<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>
































U ■’

11 V- ‘ 
■ 3 %

.IE

ü
»

Jh

I*

K

4 ■

Het arcewerk
I

-=2
)

-Y

# .

X

. *‘E: 
"cë 

g . y -405 -
• I

£32

g
n I

Van lokale ambacht naar internationale handel.B

#

4
$

M7 3

t ' •

4 J

4948 
' 5

van OoStërhout
■

F1 ( kb ■

.2 0rü

"I-lH uq 'W#F2

u
P

ue •

-

V’

f

1

<

a »

E
N

54

2(

Projectplan 2023

uliy 
/X38

48-2 423
a"At* •=a "7 

2peb,

5.1,2,b



(

i
g

E Inhoudsopgave
Inleiding
Het Oosterhouts aardewerk
De pottenbakkerij aan de Leeuwenstraat/Mathildastraat

Uitdaging 1 | Combinatie theater en expositie
Uitdaging 2 | Beperkt beschikbare (binnen)ruimte
Uitdaging 3 | De directe omgeving

Uitgangspunt 1 | Zowel binnen als buiten
Uitgangspunt 2 | Van binnen naar buiten
Uitgangspunt 3 | Informatief, interactief en immersief

Ambities en beoogd resultaat
Communicatieplan
Acties

Samenwerkingspartners
De Schelleboom: duurzaam, transparent en inclusief

' 1 L



30 sA *

A
V

éI
öykts3.' 25

2*4

59

helleboom

9;' 51gl

2ee

2

Inleiding

aardewerk van Oosterhout.

ui

Dit projectplan is gericht 
op het actief vergroten van 
de kennis van, betrokken­
heid bij en deelname aan 
de unieke historie van het

E 
w

In 2020 en 2021 heeft de stichting een korte film, met aanvullende twee kleine filmpjes laten maken 
over de historie van de pottenbakkerij en de laatste pottenbakker van Oosterhout, Sjef van Loon.
Op unieke wijze is deze film onderdeel gemaakt van het erfgoed (zie p.5 voor een uitgebreide omschrijving).

Theater de Schelleboom is bijna 25 jaar gevestigd in de laatst overgebleven pottenbakkerij van 
Oosterhout. Het bestuur van de stichting heeft het beheer en behoud van het erfgoed in haar statuten 
staan. De afgelopen jaren is tijdens Open Monumentendagen aandacht besteed aan de restauratie en 
de historie van met name de eigen locatie, de pottenbakkerij.

De afgelopen jaren is steeds duidelijker geworden dat het aardewerk van Oosterhout van internationaal 
historische belang is. Het bestuur van theater De Schelleboom heeft daarom de strategische beslissing 
gemaakt het verhaal van de pottenbakkers van Oosterhout op de locatie te willen vertellen aan 
inwoners en bezoekers van Oosterhout, met de wens dit uit te rollen in de zomer van 2024.

Graag wil de stichting deze eerste stapjes nu uitbreiden naar de volwaardige historie achter het 
aardewerk van Oosterhout.

V'1

- 

A

K
, 0

ra

A

p I 
[

1 m" # 
452

e —



I

Het Oosterhouts aardewerk

,X

1/1

7 Ir.

#
66a *

! 1
*I

♦ l

- -

i a
F -,é* . ƒ

rr g1

52
8me

Pottenbakkerij Van Loon | 1930.

1

Een Oosterhoutse kookpot uit ca. 1650 
van roodbakkend loodglazuuraardewerk.

Het Oosterhouts 
aardewerk heeft een 
plek gevonden op één 
van de mooiste kunst­
werken uit de 17e eeuw.”

i

Het Oosterhouts aardewerk is teruggevonden over de hele wereld, van Indonesië tot op Spitsbergen 
en heeft een plek gevonden op één van de mooiste kunstwerken uit de 17e eeuw: Het Melkmeisje van 
Vermeer.

Oosterhout groeit hierdoor uit tot een van de grootste producenten van gebruiksaardewerk, met 
op haar hoogtepunt een jaarproductie van een miljoen stuks. In aantal is zelfs te stellen dat op een 
gegeven moment 1 op de 8 pottenbakkerijen van Nederland is te vinden in Oosterhout.

Tussen 1300 en 1800 groeit de aardewerkindustrie in Nederland. Brabant verkreeg hierbij landelijke 
bekendheid en Oosterhout werd een aardewerkcentrum van betekenis. Met name de perfecte zand/klei 
mix zorgde voor de goede reputatie van de potten uit Oosterhout als de meest stevige potten die 
er te koop waren.

A, ai
J 3r

Ia

Filmpje
www.youtube.com/watch?v=OwWwHOs6guU

e 
5e
#t

,r- 
■ 0-

9

http://www.youtube.com/watch?v=OwWwHOs6guU


-

m

Leemputten van Dorst. /
.E

1

eh
N ■

r e -

e:-
--2w

N—9, #
I an. ga.”

