<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>                                                                                   E-mail gemeente@oss.nl
                                                                                   www.oss.nl
Aan alle raadsleden
                                                                                   Postbus 5
                                                                                   5340 BA Oss


                                                                                   Wilt u bij uw reactie de
                                                                                   datum van deze brief en
                                                                                   ons kenmerk vermelden?




Geachte raadsleden,

Wat zijn de mogelijkheden?


Datum                          Ons kenmerk              Behandeld door              Aantal bijlagen

4 februari 2020                Kenmerk                                              6

Onderwerp
Nieuwe aanpak huishoudelijk afval




Wij vragen u ter opiniering het volgende:


    1.   Vindt u het voorgestelde voorkeursscenario de gewenste uitwerking van het door de
         Opiniecommissie op 20 juni 2019 meest gekozen scenario ‘Informeren = recycleren’?
    2.   Kan worden volstaan met een minicontainer voor restafval van140 liter met de
         voorgestelde ophaalfrequentie? Of vindt u dat bv grote gezinnen (meer dan zes
         personen) op aanvraag tegen vergoeding een extra minicontainer moeten kunnen
         krijgen?
    3.   Vindt u het wenselijk nog dit jaar zo snel mogelijk het nieuwe systeem te introduceren
         in de vorm van de voorgestelde wenperiode van een half jaar?
    4.   Vindt u dat wij moeten vasthouden aan het uitgangspunt dat het afvalstoffentarief
         kostendekkend moet zijn ?
    5.   Vindt u dat wij een redelijke reserve moeten opbouwen zoals wordt voorgesteld?
    6.   Vindt u dat de kwijtscheldingsregeling op de gebruikelijke wijze ten laste moet blijven
         komen van het tarief Afvalstoffenheffing maar wel afzonderlijk in de stukken moet
         worden benoemd?




Wat is de aanleiding?


We staan voor de uitdaging om een nieuwe aanpak van huishoudelijk afval te kiezen,
waardoor onze inwoners anders zullen omgaan met afval. In deze opinienota vragen we u om
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>uw mening ten aanzien van de invulling van een nieuwe afvalaanpak. Waarom is een nieuwe
afvalaanpak nodig?
1. Afvalverwerking wordt steeds duurder
        Afvalverwerking wordt ieder jaar duurder. Als we onze afvalaanpak niet veranderen,
        gaan we als gemeente en inwoners steeds meer betalen voor ons afval. Door een
        nieuwe aanpak te kiezen, proberen we de kosten voor het afval zo laag mogelijk te
        houden.
2. Verandering is nodig om de landelijke doelstelling te halen
        We moeten de milieugevolgen sterk terugdringen en zuiniger omgaan met
        grondstoffen. Deze worden de komende decennia steeds schaarser en huisvuil bevat
        veel grondstoffen die nu door verbranding verloren gaan. De landelijke doelstellingen
        voor het inzamelen van afval zijn daarom de afgelopen jaren strenger geworden.
               Vanaf 2020 maximaal 100 kg restafval per inwoner per jaar en 75%
                afvalscheiding.
               Vanaf 2025 gelden de doelstellingen van 30 kg restafval per inwoner per jaar
                en 85% afvalscheiding.
We zitten nu op 195 kg restafval en 70% afvalscheiding. Om de doelstellingen te halen is een
verandering hard nodig en moeten we met z’n allen daarvoor aan de slag. Dit vraagt anders
denken en doen van producenten en consumenten. In deze nota gaat het om het afval dat
door particuliere consumenten wordt aangeboden.


Om tot een nieuwe aanpak te komen is een aantal scenario’s voor een nieuwe aanpak verkend
en aan de Opiniecommissie op 20 juni 2019 voorgelegd. Een ruime meerderheid van de
Opiniecommissie koos voor het scenario ‘Informeren = recycleren”. Dit scenario richt zich
vooral op verlaging van inzamelfrequentie en/of volume van de restafvalcontainer (140 liter in
plaats van 240 liter), verhoging van inzamelfrequentie PBD en daarnaast op inzicht in gedrag
en resultaat. Dit scenario omvat de optie om bij het niet halen van de doelstellingen een
financiële prikkel in te bouwen.


Na een doorrekening op kosten en effecten is een uitwerking van het scenario ‘Informeren =
recycleren’ opgesteld. Dit voorkeursscenario omvat als maatregelen:
        - 4 wekelijks inzamelen van restafval met een 140 liter minicontainer voor iedereen;
        - 2 wekelijks inzamelen van zakken PBD-afval;
        - 2 wekelijks inzamelen van GFT-afval met een minicontainer (inwoners hebben keuze
        tussen 240 liter en 140 liter minicontainer);
        - het aantal inworpen in de ondergrondse container voor restafval bij hoogbouw te
        limiteren op maximaal twee per week;
        - maandelijks inzamelen van oud papier en karton met een minicontainer (inwoners
        hebben keuze tussen 240 liter en 140 liter minicontainer);




                                                                                                2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>        - een nieuw containermanagementsysteem geeft hierbij inzicht in de resultaten van
        het nieuwe afvalinzamelsysteem.




