<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Beelden bij de herpositionering van Museum Jan Cunen en het Stadsarchief


Input
Het toekomstbeeld van de herpositionering van museum en archief is in deze fase nog een schets.
Deze schets treft u hieronder aan. Dit toekomstbeeld is gevoed door de volgende bronnen:
   -    Collegebesluit en Programmabegroting 2014-2017. Hier wordt de omvang van de
        bezuiniging gesteld en een aantal richtinggevende uitspraken voor de toekomst gedaan;
   -    Het plan van drie oud-directeuren en een hoogleraar, kortheidshalve aangeduid als ‘Groep
        Jacobs’. Hierin wordt een eerste doorkijk naar een mogelijke toekomst voor m.n. het
        museum geschetst. De Groep Jacobs heeft van de wethouder het verzoek gekregen om de
        visie nog een tandje concreter te maken. De uitkomsten van deze verdiepingsslag zijn niet
        meegenomen in deze tekst omdat deze concretisering nog niet klaar is;
   -    De gesprekken in de externe projectgroep cultuurvisie. Hier wordt gewerkt aan ‘het verhaal
        van de culturele identiteit van Oss’. En aan de mogelijkheden van intensievere
        samenwerking in termen van programmering, stadspromotie en anderszins op basis van dit
        verhaal;
   -    Het verhaal van de culturele identiteit in wording. Gerard Rooijakkers heeft een voorzet
        gedaan, mede op basis van het eerste cultuurdebat en een bijeenkomst met een aantal
        Osse verhalenvertellers;
   -    Ideeën van derden, zoals deze ons bekend zijn. Denk daarbij aan plannen van de Groep
        Kemkens, de Vrienden en opmerkingen van de Jongerenraad. Maar ook input vanuit de
        expertbijeenkomst van november jl.;
   -    Recente publicaties van de Nederlandse Museumvereniging, de lijn van het ministerie van
        OC&W en dergelijke;
   -    Gesprekken met medewerkers van museum en archief.


Bezuinigen
Museum en archief moeten een kleine 5 ton bezuinigen op een budget van een kleine 9 ton, met
ingang van 2017. Daarbij moet de educatieve functie en\voor de doelgroep jeugd worden ontzien.
Samenwerking met andere culturele instellingen in Oss moet worden verstevigd. Villa Constance
moet worden gehandhaafd als museumlocatie.


Bij de behandeling van de programmabegroting 2014-2017 in de Raad, heeft het College
aangegeven vast te houden aan de bezuinigingsdoelstellingen voor de hele culturele sector. En ook
aan de verdeling over de verschillende instellingen. Ook heeft het bestuur aangegeven goed te
zullen luisteren en kijken naar de plannen van de oud-directeuren, inclusief hun voorstellen met
betrekking tot kostenniveau en verdienmogelijkheden. En vervolgens zal het College komen met
een voorstel voor de Voorjaarsnota in 2014.




                                                                                                   1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Reset
Het centrale idee in de visie van de groep Jacobs is een ‘reset’ van het museum. Het museum moet
in overdrachtelijke zin, gezien de huidige omstandigheden, helemaal uit en dan weer aangezet
worden. Als de stroom er weer opstaat, zien we iets anders dan ervoor. Anders heeft het geen nut.
Daarbij is het maken van inhoudelijke keuzen belangrijk.


Ook de Nederlands MuseumVereniging verwacht dat m.n. kleinere musea een scherp(er) profiel
moeten kiezen om te kunnen overleven. Deze keuzen gaan over de inhoud van collectie,
presentatie, educatie, samenwerking, lokale verankering enzovoort. Het maken van deze keuzen
moet vooraf gaan aan het opstellen van nieuwe besturings-, exploitatie- en beheermodellen.


Keuzen
Wat zien we na de reset? Het museum zal moeten kiezen voor een sterke verbinding met de
industriële geschiedenis van Oss en ommelanden, en met de 19e-eeuwse kunst, stelt Groep Jacobs.
Beide keuzen sluiten sterk aan bij wat de lokale bevolking aanspreekt. Beide elementen zijn
voorhanden in respectievelijk de biografie van de streek en de collectie van het museum en het
archief. De keuze voor de 19e-eeuwse kunst is bovendien onderscheidend in Brabant en maakt
samenwerking op basis van specialisatie binnen de provincie en met andere, grote musea in
bijvoorbeeld de Randstad mogelijk. Samenwerking en het vergroten van de zichtbaarheid van
collecties zijn overigens ook twee speerpunten van het Rijksbeleid.