V,
ab,-

s-5E
T- 3cuu. f-n

ë4A
■-=-i

-

II \ IMu i

In het bepalen van 
de historie van de 
mens is iedere scherf 
aardewerk een unieke 
vingerafdruk.”

In de afgelopen maanden heeft het bestuur van De Schelleboom contact gehad met diverse experts, 
die de historische waarde nogmaals sterk benadrukken.

Oosterhout groeide van een onbetekenend dorp tot een industriële nederzetting van stedelijke 
proporties. Doordat het Oosterhoutse aardewerk vanwege haar kwaliteit over de hele wereld is 
verspreid, heeft het internationaal, historisch, cultureel en economische waarde. Daarnaast werd 
uniek natuurgebied gevormd bij de leemputten van Dorst en kan zelfs de hedendaagse betonindustrie 
in Oosterhout in de kern terug gebracht worden tot de basisgrondstoffen zand, klei en water.

Aardewerk heeft vooral archeologische en antropologische waarde vanwege het feit dat het een 
belangrijke bron van informatie is om te bepalen hoe gemeenschappen zich organiseerden, hoe ze han­
delden, welke gebruiken en gewoonten ze hadden, en hoe ze zich verhielden tot andere beschavingen.

Filmpje
www.youtube.com/watch ?v=Comx8iYfwfO&t= 1 s

h

1a

- - --2a#
-mca-" =

i% $ - 9

120

I T

4-. 232.,a_4-r• j •• 22. r uru i r*

um M

V ...- u g-
1u8 .

etm aeë

\e

SI

http://www.youtube.com/watch_?v=Comx8iYfwfO&t=_1_s


Verklaring archeoloog. Restanten van de oude draaischijf.

Oosterhout, 06-10-96.

e

huidige gebouw. Daarna zijn er zeker vijf bouwfasen te 
onderscheiden totdat het bedrijf in 1936 werd beëindigd.

eeuwse

k
De pottenbakkerij aan de Leeuwenstraat/
Mathildastraat

Ik beveel deze ondersteuning van harte bij U aan.

hoogachtend
Dre. N.S.Dijk,

A
Hit

W

p
i

“,2

De oude pottenbakkerij is op dit moment de enige overgebleven pottenbakkerij van Oosterhout.
De locatie is een bijzondere centrumlocatie in Oosterhout; ontwikkeling van het plan zorgt ongetwijfeld 
voor versterking van de economische positie van het centrum en draagt daarmee bij aan de duurzame 
verstedelijking. Het is de uitgelezen plek om het verhaal van het aardewerk van Oosterhout te vertellen.

Bij de verbouwing naar theater werden de restanten van een pottenbakkersoven aangetroffen.
Na intensieve archeologische afgravingen voor een periode van 2 jaar, zijn de restanten van de oude 
oven, de vuurgang en de draaischijf opgegraven. Deze zijn geconsolideerd en door middel van een 
glazen omkadering zichtbaar gehouden. Het theatertoneel is op de glazen ombouwing geconstrueerd. 
Het is de enige plek in Nederland waar oude ovenresten zichtbaar bewaard zijn gebleven.

Buro Archeologie 
Gemeente Oosterhout, 
ITHO, Tilburg.

stadsarcheoloog van 
Oosterhout.

Betreft:
Pottenbakkerij Leeuwenstraat 
te Oosterhout (N.-B.).
Aanbeveling.

i*'1

Geachte mevrouw/mijnheer.
Bij opgravingen in 1995 is komen vast te staan dat de voormalige pottenbakkerij aan de Leeuwenstraat te Oosterhout een aantal 
zeer waardevolle archeologische resten bevat. Van vrijwel alle 
structurele interne bouwwerken van een pottenbakkerij zijn onder het vloeroppervlak delen aangetroffen. Met name gaat het om de 
ovens, de draaiputten, waarin ooit het spakenwiel van de draaier stond opgesteld, en de leemputten. Ieder element had daarbij zijn vaste plaats in het gebouw.

Naast deze archeologische overblijfselen is er een drietal factoren dat het geheel uniek maakt en van grote wetenschappelijk en cultuur-historische waarde.
Zo bestaat het huidige gebouw nog voor een deel uit de 17’ 
constructie en muurwerk. Een bouw-historisch onderzoek is

