<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Advies aan B&W


Onderwerp
Nieuwe aanpak huishoudelijk afval


Datum            11 augustus 2020         Naam en telefoon A.de
Afdeling                                  Smit
LWE                                       Portefeuillehouder J.
                                          van der Schoot


Wat adviseer je te besluiten? (=concept-besluit)
Volgens bijgaand raadsvoorstel de gemeenteraad voor te stellen de nieuwe aanpak van
huishoudelijk afval vast te stellen.


Wat is de aanleiding voor dit advies?
Begin 2019 startten we met een proces om te komen tot een andere aanpak van het huishoudelijk
afval in onze gemeente. Deze nieuwe aanpak is noodzakelijk, omdat:


-   Met de huidige aanpak halen we de landelijke doelstellingen voor afval niet.
De landelijke doelstellingen “Van Afval Naar Grondstof (VANG)” voor scheiden van afval en
hergebruik van grondstoffen zijn de laatste jaren in stappen aangescherpt. Deze worden kracht
bijgezet door maatregelen zoals verhoging van de verbrandingsbelasting. De huidige doelstellingen,
vastgelegd in het Landelijk Afvalbeheerplan 2017-2029 (LAP3), zijn als volgt:
                  o   2020: 100 kg restafval per inwoner per jaar en 75% afvalscheiding;
                  o   2025: 30 kg restafval per inwoner per jaar en 85% afvalscheiding.
We blijven in onze gemeente al een aantal jaren steken op circa 195 kg restafval en 70%
afvalscheiding.
Om de doelstellingen te halen, is anders denken en doen nodig in de gehele keten van producent tot
en met consument. In dit voorstel gaat het om stimuleringsmaatregelen gericht op het afval dat
door particuliere consumenten wordt aangeboden.


De huidige afvalaanpak is niet meer kostendekkend.
Afvalverwerking wordt ieder jaar duurder, met name door de combinatie van verbrandingsbelasting,
ontwikkelingen op de afzetmarkt van afval en onze eigen kosten. Dit proces gaat door. Tussentijdse
verhogingen van de afvalstoffenheffing zijn ontoereikend gebleken om de doelstelling van
kostendekkende afvalstoffenheffing te realiseren. We kampen al enkele jaren met grote verliezen.
En de reserve is nagenoeg leeg.


Hoe zijn we gekomen tot een nieuwe afvalaanpak?
Om tot de gewenste andere aanpak te komen, hebben we een uitgebreid proces doorlopen. We
hebben ons laten adviseren en bijstaan door externe deskundigen: bureau DR2 New Economy (best
practices), bureau De Afvalspiegel (uitwerking gewenste scenario’s voor Oss) en bureau D&B




Advies aan B&W                                                                             Pagina 1 van 7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Advies aan B&W


(gedragsverandering). Hiermee hebben we tevens invulling gegeven aan de motie “Leren van best
practices van afvalinzameling en – verwerking” van 8 november 2018.


Wetende hoe gevoelig de afvalaanpak politiek ligt, hebben we stapsgewijs via twee Opinienota’s en
twee podiumbijeenkomsten gesondeerd wat leeft binnen de gemeenteraad en wat haalbaar is. In
tweede instantie heeft de Opiniecommissie uitgesproken om zo snel mogelijk naar een vorm van
gedifferentieerde tarifering over te gaan met een aangepaste ophaalfrequentie. Met als uitgangspunt
“afval scheiden loont”.


Afwegingskader
Dit voorstel is gebaseerd op de integrale afweging van een aantal criteria: afvaldoelstelling, kosten
en doorberekening, service, operationele consequenties, maatschappelijke acceptatie en politieke
haalbaarheid.


