<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Gemeenteraad




Aan de gemeenteraad
                                                              afdeling: F&C

Onderwerp:
Programmabegroting 2022-2025



Wat adviseert het college te besluiten?
De Programmabegroting 2022-2025 vast te stellen.



Algemene toelichting (AANBIEDINGSBRIEF)

Met veel plezier bieden wij u de begroting 2022 – 2025 aan. Om meerdere redenen een bijzondere begroting.

Ten eerste komt deze begroting tot stand in de tijd dat de directe corona ondersteuning vervalt en plaats maakt
voor een herstelprogramma voor de lange termijn. Hoe de komende periode om te gaan met de economische en
maatschappelijke gevolgen van COVID-19? In deze begroting staan we hier nadrukkelijk bij stil.

Ten tweede is dit de laatste begroting van dit College. In maart 2022 vinden er gemeenteraadsverkiezingen
plaats, die gevolgd worden door de vorming van een nieuw College. Met deze begroting rondt het huidige College
het coalitie programma af. We kunnen al een beetje terugblikken en constateren dat wij heel veel van ons
coalitieprogramma Kansen zien, kansen pakken hebben gerealiseerd. Voor de stad en de dorpen, voor de
verenigingen en de ondernemers, met investeringen in mensen en samenlevingsopbouw. Een evenwichtig
programma dat heeft bijgedragen aan het goede leven in onze gemeente. Daar zijn we trots op.

En tenslotte is dit een bijzondere begroting door de grillige aanloop: we gingen in het voorjaar uit van code rood.
Het beeld van de meicirculaire was negatief. In de zomerperiode, net voor de Kadernota, bereikten ons berichten
dat het minder ongunstig werd en spraken we van code oranje. Begin september maakte het Rijk bekend een
flink bedrag beschikbaar te stellen voor jeugdzorg, niet alleen voor 2022, ook voor de jaren erna. Een commissie
van wijzen had geoordeeld dat gemeenten jarenlang te weinig budget voor goede zorg had ontvangen. Het
lobbywerk bleek niet voor niets. Tenslotte bleek aan het eind van de maand de september circulaire uiterst
positief.
Een verwacht tekort voor de komende jaren veranderde binnen een paar maanden in een veel ruimere financiële
uitgangspositie met een vrij forse investeringsruimte. We maken op een gepaste manier gebruik van de
mogelijkheden die zijn ontstaan, maar roepen het Rijk op om voor de komende jaar een meer standvastig en
regelmatig financieel beleid te voeren met een grote mate van voorspelbaarheid. Natuurlijk zijn we blij met de
positieve ontwikkeling, maar het is lastig begroten met al deze schommelingen en in een ander jaar kunnen
deze zomaar negatief uitpakken voor onze begroting.

Gehanteerde uitgangspunten
-  Desalniettemin maken we dankbaar gebruik van de onverwachte ruimte. We trekken echter geen
   onverantwoorde wissel op de komende jaren. We gaan uit van solide en consistent financieel beleid, zoals dit
   altijd een uitgangspunt van het huidige College programma is geweest. Toen het in het voorjaar code rood
   leek, schoten we niet in de kramp en besloten we niet tot bezuinigingen over te gaan. Zorgvuldig met de
   middelen omgaan, was het adagium. Nu het beeld gunstig is, worden we niet uitbundig en kiezen we niet
   voor potverteren. We kiezen voor investeringen die Oss de komende jaren in staat stellen om een
   schaalsprong te maken.
-  Het College rondt af wat begonnen is en zet niet fors in op nieuw beleid. De nadruk ligt op de basis op orde
   en uitvoering. Zo is er ruimte voor de opvolgers in de nieuwe raadsperiode. Er is geld beschikbaar voor
   inhoudelijke keuzes die nog gemaakt moeten worden.
-  Voor verwachte risico’s en eventuele tegenvallers zetten we geld opzij, zodat er sprake is van een
   zorgvuldige overdracht. Onze gemeente dragen we financieel gezond over.
-  De benodigde fte’s die in kaart zijn gebracht, brengen de basis verder op orde en dragen bij aan het
   ‘100.000’ profiel. Ze bouwen voort op de benchmark van 2019, Prioriteitennota van vorig jaar en de
   Organisatievisie van dit jaar.