De 19e eeuw en het tijdvak van de industriële ontwikkeling vormen een zeer rijke voedingsbodem
voor de kernfuncties van een museum en archief. Het is de periode waarin de wereld van de
westerse mens en dus ook van de Ossenaar ingrijpend veranderde. Er zijn parallellen te trekken
met onze tijd. En ook verschillen te benoemen. Hedendaagse kunstenaars kunnen worden ingezet
voor reflectie op kunst en maatschappelijke ontwikkelingen in en uit de 19 e eeuw, en op de
industriële geschiedenis.


Het verhaal van de culturele identiteit van Oss is in wording. Er staan drie ‘kapstokken’ in. Met
name de kapstok ‘het industriële verleden’ lijkt een op een te koppelen met de strategische keuzen
voor het museum. De andere twee kapstokken – Oss in de oudheid en Oss in het Maasland – zijn
goed bruikbaar. Dit geldt zeer zeker ook voor het Stadsarchief.


Museum en archief kunnen in potentie een leidende rol gaan vervullen in het laten zien en ervaren
van de biografie van Oss, haar inwoners en grondgebied. Ze zullen dit uiteraard doen in
samenwerking met de andere aanbieders van cultuur.


Deze twee elementen – industrieel verleden en 19e-eeuwse beeldende kunst – maken een
heroverweging van het tentoonstellings- en activiteitenbeleid, het huidige verzamelbeleid en de
huidige collectie wenselijk. Daarbij zal de impact voor het archief beperkt zijn, is de verwachting.




                                                                                                       2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Educatieve functie
De educatieve functie en de doelgroep jeugd moeten kerntaken blijven/worden. Het
samenwerkingsverband OKVO moet in stand worden gehouden. Zo luidt het Collegebesluit.


De educatieve functie is in en voor Oss een vlaggenschip. Aantallen bezoekende leerlingen,
werkwijzen bij museum en archief, samenwerking met scholen, de Museumschool en ook het OKVO
geven landelijk aanleiding tot jaloerse blikken. En belangrijker: tot kennisuitwisseling en extra
middelen.


De educatieve functie moet bij het verwerken van de bezuinigingen zo veel mogelijk buiten schot
blijven. De essentie – leerlingen die zelf aan het werk zijn in plaats van luisteren, lezen en
schrijven, direct contact met kunstenaars, verbinding met het Osse verhaal of andere inhoudelijke
thema’s e.d. – moeten overeind blijven en versterkt worden. Het leveren van (meer) maatwerk in
samenwerking met het onderwijs is een belangrijke opdracht waaraan wordt gewerkt. Ook het
verkennen van de gevolgen voor de educatieve functie van de inhoudelijke herpositionering en de
intensivering van de samenwerking van museum en archief met andere aanbieders is een
opdracht. Bijdragen aan het verminderen van de kosten kunnen bijvoorbeeld worden gezocht in
het meer standaardiseren van een deel van het aanbod. Denk daarbij aan een (semi)permanente
opstelling en standaard materiaal voor verschillende categorieën leerlingen en andere groepen.


Met de educatieve functie is nog iets anders aan de hand. Landelijke lof, een recente subsidie van
het Fonds voor Cultuurparticipatie in samenwerking met Het Hooghuis, lokale waardering vanuit
het onderwijs, en grote inzet van de kant van museum en archief gaat gepaard met uitingen van
ontevredenheid. Subtiele en duidelijke uitingen. Of het nu een imagoprobleem is of dat er meer
aan de hand is, of het om goed versterkte kritiek van een minderheid versus gemompelde
complimenten van een meerderheid gaat, dat moet open worden onderzocht. Op basis van die
analyse kan actie worden ondernomen. Het belang van de educatieve functie verdient dat.