Toelichting op noodzaak nieuwe aanpak huishoudelijk afval


Landelijke en Osse doelstellingen


Grondstoffen worden de komende decennia steeds schaarser. Huisvuil bevat veel grondstoffen
die nu door verbranding verloren gaan. De overheid wil deze grondstoffen terugwinnen via
afvalscheiding. Daartoe zijn de landelijke doelstellingen voor scheiden van afval en hergebruik
van grondstoffen de laatste jaren in stappen aangescherpt. Dit zijn de zogenaamde VANG-
doelstellingen. VANG staat voor: Van Afval Naar Grondstof. De doelstellingen, vastgelegd in
het Landelijk Afvalbeheerplan 2017-2029 (LAP3), zijn voor de komende jaren:
       2020: 100 kg restafval per inwoner per jaar en 75% afvalscheiding;
       2025: 30 kg restafval per inwoner per jaar en 85% afvalscheiding.
Voor 2030 streeft de gemeente Oss naar een gemeente die nog maar een minimale
hoeveelheid restafval kent. Dit sluit aan op het door onze gemeente ondertekende Nationale
Grondstoffenakkoord en onze inzet op circulaire economie: 50% minder gebruik van
grondstoffen in 2030 door inzet van herwonnen grondstoffen uit afval. Dit is een belangrijk
uitgangspunt voor de nieuwe aanpak van afval.


Extra prikkel
Met de invoering vanaf 2015 van een belasting door het Rijk op het verbranden van restafval,
prikkelt de Rijksoverheid gemeenten en haar inwoners om de hoeveelheid afval te
verminderen. Deze verbrandingsbelasting is inmiddels opgelopen naar € 32,63 per ton
restafval in 2020 en zal naar verwachting blijven stijgen als stok achter de deur om te komen
tot minder restafval en meer afvalscheiding.


Producentenverantwoordelijkheid
Niet alleen inwoners zijn verantwoordelijk voor het terugbrengen van het restafval. Ook
producenten dragen die verantwoordelijkheid. Zo is er een producentenverantwoordelijkheid
afgesproken voor onder andere elektrische apparaten, batterijen en verpakkingen, waaronder
verpakkingsmateriaal. Het inzamelen van deze stromen doen gemeenten, waarvoor ze een
vergoeding van het bedrijfsleven ontvangen. De producentenverantwoordelijkheid is
uitgewerkt in de Raamovereenkomst Verpakkingen. Deze overeenkomst bevat afspraken
tussen het Rijk, het verpakkende bedrijfsleven en gemeenten (VNG) over de uitvoering van
het Verpakkingenbesluit en het realiseren van 90% gescheiden inzameling en hergebruik van
plastic afval in het bijzonder.




                                                                                              3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Afval in breder perspectief: circulaire economie
Veel grondstoffen worden de komende decennia schaarser. Daarom richt het afvalbeleid zich
de laatste jaren meer en meer op preventie en hergebruik van deze grondstoffen en het
groeien naar een circulaire economie. In een circulaire economie worden reststoffen steeds
opnieuw gebruikt in de verschillende schakels van de productieketen.
Het streven naar circulaire economie staat niet op zich. Het is nauw verbonden met de andere
klimaatopgaven gericht op het terugdringen van onze footprint op natuur en milieu waaronder
de vermindering van de CO2-uitstoot inclusief de energietransitie. De energie voor deze
kringloopeconomie moet afkomstig zijn van hernieuwbare bronnen, met name zon en wind.
Afval en schadelijke emissies naar bodem, water en lucht worden hierbij zoveel mogelijk
voorkomen (het sluiten van kringlopen). Een circulaire economie ontwikkelen is dus breder
dan het thema afval. Het gaat over het verminderen en het veranderen van het gebruik van
producten, het herontwerpen van producten zodat ze makkelijker te demonteren of repareren
zijn en het veranderen van productieketens.
In het afvalbeleid komen naast kwantitatieve (kg restafval, scheidingspercentage) steeds
nadrukkelijker kwalitatieve doelstellingen naar voren. De ingezamelde afvalstoffen moeten
kwalitatief hoogwaardig zijn, zodat deze zo veel en zo lang mogelijk als grondstof
hergebruikt/gerecycled worden. Dit kan op termijn gevolgen hebben voor ons afvalbeleid en
onze inzameling: andere verwerkingstechnieken, inzamelmethoden, meer verbinding met
afval/grondstoffen van bedrijven en instellingen.


Ladder van Lansink
Wij richten ons in onze afvalaanpak op alle stadia : van de bron tot en met eindbestemming.
Daarbij hanteren wij de zgn. Ladder van Lansink. Dit is een standaard op het gebied
van afvalbeheer. Het algemene principe achter de Ladder van Lansink wordt vaak aangeduid
met de term "afvalhiërarchie".