Voor zover nu bekend is stamt de oudste werkplaats uit de 16’ 
eeuw. De fundamentresten hiervan liggen geheel binnen het

inmiddels uitgevoerd.
Daarnaast zijn er in verschillende archieven tekstbronnen 
aanwezig die betrekking hebben op deze pottenbakkerij en zijn 
bewoners. Bijzonder is het familie-archief van de nazaten van 
de familie Van Loon. Deze familie was eigenaar van het bedrijf 
van 1753 tot 1946.
Tenslotte kwam bij de opgravingen pottenbakkersafval tevoorschijn, waarmee ook een inzicht verkregen kan worden in de producten van dit bedrijf.
Voor Oosterhout, dat een pottenbakkerstraditie kent van meer 
dan 600 jaar, is deze pottenbakkerij één van de laatste 
restanten van een bedrijfstak die eeuwenlang een bepalende rol 
in de plaatselijke gemeenschap vervulde. Ooit zijn er, verenigd 
in het pottenbakkersgilde, tientallen bedrijfjes geweest die 
gebruiksaardewerk maakten dat naar vele Nederlandse steden en 
streken verhandeld werd.
Behalve de plaatselijke betekenis heeft het complex ook een 
landelijke archeologische en cultuur-historische waarde. 
Dit soort resten van bijvoorbeeld de ovens en de draaiputten 
zijn uiterst zeldzaam en nergens zichtbaar bewaard gebleven in Nederland.
Het streven van de eigenaars om onderdelen van het 
bedrijfsinterieur, zoals de ovens en de draaiputten, zichtbaar 
te houden verdient een brede ondersteuning.

5.1,2,e



Vroeger woonden in Oosterhout de belangrijkste pottenbakkers van Nederland.

VT
-

‘3 T -=

$

1
i

22,, a A1 1V
/

J<
L (i» f4

X

: -u

1 h-+

7, 
V

'r ye

(x gh.Gi -f -1 18 7-% 602312 (

I /

1

M 
z 
(

o 0) : riliëj 
/i 2 j' j

r 8

Sqx*$ < *03 -25/
E3 v------------------------------- J--:-A----L--------i -- L-I-

■ a - „
m Het verhaal over Sjef van Loon is nu verfilmd en te zien in Theater De Schelleboom. 

k--------—_ - mwags—---T-1 f9

N

KSKKg-
E k

Roodbruine klei 
van Vermeer
Trailer
https://www.youtube.com/shorts/pg8muraa5J8

g 
g

-—-K1Ma2Me 
Opname en productie. 
k ar-.use

( ’
3

I
v-- I i

hun
Em■
II •

4m m

I
,q

i= ,5
95-ee

Lcbed.e ë6—3 

e
9 

/<

ge4
X * Z • • • 7 /e---4/

# 3e W

Sjef van Loon, de laatste pottenbakker 
van Oosterhout
Het verhaal van Sjef is een innovatieve geschiedenisbeleving op een historische locatie.
Erfgoed, cultuur en educatie worden verbonden met moderne techniek tot een hedendaagse manier 
van informatievoorziening en leren. Dit project was een van de eerste stappen in bewustwording en 
draagkracht creëren voor de unieke invloed die de pottenbakkersgeschiedenis heeft gehad op 
Oosterhout.

De film staat iedere dag van 10:00 uur ’s ochtends tot 20:00 uur ’s avonds aan en wordt gestart 
doordat de kijker op de bel drukt -en als het ware aanbelt bij de pottenbakker. Het versmelten van 
moderne technologie en cultureel erfgoed brengen een bijzondere ervaring voor de kijker.

m3m

■■
 ■

Kge
N

%

1
1!

vn
iin

 aN
 

' 16
। ।

https://www.youtube.com/shorts/pg8muraa5J8


©

“Hoe brengen we de verhalen van individuele 
pottenbakkers en hun families, inclusief
hun inspiratie, drijfveren en uitdagingen, 
tot leven?”

Het verhaal van de mensen achter het 
aardewerk.

Oostero

vet Ver;
è



Uitdaging 1 | Combinatie theater en expositie 4190» M1999

pë
. wooro-EKABANT

Theater Auteur ‘Klein theater, groot hart.

Rtenbaxkkerj

Patrick van den Hanenberg • Hanwbee

WLEIN me

HEATEF

M

I
a

(L

1W□
f

■ 2ƒ 59a
E2e-

\

A
€

rE •?Nn

I

ën

Een van de lastigste problemen is de combinatie van 'museum’ en theater 
werkbaar te maken. Dit vraagt om flexibele oplossingen, waarbij de zaal 
makkelijk kan worden omgebouwd, van theater naar expositieruimte.

100 zitptatmen
25-30 vocrstelangen por jaar

Van de artiesten weet ik het al, van 
het publiek zie je het elke avond, 
maar ook ik als journalist heb alle 
redenen om naar De Schelleboom 
te komen. Het trio dat daar de boel 
regelt heeft een gigantisch hart 
voor theater en alles wat daarbij 
komt kijken.

Daar staat tegenover, dat er een unieke kans ligt om werk te maken van de enige 
overgebleven pottenbakkerij van het pottenbakkerscentrum Oosterhout, waarvan 
de producten in heel Nederland en ver daarbuiten verspreid raakte en die een 
enorme invloed heeft gehad op de ruimtelijke en economische ontwikkeling van 
Oosterhout en in feite nog steeds heeft.