Onderzoek naar gezamenlijke aanpak
We zien dat schaalgrootte en kwaliteitsverbetering van reststromen in toenemende mate de
mogelijkheden en kosten van afvalverwerking bepalen. Daarom hebben we samenwerking gezocht
met andere gemeenten. We hebben de contacten over dit onderwerp met Den Bosch geïntensiveerd.
En recent hebben we samen het initiatief genomen om met andere gemeenten zoals Tilburg,
Eindhoven, Helmond en Meierijstad en de provincie Noord-Brabant een verkenning op te starten
naar de vraag of nascheiding van restafval als aanvulling op bronscheiding interessant kan zijn.


Inhoud nieuwe aanpak van het huishoudelijk afval
We passen het afval-inzamelsysteem in de gemeente Oss in twee achtereenvolgende stappen
ingrijpend aan:


1.   Per 1 januari 2022 voeren we gedifferentieerde tarifering in. Inwoners gaan dan een bedrag
     betalen per lediging van de restafvalcontainer/inworp in ondergrondse container.
Hiermee geven we invulling aan “de vervuiler betaalt”. Als de minicontainer minder vaak voor
lediging wordt aangeboden/minder vaak een afvalzak in ondergrondse container wordt gestort,
bespaart dat kosten. Dit doet recht aan het uitgangspunt dat ‘afval scheiden loont’.


Hoewel dat nog sterker zou gelden voor een systeem, waarbij betaald wordt voor de aangeboden
aantal kilo’s, hebben we daar uiteindelijk toch niet voor gekozen. Dit op grond van extern advies
gebaseerd op de ervaringen elders. Daarbij hebben we meegewogen waar we vandaan komen.
In de evaluatie na een jaar ervaring te hebben opgedaan met tarifering per lediging nemen we de
afweging mee om dan mogelijk wel over te gaan op tarifering per kg. In de aanschaf van de nieuwe
minicontainers wordt technisch voorzien in deze omschakelmogelijkheid.


        -    Invoering van een goed werkend en betrouwbaar tariferingssyteem is technisch op zijn
             vroegst mogelijk per 1 januari 2022.



Advies aan B&W                                                                            Pagina 2 van 7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Advies aan B&W


Ervaringen elders leren dat een voldoende lange proeftijd nodig is in verband met afbreukrisico’s die
zich kunnen voordoen. Te denken valt aan verkeerde inschatting van de hoeveelheid afval of
tariefstelling, waardoor de kosten/baten in ongunstige zin moeten worden bijgesteld. Er is een
voldoende lange testperiode nodig om de goede en betrouwbare werking van het systeem aan te
kunnen tonen. We moeten goed checken of er mogelijk fouten zitten in het verwerken van
inzamelgegevens tot aanslagen. Daarnaast is een testperiode nodig voor zowel de praktijktesten als
voor de optimalisatie van de administratieve gegevensstroom van de inzamelwagens via de
containermanagement-software naar de belastingsoftware.
Ervaringen elders leren ook dat de maatschappelijke acceptatie zorgvuldige introductie behoeft. Ook
dat vraagt tijd.


2.   Per januari 2021 bouwen we natuurlijke stimulansen in voor het beter scheiden van afval.
We verhogen de service door PBD-afval vaker op te halen en door enkele aanvullende
voorzieningen. Tegelijkertijd vervangen we de minicontainers, waarbij we de grote
restafvalcontainer (240 liter) vervangen door een kleinere (140 liter). En we voeren een GFT-pilot bij
hoogbouwwoningen uit.


Nieuwe ophaalservice
-    3 wekelijks inzamelen van restafval met een 140 liter minicontainer voor iedereen.
-    2 wekelijks inzamelen van zakken PBD-afval.
-    2 wekelijks inzamelen van GFT-afval met een minicontainer (inwoners hebben keuze tussen 240
     liter en 140 liter minicontainer), ook in de winterperiode.
-    Het aantal inworpen in de ondergrondse container voor restafval bij hoogbouw te limiteren op
     maximaal twee per week (10 per maand).
Er ontstaan dan nieuwe inzamelfrequenties: 3-2-2 (restafval, PBD, GFT) in plaats van de huidige
inzamelfrequenties 3-3-2.


