<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Archeologisch advies nr.               MP22a58
Datum                                  2-8-2022
Intern nr. / contactpersoon gemeente
Plangebied                             Oss, Gewandeweg - Huizenbeemdweg
Betreft                                Advies vervolgtraject op basis van resultaten opgraving
Onderliggend document                  Voorlopige samenvatting resultaten opgraving

Advies vervolgtraject op basis van resultaten opgraving

Achtergrond
In het kader van de nieuwe woonwijk Amsteleind heeft de gemeente Oss op de hoek van de
Gewandeweg en de Huizenbeemdweg in 2022 een archeologische opgraving laten uitvoeren
(figuur 1). Deze opgraving werd uitgevoerd door de Faculteit der Archeologie van de
Universiteit Leiden en Archol. De resultaten van deze opgraving zijn nog niet uitgewerkt. Dit
zal binnen de komende 2 jaar gebeuren.




Figuur 1. Locatie van het plangebied Gewandeweg, met daarop vindplaats 1 (in rood) en
vindplaats 2 (in blauw). Groen werd eerder vrijgegeven op basis van de resultaten van het
proefsleuvenonderzoek. Vindplaats 1 en 2 zijn volledig opgegraven, met uitzondering van de
3 kleinere blauwe gebiedjes in het westelijk deel van het plangebied.

Samenvatting resultaten
Bij de opgraving aan de Gewandeweg is een volledig landschap uit de Midden-/Late
Bronstijd blootgelegd. De sporen moeten ergens in de periode tussen 1500 en 1000 v.Chr.
dateren. Een meer precieze datering kan hopelijk worden vastgesteld aan de hand van
koolstof-14 dateringen die nog moeten worden uitgevoerd. In totaal zijn er 8 grafheuvels, 3
boerderij plattegronden, enkele spiekers en een dozijn waterputten/-kuilen gevonden. Ook
zijn er meerdere hekwerken uit diezelfde periode in kaart gebracht die een indruk geven van
de inrichting van het landschap rond de verschillende erven. Het bijzondere aan deze
opgraving is dat je normaal gesproken maar een, soms twee van deze elementen van het
leven in de Bronstijd aantreft in een opgraving maar aan de Gewandeweg hebben we vrijwel
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>alles bij elkaar. Dit biedt een unieke kijk in het bronstijdlandschap, ook omdat het gebied in
latere perioden nauwelijks meer is bewoond. Wel zijn er 2 grafstructuren gevonden die
vermoedelijk jonger zijn (IJzertijd). Ook hier zullen koolstof-14 dateringen van de
crematieresten meer duidelijkheid moeten geven.
De meest bijzondere vondsten betreffen een aantal crematiegraven uit de Bronstijd, een
inhumatiegraf met grafgiften (= een persoon die begraven is zonder te zijn gecremeerd) uit
de late steentijd (Neolithicum) en een boomstam waterput uit de Bronstijd. Over deze
vondsten is in de pers nog niet gecommuniceerd. Over een tijdje kan dit alsnog als analyses
zijn uitgevoerd en er écht zekerheid is over de dateringen. Het inhumatiegraf is overigens
waarschijnlijk het oudste spoor (en graf) dat tot dusver in Oss is gevonden. Mogelijk kunnen
de vondsten na presentatie tentoongesteld worden in Museum Jan Cunen.
Op het moment voert Archol de technische uitwerking van de opgraving uit. Dit houdt in dat
alle tekeningen, foto's en meetgegevens nog eens goed worden nagelopen, de spaarzame
vondsten worden gewassen en de monsters worden gezeefd. Daarna wordt er een
evaluatie/selectieverslag geschreven waarin een voorstel zal worden gedaan welke sporen
er verder moeten worden geanalyseerd. Al deze resultaten samen vormen straks het verhaal
van de opgraving. Enderzijds een puzzelstuk dan aan het verhaal over de laat prehistorische
bewoning in de gemeente Oss kan worden toegevoegd (bron: A. Louwen, universiteit van
Leiden). Anderzijds een mogelijke inspiratiebron voor een erfgoed-inclusieve inrichting van
de nieuwe woonwijk wat kan bijdragen aan karakter en leefomgeving van de wijk.

Advies ten aanzien van vervolgtraject
In 2021 is op basis van het uitgevoerde proefsleuvenonderzoek een selectiebesluit genomen
(MP21a84). Hierbij is het advies van Archol opgevolgd. Besloten werd om vindplaatsen 1 en
2 op te graven. Daarbuiten werden nauwelijks archeologische resten meer verwacht.
Besloten werd om dit gebied (groen op figuur 1) vrij te geven.

Het groene gebied op figuur 1 is dus officieel vrijgegeven. Dit betekent dat er vanuit de AMZ
geen onderzoeksverplichting meer rust op het perceel. Tijdens de opgraving zijn echter ook
de 3 kleinere gebieden in het westelijk deel van het plangebied opengelegd. Vanuit het
proefsleuvenonderzoek werden hier namelijk nog wat off-site fenomenen verwacht. Tijdens
het openleggen van het vlak bleek echter dat het hier meer archeologische
(nederzettings)sporen liggen dan in eerste instantie gedacht. De sporen blijken (ver?) buiten
de aangewezen terreinen van vindplaats 2 door te lopen (in het groene vrijgegeven gebied)
en maken deel uit van het bronstijdlandschap. Minimaal 2 huisplattegronden konden al
worden onderscheiden.
Wat nu te doen? Het gebied is immers formeel vrij gegeven en daardoor niet meer
onderzoeksplichtig.

In overleg met de projectleider van Amsteleind is nu tot de volgende oplossing gekomen:
Hoewel het gebied formeel is vrijgegeven, ziet de gemeente het als haar plicht om op een
goede manier met de aangetroffen resten om te gaan, mede vanwege het unieke karakter
van de sporen en de aansluiting bij het eerdere onderzoek. De resten zonder meer verloren
laten gaan is geen optie.
De gemeente heeft met de Universiteit van Leiden kunnen overeenkomen dat het perceel de
komende jaren verder onderzocht zal worden als onderdeel van de jaarlijkse fieldschool.
Hierbij zullen alle sporen worden ingemeten, opgegraven en geïnterpreteerd en
gedocumenteerd in coupe- en vlaktekeningen. De resultaten van de opgraving zullen worden
gerapporteerd in de vorm van een scripties, verslagen en een rapportage. Het merendeel
van het werk zal worden uitgevoerd door studenten maar om de kwaliteit te kunnen borgen
(ook voor een bepaalde mate van uitwerking) is de inhuur van één gecertificeerde
archeoloog noodzakelijk. Daarnaast is er een uitgebreid programma voorzien gericht op
publieksparticipatie, educatie en voorlichting. Verdere praktische afspraken hieromtrent
zullen voorafgaand aan de fieldschool worden gemaakt. Op deze manier is de vindplaats
toch veilig gesteld (voor relatief weinig kosten) en kunnen de archeologische resten in het
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>gebied een bijdrage leveren aan het bijzondere archeologische verhaal van de gemeente
Oss.
N.B. Ten behoeve van de kwaliteit is besloten dat de 3 ‘snippers’ in het westelijk deel van het
plangebied gelijktijdig met het omringende gebied verder zullen worden onderzocht.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>