Raadsvoorstel                                                                                       Pagina 1 van 4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Gemeenteraad




-   De lasten voor onze inwoners dalen licht. De OZB wordt slechts verhoogd met het inflatiepercentage. De
    verlaging wordt vooral mogelijk gemaakt door de nieuwe wijze van afvalinzameling, die zijn eerste vruchten
    afwerpt. Daarom kunnen we een financieel voordeel terug geven aan de inwoners.
-   In deze begroting houden we geen rekening met mogelijke meevallers in de nabije toekomst. Het is – met
    de kennis van nu – wel aannemelijk dat er meevallers in het verschiet liggen. Het Rijk heeft middelen
    toegezegd voor de energie transitie, wellicht wordt de opschalingskorting afgeschaft en de herverdeling van
    het gemeentefonds lijkt tot nu toe gunstig uit te pakken voor Oss. Vanuit zorgvuldig begroten, houden we dit
    nu buiten de begroting, omdat de definitieve besluitvorming door het nieuw te vormen kabinet nog moet
    plaatsvinden. Het positieve vooruitzicht draagt echter bij aan een stabiel financieel beleid, waardoor we in de
    toekomst niet alleen dankzij onze solide reserve positie, maar ook door ruimte in de meerjarenbegroting
    nieuwe grilligheden goed kunnen verwerken.
-   Alle jaren van de programma begroting zijn sluitend.

Bijzondere hoofdstukken
Het College programma, actuele inzichten en ontwikkelingen van dit moment en onze financiële positie op de
lange termijn zijn leidend geweest bij het opstellen van deze begroting. Naast de bekende onderdelen bevat deze
begroting een update van het COVID-19 herstelagenda, waarin we aangeven op welke wijze wij de samenleving
helpen de draad weer op te pakken. Ook treft u in dit hoofdstuk een overzicht van de steunmaatregelen die we
hebben uitgevoerd. In het hoofdstuk Strategische financiële verkenning ruimtelijke ambities geven wij inzicht in
de kosten en opbrengsten van de opgave woningbouw en bedrijventerreinen met de bijbehorende
infrastructurele plannen voor de komende jaren. Ook lichten we hier de voorgestelde reserveringen in drie
fondsen toe. In het hoofdstuk Versterking van de organisatie geven wij aan waarom deze nodig zijn en op welke
plekken deze versterking realiseren.

Samengevat leggen wij in deze begroting de volgende accenten:

Oss: een gemeente met veel verschillende kanten
Oss is een bijzondere gemeente: een provincie in het klein, een stadteland. We hebben de uitdagingen van een
middelgrote stad en van een uitgestrekte platteland gemeente. Het levert een cumulatie van opgaven en kansen
op, een profiel dat niet door één kenmerk wordt gedomineerd en voortdurend zoeken naar het beste voor de
stad, de kernen en het buitengebied. Dat is onze opgave: een balans en verbinding zoeken tussen die drie
werelden (stad, kernen en buitengebied) en ervoor zorgen dat eigen inwoners én bezoekers daar van kunnen
genieten. We ontwikkelen door naar een 100.000+ gemeente om nog beter in staat te worden om voor en met
onze inwoners het beste uit ons prachtige gebied te halen.

