschap en inwerken en
b. Arbeidsmarkt jeugdzorg                                                      ingestroomd.19                                               begeleiden. De resultaten van de projecten worden
De arbeidsmarkt is voor delen van de jeugdzorg krap                                                                                         breed gedeeld in de jeugdsector en werkgevers worden
(in het bijzonder de jeugdbescherming). Dat komt mede                          Beschikbaarheid van personeel is een randvoorwaarde om       gefaciliteerd om de inzichten concreet toe te passen.
door groot personeelsverloop en hoog ziekteverzuim,                            de jeugdzorg inhoudelijk te verbeteren. Daarnaast vraagt
factoren die bijdragen aan het niet altijd kunnen bieden                       de krapte op de (jeugdzorg)arbeidsmarkt meer dan ooit        Op dit moment werkt één op de zes werknemers in
van passende hulp aan jeugdigen. De verzuimcijfers van                         om hervormingen. Het Rijk heeft hierbij een stimulerende     Nederland in de zorg. Als we doorgaan zoals nu, zou in
het Arbeidsmarktprogramma Zorg en Welzijn van het                              en faciliterende rol. Daarnaast hebben gemeenten een         2040 één op de vier werknemers in de zorg moeten werken.
tweede kwartaal 2022 tonen aan dat het ziekteverzuim                           belangrijke verantwoordelijkheid bij de inkoop van zorg      Dat is niet houdbaar. En dus is er een aanpak geïnitieerd
jeugdzorgbreed verder is gestegen ten opzichte van het                         en het betalen van reële tarieven; werkgevers op het         om de arbeidsmarkt zorg en welzijn breed te hervormen.
voorafgaande jaar. Het verzuimcijfer bedraagt in het derde                     gebied van goed werkgeverschap, om ervoor te zorgen          De minister voor Langdurige Zorg en Sport heeft op 30
kwartaal van 2022 6,6%, ten opzichte van 6,2% in het                           dat jeugdhulpprofessionals hun werk goed en met plezier      september 2022 het programmaplan ‘Toekomstbestendige
derde kwartaal van 2021.17 Professionals geven aan dat de                      kunnen uitvoeren.                                            Arbeidsmarkt Zorg & Welzijn’ (TAZ) naar de Tweede Kamer
werkdruk hoog is: in het voorjaar van 2022 ervaart 55%                                                                                      gestuurd.20 Het doel is ervoor te zorgen dat er voldoende
een hoge of veel te hoge werkdruk. In het voorjaar van                         De stip op de horizon is het anders, slimmer en innovatiever ruimte is voor innovatieve werkvormen en technieken, voor
2021 was dat 50,5%.18 Daarnaast ervaren professionals                          organiseren van het werk zodat het werken in de sector       het behoud van medewerkers en voor leren en ontwikkelen,
administratieve lasten in het algemeen en tijdschrijven in                     uitdagend en aantrekkelijk is en blijft.                     zodat de sector zorg en welzijn een fijne sector is om in te
het bijzonder als frustraties.                                                                                                              (blijven) werken. VWS pakt in het TAZ-programma, samen
                                                                               De gezamenlijke ambitie/opgave van alle betrokken            met de partijen in het veld, de uitdagingen op binnen
Er staan veel vacatures open (800 vacatures in het derde                       stakeholders in de jeugdzorg (professionals, werkgevers,     de arbeidsmarkt zorg en welzijn. De aanpak, inclusief de
kwartaal van 2022) en het krijgen en behouden van goed                         gemeenten, brancheverenigingen en sociale partners) is om    bijbehorende financiële middelen, is bedoeld voor zorg en
gekwalificeerd personeel, onder meer met specialistische                       een transitie in gang te zetten met gerichte maatregelen     welzijn, inclusief de jeugdzorg. De middelen kunnen worden
kennis, is moeilijk. In de branche jeugdzorg zijn 33.200                       op het behoud van personeel, investeren in leren en          ingezet ten behoeve van innovatieve werkvormen, het
mensen werkzaam (derde kwartaal van 2022), in het                              ontwikkelen van personeel en ruimte voor innovatieve         behoud van medewerkers door goed opdrachtgeverschap
derde kwartaal van 2021 waren er 32.700 mensen                                 werkvormen. Hierbij bouwen partijen verder op de aanpak      en werkplezier en voor leren en ontwikkelen. Tot augustus
17
    Arbeidsmarkt Zorg en Welzijn (cbs.nl).
18
    StatLine - Werknemers; tevredenheid en psychosociale arbeidsbelasting (cbs.nl).
19
    AZWStatline.
20
    Tweede Kamer, vergaderjaar 2021-2022, 29282, nr. 485.
                                                                                                                                                                                                         14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>2023 is er bovendien het huidige SectorplanPlus, dat                        aanbieders, gemeenten en bedrijven om hun bijdrage te       domein (bestaanszekerheid, onderwijs, wonen, welzijn).
financieringsmogelijkheden biedt voor opleidingstrajecten                   leveren. Een voorbeeld daarvan is het intensiveren van      Beide akkoorden bevatten ook extra middelen voor
voor individuele zorgaanbieders.                                            Welbevinden op School en hun samenwerking met de            het sociale domein: in het IZA is incidenteel €160 mln.
                                                                            Gezonde School. Een ander voorbeeld is de samenwerking      beschikbaar vanuit het coalitieakkoord voor impactvolle
Maatregelen uit deze Hervormingsagenda ter verbetering                      met Mind Us, een organisatie die zich inzet om de mentale   transformaties in de volwassenen-ggz en €150 mln. per jaar
van het jeugdhulpstelsel, zoals het beperken van de                         gezondheid van onze jeugd te verbeteren onder andere        voor gemeenten voor concrete plannen om de IZA-doelen
reikwijdte en de vereenvoudiging van de uitvoering,                         door laagdrempelige en lichte hulp beter (online) vindbaar  te verwezenlijken en in het GALA is voor 2023-2025 ruim
zijn noodzakelijk om de knelpunten in de jeugdzorg aan                      te maken. Deze beweging op mentale gezondheid sluit         €180 mln. per jaar beschikbaar voor onder andere kansrijke
te pakken en te zorgen voor een toekomstbestendige                          aan bij de bovengenoemde actielijn op reikwijdte in de      start, gezonde leefstijl en mentale gezondheid, aanpak
jeugdzorg arbeidsmarkt.                                                     Hervormingsagenda, waarin de focus ligt op het versterken   Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO) en versterking
                                                                            van het dagelijkse leven.                                   van de sociale basis. Daarmee is er voor gemeenten de
c. Mentale gezondheid jeugdigen                                                                                                         komende jaren financiële ruimte van €330 mln. per jaar voor
In juni 2021 heeft het Rijk de aanpak ‘Mentale gezondheid:                  d. IZA en GALA21, 22                                        de doelen uit IZA en GALA, waarvan een aanzienlijk deel
van ons allemaal’ gelanceerd. De aanpak richt zich op alle                  Zowel het IZA als het GALA, beiden ondertekend door         structurele middelen betreft.
inwoners van Nederland, met in het bijzonder aandacht voor                  een veelheid aan partijen in de zorg, hebben net als de
onze jeugd. Vijf actielijnen (mentaal gezonde maatschappij,                 Hervormingsagenda het doel de toegankelijkheid, kwaliteit   Waar nodig zoeken we steeds nauwe aansluiting op en
mentaal gezonde buurt, mentaal gezond onderwijs, mentaal                    en betaalbaarheid van zorg te borgen. In alle akkoorden zit samenwerking met partijen die betrokken zijn bij andere
gezond aan het werk, mentaal gezond online) hebben als                      de beweging naar de voorkant van de zorg: met aandacht      akkoorden, zie bijvoorbeeld onder 2.2.2. Die samenwerking
doel via preventieve interventies het mentaal welzijn van                   voor de verbinding tussen kind en volwassenen (ouders/      behoeft uitwerking; zie hiervoor onder andere hoofdstuk 4.
inwoners te bevorderen. Doel is de aandacht voor mentale                    opvoeders), de inzet op vroegsignalering, een goede         Hierbij wordt ook de integrale zorg voor somatische en
gezondheid in alle aspecten van beleid en samenleving                       koppeling met informele en formele zorg, de versterking     psychische problemen voor kinderen vanuit de Jeugdwet en
beter te borgen (mental health in all policies). Deze beweging              van de sociale basis, en de koppeling tussen het medische   de Zorgverzekeringswet bedoeld.
stimuleren we met een brede campagne richting inwoners,                     en het sociale domein, en tussen delen van het sociaal
21
    Het integraal Zorgakkoord: Samenwerken aan gezonde zorg (januari 2023).
22
    TK 2022/23, 32793, nr. 653.
                                                                                                                                                                                                 15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>2
 Hervormingsagenda:
 wat gaan we doen?
 In dit hoofdstuk presenteren wij onze beleids­
 maatregelen voor de periode 2023 – 2028
                                                16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>2.1	Reikwijdte: jeugdhulpplicht voor de meest kwetsbare jeugdigen en gezinnen
                                Opgave:
                                Jeugdhulp moet beschikbaar zijn voor jeugdigen en gezinnen in de meest kwetsbare situaties. We zien dat deze groep
                                nu onvoldoende passende jeugdhulp ontvangt. Ombuiging hiervan vraagt een gerichte aanpak: naast de voortdurende
                                verbetering van de kwaliteit van de zorg, moet het voor jeugdigen en hun ouders helder zijn waarvoor ze in het kader
                                van jeugdhulp bij de overheid terecht kunnen en waarvoor niet (uitleg/duiding). En niet elke hulpvraag behoeft een
                                zorgantwoord. Hierover is een stevige maatschappelijke dialoog nodig. Het moet daarnaast duidelijker worden wat
                                jeugdhulp precies inhoudt en wat binnen de huidige wettelijke kaders onder jeugdhulp moet vallen en wat niet.23 Als sprake
                                is van achterliggende gezinsproblematiek is een andere interventie in de context van het gezin meer voor de hand liggend.
                                Met beperkte hoeveelheid mensen en middelen moeten scherpe keuzes gemaakt worden wie in aanmerking komt voor
                                professionele jeugdhulp (goede brede analyse), waarbij de meest kwetsbaren altijd geholpen moeten worden.
                                We willen ervoor zorgen dat gegeven de beschikbare mensen en middelen:
                                • Jeugdigen en ouders met opvoed- en opgroeivragen op een laagdrempelige manier terecht kunnen. Dichtbij, in de wijk;
                                • De jeugdhulpplicht toeziet op jeugdigen en gezinnen in de meest kwetsbare situaties. Hiervoor is passende jeugdhulp
                                    beschikbaar;
                                • Jeugdigen en ouders in de meest kwetsbare situaties in beeld zijn en kunnen rekenen op een meer integrale aanpak voor
                                    hun (vaak complexe) problematiek. Dit vraagt om stevige verbindingen van de jeugdhulp met onder andere het onder-
                                    wijs, volwassenenzorg en vraagstukken rond bestaanszekerheid (zie hiervoor ook paragraaf 2.2).
                                Daarvoor gaan we een aantal zaken beter doen.
                                23
                                    2020 02 25 Expertiseteam (vng.nl).
                                                                                                                                                          17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>2.1.1 We voeren een maatschappelijke dialoog                                           ‘Mentale gezondheid: van ons allemaal’. De opbrengsten                  informatie voor ouders over opvoeden en opgroeien
         over normaliseren en versterken van het                                       van deze dialoog worden verwerkt binnen het program-                    (ook online). We willen meer duidelijkheid geven aan de
         gewone leven                                                                  ma van de Hervormingsagenda, bij opleidingen en                         in de Jeugdwet aan gemeenten gegeven opdracht om
Niet alle hulpvragen van jeugdigen of ouders hoeven                                    trainingen en binnen kwaliteitskaders en richtlijnen;                   het opvoedkundige klimaat in gezinnen, wijken, buurten,
met jeugdhulp beantwoord te worden. Daarbij is het niet                             • Daarnaast komt de Raad voor Volksgezondheid en                           scholen en kinderopvang te versterken.
wenselijk dat de overheid voor alle hulpvragen jeugdhulp                               Samenleving in de loop van 2023 met een gevraagd
inzet. Sommige vragen horen bij het gewone opvoeden en                                 advies over hoe het ‘gewone leven’ van jeugdigen en de                  Afspraken:
opgroeien of zijn vragen die beantwoord kunnen worden                                  gezinnen/huishoudens waarin zij opgroeien kan worden                    • Het Rijk verduidelijkt de bestaande verplichting in de
in de sociale context van gezinnen zoals hun sociale                                   versterkt. De aanbevelingen uit dit rapport worden door                     Jeugdwet dat gemeenten moeten zorgen voor een
netwerk of horen beantwoord te worden binnen het brede                                 het Rijk en relevante partijen bij de dialoog betrokken.                    toereikend aanbod van basisvoorzieningen.27 Doel is dat
maatschappelijke domein: wonen, bestaanszekerheid, leven                                                                                                           een gemeente werkzame vrij toegankelijke voorzieningen
in de wijk, onderwijs. Er is een maatschappelijke dialoog                           2.1.2 Ouderschap versterken25 en directe                                       treft in wijken, buurten, scholen en kinderopvang et
nodig over normaliseren en het versterken van kinderen,                                     leefomgeving (de pedagogische basis26)                                 cetera, waar ouders/opvoeders terecht kunnen met
ouders/opvoeders en hun netwerk en hoe we samen een                                         lokaal inrichten                                                       vragen over de opvoeding en jongeren laagdrempelig
zorgzame samenleving kunnen vormen.                                                 Het is van belang dat jeugdigen en gezinnen zoveel                             naartoe kunnen (zie hiervoor ook versterking van de
                                                                                    mogelijk toegerust zijn om (hulp)vragen gezamenlijk en                         lokale teams in paragraaf 2.3). Wat namelijk begint met
Afspraken:                                                                          in hun sociale context op te pakken en als dat niet lukt,                      een zorgvraag, blijkt vaak geen zorgantwoord nodig te
• Het Rijk initieert in samenwerking met betrokken partijen                         antwoorden laagdrempelig weten te vinden. We leggen aan                        hebben. Het wetsvoorstel waarin aanpassingen gedaan
   vanaf 2023 een maatschappelijke dialoog over                                     ouders beter uit waar ze terecht kunnen met hun vragen.                        worden ten aanzien van de reikwijdte wordt in 2024
   het normaliseren en versterken van het gewone leven.                             Daarbij is lokaal een stevige pedagogische basis nodig,                        aangeboden aan de Tweede Kamer;
   Gezond en veilig opgroeien betekent een (mentale)                                waarbij aandacht is voor ouderschap, de context van het                    • Het Nederlands Jeugdinstituut (NJi) heeft in 2022 een
   context creëren waarin onzekerheid en verschil er                                gezin en het brede sociale domein. De pedagogische basis                       publicatie uitgebracht over de pedagogische basis en
   mag zijn, zoals ook geïllustreerd in de brief van                                bestaat uit basisvoorzieningen voor jeugdigen en gezinnen                      stelt ter ondersteuning van gemeenten in deze beweging
   Koningin Máxima.24 Deze dialoog heeft daarmee nauwe                              zoals opvang, onderwijs, welzijn, jongerenwerk, sport en                       in 2023 een handreiking op met goede voorbeelden,
   samenhang met de in de inleiding genoemde aanpak                                 jeugdgezondheidszorg en lokale teams met laagdrempelige                        zodat gemeenten van elkaar kunnen leren
24
   Koningin steekt jongeren hart onder de riem: ‘Niet elke dag hoeft een 10 te zijn’| AD.nl.
25
   Zie Mentale vooruitgang van gezinnen - De Argumentenfabriek.
26
   De pedagogische basis is het deel van de sociale basis dat bijdraagt aan het opgroeien, het opvoeden en de ontwikkeling van kinderen en jongeren. De pedagogische basis wordt gevormd door contacten tussen mensen onderling,
   hun sociale relaties en de verbinding met wat er in hun leefomgevingen aanwezig is: a) Pedagogische sociale relaties bestaan tussen ouders, kinderen en jongeren, formele en informele medeopvoeders, die reageren, reflecteren en
   anticiperen op de ontwikkelbehoefte en opvoedrelatie van kinderen en jongeren, ouders en opvoeders. b) Pedagogische leefomgevingen, zowel fysiek als online, bestaan uit voorzieningen, diensten en plekken waar ouders, opvoeders,
   kinderen en jongeren gebruik van maken.
27
   Zie artikel 2.6, eerste lid, in verbinding met de artikelen 2.2 en 2.1 Jeugdwet.
                                                                                                                                                                                                                                      18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>   (zie paragraaf 2.3) en de praktijk kunnen verbeteren.28                     2.1.3 Problemen in de context van het gezin                                     verwachting dat lokaal duidelijker is wat minimaal door
   VNG brengt deze handreiking bij gemeenten onder de                                    oppakken                                                              gemeenten aan voorzieningen beschikbaar moet zijn en
   aandacht, zodat gemeenten deze kunnen betrekken bij                         Het is van belang dat problemen in de context van het                           van daaruit om inrichting vraagt. Het wetsvoorstel komt
   het zorgdragen voor de basisvoorzieningen en het                            gezin worden opgepakt. Niet altijd is jeugdhulp de meest                        tot stand in nauw overleg met de betrokken partijen en
   inrichten van het preventiebeleid;                                          passende hulp. Daarom is het versterken van de verbinding                       wordt in 2024 aangeboden aan de Tweede Kamer;
• De afspraken uit het GALA worden door Rijk, gemeenten,                       met domeinen zoals het onderwijs, bestaanszekerheid/                         • Het heeft uiteraard de voorkeur dat ook in het kader van
   GGD en andere stakeholders benut: met het GALA wordt                        schulden en volwassenen-ggz noodzakelijk. Hoe we dat                            de jeugdhulpplicht zo veel mogelijk gebruik wordt
   een integrale benadering van het preventiebeleid                            doen, beschrijven in de volgende paragraaf.                                     gemaakt van oplossingen binnen het eigen netwerk, vrij
   gestimuleerd en gefaciliteerd: preventie in brede zin,                                                                                                      toegankelijke voorzieningen of overige voorzieningen
   dus ook sociaal beleid en sport en bewegen. Het kabinet                     2.1.4 Jeugdhulpplicht scherper duiden,                                          (zoals een woningaanpassing). Maar aangezien de
   heeft in het regeerakkoord als doel omarmd dat in 2040                                afbakenen en richten                                                  jeugdhulpplicht toeziet op complexe zorgvragen zal het
   een gezonde generatie opgroeit, met een focus op jeugd                      De jeugdhulpplicht wordt beter geduid, afgebakend en                            vaak de specialistische zorgvormen betreffen die
   door sport, voeding en bewegen van jongs af aan.29 Want                     gericht op jeugdigen en gezinnen die het meest kwetsbaar                        regionaal dan wel landelijk georganiseerd zullen worden;
   kinderen die ongezond opgroeien staan veelal op een                         zijn of in de meest kwetsbare situaties. Het aantal niet-vrij                • Om gemeenten en professionals te ondersteunen bij het
   achterstand.30 De niet-vrijblijvende afspraken in het GALA                  toegankelijke voorzieningen van jeugdhulp zal hierdoor                          maken van de afweging in welke situaties er sprake is van
   over onder meer een kansrijke start in de eerste duizend                    dalen.                                                                          een jeugdhulpplicht, initiëren het Rijk en de betrokken
   dagen van een kind, een gezonde leefstijl en mentale                                                                                                        partijen de verdere uitwerking van het afwegingsproces
   gezondheid, de aanpak Opgroeien in een Kansrijke                            Afspraken:                                                                      om onder andere tot een nadere begripsdefiniëring te
   Omgeving (OKO) en versterking van de sociale basis zijn                     • Het Rijk past de Jeugdwet aan zodat de jeugdhulpplicht                        komen. Dit sluit aan bij de ontwikkeling van het kwali-
   belangrijke onderdelen van preventiebeleid voor de                              toeziet op jeugdigen en gezinnen in de meest kwetsbare                      teitskader brede analyse (triage/ verklarende analyse).
   jeugd. Deze aanpak zal met goede afspraken over de                              situaties, namelijk: jeugdigen in onveilige situaties en/of                 Het Rijk ondersteunt dit afwegingsproces met wet- en
   grenzen van sectoren heen het beroep op jeugdzorg                               jeugdigen met ernstige31 gedragsproblematiek, een                           regelgeving;
   omlaag kunnen brengen.                                                          aandoening, stoornis of (chronische) beperking, waarbij                  • Het Rijk en gemeenten brengen – vooruitlopend op de
                                                                                   de inzet van jeugdhulp noodzakelijk is gezien de aard en                    aangepaste Jeugdwet – in kaart wat de mogelijkheden
                                                                                   ernst van de hulpvraag.32 Door het scherper duiden en                       tot afbakening en sturing zijn op basis van de huidige
                                                                                   afbakenen van de jeugdhulpplicht in de Jeugdwet is de                       Jeugdwet, zowel landelijk als lokaal. Dit wordt verwerkt
28
   Opgroeien doe je samen | Nederlands Jeugdinstituut (nji.nl).
29
   www.gezondegeneratie.nl; Brief Initiatiefgroep preventieakkoord aan informateur, mei 2021.
30
   Coalitieakkoord dec 2021 “Omzien naar elkaar, vooruitkijken naar de toekomst”, pagina 32.
31
   Er is sprake van ernstige problematiek wanneer de draaglast zwaarder weegt dan de draagkracht van ouders/opvoeders, waardoor zij onvoldoende in staat zijn adequaat in te spelen op de ontwikkelingsbehoeften van het betreffende
   kind. Dit is te beoordelen door een deskundige professional.
32
   Een afbakening op voorzieningenniveau is op dit moment niet te onderbouwen. Er is onvoldoende bekend om per voorkomende problematiek wel/niet toegestane zorg te definiëren. Met een beter beeld van de kwaliteit en welke hulp
   werkt, kan dit wel. Dit is daarmee een optie die we telkens zullen moeten wegen in de komende jaren.
                                                                                                                                                                                                                                    19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>   in een handreiking begrenzing van de reikwijdte          • De huidige leidraad voor samenwerking tussen gemeen-      Afspraken:
   Jeugdwet in lokale regelgeving (verordening en beleids-     ten en huisartsen wordt door VNG en LHV geactualiseerd.  • Een gedeelde invulling van de begrippen ‘gebruikelijke
   regels). Deze handreiking zal na aanpassing van de wet      Zie paragraaf 2.3.3;                                        zorg’ en ‘eigen kracht’ moeten bijdragen aan een betere
   herzien worden. Gemeenten maken daarbij transparant      • Het Rijk werkt samen met gemeenten, GGD-GHOR en              afbakening van de reikwijdte van de jeugdhulpplicht. Het
   indien zij lokale keuzes maken aangaande jeugdhulp          Actiz nader uit hoe de uitvoerders van de jeugdgezond-      Rijk neemt initiatief om deze begrippen in de aan te
   boven de verplichtingen in de aangepaste wet;               heidszorg (JGZ) worden ingezet bij preventieve interven-    passen Jeugdwet nader te definiëren. Wanneer er sprake
• Gezien de voorgestelde wijze van afbakening van de           ties en signalering. Zie paragraaf 2.2;                     is van gebruikelijke zorg of eigen kracht, wordt er dus
   jeugdhulpplicht (er wordt namelijk aangegeven wat er     • Als onderdeel van het convenant ‘Stevige lokale teams’       geen jeugdhulp ingezet. Het wetsvoorstel wordt in 2024
   wél onder de jeugdhulpplicht valt in plaats van wat er      (zie paragraaf 2.3) ontwikkelt de VNG een kader voor        aangeboden aan de Tweede Kamer;
   níet onder valt) is het van belang goed te monitoren        domeinoverstijgend werken, speciaal gericht op jeugd-    • Het Rijk versterkt informele steun(figuren) en de samen-
   welke effecten deze afbakening heeft. Zowel inhoudelijk     problematiek. Hierbij worden de mogelijkheden meege-        werking informele en formele hulp (zie paragraaf 2.3.4);
   als in relatie tot sturingsmogelijkheden van gemeenten      nomen die het wetsvoorstel ‘Wet aanpak meervoudige       • Het Rijk verscherpt in de Jeugdwet voorliggendheid: een
   en bijpassende financieringssystematiek vanuit het Rijk.    problematiek sociaal domein’ zal bieden.                    beroep op een niet-vrij toegankelijke voorziening op
   Alleen zo kunnen we in kaart brengen of deze positieve                                                                  grond van de Jeugdwet is niet mogelijk wanneer een
   invulling voldoende kaders biedt om de schaarste goed te Dit betekent dat we een aantal zaken anders of niet            passende vrij toegankelijke voorziening (bijvoorbeeld
   verdelen.                                                meer doen:                                                     collectieve ondersteuning op school, (individuele)
                                                                                                                           ondersteuning door stevig lokaal team etc.) of een
2.1.5 Jeugdigen en gezinnen in de meest                     2.1.6 Jeugdhulp niet overal meer ingezet                       overige voorziening (op het gebied van zorg, onderwijs,
        kwetsbare situaties zijn in het vizier van          Niet-vrij toegankelijke jeugdhulp voorziening wordt niet       sport, cultuur, welzijn, basistakenpakket jeugdgezond-
        gemeenten en kunnen rekenen op een                  ingezet wanneer een hulpvraag beantwoord kan worden            heidszorg, maatschappelijke ondersteuning of werk en
        integrale aanpak                                    binnen het eigen netwerk (eigen kracht en inzet informele      inkomen) beschikbaar is.
                                                            steun), als er sprake is van gebruikelijke zorg of wanneer
Afspraken:                                                  een passende vrij toegankelijke voorziening of overige
• De beroepsverenigingen en aanbieders starten in 2023      voorziening beschikbaar is. De Jeugdwet heeft een breed
   in afstemming met Rijk, gemeenten en Associatie          en open karakter, zeker in vergelijking met wetten buiten
   Wijkteams met de ontwikkeling van een kwaliteitskader    het gemeentelijk domein. De ruime kaders geven vrijheid,
   voor het doen van een brede analyse (triage/ verklarende maar zorgen ook voor discussie over grensgebieden omdat
   analyse) zoals beschreven in het convenant ‘Stevige      aanpalende wetten steviger zijn afgebakend dan de open
   lokale teams’, paragraaf 2.3.1 en Kwaliteit 2.5;         Jeugdwet. Daarom verduidelijken we een aantal zaken.
                                                                                                                                                                                    20
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>2.1.7 (Lichte) ambulante hulp en ondersteuning                                 2.1.8 Jeugdhulp die niet werkt, wordt niet meer                               2.1.9 Sturen op de trajectduur
        wordt zoveel als mogelijk vormgegeven                                            ingezet en we vergroten kennis over de                              De gemiddelde trajectduur is in 2021 ten opzichte van 2015
        als (groepsgerichte) vrij toegankelijke                                          effectiviteit van het aanbod                                        gestegen met 35% bij jeugdhulp zonder verblijf en ook
        voorziening (lichte toets, zonder                                                                                                                    bij jeugdhulp met verblijf is een stijging te zien. Dit heeft
        beschikking)                                                           Afspraken:                                                                    diverse oorzaken. Het spreekt vanzelf dat de trajectduur niet
                                                                               • Jeugdhulp die aantoonbaar niet werkt, wordt niet meer                       langer (of korter) moet zijn dan noodzakelijk. Gemeenten
Afspraken:                                                                         ingezet en niet meer vergoed. Hulp moet van meerwaar-                     voeren vanuit hun rol als opdrachtgever (zorginkoper)
• Het heeft de voorkeur om veel voorkomende (lichte)                               de zijn voor de jeugdige. Dit betekent dat hulp aantoon-                  gesprekken met hun contractpartijen. Het is van belang dat
   ambulante hulp en ondersteuning zoveel als mogelijk vrij                        baar effectief is volgens de stand van wetenschap en                      gemeenten en aanbieders in deze gesprekken aandacht
   toegankelijk aan te bieden. Inzet van dit type ondersteu-                       praktijk. Bij de stand van wetenschap en praktijk wordt                   hebben voor trajectduur, hierover in gesprek blijven en
   ning is mogelijk op basis van een lichte toets maar er is                       voor het aantonen van effectiviteit een weging gemaakt                    hierover op geaggregeerd niveau afspraken maken, mede
   geen beschikking voor nodig.33 Deze zorg is zoveel                              van wetenschappelijke kennis, praktijkkennis en erva-                     gebaseerd op beschikbare kwaliteitskaders en richtlijnen.
   mogelijk groepsgericht. Een veel geziene invulling hiervan                      ringskennis. In het hoofdstuk over kwaliteit worden                       Waarbij voorkomen moet worden dat dit leidt tot
   is hulp en ondersteuning geboden door het lokale team.                          afspraken gemaakt over ‘doen wat werkt’. Dit betekent                     micromanagement op casusniveau of leidt tot onnodige
   Het Rijk zal de beweging stimuleren door eerder                                 ook dat er duidelijk moet worden welke jeugdhulp niet                     administratieve lasten (zie ook paragraaf 2.7).
   genoemde afspraken over de toereikende basisvoorzie-                            meer wordt ingezet: er wordt in 2023 een zogenaamde
   ningen en het daarnaast op te nemen in de toelichting                           ‘niet doen’-lijst opgesteld door het veld. Professionals,                 Afspraken:
   van het wetsvoorstel ‘Reikwijdte’;                                              aanbieders en gemeenten passen de voortschrijdende                        • Gemeenten en aanbieders maken bij de contractering
• Gemeenten voeren periodiek overleg met samenwer-                                 kennis over kwaliteit en effectiviteit – waar mogelijk:                       afspraken hoe zij tijdens de looptijd van een contract de
   kingspartners over de visie en opdracht aan de pedagogi-                        direct – toe in de praktijk (zie verder paragraaf over                        gemiddelde trajectduur monitoren en maken afspraken
   sche basis, gerichte preventie en de inrichting van de vrij                     kwaliteit 2.5);                                                               over sturing. Dit vraagt van gemeenten dat ze meer
   toegankelijke voorzieningen (waaronder een deel van de                      • Het is van belang de meest effectieve behandelduur mee                          inzicht krijgen in de gemiddelde (geaggregeerde)
   hulp geboden door stevige lokale teams). Het Rijk                               te nemen in het kader van effectiviteit (kwaliteitskader en                   trajectduur per aanbieder. En een gezamenlijke duiding
   ondersteunt deze inzet door hiertoe een verplichting op                         richtlijnen) maar ook in het kader van reikwijdte.34 Een                      van de oorzaken van de verschillen. Bij dit gesprek tussen
   te nemen in de Jeugdwet. Gemeenten voeren deze uit.                             behandeling dient niet langer te duren dan effectief is. Als                  gemeenten en aanbieders, is de verwachting dat
                                                                                   er onvoldoende kennis beschikbaar is over kwaliteit en                        inhoudsdeskundige expertise rondom de betreffende
                                                                                   effectiviteit, wordt onderzoek gedaan (zie verder                             zorg betrokken wordt als het gaat om de duiding en
                                                                                   paragraaf over kwaliteit 2.5). Bewezen niet-effectieve                        interpretatie van (geaggregeerde) gegevens rondom de
                                                                                   hulp moet worden gestopt en niet meer worden betaald.                         trajectduur.
33
   De Memorie van Toelichting van de Jeugdwet zegt hierover: Bij de vrij toegankelijke vormen van ondersteuning is het overigens wel denkbaar dat door de gemeente verlangd wordt dat de aanvrager voldoet aan een beperkt aantal
   algemeen geformuleerde maatstaven.
34
   CBS Jaarrapport Jeugdhulp 2015, CBS Jaarrapport Jeugdhulp 2021 en Rapportage Jeugdhulp 2021 | Jeugdmonitor (cbs.nl). Zie tabel 2.3.2 Gemiddelde duur verleende jeugdhulp.
                                                                                                                                                                                                                                  21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>2.2	Jeugdhulp steviger verbinden aan aanpalende domeinen zoals het onderwijs,
     volwassenen-ggz en bestaanszekerheid
                               Opgave:
                               Zoals hiervoor aangegeven, is het van belang dat de problemen in de context van het gezin worden opgepakt. Niet altijd
                               is jeugdhulp voor een kind de meest passende hulp, bijvoorbeeld omdat problemen worden veroorzaakt door stress of
                               schulden van ouders. Geldzorgen, problematische schulden of leven rondom de armoedegrens zorgt in gezinnen voor
                               veel leed en verdriet, eenzaamheid en uitsluiting. Hierdoor ontstaan ook hardnekkige achterstanden op andere gebieden,
                               zoals mentale en fysieke gezondheid, onderwijs, werk, opvoeding en veiligheid. Bovendien wordt deze problematiek vaak
                               doorgegeven aan volgende generaties.
                               Daarom is het van belang bestaans-, inkomens- en woonzekerheid te versterken, participatie te bevorderen en
                               kansenongelijkheid tegen te gaan. Dit vraagt om ondersteuning van kind en gezin en investeringen in aanpalende domeinen
                               zoals het onderwijs, volwassenen-ggz en bestaanszekerheid zowel door het Rijk als door gemeenten. Dit vraagt ook om
                               goede afspraken over de grenzen van domeinen heen over rollen en verantwoordelijkheden. Het is daarbij van belang dat
                               de hulpvraag van de jeugdige en het gezin ook echt wordt gehoord en dat er mét hen een aanpak wordt ontwikkeld. Het
                               betrekken van ervaringsdeskundigheid is hierbij cruciaal. Al deze maatregelen en investeringen zijn nodig voor het realiseren
                               van een vermindering van het beroep op jeugdhulp. Wanneer blijkt dat benodigde verbeteringen en afspraken beter op hun
                               plek zijn binnen andere akkoorden en domeinen, dienen deze daarbinnen wel als zodanig concreet te worden benoemd.
                               Gegeven bovenstaande opgave zijn in deze agenda afspraken opgenomen over het verbeteren van de verbinding met
                               aanpalende domeinen, zoals het onderwijs, volwassenen-ggz (inclusief verslavingszorg) en bestaanszekerheid. Deze
                               paragraaf sluit nauw aan bij paragraaf 2.1 ‘Reikwijdte’. Aan het slot van de paragraaf worden ook afspraken genoemd die
                               soms ontstaan rond het volwassen worden van de jeugdigen: de 18-/18+ problematiek.
                                                                                                                                                           22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>2.2.1 Problemen in de context van het gezin                  opgroeien horen, in het gewone leven kunnen worden             Afspraken:
         oppakken                                            opgepakt. De ambities en investeringen van het kabinet         • Het Rijk investeert in 2023 en de daaropvolgende jaren in
Het is van belang dat problemen in de context van het        om de kwaliteit van het onderwijs te verbeteren en de             de versterking van de onderwijskwaliteit (hiervoor is
gezin worden opgepakt. Niet altijd is jeugdhulp de meest     kinderopvang toegankelijker te maken voor meer kinderen           reeds vanaf 2022 en oplopend tot 2024 structureel
passende hulp. Daarom is het versterken van de verbinding    van werkende ouders zijn daarom van groot belang om deze          €1 mld. beschikbaar gesteld vanuit het coalitieakkoord)
met domeinen zoals het onderwijs, bestaanszekerheid/         basis te versterken.                                              en heeft de ambitie de ondersteuning op scholen te
schulden en volwassenen-ggz noodzakelijk. Hoe we dat                                                                           versterken en zo onder meer kansengelijkheid te
doen, beschrijven in de volgende paragraaf.                  Voor kinderen met een extra ondersteuningsbehoefte is het         bevorderen (voor het bevorderen van kansengelijkheid is
                                                             belangrijk dat eerst gekeken wordt wat er op school of op         vanaf 2022 en oplopend tot 2025 structureel €1 mld.
Afspraak:                                                    een opvanggroep kan worden gedaan of veranderd om in              beschikbaar gesteld vanuit het coalitieakkoord). Deze
• Het Rijk bevordert met het wetsvoorstel ‘Aanpak            deze behoefte te voorzien. Het ‘normaliseren’ van gedrag,         programma’s moeten, samen met partijen, nog nader
    meervoudige problematiek sociaal domein’ (Wams)          het bieden van een aangepast onderwijsprogramma of                worden uitgewerkt. Hierbij wordt ingezet op:
    – dat op 30 januari 2023 bij de Tweede Kamer is inge-    aanbod, extra inzet of aanbod vanuit passend onderwijs            - De verbeteraanpak passend onderwijs en het verbete-
    diend – gelijktijdige inzet van hulp uit andere domeinen of een pedagogisch medewerker, die meekijkt met een                  ren van de aansluiting tussen onderwijs en zorg. Ook
    in geval van ernstige meervoudige problematiek in de     leerkracht of op de groep en die tips geeft hoe om te gaan           wordt ingezet op collectief aanbod van zorg en
    context van het kind en gezin.35 Parallel aan jeugdhulp  met gedragsproblemen, is in veel gevallen voldoende. Zeker           onderwijs. Daarover worden over de grenzen van de
    wordt hulp vanuit andere domeinen aangeboden             in wijken of op scholen waar meer kinderen met intensieve            domeinen heen goede afspraken gemaakt;
    (Participatiewet, Wet gemeentelijke schuldhulpverlening  of complexe zorgvragen zijn, biedt een collectieve inzet – een    - Het Rijk werkt aan een landelijke norm voor de
    en domein wonen alsmede (volwassenen)zorg op basis       jongerenwerker, jeugdgezondheidszorgmedewerker of                    basisondersteuning in het kader van passend onder-
    van de Wmo 2015, Zvw of Wlz) om de problemen             jeugdhulpmedewerker die beschikbaar is voor een groep                wijs. Deze landelijke norm geeft aan welke
    gelijktijdig, integraal en bij de bron aan te pakken. De kinderen die dit nodig hebben – veel voordelen. Ook                  onderwijsondersteuning elke school minimaal moet
    gemeente wijst in dergelijke gevallen een coördinator    in de kinderopvang is er steeds meer collectief aanbod               kunnen bieden aan de leerling. Dit geeft meer
    aan. Het wetsvoorstel ‘Wams’ bevat een bepaling          in de vorm van plusopvang (Kamerbrief Onderzoeken                    duidelijkheid aan leerlingen, ouders, leraren en
    waarmee de Jeugdwet op dit punt wordt aangepast.         Kinderopvang | Kamerstuk | Rijksoverheid.nl). Dit is                 scholen over welke ondersteuning minimaal op school
                                                             extra ondersteuning op de reguliere kinderopvang, vaak               aanwezig moet zijn en wat daarvoor moet worden
2.2.2 Onderwijs en kinderopvang                              gefinancierd door gemeenten vanuit de Jeugdwet. Met                  gedaan. De norm wordt ontwikkeld in verschillende
Onderwijs en kinderopvang zijn onderdeel van de sociale en   een collectieve aanpak wordt zowel het onderwijs als de              stappen, waarbij de eerste een ontwikkeling op drie
pedagogische basis waarin kinderen opgroeien. Kinderen       reguliere opvang inclusiever en kunnen meer kinderen met             ondersteuningsgebieden is (lezen/spellen en dyslexie,
groeien op in de driehoek van thuis, school/opvang en        ondersteuningsbehoefte samen met andere kinderen in de               meer- en hoogbegaafdheid, en leergedrag);
straat (en online). Hoe sterker en inclusiever deze basis    buurt naar dezelfde opvang.                                       - Tevens wordt door het Rijk gewerkt aan het program-
is, hoe beter en preventiever vragen en problemen die bij                                                                         ma ‘School en omgeving’, waarmee het kabinet
35
    TK 2022/23, 36295
                                                                                                                                                                                       23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>       investeert in een omgeving die kinderen en jongeren        steuning is hierbij voorliggend. Groepsgerichte          • Het financieringsstelsel van de kinderopvang wordt voor
       optimaal ondersteunt in hun ontwikkeling. Door extra       voorzieningen hebben bovendien de voorkeur boven            werkende ouders eenvoudiger en begrijpelijker. Daarbij
       activiteiten als cultuur, sport, techniek en huiswerkbe-   een individueel gerichte aanpak;                            wordt het voor ouders makkelijker om arbeid en zorg te
       geleiding ontdekken leerlingen waar ze goed in zijn,     - Op basis van het onderzoek ‘Naar collectieve financie-      combineren. Om de kosten de dekken is structureel
       wat ze leuk vinden, en doen ze extra vaardigheden op       ring van Zorg in Onderwijstijd’ wordt uitgewerkt hoe        €2,3 mld. beschikbaar gesteld (oplopend vanaf 2022).
       zoals samenwerken en creatief denken. Dit jaar is          zorg in onderwijstijd collectief in het onderwijscluster    Hiermee wordt de ondersteuning en de sociale en
       gestart op 127 plekken en in het voorjaar van 2023         3 en 4 wordt ingezet vanuit de Jeugdwet en de Wlz.36        pedagogische basis die de opvang biedt toegankelijker
       komen de eerste resultaten van onderzoek en                Tevens wordt zowel een scherpere definiëring en             voor werkende ouders.
       monitoring beschikbaar;                                    afbakening van zorg- en onderwijstaken beoogd als
   - Rijk, VNG en andere partijen gebruiken tevens goede          handelingsperspectieven voor de zorg-, jeugdhulp- en     2.2.3 Volwassenen-ggz
       ervaringen met brugfunctionarissen, zoals onder            onderwijsprofessionals.37 Indien aanpassingen in         In veel gezinnen waar jeugdhulp wordt ingezet, speelt ggz-
       andere ingezet in Zaandam, Zutphen en Groningen,           wet- en regelgeving nodig zijn, dan draagt het Rijk      problematiek, waaronder verslavingsproblematiek bij de
       om de ondersteuning dicht bij ouders en leerlingen te      daarvoor zorg;                                           ouders. Die problematiek is van invloed op de jongere en
       versterken. Juist op school kan ondersteuning eraan      - In deze werkagenda staan de acties die de komende        andersom. Het is daarom belangrijk voor de effectiviteit van
       bijdragen dat kleine problemen klein blijven, door vroeg   jaren worden uitgevoerd om de samenwerking te            de zorg voor het gehele gezin dat de samenwerking tussen
       te signaleren en lichte hulp dichtbij te hebben. Dit kan   verbeteren en hiervan te leren. Het gaat daarbij onder   de jeugdhulp en volwassenen-ggz goed verloopt. Om die
       zijn in de vorm van schoolmaatschappelijk werk,            meer om niet-vrijblijvende afspraken over de samen-      reden zetten we in op het vergroten van mogelijkheden om
       welzijnswerk, jeugdhulp (bv. schoolpsychologen), of        werking van verschillende professionals, organisaties    beter samen te kunnen werken en samen te leren vanuit
       bredere ondersteuning op sociaal gebied. Dit onder-        en bestuurders, waaronder de hiervoor genoemde           het brede sociaal domein en met de volwassenen-ggz
       steunt tevens leraren en bijvoorbeeld intern begelei-      afspraken over collectief aanbod van ondersteuning       en vice versa. We steunen daarbij op de afspraken zoals
       ders, en versterkt het contact tussen school en wijk.      en zorg, inclusief collectieve financiering. Daarnaast   die zijn gemaakt in het Integraal Zorgakkoord (IZA) dat in
• Gemeenten, onderwijs, opvang en zorg zorgen gezamen-            wordt aangesloten bij het experiment OZA, dat is         september 2022 is getekend.
   lijk voor een meer collectief aanbod van ondersteuning en      gestart op 1 januari 2023 en als inbreng dient voor een
   zorg in het onderwijs en de opvang. Afspraken hierover         wetswijziging gericht op betere samenwerking en          Afspraken:
   worden nader uitgewerkt in de ‘Verbindingsroute opvang,        organisatie van onderwijs en zorg op één locatie en bij  • Rijk, VNG en betrokken partijen werken uit hoe betere
   onderwijs en zorg’ die in 2023 beschikbaar is:                 het experiment Wlz-zorg in onderwijstijd. Ook wordt         samenwerking tussen de jeugdhulp en de volwassenen-
   - In deze samenwerking wordt expliciet vastgesteld             verbinding gelegd met bestaande (lerende) netwer-           ggz kan worden gerealiseerd, opdat in de gezinscontext
       welke vragen in de collectieve ondersteuning worden        ken, zoals het Steunpunt Passend Onderwijs,                 vanuit een gedeelde visie integrale zorg kan worden
       beantwoord en op welk moment er individuele                Met Andere Ogen en de Gelijke Kansen Alliantie/             geboden. Bij dit vraagstuk worden tevens de uitkomsten
       jeugdhulpvoorziening nodig is. De collectieve onder-       School en Omgeving.                                         betrokken van het door ZonMw uit te voeren onderzoek
36
   TK 31497 nr. 444.
37
   TK 31497 nr. 448
                                                                                                                                                                                      24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>   naar (a) de vraag hoe de samenwerking tussen volwasse-            wordt op korte termijn, maar uiterlijk in 2023, een   Afspraken:
   nen-ggz en jeugdhulp te versterken is; (b) de proeftuinen         werkagenda opgesteld, waarbij wordt aangesloten op    • Het Rijk zet met de volgende programma’s en investerin-
   vanuit het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming            de reeds bestaande ontwikkelagenda toegankelijkheid      gen in op verbeteringen. Ook deze programma’s worden
   en (c) de binnen de volwassenenzorg bestaande wacht-              en wachttijden ggz. Ook in deze agenda is er aandacht    samen met partijen nog nader uitgewerkt. Het is daarom
   lijsten die in het kader van IZA worden aangepakt;                voor rollen en verantwoordelijkheden;                    op voorhand niet te zeggen wat het precieze effect op de
• Rijk, VNG en betrokken partijen operationaliseren              - In het IZA is € 160 mln. als specifieke investering        vraag naar jeugdhulp zal zijn. Wel zijn ook hier voldoende
   daarnaast de mogelijkheden die het IZA creëert. In het            geoormerkt voor transformaties in de                     aanwijzingen dat positieve ontwikkelingen rondom
   IZA is afgesproken:                                               volwassenen-ggz.                                         bestaanszekerheid een positief effect hebben op de vraag
   - Er komt een werkgroep ‘Domeinoverstijgende                                                                               naar jeugdzorg:
       bekostiging’. Deze werkgroep werkt in ieder geval      2.2.4 Bestaanszekerheid                                         1. Het programma ‘Betaalbaar wonen’39: wonen in een
       oplossingen uit voor:                                  Jeugdzorg kan niet los worden gezien van (de situatie              goed, duurzaam en betaalbaar huis in een leefbare
       i. Financieren van zowel betalingen als investeringen  van) het gezin waarin een jeugdige opgroeit. Ook niet              wijk is een eerste levensbehoefte, onderdeel van de
            alsook het verdelen van baten die in een ander    van de situatie waarin een jongvolwassene terecht                  Nationale Woon- en Bouwagenda.40 Veel
            domein vallen in het algemeen;                    komt na jeugdzorg. Zo blijkt uit het CBS-dashboard                 Nederlanders kunnen op dit moment echter geen
       ii. Consultatie, multidisciplinair overleg, verkennend ‘Schuldenproblematiek in beeld’38 dat huishoudens met              passende woning vinden. Het is de prioriteit van dit
            gesprek, coördinatie en medicatieadvies ggz;      problematische schulden vaker jeugdzorg hebben (5,8%)              kabinet te zorgen voor een woning voor iedereen.
       iii. Projectleiders samenwerkingsorganisaties en       dan huishoudens zonder problematische schulden (2,8%)              Daarom wil het kabinet de woningbouw versnellen via
            andere indirecte kosten;                          en dat zo’n 37% van alle huishoudens moeite heeft met              genoemde agenda en programma. Concreet is de inzet
       iv. Indirecte tijd door medewerkers van zorgaanbie-    rondkomen. Onder hen bevinden zich opvallend veel                  tot 2030 900.000 nieuwe woningen te bouwen,
            ders en welzijnsorganisaties in het bijzonder.    jongeren tot 35 jaar. De verwachting is dat deze percentages       waarvan tweederde in het betaalbaar segment. Voor
   - Per 2024 verhogen we het maximumaantal uren              door de actualiteit met grote koopkrachtverliezen voor de          deze nieuwe woningbouwimpuls wordt inciden-
       poh-ggz (+4 uur) per normpraktijk in segment 1 van de  lagere en middeninkomens verder zullen toenemen. Gelet             teel €1 mld. uit het gemeentefonds genomen om over
       beleidsregel huisartsenzorg en multidisciplinaire zorg op de cijfers van het CBS en de huidige ontwikkelingen is er       een periode van 10 jaar te verstrekken aan medeover-
       ten behoeve van netwerkzorg en het inzetten van        alle reden om, ook vanuit het oogpunt van het voorkomen            heden. Daarnaast worden stappen ondernomen om
       e-health modules, beide in het kader van huisartsge-   van een beroep op jeugdhulp, in te zetten op het voorkomen         meer geschikte en betaalbare huisvesting voor
       neeskundige zorg;                                      en tegengaan van geldzorgen, armoede en schulden, maar             jongeren beschikbaar te stellen;
   - Gemeenten en de ggz vinden het van belang de             ook huisvestingsproblematiek. Dit vraagt een inspanning         2. Het Programma ‘Een thuis voor iedereen’, onderdeel
       thema’s voor de komende periode te benoemen en         van het Rijk en gemeenten.                                         van de Nationale Woon- en Bouwagenda41 richt zich op
       vast te leggen in een voorlopige werkagenda. Hiervoor                                                                     mensen die zich in een kwetsbare situatie bevinden,
38
   Schuldenproblematiek in beeld - cbs.nl.
39
   Kamerstukken II 2021/2022, 32847, nr. 906.
40
   Kamerstukken II 2021/2022, 32847, nr. 878.
41
   Kamerstukken II 2021/2022, 32847, nr. 878.
                                                                                                                                                                                       25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>      waaronder jongeren. Het gaat om mensen die hun             van het coalitieakkoord beschikbaar zijn, zal op basis     - Een halvering van het aantal kinderen dat in
      leven (opnieuw) op moeten bouwen en vaak naast een         van prioritering aanvullend geld al dan niet beschik-         armoede opgroeit in 2025 (t.o.v. 2015);
      sociale huurwoning extra zorg of begeleiding nodig         baar komen voor deze focusgebieden;                        - Een halvering van het aantal huishoudens met
      hebben. Denk aan mensen die dakloos zijn, waaronder     4. Aanpak Geldzorgen, Armoede en Schulden44:                     problematische schulden in 2030. Dit draagt bij aan
      5.000 jongeren onder de 18 jaar, die uitstromen uit een    Het Rijk ambieert de volgende doelstellingen met              de doelstelling om het aantal mensen in armoede
      intramurale (zorg)instelling of detentie, statushouders    deze aanpak geldzorgen, armoede en schulden en zet            te halveren.
      en mensen met sociale of medische urgentie.                daar ook middelen voor in:                             • Gemeenten leggen betere verbindingen in de uitvoering
      Daarnaast gaat het om arbeidsmigranten, studenten          - Een halvering van het aantal mensen in armoede in      van maatregelen in het brede sociaal domein, zodat deze
      en woonwagenbewoners. Het programma heeft als                2030 (t.o.v. 2015);                                    ook maximaal effect sorteren in gezinnen. In de proposi-
      doel om te zorgen voor voldoende betaalbare wonin-
      gen voor al deze aandachtsgroepen, met een evenre-
      dige verdeling over gemeenten en met de juiste zorg,
      ondersteuning en begeleiding. Om dit doel te realise-
      ren maken Rijk, provincies, gemeenten en woningcor-
      poraties afspraken over bouw, toewijzing van wonin-
      gen en ondersteuning. Welke afspraken dit zijn, staat
      gedetailleerd omschreven in het programma.42 Voor dit
      programma is tussen 2022-2024 een totaalbedrag van
      €100 mln. beschikbaar;
   3. Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid43:
      Met dit programma worden de eerste stappen gezet
      voor een langjarige inzet van het Rijk om samen met
      gemeenten en andere lokale partijen de leefbaarheid
      en veiligheid in 20 stedelijke focusgebieden in 19
      steden weer op orde te krijgen en de bewoners weer
      perspectief te bieden. Het Volkshuisvestingsfonds
      (totaal 4 x €150 mln. in 2023-2026) vormt voor dit
      programma een belangrijke bouwsteen. Bij de inzet
      van andere generieke Rijksmiddelen, zoals die op basis
42
   Een thuis voor iedereen | Rapport | Rijksoverheid.nl.
43
   Kamerstukken II 2021/2022 0000363503.
44
   Kamerstukken II 2021/2022, 24515, nr. 643.
                                                                                                                                                                                 26
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>   tie ‘De winst van het sociaal domein’45 geven gemeenten  Voor de groep jongeren die 18 wordt en niet langer             sociaal domein en worden zo nodig aanvullende maat­
   aan dat het belangrijk is om het sociaal domein als      inhoudelijk aangewezen is op zorg en ondersteuning             regelen getroffen;
   investeringsmogelijkheid en niet als kostenpost te zien. vanuit de Jeugdwet geldt dat ze de jeugdhulp (veelal)        • Jeugdhulpaanbieders en gemeenten committeren zich
   Juist door zorg te voorkómen en de totale kosten van     moet verlaten. Het vroegtijdig aangaan van het gesprek         om voor en met deze jongeren tijdig een toekomstper-
   zorg en ondersteuning terug te brengen. En door de       over de toekomst, het zorgen voor een woning, voor werk        spectief te formuleren, voordat zij de jeugdhulp op hun
   investeringen in andere domeinen terug te verdienen:     of opleiding, voor inkomen, voor verdere begeleiding en        18e verlaten. Concreet betekent dit dat elke jongere die
   een gezondere samenleving, een sterkere arbeidsmarkt     zorg als dit nodig en gewenst is, maakt dat een jongere        jeugdhulp ontvangt een persoonlijk ontwikkel- of
   en een aantrekkende economie (hefboomwerking van         mét een toekomstperspectief de jeugdhulp kan verlaten.         toekomstplan heeft met niet-vrijblijvende afspraken
   het sociaal domein);                                     Dit voorkomt dat jongeren onnodig lang in de jeugdhulp         waarin de ‘Big 5’ (wonen, werk/school, inkomen, welzijn
• Als onderdeel van het convenant ‘Stevige lokale teams’    blijven of dat ze dak- en thuisloos raken als gevolg van       en support) leidend is. Het plan is van de jongere zelf, de
   (zie paragraaf 2.3.1) ontwikkelt de VNG een kader voor   een gat in opvang en begeleiding. Alle bij de jongere          eigen specifieke behoeften staan centraal. Het NJi heeft
   domeinoverstijgend werken, speciaal gericht op jeugd-    betrokken partijen maken daarom samen tijdig afspraken         een handreiking opgesteld die bij deze gesprekken
   problematiek. Bij de inrichting hiervan wordt gebruik    over het vervolg en wat nodig is wanneer één van de            betrokken wordt en waarbij de ‘Big 5’ het uitgangspunt is.
   gemaakt van c.q. aangesloten op de doorbraakmethode      randvoorwaarden nog niet gereed is. Voor jongeren die 18       Ook krijgt dit onderwerp de aandacht bij de verdere
   en andere succesvolle voorbeelden van domeinoverstij-    worden en waar verlenging van de zorg en ondersteuning         uitwerking van kwaliteitskaders (paragraaf 2.5);
   gend werken en de daarmee door gemeenten en              vanuit de Jeugdwet inhoudelijk noodzakelijk is, wordt inzet  • Vanuit de Toekomstagenda ‘Zorg en ondersteuning voor
   relevante veldpartijen opgedane ervaringen en inzichten  van verlengde jeugdhulp geregeld, zoals reeds opgenomen        mensen met een beperking’ wordt in beeld gebracht
   bij de toepassing hiervan. Het Rijk en de VNG maken als  in de Jeugdwet.                                                welke knelpunten mensen met een licht verstandelijke
   onderdeel van het bestuurlijk kader afspraken over de                                                                   beperking ervaren in de overgang van zorg naar onder-
   bekostiging. Hierbij wordt gekeken naar alternatieve     Afspraken:                                                     steuning tussen de verschillende wetten (Jeugdwet,
   bekostiging, zoals een revolverend fonds.                • Het Rijk zorgt dat de kennis die de afgelopen jaren is       Wmo, Wlz, Zvw en ook forensische zorg) en wordt op
                                                                opgedaan over samenwerking en succesfactoren               zoek gegaan naar oplossingen voor deze knelpunten.
2.2.5 18-/18+ problematiek                                      gebundeld en verspreid wordt om ervoor te zorgen dat       Hierbij is er bijzondere aandacht voor de knelpunten van
Eerder is al verwezen naar de inzet van hulp uit                deze jongeren een goede overgang maken;                    jongeren die uitstromen uit behandeling vanuit de
andere domeinen (Participatiewet, Wet gemeentelijke         • Het Rijk werkt onder andere concreet aan de hardvoch-        (tijdelijke) Wlz-indicatie.
schuldhulpverlening, vanuit het domein wonen alsmede            tigheden in de Participatiewet, aan huisvesting voor
somatische en (volwassenen)zorg op basis van de Wmo,            jongeren die zich in een kwetsbare situatie bevinden
Zvw of Wlz). Ook de overgang van de jeugdhulp naar de           (zie hiervoor), aan een agenda passend onderwijs MBO
volwassenenzorg op 18-jarige leeftijd vraagt blijvende          en aan een urgentieregeling voor woningtoewijzing.
aandacht en verbetering.                                        Daarnaast blijft de groep jongeren in een kwetsbare
                                                                positie op de agenda van de betrokken ministeries in het
45
   de-winst-van-het-sociaal-domein_def.pdf (vng.nl).
                                                                                                                                                                                      27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>2.3 Stevige lokale teams en toegang
                               Opgave:
                               We zijn duidelijk in onze doelstelling: jeugdigen en hun ouders moeten voor jeugdhulp laagdrempelig en dicht bij huis
                               terecht kunnen. We willen dit onder meer bereiken door in te zetten op stevige lokale teams met voldoende kennis en
                               expertise en verbinding met specialistische hulp. Teams die met ouders en jeugdigen kijken naar wat echt nodig is. Die niet
                               alleen toegang verlenen, maar zelf lichte hulp verstrekken, gericht op het versterken van het gewone leven en de veerkracht
                               van gezinnen en jongeren.
                               Ze doen dit in goede verbinding met de lokale voorzieningen die beschikbaar zijn voor het brede sociaal domein; en
                               verder in verbinding met welzijn, (kinder)opvang en onderwijs; daarnaast met volwassenen-ggz en ggz-ondersteuning,
                               die bij voorkeur ook in de wijk aanspreekbaar en inzetbaar is. Het is hierbij tevens van belang goed na te denken over de
                               bekostiging vanuit de gemeente van het stevige lokale team in relatie tot de aanvullende (specialistische) zorg. Dit om
                               financiële beheersbaarheid te behouden. Gemeenten zijn zelf verantwoordelijk voor de inrichting van hun teams en de
                               bekostiging, op basis van in het bestuurlijk kader duidelijk omschreven functies (zie 2.3.1). Kortom: er blijft ruimte voor
                               diversiteit in de wijze waarop gemeenten deze functies borgen in hun lokale infrastructuur.
                               Om te doen wat nodig is maken we de volgende afspraken over te nemen maatregelen.
                                                                                                                                                           28
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>2.3.1 Convenant stevige lokale teams
We zetten in op een beweging richting stevige lokale teams.
Deze voldoen aan de volgende kenmerken. Lokale teams:
• Zijn multidisciplinaire teams met goed opgeleide
   professionals, met de juiste (in ieder geval ontwikkelings-
   psychologische) expertise, tijd, ruimte en mandaat;
• Staan dicht bij de inwoners, werken outreachend en
   signaleren vroegtijdig;
• Voeren samen met jeugdigen en ouders een brede
   analyse uit en stellen samen met hen een gezinsplan op;
• Bieden op basis van deze analyse zelf passende en
   samenhangende basishulp, zowel licht als zwaarder en
   zowel kort- als langdurig (bijvoorbeeld ook langdurige
   lichte hulp). Ze evalueren tijdig of ingezette hulp daad-
   werkelijk helpt en passen waar nodig hun inzet aan;
• Werken mee aan het met partners versterken van de
   sociale basis en collectieve oplossingen.
• Hebben een vast gezicht en ankerpunt voor het gezin
   totdat de balans is hersteld of om de balans duurzaam te
   ondersteunen om escalatie te voorkomen;
• Houden oog voor het uitgangspunt dat de regie over de
   eigen behandeling zoveel mogelijk bij de jeugdige en het
   gezin ligt, of komt en blijft liggen;
• Handelen met een brede blik op het gehele gezin en de
   context (participatie, wonen, armoede, scheiding,
   psychische problemen ouders en schoolklimaat);
• Hebben specialistische expertise dichtbij beschikbaar.         bijvoorbeeld wanneer een jeugdige via de huisarts in zorg   • Werken samen met netwerken integrale vroeghulp;
   Ze halen deze expertise ‘erbij’ om in te zetten ter           is gekomen;                                                 • Werken samen met onder andere jeugdbescherming;
   consultatie of als daadwerkelijk hulptraject. Hierbij wordt • Werken samen met informele steunfiguren en                  • Leggen bij vastgelopen zorgvragen verbinding met het
   samen met het lokale team opgetrokken om elkaars inzet        ervaringsdeskundigen;                                         Regionale Expert Team in hun regio;
   te verrijken;                                               • Werken samen met onder andere huisartsen, jeugdart-         • Schakelen acute zorg en veiligheidsexpertise in, indien
• Zijn ook te benaderen wanneer juist de specialistische         sen, jeugdgezondheidszorg, gecertificeerde instellingen       noodzakelijk;