Lokale verankering
Kernfuncties, collectie, aanbod, samenwerkingsverbanden, werkwijze maken dat het archief sterk
lokaal verankerd is. Het museum heeft de afgelopen jaren verschillende tentoonstellingen gemaakt
die een sterk lokale thematiek hadden (Made in Oss en Onder Oss bijvoorbeeld). Toch heeft het
museum op dit terrein een opdracht. Het zal meer midden in de Osse samenleving moeten komen
te staan. De beleving van maatschappelijk rendement bij de Ossenaar moet omhoog. De
verbindingen tussen het museum en de mensen die er werken, en de samenleving en politiek
moeten sterker. MKB-ers, recreatieondernemers, industriëlen, zakelijke dienstverleners, primair en
voortgezet onderwijs, zorginstellingen, corporaties, andere cultuur aanbieders, en dus ook klanten,
leerlingen, docenten, zorggebruikers en -bestuurders, professionals, bezoekers uit het groot Osse
gebied moeten meer toegevoegde waarde van het museum gaan ervaren. Het ‘hoe’ moet nader
worden uitgewerkt, ideeën zijn er.


Hoe belangrijk de lokale verankering ook is, het museum heeft ook een bovenlokale functie. En er
is geen tegenstelling tussen lokaal en bovenlokaal, wel een balans. Bezoekers van buiten Oss

                                                                                                     3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>brengen geld in het laatje van de gemeenschap (gemiddeld 20 euro per bezoeker, leert onderzoek)
en het museum. De educatieve gidsfunctie heeft in het verleden geleid tot een forse provinciale
subsidie. Bovenlokale waardering leidt ook tot een positieve bijdrage aan het beeld van Oss als
woon- en werkgemeente, en als vestigingsplaats voor bedrijven en instellingen. En in de
voorgestelde koers van het museum is sprake van bovenlokale samenwerking op het gebied van
collectie, presentatie, bedrijfsvoering e.d. Dus ook dit legitimeert dat het museum over de grenzen
van de gemeente heen kijkt en werkt.


Bezoekersaantallen van tentoonstellingen en activiteiten zijn belangrijk maar niet zaligmakend als
indicator voor betrokkenheid in de Osse gemeenschap. Het gaat ook om bijdragen aan lokale
evenementen, terloopse en geïnstitutionaliseerde samenwerkingsrelaties, initiatieven voor
wijkacties, ondersteuning van de amateurkunsten, faciliteren van ondernemersconferenties, het
hosten van jaarbijeenkomsten, het hebben van een levendige vriendencultus, lidmaatschappen van
lokale ondernemersverenigingen, samenwerken met andere cultuuraanbieders, werken met een
grote vrijwilligersschare enzovoort. De instellingen moeten ook buiten hun muren aanwezig zijn.
Maatschappelijke relevantie en zeggingskracht laten zich niet alleen meten aan de kassa.


De stem van de gebruiker, de bezoeker, de klant, de leerling, de docent, de sponsor, de vriend
enzovoort moet goed worden gehoord bij het bepalen van het aanbod. Bij het bepalen van de
inhoud, de vorm en plaats van het aanbod. Vraagsturing is een belangrijk ding. Het jukebox-
gehalte – u vraagt, wij draaien - mag wellicht wat omhoog bij het museum. Het vergroot de
toegankelijkheid, en de betrokkenheid bij en herkenbaarheid voor de Ossenaar.


Tegelijk zijn er veel verschillende stakeholders met uiteenlopende wensen die nooit allemaal
kunnen worden geaccommodeerd. Het horen van wensen moet overgaan in een gesprek over
keuzen. Het is namelijk ook een kerntaak van museum en archief om te vernieuwen, te prikkelen,
vragen op te roepen, vaststaande opvattingen te spiegelen. In de metafoor van de jukebox: er
moeten af en toe vernieuwende plaatjes in zitten die nog niet grijs gedraaid zijn. Voor de jeugd:
Spotify en Discovr moeten juist af en toe vreemde suggesties doen en associaties leggen. Dat
verruimd je wereld.


Verhalen
De biografie van stad en streek wordt momenteel ontwikkeld. Terecht wordt daarbij gezocht naar
het maakbare deel van dat verhaal. Deze biografie of identiteit moet de kapstok worden voor vele
verhalen, helden en antihelden en metaforen. Biografie en verhalen vormen weer de basis voor
onder andere culturele programmering van aanbod. En daarmee ook van inhoudelijke
samenwerking tussen aanbieders en verrijking van aanbod.