Andere onderzochte opties
-    Uitgaande van best practices zowel ten aanzien van de doelstelling als ten aanzien van de kosten
     ging onze voorkeur uit naar de combinatie van in één keer overschakelen op een kleinere
     restafvalcontainer en het ophalen van het restafval 1x per vier (in plaats van drie) weken. Wij
     schatten echter in dat dit niet opweegt tegen de maatschappelijke weerstand waarmee wij
     rekening moeten houden.
-    Om de combinatie van ons uitgangspunt “afval scheiden loont” en serviceverlening te
     versterken, hebben we ook onderzocht of het verantwoord is de ophaalfrequentie van restafval
     1x per 2 weken te doen. Dat zou het voor huishoudens aantrekkelijker maken om ophaalbeurten
     over te slaan. Ervaringen elders, in samenhang met de benodigde investeringen, maken dat we
     daarvan afzien.




Advies aan B&W                                                                            Pagina 3 van 7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Advies aan B&W


Aanvullende voorzieningen
-   We plaatsen extra en goed bereikbare inzamelcontainers voor incontinentiemateriaal en luiers in
    de hele gemeente.
-   Bij nader inzien hebben we ervan afgezien om papiercontainers te introduceren. De kans op
    vervuiling van deze containers met ander afval is aanwezig. Hierdoor ontstaat het risico op
    afkeur van deze afvalstroom. En we proefden niet veel draagvlak in de Opiniecommissie.


Pilots
-   GFT-pilot: Bij laagbouwwoningen wordt het GFT-afval gescheiden ingezameld. We willen dit ook
    bij hoogbouwwoningen gaan doen, zodat hier de mogelijkheden voor afvalscheiding gelijk
    worden getrokken met die voor de laagbouw. Om te leren hoe dit het beste kan, voeren we
    begin 2021 een pilot uit. Voor deze pilot baseren we ons op best practices in andere gemeenten.
-   De proef met de extra minicontainer voor PBD-afval in Geffen beëindigen we per 1 januari 2021
    wegens te veel vervuiling en daardoor afkeuring van deze afvalstroom. Namelijk 24% vervuiling,
    ter vergelijking: in de PBD-zakken in de gemeente Oss wordt circa 8% vervuiling aangetroffen.
    De inzameling van PBD-afval in Geffen zal vanaf dan middels de plastic Herozakken
    plaatsvinden. Wel mogen de Geffenaren deze minicontainer behouden voor de opslag van PBD-
    zakken. Dit is met de Dorpsraad Geffen besproken.


Milieustraat
Gelijktijdig met de introductie van het nieuwe systeem treffen we maatregelen om de aanbieding
van huishoudelijk restafval bij de Milieustraat hiermee in lijn te brengen. Dit betreft aanscherping
van de controle op het inwonerschap van Oss en van de tarifering. Dat vraagt aanpassingen van het
reglement. Dit wordt tegelijkertijd met dit voorstel in een apart voorstel voorgelegd.


Aan welke opdracht draagt dit advies bij?
Dit advies draagt bij aan de opdracht om tot een nieuwe aanpak van het huishoudelijk afval te
komen om de landelijke doelstelling dichterbij te brengen en de kostenstijging te beperken.


Welk resultaat willen we bereiken?
Wij willen komen tot vaststelling van de voorgestelde nieuwe aanpak van huishoudelijk afval.


Welke argumenten zijn er voor dit advies? (=want)


1.1 Dit voorstel brengt de doelstellingen dichterbij.
Op deze wijze stimuleren we vermindering van het huishoudelijk restafval en beperken we de
kostenstijging.


1.2 In dit voorstel is de opinie van de Raad verwerkt.
De urgentie om een nieuwe afvalaanpak te kiezen wordt politiek gedeeld. De Opiniecommissie heeft
in tweede aanleg aangegeven zo spoedig mogelijk over te willen gaan naar gedifferentieerde



Advies aan B&W                                                                            Pagina 4 van 7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Advies aan B&W


tarifering met als uitgangspunt “afval scheiden loont”. Daarnaast hebben de fracties
verbetersuggesties meegegeven.