In bijna 25 jaar heeft De Schelleboom naam gemaakt als theater, met in 2021 
de officieuze erkenning van ‘leukste kleine theater van Brabant’ - zie het 
boek over kleine theaters van Nederland: ‘Klein theater, groot hart’. Ook is De 
Schelleboom trouwlocatie van de gemeente en een plek voor bijeenkomsten en 
presentaties.

gaucnuarovo"" 
NelLHemtsker*. 

Lodlelleemgeerke
Joost de Jongh

‘5

* ------
E 

fc ze.

ei
e. aa. a nu wu-• *-

9,

GROOT 
HART

Expositie | 

ygg- I i I gi



Uitdaging 2 | Beperkt beschikbare (binnen)ruimte

Kenmerk Theater MuseumKenmerken
Bezoek Hoogseizoen september - mei Hoogseizoen mei - septembertheater en museum
Bezoekmotief Interesse/EducatieOntspanning

Herkomst bezoekers Oosterhout en naaste omgeving Regionaal, mogelijk zelfs nationaal

Accommodatie Zaal en ontvangstruimten/foyer Kleine ruimtes of ingedeelde zaal

Omvang 1 hectare Goed passend Relatief klein

‘extra’ - In de winter vaak ongebruikt Noodzakelijk om in te zettenBuitenruimte

Duur van het bezoek Hele avond Afhankelijk van interesse V2 tot 112 uur

Prijskaartje €€€ €-€€

Aanvullende verdienmogelijkheden Horeca, zaalverhuur Horeca, museumwinkel, cursussen, lezingen

8
binnentuin

Oude droog- en 
verkoopschuren.

Gerestaureerde 
pottenbakkerij.

Aanbellen bij 
Sjef van Loon.

Huisje van de 
pottenbakker.Dat vergt creativiteit en vernieuwende oplossingen. Met de huidige technologische 

mogelijkheden kan zelfs een kleine ruimtes omgetoverd worden tot een oneindige 
wereld, waarin de bezoekers deelnemer wordt in de ervaring. Interactief, 
immersief en informatief zijn hierbij kernwoorden.

Het totale complex omvat een hectare grond. Dat is voor een vestzaktheater 
een prima omvang, maar voor een museum relatief klein om rendabel te kunnen 
opereren. Het inzetten van de buitenruimte is essentieel om een maximale 
expositieruimte te creëren. Wel komt daar bij dat de buitenruimte (momenteel) 
voor een groot deel niet overdekt is. Dit maakt een bezoek weersafhankelijk; 
bij slecht weer zullen bezoekers minder snel in de tuin verblijven.

3
5
cu

-J
10 

g
c

% 
%



Uitdaging 3 | De directe omgeving

I

cs J
Tg■

5kn ' ■
•

Ec-anë e m -- et E---V

) 83 ei

—=92e= 2
\

4 teeu

+*

e. —

Plein

Rommelige
openbare ruimte.

9 •

Straatje naar de Schelleboom vanuit de Mathildastraat. De toegang is stenig en 
weinig aantrekkelijk, niet echt een passende toegang tot het theater/museum.

—aE

De Schelleboom heeft zelf beperkt invloed op de invulling van de openbare 
ruimte. De omgeving staat wel opgenomen in de plannen van de gemeente 
Oosterhout om te worden herzien in 2024. Het zou mooi zijn als hierbij ruimte 
is voor aanpassingen die de omgeving van aardewerk historie versterken.

Parkeerplaats in 
plaats van woonerf.

t\

Geen uitnodigende 
aansluiting op centrum.

9 J * !

De openbare ruimte rondom De Schelleboom is nu rommelig. Het is 
geclassificeerd als woonerf, maar omvat vooral met veel achterkanten, 
garages en een overmaat aan verhard oppervlak etc. In plaats van een focus 
op wonen, spelen en langzaam verkeer (wandelen, fietsen).

Ter verbetering valt te denken aan visuele verdeling, verbetering van de 
groenstructuur, passende bestrating in overeenstemming met de historische 
kwaliteit, passende verlichting, meer aansluiting op de markt en de Leijsen- 
hoek. Verder moet goed gekeken worden naar de (routing naar) voldoende 
parkeergelegenheid voor de Schelleboom.

z0

Stenige toegangsweg 
pottenbakkerij.

-aremei

1 "cl” ’lA1
—■■I 
mvamaween

"ath;q.

s

S.ISs

% 
%

60
60
5

ƒ
o &

1
■



©

“Hoe presenteren we de evolutie van 
Oosterhouts aardewerk en hun bijdrage 
aan de internationale handel in keramiek 
met innovatieve technieken?”

Van traditionele ambacht naar 
moderne innovatie.

Oosterno

vet Ver



Uitgangspunt 1 | Zowel binnen als buiten
P4.} Mkal. Binnentuin

aei 4\

3

29 20u9mi Ienig":Vs ■ 2En - in57/

1II Ë#7/-4 1»gëEi pa ME5-63 F

Het totale complex is een hectare groot en omvat het volledige productieproces.

r
d —• De oude droog- en verkoopschuren doen dienst als museumcafé en winkeltje 1 4■ I1

Het huisje van de pottenbakker is van buiten te bezichtigen 83 iïhli
(

k m4N-s-fi *38$S
4

3,-

I

■J

s
•7

De binnentuin, die ooit werd gebruikt voor leemdelving en houtopslag, 
wordt omgetoverd tot ‘open air’ expositieruimte en gezellige theetuin.