Er is op dit moment sprake van de volgende elementen in de biografie:
1      Oss als prehistorisch vorstenrijk
2      Oss als stad in het Maasland (1300-1850)
3      Oss als industriestad (1850-2000)
4      ... Osse ambitie voor de toekomst op basis van een zelfbewustzijn tegen de stroom in: de

                                                                                                     4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>        te verleggen stenen in Maas en Maasland.


Museum en archief zullen inhoudelijk aansluiten bij dit verhaal in ontwikkeling. Sterker nog, we
zullen onderzoeken of en hoe we een leidende rol kunnen vervullen in het laten zien en ervaren
van het verhaal van Oss. Dat raakt alle kernfuncties. Verzamelen, beheren, ontzamelen,
presenteren, educatieve functie, onderzoek, allemaal worden ze beoordeeld in het licht de
vernieuwde koers van museum en archief, en van het verhaal van Oss.


Het verhaal is een bron van inspiratie, een manier om de lokale verankering te versterken en geen
keurslijf. Er zullen zeker ook nog dingen worden ondernomen die niet direct bijdragen aan het
verhaal. Sterker nog, het museum heeft ook de rol te verbazen, te prikkelen en grenzen te
verleggen. En het archief kan onbekende historische informatie ontdekken die een ander
perspectief biedt, en dit ‘beleefbaar’ maken.


Verzelfstandiging
Het gemeentebestuur heeft aangegeven verzelfstandiging te zien als een wenselijke optie. Het past
in het Osse landschap waar alle andere culturele instellingen verzelfstandigd zijn. De Groep Jacobs
meent dit ook. Het is landelijk gezien de trend. Achterliggende gedachte is dat er meer ruimte
ontstaat voor cultureel ondernemerschap aan de kant van de instelling. En dat de gemeente zich
meer richt op zijn kerntaken: samen met de gemeenschap bepalen wat een wenselijk lokaal kunst
en cultureel klimaat, infrastructuur en (op hoofdlijnen) aanbod is. En hoe relaties met andere
maatschappelijke domeinen als bijvoorbeeld onderwijs, zorg en ondernemersklimaat moeten zijn.
En wat het maatschappelijk rendement van de subsidie moet zijn.


Verzelfstandiging is een vaag begrip in de volksmond. Hier betekent het ‘los van de gemeente’.
Museum en archief zijn dan niet langer een gemeentelijke afdeling. De vorm kan dan zijn ‘als
onderdeel van een andere, zelfstandige culturele instelling’ of ‘als een zelfstandige, juridische
entiteit’. Daarbinnen zijn weer uiteenlopende vormoplossingen mogelijk, dat voert hier te ver. De
vorm is\wordt een onderwerp van gesprek in onder andere de externe projectgroep cultuurvisie.


In alle gevallen zal verzelfstandiging betekenen dat er intensiever wordt samengewerkt. Dus als
Groep Jacobs aangeeft een “… op zichzelf werkend professioneel museum…” voor zich te zien, dan
is dat alleen mogelijk “… ingebed in een samenwerkend kennis- en collectienetwerk van enkele
grotere Nederlandse musea”. En wellicht moeten zowel de terreinen van samenwerking als de
partners nog breder worden benoemd: uitwisseling van mensen, samenwerking op het gebied van
bedrijfsvoering, samenwerking met andere culturele aanbieders ook buiten de museale kolom, en
wellicht met andere partners in de semipublieke en private sector.


Verzelfstandiging is aantrekkelijk vanuit het perspectief van het museum, het helpt bij de reset en
creëert ruimte voor een andere dynamiek. Maar als zodanig is het geen oplossing voor wat dan
ook. De sterke afhankelijkheid van gemeentelijke subsidiering blijft, dat leren ervaringen elders in
Nederland. Er is ook een nieuwe, gedragen koers nodig. En middelen. Met andere woorden, er zijn
wel condities. Zonder uitputtend te zijn:

                                                                                                       5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>      -   Een heldere, gedragen positionering;
      -   Mogelijkheid tot het uitdragen van de eigen identiteit;
      -   Goede startkwalificaties, in financiële maar ook bijvoorbeeld in bestuurlijke en personele
          zin;
      -   Verdiencapaciteit;
      -   Oplossingen voor kwetsbaarheidsvraagstukken; daadwerkelijke en concrete
          samenwerkingsafspraken;
      -   Tijd voor de overgang.