   zorgaanbieders merken dat er een bredere aanpak nodig         (GI’s), kinderartsen, kinder- en jeugdpsychiaters en Veilig • Doen dit alles vanuit een gezamenlijke visie met rele-
   is dan de zorg die een specialistische aanbieder inzet,       Thuis;                                                        vante partners.
                                                                                                                                                                                       29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>Afspraken:                                                                         • Verder zal het kader de samenwerking tussen stevige                              ning gedaan naar de impact van stevige lokale teams51 en
• De VNG ontwikkelt een bestuurlijk kader in de vorm van                               lokale teams en gespecialiseerde jeugdhulpaanbieders                           komt er naar verwachting een verdiepend vervolgonder-
   een convenant ‘Stevige lokale teams’, gericht op zowel                              nader uitwerken (zie 2.3.2. over opdrachtgever- en                             zoek naar werkzame elementen. Tenslotte is het voor de
   Jeugd als Wmo. Hierin zal ook de transitie richting stevige                         opdrachtnemerschap) en ook het kader voor                                      beleidsinformatie rondom de beweging richting stevige
   lokale teams inzichtelijk gemaakt worden. Het convenant                             domeinoverstijgend werken speciaal gericht op jeugd-                           lokale teams van belang dat er goede data worden
   wordt ontwikkeld in nauwe afstemming met onder                                      problematiek (zie 2.2);                                                        aangeleverd bij het CBS door zowel de wijkteams als
   andere de gemeenten, de Associatie Wijkteams, de SBJ,                           • Daarnaast bevat het kader de vereiste kennis en deskun-                          jeugdhulpaanbieders. Hiervoor wordt het informatie­
   cliënt- en brancheorganisaties, VWS en partijen uit de                              digheid van in het lokale team werkzame professionals.                         protocol Beleidsinformatie Jeugd in de loop van 2024
   brede sociale basis. Het streven is dit convenant in 2023                           Als onderdeel hiervan starten de beroepsverenigingen en                        mogelijk aangepast.
   te ondertekenen door VNG en VWS, mogelijk aangevuld                                 aanbieders in afstemming met het Rijk, de gemeenten en
   met bovengenoemde partijen;                                                         Associatie Wijkteams in 2023 met de ontwikkeling van een                    2.3.2 Versterking opdrachtnemerschap
• Leidraad zijn de al eerder vastgestelde vijf basisfuncties                           kwaliteitskader met criteria voor het doen van een brede                            (aanbieders) en opdrachtgeverschap
   voor lokale (wijk)teams (2019)46, die al in de Norm voor                            analyse, waar triage, een verklarende analyse en verwij-                            (gemeenten): betrekken (specialistische)
   Opdrachtgeverschap waren opgenomen, aangevuld met                                   zing een onderdeel van zijn (zie ook 2.1.4 reikwijdte).                             expertise bij lokale teams
   de zeven uitgangspunten uit het Verbetertraject                                     Dit kader is branche-overstijgend en wordt opgesteld                        De versterking van lokale teams heeft gevolgen voor de
   Toegang;47                                                                          vanuit een gezamenlijke verantwoordelijkheid met een                        opdracht aan gespecialiseerde aanbieders, Veilig Thuis,
• Bij de ontwikkeling van het kader zal de handreiking                                 op hoofdlijnen gedeelde visie (beroepsgroep overstij-                       GI’s en Jeugdgezondheidszorg (JGZ). Zo wordt er van
   ‘De juiste professional op de juiste plek in het lokale                             gend) voor alle verwijzers als geheel (de toegang). Te                      gespecialiseerde aanbieders gevraagd dat zij, indien nodig,
   team’48, waaronder ook de richtlijn ‘Samen met ouders                               zijner tijd wordt nader uitgewerkt hoe we toewerken naar                    kortdurend expertise kunnen toevoegen bij lokale teams
   en jeugdige beslissen over passende hulp’49, alsook de                              toepassing van het kader;                                                   om een goede analyse te doen en zo beter te kunnen
   zogeheten ‘Leidraad werken aan veiligheid’50 worden                             • Tenslotte zal de beweging richting stevige lokale teams                       bepalen wat nodig is, zonder het geheel over te nemen.
   betrokken. Tevens komt er een verbinding naar het                                   en de toepassing van de genoemde kaders, als onderdeel                      Eenzelfde rol heeft de JGZ aan de voorkant. Dit vraagt
   genoemde Toekomstscenario kind- en gezins­                                          van het convenant ‘Stevige lokale teams’, worden                            doorontwikkeling van de samenwerkingswijze tussen
   bescherming en wordt expliciet aandacht besteed aan de                              gemonitord. Monitoring maakt waar mogelijk gebruik                          lokale teams, gespecialiseerde aanbieders en de JGZ,
   doelgroep jeugdigen met een levenslange en levensbrede                              van bestaande informatiestromen zoals die van Movisie                       alsook nadere invulling van zowel het opdrachtgever- als
   beperking/aandoening;                                                               voor de sociale wijkteams. Verder is een eerste verken-                     het opdrachtnemerschap.
46
   De vijf basisfuncties: veilige leefomgeving, tijdig signaleren van de vraag, vindbare en toegankelijke hulp, handelen met een brede blik en leren en verbeteren. Voor meer info zie rapport (voetnoot 14).
   Zie ook https://www.voordejeugdenhetgezin.nl/actueel/nieuws/2019/11/19/basisfuncties-voor-lokale-teams-in-kaart.
47
   Infographic-Verbetertraject-Toegang.pdf (movisie.nl).
48
   Bijlage handreiking De juiste professional op de juiste plek in het lokale team | Publicatie | voor Jeugd & Gezin (voordejeugdenhetgezin.nl).
49
   Richtlijn Samen met ouders en jeugdige beslissen over passende hulp - Richtlijnen jeugdhulp en jeugdbescherming.
50
   Leidraad Werken aan veiligheid in wijkteams.
51
   Verkenning (financiële) potentie van stevige lokale teams
                                                                                                                                                                                                                              30
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>Afspraken:                                                                      belang dat er duidelijke afspraken gemaakt worden over wie                   • VNG en VWS in op een bredere inzet van jeugdconsulen-
• Concreet vullen gemeenten en jeugdhulpaanbieders hun                          verantwoordelijk is voor de zorg/hulp die wordt geboden                          ten bij huisartsen, middels onder andere het actief
    opdrachtgever- en opdrachtnemerschap zo in dat specia-                      en hoe dit wordt gefinancierd. De jeugdconsulent biedt                           verspreiden van praktijkvoorbeelden. Hiertoe voeren
    listische expertise en die van de JGZ dicht bij de lokale                   jeugdhulp, maar houdt indien gewenst en mogelijk fysiek                          VNG en VWS overleg met de LHV;
    teams is gepositioneerd. Onderdeel hiervan vormen                           spreekuur in de huisartsenpraktijk. De jeugdconsulent is voor                • VNG en LHV in 2023 in op een actualisatie van de leidraad
    heldere afspraken over de financiering van deze consulta-                   de huisarts het vaste aanspreekpunt van het lokale team,                         samenwerken huisartsen en gemeenten rond jeugd.55
    tiefunctie. Dit maakt deel uit van het convenant ‘Stevige                   werkt onder verantwoordelijkheid van de gemeente en kan                          Hierin wordt ook ingegaan op de bekostigingsmogelijk-
    lokale teams’ (zie 2.3.1) en de Norm van Opdracht­                          een verbinder zijn tussen huisartsenzorg en de gemeente.                         heden. Deze leidraad wordt door LHV en VNG actief
    nemerschap (zie 2.7.9). De VNG en de brancheorganisaties                    Huisartsen en hun poh-ggz (evt. met aandachtsgebied jeugd)                       onder de aandacht gebracht van gemeenten en
    jeugd ondersteunen gemeenten en aanbieders hierin.                          bieden alleen huisartsenzorg voor de jeugd.                                      huisartsen;
                                                                                                                                                             • Verder spreken VNG, LHV en VWS af de samenwerking
2.3.3 Verbinding huisarts                                                       Uit veel pilots blijkt dat jeugdigen en volwassenen tevreden                     tussen huisartsen en lokale teams gezamenlijk te
Naast de stevige lokale teams (en jeugdartsen, kinderartsen                     zijn over de geboden hulp en dat dit besparingen oplevert.                       monitoren en de aanpak zo nodig te intensiveren.
en GI’s) zijn huisartsen een belangrijk toegangskanaal voor                     Gemeenten hebben, naast algemene financiële middelen                             Hierover worden in 2023 (monitorings)afspraken
jeugdhulp. Het is van belang dat de samenwerking tussen                         hiervoor, in 2021 €10 mln. vanuit het Rijk ontvangen,                            gemaakt tussen LHV, VNG en VWS.
de huisarts, de jeugdgezondheidszorg en een lokaal team                         specifiek ten behoeve van ondersteuning jeugd bij de
sterk is, zodat zij elkaar eenvoudig kunnen vinden en een                       huisarts.54 Huisartsen worden aangemoedigd om te kiezen                      2.3.4 Versterken samenwerking met informele
goede analyse mogelijk is of ondersteuning of hulp nodig                        of ze met een jeugdconsulent vanuit de gemeente willen                                steun(figuren)
is en in welke vorm deze passend is. Hiervoor zijn vaste                        werken. Waarbij opgemerkt wordt dat er ook op het gebied                     Om vanuit bestaande relaties en vanuit het versterken
contactpersonen voor de huisarts binnen het lokale team                         van de poh-ggz (eventueel met aandachtsgebied jeugd)                         van het gewone leven jeugdigen te ondersteunen is het
onmisbaar.52 Veel gemeenten en huisartsenpraktijken                             schaarste speelt.                                                            belangrijk om informele steun(figuren) meer te betrekken.56
hebben er inmiddels gezamenlijk voor gekozen om een                                                                                                          Dit zal een belangrijk aandachtspunt worden voor
jeugdconsulent of ondersteuner jeugd53 in te zetten in                          Afspraken:                                                                   professionals (onder andere van stevige lokale teams), voor
de huisartsenpraktijk, zodat deze direct lichte hulp kan                        Om de samenwerking tussen huisartsen en lokale teams te                      de gespecialiseerde zorgaanbieders en voor gemeenten.
bieden en een apart traject in veel gevallen niet meer nodig                    verstevigen zetten:                                                          Er is al een goede beweging gaande, maar er zijn zeker nog
is. Andere huisartsenpraktijken werken samen met een                            • VNG en LHV in op de aanwezigheid van vaste contactper-                     kansen om het potentieel van informele steun(figuren) beter
poh-ggz (met aandachtsgebied jeugd). Daarbij is het van                             sonen voor huisartsen bij lokale teams en vice versa;                    te benutten.57
52
    Een mooi voorbeeld van deze verbinding tussen de huisarts en het sociaal domein gericht op volwassenen is “Waar is Wally” in Deventer.
53
    Voor meer informatie over het onderscheid: https://www.lhv.nl/product/lhv-keuzehulp-poh-jeugd/.
54
    Dit moet uiteindelijk een structurele besparing opleveren van €88 mln.
55
    leidraad-samenwerking_20181102.pdf (vng.nl).
56
    Informele steun(figuren) in de vorm van bijvoorbeeld Jouw Ingebrachte Mentor (JIM), buurtgezinnen, Eigen Kracht Centrale, home-start, meeleefgezinnen, burgervoogd, Steunouders, enzovoort.
57
    Voor meer informatie over de acties en producten zie: Best passende zorg | Thema’s | voor Jeugd & Gezin (voordejeugdenhetgezin.nl).
                                                                                                                                                                                                                        31
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>Afspraken:                                                                       specialisten, de jeugdartsen en de GI’s;                      en hun specifieke behoeften;
• VNG en VWS zullen gedurende de looptijd van de                             • Ook met de Raad voor de Kinderbescherming worden              • Het vergroten van de regie van de jeugdige en het gezin
    Hervormingsagenda samen met BGZJ en de SBJ de                                afspraken gemaakt over de onderlinge samenwerking             en de samenwerking tussen professionals, de jeugdige en
    uitvoeringspraktijk hierop versterken, onder meer door                       (artikel 3.1, vijfde lid). Onderdeel van die afspraken kan    het gezin. Onderdeel van deze regie is de keuzevrijheid in
    de waarde ervan onder de aandacht te brengen en                              zijn dat de Raad, indien er redenen zijn om in een advies     zorgverleners en financieringsvorm (zorg in natura en
    positieve praktijkvoorbeelden te verspreiden;                                over in te zetten jeugdhulp in het strafrechtelijk kader af   persoonsgebonden budget);
• Ook wordt door bovenstaande partijen ingezet op het                            te wijken van het gecontracteerd aanbod, voorafgaand        • Het mogelijk maken van meer passende beschikkingen
    vergroten van de vakbekwaamheid van professionals om                         aan het geven van het advies met de gemeente overlegt.        (duur, aard en omvang);
    samen te werken met informele steun(figuren) en het                                                                                      • Het realiseren en implementeren van een toekomst­
    creëren van de juiste randvoorwaarden voor professio-                    2.3.6 Inzetten op vijf verbeteracties –                           gericht perspectiefplan dat meegroeit met de jeugdige en
    nals vanuit werkgevers en/of opdrachtgevers. In 2023                               Waarborgen voor jeugdigen met een                       het gezin;
    worden hiertoe afspraken gemaakt;                                                  levenslange en levensbrede beperking                  • Het realiseren en daadwerkelijk beschikbaar maken van
• Informele steunfiguren uit het eigen netwerk kunnen                        Specifieke aandacht gaat uit naar de doelgroep jeugdigen          logeeropvang en respijtzorg. VWS en VNG zijn met de
    eveneens helpen om residentieel verblijf te voorkomen,                   met een levenslange, levensloop en levensbrede beperking/         cliëntorganisaties in gesprek over hoe ze deze beweging
    door vooral te kijken naar de mogelijkheden in het eigen                 aandoening (Triple L), die gedurende hun gehele levensloop        bij gemeenten het best kunnen faciliteren.
    netwerk (zie paragraaf 2.4).                                             ondersteuning nodig heeft.
2.3.5 Verwijzing gecontracteerd aanbod                                       Afspraken:
Uitgangspunt in de Jeugdwet is dat gemeenten, behoudens                      Gemeenten spannen zich in om de kwaliteit van leven
enkele uitzonderingen58, niet gehouden zijn om jeugdzorg                     van deze groep te vergroten; om deze jeugdigen zich naar
te financieren die geen onderdeel uitmaakt van het                           vermogen te kunnen laten ontwikkelen en participeren in
gecontracteerd aanbod.                                                       de maatschappij; en om hun gezinnen te ondersteunen,
                                                                             zodat hun draagkracht behouden blijft en de impact op het
Afspraken:                                                                   gezin, waar mogelijk, verkleind wordt. Dit doen gemeenten
• VNG en gemeenten zetten in op de verwijzing naar                           door met name in 2023 en 2024, met een uitloop naar
    gecontracteerd aanbod. Zoals in de Jeugdwet is opgeno-                   2025 en verder in te zetten op de volgende 5 verbeteracties.
    men, maken ze daartoe afspraken met huisartsen, de                       Verbeteracties bij thema’s die in samenhang worden
    medisch specialisten, de jeugdartsen (artikel 2.7, vierde                ontwikkeld met andere regelingen:
    lid) en de GI’s (artikel 3.5, eerste lid). Het maken van                 • Het vergroten van de kennis en expertise van medewer-
    afspraken vraagt zowel het initiatief van de gemeenten                       kers van stevige lokale teams, toegangsmedewerkers en
    als de medewerking van huisartsen, de medische                               de overige verwijzers naar jeugdhulp over de doelgroep
58
    Bijvoorbeeld indien niet-gecontracteerde jeugdhulp is opgenomen in een vonnis van de kinderrechter in een strafzaak.
                                                                                                                                                                                                        32
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>2.4 Terugdringen residentiële jeugdhulp: zo thuis mogelijk
                               Opgave:
                               We zetten in op het voorkomen van residentiële jeugdhulp om te zorgen dat jeugdigen die jeugdhulp nodig hebben ook dan
                               zo thuis mogelijk kunnen opgroeien. Waar residentiële jeugdhulp toch nodig is gaan we deze verder transformeren naar een
                               zo thuis mogelijke, regionaal georganiseerde kleinschalige vorm. Want kleinschaligheid biedt meer kans op een veilig en
                               positief leefklimaat, maatwerk en onvoorwaardelijk wonen.59
                               Terugdringen en transformeren van residentiële jeugdhulp vergt tijd en investeringen. De opbrengsten zijn weliswaar
                               veelbelovend, maar de omvang en het tempo onzeker. Dit vereist landelijke regie, een adaptieve veranderstrategie met
                               partners en de bereidheid op basis van de realisatie het plan bij te stellen. We zetten een eerste stap met de af- en ombouw
                               van de gesloten jeugdhulp; later in 2023 volgt een aanpak voor het transformeren van de overige vormen van residentiële
                               jeugdhulp.
                               Om te doen wat nodig is, maken we de volgende bestuurlijke afspraken over te nemen maatregelen.60
                               59
                                  Waarom kiezen voor kleinschalig verblijf? | Nederlands Jeugdinstituut (nji.nl).
                               60
                                  Voor de helderheid: als we spreken over de afbouw van residentiële voorzieningen, dan wordt hier alle residentiële jeugdhulp mee bedoeld. Alleen waar
                                  specifiek wordt gesproken over gesloten jeugdhulp (welke onderdeel is van de bredere residentiële jeugdhulp) wordt dat zo benoemd.
                                                                                                                                                                                       33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>2.4.1 Uitvoeringsplan af- en ombouw gesloten
         jeugdhulp
Voor de gesloten jeugdhulp hebben we vooruitlopend
op deze Hervormingsagenda een begin gemaakt met
de residentiële transformatie door de uitvoering van
de specifieke uitkering vastgoedtransitie residentiële
jeugdhulp61 (bestemd voor zowel de gesloten jeugdhulp,
als voor open driemilieuvoorzieningen) en de Kamerbrief
Passende hulp voor jeugdigen die bescherming en veiligheid
nodig hebben.62 Onze ambitie is dat alle gesloten jeugdhulp
in 2025 kleinschalig en regionaal georganiseerd is en dat we
in 2030 zo dichtbij mogelijk nul gesloten plaatsingen zijn.
Om die ambitie te realiseren, hebben Rijk en VNG samen
met aanbieders van gesloten jeugdhulp een uitvoeringsplan
opgesteld dat in februari 2023 aan de Tweede Kamer is
aangeboden.63 Met dit uitvoeringsplan nemen Rijk, VNG
en Jeugdzorg Nederland landelijke regie op de af- en
ombouw van de gesloten jeugdhulp, ieder vanuit de eigen
verantwoordelijkheid en bevoegdheid.
Afspraken:
• De kern van de af- en ombouw van de gesloten jeugdhulp
   en de opbouw van alternatieven vindt plaats in de regio,
   in interactie tussen gemeenten, aanbieders, professionals,
   jongeren(-vertegenwoordigers) en andere betrokken                                tatieve en kwalitatieve informatie over de ontwikkeling          ten minste halfjaarlijks naast elkaar te leggen om te
   partijen. De 11 coördinerende gemeenten gesloten                                 van capaciteit en bezetting van gesloten jeugdhulp en de         monitoren of de plannen een landelijk dekkend zorgaan-
   jeugdhulp updaten halfjaarlijks hun bovenregionale                               alternatieven voor de vraag naar deze intensieve                 bod blijven bieden. Wanneer hier problemen dreigen te
   plannen waarin ze de af-, om- en opbouw vorm geven;                              jeugdhulp;                                                       ontstaan, faciliteren VNG, Rijk en Jeugdzorg Nederland
• Rijk, VNG en gemeenten vragen de Jeugdautoriteit om                           • VNG en Rijk nemen in samenwerking met Jeugdzorg                    verdiepende regionale gesprekken en/of bespreken zij dit
   een periodieke monitor op te zetten met daarin kwanti-                           Nederland het initiatief om de bovenregionale plannen            in bestuurlijk overleg;
61
   Staatscourant 2021, 43111 | Overheid.nl > Officiële bekendmakingen (officielebekendmakingen.nl).
62
   https://www.rijksoverheid.nl/documenten/kamerstukken/2022/07/08/kamerbrief-passende-zorg-voor-jeugdigen-die-bescherming-en-veiligheid-nodig-hebben.
63
   TK 2022/23, 31839, nr. 924
                                                                                                                                                                                                            34
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>• Rijk (VWS en OCW), VNG en Jeugdzorg Nederland richten         • Het gaat hierbij niet alleen om de incidentele frictiekos- • Hierbij valt ook te denken aan de zelfgekozen steunfiguur
    in 2023 samen met professionals, jongeren(-vertegen-           ten die gepaard gaan met het terugbrengen of transfor-      waarvan de ervaring in een aantal regio’s heeft geleerd
    woordigers) en andere betrokken partijen een landelijke        meren van de residentiële capaciteit, maar ook de           dat dit 25% van de uithuisplaatsingen kan afwenden.
    programmaorganisatie in die zich richt op de belangrijk-       structurele meer- en minderkosten die gepaard gaan met      Om dit te stimuleren gaat het Rijk in 2023 aan de slag met
    ste randvoorwaarden van een goede af- en ombouw:               het voorkomen van residentiële jeugdhulp en de zorg         het voorstel van zeven grote aanbieders van residentiële
    monitoring, financiën, kwaliteit, residentieel onderwijs en    binnen (kleinschalige) alternatieven;                       jeugdhulp om met de inzet van de informele steunfiguur
    het omgaan met vrijheidsbeperkende maatregelen.             • Gemeenten en instellingen werken op basis van de             het aantal uithuisplaatsingen (naar residentiële jeugd-
                                                                   uitgangspunten van de in voorbereiding zijnde algemene      hulp) substantieel terug te dringen;
2.4.2 Financiën transitie onder landelijke regie                   maatregel van bestuur (amvb) ‘Reële prijzen Jeugdwet’     • De eerder genoemde informele steunfiguur kan ook
In de afgelopen jaren hebben Rijk, gemeenten en aanbieders         (zie 2.7.6) aan afspraken over passende tarieven voor de    optreden als voogd voor jeugdigen die onder voogdij zijn
al veel geïnvesteerd in de af- en ombouw van residentiële          kleinschalige voorzieningen;                                gesteld. In Nederland zijn 12.000 jeugdigen tussen
jeugdhulp en het creëren van alternatieven. De kern van         • Het Rijk geeft in afstemming met VNG en Jeugdzorg            0-18 jaar onder voogdij gesteld. Vooral jongeren die een
de financiële keuzes ligt in afspraken tussen gemeenten            Nederland opdracht tot een onafhankelijk verdiepend         voogdijmaatregel hebben (en die tot hun 18e jaar dat
onderling en tussen gemeenten en aanbieders in de                  onderzoek naar de frictiekosten van af- en ombouw van       houden), hebben een professional van een GI als hun
regio’s. Tegelijkertijd zien we dat landelijke regie nodig is,     gesloten jeugdhulp op locatieniveau en een raming van       voogd. Veel vaker dan nu kan voogdij over die jongeren
omdat de keuzes in een regio of bij een aanbieder effect           de structurele kosten van alternatieven. De drie partijen   belegd worden bij een informeel steunfiguur als in ieder
hebben op andere gebieden in Nederland. Een zorgvuldige            streven ernaar dit onderzoek voor eind 2023 af te ronden.   geval twee knelpunten opgelost worden. Het Rijk verkent
af- en ombouw vereist een bekostiging die rekening                 Mocht dit onderzoek tot nieuwe inzichten leiden dan         in 2023 met VNG hoe dit kan:
houdt met de kosten voor vastgoed-ombouw, leegstand,               zullen de uitkomsten hiervan bestuurlijk worden             - Een collectieve WA-verzekering (omdat de jongere niet
personeelsontwikkeling en tegenvallers. Door landelijke            besproken.                                                     woonachtig is bij de burgervoogd en deze nu niet kan
sturing wordt dit een voorspelbaar en zorgvuldig traject,                                                                         afsluiten). In overleg met de VNG en de Alliantie
zodat er geen kinderen tussen de wal en het schip vallen        2.4.3 Investeren in alternatieve zorg mede ter                    Burgervoogdij wordt bekeken hoe we dit punt kunnen
doordat cruciale organisaties omvallen of doordat personeel             voorkoming van uithuisplaatsing van                       oplossen;
door te grote onzekerheden vertrekt. Parallel daaraan is                jeugdigen                                              - Dekking van bijzondere kosten, omdat deze jongeren
transformatie in flankerende domeinen nodig, met name                                                                             dat nodig hebben, de GI dan niet meer bijspringt,
onderwijs, volwassenen-ggz en woonbeleid.                       Afspraken:                                                        maar de burgervoogd dat moet bekostigen.
                                                                • Alle accounthoudende jeugdregio’s en gemeenten
Afspraken:                                                         investeren met de jeugdhulppartners, waaronder de GI’s,
• Rijk en gemeenten maken een afspraak over de financiële          in alternatieve vormen van zorg/hulp om inzet van
    gevolgen van de transformatie en de frictiekosten, zodat       residentieel verblijf te voorkomen en een succesvolle
    ze de continuïteit van zorg kunnen borgen en de gemeen-        terugkeer naar huis te bevorderen (zie ook 2.3);
    ten en instellingen in staat stellen om de transformatie
    daadwerkelijk te maken. Deze afspraken maken deel uit
    van het financieel kader van de Hervormingsagenda;
                                                                                                                                                                                       35
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>2.5 Kwaliteitsverbetering en blijvend leren
                               Opgave:
                               Jeugdigen en ouders moeten erop kunnen vertrouwen dat de zorg die zij ontvangen passend is en hen daadwerkelijk helpt.
                               Er is steeds meer kennis over wat werkt in de jeugdhulp, maar ze is versnipperd beschikbaar en we passen haar lang niet
                               altijd toe. Er zijn ook veel richtlijnen en kaders maar ook die sluiten niet altijd op elkaar aan en worden niet door iedereen
                               onderschreven. Dit vraagt om een stevige kwaliteitsimpuls in de sector en het creëren van randvoorwaarden om blijvend te
                               kunnen leren en elkaar blijvend verder te kunnen helpen om de noodzakelijke hervormingen tot stand te brengen.
                               De toetssteen van kwaliteit is de hulpvraag van een jeugdige en/of diens ouders/opvoeders. Bij hulp wordt altijd de context
                               meegenomen, zoals het gezin, de school en de wijk. Effectiviteit betekent: ‘alleen hulp bieden die daadwerkelijk bijdraagt
                               aan het realiseren van de doelstelling die de jeugdige en/of opvoeder met de professional vaststelt’.
                               Het is de ambitie dat in 2028:
                               a. de jeugdhulp kan bouwen op een stevige gezamenlijke structuur en cultuur waarin voortdurend leren en veranderen
                                   vanzelfsprekend is;
                               b. van een substantieel deel van de jeugdhulp is vastgesteld wat aantoonbaar werkt en dit aantoonbaar in de praktijk wordt
                                   toegepast, en dat hetgeen dat aantoonbaar niet werkt aantoonbaar niet wordt toegepast;
                               c. voor belangrijke delen van de jeugdhulp kwaliteitskaders bestaan.
                               Om te doen wat nodig is maken we de volgende bestuurlijke afspraken over te nemen maatregelen.
                                                                                                                                                              36
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>2.5.1 Een praktijk van kwaliteit in 2028:                   • Alle betrokken partijen hebben een verantwoordelijkheid  - Professionals bieden hulp door de verbinding aan te
        onderschrijven van de principes                       bij het werken aan kwaliteit en effectiviteit. Bovendien    gaan met de jeugdige en het gezin, te analyseren wat
De ambitie is dat aan het eind van de implementatie van       gebeurt het leren niet op één plaats of moment: dat         er aan de hand is en wat het doel is van de hulp. Ze
de Hervormingsagenda in 2028 de jeugdhulp een stevige         vraagt voortdurende inzet van allerlei betrokkenen en       kiezen een aanpak en handelen volgens de professio-
structuur en cultuur kent van kennisontwikkeling en           een duidelijke verantwoordelijkheid van partijen uit de     nele standaard (beroepscode, richtlijnen,
-toepassing. Alle partijen bij de Hervormingsagenda hebben    Vijfhoek:                                                   veldnormen);
een verantwoordelijkheid in de kwaliteitsverbetering.         - Jeugdigen en ouders vormen een toetssteen voor         - Werkgevers/aanbieders borgen de kwaliteit die hun
De afspraken zijn gebaseerd op de adviezen van de                 kwaliteit: wanneer voegt de hulp waarde toe in hun      professionals leveren en bieden hiervoor de beno-
werkgroepen ‘Kwaliteit & Effectiviteit’ en ‘Leren,                leefwereld?                                             digde randvoorwaarden;
Ontwikkelen & Kennisinfrastructuur’ zoals opgeleverd
in december 2021. Kern is dat het advies van de
Kwartiermaker ‘Kwaliteit en blijvend leren in de jeugdhulp,
van praten naar doen’ van november 2022, wordt
opgevolgd. Hieronder volgen de belangrijkste afspraken uit
dit advies:
Afspraken over de leidende principes:
• Alle partijen werken vanuit onderstaande leercyclus van
   vier leidende principes waardoor leren en verbeteren          Relatie, klik, alliantie,              Verbinding       Samen                        Analyse, doelbepaling,
   vanzelfsprekend wordt.                                             vertrouwen                          aangaan       beslissen                          aanpak kiezen
   1. Het werkelijk samen verbinden aan de opgave;
   2. Het maken van een gezamenlijke analyse, doelbepa-
      ling en aanpak;
   3. Gebruik maken van de kennis over wat wel en wat
      niet werkt;
   4. Meten om te verbeteren in het kader van de maat-                                                     Samen        Doen wat
      schappelijke opgave.                                                                                  leren        werkt
   Gedurende de looptijd van de Hervormingsagenda
   doorlopen betrokken partijen gezamenlijk op                 Evalueren, doelrealisatie,                                                         ...En niet doen wat niet werkt,
   verschillende onderwerpen en thema’s deze cyclus.               samen verbeteren                                                             algemeen en specifiek werkzame
   Dit gebeurt aan de hand van een in 2023 op te stellen                                                                                                  factoren, kennis
   meerjarige implementatie- en onderzoeksagenda.
                                                                                                                                                                                 37
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>    - Gemeenten zijn verantwoordelijk voor het bieden van        - Het gaat om een blijvende inrichting en governance      • De afspraak is dat deze werkstructuur in de loop van 2023
        een kwalitatief en kwantitatief toereikend aanbod van      voor het borgen en doorontwikkelen van kwaliteit en       operationeel wordt. De werkorganisatie gaat in 2023 aan
        jeugdhulp en waarborgen de kwaliteit van de uitvoe-        effectiviteit in de jeugdzorg. Deze werkstructuur staat   de slag met het volgende:
        ring van de jeugdhulp onder andere door hierover           los van de in te richten governancestructuur gericht op   - Een voorstel voor een gezamenlijke set gedragen
        passende afspraken te maken bij inkoop, inclusief de       implementatie van de afspraken van de                        kwaliteitskaders voor de jeugdhulp op basis van de
        benodigde randvoorwaarden;                                 Hervormingsagenda, maar zal hieraan wel                      bestaande kaders voor kwaliteit waar de partijen zich
    - Het Rijk is verantwoordelijk voor de werking van het         rapporteren;                                                 aan committeren. Daarbij wordt inzichtelijk gemaakt
        stelsel en de maatschappelijke uitkomsten.               - Er wordt een werkorganisatie ingericht waarin                wat nodig is voor toepassing in de praktijk en inkoop/
• Professionals, aanbieders en gemeenten ‘doen wat                 inhoudsdeskundigen van de partijen van de Vijfhoek           contractering, bijvoorbeeld implementeren, de-imple-
    werkt’. Ze passen kennis over kwaliteit en effectiviteit toe   gezamenlijk werken aan kwaliteit. Deze mensen zijn           menteren, doorontwikkelen etc. Partijen committeren
    in de praktijk, rekening houdend met de context; de            voor 50% van hun tijd werkzaam in de werkorganisa-           zich aan acties die moeten worden ondernomen. De
    leefwereld van een gezin en wijk, gemeente of regio. De        tie en voor 50% van de werkweek bij hun thuisorgani-         uitvoering van de afspraken worden gemonitord zodat
    optimale behandelduur is een onderdeel van effectiviteit.      satie. In de werkorganisatie worden gezamenlijk              na verloop van tijd geëvalueerd en geleerd kan
    Als er onvoldoende kennis beschikbaar is, wordt onder-         besluiten genomen. Ook vanuit kennisinstituten               worden;
    zoek gedaan.                                                   worden mensen ingezet in de werkorganisatie en er         - Professionals bieden hulp. In hun werk is tijd en ruimte
                                                                   wordt een programmaleider benoemd;                           nodig om te leren. De werkorganisatie doet voorstel-
2.5.2 Kwartiermaker, onderzoeksagenda en                         - Besluiten die niet in de werkorganisatie kunnen              len voor aanpassingen in de praktijk die hieraan
          kennisinfrastructuur                                     worden genomen en die belangrijk zijn voor het               bijdragen en biedt daarvoor zo nodig ondersteuning;
Essentieel voor het slagen van de ambitie is dat de huidige        vasthouden aan en het uitwerken van de afgesproken        - De werkorganisatie maakt in 2023 een meerjarige
vrijblijvendheid rond kennisontwikkeling en -toepassing            koers, worden genomen door de bestuurlijke porte-            implementatie- en onderzoeksagenda. Implementatie
verdwijnt. Daarom zijn afspraken over werkwijzen,                  feuillehouders kwaliteit van betrokken organisaties.         van bestaande kennis staat hierbij voorop. Innovatie is
besluitvorming, commitment en aantoonbare implementatie            Zij geven op inhoud sturing en dragen gezamenlijk            een onderdeel van de implementatieagenda. De
in de praktijk randvoorwaardelijk. De ambitie om kwaliteit en      bestuurlijke verantwoordelijkheid voor het bereiken          implementatieagenda beschrijft welke kennis de
effectiviteit te versterken vraagt een structurele en continue     van de doelstellingen en aantoonbare implementatie;          komende jaren met de grootste urgentie geïmplemen-
investering in tijd en geld.                                     - Er wordt een Adviesraad opgericht. Deze Adviesraad           teerd gaat worden. Er staan werkwijzen, interventies
                                                                   heeft een agenderende functie binnen de leerbewe-            of methoden in waarvan is afgesproken dat die
Afspraken:                                                         ging. De Adviesraad representeert de belangrijkste           toegepast worden omdat we weten dat het werkt en
• Het advies van de Kwartiermaker ‘Kwaliteit en blijvend leren     wetenschappelijke disciplines, ervaringsdeskundige           omgekeerd, wat niet meer wordt toegepast omdat het
    in de jeugdhulp, van praten naar doen’ van november 2022       ouders en jongeren en professionals die hun praktijk-        niet werkt.
    beschrijft een werkstructuur die het fundament is waarop       werk combineren met onderzoek. De Adviesraad
    de sector kan steunen bij het werken aan kwaliteit, die        agendeert opgaven op basis van maatschappelijke
    borgt dat de huidige vrijblijvendheid verdwijnt en die een     thematiek.
    cultuur van blijvend leren stimuleert. Partijen onderschrij-
    ven de opzet van deze werkstructuur:
                                                                                                                                                                                     38
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>2.6	Verbeteren van de organisatie en inkoop van specialistische jeugdzorg
                               Opgave:
                               Voor een groot aantal jeugdigen en gezinnen zijn (hoog)specialistische jeugdzorgvormen onvoldoende of niet tijdig
                               beschikbaar. Dergelijke zorg kan het beste op regionaal niveau of waar nodig op landelijk niveau worden georganiseerd en
                               ingekocht. In de praktijk zien we dat de inkoop op regionaal niveau nu te vrijblijvend is georganiseerd. Het gevolg daarvan
                               is dat het zicht op de beschikbaarheid van (hoog)gespecialiseerde jeugdzorgvormen onvoldoende is en er bij problemen
                               met de beschikbaarheid onvoldoende instrumenten zijn om in te grijpen. Bovendien worden jeugdhulpaanbieders die voor
                               meerdere gemeenten werken geconfronteerd met veel verschillende inkoopprocedures en contractvoorwaarden. Dat leidt
                               tot zeer hoge uitvoeringslasten. Daarnaast is onvoldoende zicht op de te verwachten en benodigde ontwikkelingen in vraag
                               en aanbod van (hoog)specialistische jeugdzorg en transformatie ervan. Hierdoor is het niet goed mogelijk adequaat op die
                               ontwikkelingen en noodzakelijke transformatie in te springen.
                               Kwetsbare jeugdigen die (hoog)specialistische hulp nodig hebben moeten kunnen rekenen op tijdige en passende
                               hulp. Voor het significant verbeteren van de beschikbaarheid van deze hulp moet het stelsel worden hervormd en
                               versterkt. Daarom zijn maatregelen nodig die zien op verplichte regionale samenwerking en regionaal contracteren,
                               landelijk contracteren en het verminderen van uitvoeringslasten van zowel gemeenten als jeugdzorgaanbieders
                               (jeugdhulpaanbieders en GI’s). Het cliëntperspectief wordt meegenomen om te komen tot passende hulp.
                                                                                                                                                           39
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>Hiervoor maken we bestuurlijke afspraken over de volgende   Wat betreft regionalisering volgen uit de huidige versie van  Daarnaast is aan de Raad van State advies gevraagd over
vijf samenhangende bouwstenen:                              het wetsvoorstel ‘Wet verbetering beschikbaarheid zorg        een wetsvoorstel ‘Wet taken zorgautoriteit op Jeugdwet-
1. Versterken van de regio’s;                               voor jeugdigen’ reeds de volgende maatregelen:                terrein’. In dit wetsvoorstel krijgt de Nederlandse
2. Standaardiseren van inkoop, kwaliteit en administratie;  • In 2023 wordt een ministeriële regeling voorbereid          Zorgautoriteit (NZa) de navolgende taken op het gebied van
3. Inkopen op landelijke schaal;                               waarin wordt vastgelegd welke gemeenten samenwerken        de Jeugdwet:
4. Regievoeren op regio-overstijgende transformatie;           in welke jeugdregio;                                       • Stelselonderzoek naar de beschikbaarheid van jeugdzorg;
5. Onderzoek naar verevenen van risico’s (tussen gemeen-    • Nadat het wetsvoorstel in werking is getreden stelt iedere  • Vroegsignalering van risico’s gericht op de
    ten onderling).                                            gemeente (in overleg met de andere gemeenten in de             beschikbaarheid;
                                                               betreffende regio) een regiovisie vast, waarin zij opneemt • Toezicht op de verplichtingen rondom de openbare
Deze bouwstenen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden        hoe zij met andere gemeenten samenwerkt teneinde te            jaarverantwoording en transparante bedrijfsvoering van
en kunnen niet ‘onderling worden vervangen’. Essentieel        bewerkstellingen dat (hoog)specialistische jeugdhulp           jeugdhulpaanbieders en GI’s.
is de inhoud van het wetsvoorstel ‘Wet verbetering             voldoende beschikbaar is;
beschikbaarheid zorg voor jeugdigen’ en bijbehorende        • Nadat het wetsvoorstel in werking is getreden treffen       Omdat de voorstellen in het laatstgenoemde wetsvoorstel
ministeriële regeling waarin wordt vastgelegd welke            gemeenten voor de organisatie van specialistische          thematisch verbonden zijn aan die in het eerstgenoemde,
zorgvormen regionaal of landelijk worden ingekocht.            jeugdhulp een gemeenschappelijke regeling als bedoeld      is het voornemen het laatstgenoemde wetsvoorstel
We realiseren ons dat de hiernavolgende maatregelen veel       in de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr). Op          op te laten gaan in het wetsvoorstel ‘Wet verbetering
vragen van gemeenten en jeugdhulpaanbieders. Gemeenten         grond van die gemeenschappelijke regeling richten          beschikbaarheid zorg voor jeugdigen’.
moeten bijvoorbeeld taken beleggen bij een regionale           gemeenten een bedrijfsvoeringsorganisatie of een
entiteit en jeugdhulpaanbieders moeten zich anders gaan        openbaar lichaam op of wijzen een centrumgemeente          Afspraken:
verhouden tot de jeugdregio’s. Dit is noodzakelijk voor een    aan die wordt belast met de regionale inkoop. Deze         • Bij amvb worden inclusiecriteria (d.w.z. kenmerken van
goede beschikbaarheid van jeugdhulp. Deze maatregelen          regionale entiteit wordt ‘Jeugdregio’ genoemd;                 een regionaal in te kopen functie) vastgelegd op basis
zijn een grote operatie en hangen nauw samen met het        • De vormen van jeugdhulp die regionaal moeten worden             waarvan bepaald wordt welke zorgvormen regionaal
effectueren van standaardisatie van inkoop, kwaliteit en       ingekocht, worden bij of krachtens amvb bepaald                worden ingekocht. De zorgvormen worden opgenomen
administratie (paragraaf 2.7).                                 (ministeriële regeling). Dit wordt in 2023 voorbereid.         in een ministeriële regeling. Bij de uitwerking daarvan
                                                                                                                              wordt onder andere gekeken naar zorg met een acuut
2.6.1 Versterken van de regio’s                             Indien uit signalen blijkt dat een gemeente of een                karakter (7x24 uur crisisdienst), onvrijwillige zorg, (hoog)
De eerste bouwsteen betreft het versterken van de regio’s.  Jeugdregio haar taken niet naar behoren uitvoert, dan zal         complexe zorg, zorg voor kinderen met meervoudige
Het wetsvoorstel ‘Wet verbetering beschikbaarheid zorg      de bewindspersoon van VWS dan wel de bewindspersoon               problematiek, waarvan het volume laag is of waarvoor
voor jeugdigen’ is het vertrekpunt voor de voorstellen over voor Rechtsbescherming via het interbestuurlijk toezicht          multidisciplinaire en vaak schaarse expertise nodig is.
regionalisering in de Hervormingsagenda. Het wetsvoorstel   optreden.                                                         Het gaat daarbij niet per definitie om intramurale zorg,
bestaat uit twee onderdelen:                                                                                                  maar het kan bijvoorbeeld ook specialistische ambulante
1. Sterkere samenwerkingsverplichtingen voor gemeenten;                                                                       behandeling betreffen. Er is al veel werk verricht en er
2. Governance-bepalingen voor jeugdhulpaanbieders                                                                             liggen goede bijdragen van de verschillende partijen om
    en GI’s.                                                                                                                  deze amvb en ministeriële regeling invulling te geven.
                                                                                                                                                                                         40
</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre>  Dit geeft het vertrouwen dat deze regelgeving voor het      • Het Rijk zal jeugdhulpaanbieders en gemeenten betrek-       2.6.3 Inkopen op landelijke schaal
  einde van het jaar in gezamenlijkheid afgerond kan             ken bij het aanpassen van het wetsvoorstel en bij het      De huidige problemen met betrekking tot de
  worden en met het wetsvoorstel bij de Tweede Kamer             opstellen van de amvb en de ministeriële regeling.         beschikbaarheid en continuïteit van zorg en gebrek aan
  voorgehangen kan worden;                                       De contouren van de amvb en de contouren van de            regie op de transformatie van het zorglandschap spelen
• Aanvullend op het wetsvoorstel in zijn huidige vorm            zorgvormen in de ministeriële regeling zijn na de zomer    vooral bij zorgvormen die op regionale schaal moeten
  wordt tevens wettelijk geregeld dat alle administratieve       van 2023 gereed;                                           worden ingekocht. Daar ligt de grootste opgave voor
  processen in de regio voor tenminste regionaal in te        • Regionale inkoop wordt door gemeenten en jeugdhulp-         verbetering van organisatie en inkoop. De vijf bouwstenen
  kopen zorgvormen geharmoniseerd worden en door de              aanbieders voorzien van een passende bekostigingssy-       uit de Hervormingsagenda richten zich daarom vooral
  Jeugdregio ten behoeve van de gemeenten in de regio            stematiek, waarbij zij tenminste voor een aantal afgeba-   op deze regionale schaal en de ten minste regionaal in te
  afgehandeld worden;                                            kende zorgvormen een vorm van                              kopen vormen van jeugdzorg. Deze worden opgenomen
• Het is van belang dat de regio’s waarbinnen de zorg            beschikbaarheidsbekostiging hanteren.                      in de ministeriële regeling onder het wetsvoorstel
  regionaal wordt ingekocht en georganiseerd voldoende                                                                      ‘Wet verbetering beschikbaarheid zorg voor jeugdigen’
  robuust zijn. In 2023 worden er in samenspraak met          Het streven is het wetsvoorstel ‘Wet verbetering              (zie vorige paragraaf), alsmede de jeugdbescherming
  gemeenten en jeugdhulpaanbieders criteria opgesteld op      beschikbaarheid zorg voor jeugdigen’ inclusief het gedeelte   en jeugdreclassering. Gemeenten zijn gebonden aan
  grond waarvan kan worden besloten of regio’s aan deze       waarmee de NZa nieuwe taken krijgt, in 2023 in te dienen bij  de regionale samenwerking. De samenwerking wordt
  ‘robuustheidseisen’ voldoen om als regio te opereren.       de Tweede Kamer.                                              geformaliseerd volgens de Wet gemeenschappelijke
  Samen met de gemeenten toetsen we de oorspronkelijke                                                                      Regelingen, waarin per 1 juli 2022 de democratische
  42 jeugdregio’s aan de hand van die criteria op             2.6.2 Standaardiseren van inkoop, kwaliteit en                controle op de samenwerkingsverbanden is versterkt. Door
  robuustheid;                                                       administratie                                          de krachten te bundelen krijgen gemeenten meer grip op
• Indien hieruit blijkt dat regio’s niet voldoende robuust    De beschikbaarheid van (hoog)specialistische zorg voor        de organisatie van zorg, ontstaat er meer aandacht voor
  zijn, respectievelijk een traject van in beginsel zes       jeugdigen wordt verder verbeterd door over te gaan tot        kwaliteit en kunnen de administratieve lasten omlaag.
  maanden om voldoende robuust te kunnen worden               standaardisering van inkoop, kwaliteit en administratie. Zo
  onvoldoende slaagt, kan de verantwoordelijke bewinds-       worden gemeenten, professionals en jeugdhulpaanbieders        Een beperkt aantal zorgvormen vraagt om organisatie op
  persoon van VWS besluiten om de regio-indeling aan te       op een aantal taken ontlast en kunnen zij zich richten op het landelijke schaal, omdat deze zorg hoogspecialistisch is en
  passen. Het resultaat van dit toetsingsproces leidt tot een leveren van voldoende jeugdhulp en het versnellen van de      weinig voorkomt. De derde bouwsteen in het kader van het
  regio-indeling die in de ministeriële regeling wordt        transformatie. Standaardisering van inkoop, kwaliteit en      verbeteren van de beschikbaarheid van (hoog)specialistische
  opgenomen. De robuustheid van het vastgestelde aantal       administratie vormt daarom de tweede bouwsteen voor het       jeugdhulp betreft daarom landelijke inkoop. De landelijke
  regio’s wordt na twee jaar geëvalueerd. Indien blijkt dat   verbeteren van de beschikbaarheid van (hoog)specialistische   inkoop van zorgvormen heeft een dynamisch karakter en
  aanpassingen nodig zijn, zal de verantwoordelijke           jeugdzorgvormen. Deze standaardisatie geldt voor alle         dient in nauwe samenhang met de ordening van de zorg
  bewindspersoon van VWS besluiten de regio-indeling          vormen van zorg voor jeugdigen die gemeenten onder            op regionaal en lokaal niveau te worden bezien. Landelijke
  aan te passen;                                              het wetsvoorstel ‘Wet verbetering beschikbaarheid zorg        inkoop vormt het hoogste schaalniveau in de samenwerking
                                                              voor jeugdigen’ op regionaal of landelijk niveau moeten       tussen gemeenten. Het is belangrijk dat gemeenten hieraan
                                                              inkopen en organiseren. Deze afspraken zijn opgenomen in      ook gebonden zijn.
                                                              paragraaf 2.7.1.
                                                                                                                                                                                        41
</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>Afspraken:                                                                            van gemeenten blijft daarmee zeggenschap houden over                         • Om invulling te geven aan de stelselverantwoordelijkheid
• Het primaire doel van landelijke inkoop is het borgen van                           de omvang van de landelijke inkoop en de wijze waarop                            van het Rijk m.b.t. het totale zorglandschap wordt in het
   de beschikbaarheid en continuïteit van een aantal                                  de landelijke inkoop georganiseerd wordt. In een                                 wetsvoorstel ‘Wet verbetering beschikbaarheid zorg
   hoogspecialistische en weinig voorkomende vormen van                               beleidsbrief aan het parlement legt de staatssecretaris                          voor jeugdigen’ de mogelijkheid opgenomen om bij
   jeugdzorg. De omvang van de landelijke zorgvormen blijft                           verantwoording af over zijn stelselverantwoordelijkheid                          ministeriële regeling de landelijk in te kopen zorgvormen
   beperkt.                                                                           op dit punt.                                                                     aan te kunnen aanwijzen (een zogenoemde kan-bepaling).
• De huidige selectiecriteria voor de landelijke inkoop                           • Gemeenten dragen de inkoop van deze zorgvormen op                                  Tevens wordt in het wetsvoorstel de mogelijkheid
   (prevalentie, uniciteit en kennis) blijven leidend. Het                            aan een door hen in stand te houden, landelijk werkende                          opgenomen dat gemeenten de inkoop van deze zorgvor-
   betreft dus met name hoogspecialistische en weinig                                 instantie. De naam van het de huidige landelijke inkoop                          men opdragen aan een door hen in stand te houden,
   voorkomende zorg, bijvoorbeeld een deel van de                                     (LTA) wordt gewijzigd in ‘Landelijke Inkoop Jeugdhulp’ en                        landelijk werkende instantie.
   hoogspecialistische anorexiazorg, maar ook jeugdhulp in                            de uitvoering van de landelijke inkoop wordt uitgebreid                      • Bij het toepassen van deze kan-bepaling wegen gemeen-
   strafrechtelijk kader64 op basis van een vonnis wordt                              met beleidsontwikkeling en leveranciers­management                               ten het effect van de aanwijzing op de interbestuurlijke
   hieraan toegevoegd. Dit bevordert de regie en vermin-                              van de zorg die op landelijk niveau wordt ingekocht.                             verhoudingen en de consequenties voor de uitvoering.
   dert de lasten.                                                                • Gemeenten betalen vanuit hun eigen budget de inzet van                             Deze kan-bepaling stelt het Rijk in de gelegenheid zijn
• Rijk, gemeenten en aanbieders richten een zorgland-                                 jeugdzorg vanuit de landelijke inkoop. Gemeenten en                              stelselverantwoordelijkheid nemen voor alle vormen van
   schapstafel in. Deze tafel doet suggesties voor onderwer-                          jeugdzorgaanbieders voorzien deze zorgvormen van een                             jeugdhulp: naast lokaal en regionaal nu ook zorg die
   pen van het stelselonderzoek door de NZa en geeft aan                              passende bekostigingssystematiek, waarbij voor een                               landelijk wordt ingekocht.
   Rijk en VNG advies over de inrichting van het zorgland-                            aantal afgebakende zorgvormen een vorm van beschik-                          • Van deze mogelijkheid in de wet- en regelgeving zal
   schap met een focus op de zorgvormen die om landelijke                             baarheidsbekostiging gaat gelden. Dit vraagt om binding                          gebruik worden gemaakt indien het bestuurlijk overleg
   inkoop vragen. De tafel betrekt bij dit laatste ook                                van gemeenten en inzet van rijk en gemeenten om tot                              tussen Rijk en VNG over landelijk in te kopen zorgvormen
   uitdrukkelijk de adviezen van de Jeugdautoriteit (en later:                        beschikbaarheidsfinanciering te komen.                                           en/of de uitvoering van bestuurlijke afspraken hierover
   de NZa) en de uitkomsten van het stelselonderzoek.                             • De JA c.q. NZa monitort de ontwikkelingen ten aanzien                              onvoldoende soelaas biedt.
   Het eerste advies van de zorglandschapstafel is voor het                           van de beschikbaarheid van zorg in het zorglandschap
   einde van 2023 gereed.                                                             (stelselonderzoek), heeft in dat kader ook aandacht voor                     2.6.4 Regievoeren op regio-overstijgende
• Het Rijk (vanuit haar stelselverantwoordelijkheid) en                               de ontwikkeling van landelijke inkoop, en heeft een                                   transformatie
   gemeenten (vanuit hun inkooprol) bespreken deze                                    signalerende rol richting Rijk. Wanneer gemeenten of                         De vierde bouwsteen voor het verbeteren van de
   adviezen en komen binnen 6 maanden tot overeenstem-                                regio’s in gebreke blijven bij het borgen van de beschik-                    beschikbaarheid van (hoog)specialistische vormen van
   ming in het Bestuurlijk Overleg Rijk-VNG. Op basis van                             baarheid zet het Rijk stappen op de escalatieladder van                      jeugdhulp betreft het realiseren van landelijke regie op de
   deze bestuurlijke afspraken bepalen gemeenten (bijv. in                            het interbestuurlijk toezicht.                                               transformatie van bepaalde jeugdzorgvormen. Dit gaat om
   de ALV VNG) of zij akkoord gaan met deze lijst van                                                                                                              de transformatie van voorzieningen als gevolg van landelijk
   landelijk in te kopen vormen van jeugdzorg. Het collectief                                                                                                      gedragen inhoudelijke uitgangspunten en maatschappelijke
64
   Jeugdhulp in strafrechtelijk kader betreft jeugdhulp die expliciet als voorwaarde is opgenomen in een strafrechtelijke beslissing binnen het jeugdstrafrecht. Deze jeugdhulp wordt geleverd door specialistische forensische aanbieders en
   is met name gericht op het voorkomen van recidive.
                                                                                                                                                                                                                                            42
</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre>opvattingen over de jeugdhulp. Denk hierbij aan de              - Het opstellen van een businesscase voor (hoog)           verevenen van risico’s (tussen gemeenten onderling).
afbouw en/of ombouw van de gesloten jeugdhulp en                   specialistische jeugdzorgvormen die in aanmerking       Een belangrijk deel van de kosten in de jeugdhulp gaat
driemilieuvoorzieningen. Dit zijn ontwikkelingen waar alle         komen voor landelijke regie op de transformatie;        op aan een zeer kleine groep kinderen en gezinnen in de
jeugdregio’s en alle betrokken jeugdhulpaanbieders mee te       - Landelijke regie voeren op een gebiedsgerichte           meest kwetsbare (geëscaleerde) omstandigheden. Bij deze
maken hebben. Voor een deel van het aanbod van de (hoog)           transformatiebeweging van de desbetreffende             bouwsteen voor het verbeteren van de beschikbaarheid van
specialistische jeugdzorgvormen ligt het voor de hand om           vormen van jeugdhulp (afbouw/ombouw/opbouw) als         (hoog)specialistische jeugdzorgvormen gaan gemeenten
de transformatie meer in samenhang op te pakken en dit op          aanvulling op de regionale inzet;                       na of er verevening dient plaats te vinden als onderdeel
landelijke schaal te regisseren.                                - Deze transformatie gebiedsgericht ondersteunen met       van onderlinge solidariteit bij buitengewoon hoge kosten.
                                                                   financiële middelen voor bijvoorbeeld het dekken van    Dit heeft hoofdzakelijk tot doel om te bezien of de kleinere
Afspraken:                                                         frictiekosten;                                          gemeenten zijn te beschermen tegen financiële schokken
• Het voeren van regie op regio-overstijgende transforma-       - Het voorbereiden van besluiten over het sluiten/         als gevolg van de inzet van de veelal zeer kostbare (hoog)
   tie is een gezamenlijke opgave van het Rijk, de jeugd-          afstoten van organisatieonderdelen ten behoeve van      specialistische jeugdzorgvormen.
   hulpaanbieders en de VNG. Zij maken afspraken over              de gebiedsgerichte transformatie, indien gemeenten
   ieders rol en taak in deze gezamenlijke opgave en richten       en jeugdhulpaanbieders onderling niet tot besluitvor-   Afspraak:
   in 2023 een structuur in die het mogelijk maakt om              ming kunnen komen.                                      • Gemeenten nemen het initiatief voor het uitvoeren van
   bepaalde zorgvormen onder landelijke regie te brengen.    • Er wordt vastgelegd hoe de benodigde middelen voor de          een onderzoek of het nuttig of nodig is vormen van
   Hierbij moet ook aandacht zijn voor de functies van de       projectorganisatie bij de projectorganisatie en jeugdhulp-    verevening toe te passen bij cliënten met uitzonderlijk
   jeugdbescherming, jeugdreclassering en de                    aanbieders terecht komen.                                     hoge kosten. Dit onderzoek zal uiterlijk in 2025 zijn
   Bovenregionale Expertisenetwerken;                                                                                         afgerond en hangt samen met ontwikkelingen op het
• Het Rijk, de VNG en de vertegenwoordigers van jeugd-       2.6.5 Onderzoek naar verevenen van risico’s                      gebied van de financiering van jeugdzorg.
   hulpaanbieders richten hiertoe in 2023 een landelijke             (tussen gemeenten onderling)
   projectorganisatie in met als taak:                       De vijfde bouwsteen voor het verbeteren van de
   - Het opstellen van een inhoudelijke                      beschikbaarheid van (hoog)specialistische jeugdzorgvormen
       transformatie-agenda;                                 betreft een onderzoek naar de mogelijkheden van
                                                                                                                                                                                       43
</pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre>2.7	Eenvoudigere uitvoering en inkoop, minder administratieve lasten en aanpak
     negatieve effecten marktwerking
                               Opgave:
                               Tijd en aandacht van professionals moeten primair uitgaan naar het daadwerkelijk verlenen van jeugdzorg. Hiervoor is het
                               nodig dat de uitvoering en inkoop worden vereenvoudigd en negatieve effecten van marktwerking worden aangepakt.
                               Natuurlijk moet er oog zijn voor de lokale situatie, maar heel veel aspecten in de uitvoering staan uniforme taal en aanpak
                               in de regio of zelfs in het land toe conform de landelijk overeengekomen standaarden. We werken daarom toe naar vormen
                               van contractering en partnerschap die in lijn liggen met de doelen en waarden uit de Jeugdwet en deze agenda. Wij noemen
                               deze beweging het wenkend perspectief van waardegericht contracteren en partnerschap. Door de waarden en doelen
                               vanuit breed maatschappelijk landelijk perspectief te benaderen en meer te verbinden met de wijze van contractering en
                               partnerschap zullen er andere keuzes worden gemaakt. Keuzes als het gaat over registratie, over de duur van contracten,
                               over de inzet van bekostigingsvarianten, over de uitwerking van het opdrachtgever- en opdrachtnemerschap, over kaders
                               en handelingsruimte voor professionals, tariefdiscussies, etc. We zien namelijk in de praktijk dat een grote versnippering is
                               ontstaan die niet helpend is om de doelen van de Jeugdwet te realiseren.
                               We gaan de inkoop van jeugdzorg verdergaand vereenvoudigen. Daarnaast zetten we in op een landelijke, niet-vrijblijvende
                               en vèrgaande standaardisatie van contracten, contractmanagement en verantwoordingswijze. De prioriteit zal daarbij
                               liggen bij jeugdzorg die straks verplicht regionaal en landelijk zal worden ingekocht, omdat daar sprake is van meerdere
                               gemeenten en meerdere aanbieders en het negatieve effect van de versnippering daar het grootst is. Zodoende willen
                               we bijdragen aan de beschikbaarheid van hulp aan kinderen die in (zeer) kwetsbare situaties verkeren. We nemen tot slot
                               maatregelen om de negatieve kanten van de marktwerking te verminderen door onder meer zwaardere eisen te stellen aan
                               de governance en financiële bedrijfsvoering van aanbieders en met de amvb ‘Reële prijzen Jeugdwet’ wordt bijgedragen aan
                               tariefdifferentiatie.
                                                                                                                                                            44
</pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 45 ======================================================================