    A. Afvalpreventie
De schoonste manier van omgaan met afval is het vermijden of in ieder geval het zoveel
mogelijk beperken ervan. Door daar bewust naar te handelen in het dagelijks leven kunnen
forse stappen worden gezet. Denk aan het kopen van niet verpakte producten, het gebruik
van oplaadbare batterijen en dubbelzijdig printen. Dit vraagt zowel een verandering aan de
aanbodkant (producenten) als aan de vraagkant (consumenten). Wij zetten ons in om aan
beide kanten verandering te bewerkstelligen. Naar consumenten door middel van




                                                                                              4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>communicatie en tips. Naar producenten onder meer door mee te doen in landelijke afspraken
en door eigen lokale initiatieven richting Osse ondernemingen.


    B. Hergebruik
Hergebruiken van bestaande producten zorgt dat deze niet tot afval verworden en vermindert
de productie. Marktplaats heeft de toegang tot het aanbod van gebruikte materialen
vergemakkelijkt. In Oss kennen we goede voorbeelden zoals ons succesvolle Kringloopbedrijf,
de E waste aanpak, onze repaircafés en ons nieuwe Duurzaamheidsplein Oss.


    C. Recycling
Door afval zoveel mogelijk te recyclen wordt hergebruik van grondstoffen mogelijk. Daarvoor
is afvalscheiding nodig. Wij geven dit niet alleen vorm in onze afvalinzameling maar onder
meer ook op ons Duurzaamheidsplein Oss, zoals in de nieuwe demontagehal.


    D. Energie
Afval dat na de voorgaande stappen nog overblijft, kan worden gebruikt als brandstof of voor
een andere manier van energieopwekking. De warmte die bij afvalverbranding vrijkomt, wordt
omgezet in energie (stoom, warmte, elektriciteit en secundaire grondstoffen). Het Osse
restafval wordt verwerkt in Duiven bij AVR. Bij de verbranding komt warmte vrij, die wordt
doorgeleverd aan het stadsverwarmingsnet Duiven en Westervoort. Daarnaast wordt
elektriciteit opgewekt die wordt doorverkocht aan Nuon.


    E.   Verbranden
De één na laatste stap is het verbranden van afval zonder dat hieruit energie wordt opgewekt.
Hiervan is sprake als afvalstoffen verbrand worden in een installatie die niet speciaal is
ontworpen voor energieopwekking. Afvalstoffen die verbrand worden zijn onder andere fijn en
grof huishoudelijk afval, bedrijfsafval, kantoor-, winkel- en dienstenafval, gevaarlijk afval.


    F.   Storten
Afval storten op vuilnisbelten is de minst wenselijke optie en alleen mogelijk onder strikte
voorwaarden. Ons afvalbeleid is erop gericht zoveel mogelijk prioriteit te geven aan de
milieuvriendelijkste verwerkingswijzen. Deze staan hoger in de 'ladder'. Afvalstoffen die
gestort worden zijn onder andere industrieel afval, bouw- en sloopafval, grond en
asbesthoudend afval. In bijlage 1 is een overzicht opgenomen waar het afval, dat de
gemeente Oss inzamelt, naar toe gaat.


Situatie gemeente Oss


De huidige hoeveelheid restafval in de gemeente Oss blijft al jaren steken op ongeveer 195 kg
per inwoner per jaar (2018). De landelijke norm voor 2020 is 100 kg. Het percentage




                                                                                                 5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>afvalscheiding daarentegen is de afgelopen jaren gestegen tot 70% (landelijke norm voor
2020 is 75%). Dit is onder andere te danken aan de goede scheidingsresultaten van het
duurzaamheidsplein Oss. In de restafvalcontainer zien we nog veel afvalstromen die niet bij
het restafval horen, zoals GFT-afval (43%) met name etensresten. Slechts 11% van de
inhoud van de restafvalcontainer is daadwerkelijk restafval. Onderstaand is de samenstelling
van restafval in gewichtsprocenten weergegeven:




                       Afbeelding samenstelling inhoud restafvalcontainer


Verandering per 2015


In 2015 veranderden we onze afvalaanpak door meer service op herbruikbare afvalstromen en
minder service op restafval. Dit leidde aanvankelijk tot een daling van 15% van de
hoeveelheid restafval en 5% stijging van het percentage afvalscheiding. Nu blijven we al jaren
steken op circa 195 kg restafval. Uitvoering van pilots over onder andere GFT-afval,
bijplaatsingen bij ondergrondse containers en de extra inzet op communicatie en educatie
hebben niet geleid tot een verdere daling. Het ‘laaghangend fruit’ is daarmee geplukt. We
hebben meerdere malen indringend gesproken met de Raad over de constatering dat alle
inspanningen sinds 2015 niet hebben geleid tot het behalen van de landelijke en Osse
afvaldoelstellingen.