Voor het Stadsarchief kan dit anders liggen, zeker als het ‘op zichzelf’ wordt beschouwd. Als
belangrijke bijdrager aan het verhaal van Oss lijkt het samenwerken en blijvend samengaan met
het zich vernieuwende museum aantrekkelijk. Maar ook het samengaan met de bibliotheek is
vanuit de informatieve functie een optie. Een en ander zeker een onderwerp van verdere beeld- en
oordeelsvorming.


Samenwerking
Museum en archief moeten en willen (nog) meer samenwerken met elkaar en andere aanbieders
van cultuur in Oss. Professionele en amateurorganisaties. Hiermee wordt de lokale verankering
versterkt. Ook het aanbod en de marketing kunnen erdoor worden verrijkt. Er moet worden
onderzocht waar het kan leiden tot kostenbesparingen.


De samenwerking met andere musea moet worden verstevigd. Het kan gaan om het gezamenlijk
ontwikkelen van tentoonstellingen (zoals nu bijvoorbeeld gebeurt met Alkmaar), het uitwisselen
van objecten maar ook het delen van personeel en deskundigheidsbevordering. Onderzocht moet
worden wat de Provincie wil en kan betekenen voor het ondersteunen en versterken van de
Brabantse culturele infrastructuur. Verder heeft Minister Bussemaker aangegeven kansrijke
samenwerkingen tussen musea onder andere op terreinen als educatie, digitale mogelijkheden en
publieksbereik financieel te willen steunen. Ook dit moet verder worden verkend. Tegelijkertijd
moeten hier geen wonderen van worden verwacht.


Huisvesting
De gebouwen, Villa Constance en de Peperstraat, zijn historisch belangrijk en veelzeggend. Ze
leveren een positieve bijdrage aan de gebouwde omgeving van de stad. Bij de Peperstraat is
sprake van een langlopend huurcontract. Villa Constance moet worden aangehouden met een
kunst- en cultuurfunctie. Aangehouden als uitvalsbasis. Het museum zal in alle opzichten meer in
de stad en kernen te vinden moeten zijn. Zoals dat overigens bijvoorbeeld met de gouden
Ossenkoppen die verspreid door de stad hingen het geval was, en met de Museumschool het geval
is.


Ten aanzien van de huisvesting zijn er allerlei eisen en wensen. Denk aan toegankelijkheid en
vindbaarheid, depotfuncties, studiezaal, ontvangst, horeca, klimaat en veiligheid enzovoort. De
verschillende huisvestingsvarianten van de verschillende instellingen en onderhuurders moeten
terdege hierop worden beoordeeld.

                                                                                                       6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>Nieuwe media en digitalisering
Digitalisering van collecties maakt het mogelijk om op veel plaatsen toegang tot werken, tot
informatiebronnen te krijgen. Plaats-onafhankelijk werken wordt versterkt. De dienstverlening
wordt vergroot. Je kunt als archief en museum op veel plaatsen tegelijk virtueel aanwezig zijn. Het
helpt bij een grotere toegankelijkheid en verankering. Zeker niet in alle gevallen kan overigens het
origineel en de belevingswaarde daarvan worden vervangen. Het een vult het ander aan.


Digitalisering kost veel geld en vraagt nog forse investeringen. Het gaat daarbij niet alleen om
scannen maar ook bijvoorbeeld om het invoeren van meta-data. Simpeler: je moet wel kunnen
zoeken op trefwoorden, data en dergelijke die kloppen.


Nieuwe media bieden grote kansen voor intensievere interactie met de samenleving, en voor
marketing en reclame. MJC tv en nu Art tube bieden mogelijkheden voor het vergroten van onder
andere het publieksbereik. Facebook, twitter en website van museum en archief, stand alone maar
zeker ook gekoppeld met die van andere aanbieders van cultuur, moeten opnieuw tegen het licht
worden gehouden.