Grote zaal met de ovenvloer, 
vuurgang en de draaischijf.

Oude droog- en verkoopschuren 
museumcafé en winkeltje.

De ommuurde tuin kan van buitenaf ook gebruikt worden om de expositie 
te versterken.

Doordat de grote zaal beperkt is in mogelijkheden (en de droog en verkoopschuren 
een andere functie vervullen), zal de tuin een belangrijk onderdeel worden van 
de expositie.

De grote zaal met de ovenvloer, de vuurgang en de draaischijf bieden een 
historisch kijkje terug in de tijd.

ï t 
f52

m,

iti

,e--

expositieruimte en theetuin.

II —7

98234722Sia-

a 'W
I 23

d gq"dk s

0

dh, 
82u ma ara

gee'dëeë

—oy



Uitgangspunt 2 | Van binnen naar buiten

7

■ i

‘De vrolijke drinker’ van Frans Hals.

141

Potschepen, Blaak Rotterdam.

43e

Historische waarde

• Maatschappelijke waarde

Economische waarde

Educatieve waarde

De volledige geschiedenis heeft prachtige verhalen, die net zo ver reiken als 
onze veroveringsschepen zijn gekomen. Het Oosterhouts aardewerk is misschien 
wel verantwoordelijk voor de prachtige vilten hoed op het schilderij ‘De vrolijke 
drinker’ van Frans Hals. Een directere link ligt er met de haven in Rotterdam. 
Nog altijd hebben veel echte Oosterhouters familie in Rotterdam en vise versa.

De verhalen zijn eindeloos, maar we willen beginnen bij de basis en van daaraf 
uitbouwen van binnen naar buiten. Bij iedere opzet en aanvulling werken we 
vanuit vier kernwaarden:

vus

- —e 
—i261«

.i .

( ■' 

. i ' V A
\



Uitgangspunt 3 | Informatief, interactief en immersief

Ima 4mm

I/7
1 I

)

----- -

3

Informatief Interactief en Immersief

•Tekstuele informatie (historie, interviews, verhalen & legendes)

• Audio-visuele uitingen (foto, film, beeld en geluid)

-====

3■

De huidige technologische ontwikkelingen geven nieuwe mogelijkheden om 
kunst en cultuur te beleven, zelfs (of met name) in beperkte ruimtes. Je stapt 
zomaar in een schilderij of kijkt naar de wereld van vroeger, terwijl je er midden 
in staat. Interactieve en immersieve belevingen zijn ook een manier om erfgoed 
te digitaliseren en het te bewaren en toegankelijk te maken voor nieuwe 
generaties. Een goede invulling hiervan is echter een project op zich. Het vraagt 
een gedegen proces met bijbehorend onderzoek en samenwerking met de juiste 
partijen.

De informatieoverdracht en de verdieping daarin is gevarieerd. We behandelen 
onderwerpen vanuit verschillende interesses en kennisniveaus en op actieve 
en interactieve manieren. Er zijn rondom een thema verschillende verhaallijnen, 
zodat verschillende bezoekers van verschillende leeftijden eigen, andere en 
nieuwe dingen ontdekken. Denk hierbij aan:

Creatieve overdrachtsvormen (gamificatie, infotainment, 
cross over met theater/kunst)

—

Dit traject zal in een apart plan opgezet worden, zodra duidelijk is dat er 
voldoende draagkracht is voor het verhaal van het aardewerk van Oosterhout. 
Onze wens/ambitie is dit te implementeren vanaf het voorjaar van 2025 - 
dus na het eerste jaar (proef)draaien.

-
20

J N A 
AN

1=0



©

Oosterhoutse keramiek in de context 
van historische ontwikkelingen.

“Hoe plaatsen we de Oosterhoutse 
keramiekgeschiedenis in een breder 
historisch perspectief vanuit Europese 
en wereldwijde ontwikkelingen?”

°osterno



Ambities en beoogd resultaat

/

I

II

ge /

Doordat er momenteel nog niets met het Oosterhoutse aardewerk wordt gedaan is alles wat we 
bereiken winst» Echter, de wensen zijn ambitieus geformuleerd en gericht op een lange termijn 
exploitatie en groei:

Kennis vergroten over de pottenbakkershistorie en het aardewerk uit Oosterhout.
Opstellen van een haalbare combinatie van theater en de museale waarde in één complex. 
Versterken van de basis in Oosterhout.
Waarde vergroten binnen Brabant (Nederland).
De link met Het Melkmeisje en andere kunstwerken vergroten.
Digitalisering & nieuwe mediatechnieken onderdeel maken van erfgoedpresentaties.