<pre>De aanpak van bovenstaande opgave zal veel vragen van          en verantwoording van jeugdzorg. Deze standaardisatie           landelijk ingekocht worden geldt uiteraard dat VNG,
gemeenten, instellingen en professionals en vergt de           geldt voor alle vormen van zorg voor jeugdigen die              aanbieders en het Rijk deze standaardisatie landelijk
nodige (doorloop)tijd voordat de daadwerkelijk beoogde         gemeenten op grond van de (nog vast te stellen) ministeriële    uitwerken;
eenvoud is bereikt. Dit komt onder meer omdat vanaf 2015       regeling onder het wetsvoorstel ‘Wet verbetering             c. Partijen die betrokken zijn bij de werkstructuur in 2.5.2
op verschillende plekken in het land de contracten naar        beschikbaarheid zorg voor jeugdigen’ op regionaal of            (zie paragraaf 2.5) stellen minimale kwaliteitscriteria voor
eigen inzicht vorm werden gegeven en daar nu de geldende       landelijk niveau zullen inkopen. Over deze regeling en het      de zorg op. Deze kwaliteitscriteria zijn van toepassing op
praktijk uit voort is gekomen. Bovendien kennen diverse        moment van inwerkingtreding worden in een volgende fase         de zorgvormen die in de ministeriële regeling zijn
contracten een lange doorlooptijd die zal moeten worden        (2023) afspraken gemaakt met gemeenten en aanbieders.           opgenomen. Het organisatieonderdeel van de aanbieder
gerespecteerd. En tenslotte vraagt dit stevige vormen van      Aansluitend op de regeling stellen gemeenten, aanbieders        dat de betreffende zorg biedt moet voldoen aan deze
instrumentatie en ondersteuning. Met de agenda willen we       en het Rijk in 2023 een meerjarig projectplan op met            kwaliteitscriteria. In het verlengde hiervan onderzoeken
enerzijds de ruimte voor innovatie (ook op het terrein van     streefdata voor de nadere uitwerking en implementatie           VNG, jeugdhulpaanbieders en het Rijk of het in de rede
duurzaamheid en digitalisering) en maatwerk op de inhoud       van onderstaande afspraken. Daarbinnen is te borgen dat         ligt om waar mogelijk aan te sluiten bij het systeem dat
en de verbinding naar het brede sociaal domein zoveel          gemeenten voldoende tijd hebben om te migreren naar de          geldt voor de aanbieders van Zvw- en Wlz-zorg (vergun-
mogelijk in stand houden, en anderzijds zorgen dat tijd en     gewenste situatie en ruimte houden voor de verbinding van       ningsplicht op grond van de Wet toetreding zorgaanbie-
aandacht primair uitgaan naar het daadwerkelijk verlenen       de jeugdhulp met het brede sociaal domein.                      ders en plicht om aan kwaliteitstandaarden te voldoen op
van jeugdzorg. We realiseren ons dat dit het zoeken van een                                                                    grond van de Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg);
optimum inhoudt.                                               Afspraken:                                                   d. Nadat de productomschrijvingen, dienstomschrijvingen
                                                               a. VNG en vertegenwoordigers van jeugdhulpaanbieders            en kwaliteitscriteria onder b en c zijn opgesteld, gaat een
Bij afspraak 2.7.1. zetten we uiteen hoe dit perspectief eruit    stellen allereerst samen met het Rijk in een ministeriële    onafhankelijke landelijke organisatie mede op basis
ziet. Deze inzet sluit naadloos aan op de afspraken over          regeling uniforme product- en dienstomschrijvingen vast      daarvan landelijke tarieven uitwerken. Dit maakt het
regionale organisatie van zorg en landelijke contractering        voor de zorgvormen die op regionaal en landelijk niveau      mogelijk dat gemeenten op termijn geen tarieven meer
van specialistische zorg. Omdat dit de nodige (doorloop)          zullen moeten worden ingekocht. Inzet daarbij is een         stellen, maar dat aanbieders inschrijven voor welk tarief
tijd kent, nemen we daar waar mogelijk in de tussentijd al        minimalisatie van het aantal productcodes. De ervarin-       zij de zorg kunnen leveren, met het landelijke tarief als
diverse maatregelen om te komen tot meer eenvoud en               gen en inhoudelijke deskundigheid van professionals          maximum. Daarop vooruitlopend zal de amvb ‘Reële
minder administratieve lasten. Deze maatregelen worden            worden hierbij gebruikt om voorstellen aan te toetsen als    prijzen Jeugdwet’ stimuleren dat gemeenten en aanbie-
vanaf de ondertekening van de agenda reeds opgepakt en            ware een ‘professional-toets’;                               ders hun prijzen opbouwen met gebruik van de in de
zijn uitgewerkt vanaf afspraak 2.7.2.                          b. VNG en vertegenwoordigers van jeugdhulpaanbieders            amvb bepaalde kostprijselementen en zodoende
                                                                  maken parallel aan de vorige stap met het Rijk een           bijdragen aan tariefdifferentiatie. Gemeenten en
2.7.1 Standaardisatie van regionale en                            landelijk geldende uniforme en standaardwijze van            jeugdzorgaanbieders spreken af dat de tarieven worden
         landelijke inkoop                                        inkoop, contractering, administratieve afhandeling en        geïndexeerd zoals afgesproken in de contractstandaar-
Gemeenten, aanbieders en het Rijk gaan de uitvoering van          verantwoordingseisen ten aanzien van de producten en         den Jeugd. Gemeenten en jeugdzorgaanbieders gaan
de regionale en landelijke inkoop optimaliseren door de           diensten die op grond van de ministeriële regeling met       gezamenlijk onderzoeken of er tot de tijd dat er maxi-
maatregelen uit paragraaf 2.6 aan te vullen met afspraken         zorgvormen op regionaal of landelijk niveau zullen           mumtarieven zijn vastgesteld een vereenvoudiging kan
over standaardisatie van inkoop, administratie, uitvoering        moeten worden ingekocht. Voor de jeugdzorgvormen die         plaatsvinden van kostprijsonderzoeken zodat de
                                                                                                                                                                                         45
</pre>