Gastvrijheid
Moderne burgers vragen om gastvrijheid, om comfort, om een aangename beleving. Stille, lege
zalen, krakende vloeren, suppoosten als standbeelden, geen banken of stoelen, fluisterende of
zwijgende bezoekers: het is maar voor een klein deel van de Nederlanders aantrekkelijk. Dit stelt
hoge eisen aan de mensen die ontvangen, rondleiden, toezien, diensten verlenen, verkopen. Aan
hostmanship. En aan de ruimten en het ruimtegebruik. En aan openingstijden.


Een museum of archief is overigens niet alleen een plek waar je passief wordt vermaakt. Waar je
zonder inspanning geniet. Het is ook een plek die mag aanzetten tot leren en ontwikkelen. En in
die zin een ‘plek der moeite’. Maar dan wel een die intensief wordt bezocht.


Nieuwe inkomsten
We moeten niet vergeten dat bovenstaande koerswijzigingen deels zijn geprikkeld door en moeten
worden gerealiseerd onder grote financiële druk. De bezuiniging is erg omvangrijk. Het is
onvermijdelijk dat de kosten zullen moeten worden teruggebracht. Daarnaast is het zaak te zoeken
naar meer inkomsten en andere inkomstenbronnen.


Subsidie zal voor lange tijd de belangrijkste bron van inkomsten blijven van Nederlandse musea,
archieven en erfgoedcentra. Dit is in de geschiedenis niet altijd zo geweest. En in andere,
bijvoorbeeld Angelsaksische landen is dat ook nu niet het geval. Maar het is wel een feit en de
verandering zal op korte termijn niet indrukwekkend zijn, is de verwachting.


De inbreng van fondsen en andere ‘tweede geldstromen’ is vaak gekoppeld aan de eigen inbreng
van musea. De inbreng van instellingen kan financieel van aard zijn maar ook in termen van
menskracht. Op het moment dat er fors bezuinigd wordt op middelen en mensen, wordt dit

                                                                                                    7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>vermogen om extra middelen aan te trekken ook fors verminderd. Zo werken bezuinigingen extra
door op de mogelijkheid te exposeren, educatieve programma’s te ontwikkelen, werkgelegenheid
enzovoort.


Inkomsten uit vrienden- en sponsorprogramma’s zullen verder moeten worden ontwikkeld. Het
vernoemen van zalen, het hebben van een ‘eigen’ ontmoetings- en ontvangstruimte, het
mobiliseren van het bedrijfsnetwerk voor een tentoonstelling in combinatie met mogelijkheden van
hosting, het cofinancieren van tentoonstellingen, het moet nieuw leven worden ingeblazen. Dit
moet gebeuren in een tijd dat het bedrijfsleven het ook moeilijk heeft en er veel meer vissers aan
de vijverrand zitten. Ter illustratie: het volume aan financiële giften is landelijk tussen 2009 en
2011 gehalveerd, van ongeveer 550 naar 280 miljoen. Met name het bedrijfsleven is hier debet
aan. Het effect van dergelijke programma’s op de lokale verankering zal hopelijk sterk zijn. Het
effect op extra inkomsten zal beperkt zijn, is de verwachting. Zeker op korte termijn. De middelen
die beschikbaar komen, kunnen maar (zeer) ten dele voor structurele lasten worden aangewend.


Ook entree en de winkelomzet zullen in zeer bescheiden mate kunnen bijdragen aan meer
inkomsten. Zeker als de doelgroep jeugd centraal staat. Entree is voor hen gratis. En het is de
vraag of entreeheffing na de herpositionering nog haalbaar is. Tentoonstellingen en activiteiten
zullen minder worden. Het is wel zo dat wellicht kosten kunnen worden vermeden en anders
worden verdeeld. Moet een educatief programma door een educatief medewerker van het museum
worden gedaan of kan dat bijvoorbeeld door een promovendus van een universiteit en/of een
adequaat opgeleide docent van een school gebeuren?