Woningbouw en bedrijventerreinen
We maken grote bedragen vrij voor de versnelling van de woningbouw en bedrijventerreinen. Voorbeelden
hiervan zijn uitbreidingslocaties als Oss-West, Geffen en Ravenstein. Maar ook inbreidingslocaties zoals
Belastingkantoor, Raadhuislaan Zuid en Euterpelaan. In totaal gaan we voor 8000 nieuwe woningen tot 2040. We
gaan voor een schaalsprong, zonderonder de kleinere initiatieven elders tekort te willen doen. Om over
werkkapitaal te beschikken om aankopen te doen, voorzieningen in de openbare ruimte aan te leggen en een
buffer te hebben voor onrendabele ontwikkelingen en infrastructurele voorzieningen, bestemmen we geld in
diverse fondsen: een storting van € 5 miljoen in de reserve strategische aankopen, een storting van € 10
miljoen euro in de reserve binnenstedelijke transformaties en een storting van € 3 miljoen in de reserve
bovenwijkse voorzieningen. Daarnaast verankeren we onze spoorambities vanaf 2025 met een jaarlijks bedrag
van € 750.000. Daarmee leggen we een stevige basis onder onze woningopgave en kunnen we plannen
realiseren. Nogmaals: we organiseren de financiën, maar de nieuwe gemeenteraad zal hierover de inhoudelijke
besluiten moeten nemen.

Afronding Collegeprogramma
We ronden het College programma af: stadscentrum, buitengebied, transformatie sociaal domein, voorzieningen
voor sport, cultuur en ontmoeten, dit waren de topprioriteiten van de afgelopen jaren en hierop is flink
geïnvesteerd. We zien op heel veel terreinen in onze samenleving schwung, energie en vooruitgang. Vooral daar
waar samenleving en gemeente samen optrekken.




Raadsvoorstel                                                                                       Pagina 2 van 4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Gemeenteraad




Verwachte ontwikkelingen
We dekken toekomstige risico’s af en spelen in op verwachte ontwikkelingen: zo loopt er op dit moment een
onderzoek naar de noodzaak om in de Osse haven te baggeren en reserveren we vast geld. Voor de verwachte
stijging van het gebruik van de WMO voorzieningen (ten gevolge van onder andere het abonnementstarief)
maken we vanaf 2022 structureel € 1,25 miljoen vrij. Voor de nieuwbouw van de Lievekamp reserveren we € 1,5
miljoen als eerste bijdrage in de ‘spaarpot’.

Extra geld jeugdzorg
De afgelopen jaren hebben we jaarlijks extra middelen oplopend tot ruim € 4 miljoen “eigen geld” beschikbaar
gesteld voor jeugdzorg. De decentralisatie in 2015 ging gepaard met een flinke bezuiniging en de tekorten vulden
we aan vanuit de algemene middelen. Dit overkwam bijna alle gemeenten in Nederland. Van het Rijk ontvangen
we nu extra geld. Hiervan bestemmen we ongeveer € 4 miljoen ter compensatie van eerdere tekorten in de
jeugdzorg, en de rest houden we beschikbaar voor jeugdzorg om risico’s op te vangen en de broodnodige
transformatie verder vorm te geven. We doen daarmee recht aan het uitgangspunt dat geld voor het sociaal
domein naar het sociaal domein gaat.

Nieuw beleid
We investeren dus fors in bestaand beleid en minder in nieuw.. Natuurlijk wachten we ontwikkelingen niet af en
daar waar we kansen, mogelijkheden of noodzakelijkheden zien, acteren we. Denk aan warmtetransitie,
vroegsignalering schuldhulpverlening en het beleid rond arbeidsmigranten dat niet alleen een economische
aangelegenheid is, maar ook te maken heeft met huisvesting, burgerschap, uitbuiting, meedoen in de
samenleving.

Organisatie op sterkte
Onze mensen bepalen in hoge mate het verschil. We zijn financieel in staat om onze organisatie op orde te
brengen. Zowel in dagelijkse uitvoeringskracht als in het toegroeien naar een ‘100.000 plus’ gemeente. Daarbij
zijn de benchmark ambtelijke organisatie uit 2019, de Prioriteitennota van 2020 en de Organisatievisie van 2021
leidend geweest. Deze drie lijnen komen in deze begroting bij elkaar in de volgorde: basis op orde,
dienstverlening voor onze inwoners op peil, en het op niveau van een 100.000 gemeente brengen van onze
organisatie. Wij realiseren ons dat er sprake is van een forse toename van het aantal fte’s. Jaren van
bezuinigingen en “piepen en kraken” gingen hier aan vooraf. Nieuwe opgaven vragen andere kwaliteiten. Het
College wil nu doorpakken en de gemeentelijk organisatie stevig in het zadel zetten. Daarbij geven we de
winstwaarschuwing, dat de arbeidsmarkt uiterst krap en lastig is. Inzet op vinden, binden en ontwikkelen.