Grote uitdaging: kwantitatief en financieel


Ondanks eerdere maatregelen en alle landelijke en lokale aandacht voor dit onderwerp slagen
we er niet in om de hoeveelheid restafval verder terug te dringen. Dat betekent dat we
nieuwe en ingrijpendere maatregelen moeten treffen. Daarbij hoeven we het wiel niet opnieuw




                                                                                               6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>uit te vinden. Alle gemeenten worstelen met dit onderwerp. We zijn op zoek gegaan naar best
practices, zoals ook de wens van de Raad was. Deze hebben we bekeken op de
toepasbaarheid voor de specifieke situatie van onze gemeente. Daarvoor hebben we een
beroep gedaan op de deskundigheid van bureau DR2 New Economy, die ons heeft
geadviseerd.


Daarnaast is er een nieuwe dimensie bijgekomen. Het tarief van de afvalstoffenheffing is al
enkele jaren niet meer kostendekkend.
   Het tekort van 2018 en 2019 is ten laste gebracht van de reserve afvalstoffenheffing.
   Voor 2019 houden we rekening met een onttrekking aan de reserve van € 900.000,-.
    Daarmee is er nog maar een beperkte reserve over: € 158.000,- (programmabegroting
    2020, stand november 2019).




                                                                                              7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>   In de programmabegroting van 2020-2023 zijn de kosten en opbrengsten van afval
    opnieuw berekend op basis van de gewijzigde omstandigheden. Om alle kosten te kunnen
    dekken, hadden de tarieven verhoogd moeten worden met afgerond 25%. Om de
    lastendruk voor de burgers te beperken en niet boven de gestelde norm van € 22,50
    onder het landelijk gemiddelde uit te laten komen, is gekozen om te volstaan met een
    verhoging van 15%. Het resterende tekort van opnieuw bijna € 900.000 wordt eenmalig
    opgevangen vanuit de algemene bedrijfsreserve en wordt niet bij de inwoners via de
    afvalstoffenheffing in rekening gebracht. Vanaf 2021 zal het structurele tekort van € 1,1
    miljoen (= € 28,- per huishouden) opgevangen moeten worden. Deze ontwikkeling
    hebben we, op basis van behandeling van de begroting, in de opdracht om tot een nieuw
    afvalverwerkingssysteem te komen, meegenomen. In de raadsinformatiebrief van 2
    oktober 2019 ‘Wat is er (financieel) aan de hand in afvalland?’ brachten we de Raad op de
    hoogte van de veranderingen in het financieel perspectief van afvalverwerking (bijlage 2).


Scenario’s afvalaanpak


Minder afval en meer afvalscheiding zijn geen nieuwe onderwerpen. Er zijn in Nederland vele
pilots en proefwijken geweest waarvan we kunnen leren. Om te komen tot een voorstel voor
nieuwe aanpak van afval hebben we de best practices in Nederland op 20 juni 2019 aan de
Opiniecommissie voorgelegd. Deze zijn:
    1.   Een tandje meer: optimaliseren van de huidige afvalaanpak.
    2.   Minder = Meer! :inzamelfrequentie en/of volume van minicontainer van restafval
         omlaag, inzameling van PMD omhoog.
    3.   Afval scheiden loont: financiële prikkels.
    4.   De omgekeerde wereld: omgekeerd inzamelen.
    5.   Informeren = recycleren : combinatie van scenario 1 en 2 + inzicht in gedrag en
         resultaat.
    6.   Vertrouwen in techniek: bron- en/of nascheiding.


In bijlage 3 vindt u de Opinienota en de bijbehorende rapportage van bureau DR2 New
Economy, waarin de bovenstaande scenario’s zijn beschreven. Deze scenario’s zijn gebaseerd
op de best practices op het gebied van afvalinzameling en –verwerking en zijn geschikt voor
de situatie in de gemeente Oss: een stad, 23 kernen en een groot buitengebied. De zes
scenario’s zijn voorafgaand aan bespreking in de Opiniecommissie toegelicht in een
podiumbijeenkomst op 21 maart 2019.


Opiniecommissie 20 juni 2019
We hebben de Opiniecommissie gevraagd om twee scenario’s te kiezen die de voorkeur
hebben en die we vervolgens uitwerken op hun effecten ten aanzien van kosten, service,
milieurendement en gedrag. Een ruime meerderheid van de Opiniecommissie sprak de




                                                                                                8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>voorkeur uit voor het scenario ‘Informeren = recycleren’. Daarnaast werd als tweede voorkeur
zowel ‘Vertrouwen in techniek: bron- en/of nascheiding’ als ‘Afval scheiden loont: financiële
prikkels’ gekozen. Daarom is aanvullend op scenario ‘Informeren = recycleren’ het scenario
financiële prikkel onderzocht. Een financiële prikkel is als extra optie bij dit scenario
opgenomen, indien de resultaten zouden achterblijven ten opzichte van de te behalen
doelstellingen. Daarnaast is ook het scenario nascheiding onderzocht.
Bureau De Afvalspiegel en gedragsbureau D&B hebben deze scenario’s uitgewerkt. De
rapportages hiervan vindt u in bijlage 4 en 5.