Het pand delen met partners is aantrekkelijk. Het genereert (gelegenheids)bezoekers, geeft
mogelijkheid tot synergie als het gaat om mensen en bedrijfsmiddelen, het kan marketing/reclame
versterken en kan een bron van inkomsten (huur) zijn. Uiteraard beperkt het de ruimte voor
tentoonstellingen en activiteiten.


Inkomsten uit horeca en verhuur kunnen zeker worden ontwikkeld. Hiervoor moet worden
onderzocht wat de condities zijn. Regels met betrekking tot paracommercie, bestemmingsplan,
mogelijkheden voor investeringen in pand en voorzieningen vereisen verdere verkenning.


Modern mecenaat, schenkingen (Geefwet), crowdfunding…: onderzoeken en uitwerken.


Vrijwilligers en betaalde staf
Museum en archief werken met vrijwilligers. Dat zal in de toekomst meer moeten worden. Het
roept de vraag op welke functies en in welke omvang betaald moeten zijn. Het hebben van een
collectie, het draaien van educatieve programma’s, het tentoonstellen, het geven van advies
(archief) brengt ook verantwoordelijkheden en verplichtingen met zich mee die deels het
draagvermogen van vrijwilligers overstijgen. Dit moet worden uitgewerkt.




                                                                                                      8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>Het roept ook de vraag op of, en zo ja welke, betaalde krachten voor verschillende musea (primair
proces) of verschillende culturele instellingen (bedrijfsvoering, marketing) kunnen werken. Ook dit
moet worden uitgewerkt.


Vrijwilligers kosten minder dan betaalde krachten. Het helpt bij de bezuinigingen. Vrijwilligers
kosten aan de andere kant meer dan we soms denken. Niet alleen in termen van
vrijwilligersvergoedingen, werving en selectie, deskundigheidsbevordering, maar ook in termen van
managementaandacht en –vaardigheden. Het binden en boeien van vrijwilligers, het handhaven
van een gewenst kwaliteitsniveau in dienstverlening en werkzaamheden, en het waarborgen van
continuïteit is veel werk en vraagt deels nieuwe vaardigheden. Het spreekwoordelijke ‘als het mooi
weer is zijn ze er niet’ of ‘als ze een baan vinden zijn ze weg’ worden soms uitvergroot, doen
betrokkenheid deels tekort, maar vormen ook reële vraagstukken.


Een grote schare vrijwilligers is ook een grote schare ambassadeurs. Werken met meer vrijwilligers
levert een bijdrage aan lokale verankering.


Het aanbod van vrijwilligers zal ten gevolge van de vergrijzing toenemen de komende jaren, is
landelijk de verwachting. De vraag overigens ook, gezien de oproep tot een
participatiesamenleving in de Troonrede.


Wat doen we niet meer?
Wat doen we niet meer als we bovenstaande realiseren? Dat is in deze fase nog moeilijk te
beantwoorden. Her en der in de tekst staan wel richtinggevende noties en consequenties. De rol
van moderne en hedendaagse kunst – niet persé kunstenaars - wordt minder, de functie
‘onderzoek’ zal wellicht minder worden, er zullen minder exposities en andere activiteiten zijn, er
zullen minder betaalde mensen werken bij museum en archief, de dienstverlening buiten de
doelgroep Jeugd zal afnemen, minder zal gratis of nagenoeg gratis zijn (beprijzen van
dienstverlening waar mogelijk).


Vragen
Bovenstaande ‘opdracht’ voor museum en archief leidt uiteraard tot veel (vervolg)vragen. We
noemen er een aantal:
    -    Wat betekent een en ander nu concreet voor museum en archief? Wat gaan we wel en niet
         meer doen? Met wie gaan we waarop samenwerken? Wie wordt waar gehuisvest? Wie
         wordt mijn baas? Wie kunnen blijven en wie moeten weg? Per wanneer?
    -    Hoe is het haalbaar om zo fors te bezuinigen én zo’n reset te realiseren?
    -    Welke tijd en middelen krijgen we daarvoor?
    -    Wat kunnen we daadwerkelijk aan nieuwe inkomstenstromen genereren?
    Deze en andere vragen zullen de komende periode moeten worden beantwoord.


Simon Franssen
Directeur Gemeentebedrijven\MJC
5 december 2013

                                                                                                      9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>