====================================================================== Einde pagina 45 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 46 ======================================================================

<pre>    administratieve lasten voor gemeenten en jeugdzorg­         b. Nu de niet-kernbedingen zijn gestandaardiseerd maken         2.7.3 Verminderen administratieve lasten voor
    aanbieders worden verminderd; Hierbij wordt actief             gemeenten en aanbieders met ondersteuning van het                      professionals: Tijdschrijven en microsturing
    ingezet op tariefdifferentiatie.                               Rijk stap voor stap werk van het landelijk standaardiseren             stoppen
e. In samenhang met de kwaliteitscriteria onder c worden           van de zogeheten kernbedingen in contracten. Prioriteit      Professionals zijn veel uren per week kwijt aan
    triage- en verwijscriteria ontwikkeld voor producten en        is het harmoniseren van verantwoordingseisen waarbij er      verantwoordingsadministratie en dit is niet acceptabel.
    diensten onder b. Op grond van deze criteria kunnen            tevens op wordt ingezet dat deze van afdoende abstrac-       • Om die reden hebben het Rijk, VNG, Jeugdzorg
    verwijzers bepalen in welke situatie zij een zorgvorm          tieniveau zijn (geen microsturing op casusniveau) om de          Nederland, de FNV en het CNV in juni 2020 het convenant
    inzetten. Hierbij is de inbreng van professionals leidend      administratieve lasten maximaal te verminderen;                  ‘Stoppen met tijdschrijven voor jeugd en opvoedhulp,
    en worden ook ervaringsdeskundigen betrokken                c. Dit moet gebeuren in samenhang met een fundamentele              jeugdbescherming en reclassering’ ondertekend. De
    (zie paragraaf 2.3 over lokale teams en toegang).              minimalisatie van het huidige aantal van 3.800 product-          afspraken uit het convenant moeten vanaf 2023 landen in
                                                                   codes. Partijen spreken af tot het landelijk vaststellen van     nieuwe contracten die gemeenten met aanbieders
Ter ondersteuning en/of invulling van de bovengenoemde             een set aan productcodes;                                        afsluiten. Als contractpartners daartoe wederzijds bereid
vijf lijnen – die gepaard gaan met een zorgvuldig ingroeipad    d. Het Rijk legt vervolgens de (reeds) ontwikkelde contract-        zijn, kunnen zij ook bestaande contracten aanpassen;
en ruimte bieden voor maatwerk en de verbinding                    standaarden vast in wetgeving;                               • Bovengenoemde afspraken over vèrgaande standaardi-
naar het sociaal domein – gaan we ook aan de slag met           e. De implementatie van deze standaarden door gemeen-               satie gaan ook helpen om het vermijdbaar tijdschrijven
onderstaande maatregelen.                                          ten wordt vanaf 2023 gemonitord door het Ketenbureau,            terug te dringen. Professionals worden door gemeenten,
                                                                   in opdracht van de stuurgroep i-Sociaal Domein waar het          aanbieders en het Rijk bij de uitwerking van deze
2.7.2 Verdergaande standaardisatie van                             Rijk, VNG en zorgaanbieders lid van zijn. Voor de onder a)       afspraken betrokken;
          contracten en contractmanagement                         genoemde standaarden inzake niet-kernbedingen is             • Zowel gemeenten als aanbieders onderschrijven het
De genoemde standaardisatie onder 2.7.1. geven we in de            hiervoor reeds een dashboard ontwikkeld. Dit dashboard           belang microsturing ten algemene te vermijden. Zeker
komende jaren onder andere invulling door landelijk de             wordt uitgebreid naarmate de standaarden zich verder             waar het gaat op casusniveau: de beschikking dient de
volgende stappen te zetten die zich niet beperken tot de           ontwikkelen. Het Ketenbureau speelt een actieve rol in           rechtspositie van de cliënt te beschermen en is geen
regionaal en landelijk ingekochte jeugdhulp, maar ook deels        het implementeren van deze standaarden onder                     financieel sturingsinstrument.
lokaal ingekochte jeugdhulp kunnen omvatten:                       gemeenten en rapporteert aan de stuurgroep i-Sociaal
a. Voor de zogeheten niet-kernbedingen in contracten,              Domein over de voortgang. Indien standaardisatie is          2.7.4 Vereenvoudiging inkoop door te
    zoals geschiktheids- en certificeringseisen en bedrijfsaan-    vastgelegd in wetgeving en deze niet na het expireren                  blijven investeren in kennis en leren
    sprakelijkheidsverzekering, zijn landelijke standaarden in     van bestaande overeenkomst wordt opgevolgd zal het                     en ontwikkelen
    ontwikkeling en door de VNG in haar ALV van 2 december         Rijk gemeenten of Jeugdregio’s aanspreken in het kader       Gemeenten, aanbieders en het Rijk investeren in het
    2022 vastgesteld. Gemeenten en aanbieders committe-            van interbestuurlijk toezicht. Wat betreft contractering     verbeteren van partnerschap tussen gemeenten en
    ren zich aan het gebruik van deze standaarden, zowel           van jeugdzorg blijft de inzet van gemeenten en aanbie-       aanbieders bij de inkoop van jeugdzorg en maatschappelijke
    voor het jeugddomein als voor maatschappelijke                 ders dat wordt gestreefd naar langjarige contracten en       ondersteuning. De totstandkoming van een goede en
    ondersteuning;                                                 partnerschap met aanbieders die in staat zijn de vernieu-    op vertrouwen gebaseerde dialoog over de regiovisie,
                                                                   wing te realiseren die met de agenda wordt nagestreefd.      het benodigde zorglandschap, kwaliteit, continuïteit en
                                                                                                                                (financiële) verantwoording is cruciaal voor de inperking
                                                                                                                                                                                            46
</pre>