Voorkeursscenario nieuw afvalinzamelsysteem


Vanaf januari 2021:
Het scenario dat door een ruime meerderheid van de Opiniecommissie is gekozen als meest
gewenst is het scenario ‘Informeren = recycleren’. Dit scenario richt zich vooral op verlaging
van inzamelfrequentie en/of volume van de restafvalcontainer (140 liter in plaats van 240
liter) en daarnaast ook op inzicht in gedrag en resultaat. Dit scenario omvat de optie om bij
het niet halen van de doelstelling een financiële prikkel in te bouwen. Overwogen kan worden
om deze financiële prikkel al meteen in het nieuwe inzamelsysteem in te voeren. Hierbij
moeten we wel een voorbehoud maken ten aanzien van de planning van invoering van een
financiële prikkel. Dit vraagt een langere voorbereidingstijd (langer dan een half jaar),
waardoor gelijktijdige invoer wellicht niet mogelijk is, maar gefaseerd moet plaatsvinden.


Voor onze gemeente hebben we het voorkeursscenario als volgt invulling gegeven:
        -   4 wekelijks inzamelen van restafval met een 140 liter minicontainer voor
            iedereen;
        -   Het aantal inworpen in de ondergrondse container voor restafval bij hoogbouw te
            limiteren op maximaal twee per week.
        -   2 wekelijks inzamelen van zakken PBD-afval;
        -   2 wekelijks inzamelen van GFT-afval met een minicontainer (inwoners hebben
            keuze tussen 240 liter en 140 liter minicontainer). De ophaalservice voor grof
            snoeihout blijft gehandhaafd.
        -   Maandelijks inzamelen van oud papier en karton met een minicontainer (inwoners
            hebben keuze tussen 240 liter en 140 liter minicontainer).
Tot dit voorkeursscenario zijn we gekomen op basis van de uitkomst van de Opiniecommissie
(20 juni 2020), de uitwerkingen door bureau De Afvalspiegel en uitkomsten uit de GFT-pilots
in de gemeente Oss in 2017 en 2018.




                                                                                                 9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>                             Afbeelding situatie vanaf januari 2021


Deze nieuwe aanpak omvat en ondersteunen we met de volgende maatregelen:


Restafval
-   Een kleinere restafvalcontainer (140 liter) voor iedereen vanaf 1 januari 2021 invoeren.
    Het restafval in de minicontainer bestaat nog veel uit recyclebare afvalstromen zoals GFT,
    glas, textiel, luiers en PBD. Een minicontainer van 140 liter biedt minder ruimte om afval
    ongescheiden te verzamelen, maar biedt overigens ruim voldoende capaciteit voor het
    restafval. Het is in beginsel niet mogelijk om meer minicontainers voor restafval te
    krijgen, met uitzondering van de medische container. Overwogen kan worden om op
    aanvraag voor grote gezinnen (meer dan zes personen) een extra minicontainer voor
    restafval (140 liter) tegen vergoeding beschikbaar te stellen.
-   Het aantal inworpen in de ondergrondse containers bij hoogbouw per 1 januari 2021
    instellen op maximaal twee inworpen per week, afgestemd op de hoeveelheid restafval die
    wordt ingezameld in een 140 liter minicontainer in vier weken. Deze hoeveelheid is
    vermeerderd met een hoeveelheid etensresten/GFT-afval, aangezien bewoners van
    hoogbouw geen GFT-afval apart kunnen inzamelen. Niet alleen van de inwoners van
    laagbouw vragen we om extra inspanningen op afval scheiden en minder restafval
    produceren. Ook de hoogbouw vragen we in gelijke mate haar steentje bij te dragen.
-   Voor inwoners de extra minicontainer behouden, die nu deze extra minicontainer hebben
    ten behoeve van medisch afval in verband met ziekte. Huishoudens die extra afval hebben
    in verband met dialyse, stoma, infuus of sondevoeding kunnen nu al gratis gebruik maken
    van een extra minicontainer voor restafval. Op dit moment zijn dit 108 extra
    minicontainers. Deze service willen we blijven bieden. Dit afval behoort bij het restafval,
    omdat hier sporen van medicijnen of bacteriën in zitten. Met een 140 liter minicontainer
    voor restafval die vierwekelijks wordt geleegd, kan deze groep huishoudens niet volstaan.