Grotere zelfredzaamheid
Doordat de stichting een extra pijler kan toevoegen aan haar aanbod, vergroot zij hiermee haar 
toekomstbestendigheid. Of er nog theater zal zijn over 50 jaar, dat weten we niet. De pottenbakkers­
historie is er zeker over 50 jaar (en 100 jaar) nog. De historische waarde van het aardewerk ook.
De invulling biedt ook ruimte voor extra personeel in de zomermaanden.

Een duurzame welvarende leefomgeving
Iets bewaren is ook een vorm van duurzaam. De bijzondere (en unieke) locatie behoort voor toekomstige 
generaties behouden te blijven. Door de historie van het aardewerk te gaan vertellen, worden locatie en 
historie samengevoegd. Ontwikkeling van het plan zorgt voor een versterking van de toeristische waarde 
van Brabant. Door gebruik te maken van (vernieuwende) technologieën, wordt het erfgoed stapsgewijs 
zowel gedigitaliseerd (en dus bewaard) als op een aantrekkelijke manier vertelt aan bezoekers van alle 
leeftijden. Tenslotte biedt cultureel erfgoed de mogelijkheid te koppelen aan interessante (hedendaagse) 
thema’s als duurzaamheid, ambachtelijk produceren en de waarde van kunst.

Meer actieve deelnemers
Het plan is er op gericht van incidentele bezoekers te verschuiven naar structurele bezoekers.
Dit zullen zowel de inwoners van Oosterhout en omgeving zijn als de bezoekers. Met creatieve 
uitwerkingen willen we aansluiten bij de behoeften, mogelijkheden en interesses van onze bezoekers. 
We zien hierdoor ook ruimte voor erfgoed-medewerkers en vrijwilligers.

Ontwikkelen van meervoudige perspectief
Het pottenbakkersverleden van Oosterhout heeft impact gehad op alle facetten van het leven. 
Economisch was het de belangrijkste bedrijfstak met 10% van de bevolking die er in werkzaam was, 
maar daardoor dus ook sociaal en politiek. En wat is de waarde van het Oosterhouts aardewerk als 
gebruiksvoorwerp op schilderijen. Of van aardewerk vanuit archeologisch oogpunt?
Vanuit verschillende perspectieven raakt aardewerk de historie van Nederland.

-L-
-/2

- • >



Communicatieplan
Belangrijkste doelgroepen Primaire boodschap Middelen

Families met kinderen

Lager en middelbaar onderwijs

Geïnteresseerden in archeologie & erfgoed

Liefhebbers van kunst en cultuur

Bezoekers aan theatervoorstellingen Deze bijzondere locatie was niet altijd theater. 
We vertellen graag meer over de historie ervan.

Kinderen houden van visuele presentaties. Laat ze kijken 
en leren tegelijkertijd. En leer er zelf ook nog wat van!

Toeristen/dagjesmensen & 
bezoekers aan Oosterhout

Samenwerking met Open Monumentendag, free 
publicity/persaandacht in lokale en regionale pers 
en gerichte vakbladen en online informatieplatformen.

Oosterhout had ooit het grootste pottenbakkers- 
centrum van Nederland. Een historie die begint in de 
Middeleeuwen tot aan de industriële revolutie, met 
een mooie kunst-highlight in de Gouden Eeuw.

Social media campagne, lokale media (h-a-h blad, 
lokale omroep). Primair gericht op bereiken van ouders.

Gebruikers van (bijzondere) locaties voor 
presentaties en kleine evenementen

Vrienden van De Schelleboom | 
(potentiële) donateurs

Naast de interessante historie, is de enig overgebleven 
pottenbakkerij (van Nederland) ook een mooi voorbeeld 
van herbestemming met zichtbaar behouden van 
archeologische resten.

Aardewerk is onderdeel van ons cultureel erfgoed. 
Oosterhouts roodbruin aardewerk is terug te vinden 
in vele zogenaamde genrestukken, waarvan de meest 
bekendé Het Melkmeisje van Vermeer.

Website, social media, mogelijk persaandacht/ 
freepublicity in vakbladen.

Website, social media, samenwerking met 
‘Locaties met Meerwaarde’.

Samenwerking met VVV, stadswandeling (met gids 
of zelfstandig), samenwerking met museum Oud 
Oosterhout, samenwerking met Roompot vakantiepark, 
Katjeskelder, website social media.

Doelgroepgerichte nieuwsbrief of flyer, via persoonlijk 
contact met scholen en docenten.

Nieuwsbrief, programmafolder, via het bestuur van 
de Vriendenstichting.

Nieuwsbrief, programmafolder, website, sociale media, 
lokale pers, persoonlijk contact.

Het verhaal van het aardewerk is een verhaal om trots 
op te zijn! Het verdient om verteld en doorverteld te 
worden. Help jij mee?