====================================================================== Einde pagina 46 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 47 ======================================================================

<pre>van uitvoeringslasten. We spreken af dat het Ketenbureau                       van zowel gemeenten als aanbieders. Expliciete aandacht                           een minnelijke schikking voordat zij een geschil aanhangig
gedurende de looptijd van de Hervormingsagenda dit proces                      voor vrijgevestigde aanbieders is hierbij van belang. Dit alles                   maken. De leden van de commissie worden benoemd
blijft ondersteunen via het delen van kennis, expertise en                     laat onverlet dat gemeenten gebruik kunnen maken van de                           door de VNG en brancheorganisaties (Jeugd en Wmo),
waar nodig bemiddeling.                                                        twee andere varianten.                                                            met ondersteuning van Stichting de geschillencommissie.66
                                                                                                                                                                 De commissie doet bindende uitspraken en publiceert deze
2.7.5 Verdergaand onderzoek naar merites van                                   2.7.6 Naleving                                                                    geanonimiseerd op haar website. De geschillencommissie is
         de taakgerichte variant                                               De jeugdzorg – zeker voor de meest kwetsbare groepen –                            gestart op 17 april 2023.
Van de drie uitvoeringsvarianten voor de inkoop van                            moet beter worden georganiseerd en beschikbaarheid
jeugdzorg lijkt de taakgerichte variant naar huidig inzicht                    ervan moet beter geborgd worden. Dit is primair de                                Jeugdautoriteit (JA)/Nederlandse Zorgautoriteit (NZa)
gepaard te gaan met de laagste administratieve lasten                          verantwoordelijkheid van (netwerken van) zorgaanbieders,                          Stelselonderzoek: Het stelselonderzoek is breed van opzet
(mits standaarden gelden voor contracten tussen hoofd-                         (samenwerkende) gemeenten en het Rijk vanuit haar                                 en signaleert trends, ontwikkelingen en kenmerken in het
en onderaannemers en administratieve afhandeling). Ook                         stelselverantwoordelijkheid. Hierbij geldt het motto:                             jeugdstelsel, die effect hebben op de beschikbaarheid van
biedt deze variant op het oog meer mogelijkheden voor een                      lokaal wat kan en ten minste regionaal wat moet.                                  verschillende vormen van jeugdzorg. Dan gaat het met
lange-termijnpartnerschap tussen gemeenten en aanbieders,                      Daartoe maken aanbieders en gemeenten in goed overleg                             name om de ontwikkelingen in het aanbod van en vraag
waarbij wordt aangenomen dat gemeenten beter kunnen                            samenwerkingsafspraken in de regio, waaraan individuele                           naar jeugdzorg, de aansluiting van het aanbod op de vraag
sturen op kwaliteit en zorggebruik. Aan de basis van de                        partijen over en weer gebonden zijn. De vrijblijvendheid                          en de wijze van totstandkoming van overeenkomsten,
taakgerichte variant liggen vooraf overeengekomen afspraken                    voorbij. Daarbij maken partijen gebruik van de                                    uitgaande van de (toekomstige) wet- en regelgeving
over budget en bekostiging ten grondslag, gekoppeld                            administratieve standaarden zoals beschreven in paragrafen                        (zoals bepalingen omtrent regionale samenwerking
aan outcome-gerichte verantwoording. Er zijn echter ook                        2.7.1, 2.7.2 en 2.7.7. De opvolging van de afspraken in                           en contractstandaarden alsook de amvb reële prijzen).
vragen over hoe het hoofd- en onderaannemerschap                               voornoemde paragrafen maakt deel uit van de brede                                 Daarbij zal de NZa ook aandacht besteden aan (regionale)
wordt vormgegeven en de effecten van deze variant op de                        voortgangsmonitoring van de Hervormingsagenda.                                    verschillen en waaraan de verschillen zijn toe te schrijven.
vrijgevestigde professionals alsmede hoe in deze variant de                                                                                                      De resultaten van het stelselonderzoek zijn openbaar en
rechtsbescherming van de cliënt (afgeven beschikking) goed                     Geschillencommissie sociaal domein                                                kunnen op die wijze bijdragen aan een goed inkoopproces
wordt geborgd. Omdat de potentiële meerwaarde van deze                         Gemeenten en aanbieders kunnen voor geschillen over de                            en de beschikbaarheid van jeugdzorg. Aanbieders en
variant sterk afhankelijk is van de manier van toepassen,                      inkoop van jeugdzorg terecht bij de geschillencommissie                           gemeenten (inclusief gemeenteraden) kunnen deze
onderzoeken gemeenten, aanbieders en het Rijk de merites                       Sociaal Domein.65 Deze is bij uitstek bedoeld om in geval                         gebruiken bij oplossen van inkoopgeschillen en voor het
van de taakgerichte variant door in 2023 een business case                     van individuele geschillen uitspraak te doen zodat een                            bepalen van de landelijk in te kopen zorgvormen. Indien in
te laten opstellen en de uitkomsten daarvan te wegen ten                       gang naar de rechter niet nodig is. De commissie baseert                          het kader van het stelselonderzoek zorgen ontstaan over de
opzichte van de andere varianten. Hierbij wordt onder andere                   haar uitspraak op bestaande wet- en regelgeving. Partijen                         wijze waarop een gemeente of Jeugdregio invulling geeft
gebruik gemaakt van de ervaringen met taakgericht werken                       moeten aantonen contact te hebben gehad om te komen tot                           aan haar verplichtingen op grond van de Jeugdwet, kan
65
    Informatiepagina Sociaal Domein - De Geschillencommissie Zorg. Dit is een afspraak uit het convenant ‘Continuïteit jeugdzorg’ dat VNG, BGZJ en Rijk in juli 2021 hebben ondertekend.
66
    De Geschillencommissie - De Geschillencommissie
                                                                                                                                                                                                                              47
</pre>

====================================================================== Einde pagina 47 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 48 ======================================================================

<pre>de NZa daarover een signaal afgeven aan het ministerie       Rijk stappen op de escalatieladder van het interbestuurlijk
van VWS en/of JenV, waarna de bewindspersonen                toezicht. Dat kan aangrijpen op regioniveau of individuele
interbestuurlijk toezicht kunnen inzetten.                   gemeenten.
Vroegsignalering: Als risico’s ontstaan ten aanzien van de   2.7.7 Handreiking over tarieven en amvb
continuïteit van gespecialiseerde jeugdzorg, bijvoorbeeld            ‘Reële prijzen Jeugdwet’
als gevolg van een gebrekkige capaciteit en samenwerking,    • In het kader van het convenant ‘Bevorderen continuïteit
het niet hanteren van contractstandaarden of reële tarieven,    jeugdhulp’ hebben VNG, BGZJ, VWS, JenV en de
dan kan in het kader van vroegsignalering de hulp van           Jeugdautoriteit in juli 2021 de ‘Handreiking goede
de Jeugdautoriteit/NZa worden ingeroepen. Om haar               gesprek over tarieven’ opgesteld. Convenantpartijen
taak van vroegsignalering waar te maken, breidt de NZa          roepen aanbieders en gemeenten op om voldoende
het bestaande meldpunt uit, zodat ook zorgen over de            ruimte te bieden om het goede gesprek met elkaar te
beschikbaarheid van jeugdzorg kunnen worden gemeld.             voeren over de opbouw en totstandkoming van tarieven.
Een ieder kan een melding bij de NZa doen. De NZa stelt         In de handreiking staan onder andere aandachtspunten
vervolgens vast of de melding valt onder de reikwijdte          die betrekking hebben op de mogelijkheid en mate van
van de vroegsignaleringstaak. De JA/NZa kan in geval van        tariefdifferentiatie, oftewel dat aanbieders conform
continuïteitsrisico’s bemiddelen en partijen stimuleren tot     zwaarte van zorg worden betaald. Voor de verfijning van
afspraken te komen. Als het risico voor de beschikbaarheid      de handreiking en de ontwikkeling van andere handvat-
blijft bestaan, geeft de NZa zo nodig een signaal af aan het    ten voor tarieven wordt op dit moment een kennis- en
Rijk, waarbij aandacht wordt besteed aan de rol van de          informatiepunt ingericht;
(samenwerkende)gemeenten en aanbieder(s).                    • Het Rijk wil dat gemeenten en aanbieders prijzen
                                                                transparanter maken door het werken met kostprijsele-
Totdat de ‘Wet Verbetering Beschikbaarheid’ is ingevoerd,       menten voor te schrijven. Op deze manier dragen we ook
voert de Jeugdautoriteit (JA) stelselonderzoek uit en voert     bij aan tariefdifferentiatie. Daartoe dient het Rijk in 2023
in het kader van vroegsignalering een landelijk dekkend         de amvb ‘Reële prijzen Jeugdwet’ in bij de Tweede Kamer.
Early Warning System in. Hierin werkt de JA al nauw samen
met de NZa. Daarnaast gaat de NZa toezicht houden op de      2.7.8 Verdergaande vereenvoudiging aanbesteding
transparante financiële bedrijfsvoering en openbare jaarver-         en beperking inkoopmethode ‘open house’
antwoording bij aanbieders en gecertificeerde instellingen.  Het Rijk verkent in 2023-2024 of en hoe de
Ook dit draagt bij aan de continuïteit van jeugdzorg.        EU-aanbestedingsregelgeving aangepast dan wel zo
                                                             ingeregeld kan worden dat het aanbesteden van zorg
Toezicht Rijk                                                zo eenvoudig mogelijk kan. Rijk en VNG stimuleren in de
Indien gemeenten of regio’s in gebreke blijven bij het       tussentijd gemeenten het gebruik van de handreiking
realiseren van toereikend specialistisch aanbod, zet het     SAS zonder EMVI. Sinds de invoering van de wet
                                                                                                                             48
</pre>

====================================================================== Einde pagina 48 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 49 ======================================================================

<pre>‘Maatschappelijk verantwoord inkopen Jeugdwet’ en          Aanbieders stellen aansluitend hieraan in 2023 een Norm         voeren van een transparante financiële bedrijfsvoering en
de Wmo 2015 kunnen gemeenten bij het aanbesteden           voor Opdrachtnemerschap op. Hierin staat onder meer dat         tot het realiseren van een openbare jaarverantwoording.
van jeugdzorg en maatschappelijke ondersteuning            aanbieders zich verplicht conformeren aan de Governance
gemakkelijker gebruikmaken van het zogenoemde ‘verlichte   Code Zorg. Ook is hierin aandacht voor uitvoeringslasten    Het Rijk zal deze taken positioneren bij de NZa. Dit wordt
regime’. Door het veelvuldig gebruik van ‘open house’ als  die aanbieders zelf creëren en adequate archivering.        geregeld met het wetsvoorstel ‘Wet taken zorgautoriteit op
inkoopmethode is het aantal aanbieders fors gestegen       De rol van aanbieders ten aanzien van regio’s wordt         Jeugdwet-terrein’ dat zal worden samengevoegd met het
en is het zorglandschap minder overzichtelijk geworden.    versterkt en verduidelijkt en er is aandacht voor de wijze  wetsvoorstel ‘Wet verbetering beschikbaarheid zorg voor
Op basis van een nadere analyse gaat het Rijk na of het    waarop gemeenten en aanbieders hun opdrachtgever- en        jeugdigen’ en in 2023 door het Rijk zal worden ingediend bij
(mede gelet op het bepaalde in 2.7.9) opportuun is deze    opdrachtnemerschap zodanig invullen dat specialistische     de Tweede Kamer.
methode uitsluitend onder voorwaarden respectievelijk in   expertise en die van de JGZ dichtbij de lokale teams is
bijzondere omstandigheden toe te passen en de wettelijke   gepositioneerd (zie 2.3.2). In samenwerking met aanbieders  c. Aanpak niet integere jeugdhulpaanbieders en
mogelijkheden daartoe te verkennen (gereed in 2024).       verkennen gemeenten en het Rijk in 2023 hoe zij aanbieders  voorwaarden winstuitkeringen
                                                           kunnen ondersteunen bij de implementatie van deze Norm      Met het wetsvoorstel ‘Wet integere bedrijfsvoering
2.7.9 Versterking governance van het stelsel               voor Opdrachtnemerschap.                                    zorg- en jeugdhulpaanbieders’ introduceert het Rijk
         en bedrijfsvoering van aanbieders                                                                             normen om niet integer gedrag bij jeugdhulpaanbieders
In de praktijk zien we een groei van het aantal aanbieders b. Versterking financiële bedrijfsvoering jeugdhulp­        te voorkomen en worden voorwaarden gesteld aan
waarbij gemeenten moeite hebben te sturen op het           aanbieders en gecertificeerde instellingen (GI’s)           het uitkeren van winst door jeugdhulpaanbieders. Dit
zorgaanbod en de borging van de kwaliteit. Ook             Het Rijk heeft in het wetsvoorstel ‘Wet verbetering         wetsvoorstel is op 21 oktober 2022 gepubliceerd voor
zijn er signalen dat verdere professionalisering in de     beschikbaarheid zorg voor jeugdigen’ verplichtingen         internetconsultatie en zal naar verwachting in 2023
bedrijfsvoering van aanbieders nodig is. Onderstaande      opgenomen ten aanzien van de bestuursstructuur en de        worden ingediend bij de Tweede Kamer. Ambitie is om
moeten bijdragen om deze negatieve effecten van            financiële bedrijfsvoering van jeugdhulpaanbieders en GI’s. het wetsvoorstel per 1 juli 2025 van kracht te laten zijn.
marktwerking aan te pakken.
                                                           Om meer inzicht te krijgen in de werking van het stelsel en d. Rechtmatige uitvoering door aanbieders
Afspraken:                                                 collectief en lokaal te kunnen sturen op de beschikbaarheid Landelijk organiseert de VNG in 2023-2024 samen met
                                                           van zorg voor jeugdigen bestaat bovendien behoefte aan      het Rijk en aanbieders een ondersteuningsaanbod om
a. Norm voor Opdrachtnemerschap                            een onafhankelijke autoriteit die:                          gemeenten te helpen om in hun selectie, contractering
Gemeenten hebben in 2020 een Norm voor                     • Inzicht heeft in de ontwikkeling van de beschikbaarheid   en verantwoording te kunnen sturen op een rechtmatige
opdrachtgeverschap opgesteld. Gemeenten erkennen              van zorg op het gehele terrein van jeugdhulp, kinderbe-  uitvoering door aanbieders. Dit sluit aan op de wettelijke
hiermee dat op onderdelen regionale en bovenregionale         schermingsmaatregelen en jeugdreclassering door het      initiatieven die hierboven zijn genoemd en moet bijdragen
samenwerking essentieel is voor:                              doen van stelselonderzoek;                               aan het terugdringen van het verkeerd uitvoeren van de
• De beschikbaarheid van de benodigde zorgfuncties;        • Risico’s voor de beschikbaarheid van specialistische zorg contractuele afspraken. Dit varieert van onbewuste fouten
• Een zorgvuldige transformatie van het zorglandschap, en     voor jeugdigen eerder signaleert;                        tot aan fraude waarbij met opzet de zorg tegen te hoge
• Verminderde bureaucratie.                                • Toezicht houdt op de naleving van de verplichtingen die   kosten niet of met een te lage kwaliteit wordt uitgevoerd.
                                                              gaan gelden voor jeugdhulpaanbieders en GI’s tot het
                                                                                                                                                                                  49
</pre>

====================================================================== Einde pagina 49 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 50 ======================================================================

<pre>2.8	Verbeteren inzicht in het functioneren van het jeugdstelsel met data en monitoring
                                 Opgave:
                                 Voor tijdig (bij)sturen en leren binnen het jeugdstelsel is het essentieel goed zicht te hebben op de ontwikkelingen binnen
                                 het stelsel en de inhoudelijke, kwantitatieve en financiële effecten van beleid en best practices. Het is ook belangrijk om te
                                 snappen wát er aan jeugdzorg wordt geleverd en aan wíe er jeugdzorg wordt geleverd om politiek en maatschappelijk het
                                 gesprek te voeren over wat jeugdzorg moet zijn. Er zijn op dit moment onvoldoende beschikbare, goede en tijdige data en
                                 informatie. In de huidige situatie wordt vanuit meerdere bronnen centrale data over het functioneren van het jeugdstelsel
                                 ontsloten. Door knelpunten in enerzijds de zeggingskracht, beschikbaarheid en toegankelijkheid van data(bronnen) en
                                 anderzijds het gebruik van data en monitoring, kan echter geen optimaal gebruik worden gemaakt van deze beschikbare
                                 data. Zo zijn landelijk dekkende bronnen over aantallen en uitgaven moeilijk te koppelen, onder meer door gebrek aan
                                 uniformiteit in gehanteerde indelingen en definities, worden verschillende bronnen niet centraal geanalyseerd en is de
                                 herkenbaarheid voor gemeenten in landelijke data onvoldoende.
                                 De ambitie is te komen tot betere kwaliteit en beschikbaarheid van data en een betere landelijke integrale monitoring,
                                 die inzicht genereert in de werking van het jeugdstelsel over de jaren heen. De monitoring heeft als doel het functioneren
                                 van het stelsel in beeld te brengen op de doelen kwaliteit, betaalbaarheid en toegankelijkheid. Daarnaast is het bedoeld
                                 om beter zicht te krijgen op de effecten van landelijk, regionaal en gemeentelijk beleid, zodat we op basis van feiten
                                 keuzes kunnen maken, we van onszelf en elkaar kunnen leren, beter kunnen bijsturen waar nodig en het stelsel beter
                                 beheersbaar kunnen maken. Gezien de verschillende doelen die aan de monitoring worden gesteld, moet worden bekeken
                                 of dit met één of meerdere instrumenten te realiseren is. Het gaat bijvoorbeeld zowel om leren als verantwoorden. Waar
                                 mogelijk wordt gebruik gemaakt van data die reeds verzameld worden of met minimale administratieve lasten kunnen
                                 worden gegenereerd. De monitoring zal ook recht moeten doen aan de verschillende taken en verantwoordelijkheden van
                                 bijvoorbeeld Rijk (stelsel) en gemeenten (uitvoering).
                                 Mede op basis van een behoefte-inventarisatie onder de verschillende partijen in het jeugdveld komen we tot de volgende
                                 bestuurlijke afspraken over te nemen maatregelen:
                                                                                                                                                                50
</pre>

====================================================================== Einde pagina 50 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 51 ======================================================================

<pre>2.8.1 Landelijke monitor                                      Box 1: Huidige aanpassing Iv3-indeling
Het Rijk committeert zich aan het verbeteren van de
landelijke monitoring. Hiertoe verkent het Rijk in 2023        Oud                                                             Nieuw
het beleggen van de landelijke monitoring bij een              6.2 wijkteams*                                                  6.2 toegang en eerstelijnsvoorzieningen*
onafhankelijke partij.                                         6.72 maatwerk­dienstverlening 18-                               6.72a jeugdhulp begeleiding
                                                                                                                               6.72b jeugdhulp behandeling
2.8.2 Vaststellen indicatoren
                                                                                                                               6.72c jeugdhulp dagbesteding
Het Rijk en VNG committeren zich aan de vaststelling van
                                                                                                                               6.72d jeugdhulp zonder verblijf overig
een set indicatoren die nodig is voor adequate monitoring
van het jeugdstelsel. De al in beeld gebrachte indicatoren                                                                     6.73a pleegzorg
door de werkgroep ‘Data & Monitoring’ zijn hiervoor                                                                            6.73b gezinsgericht
de basis. Verder wordt wat betreft kwaliteit aansluiting                                                                       6.73c jeugdhulp met verblijf overig
gezocht met de werkorganisatie zoals beschreven in 2.4.2.                                                                      6.74a jeugdhulp behandeling ggz zonder verblijf
De set indicatoren wordt begin 2023 in de coördinerende                                                                        6.74b jeugdhulp crisis / LTA / ggz-verblijf
werkgroep (zie hoofdstuk 4 ‘governance en implementatie)
                                                                                                                               6.74c gesloten plaatsing
verder uitgewerkt en vastgesteld. Doorontwikkeling van de
                                                               6.82 geëscaleerde zorg 18-                                      6.82a jeugdbescherming
indicatoren vindt vervolgens continu plaats.
                                                                                                                               6.82b jeugdreclassering
2.8.3 Verbeterde beschikbaarheid van financiële               * Niet alleen jeugd maar ook Wmo.
        data met een verfijnde Iv3-indeling
Een eerste stap in het verbeteren van het inzicht in het
functioneren van het stelsel is de aanpassing van de indeling 2.8.4 Verbinden van databronnen over aantallen                 zorgaanbieders, zal tot een meer gedetailleerd inzicht op
van de financiële informatie van gemeenten (Iv3), waaronder            en kosten                                             landelijk niveau leiden omtrent aantallen en kosten,
de uitgaven aan jeugdzorg, die onlangs is doorgevoerd. Met    Het Rijk en VNG werken samen aan de verbinding van             waardoor meer verdiepende analyses mogelijk zijn. Op
deze aanpassing is vanaf 2023 voor de jeugdzorg inzicht       databronnen die in samenhang moeten worden bezien.             termijn zal dit bovendien leiden tot een verlaging van
in twaalf categorieën (taakvelden) in plaats van twee (zie    • Een eerste verbinding is tussen het Berichtenverkeer en      lastendruk bij aanbieders, doordat het CBS bepaalde data
box 1). VWS en BZK zijn in 2022 gestart met het bieden           de Beleidsinformatie Jeugd. VWS start in 2023 met de        dan niet meer bij aanbieders hoeft op te vragen. Door de
van een structuur om gemeenten te ondersteunen in de             voorbereiding van de wetswijziging voor de wettelijke       verbinding van deze twee databronnen neemt ook de
overgang naar de nieuwe taakvelden. Zo blijkt de aanpassing      grondslag om de data uit het Berichtenverkeer centraal te   herkenbaarheid van landelijke data voor gemeenten en
in de Iv3-indeling niet voor alle gemeenten even gemakkelijk     ontsluiten voor het CBS, om hiermee het gebruik van het     aanbieders toe;
hanteerbaar (met name voor gemeenten die taakgericht             Berichtenverkeer voor de Beleidsinformatie Jeugd op       • Tegelijkertijd committeren VNG en aanbieders zich aan de
financieren). BZK, VWS en VNG evalueren in 2023 de eerste        termijn mogelijk te maken. Het gebruiken van het            vereiste inspanningen ter verbetering van de kwaliteit
uitvraag op basis van de nieuwe indeling om desgewenst te        Berichtenverkeer, in eerste instantie in aanvulling op de   van de data uit het Berichtenverkeer, hetgeen een
komen tot aanpassingen in de Iv3-indeling in 2024.               huidige uitvraag van de Beleidsinformatie Jeugd bij         voorwaarde is voor het centraal ontsluiten van deze data.
                                                                                                                                                                                     51
</pre>