PBD-afval
-   Het PBD-afval tweewekelijks inzamelen. Hierdoor wordt deze afvalstroom beter
    gescheiden. Bij de inzameling van het PBD-afval is het tijdelijk opslaan van de PBD-
    zakken vaak een nadeel. PBD-afval is volumineus en neemt daardoor veel ruimte in. Ook
    kan dit afval stank veroorzaken. Door het PBD-afval vaker in te zamelen, verwachten we




                                                                                               10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>    deze nadelen te verminderen, waardoor inwoners meer bereid zijn deze afvalstroom te
    scheiden.
-   Wekelijks inzamelen van PBD-afval is bekeken, maar levert nauwelijks meerwaarde op.
    Het wekelijks inzamelen van PBD-afval brengt bovendien veel kosten met zich mee
    tegenover een relatief laag gewicht aan PBD-afval.
-   De proef met de extra minicontainer voor PBD-afval in Geffen beëindigen we per 1 juni
    2020 wegens te veel vervuiling en daardoor afkeuring van deze afvalstroom (24%
    vervuiling. Ter vergelijking: in de PBD-zakken in de gemeente Oss wordt circa 8%
    vervuiling aangetroffen). De inzameling van PBD-afval in Geffen zal vanaf dan middels de
    Plastic Herozakken plaatsvinden. Wel mogen de Geffenaren deze minicontainer behouden
    voor de opslag van PBD-zakken. Dit is met de Dorpsraad besproken.


GFT-afval
Dit blijft tweewekelijks inzamelen met een minicontainer (keuze uit kleine en grote
minicontainer). Uit proeven in onze gemeente in 2017-2018 met wekelijks inzamelen en
seizoensgebonden extra inzamelen van GFT-afval blijkt dat er geen effect optreedt in de
hoeveelheid GFT-afval in de restafvalcontainer. De hoeveelheid ingezameld GFT-afval blijft
ongewijzigd, evenals het percentage GFT in de restafvalcontainer.


Papier
-   Het oud papier en karton per 1 januari 2021 huis-aan-huis inzamelen middels een
    minicontainer (keuze uit kleine of grote minicontainer). Het inzamelen van oud papier en
    karton blijft met de inzet van verenigingen plaatsvinden. De werkomstandigheden van de
    vrijwilligers verbeteren hierdoor, zij hoeven immers niet meer te bukken en te tillen.
    Daarnaast kan het werk uitgevoerd worden met 2 vrijwilligers.
Een extra minicontainer verbetert de scheiding van deze afvalstroom (kwantitatief en
kwalitatief), blijkt uit ervaringen bij andere gemeenten (5 – 10% meer oud papier, betere
kwaliteit en minder oud papier in het restafval). Daarnaast zorgt de papiercontainer voor
minder papier bij het zwerfafval, het papier regent niet meer nat, het is fysiek lichter werken
en beladers hebben geen last van dozen die kapot gaan tijdens het tillen. Een minicontainer
voor papier verhoogt de service aan onze inwoners, doordat deze makkelijker in gebruik is en
minder rommel geeft.
Vervuiling van de inhoud papiercontainer verwachten we niet. Dit blijkt ook uit ervaringen bij
andere gemeenten. Mocht er toch vervuiling van de inhoud optreden, dan moeten we hier
meer op inzetten ten aanzien van communicatie en wellicht ook handhaving. Bewoners die
geen plaats hebben voor een papiercontainer, kunnen het oud papier ook kwijt in de speciale
ondergrondse papiercontainer of bij het duurzaamheidsplein.


Informatie aan inwoners




                                                                                              11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>Informeren en inzicht in afvalgedrag door: actief terugkoppelen aan de inwoners over de
inzamelresultaten kan een extra positief effect hebben op het scheidingsgedrag.
De nieuwe minicontainers en de inzamelvoertuigen worden uitgerust met een nieuw
containermanagementsysteem. Hierbij worden de ledigingen geregistreerd, zodat we onze
inwoners feedback kunnen geven over de resultaten van de nieuwe afvalaanpak. Het is
overigens niet mogelijk om per huishouden de resultaten in beeld te brengen. Dit is wel
mogelijk bij een containermanagementsysteem voor diftar. Door regelmatig (per kwartaal)
terug te geven hoe men presteert ten opzichte van de gewenste situatie. Hiervoor kunnen we
de afvalapp en communicatie via de (lokale) media inzetten.


GFT-proef hoogbouw
Een proef starten in 2021 met het apart inzamelen van GFT-afval bij hoogbouw. Bij
laagbouwwoningen wordt het GFT-afval gescheiden ingezameld. We willen dit ook bij
hoogbouwwoningen gaan doen, zodat hier de mogelijkheden voor afvalscheiding gelijk worden
getrokken met die voor de laagbouw. Om te leren hoe dit het beste kan, willen we in 2021
een proef uitvoeren. Voor deze proef baseren we ons op best practices in andere gemeenten.
De uitkomst van de proef gebruiken we om het nieuwe afvalinzamelsysteem te optimaliseren.
In verband met implementatie van het nieuwe inzamelsysteem en alle werkzaamheden die
daarvoor nodig zijn, is er geen ruimte om deze proef al in 2020 te starten.


Evaluatie
De gewijzigde afvalinzameling evalueren we na één jaar (gerekend vanaf het moment dat de
wenperiode is gestart). In de evaluatie nemen we ook mee welke mogelijkheden er zijn om
het nieuwe afvalinzamelsysteem verder te optimaliseren. Hiertoe hoort ook de mogelijkheid
om een financiële prikkel in te voeren aanvullend op het nieuwe afvalinzamelsysteem.