Tenslotte
Al met al ligt er een begroting waar we trots op zijn. Met ambitie in voornemens die inspelen op wat er in de
samenleving staat te gebeuren. Niet alleen voor nu maar ook voor toekomst. Met een lichte daling van de
gemeentelijke lasten die in vergelijking met andere gemeentes stevig onder het landelijk gemiddelde blijven. Met
een verankering van breed gedragen plannen op het gebied van woningbouw en bedrijventerreinen. Met een
investering in de gemeentelijke organisatie waarmee we voorbereid zijn voor de toekomst. Met een sluitend
meerjaren perspectief. Kortom, met een gezonde basis voor volgende periode.




Raadsvoorstel                                                                                     Pagina 3 van 4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Gemeenteraad




Samenvatting financiën

Samengevat zijn de uitkomsten van de programmabegroting als volgt:



                                                                    + is nadeel: hogere uitgaven/lagere inkomsten
                                                                   - is voordeel: lagere uitgaven/hogere inkomsten
                                                                                              bedragen x € 1.000

Omschrijving                            2021            2022             2023            2024              2025

Bestaand beleid

     Lasten                           326.468        305.778         297.579          306.054           287.973

     Baten                           -315.590       -303.340        -294.017         -300.990          -282.760

    Saldo                              10.879           2.438            3.562           5.064             5.213

   Stortingen reserves                 13.800           6.063            8.034           2.973             1.582

   Onttrekkingen reserves             -22.779          -7.217         -6.970            -4.244            -4.142

   Saldo mutaties reserves             -8.980          -1.154            1.065          -1.270            -2.561

Totaal bestaand beleid                 1.899           1.284             4.627          3.793             2.652

Nieuw beleid                              900           6.427            3.799           3.152             3.875

3O-Ontwikkelingen                      -1.832             650         -1.737              -613                 76

Septembercirculaire                      -976          -8.531         -6.789            -6.419            -6.632

Saldo programmabegroting                   -9           -170             -100              -86               -29


Conclusies uit de tabel
We presenteren een structureel sluitende begroting met beperkte begrotingsoverschotten in alle jaren. Het
positieve saldo van de begroting is € 170.000 voor het jaar 2022. Dit wordt vooral veroorzaakt door een grote
stijging van de algemene uitkering (septembercirculaire). In dit bedrag is rekening gehouden met de toegekende
extra financiële middelen voor het jaar 2022 voor de uitvoering van jeugdhulp. Voor de jaren erna is rekening
gehouden met 75% extra geld voor jeugdhulp op basis van de uitspraak van de commissie van Wijzen. Deze
gelden zijn door het Rijk nog niet toegekend. Door wel rekening te houden met deze bedragen is het financieel
perspectief sterk verbeterd.

Via deze begroting geven we uitvoering aan een aantal moties. Via een RIB geven we het complete overzicht van
de uitstaande moties.



Burgemeester en wethouders van Oss,
De secretaris,                            De burgemeester,
drs. H. Mensink                           drs. W.J.L. Buijs-Glaudemans



Bijlagen
Programmabegroting 2022-2025



Samenvatting (=korte inhoud)
De programmabegroting 2022-2025 is opgesteld. In deze programmabegroting vertalen we de Kadernota en
Herstelagenda 2022-2025. We presenteren voor alle jaren een sluitende begroting.



Raadsvoorstel                                                                                      Pagina 4 van 4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>