Bezoekje Oosterhout, dan wil je natuurlijk weten wat 
ons bijzonder maakt. Het verhaal van het aardewerk is 
het verhaal van het ontstaan van Oosterhout. Dat wil je 
horen toch?

Met een evenement in een monument krijg je een locatie 
met meerwaarde en help je mee aan het behoud van 
erfgoed. Wij vertellen je graag ons verhaal!



t 4

Acties

Om van de Schelleboom een volwaardig museum te maken, zijn meerdere acties nodig:

—-c x

0I

1

E.

/ 0I.
1

ëz-

ceni

4 Om de combinatie met de theaterfunctie mogelijk te maken zouden panelen en vitrines die niet tegen 
de zijmuren opgesteld zijn, verplaatsbaar en uitwisselbaar gemaakt moeten worden met de stoelen, 
zodat het museum snel kan worden omgetoverd tot een theaterzaal.

2 Deze aspecten moeten visueel aantrekkelijk gebracht worden, De huidige videopresentatie aan 
de buitenzijde is een perfect voorbeeld. Maar bezoekers verwachten nu binnen een soortgelijke 
verrassende en creatieve (digitale) invulling.

6 Het is belangrijk na te denken over lokale en regionale samenwerkingen. Denk bijvoorbeeld aan 
ondernemers in de toeristenbranche (hotels, restaurants, cafés), historische plekken zoals een 
Slotbosse toren of de Zuiderwaterlinie, diverse musea en culturele collega’s.

1. Er moet een duidelijke lijn in de collectie worden gebracht, waarbij thema’s ais: hoe ging 
pottenbakken in zijn werk, waardoor werd Oosterhout een centrum van aardevervaardiging, 
wat was zo typisch aan Oosterhouts aardewerk, wat heeft de aardewerkindustrie voor Oosterhout 
betekend en wat betekent het nog?

Dit alles vergt een flinke investering in zowel tijd als geld, maar niet alles hoeft tegelijk tot stand 
te komen.

3 Er moet een duidelijke, herkenbare bezoekroute komen (die binnen en buiten met elkaar verbindt). 
De buitenruimte vergroot de expositiemogelijkheden enorm, maar moet daarop aangepast en 
ingericht worden.

7 Op den duur kan een (gedrukte) en digitale museumgids de bekendheid en de professionaliteit 
verbeteren en voor extra inkomsten zorgen.

5 Het museum moet vaste openingstijden krijgen om bezoekers van elders te kunnen ontvangen. 
Niemand gaat naar een museum waar hij/zij ‘toevallig’ langskomt. Een trip naar een museum is altijd 
doelgericht en gepland. Vaste openingstijden zijn daarvoor noodzakelijk. De openingstijden kunnen 
per seizoen wisselen en hoeven beslist niet de hele week te omvatten. Alleen vrijdag, zaterdag en 
zondag kan ook.

9 /

I

6

W —" —I q1



©

De sociaal-economische impact van 
Oosterhoutse pottenbakkers op de lokale 
gemeenschap.

“Hoe belichten we de relatie tussen de 
ambachtslieden en de stad Oosterhout 
en de impact van de pottenbakkers op 
de lokale economie en cultuur?”

Oostero

vet Ver



Samenwerkingspartners
Voor de uitwerking zullen we gebruik maken van bronnen als het Regionaal Archief Tilburg,
Heemkundekring en Keramiekstichting

Verder krijgen we hulp van lokale experts zoals senior adviseur archeologie
en historicus en vragen we specifiek een bijdrage van een tweetal externe experts,
te weten Adviseur Cultuurhistorie en Conservator museum Boijmans van Beuningen

hb
is werkzaam als senior adviseur archeologie bij Antea Group.in 1992.

- Hans Koopmanschap, archeoloog

heeft menig stuk over de pottenbakkers van Oosterhout geschreven.Historicus
Ze is de schrijver van het historische boek ‘Oosterhout, niet van gisteren’, waarvan eind vorig jaar de

van groot belang geweest bij de invulling van de Oosterhoutse

www.tijdmachineoosterhout.nl

‘Het verhaal van Oosterhout’.

V

kleine versie uit kwam. Verder is 
tijdmachine.

In de hoogtijdagen had Oosterhout 36 
pottenbakkers. Zij maakten onderlinge 
afspraken om die succesvolle industrie in 
stand te houden

Voor ondersteuning in de uitvoering en het creatief vertellen van het verhaal hebben we 
museummakers Mudware, Stichting Waardemakers en Visual effects studio De Bont Digital 
in de arm genomen.

is een van de bekendste archeologen van Oosterhout en heeft zich jarenlang verdiept in de 
historie van de pottenbakkerijen Hij was actief betrokken bij de opgravingen in deze pottenbakkerij