====================================================================== Einde pagina 51 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 52 ======================================================================

<pre>   Op ieder van de knelpunten ten aanzien van de kwaliteit                      2.8.5 Centrale en integrale data-infrastructuur en                              Zo veel mogelijk worden de acties om meer datagedreven
   van data, zoals met onderzoek door het CBS in kaart                                    een gelijk speelveld                                                  te gaan werken vanuit deze programma’s ingezet, om
   gebracht67, dienen stappen te worden gezet om deze weg                       • Het Rijk en VNG borgen een centrale, integrale data-                          de complexiteit van de opgave het hoofd te bieden en
   te nemen, zoals bijvoorbeeld het uniformeren van                                 infrastructuur voor het technisch en operationeel kunnen                    dataverantwoord in te zetten. Waar mogelijk wordt gebruik
   productcodes voor zorg.68 Hierbij zal door VNG en                                verbinden van landelijk dekkende databronnen met data                       gemaakt van reeds bestaande wijzen van dataverzameling
   aanbieders ook worden nagedacht over tussenoplossin-                             op persoonsniveau in de jeugdzorg aan databronnen met                       om de administratieve lastendruk niet te verhogen. Hierbij
   gen als problemen niet meteen kunnen worden wegge-                               gegevens over aanpalende domeinen en aan databron-                          wordt gedacht aan het efficiënt gebruik en hergebruik
   nomen (bijvoorbeeld door uitfaseren bestaande afspra-                            nen in de jeugdzorg op lokaal en regionaal niveau. Dit                      van data met betrekking tot bijvoorbeeld wachttijden en
   ken als gevolg van meerjarige contracten);                                       wordt gedaan ten behoeve van een rijker en integraal                        zorgpaden, maar ook het ondersteunen van gemeenten
• Een tweede verbinding is de aansluiting van de                                    perspectief op landelijk en regionaal niveau. Thans wordt                   hoe de data te gebruiken voor het maken en evalueren
   Beleidsinformatie Jeugd en Iv3, ofwel het jeugdhulpge-                           deze rol vervuld door het CBS;                                              van beleid(sinterventies). Afspraken en voorzieningen voor
   bruik dat aanbieders registreren en de kosten hiervoor                       • Rijk en VNG bespreken in 2023 met het CBS in welke mate                       het uitwisselen en ontsluiten van data worden op termijn
   die gemeenten registreren. Hiertoe verkent het Rijk in                           het CBS in deze behoeften kan voorzien;                                     ondergebracht in het federatief datastelsel, zoals genoemd
   2023, samen met het CBS en de VNG, de mogelijkheden                          • Daarnaast verkent de VNG in 2023 de behoefte en                               in de IBDS.
   voor een detaillering van de gehanteerde categorieën in                          mogelijkheden voor het faciliteren van gelijke toegang
   de Beleidsinformatie Jeugd. De aansluiting van de twee                           tot microdata en maatwerkverzoeken van het CBS voor
   databronnen vraagt verder om samenhang met de                                    alle gemeenten. Dit gebeurt ten behoeve van een gelijk
   mogelijke aanpassingen in de Iv3-indeling die volgt uit de                       speelveld voor gemeenten en aanbieders, ongeacht
   evaluatie;                                                                       grootte en financiële positie van individuele gemeenten.
• Door de indeling van zorgsoorten (de zorgvormen vs. de
   taakvelden) in beide databronnen beter op elkaar aan te                      2.8.6 Een datagedreven stelsel
   sluiten kunnen de verschillende bronnen worden                               VNG en gemeenten committeren zich aan het versterken
   vergeleken en kan op termijn de datakwaliteit van beide                      van expertise en kennis voor datagedreven werken en
   bronnen worden verbeterd. Daarnaast biedt een                                datagedreven leren bij gemeenten en aanbieders – het duiden
   detaillering van gehanteerde categorieën in de                               en toepassen van data – met als doel een beter inzicht in
   Beleidsinformatie jeugd meer herkenbaarheid van de                           wat werkt in het jeugdbeleid. Hierbij wordt aangesloten
   data voor gemeenten en aanbieders.                                           bij de Interbestuurlijke Datastrategie (IBDS), de ophanden
                                                                                zijnde VNG Datastrategie en VNG Verenigingsstrategie 2030.
67
   Knelpunten liggen bij het koppelen van berichten uit het Berichtenverkeer, de vele landelijke en regionale productcodes, het niet gebruiken van bepaalde soorten berichten uit het Berichtenverkeer en de onvolledigheid van het
   Berichtenverkeer; niet alle jongeren met jeugdzorg worden hierin vastgelegd.
68
   Vooronderzoek gebruik iJW-berichten voor statistiek (cbs.nl)
                                                                                                                                                                                                                                    52
</pre>

====================================================================== Einde pagina 52 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 53 ======================================================================

<pre>3
 Financiële afspraken
 Hervormingsagenda
                      53
</pre>

====================================================================== Einde pagina 53 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 54 ======================================================================

<pre>• In dit hoofdstuk en de bijbehorende bijlagen staan de         jeugdbescherming, zoals deze wordt uitgewerkt in het       • De maatregelen zoals opgenomen in deze gezamenlijke
  financiële afspraken die het Rijk en gemeenten over de        Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming;                 agenda zijn zo goed als mogelijk kwantitatief gevalideerd
  Hervormingsagenda hebben gemaakt. Rijk en gemeenten        • Uitgangspunt is dat de financieringssystematiek onder-        (zie bijlage 2). Voor een deel van de maatregelen (ruim
  bepalen de financiële kaders voor de maatregelen uit de       steunend is aan de inhoudelijke beweging van de              €650 mln.) is overeenstemming over de mogelijke
  Hervormingsagenda vanuit hun specifieke taak en               Hervormingsagenda die Rijk en gemeenten gezamenlijk          haalbaarheid van deze maatregelen. Voor de overige circa
  verantwoordelijkheid in het stelsel;                          beogen. Er wordt lering getrokken uit andere modellen,       €380 mln. is de raming van een aantal voornemens en
• Rijk en gemeenten zijn, vanuit te onderscheiden rollen        we maken gebruik van de aparte raming voor Wmo- en           maatregelen met meer onzekerheden omgeven met
  maar in een gedeelde verantwoordelijkheid, gecommit-          jeugdzorguitgaven van het CPB en werken slagvaardig          betrekking tot de opbrengst en uitharding daarvan.
  teerd aan het realiseren van een goed werkend, beter          aan de verdere opbouw van goede en tijdige data­             Specifiek geldt dat er overeenstemming is dat het Rijk
  beheersbaar en financieel houdbaar jeugdzorgstelsel;          voorziening op macro- en microniveau;                        met ondersteuning van gemeenten een nadere afbake-
• De voorliggende Hervormingsagenda met voornemens           • Dit nieuwe model wordt uitgewerkt in samenhang met            ning van de reikwijdte van de jeugdhulpplicht vaststelt,
  en maatregelen tot en met 2028 vormt daarvoor de basis;       de voorgenomen vernieuwing van het financieel en             wat in belangrijke mate dit laatste deel van de besparing
• Beide partijen erkennen dat dit een bijzonder grote           interbestuurlijke instrumentarium zoals aangekondigd in      moet realiseren. We nemen de invulling hiervan voortva-
  opgave is die veel van hen en van andere bij de uitvoering    het coalitieakkoord. De contourennota van 11 juli 2022       rend ter hand;
  betrokken partijen vraagt, ook in de context van de           beschrijft de stappen die het huidige kabinet wil zetten   • Beide partijen spannen zich volledig en gezamenlijk in om
  maatschappelijke en economische actualiteit.                  om te komen tot een nieuwe financieringssystematiek,         de afgesproken voornemens en maatregelen in de
                                                                op korte en langere termijn, en schetst een aantal           Hervormingsagenda in gang te zetten en uit te voeren en
Een structureel beter financieringsmodel voor de jeugd          vertrekpunten hiervoor. Centraal hierbij staat een goede     ook anderszins beleid te voeren om de financiële
• Rijk en gemeenten zijn beiden van mening dat de huidige       balans tussen financiën voor medeoverheden en de taken       doelstelling van de agenda te realiseren;
  financieringssystematiek voor het jeugddomein niet            waar zij voor staan, met meerjarige stabiliteit en helder- • Met de uitvoering van de agenda zijn transitiekosten en
  houdbaar is en niet goed past bij de interbestuurlijke        heid over hun meerjarig financieel kader. Daarnaast dient    investeringen voor de uitvoering van maatregelen
  verhoudingen in het jeugddomein. Daarom gaan we               het financieel en interbestuurlijk instrumentarium,          gemoeid. Deze maken onderdeel uit van het totale
  samen voortvarend aan de slag met een beter passend en        specifiek het uitkeringsstelsel richting medeoverheden,      meerjarige financiële kader dat is afgesproken. Voor een
  bestendig financieringsmodel, waarin sturingsmogelijk-        beter aan te sluiten op taken en de wettelijke kaders van    deel van deze transitiekosten en investeringen verloopt
  heden, medebewind/beleidsvrijheid, financiële verant-         waaruit die taken worden toebedeeld.                         financiering via het gemeentefonds en voor een deel via
  woordelijkheden en de wijze van financieren in balans                                                                      begroting VWS. In bijlage 2 staat de verdeling hiervan;
  zijn;                                                      Maatregelen Hervormingsagenda gericht op verbetering          • Voor 2024 en 2025 stelt het Rijk respectievelijk €89 mln.
• Een nieuw financieringsmodel moet meer duidelijkheid       jeugdzorg en financiële beheersbaarheid van de uitgaven         en €196 mln. extra beschikbaar ten opzichte van het
  en voorspelbaarheid voor beide partijen bieden, een        • Vertrekpunt voor de Hervormingsagenda is het advies           advies van de Commissie van Wijzen. De extra tijd die het
  passende verdeling van risico’s weerspiegelen, en             van de Commissie van Wijzen. De hierin opgenomen             sluiten van dit akkoord heeft gekost en de aanpassing
  voorkomen dat financiële discussies de inhoudelijke           structurele besparing van €1 mld. vanaf 2027 vormt de        van regelgeving die nodig is zijn mede de aanleiding
  domineren. Ook moet rekening worden gehouden met              financiële doelstelling;                                     hiervoor. Met deze extra middelen wordt het ingroeipad
  de toekomstige (en bijbehorende) bekostiging van de                                                                        van de besparingsreeks verzacht;
                                                                                                                                                                                      54
</pre>

====================================================================== Einde pagina 54 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 55 ======================================================================

<pre>• De in het coalitieakkoord opgenomen aanvullende             Monitoring van de Hervormingsagenda (verkeerslicht/         • De ontwikkeling en de uitvoering van de monitor
  besparing in het kader van de Jeugdwet van structureel      vangrail)                                                     Hervormingsagenda en de bijbehorende periodieke
  €511 mln. is voor rekening en risico Rijk en valt buiten de • De financiële maatregelen dienen te worden voorzien van     rapportages worden bij een onafhankelijke partij belegd
  Hervormingsagenda. Gemeenten zullen hun medewer-              een implementatieplan op basis van de taakverdeling in      en de monitor dient ook als input voor de deskundigen-
  king verlenen waar dat nodig is, aan de uitvoering van de     de Hervormingsagenda. Op basis hiervan wordt de             commissie. Op basis van het doel, de kaders en de te
  betreffende maatregelen. Deze zijn anders dan en in           monitor ingericht;                                          zetten stappen is een taakopdracht voor een nader te
  aanvulling op de voornemens en maatregelen in de            • Om gaandeweg zicht en grip te houden op voortgang en        bepalen onafhankelijke partij opgesteld. Aan deze
  Hervormingsagenda. Ook dienen de maatregelen tijdig           effecten van de gemaakte afspraken in de                    taakopdracht wordt een basisset indicatoren toegevoegd
  duidelijk en uitvoerbaar te zijn. Vinden de maatregelen       Hervormingsagenda wordt vanaf 2023 een jaarlijkse           waarmee de voortgang van de afspraken in de
  geen of onvoldoende doorgang, en worden de kosten             monitor opgesteld op basis van beschikbare en aanvul-       Hervormingsagenda inzichtelijk wordt gemaakt. Zie
  voor gemeenten daardoor niet lager, dan worden                lende data die wordt verzameld. Deze monitor wordt          bijlage 4 voor de randvoorwaarden van de indicatoren en
  gemeenten daarvoor via het gemeentefonds                      gaandeweg doorontwikkeld;                                   voorbehouden bij de basisset.
  gecompenseerd;                                              • De voortgang wordt jaarlijks bestuurlijk besproken. Wijkt
• Hierover wordt duidelijkheid gegeven uiterlijk in het         de voortgang van de inspanningen dan wel de financiële    Deskundigencommissie en inspanningen van beide
  voorjaar van T-1 van het jaar waarin de aanvullende           effecten significant af van wat is afgesproken, dan wordt partijen
  besparingen zijn opgenomen. Omdat provincies de               bestuurlijk besloten over uit te voeren beheersmaatrege-  • Conform het advies van de Commissie van Wijzen wordt
  wettelijke toezichtstaak vervullen zal het ministerie van     len. Deze maatregelen moeten uitvoerbaar zijn en er         een commissie van deskundigen ingesteld die een
  BZK gaan overleggen met de provinciale toezichthouders        moet rekening gehouden worden met effecten op andere        zwaarwegend advies zal geven aan het bestuurlijk
  om een werkbare afspraak te maken over de gemeente-           terreinen. Er kunnen diverse oorzaken zijn voor afwijkin-   overleg ten aanzien van de uitvoering van de maatrege-
  lijke begroting en de aanvullende besparingen uit het         gen zoals niet geleverde inspanningen, gebrekkige keuzes    len en de gepleegde inspanningen, mede in relatie tot de
  coalitieakkoord. Concreet zal het ministerie van BZK de       dan wel uitvoering, aangescherpte of nieuwe ramingsin-      uitgavenontwikkeling (‘mid-term review’);
  afspraak voorleggen aan de provinciale toezichthouders        zichten en autonome ontwikkelingen. De monitor dient      • De commissie wordt gevraagd in januari 2025 en januari
  dat gemeenten in de meerjarenraming van de begroting          ook om van te leren en bij te sturen waar nodig en          2028 een advies te formuleren, in aanvulling op de
  rekening mogen houden met een besparing van €500              mogelijk;                                                   jaarlijkse bestuurlijke overleggen op basis van de monitor;
  mln. in 2025, €500 mln. in 2026 en vanaf 2027 €511 mln.     • Met deze afspraken over monitoring wordt zo goed          • De commissie adviseert ten aanzien van de uitvoering
  structureel als gevolg van maatregelen die het Rijk zal       mogelijk voorkomen dat een risico resteert naar de          van de Hervormingsagenda 2023-2028 op het volgende:
  uitwerken. Onderbouwing hiervoor is dat het realiseren        toekomst toe en problematiek wordt doorgeschoven.           - Beoordeelt of de beweging in het stelsel die partijen
  van de aanvullende besparing van structureel €511 mln.        Eventuele tegenvallers moeten tijdig inzichtelijk worden        met elkaar willen maken door de uitvoering van de
  een Rijksverantwoordelijkheid is. Het Rijk draagt het         gemaakt, zodat beide partijen direct noodzakelijke              voornemens en maatregelen wordt gerealiseerd. Het
  budgettaire risico ingeval (een deel van) deze maatrege-      maatregelen kunnen nemen. Bij het bijsturen wegen het           gaat hierbij enerzijds om een beweging naar een
  len geen of niet tijdig doorgang vinden.                      Rijk en gemeenten telkens zowel het belang van de               inhoudelijke verbetering van (de uitvoering van) het
                                                                kwaliteit van zorg als het belang van de beheersbaarheid        stelsel en anderzijds een beweging naar een financieel
                                                                mee;                                                            houdbaar stelsel;
                                                                                                                                                                                     55
</pre>

====================================================================== Einde pagina 55 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 56 ======================================================================

<pre>  - Beoordeelt gegeven de afspraken in de                        - Gemeenten zijn verantwoordelijk voor een doelmatige
     Hervormingsagenda de inspanningen van Rijk en                  en doeltreffende uitvoering van de Jeugdwet;
     gemeenten en de bijbehorende (structurele)                  - Gemeenten dragen de financiële verantwoordelijkheid
     opbrengsten, zowel landelijk, regionaal als voor een           voor bovenwettelijke initiatieven;
     representatieve steekproef van gemeenten. Daarbij           - Onvoorziene omstandigheden en autonome groei
     besteedt de commissie ook aandacht aan mogelijke               vallen onder verantwoordelijkheid van het Rijk.
     knelpunten en de inspanningen van andere partijen         • Brengt op basis van hierboven genoemde kader advies
     die van belang zijn voor de uitvoering van de               uit over hoe om te gaan met een uitgavenontwikkeling
     Hervormingsagenda;                                          die afwijkt van het overeengekomen meerjarig financieel
  - Signaleert tevens relevante ontwikkelingen die van           kader. Het kan hierbij gaan om voorstellen voor bijsturing
     belang zijn voor de ontwikkeling (van de uitvoering en      of anderszins te treffen maatregelen en/of wie verant-
     kosten) van het jeugdhulpstelsel. Daarbij gaat het          woordelijk is voor het dekken van eventueel ontstane
     onder meer om maatschappelijke en economische               tekorten, conform artikel 108 van de Gemeentewet.
     ontwikkelingen zoals toenemende druk op bestaans-           De commissie betrekt bij dit advies nadrukkelijk:
     zekerheid en het mentale welzijn van jeugdigen;             - De verwachte aparte raming voor Wmo- en jeugd-
• Alle voornemens en maatregelen samen hebben invloed               zorguitgaven van het CPB;
  op de feitelijke uitgavenontwikkelingen; de effecten van       - De mate waarin aanpassing van de (verdere oploop
  de afzonderlijke voornemens en maatregelen zijn                   naar de) structurele reeks aan de orde is;
  gaandeweg moeilijk te onderscheiden op de totale               - De eventuele compensatie voor de jaren waarop het
  uitgavenontwikkeling. Daarom beziet de commissie                  advies betrekking heeft (vanaf 2023);
  vooral de ontwikkeling van de totale uitgaven ten              - De staat van de gemeentefinanciën en de impact van
  opzichte van het meerjarig financieel kader (zie bijlage 1);      het jeugddossier op de bredere gemeentelijke
• Daarnaast past de commissie de volgende principes toe:            dienstverlening.
  - Gemeenten en Rijk zijn verantwoordelijk voor het
     uitvoeren van de maatregelen waarop zij kunnen
     sturen conform hetgeen daarover is afgesproken in de
     Hervormingsagenda. Indien zij dit niet of niet geheel
     doen dan ligt het financiële risico naar rato van
     geleverde inspanning hiervoor bij henzelf;
                                                                                                                            56
</pre>

====================================================================== Einde pagina 56 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 57 ======================================================================

<pre>4
  Governance en
  implementatie
                57
</pre>

====================================================================== Einde pagina 57 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 58 ======================================================================

<pre>De opgaven in deze Hervormingsagenda vereisen structurele aanpassingen in het stelsel en diepgaande
veranderingen in doen en laten in de praktijk, alsmede in de relatie tot andere domeinen als het onderwijs,
de volwassenenzorg en de bestaanszekerheid. Beide zijn van gelijk belang en bij de implementatie van de
afspraken moeten ze hand in hand gaan.
De essentie van de verandering die de Hervormingsagenda        In dit hoofdstuk staat hoe we tot aan 2028 aan de slag
teweeg moet brengen gaat over blijvend leren en                gaan. We bouwen daarbij voort op ervaringen die we de
ontwikkelen. Deze agenda is noch het begin – want we           afgelopen jaren hebben opgedaan met onder andere
zijn al aan de slag – noch het eindpunt; het is een stevig     het programma ‘Zorg voor de Jeugd’. Zo brengen we
pad dat we met elkaar ontwerpen. We hebben samen een           focus aan om resultaten te boeken en tegelijkertijd de
grote transitie door te maken. De Hervormingsagenda            samenhang te bewaken. We hebben daarnaast geleerd
versnelt, verspreidt en verdiept dit pad en geeft bovenal      dat het noodzakelijk is een heldere taak- en rolverdeling
ruimte aan het vakmanschap van professionals, gemeenten,       tussen de spelers vast te stellen en elkaar ook op die
jeugdzorgaanbieders en de jeugdhulpregio’s. Om dat te          verantwoordelijkheden aan te spreken, waarbij voor het
kunnen doen moet in de praktijk aandacht, tijd en ruimte       jeugdveld geldt dat een aantal partijen hierbij vooralsnog
zijn om op een nieuwe manier te leren en wat geleerd is        ondersteund moet worden om hun taak en rol die volgt
toe te passen. Dit vraagt iets van alle betrokken partijen,    vanuit de opgave in het kader van de Hervormingsagenda
vanuit hun eigen rol en verantwoordelijkheid. Daarbij is ook   goed te kunnen invullen. In dit hoofdstuk gaan we in op
van belang dat de opgaven lokaal, regionaal en landelijk in    hoe we de eerste stappen voor de implementatie van de
onderlinge samenhang worden opgepakt.                          maatregelen en de bijbehorende governancestructuur op
                                                               hoofdlijnen vorm willen geven. We sluiten af met enkele
Deze agenda kent een veelomvattend overzicht                   woorden over proces, planning en monitoring.
aan maatregelen en initiatieven met onderlinge
afhankelijkheden en een relatie naar andere domeinen.
Veel maatregelen grijpen diep op de bestaande praktijk in
en vragen om fundamentele veranderingen. Daarmee is
terdege rekening te houden. De in de agenda opgenomen
initiatieven betreffen beleidsintenties en behoeven na
vaststelling van de agenda verdere uitwerking, ook met
betrokkenheid van partijen buiten de Vijfhoek. Duidelijk is
dat dit een enorme opgave is. Om die reden is er bewust
gekozen voor een agenda met een looptijd tot 2028.
                                                                                                                          58
</pre>

====================================================================== Einde pagina 58 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 59 ======================================================================

<pre>4.1 Veranderstrategie
Om de beoogde veranderingen te kunnen realiseren zetten partijen de komende jaren in op ‘anders denken’ en
‘anders doen’. Het is belangrijk dat we jeugdigen (en hun gezin en naasten) nog meer centraal zetten in alles wat
we doen. Dat we nog beter luisteren naar en aansluiten bij hun behoeften. Dat we zorgen voor een meer integrale
aanpak, waarbij we niet alleen kijken naar de jeugdige zelf, maar ook de gezinssituatie en eventuele problematiek op
bijvoorbeeld het terrein van het onderwijs, de bestaanszekerheid en wonen. Dat we hulp bieden op basis van de meest
recente inzichten. En dat we alleen (jeugd)hulp bieden als dit de meest effectieve en passende oplossing is.
Deze andere manier van denken moet ook leiden tot een
andere manier van doen. Dit vraagt iets van alle betrokken
partijen, ieder vanuit hun eigen rol en verantwoordelijkheid.
Het is aan de branche-/koepelorganisaties om hun leden/
achterban hierin mee te nemen. Bijvoorbeeld met trainingen
en handreikingen. Het is aan overheden om te zorgen
voor passende wet- en regelgeving en heldere financiële
afspraken. Per thema stellen we een plan op met een
verander-aanpak en hoe we deze uitvoeren. In het traject
‘Kwaliteit en blijvend leren’ wordt de verbinding gelegd.
Daar werken partijen samen aan een cyclus waarin leren en
verbeteren vanzelfsprekend wordt. In deze plannen nemen
we ook de fasering tot 2028 nadrukkelijk mee.
Een andere manier van denken en doen is niet van deze
op de andere dag geregeld. Het vraagt bovendien om een
continue investering.
                                                                                                                     59
</pre>

====================================================================== Einde pagina 59 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 60 ======================================================================

<pre>4.2 Belangrijke rol voor jeugdigen, hun gezin en naasten
De implementatie van de Hervormingsagenda kan alleen maar slagen als alle partijen samenwerken aan een
gemeenschappelijke opgave en hun verantwoordelijkheid hierin pakken. Hierin is een belangrijke rol weggelegd voor
jeugdigen, het gezin en naasten. Voor hen moet het merkbaar beter worden. Jongeren moeten sneller de juiste zorg op
de juiste plek ontvangen.
Het is belangrijk dat jongeren, ouders en naasten                                    • In de leefwereldtoets krijgen de ‘Big 5’ een plek.
volwaardig meedoen in dit traject en dat we hun perspectief                              Zo toetsen we of ondersteuning en zorg goed aansluiten
meenemen in de uitwerking van de maatregelen in de                                       op de leefwereld van jeugdigen, ouders en naasten.69
Hervormingsagenda. Dat doen we op verschillende                                          We willen de leefwereldtoets kunnen gebruiken voor
manieren:                                                                                verschillende doelgroepen, zoals jeugdigen met beper-
                                                                                         kingen/chronische aandoeningen en jeugdigen met
• Vertegenwoordigers van jeugdigen, ouders en naasten                                    mentale problemen;
   sluiten aan bij landelijke overleggen in het kader van de                         • We nemen de resultaten van de leefwereldtoets serieus.
   Hervormingsagenda en delen hun praktijkervaring;                                      Tijdens het ontwikkelen van de leefwereldtoets maken
• Het OZJ ontwikkelt samen met jeugdigen, ouders en                                      we dit concreet en bepalen we welke consequenties aan
   naasten een zogenoemde leefwereldtoets die partijen op                                de uitkomsten van de leefwereldtoets zouden moeten
   lokaal en regionaal niveau kunnen gebruiken. Hiermee                                  worden verbonden;
   willen we ervaringen van jeugdigen en ouders ophalen én                           • De cliëntervaringsonderzoeken die gemeenten en
   toetsen of de maatregelen leiden tot zichtbare verbete-                               aanbieders uitvoeren geven een beeld van de door
   ringen in hun leefwereld. Deze (kwantitatieve en kwalita-                             jeugdigen en hun ouders ervaren kwaliteit van hulp op
   tieve) informatie verzamelen we periodiek op een                                      regionaal en gemeentelijk niveau. Deze informatie
   systematische manier en bespreken deze in ieder geval                                 verrijkt landelijke data en draagt bij aan leren, verbeteren
   op landelijk en regionaal niveau;                                                     en indien nodig bijstellen van beleid;70
                                                                                     • De verzamelde informatie dient tevens als input voor de
                                                                                         deskundigencommissie.
69
   De ‘Big 5’ zijn: (1) support, (2) wonen, (3) school en werk, (4) inkomen, (5) welzijn. Zie voor een nadere toelichting De Big 5 voor een stevige basis – Stichting ExpEx.
70
   Op de samenstelling van deze onderzoeken kunnen ervaringsdeskundigen meedenken.
                                                                                                                                                                             60
</pre>

====================================================================== Einde pagina 60 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 61 ======================================================================

<pre>4.3 Implementatielijnen Hervormingsagenda
Uit hoofdstuk 2 destilleren we zes implementatielijnen waarin de afspraken in samenhang worden
uitgewerkt en uitgevoerd.
Deze implementatielijnen zijn geen projecten van dezelfde                   in de uitvoeringspraktijk en prioriteitsstelling en fasering,
grootte; er zijn verschillende partijen bij betrokken en                    zie boven. Waar mogelijk zetten we de implementatie met
de aanpak en uitvoering zullen verschillend zijn. Per                       kracht voort (denk aan afbouw residentiële zorg). Navolgend
implementatielijn ontwikkelen we – voor zover deze                          een eerste nog globaal overzicht van de onderscheiden
nog niet beschikbaar is – een plan van aanpak waarin                        implementatiethema’s en de eerste uitwerkingsinitiatieven.
we rekening houden met benodigde voorbereidings- en                         Na vaststelling van de agenda vormt dit vertrekpunt voor de
implementatietijd, de benodigde capaciteit, de haalbaarheid                 verdere uitwerking.
Opgave 1
Afbakenen en verduidelijken wat jeugdzorg is (paragraaf 2.1)
  Wie                                                                                                         Eerste stappen
  A. Het Rijk bakent de reikwijdte van de jeugdhulpplicht af in de wet en scherpt de wettelijke verplichting  A. Het Rijk bereidt een wetsvoorstel voor, dat in het najaar van 2024 wordt ingediend bij de Tweede
     ten aanzien van de pedagogische basis en basisvoorzieningen aan. Deze wetgeving wordt lokaal                Kamer.
     geïmplementeerd. Rijk en VNG voorzien vooruitlopend hierop in een handreiking begrenzing van de          B. NJi stelt een handreiking op over de pedagogische basis in de eerste helft van 2023 en er wordt tijdens
     reikwijdte Jeugdwet in lokale regelgeving (verordening en beleidsregels) zodat gemeenten dit reeds          de looptijd van de HA kennisuitwisseling met en tussen gemeenten georganiseerd.
     lokaal kunnen implementeren.                                                                             C. Deze maatschappelijke dialoog loopt gedurende de looptijd van de Hervormingsagenda. Het Rijk
  B. VNG, Rijk en NJi werken samen aan de ondersteuning van gemeenten bij het versterken van de                  brengt in beeld welke initiatieven reeds lopen en hoe deze initiatieven elkaar kunnen versterken. Het
     pedagogische basis en het voeren van een preventief jeugdbeleid. Inclusief de inzet van JGZ-uitvoerders     Rijk geeft opdracht voor het opstellen van een plan van aanpak voor het voeren van de maatschappelij-
     en de wijze van het overleg met samenwerkingspartners hierover.                                             ke dialoog, dat in de zomer van 2023 gereed moet zijn. Er wordt een begeleidingsgroep ingericht met
  C. Het Rijk initieert de maatschappelijke dialoog en verbindt deze met andere relevante initiatieven.          diverse experts die meedenken in het traject met betrekking tot de maatschappelijke dialoog.
     Zij werkt daarbij samen met VNG/gemeenten, aanbieders, professionals en cliënten, maar ook met
     organisaties als RvS en (andere) experts op dit terrein.
                                                                                                                                                                                                                         61
</pre>

====================================================================== Einde pagina 61 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 62 ======================================================================