Optie diftar
Als het nieuwe afvalbeleid onvoldoende het gewenste effect bereikt, kan diftar als aanvullende
maatregel worden ingezet. Afhankelijk van de uitkomst kan dat een nieuwe maatregel zijn.


Wenperiode juni 2020 tot januari 2021:
We willen snel het nieuwe systeem invoeren. Dat willen we doen door een wenperiode van
een half jaar in te voeren per 1 juni 2020. Hierbij gaan we al inzamelen volgens de nieuwe
inzamelfrequenties 4-2-2 (restafval, PBD, GFT). In deze wenperiode houdt iedereen de
huidige minicontainers. Er wijzigt dus nog niets aan de inhoud van de restafvalcontainer. Op
deze manier kunnen inwoners eerst wennen aan de nieuwe inzamelfrequenties:
        -      4 wekelijks inzamelen van restafval met de huidige 240 liter en 140 liter
               minicontainers;
        -      2 wekelijks inzamelen van zakken PBD-afval;




                                                                                             12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>        -   2 wekelijks inzamelen van GFT-afval met een minicontainer met de huidige 240
            liter en 140 liter minicontainers.


De verschillen met het systeem vanaf 2021 zijn:
-   de minicontainer restafval van 240 liter wordt gehandhaafd;
-   papier wordt nog op de gebruikelijke wijze opgehaald. Dus geen minicontainer.




                   Afbeelding situatie wenperiode juni 2020 tot januari 2021


Onderzoek naar nascheiding
Eerder hebben wij gemeld dat wij ons beraden op nascheiding samen met de gemeente Den
Bosch. Inmiddels werken we samen met de gemeenten Den Bosch, Tilburg, Eindhoven,
Helmond en Meijerijstad en de provincie Noord-Brabant aan een verkennend onderzoek naar
de mogelijkheden van het nascheiden van restafval in de regio. Doel van het onderzoek is om
na te gaan op welke wijze nascheiding de deelnemende gemeenten kan helpen om:
       hun scheidingsresultaat te verbeteren/de hoeveelheid te verbranden restafval omlaag
        te brengen;
       de kwaliteit van hun reststromen te verbeteren;
       de dienstverlening aan hun inwoners te verbeteren;
       het proces van afvalverwerking efficiënter in te richten (lees: de kosten op termijn
        minder snel te laten stijgen dan zonder de inzet van nascheiding het geval zou zijn);
       de CO2-productie van hun afvalinzameling omlaag te brengen.
Voor alle duidelijkheid: het betreft hier vooralsnog nascheiding bovenop de bronscheiding en
dus niet in plaats van. Er zijn echter ook deskundigen die nascheiding zien als een alternatief
voor scheiding aan de bron.




                                                                                               13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>Uiteraard volgen wij ook deze discussie. De deelnemers streven ernaar om het
onderzoeksrapport dit najaar beschikbaar te hebben voor bestuurlijke besluitvorming.


Waar moeten we rekening mee houden?


Financiële effecten voor 2020
In 2018 en 2019 waren de tarieven niet meer kostendekkend. In de programmabegroting van
2020-2023 zijn de kosten en opbrengsten van afval opnieuw berekend op basis van de
gewijzigde omstandigheden. Om alle kosten te kunnen dekken, hadden de tarieven verhoogd
moeten worden met afgerond 25%. Om de lastendruk voor de burgers te beperken en niet
boven de gestelde norm van € 22,50 onder het landelijk gemiddelde uit te laten komen, is
gekozen om te volstaan met een verhoging van 15%. Het resterende tekort van bijna €
900.000 wordt eenmalig opgevangen vanuit de algemene bedrijfsreserve en wordt niet bij de
inwoners via de afvalstoffenheffing in rekening gebracht.


We verwachten dat sec de voorgestelde maatregelen uit het voorkeursscenario over 2020 niet
leiden tot aanvullende kosten in 2020. We hebben nog geen zicht op de mogelijke
kostenverhogingen, nieuwe overheidsmaatregelen en/of marktontwikkelingen die mogelijk in
de loop van 2020 ontstaan.


Financiële effecten voor 2021
In 2021 hebben we te maken met drie financiële effecten: het bestaande tekort, aanpassing
van het afvalbeleid en prijsstijgingen en onzekerheden


1.   Bestaand tekort
Het eerste effect is het dekken van het bestaande tekort op afval. Daar hebben we mee te
maken ongeacht het gekozen scenario. Vanaf 2021 kan dit tekort van naar schatting € 1,1mln
niet meer worden gedekt door bestaande reserves. De tarieven afvalstoffenheffing moeten
worden verhoogd. Deze verhoging bedraagt gemiddeld afgerond € 28 per huishouden per
jaar.