5.1,2,e 5.1,2,e 5.1,2,e 5.1,2,e5.1,2,e

5.1,2,e 5.1,2,e

5.1,2,e 5.1,2,e

5.1,2,e 5.1,2,e

5.1,2,e 5.1,2,e 5.1,2,e

5.1,2,e 5.1,2,e

5.1,2,e

5.1,2,e

5.1,2,e 5.1,2,e

5.1,2,e 5.1,2,e

5.1,2,e

5.1,2,e5.1,2,e 5.1,2,e

5.1,2,e 5.1,2,e



Vanuit Cuijpers Advies ligt de focus op de combinatie van duurzaamheid, erfgoed en toerisme in relatiez tot ruimtelijke planning. heeft de erfgoedvisie voor de Zuiderwaterlinie geschreven en zijn

.,29a’ -3

; EI
Kunst, historie en samenleving. Het doel van is het (door)vertellen vanëdEe,2

Lid,
■

A

r
è,

6

e4

# $20
d

344

VerenigingsJeven

Mspektakptaerd ten "“kinderghphedler.

ZUIDERWATERLINIE
NOORD-BRABANT

verhalen die zorgen voor nieuwe waarderingen en een betere beleving van de omgeving. Dit kan 
bijvoorbeeld bij nieuwe ontwikkelingen in de ruimte, door het organiseren van ontmoetingen en 
met het scheppen van kunst. Daarmee wordt een kunstzinnige brug geslagen tussen het heden en 
het verleden.

Recent heeft haar boek over ‘Dichter bij van Gogh’ over de alledaagse voorwerpen in zijn schilderijen, 
nieuwe kennis en inzichten gebracht in de werken van VanGogh. Momenteel richt zij zich op eenzelfde 
onderzoek binnen de werken van Vermeer. Het Oosterhoutse aardewerk is daar een belangrijk 
onderdeel in.

Zowel vanuit haar functie als conservator van Museum Boijmans van Beuningen als vanuit haar 
privé interesse, wil zij graag aansluiten bij de museale invulling.

expertise is terug te vinden in vele Brabantse projecten (naast nationale en internationale lezingen, 
workshops en adviesstukken). Verder is hij schrijver van het boek ‘geld verdienen met erfgoed’ met 
een uiteenzetting hoe erfgoed kan bijdragen aan belangrijke economische voordelen als hier planmatig 
mee wordt omgegaan.
www.posd.eu

/:STICHTING

WAARDE MNKERS

*4

6

1

5 ztee
55222

“e

■ W, 8

3

kv

1

5.1,2,e 5.1,2,e

5.1,2,e 5.1,2,e

5.1,2,e 5.1,2,e 5.1,2,e

5.1,2,e5.1,2,e

5.1,2,e 5.1,2,e

5.1,2,e



Oosterhouts aardewerk in de moderne tijd

©

“Hoe verbinden we het Oosterhoutse 
aardewerk aan relevant hedendaagse 
thema’s als duurzaamheid, 
ambachtelijkheid en design?”

Oosterno

vet Ver



De Schelleboom: duurzaam, transparent en inclusief

De Schelleboom heeft een culturele Anbi status

KOO © ongehinderd
Samen m ord toegankceli[maakt Oosterhout toegamkelifk

De Schelleboom is aangesloten bij SDG Oosterhout en ondersteunt actief de Sustainable Deveiopment
Goals gezondheid en Welzijn’, ‘Gendergelijkheid’ en ‘Duurzame steden en gemeenschappen’

De Schelleboom onderschrijft de drie culturele codes van harte en past deze waar mogelijk toe.
Code Diversiteit & Inclusie Fair Practice Code Governance Code Cultuur

NIP

ANBI

3 5
ENWELZIJNEwtMleN _—/ f

OOSTERHOUT

Culturele Algemeen Nut 
Beogende Instelling

GOEDE 
GEZONOHEID

GENDER-
6ELUJKHEID

Governance Code
Cultuur 2019

Als stichting werken, ontwikkelen en groeien we met een duurzame visie op de toekomst. Het is onze 
ambitie de toegankelijkheid en diversiteit ook te waarborgen binnen de kaders van het erfgoed en 
het plan. Als ANBI-stichting zijn we attent op belangenverstrengeling. Hier hebben we de laatste paar 
jaar hard aan gewerkt, maar op dit moment is de organisatie nog wel afhankelijk van een kleine groep 
mensen, en kunnen we ‘dubbelrollen’ nog niet geheel voorkomen. Als we in staat zijn om de museale 
waarde van het erfgoed in onze exploitatie op te nemen, dan zal dit zorgen voor een verdere verzelf­
standiging van de stichting.

De Schelleboom is getest door Klankbordgroep Ongehinderd Oosterhout (KOO) 
en goedgekeurd voor aansluiting bij het platform ongehinderd.nl

SDG
LOKAAL

CODE
DIVERSITEIT®) 

INCLUSIE

5.1,2,e



de
Schelleboom

f© ©

O De Schelleboom 
O) deschelleboom

De Schelleboom 
Mathildastraat 37a 
4901 HC | Oosterhout

o
M

s

512,2,e

5.1,2,e

13 o

V K E 
w d




</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>