<pre>Opgave 2
Stevige lokale teams (incl. een steviger verbinding aan aanpalende domeinen) en toegang (paragraaf 2.2 en 2.3)
  Wie                                                                                                      Eerste stappen
  I. Stevige lokale teams                                                                                  I. Stevige lokale teams
  VNG/gemeenten is/zijn trekker van deze opgave (onder andere convenant ‘Stevige lokale teams’, inrichten  De VNG richt in 2023 een implementatie- en ondersteuningsprogramma in dat is gericht op het sociaal
  van een implementatie- en ondersteuningsprogramma en monitoring). Zij werkt voor deze opgave nauw        domein (jeugd en volwassenen). Tegelijkertijd en in samenhang werkt zij aan de ontwikkeling van het
  samen met partijen als Associatie Wijkteams, gemeenten, het Samenwerkingsplatform Sociaal Domein,        convenant ‘Stevige lokale teams’ (zie 2.3.1). Onderdeel hiervan is een kader voor domein-overstijgend
  SBJ, cliënt- en brancheorganisaties, het ministerie van VWS, kennisinstituten en partijen uit de brede   werken, speciaal gericht op jeugd- en gezinsproblematiek.
  sociale basis. Tevens komt er een verbinding met het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming.
                                                                                                           Verder zal het kader ook de samenwerking tussen stevige lokale teams en gespecialiseerde jeugdhulpaan-
  II. Verbinding met aanpalende domeinen                                                                   bieders nader uitwerken (onderdeel van de norm van opdrachtgeverschap). Het voortouw hiervoor ligt bij
  Waar mogelijk, sluiten we aan bij reeds gemaakte afspraken, bijvoorbeeld in het kader van akkoorden.     de BGZJ. Daarnaast wordt een kwaliteitskader voor het doen van een brede analyse ontwikkeld. Het
  Daar waar nog geen (niet-vrijblijvende) afspraken zijn, maken we die.                                    voortouw hiervoor ligt bij BGZJ en de SBJ. Met beide trajecten wordt gestart in 2023.
  A. De gemeente wijst een coördinator aan in die gevallen waarin parallel aan jeugdhulp hulp vanuit       VNG en LHV zetten in op sterkere samenwerking. VNG en VWS zetten in op bredere inzet van jeugdconsu-
      andere domeinen aangeboden wordt (Participatiewet, Wet gemeentelijke schuldhulpverlening en          lenten bij de huisarts. Daarnaast gaan de VNG en het Rijk samen met BGZJ en SBJ in 2023 verder met het
      domein wonen alsmede (volwassenen)zorg op basis van de Wmo 2015, Zvw of Wlz) om de problemen         versterken van de uitvoeringspraktijk gericht op het versterken van de samenwerking met informele
      gelijktijdig, integraal en bij de bron aan te pakken. Het Rijk past zo nodig de Jeugdwet aan om de   steunfiguren. Verder zetten de VNG en gemeenten in op de verwijzing naar gecontracteerd aanbod.
      aanwijzing van een coördinator te verduidelijken.                                                    Tenslotte wordt ingezet door de VNG/ gemeenten (samen met VWS en cliëntorganisaties) in 2023 en 2024
  B. Rijk, VNG en betrokken partijen werken uit hoe betere samenwerking tussen de jeugdhulp en de          (met uitloop naar 2025) op verbeteracties gericht op ondersteuning van jeugdigen met een levenslange en
      volwassenen-ggz kan worden gerealiseerd. Daarbij wordt waar mogelijk aangesloten bij en voortge-     levensbrede beperking.
      bouwd op hetgeen in IZA is afgesproken.
  C. Het Rijk werkt aan een landelijke norm voor de basisondersteuning in het kader van Passend onderwijs. II. Verbinding met aanpalende domeinen
      Deze landelijke norm geeft aan welke onderwijsondersteuning elke school minimaal moet kunnen         A. Het Rijk heeft op 30 januari 2023 het wetsvoorstel ‘Wet aanpak meervoudige problematiek sociaal
      bieden aan de leerling.                                                                                  domein’ (Wams) bij de Tweede Kamer ingediend.
  D. Het Rijk werkt aan het programma ‘School en omgeving’ voor kansengelijkheid.                          B. Rijk, VNG en betrokken partijen werken uit hoe betere samenwerking tussen de jeugdhulp en de
  E. Gemeenten, onderwijs, opvang en zorg zorgen gezamenlijk voor een meer collectief aanbod van               volwassenen-ggz kan worden gerealiseerd, opdat in de gezinscontext vanuit een gedeelde visie
      ondersteuning en zorg in het onderwijs en de opvang. Het Rijk zorgt ervoor dat de noodzakelijke          integrale zorg kan worden geboden.
      aanpassingen in wet- en regelgeving worden gerealiseerd.                                             C. De norm wordt ontwikkeld in verschillende stappen, waarbij de eerste een ontwikkeling op drie
  F. Het Rijk zet met verschillende programma’s en investeringen in op verbeteringen van bestaanszeker-        ondersteuningsgebieden is (lezen/spellen en dyslexie, meer- en hoogbegaafdheid, en leergedrag).
      heid. Gemeenten leggen betere verbindingen in de uitvoering van maatregelen in het brede sociaal     D. Dit jaar is gestart op 127 plekken, de komende drie jaar wordt het programma uitgebreid en in het
      domein, zodat deze ook maximaal effect sorteren in gezinnen.                                             voorjaar van 2023 komen de eerste resultaten van onderzoek en monitoring beschikbaar.
                                                                                                           E. Afspraken hierover worden nader uitgewerkt in de verbindingsroute opvang, onderwijs en zorg die in
                                                                                                               2023 beschikbaar is.
                                                                                                           F. Bij de inrichting van het kader voor domeinoverstijgend werken wordt door gemeenten gebruik
                                                                                                               gemaakt van c.q. aangesloten op de doorbraakmethode en andere succesvolle voorbeelden van
                                                                                                               domeinoverstijgend werken. Het Rijk en de VNG maken als onderdeel van het bestuurlijke kader
                                                                                                               afspraken over de bekostiging. Hierbij wordt gekeken naar alternatieve bekostiging, zoals een
                                                                                                               revolverend fonds.
                                                                                                                                                                                                                   62
</pre>

====================================================================== Einde pagina 62 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 63 ======================================================================

<pre>Opgave 3
Terugdringen residentiële jeugdhulp: zo thuis mogelijk (paragraaf 2.4)
  Wie                                                                                                         Eerste stappen
  Rijk, VNG/gemeenten en aanbieders nemen in dit traject het voortouw, ieder vanuit hun eigen rol en          Zoals in paragraaf 2.4 staat, is met de uitvoering van brief ‘Passende zorg voor jeugdigen die bescherming
  verantwoordelijkheid.                                                                                       en veiligheid nodig hebben’ al een begin gemaakt met de implementatie van deze maatregel. Het gaat
                                                                                                              dan om de transformatie van de gesloten jeugdhulp, waarvan in december 2022 het ministerie van VWS,
                                                                                                              de coördinerende gemeenten en aanbieders gesloten jeugdhulp in een bestuurlijk overleg ingestemd
                                                                                                              hebben met het Uitvoeringsplan. Dit bepaalt de richting van de af- en ombouw van gesloten jeugdhulp en
                                                                                                              opbouw van alternatieven voor de komende 2 jaar (tot 1 januari 2025).
                                                                                                              Op een nog te bepalen moment komen we met een aanpak voor het afbouwen van de overige vormen
                                                                                                              van residentiële zorg.
Opgave 4
Kwaliteitsverbetering en blijvend leren (paragraaf 2.5)
  Wie                                                                                                         Eerste stappen
  Aanbieders, professionals en cliënten zijn primair aan zet en trekken hierin samen op met VNG/gemeen-       De werkorganisatie maakt in 2023 op basis van de bestaande kaders voor kwaliteit een voorstel voor een
  ten en Rijk. NJi heeft – in navolging op de kwartiermakersrol – de opdracht gekregen het plan verder uit te gezamenlijke set gedragen kwaliteitskaders voor de jeugdhulp. De werkorganisatie maakt voorstellen
  werken. Partijen gaan werken volgens de werkstructuur die is beschreven in het advies ‘Kwaliteit en         voor aanpassingen in de praktijk van professionals die er aan bijdraagt dat professionals tijd en ruimte
  blijvend leren in de jeugdhulp, van praten naar doen’.                                                      kunnen nemen om te leren en biedt daarvoor zo nodig ondersteuning. Ook maakt de werkorganisatie een
                                                                                                              meerjarige implementatie- en onderzoeksagenda. De beroepsverenigingen en aanbieders ontwikkelen in
                                                                                                              afstemming met Rijk, gemeenten en Associatie Wijkteams een kwaliteitskader voor het doen van een
                                                                                                              brede analyse (triage/verklarende analyse).
                                                                                                                                                                                                                         63
</pre>

====================================================================== Einde pagina 63 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 64 ======================================================================

<pre>Opgave 5
Regionale en landelijke inkoop en organisatie van de specialistische zorg (paragraaf 2.6 en 2.7)
  Wie                                                                                                        Eerste stappen
  Rijk en VNG/gemeenten nemen het voortouw om met aanbieders dit traject vorm te geven. De expertise         Het voornemen is in 2023 het wetsvoorstel ‘Wet verbetering beschikbaarheid zorg voor jeugdigen’ bij de
  van het Ketenbureau en stuurgroep i-Sociaal Domein wordt hierbij betrokken.                                Tweede Kamer in te dienen. Eind 2023 zijn de bijbehorende amvb en de ministeriële regelingen gereed.
  VNG/gemeenten zijn primair aan zet voor de vereenvoudiging van productcodes (2.7.1a). Rijk en VNG/         Rijk, gemeenten en jeugdhulpaanbieders richten een zorglandschapstafel in. Deze tafel doet suggesties
  gemeenten nemen samen het voortouw bij het thema standaardisatie van de uitvoering (2.7.1b t/m             voor onderwerpen van het stelselonderzoek door de NZa en geeft aan Rijk en VNG advies over de
  2.7.5). De afspraken in paragraaf 2.7 aangaande verdere standaardisatie van bijvoorbeeld de taakgerichte   inrichting van het zorglandschap met een focus op de zorgvormen die om landelijke inkoop vragen (zie
  uitvoeringsvariant en de harmonisatie van verantwoordingseisen worden onder regie van VNG/                 2.6.3). Het voeren van regie op regio-overstijgende transformatie is een gezamenlijke opgave van het Rijk,
  gemeenten in samenspraak met branches/aanbieders door het Ketenbureau ISD uitgewerkt en vastge-            de jeugdhulpaanbieders en de VNG. Hiertoe wordt een projectorganisatie ingericht (zie 2.6.4). Tot slot
  steld in de stuurgroep i-Sociaal Domein (2.7.2 t/m 2.7.5).                                                 worden tussen Rijk, gemeenten en aanbieders de afspraken uitgewerkt met betrekking tot uniforme en
                                                                                                             standaardwijze van inkoop, contractering en administratieve afhandeling en verantwoordingseisen voor
  Het Rijk en VNG/gemeenten zijn samen primair aan zet om tariefdifferentiatie mogelijk te maken. (2.7.7).   de producten en diensten die op regionaal of landelijk niveau moeten worden ingekocht (zie 2.7.1). Bij de
                                                                                                             uitwerking van al deze afspraken zal gekeken worden naar de inrichting van een samenhangende
  VNG/gemeenten nemen het voortouw bij verbetering van de selectie en contractering. Aanbieders              governance en sturing.
  faciliteren met een Norm voor Opdrachtnemerschap. Het Rijk faciliteert met voorgenomen wetgeving: het
  wetsvoorstel ‘Wet verbetering beschikbaarheid zorg voor jeugdigen’ en het wetsvoorstel ‘Wet Integere
  bedrijfsvoering zorg- en jeugdhulpaanbieders’ (2.7.9).
Opgave 6
Verbeteren inzicht in het functioneren van het jeugdstelsel met data en monitoring (paragraaf 2.8)
  Wie                                                                                                        Eerste stappen
  De regie ligt bij het Rijk als stelselverantwoordelijke. Zij werkt hierin nauw samen met VNG/gemeenten.    Om raakvlakken en samenhang tussen de verschillende onderwerpen op het terrein van (de ontwikkeling
  Ook betrekt zij nader te bepalen partijen vanuit praktijk en uitvoering. De verantwoordelijkheidsverdeling van) data en monitoring te bewaken, richten het Rijk en de VNG een coördinerende werkgroep in. Deze
  zoals beschreven per maatregel in 2.8 is in deze leidend.                                                  werkgroep bestaat uit vertegenwoordigingen vanuit de inhoudelijk betrokken ministeries, de VNG en
                                                                                                             partijen vanuit de praktijk en uitvoering. Wanneer nodig worden inhoudelijke experts betrokken.
                                                                                                             Allereerst coördineert de werkgroep de uitwerking en uitvoering van de acties zoals genoemd in paragraaf
                                                                                                             2.8, gegeven de verantwoordelijkheidsverdeling zoals per maatregel beschreven. Per jaar stelt de
                                                                                                             werkgroep, gegeven de behoeften, een geprioriteerd plan vast met de acties die moeten worden
                                                                                                             ondernomen ter verbetering van data en monitoring.
NB: Deze tabel geeft de verantwoordelijkheidsverdeling per (sub)thema weer. Het bevat geen allesomvattend overzicht van de afspraken uit de Hervormingsagenda en de te nemen acties.
De verantwoordelijkheidsverdeling op maatregelenniveau is omschreven in de betreffende paragrafen.
                                                                                                                                                                                                                        64
</pre>

====================================================================== Einde pagina 64 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 65 ======================================================================

<pre>Wet- en regelgeving in het kader van de Hervormingsagenda
De Hervormingsagenda bevat diverse maatregelen die                         gewerkt en de bijbehorende planning. De uitwerking van
om wet- en regelgeving vragen. Onderstaand overzicht                       wet- en regelgeving vraagt regelmatig om bijstelling.
geeft een beeld van de wet- en regelgeving waaraan wordt                   Ondergaande is hoe we het nu voor ons zien.
Thema: Reikwijdte
  Wat                                                                                                                       Via                                    Planning
  • Bevorderen gelijktijdige inzet van hulp vanuit andere domeinen.                                                         Wetsvoorstel ‘Wet aanpak meervoudige   Eerste kwartaal 2023 ingediend bij
                                                                                                                            problematiek sociaal domein’ (Wams) en Tweede Kamer (Wams)
                                                                                                                            zo nodig aanpassing Jeugdwet en
                                                                                                                            bijbehorende regelgeving
  • Afbakening van de reikwijdte van de jeugdhulpplicht (criteria, afwegingsproces en de begrippen gebruikelijke zorg en    Aanpassing Jeugdwet en bijbehorende    In 2024 indiening Tweede Kamer
    eigen kracht), verduidelijken van de verplichting om te zorgen voor een toereikend aanbod aan basisvoorzieningen en     regelgeving
    expliciteren voorliggendheid vrij toegankelijke voorzieningen.
  • Verplichting tot overleg tussen gemeenten en samenwerkingspartners over de visie op de pedagogische basis, gerichte
    preventie en de inrichting van de vrij toegankelijke voorzieningen.
Thema: Regionale organisatie van zorg, inkoop en vermindering administratieve lasten
  Wat                                                                                                                       Via                                    Planning
  • Dit wetsvoorstel strekt tot verplichte regionale samenwerking tussen gemeenten bij de inkoop en organisatie van         Wetsvoorstel ‘Wet verbetering beschik- 2023 indiening Tweede Kamer
    bepaalde vormen van (specialistische) jeugdzorg.                                                                        baarheid zorg voor jeugdigen’
  • Bij amvb zullen criteria worden opgenomen op grond waarvan de zorgvormen ten minste regionaal worden ingekocht.
  • De ten minste regionaal in te kopen zorgvormen zullen worden opgenomen in een ministeriële regeling.
  • De regio’s worden opgenomen in een ministeriële regeling. Ook worden in samenwerking met de VNG en jeugdhulp­
    aanbieders in een ministeriële regeling verantwoordingseisen, contractstandaarden en productcodes vastgelegd voor
    zorgvormen die op grond van het wetsvoorstel ‘Wet verbetering beschikbaarheid zorg voor jeugdigen’ en de ministe­
    riële regeling zorgvormen op regionaal of landelijk niveau moeten worden ingekocht. Daarnaast worden in de
    komende jaren in samenwerking met de VNG en jeugdhulpaanbieders (reeds) ontwikkelde contractstandaarden
    vastgelegd in wetgeving die zich niet beperkt tot de regionaal en landelijk ingekochte jeugdzorg, maar ook deels lokaal
    ingekochte jeugdhulp kan omvatten.
  • Gemeenten en aanbieders verplichten om bij de inkoop van jeugdhulp hun prijzen op te bouwen met gebruik van bij         amvb ‘Reële prijzen Jeugdwet’          2023 voorhangen bij beide Kamers
    amvb bepaalde kostprijselementen.
                                                                                                                                                                                                      65
</pre>

====================================================================== Einde pagina 65 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 66 ======================================================================

<pre> Wat                                                                                                                     Via                                         Planning
 • Jeugdhulpaanbieders en GI’s verplichten tot het hebben van een intern toezichthouder, het voeren van een transparan-  Wetsvoorstel ‘Wet verbetering beschik-      2023 indiening Tweede Kamer
   te financiële bedrijfsvoering en tot het realiseren van een openbare jaarverantwoording.                              baarheid zorg voor jeugdigen’
 • Vastleggen dat de NZa de taak krijgt onderzoek te doen naar verschillende aspecten die verband houden met de          Wetsvoorstel ‘Wet taken zorgautoriteit op   2023 indiening Tweede Kamer
   beschikbaarheid van zorg voor jeugdigen en naar signalen over risico’s ten aanzien van de beschikbaarheid van         Jeugdwetterrein’, dat voor indiening bij de
   specialistische zorg voor jeugdigen, alsmede de taak krijgt om toezicht op jeugdhulpaanbieders en GI’s te houden voor Tweede Kamer zal worden samengevoegd
   zover het gaat om de nakoming van hun plichten tot het hebben van een transparante financiële bedrijfsvoering en het  met het wetsvoorstel ‘Wet verbetering
   opstellen en openbaar maken van hun jaarverantwoording.                                                               beschikbaarheid zorg voor jeugdigen’
 • Normen introduceren om niet integer gedrag bij jeugdhulpaanbieders te voorkomen en stellen van voorwaarden aan        Wetsvoorstel ‘Wet integere bedrijfsvoering  2023 indiening Tweede Kamer
   het uitkeren van winst door jeugdhulpaanbieders.                                                                      zorg- en jeugdhulpaan-bieders’
Thema: Verbeteren inzicht in functioneren stelsel
 Wat                                                                                                                     Via                                         Planning
 • Wettelijke grondslag creëren om de data uit het Berichtenverkeer centraal te ontsluiten voor het CBS.                 Nog nader te bepalen                        Nog nader te bepalen
 • Beleggen van onderzoekstaken bij een onafhankelijke instantie.
                                                                                                                                                                                                 66
</pre>

====================================================================== Einde pagina 66 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 67 ======================================================================

<pre>4.4 Governance
De governance biedt ondersteuning bij de realisatie van de Hervormingsagenda en doelstellingen. Dit zal uiteindelijk  Het is belangrijk rollen, taken en verantwoordelijkheden van
ook leiden tot een stevigere (reguliere) governancestructuur; ook buiten de Hervormingsagenda verhouden partijen      partijen en hun onderlinge verhoudingen helder te definiëren.
zich op een bepaalde manier tot elkaar. Met de governancestructuur willen we recht doen aan het gedecentraliseerde    In paragraaf 4.3 is de trekker(s) per opgave aangewezen.
stelsel; we zetten lokale en (boven)regionale partijen in hun kracht om te zorgen voor merkbaar betere jeugdhulp voor Trekkers zijn verantwoordelijk voor de uitwerking en
jeugdigen, ouders en naasten.                                                                                         (het aanjagen van) de implementatie, het realiseren van de
                                                                                                                      gewenste resultaten, het zoeken van de verbinding naar en
                                                                                                                      synergie met andere relevante vraagstukken en partijen,
                                                                                                                      en periodieke informatievoorziening aan relevante partijen
                                                                                                                      (waaronder de stuurgroep en het bestuurlijk overleg). Zij
                                                                                                                      werken de komende periode, samen met betrokken partijen,
                                                                                                                      de rollen, taken en verantwoordelijkheden van partijen binnen
                                                                                                                      het thema verder uit. Daarbij kiezen we voor maatwerk,
                                                                                                                      primair vanwege de grote verschillen tussen de opgaven.
                                                                                                                      Partijen zijn aanspreekbaar op hun rol, input en bijdragen aan
                                                                                                                      de doelstellingen en resultaten van de Hervormingsagenda.
                                                                                                                      Die rollen, taken en verantwoordelijkheden kunnen al naar
                                                                                                                      gelang positie en opgave variëren maar de relatie tussen
                                                                                                                      deelnemers kenmerkt zich door gelijkwaardigheid.
                                                                                                                      Met partijen vindt op ambtelijk (stuurgroep) en
                                                                                                                      bestuurlijk niveau (Bestuurlijk Overleg, BO) tenminste
                                                                                                                      tweemaal per jaar overleg plaats over de voortgang op de
                                                                                                                      Hervormingsagenda als zodanig, tussentijdse resultaten
                                                                                                                      en de relatie naar de andere relevante landelijke trajecten
                                                                                                                      zoals het toekomstscenario kind- en gezinsbescherming
                                                                                                                      (samenhang). Naast een ‘BO Jeugd’ waar de voortgang van
                                                                                                                      de Hervormingsagenda wordt besproken met betrokken
                                                                                                                      partijen, is er een BO Rijk – VNG, waarin met name de
                                                                                                                      voortgang ten aanzien van de (financiële) afspraken zoals
                                                                                                                      beschreven in hoofdstuk 3 worden besproken. Dit overleg
                                                                                                                      vindt tenminste eenmaal per jaar plaats.
                                                                                                                                                                                   67
</pre>

====================================================================== Einde pagina 67 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 68 ======================================================================

<pre>4.5 Tot besluit
De Hervormingsagenda kent een flink pakket aan maatregelen en initiatieven die met elkaar bijdragen aan het    Onze jeugd is en heeft de toekomst. Deze Hervormings­
verbeteren van de hulp voor kwetsbare kinderen en gezinnen en beheersing van de desbetreffende kosten. Bij die agenda moet ervoor zorgen dat de juiste hulp op de juiste
implementatie wordt rekening gehouden met lopende en flankerende initiatieven alsmede het absorptievermogen    plaats komt, zeker waar het gaat om de meest kwetsbare
van de sector.                                                                                                 jeugdigen. De agenda beschrijft een brede maatschappelijke
                                                                                                               aanpak én een verbetering van het jeugdhulpstelsel en dit
                                                                                                               in combinatie met een besparingsopgave om het stelsel
                                                                                                               voor de langetermijn houdbaar te maken. Zeker is dat de
                                                                                                               tien beschreven opgaven geen gemakkelijke zijn. Tijdens
                                                                                                               de uitvoering krijgen we ongetwijfeld te maken met
                                                                                                               ontwikkelingen die ervoor zorgen dat we onze plannen
                                                                                                               moeten bijstellen en dat we iets anders moeten gaan doen
                                                                                                               dan dat we van tevoren hadden bedacht. Dat is niet erg, dat
                                                                                                               hoort bij veranderen. We gaan met volle overtuiging aan de
                                                                                                               slag om zo snel mogelijk de benodigde omslag te maken
                                                                                                               waar jeugdigen, hun gezin, naasten en professionals écht
                                                                                                               baat bij hebben.
                                                                                                                                                                         68
</pre>

====================================================================== Einde pagina 68 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 69 ======================================================================

<pre>Bijlage 1
Meerjarig financieel kader HA
                                                                    2022           2023          2024           2025         2026         2027        2028
   1) M iddelen reeds beschikbaar gesteld                          6.273          6.383         6.444          5.955        4.830        4.824       4.826
       door het Rijk vanuit AU, IU en
       VWS-begroting (prijspeil 2023,
       stand Voorjaarsnota 2023)
   2) N og beschikbaar te stellen                                                                                             367          300          300
       aanvullende middelen
   2a) Reeks Commissie van Wijzen                                                                                            1.828        1.828       1.828
   2b) Maatregelen Hervormingsagenda                                  -214          -374          -374           -374         -961       -1.017      -1.017
   2c) Maatregelen coalitieakkoord                                                                    0          -500         -500         -511         -511
   3) Indexatie (volume-accres)                                                      195           393            554          213          213          213
   4) Indexatie (LPO)                                 2023 is verwerkt in reeks AU en IU. LPO-indexatie voor de jaren na 2023 wordt jaarlijks verwerkt.
   Budgetreeks HA (1, 2, 3)71                                       6.273          6.578         6.836          6.510        5.409        5.337       5.339
   Waarvan:
   Uitvoeringskosten                                                     9              9             9              9           9            9            9
   Investeringen   72
                                                                                       87          198            235          246          243          197
71
     Door afrondingsverschillen tellen de bedragen niet altijd exact op tot de totaalreeks. De totaalreeks is de optelsom van de middelen AU+IU, aanvullende middelen en indexatie.
72
     In bijlage 3 worden de investeringen verder toegelicht.
                                                                                                                                                                                    69
</pre>

====================================================================== Einde pagina 69 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 70 ======================================================================

<pre>Voor de opbouw van het meerjarig financieel kader zijn de                               verwerkt te worden in de budgetreeks om tot de op dat                           - De toevoeging aan het gemeentefonds van de extra
volgende afspraken gemaakt:                                                             moment meest actuele stand te komen;                                                middelen voor jeugdzorg voor 2026 e.v., zoals in
• Het meerjarig financieel kader heeft als basis de ‘indivi-                        • De aanvullende middelen betreft de reeks zoals vastge-                                voorgaande tabel weergegeven, vindt plaats na het
   duele maatwerkvoorzieningen’ en de ‘meerkosten                                       steld door de Commissie van Wijzen, gecorrigeerd voor                               advies van de deskundigencommissie en de besluit-
   voorliggend veld’, waarbij we ervan uitgaan dat de                                   de besparing die aanvullend is opgenomen in het                                     vorming daarover. Voor deze middelen geldt net als
   uitgaven aan deze meerkosten voorliggend veld                                        coalitieakkoord75 (€511 mln. structureel). Daarbij is de                            voor de eerdere jaren dat dit met uitzondering is van
   betrouwbaar in beeld zijn te brengen.73 Dat is nu nog niet                           verzachting van het ingroeipad verwerkt voor de jaren                               de investeringen waarvan is afgesproken ze centraal
   het geval. Met deze basis wordt aangesloten bij de                                   2024 en 2025 (respectievelijk €89 en €196 mln.), evenals                            te laten lopen. Deze worden overgemaakt naar de
   systematiek die ook in ‘Stelsel in groei’ is gehanteerd en                           de €100 mln. besparing in 2024 vanuit de €511 mln. die                              VWS-begroting.
   de basis vormde van het advies van de Commissie van                                  teruggeboekt wordt. Bij de hoogte van de aanvullende                        • Indexatie (loon, prijs, volume): voor het meerjarig
   Wijzen. Indien meerkosten niet op betrouwbare wijze in                               middelen is rekening gehouden dat er een besparings­                            financieel kader wordt aangesloten bij de bestaande
   beeld zijn te brengen wordt bestuurlijk bezien op welke                              opbrengst met maatregelen wordt gerealiseerd ter                                systematiek van indexatie t/m 2025 en afspraken die
   wijze het voorliggend veld al dan niet wordt meegeno-                                hoogte van de bedragen in deze tabel. In bijlage 2 is de                        hierover nog gemaakt worden voor na 2025 in het
   men in de financiële afspraken;                                                      maatregelenreeks verder uitgewerkt. Voorts:                                     bredere traject inzake de financiering decentrale
• Voor de budgetreeks in het meerjarig financieel kader is                              - Voor 2022 en 2023 zijn de aanvullende middelen al                             overheden. Dit betekent het volgende voor de
   de begrotingsstand het uitgangspunt, dat wil zeggen de                                   toegevoegd aan de algemene uitkering. Daarmee                               indexatieafspraken (loon-, prijs- en volumegroei):
   som van alle jeugdhulpmiddelen die door het Rijk                                         zitten ze al in de reeks AU en IU (regel 1 in de tabel).                    - Hervormingsagendaperiode (2023 t/m 2028): indexa-
   beschikbaar zijn gesteld. De budgetreeks is gebaseerd op                             - De extra middelen voor de jaren 2024 en 2025 zijn                                 tie vindt plaats conform de indexatie-systematiek in
   de mutaties op jeugd die hebben plaatsgevonden in de                                     onder voorbehoud van een definitief akkoord op het                              het gemeentefonds via het accres.76 Tot en met 2025
   Algemene Uitkering en de Integratie-Uitkering. De                                        geheel van de Hervormingsagenda toegevoegd aan                                  betreft dit de normeringssystematiek.
   bedragen in bovenstaande tabel zijn gebaseerd op deze                                    het gemeentefonds (met uitzondering van investerin-                             - Het accres t/m 2022 is toegerekend op basis van
   mutaties en de standen in de Voorjaarsnota 2023;                                         gen waarvan is afgesproken deze centraal door het                                   het genoemde percentage in de bijbehorende
   Decentralisatie-uitkeringen (DU’s) en Specifieke                                         Rijk worden gedaan, deze worden overgemaakt naar                                    Voorjaarsnota’s en is al opgenomen in de reeks
   Uitkeringen (SPUK’s) zijn niet meegenomen in de                                          de VWS-begroting). De aanvullende middelen voor                                     AU en IU;
   budgetreeks.74 Mutaties op jeugd die plaatsvinden in de                                  deze jaren zijn daarmee ook al verwerkt in de reeks                             - Vanaf 2022 bestaat het accres uit een volumedeel
   AU en IU na de Voorjaarsnota 2023 dienen later nog                                       AU en IU (regel 1 in de tabel).                                                     en een deel voor loon- en prijsontwikkeling (LPO).
73
   Het nog lopende onderzoek naar uitgaven en inkomsten 2020 en 2021 zal inzicht geven in de betrouwbaarheid waarmee deze uitgaven in beeld zijn te brengen.
74
   Deze zijn in het uitgavenonderzoek van AEF niet meegenomen en daardoor ook niet meegenomen in de tekortenreeks van de Commissie van Wijzen.
75
   De besparing uit het coalitieakkoord is expliciet een Rijksverantwoordelijkheid. Gemeenten zullen waar dat nodig is hier in hun beleid rekening mee houden en hun medewerking verlenen aan de uitvoering van deze maatregelen.
   Vinden de maatregelen geen of onvoldoende doorgang, en worden de kosten voor gemeenten daardoor niet lager, dan worden gemeenten daarvoor via het gemeentefonds gecompenseerd (zoals voor 2024 gebeurt en is verwerkt in
   deze reeks). Hierover wordt uiterlijk in het voorjaar van T-1 duidelijkheid gegeven over de aanvullende besparingen voor jaar T.
76
   Het accres is vrij inzetbaar. Gemeenten zijn niet verplicht om dit accres in te zetten voor jeugdzorg. Qua verwerking van het accres op de budgettaire reeks uit het coalitieakkoord vraagt de Commissie van Wijzen de bedragen te
   vermenigvuldigen met het accrespercentage. Daarbij staat het gemeenten echter ook vrij om meer dan dit percentage te besteden aan jeugdzorg, bijvoorbeeld wanneer de zorgkosten met meer toenemen dan de gemiddelde kosten
   van een gemeente.
                                                                                                                                                                                                                                      70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 70 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 71 ======================================================================