1.3 In de voorbereiding hebben wij invulling gegeven aan de motie “Leren van best practices van
       afvalinzameling en – verwerking” van afvalinzameling en –verwerking van 8 november 2018.s
Wij hebben deskundigen betrokken in het gehele proces. Ons aanvankelijke voorstel, zoals
voorgelegd aan de Opiniecommissie, was gebaseerd op best practices elders. De opmerkingen vanuit
de Opiniecommissie en de geluiden uit de samenleving hebben geleid tot aanpassingen. Ook deze
hebben wij telkens besproken met de deskundigen. Net zoals de wijze waarop wij de veranderingen
willen gaan presenteren.


Wat zijn kanttekeningen, tegenargumenten of risico’s? (=maar)


1.1.      Met de nieuwe afvalaanpak gaan we de landelijke afvaldoelstellingen voor 2020 niet halen.
De nu voorliggende aanpak van betalen per lediging, een 140 liter restafvalcontainer voor iedereen
en de nieuwe inzamelfrequenties 3-2-2 (restafval, PBD, GFT), leidt volgens de prognoses tot een
daling van de hoeveelheid restafval naar 161 kg in 2021 en 141 kg in 2022 per inwoner per jaar).
Daarmee realiseren we echter (nog) niet de landelijke doelstelling van 100 kg.


1.2.      Ondanks de nieuwe afvalaanpak stijgen de kosten en daarmee de afvalstoffenheffing.
Bij gelijkblijvende omstandigheden stijgen de kosten met de nu voorliggende aanpak (3-2-2) verder
met € 11,- extra per huishouden in 2021 nog exclusief de andere kosten zoals de verrekening van
het structurele tekort, de prijsindexering, de benodigde opbouw van de reserve en de
tariefsaanpassing van de Milieustraat . In 2022 dalen de kosten door invoering van gedifferentieerde
tarifering met € 5,-. Wij houden er echter rekening mee dat de omstandigheden op de afvalmarkt
minder gunstig worden.


1.3.      Deze aanpak achten wij voor nu de meest haalbare, maar het is niet de meest effectieve
          aanpak
De meest effectieve aanpak om de landelijke afvaldoelstellingen te behalen en de kostenstijging te
beperken, is het betalen per lediging in combinatie met vierwekelijks inzamelen van restafval met
een 140 liter restafvalcontainer (inzamelfrequenties 4-2-2 restafval, PBD en GFT).


Ter vergelijking : bij het nu meteen invoeren van de kleinere restafvalcontainer én vierwekelijks in
plaats van driewekelijks inzamelen daalt de hoeveelheid restafval naar 145 kg in 2021 en 119 kg in
2022 per inwoner per jaar. De kosten dalen dan met € 4,- per huishouden in 2021 en nog eens € 4,-
in 2022, een netto daling van € 8,-. Zie ook bijlage 8 bij het raadsvoorstel, notitie bureau De
Afvalspiegel. Alles afwegende vinden wij dit echter nu een brug te ver.


1.4.      De nieuwe afvalaanpak ligt maatschappelijk gevoelig.




Advies aan B&W                                                                            Pagina 5 van 7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>    Advies aan B&W


    Afval is een onderwerp dat maatschappelijk gevoelig ligt. Te verwachten valt dat het raadsvoorstel
    reacties vanuit de samenleving zal oproepen. Voor de communicatie is een plan opgesteld en een
    campagne voorbereid (bijlage 7 raadsvoorstel).


    Waar moeten we rekening mee houden?


    a. Financiën


    Kosten van de nieuwe afvalaanpak
    De voorgestelde nieuwe afvalaanpak met ingang van 2021 is doorgerekend op de financiële
    consequenties voor zover we die nu kunnen overzien1.
    Dit vraagt een eenmalige investering van € 800.000,- (onder andere ten behoeve van
    containermanagementsysteem, aanpassingen inzamelvoertuigen, communicatie).
    De tariefsverhoging per huishouden per jaar bedraagt € 11.
    1   nu nog niet te voorziene effecten (zoals bijv. Corona) volgen in de behandeling van PB


    Totale tariefstijging
    Het uitgangspunt voor afvalverwerking is ongewijzigd nl dat de tarieven kostendekkend moeten zijn.
    Om een zuiver beeld te schetsen, geven wij hier ook een overzicht van de verwachte totale
    tariefstijging per 1 januari 2021.