2.   Aanpassing van het afvalbeleid
Het tweede effect bestaat uit de financiële consequenties van het te kiezen aangepaste
afvalbeleid. Het bureau “De Afvalspiegel” heeft verschillende scenario’s van nieuw afvalbeleid
doorgerekend. Het voorgestelde voorkeurscenario draagt bij aan een besparing van afgerond
€ 2 per huishouden per jaar. Andere scenario’s leiden juist tot extra tariefstijgingen. In de
tabel hieronder worden de verschillen duidelijk weergegeven. (Voor een gedetailleerde
specificatie wordt verwezen naar de bijlage.)




                                                                                                14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>                                          Totale tariefstijging per
Jaarlijkse kosten (€ )                    huishouden per jaar*
Voorkeurscenario optie 1 : 4 -2 -2                                   2-
Sce na rio 1 o ptie : 3-1-2                                         18
Sce na rio 1: o ptie 2: 4-1-1                                       27
Sce na rio 1:o ptie 1: 3-1-2 me t difta r                           16
Sce na rio 1:o ptie 2: 4-1-1 me t difta r                           24
Sce na rio 2 na s che iding                                         40
*) + Ko s te n, - O pbre ngs t    Bro n: De a fva ls pie ge l


3.   Prijsstijgingen en onzekerheden
Het derde en laatste financiële effect bestaat uit prijsstijgingen en onzekerheden in de markt.
Daar hebben we mee te maken ongeacht het gekozen scenario. In de financiële bijlage lichten
wij deze inhoudelijk toe. Alle genoemde financiële effecten berekenen wij met het opstellen
van de programmabegroting 2021-2024. Op basis van alle bekende effecten én de keuze voor
het nieuwe afvalbeleid doen wij dan een voorstel voor nieuwe dekkende tarieven.


Kwijtschelding
De kwijtscheldingsregeling maakt onderdeel uit van de begroting van afval. Overwogen zou
kunnen worden deze hieruit te halen en uit andere bronnen te dekken (zoals minimabeleid).
Wij stellen voor om de kwijtscheldingsregeling minima (afgerond € 465.000 in de begroting
2020) op de gebruikelijke wijze ten laste te blijven brengen van het tarief Afvalstoffenheffing
maar wel in de stukken afzonderlijk te benoemen.


Opbouw reserve
Bij een degelijke bedrijfsvoering hoort een adequate reserve om prijsschommelingen en
incidentele kosten op te kunnen vangen. We stellen voor het tarief Afvalstoffenheffing
aanvullend te verhogen om de reserve Afvalstoffenheffing in drie jaar opnieuw op te bouwen
tot een bedrag van € 450.000. Dit betekent een verhoging van het tarief Afvalstoffenheffing
met afgerond € 4 per jaar.


Optie diftar
Als het nieuwe afvalbeleid onvoldoende het gewenste effect bereikt, kan diftar als aanvullende
maatregel worden ingezet. Ervaring in de markt leert dat diftar bijdraagt aan nóg betere
scheiding aan de bron en daardoor minder restafafval. Dit levert naar verwachting van bureau
De Afvalspiegel een verlaging van het kostenniveau, en daarmee een lager tarief per
huishouden op, van € 2 à € 3 per jaar.


Samenvatting
    Wij hanteren het uitgangspunt dat de afvalverwerking kostenneutraal moet zijn. Dat
     betekent dat het tarief afvalstoffenheffing wordt aangepast aan het benodigde budget
     voor afvalinzameling en –verwerking.




                                                                                              15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>   Dit leidt dan 2021 tot een lastenstijging voor de inwoners van minstens € 28 (inhaaleffect)
    – € 2 (nieuwe systeem) + € 4 (opbouw reserve) = € 30. Dit is een stijging van afgerond
    10%.
   Deze stijging is exclusief eventuele prijsstijgingen van kosten en andere onzekerheden.


Wat is het vervolg?


De uitkomst van de Opiniecommissie verwerken we in het B&W Advies . Dit leggen we dan zo
spoedig mogelijk aan de Adviescommissie Ruimte en vervolgens aan de raad ter
besluitvorming voor.


Communicatie
In de podiumbijeenkomst van 13 februari 2020 geeft het bureau De Afvalspiegel een
toelichting op de effecten ten aanzien van kosten, service en milieurendement. Ook is het
voorkeursscenario toegelicht.
Met de dorpsraad Geffen is de beëindiging van de proef met de extra PBD-container
besproken.
In aanloop naar de keuze voor een nieuwe afvalaanpak gaan we extra inzetten op
communicatie naar onze inwoners over afvalscheiding.


Bijlagen:
    1.   Overzicht afvalstromen gemeente Oss.
    2.   Raadsinformatiebrief van 2 oktober 2019 ‘Wat is er (financieel) aan de hand in
         afvalland?’
    3.   Opinienota 20 juni 2019 en rapportage bureau DR2 New Economy.
    4.   Rapportage bureau De Afvalspiegel.
    5.   Rapportage bureau D&B.
    6.   Toelichting op financiële paragraaf.
    7.   Krantenartikel uit De Gelderlander d.d. 22 januari 2020.




                                                                                              16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>