<pre>     Het volume-accres staat conform de afspraak met           bekostigingsvorm dan het gemeentefonds beschik-           in het bredere traject inzake de financiering decentrale
     de VNG over de periode 2022 – 2025 en daarna              baar gesteld (zie paragraaf structureel beter financie-   overheden. Dit valt buiten de scope van de Hervormings­
     conform het coalitieakkoord vast. Voor de tranches        ringsmodel). In een dergelijk geval zal eventuele         agenda. Dit laat onverlet dat een adequate groeicompen-
     2023 en verder is het volume-accres toegerekend           indexatie apart worden uitgewerkt. Indien de jeugd-       satie van belang is en meegenomen dient te worden in
     en toegevoegd in de tabel met de budgetreeks.             zorg in de AU blijft, wordt hiervoor aangesloten bij de   het bredere traject inzake financiering van decentrale
     De LPO-tranches 2023 en verder worden in het              afspraken die hierover gemaakt worden in het bredere      overheden en het vervolg dat daaraan gegeven wordt
     lopende jaar toegerekend aan de reeks AU, op basis        traject inzake de financiering decentrale overheden;      in termen van financiële instrumentalisering (jeugd).
     van de actuele inzichten over de loon- en prijs­       - Daarnaast komen we tot een aparte raming voor              Daar waar relevant wordt het meerjarig financieel kader
     ontwikkeling. Op basis van de stand Voorjaarsnota         Wmo- en jeugdzorguitgaven. Hiervoor doet het Rijk         aangepast op de uitkomsten Voorjaarsnota 2023.
     2023 is de LPO-tranche 2023 al toegerekend en             een verzoek aan het CPB. Deze raming kan betrokken      • Gedurende de uitvoering van de Hervormingsagenda
     verwerkt in de reeks AU en IU (regel 1 in de tabel);      worden bij de ontwikkeling van een nieuwe financie-       zullen zowel de verschillende monitors (structurele
  - In de periode 2023 t/m 2025 zijn de middelen voor          ringssystematiek voor de jeugdzorg en bij het advies      monitor en monitor Hervormingsagenda) als het door
     de woningbouwimpuls en het volkshuisvestings-             van de deskundigencommissie. Hierbij lopen we niet        partijen beoogde uitgavenonderzoek Jeugd nieuw inzicht
     fonds onttrokken aan het accres (respectievelijk          vooruit op, maar sluiten we aan bij de afspraken en       verschaffen in de uitgaven aan Jeugdzorg door gemeen-
     €100 en €150 mln. per jaar). Het accres valt hiermee      oplossingen in het bredere traject van het Rijk en VNG    ten. Deze inzichten worden bij de jaarlijkse bespreking
     lager uit, waarmee het accresdeel voor jeugd ook          over een nieuwe financieringssystematiek voor             van de stand van zaken en bij de afgesproken vaste
     lager is. Dit is verwerkt in de budgetreeks.              decentrale overheden.                                     evaluatiemomenten door de deskundigencommissie
- Nieuwe, structurele situatie: Op basis van de verdere   • Ook voor autonome groei geldt dat hiervoor wordt             betrokken.
  uitwerking van de Hervormingsagenda wordt in de           aangesloten bij de bestaande systematiek van indexatie
  toekomst mogelijk ook budget via een andere               t/m 2025 en afspraken die hierover nog gemaakt worden
                                                                                                                                                                                  71
</pre>

====================================================================== Einde pagina 71 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 72 ======================================================================

<pre>Bijlage 2
Maatregelentabel en verantwoordelijkheidsverdeling Hervormingsagenda
                                                                                                                                                                                             1 mrd besparingsdoelstelling
                                                                              Verantwoordelijk­                                                                                             Raming met
                                                                              heidsverdeling                                                                                              meer onzeker-       Maatregel
                                                                              Rijk en VNG*              2023      2024       2025       2026        2027      2028      2030 Structureel heden omgeven         haalbaar
Versterken normale leven/veerkracht jeugdigen en hun omgeving (B16)           Rijk en VNG                   -       -24       -49         -73        -97       -121     -121       -121             -60              -61
Afbakening reikwijdte (B2)                                                    Rijk en VNG                -67        -67       -67       -210        -210       -210     -210       -210            -210
Invoeren doorbraakmethode (B15)                                               VNG                       -101       -101      -101       -101        -101       -101     -101       -101             -75              -26
Brede invoering jeugdconsulenten bij de huisarts (AEF rapport, bijlage E,1)   VNG                        -75        -75       -75         -88        -88        -88      -88        -88                              -88
Beperking verwijzingen naar ongecontracteerd aanbod (B12)                     VNG                        -49        -49       -49         -49        -49        -49      -49        -49                              -49
Regionalisering (B3)                                                          Rijk en VNG                +13        +13       +13        +11          +4         -6       -6          -6                               -6
Voorkomen en verkorten residentiële zorg (B17)                                Rijk en VNG                +15         +6         -7        -32        -67        -74      -74        -74             -37              -37
Frictiekosten voorkomen en verkorten residentiële zorg (B17)                                             +23        +47       +72        +60         +65        +28        -           -
Normaliseren voogdijondersteuning (B18)                                       Rijk en VNG                  -6        -6         -6        -26        -26        -26      -26        -26                              -26
Selectie en contractering (B5) (gecorrigeerd voor interferentie B6)           VNG                         +1        -28       -62         -79        -72        -73      -73        -73                              -73
Tariefdifferentiatie (B6)                                                     Rijk en VNG                -12        -14       -16         -17        -24        -24      -24        -24                              -24
Standaardisatie uitvoering (B23)                                              Rijk en VNG               -112       -112      -112       -224        -224       -224     -224       -224                             -224
Vereenvoudiging productcodes (BV)                                             VNG                         +1         -3         -6          -7         -7        -7       -7          -7                               -7
Correctie begrotingsstand                                                                                -37        -37       -37         -37        -37        -37      -37        -37                              -37
Investering kwaliteitsagenda en kwaliteitscyclus                              Rijk en VNG                 +4         +7         +9       +12         +13        +13      +22        +22
Kasschuif                                                                                                +28        +69     +119        -101         -97        -18        -           -
Totaal incl. investeringen en technische mutaties                                                       -374       -374      -374       -961      -1017      -1017     -1018      -1018            -382             -658
* Bij de uitvoering van deze maatregelen zijn uiteraard ook andere partijen noodzakelijk. Dit geldt in het bijzonder voor partijen die bij verwijzing een rol spelen.
  Deze tabel focust alleen op verantwoordelijkheidsverdeling Rijk en VNG.
                                                                                                                                                                                                                        72
</pre>

====================================================================== Einde pagina 72 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 73 ======================================================================

<pre>Bijlage 3
Investeringstabel
Onderstaande tabel geeft weer van welke investeringen uit    een zo goed mogelijke inschatting van de investeringen      Voor nadere toelichting op deze maatregel zie de tekst
is gegaan onderliggend aan de verschillende maatregelen      die nodig zijn om de maatregelen lokaal en regionaal uit te van de Hervormingsagenda. Daartegenover staat dat
die zijn afgesproken in de Hervormingsagenda. Deze           voeren, maar in de praktijk kunnen de uitgaven, net als de  het kabinet op verschillende terreinen zoals onderwijs,
investeringen zijn onderdeel van de reeks uit het            besparingen, anders uitvallen. Het is aan gemeenten om hier bestaanszekerheid en domeinoverstijgende samenwerking
meerjarig financieel kader en van de inschattingen van de    zo goed mogelijk mee om te gaan en het zo in te zetten dat  (IZA) investeert.
besparingsopbrengsten per maatregel (zie bijlage 2). Ze zijn dit ten goede komt aan de lokale en regionale ontwikkeling
dus niet aanvullend op de financiële afspraken. De keus voor binnen de beweging die we met elkaar willen maken zoals     NB: naast deze investeringstabel is er jaarlijks ook €9 mln.
gemeentefonds of VWS-begroting is gemaakt op basis van       geschetst in deze Hervormingsagenda. Dit geldt uiteraard    beschikbaar voor de uitvoering van de Hervormingsagenda.
de huidige inschatting van de uitvoering. De investeringen   ook voor VWS en de VNG voor de landelijke impulsen.         Deze wordt ingezet om de overkoepelende activiteiten uit
die gemaakt worden uit het gemeentefonds lopen mee in                                                                    de Hervormingsagenda uit te voeren zoals dataverzameling,
de reguliere verdelingssystematiek van het gemeentefonds.    Verder is het van belang op te merken dat voor de maatregel monitoring en ook ondersteunende werkzaamheden,
De middelen vanuit de VWS-begroting worden via nader         ‘Versterken normale leven/veerkracht jeugdigen en hun       projecten en onderzoeken worden hieruit gefinancierd.
te bepalen instrumenten vanuit de VWS-begroting ingezet      omgeving’ (zie paragraaf 2.3 en hieronder B16) geen         Deze middelen zijn/worden vanuit het gemeentefonds
(subsidies, opdrachten, etc.). De investeringsreeksen zijn   investeringen zijn opgenomen vanuit de Jeugdmiddelen.       overgeheveld naar de VWS-begroting.
                                                                                                                                                                                      73
</pre>

====================================================================== Einde pagina 73 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 74 ======================================================================

<pre>Tabel77, 78
  Maatregelen Hervormingsagenda                                                                         Investering uit                2023         2024       2025       2026        2027         2028       2030             Structureel
  Versterken bestaanszekerheid (B15)                                                                    Gemeentefonds                    +11         +11        +11        +11          +11         +11         +11                    +11
  Brede invoering jeugdconsulenten bij de huisarts (AEF rapport, bijlage E,1)                           Gemeentefonds                    +21         +21        +21        +21          +21         +21         +21                    +21
  Regionalisering I (B3) en Standaardisatie uitvoering (B6)                                             Gemeentefonds                    +12         +10        +11        +14           +8
  Regionalisering II - Aanpak wachttijden en Standaardisatie uitvoering (B6)                            Centraal                          +1          +5         +5         +2           +2
  Voorkomen en verkorten residentieel (B17) - Meerkosten kleinschalige voorzieningen                   Gemeentefonds                     +34         +55        +72        +78          +74         +74         +74                    +74
  Voorkomen en verkorten residentieel (B17) - Frictiekosten en coordinatie                             Centraal                             -        +70        +72        +60          +65         +28            -                      -
  Normaliseren voogdijondersteuning (B18)                                                              Gemeentefonds                      +4          +4         +4         +4           +4           +4         +4                     +4
  Selectie en contractering (B5) (gecorrigeerd voor interferentie B6)                                  Gemeentefonds                        -        +15        +30        +44          +45         +46         +47                    +47
  Investering kwaliteitsagenda en kwaliteitscyclus                                                     Centraal                           +4          +7         +9        +12          +13         +13         +22                    +22
  Totaal benodigde investeringen                                                                                                         +87        +198       +235       +246        +243         +197       +179                   +179
  Gemeentefonds                                                                                                                          +87        +116       +149       +172        +163         +156       +157                   +157
  Centraal                                                                                                                                           +82        +86        +74          +80         +41         +22                    +22
77
    Voor de maatregel ‘Voorkomen en verkorten residentieel (B17)’ vindt dit jaar nog onderzoek plaats dat meer inzicht moet geven in de (meer)kosten van kleinschalig(werkende) voorzieningen en frictiekosten van de gesloten jeugdzorg.
    Mocht dit onderzoek tot nieuwe inzichten leiden dan zullen de uitkomsten hiervan bestuurlijk worden besproken. In navolging van dit onderzoek zijn we voornemens te zijner tijd een vergelijkbaar onderzoek op te stellen voor de af- en
    ombouw van de overige residentiële jeugdhulp, ook hiervan zullen de uitkomsten bestuurlijk worden besproken als de uitkomsten van het onderzoek daar aanleiding toe geven.
78
    De investeringen die voor 2023 voor de maatregel ‘Voorkomen en verkorten residentieel (B17)’ frictiekosten en coördinatie noodzakelijk zijn worden met terugwerkende kracht in 2024 beschikbaar gesteld. Daarmee worden deze
    middelen ook pas in 2024 uit het gemeentefonds naar de VWS-begroting getrokken.
                                                                                                                                                                                                                                          74
</pre>

====================================================================== Einde pagina 74 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 75 ======================================================================

<pre>Toelichting per maatregel
• Versterken bestaanszekerheid                             • Voorkomen en verkorten residentieel – Meerkosten          • Selectie en contractering
  Brede invoering van domeinoverstijgend werken via          kleinschalige voorzieningen                                 Om besparingen te realiseren op het terrein van
  de Doorbraakmethode, via maatwerkbudgetten en/of           De verwachting is dat kleinschalige voorzieningen per       onrechtmatig gebruik van jeugdhulp door aanbieders
  andere succesvolle voorbeelden van domeinoverstijgend      plaats structureel hogere kosten kennen dan de huidige      zal door gemeenten ook ingezet moeten worden door
  werken;                                                    grootschalige gesloten jeugdhulp. Om de ombouw en           een selectie aan de voorkant van aanbieders. Dit vraagt
• Brede invoering jeugdconsulenten bij de huisarts           opbouw van kleinschalige voorzieningen te financieren       relatief grote investeringen bij gemeenten om hier beter
  Voor het invoeren van een jeugdconsulent bij de huisarts   kan de besparing worden benut die wordt gerealiseerd        op toe te kunnen zien;
  zullen er ook investeringen gedaan moeten worden.          door de afbouw van grootschalige capaciteit als           • Investering kwaliteitsagenda en kwaliteitscyclus
  De opgave uit de Hervormingsagenda laat zien wat er        minder jongeren uithuisgeplaatst worden in (gesloten)       Om een stevige kwaliteitsimpuls in de sector te
  netto bespaard kan worden, maar hier staat ook een         residentiële voorzieningen;                                 bewerkstelligen en het creëren van een structuur om
  investering tegenover;                                   • Voorkomen en verkorten residentieel – Frictiekosten         blijvend te kunnen leren en elkaar verder te kunnen
• Regionalisering                                            en coördinatie                                              helpen en te stoppen met wat niet effectief is wordt er
  Deze investering wordt gedaan om de regionalisering te     Af- en ombouw vereist een bekostiging die rekening          geïnvesteerd in kwaliteit;
  versterken en hier valt zowel het standaardiseren van de   houdt met de tijdelijke kosten voor vastgoedombouw,
  uitvoering onder als het robuust maken van regio’s;        leegstand, personeelsontwikkeling en tegenvallers.
• Regionalisering II – Aanpak wachttijden                    Landelijke sturing/coördinatie zorgt voor een
  De investeringen worden ingezet voor de aanpak van         voorspelbaar en zorgvuldig traject;
  wachttijden (uitgevoerd door het OZJ). Het betreft een   • Normaliseren voogdijondersteuning
  concrete regionale aanpak (via data, een systemische       Normaliseren van het beleggen van voogdij over jongeren
  veranderopgave en directe concrete impact op micro­        bij een informeel steunfiguur. Daarbij is een investering
  niveau) met een landelijke leernetwerk om de opgedane      nodig voor het opschalen van de werving/koppeling/
  kennis en inzichten te delen en te borgen. De inzet komt   ondersteuning, voor een collectieve WA-verzekering en
  volledig ten goede aan de deelnemende regio’s;             voor het dekken van bijzondere kosten;
                                                                                                                                                                                 75
</pre>

====================================================================== Einde pagina 75 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 76 ======================================================================

<pre>Bijlage 4
Randvoorwaarden indicatoren monitor Hervormingsagenda en voorbehouden basisset
Voor de monitor van de Hervormingsagenda gelden de          • De indicatoren geven weer wat de impact is geweest van     • De monitor is een doorontwikkelingsmodel, wat bete-
volgende randvoorwaarden:                                       de inspanningen/maatregelen op de uitgavenontwikke-          kent dat verbeteringen in de basisset na overleg tussen
• De indicatoren dienen op landelijk, regionaal en              ling van de Hervormingsagenda;                               Rijk, VNG en uitvoerende partij worden doorgevoerd;
   gemeentelijk niveau een representatief beeld te geven    • Rijk en VNG borgen de noodzakelijke aanlevering van        • De nadere uitwerking van de verschillende thema’s en
   zowel van de beoogde en gerealiseerde effecten als van       data voor de monitoring, waarbij gemeenten uiteraard         het overkoepelende implementatieplan van de
   de geleverde inspanningen;                                   ook data zullen moeten opvragen bij zorgaanbieders.          Hervormingsagenda dienen waar relevant ook terug te
• De indicatoren dienen op het niveau van de afspraken uit                                                                   komen in aanvullende indicatoren voor de monitor;
   de Hervormingsagenda en op de implementatie daarvan      Er is parallel aan de totstandkoming van de Hervormings­     • De deskundigencommissie kan voorstellen voor het
   te meten in welke mate partijen zich aan de afspraken    agenda door een onafhankelijke partij een basisset aan           verzamelen van aanvullende informatie/indicatoren
   hebben gehouden om de financiële en inhoudelijke         indicatoren opgesteld. Deze basisset wordt in principe           doen. Deze kunnen worden doorgevoerd wanneer Rijk en
   resultaten te behalen en in hoeverre het ook daadwerke-  overgenomen en als bijlage aan de uit te zetten taakopdracht     VNG daarover overeenstemming hebben.
   lijk is gerealiseerd. De financiële effecten zijn naar   toegevoegd. Met daarbij de volgende voorbehouden:
   verwachting lastig/niet op maatregelenniveau te meten.   • Rijk en VNG maken aanpassingen aan de basisset om er       De taakopdracht wordt in 2023 uitgezet. De monitor dient
   In dat geval wordt gekeken naar een hoger                    voor te zorgen dat deze in lijn is met de gemaakte       jaarlijks voor de jaren 2023 t/m 2028 plaats te vinden.
   abstractieniveau;                                            financiële en inhoudelijke afspraken in de               De uitvoerende partij stelt jaarlijks een rapportage op, die
• De monitoring dient in ieder geval inzicht te geven in de     Hervormingsagenda, voordat deze set aan de uitvoe-       is bedoeld om aan Rijk en VNG informatie te verstrekken
   inhoudelijke voortgang van de afspraken die gekoppeld        rende partij wordt verstrekt. Deze kunnen worden         over de voortgang van de Hervormingsagenda en ter
   zijn aan de financiële afspraken;                            doorgevoerd wanneer Rijk en VNG daarover overeen-        ondersteuning van de deskundigencommissie.
• De indicatoren meten de inspanning die door de verant-        stemming hebben;
   woordelijke partij(en) geleverd dient te worden/wordt op • De uitvoerende partij kan in het kader van uitvoerbaar-
   het niveau van de afspraken uit de Hervormingsagenda         heid of inhoudelijk gemotiveerd, gegeven de gemaakte
   en op de implementatie daarvan;                              afspraken in de Hervormingsagenda over het doel en de
• De indicatoren geven weer op welke manier de geleverde        randvoorwaarden van de monitor, voorstellen doen voor
   inspanningen (potentieel) hebben bijgedragen aan het         aanpassingen op de basisset. Deze kunnen worden
   beoogde effect (zowel inhoudelijk als financieel);           doorgevoerd wanneer Rijk en VNG daarover overeen-
                                                                stemming hebben;
                                                                                                                                                                                      76
</pre>

====================================================================== Einde pagina 76 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 77 ======================================================================

<pre>Bijlage 5
Afkortingenlijst
AEF       Andersson Elffers Felix (onderzoeksbureau) HA    Hervormingsagenda                          OZA            Onderwijszorgarrangement
AJN       Artsen Jeugdgezondheidszorg Nederland)     IBDS  Interbestuurlijke Datastrategie            OZJ            Ondersteuningsteam Zorg voor de Jeugd
ALV       Algemene Ledenvergadering                  IGJ   Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd         poh-ggz	Praktijkondersteuner Huisarts - Geestelijke
amvb      Algemene Maatregel van Bestuur             IU    IntegratieUitkering (in het gemeentefonds)                Gezondheidszorg
AU        Algemene Uitkering                         IZA   Integraal Zorgakkoord                      RET            Regionaal Expert Team
AZW       Arbeidsmarktprogramma Zorg en Welzijn      JA    Jeugdautoriteit                            RvS            Raad van State
BGZJ      Branches Gespecialiseerde Zorg voor Jeugd  JenV  Ministerie van Justitie en Veiligheid      SAS            Specifieke activiteiten schaal
BO        Bestuurlijk Overleg                        JGZ   Jeugdgezondheidszorg                       SBJ            Samenwerkende Beroepsverenigingen Jeugd
BPSW	Beroepsvereniging van professionals in         LHV   Landelijke Huisartsenvereniging            SPUK           Specifieke Uitkering
          sociaal werk                               LPO   Loon- en prijsbijstelling                  SZW	Ministerie van Sociale Zaken en
BVjong	Beroepsvereniging voor kinder- en            LTA	Landelijk Transitie Arrangement Landelijke                 Werkgelegenheid
          jongerenwerkers in Nederland                     Inkoop Jeugdhulp                           TAZ	Toekomstbestendige Arbeidsmarkt Zorg &
BZK	Ministerie van Binnenlandse Zaken en            LVVP	Landelijke vereniging van vrijgevestigde                  Welzijn
          Koninkrijksrelaties                              psychologen & psychotherapeuten            VGN            Vereniging Gehandicaptenzorg Nederland
CBS       Centraal Bureau voor de Statistiek         MBO   Middelbaar Beroepsonderwijs                VNG            Vereniging van Gemeenten
CNV       Christelijk Nationaal Vakverbond           mld.  miljard                                    V&VN	Beroepsvereniging Verzorgenden
CPB       Centraal Planbureau                        mln.  miljoen                                                   Verpleegkundigen
DU        Decentralisatie-uitkeringen                NIP   Nederlands Instituut van Psychologen       VWS	Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en
EMVI      Economisch Meest Voordelige Inschrijving   NJi   Nederlands Jeugdinstituut                                 Sport
ExpEx     Experienced Experts                        NJR   Nationale JeugdRaad                        WA-verzekering Wettelijke aansprakelijkheidsverzekering
FNV       Federatie Nederlandse Vakbeweging          NVK	Nederlandse Vereniging voor                 Wams	Wet aanpak meervoudige problematiek
FVB       Federatie Vaktherapeutische Beroepen             Kindergeneeskunde                                         sociaal domein
GALA      Gezond en Actief Leven Akkoord             NvO   Norm voor Opdrachtgeverschap               Wgr            Wet gemeenschappelijke regelingen
GGD	Gemeentelijke of Gemeenschappelijke             NVO	Nederlandse Vereniging van Pedagogen en     Wlz            Wet langdurige zorg
          Gezondheidsdienst.                               Onderwijskundigen                          Wmo 2015       Wet maatschappelijke ondersteuning 2015
GGD-GHOR	Gemeentelijke Gezondheidsdiensten en       NVvP  Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie    ZonMw	ZorgOnderzoek Nederland (Zon) Medische
          Geneeskundige Hulpverleningsorganisaties   NZa   Nederlandse Zorgautoriteit                                wetenschappen (Mw)
          in de regio                                OCW	Ministerie van Onderwijs, Cultuur en        Zvw            Zorgverzekeringswet
ggz       Geestelijke gezondheidszorg                      Wetenschap
GI’s      Gecertificeerde Instellingen               OKO   Opgroeien in een Kansrijke Omgeving
                                                                                                                                                              77
</pre>

====================================================================== Einde pagina 77 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 78 ======================================================================

<pre>Bijlage 6
Begrippenlijst
Begrip                            Toelichting
Bovenregionale expertisenetwerken Het bovenregionaal expertisenetwerk ondersteunt de jeugdhulpregio’s en de regionale expertteams om samen met jeugdigen, ouders, hulpverleners en gemeenten een oplossing
                                  te vinden in geval van complexe hulpvragen. (bron: vng.nl)
Convenant                         Een convenant is een document waarin afspraken tussen partijen zijn vastgelegd, bijvoorbeeld over het realiseren van bepaalde (beleids-)doelstellingen.
Driemilieuvoorziening             Een locatie waar verblijf, scholing/werk en vrijetijdsbesteding op één terrein aangeboden worden.
Gecertificeerde instellingen      Rechtspersoon die in het bezit is van een (voorlopig) certificaat als bedoeld in artikel 3.4 van de Jeugdwet en die een kinderbeschermingsmaatregel of jeugdreclassering uitvoert
Gezin                             Een gezin bestaat uit een ouder(paar) met één of meer kinderen. Het kan gaan om een gehuwd of ongehuwd ouderpaar, of een alleenstaande ouder. Het Centraal Bureau voor de
                                  Statistiek (CBS) omschrijft gezinnen als huishoudens waar volwassenen met kinderen samenwonen, waarmee ze een ouder-kind relatie hebben. (bron: NJi)
Jeugdbescherming                  Het uitvoeren van kinderbeschermingsmaatregelen. Onder kinderbeschermingsmaatregelen wordt verstaan: ondertoezichtstelling en uithuisplaatsing (titel 14, afdeling 4 van
                                  Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek (BW), voorlopige voogdij (artikel 1:241 BW) voogdij (titel 14, afdeling 6 van Boek 1 BW) en de gezag beëindigende maatregel (titel 14, afdeling 5
                                  van Boek 1 BW)
Jeugdconsulent en poh-ggz         Poh-ggz (evt. met aandachtsgebied jeugd): Praktijkondersteuner huisartsen voor geestelijke gezondheidszorg. De poh-ggz biedt vraagverheldering, diagnostiek, kortdurende
(eventueel met aandachtsgebied    behandeling of (langer durende) ondersteuning en begeleiding aan personen met psychische, psychosomatische en psychosociale problematiek (bron: trimbos-instituut).
jeugd)                            De poh-ggz valt onder verantwoordelijkheid van de huisarts en wordt bekostigd uit de Zorgverzekeringswet.
                                  Jeugdconsulent: De jeugdconsulent biedt jeugdhulp, maar houdt indien gewenst en mogelijk fysiek spreekuur in de huisartsenpraktijk. De jeugdconsulent is voor de huisarts het
                                  vaste aanspreekpunt van het lokale team, werkt onder verantwoordelijkheid van de gemeente en kan een verbinder zijn tussen huisartsenzorg en de gemeente. Voor meer
                                  informatie over het onderscheid: https://www.lhv.nl/product/lhv-keuzehulp-poh-jeugd.
Jeugdhulp                         Hulp zoals omschreven in artikel 1.1 van de Jeugdwet. Kortgezegd gaat het om hulp bij psychische problemen, een verstandelijke beperking en/of opvoedproblemen. Jeugdhulp is
                                  bedoeld voor kinderen en jongeren tot 18 jaar en in sommige gevallen tot 23 jaar.
Jeugdhulpplicht                   De plicht van gemeenten om jeugdhulp te organiseren indien naar het oordeel van het college een jeugdige of een ouder jeugdhulp nodig heeft in verband met opgroei- en
                                  opvoedingsproblemen, psychische problemen en stoornissen en voor zover de eigen mogelijkheden en het probleemoplossend vermogen ontoereikend zijn.
Jeugdhulpaanbieder                • de natuurlijke persoon die, het verband van natuurlijke personen dat of de rechtspersoon die bedrijfsmatig jeugdhulp doet verlenen onder verantwoordelijkheid van het college;
                                  • solistisch werkende jeugdhulpverlener onder verantwoordelijkheid van het college.
Jeugdreclassering                 Reclasseringswerkzaamheden en begeleiding, zoals genoemd in het wetboek van strafrecht, het begeleiden van en toezicht houden op jeugdigen die deel nemen aan een
                                  scholings- en trainingsprogramma en het geven van aanwijzingen als bedoeld in de Beginselenwet justitiële jeugdinrichtingen of de overige taken die bij of krachtens de wet aan
                                  de gecertificeerde instellingen zijn opgedragen.
Jeugdzorg                         Verzamelterm voor jeugdhulp, kinderbeschermingsmaatregelen en jeugdreclassering.
Jeugdzorgaanbieders               Verzamelterm voor jeugdhulpaanbieders en gecertificeerde instellingen.
                                                                                                                                                                                                                     78
</pre>

====================================================================== Einde pagina 78 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 79 ======================================================================

<pre>Begrip                                Toelichting
Normaliseren                          Werkdefinitie uit het Leernetwerk Haaglanden (regionale kenniswerkplaats):
                                      ‘Normaliseren kan op basis van de tot nu toe beschreven literatuur en visies als werkdefinitie worden omschreven als het reduceren van de zorgvraag door middel van het
                                      benadrukken van de eigen verantwoordelijkheid van jeugdigen, opvoeders en het sociale netwerk en tevens het waken voor onnodig diagnosticeren of problematiseren van
                                      incidenten en afwijkingen van het gemiddelde, ook wel ‘de norm’. Hierin dient benadrukt te worden dat jeugdigen en opvoeders met hulpvragen waarbij jeugdhulp noodzakelijk is
                                      wel aanspraak moeten kunnen blijven maken op de juiste ondersteuning.
Residentiële jeugdhulp                Residentiële jeugdhulp is een vorm van hulpverlening waarbij jeugdigen (tijdelijk) dag en nacht buiten hun eigen gezin of netwerk verblijven, onder meer in leefgroepen en
                                      behandelgroepen.
Sociale steun: Informele              De termen sociale steun, informele steun, steunfiguren, informele netwerken en vrijwilligers worden veelvuldig door elkaar gebruikt. Hier zitten nuances in betreffende:
steun(figuren), informele netwerken,  vrijwilliger/uit het eigen netwerk, georganiseerd/ongeorganiseerd, binnen/buiten jeugdhulp, en ‘soort’ hulp.
vrijwilligers                         Wanneer we het hebben over informele ondersteuning gaat het over steun geboden vanuit vrijwilligersorganisaties bijv. via maatjesprogramma’s, maar ook gezinsondersteuning
                                      zoals HomeStart, steungezin, etc.
                                      Wanneer we het hebben over een zelfgekozen informeel steunfiguur uit het eigen netwerk dan gaat het over iemand uit het EIGEN netwerk.
Vrij toegankelijke voorziening en     Voor een vrij toegankelijke voorziening is geen beschikking van de gemeente nodig. Bij vrij toegankelijke voorzieningen is de vorm niet relevant. Ze kunnen zowel collectief als
niet-vrij toegankelijke voorzieningen individueel zijn.
(en niet individuele en collectieve   Voor de niet-vrij toegankelijke voorzieningen is wel een beschikking van de gemeente nodig.
voorziening!)
Vijfhoek                              De Hervormingsagenda jeugd is voorbereid door de samenwerkende partijen vanuit vijf perspectieven:
                                      • Cliëntorganisaties en jongerenvertegenwoordigers (Ieder(in), MIND, NJR)
                                      • Professionals (Samenwerkende Beroepsverenigingen Jeugd (SBJ) namens NVvP, NIP, LVVP, NVO, BPSW, BVjong, AJN, V&VN, LHV, NVK, FVB)
                                      • Aanbieders (Branches Gespecialiseerde Zorg voor Jeugd (BGZJ) namens Jeugdzorg Nederland, de Nederlandse ggz en de VGN)
                                      • Gemeenten (vertegenwoordigd via VNG);
                                      • Het Rijk (VWS, BZK, JenV, Financiën, SZW en OCW)
Triple L doelgroep                    Triple L = Levensbreed, levensloop, levenslang. Het kan gaan om kinderen met een beperking, stoornis of chronische (progressieve) ziekte die dagelijks extra ondersteuning en/of
                                      zorg vragen. Vanwege de effecten van aandoeningen of gebeurtenissen bij deze groep, zien sommige gezinnen zich genoodzaakt hun leven lang structureel of herhaaldelijk beroep
                                      te doen op zorg en ondersteuning, zeker als er meerdere problematieken bij een persoon of in een gezin spelen.
                                                                                                                                                                                                                       79
</pre>

====================================================================== Einde pagina 79 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 80 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 80 =================================================================

<br><br>