    De tarieven voor de Afvalstoffenheffing moeten met ingang van 2021 worden verhoogd met
    gemiddeld € 51,- per huishouden per jaar. Dit is als volgt opgebouwd :


    1. bestaand structureel tekort: € 28
             Het structurele tekort is uitvoerig besproken o.a. in eerdere gesprekken met de Raad over
             afval in de Opiniecommissies en de besluitvorming over de begroting 2020. We hebben
             hiermee te maken ongeacht de nieuwe afvalaanpak. Vanaf 2021 kan het tekort van naar
             schatting € 1,1 miljoen niet meer worden gedekt uit bestaande reserves.
    2. opbouw reserve Afvalstoffenheffing: € 4,-
             Ook dit is eerder besproken. De reserve is nagenoeg opgebruikt. We bouwen hiermee de
             reserve in drie jaar op naar het naar onze mening benodigde minimum van € 450.000,-.
    3. prijsindexering : € 8,-
             Ten gevolge van kostenstijgingen (verbrandingsbelasting, verwerkingsprijzen, opbrengsten,
             fiscale ontwikkelingen, etc.) willen we in de programmabegroting 2021 een prijsindexering
             opnemen van 2,5%;
    4. nieuwe afvalaanpak : €11
             Zoals in dit advies aangegeven, stijgen a.g.v. de nieuwe afvalaanpak (3-2-2) de kosten in
             2021 met dit bedrag.


-   Voor de aanpassing van de tarieven van de Milieustraat zie het separate College-voorstel.



    Advies aan B&W                                                                          Pagina 6 van 7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>Advies aan B&W


b. Privacy
Bij de invoering van betaling per lediging nemen we de privacyaspecten in acht, zoals die zijn
vastgelegd in de AVG (Algemene Verordening Gegevensbescherming).


c. Communicatie
Over de vaststelling van de nieuwe afvalaanpak informeren we onze inwoners, zoals aangegeven in
het communicatieplan(bijlage 7 bij raadsvoorstel) en de wijk- en dorpsraden.


d. Uitvoering
Voor de implementatie van de veranderingen in de afvalinzameling is een voorbereidingstijd
noodzakelijk. Dit in verband met aanbestedingen, routeaanpassingen, aanschaf en aanpassingen van
de inzamelvoertuigen, opstellen handhavingsplan, communicatiemiddelen, inzet KCC en HOR/TOR,
inwerken personeel afvalinzameling, inzamelen oude minicontainers en uitdelen nieuwe
minicontainers.
Om te kunnen starten met een aanbesteding van het containermanagementsysteem, het tijdig
bestellen van nieuwe minicontainers en de voorbereiding van de afvalcampagne is besluitvorming
over de nieuwe aanpak van het huishoudelijk afval uiterlijk in september 2020 noodzakelijk.


e. Overlegd met
- Gordon Braicks, Businesscontroller
- Ronald Arts, Adviseur Planning en Control
- Berton Wijdeven, hoofd IBOR
- Arno van Heusden, teamleider afvalinzameling
- Nathalie van der Pluijm, vakbeheerder Openbare Ruimte
- Leo Janssen, bedrijfsleider duurzaamheidsplein Oss
- Gwenny Creemers en Martin Botter, communicatieadviseurs
- Patrick Pielaat, teamleider TOR/HOR


Bijlage:
    1.     Raadsvoorstel nieuwe aanpak huishoudelijk afval.
    2.     Raadsbesluit nieuwe aanpak huishoudelijk afval.




Advies aan B&W                                                                          Pagina 7 van 7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>