<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>ECOLOGISCH INRICHTINGSPLAN OPENBARE RUIMTE
TIJDELIJKE WONINGEN LOCATIE GEWANDEWEG OSS
DATUM			        : FEBRUARI 2024
OPDRACHTGEVER   : BRABANT WONEN EN GEMEENTE OSS
PROJECTNR 		    : 20221230
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>colofon

			
DATUM: 			                     februari 2024
PROJECT: 		                    Tijdelijke woningen Oss, locatie Gewandeweg
OPDRACHTGEVER:                 Brabant Wonen en Gemeente Oss
PROJECTNUMMER:                 20221230
Referte: 		                    Marieke Rekswinkel, Eric van der Aa, Rutger Kerstens
CONTACT
T: 058- 2564055
E: marieke.rekswinkel@rho.nl
W: www.rho.nl




  RHO ADVISEURS - Eindhoven
  Torenallee 20
  5617 BC
  Eindhoven

  info@rho.nl
  040 402 27 34
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>INHOUDSOPGAVE
1.   INLEIDING											 3                                                           4.3    WATERSYSTEMEN
                                                                                  		4.3.1 WATERBERGING
     1.1   AANLEIDING EN DOEL
                                                                                  		         4.3.2 SLOTEN - EN GREPPELSTRUCTUUR
     1.2   LEESWIJZER
                                                                                  		4.3.3 AMFIBIEENPOEL
                                                                                      4.4    BEHEER EN ONDERHOUD GROEN EN WATER
2.   ANALYSE LANDSCHAP & NATUUR							 5
                                                                                      4.5    VERLICHTING
     2.1   DE LOCATIE EN OMGEVING
     2.2   HOOGTELIGGING                                                          BIJLAGEN
     2.3   LANDSCHAP                                                                  BIJLAGE 1; QUICKSCAN WET NATUURBESCHERMING GEWANDEWEG,
     2.4   ACTUELE NATUURWAARDEN                                                  		ECOSULTANCY, 21/01/2023
		         2.4.1 LIGGING TOV NNN EN NNB                                               BIJLAGE 2; MEMO AANVULLENDE INSPECTIE GEWANDEWEG 47 (TBV KERK- EN STEENUIL), 		
		         2.4.2 BESCHERMDE SOORTEN                                               		ECONCULTANCY, 01/05/2023
                                                                                      BIJLAGE 3; MEMO AANVULLENDE INSPECTIE DASSEN EN MARTELACHTIGEN,
3.   STEDENBOUWKUNDIG PLAN                                                        		ECONSULTANCY, 31/01/2024

4.   ECOLOGISCH RAAMWERK OPENBARE RUIMTE
     4.1 ALGEMEEN
     4.2 GROEN RAAMWERK
		4.2.1 BOSSTROKEN/ ELZENSINGELS
		4.2.2 SOLITAIRE BOMEN
		4.2.2 VOEDSELBOS
		4.2.3 GRASLANDEN


           | ECOLOGISCH INRICHTINGSPLAN OPENBARE RUIMTE Gewandeweg Oss | 3 / 25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>1. INLEIDING
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>1.1 AANLEIDING EN DOEL                                                                                    1.2 LEESWIJZER
In nagenoeg heel Nederland is er een tekort aan (betaalbare) woningen. De woningmarkt is krap,            In hoofdstuk 2 wordt kort ingegaan op het landschap en de natuur van het plangebied en de
ook in de gemeente Oss. Er is behoefte aan een flexibele woningvoorraad in de vorm van tijdelijke         omgeving. In hoofdstuk3 volgt het stedenbouwkundig plan.
huisvesting voor mensen die op korte termijn een woning nodig hebben. De wens vanuit de gemeente          In hoofdstuk 4 wordt het ecologisch raamwerk beschreven. Hierbij wordt zowel het groene als het
is om samen met Brabant Wonen te komen tot een kwalitatief hoogwaardige invulling.                        blauwe raamwerk beschreven.
Het streven is om tijdelijke huisvesting te realiseren op een manier die qua uitstraling en omvang past   In de bijlagen volgen de rapporten van Ecoconsultancy.
bij de locatie.

Een van de locaties die de gemeente voor ogen heeft, om voor een periode van 30 jaar tijdelijke
woningen te plaatsen, is een locatie in het westen van Oss; aan de noordzijde van de Gewandeweg.

Om er voor te zorgen dat het geheel goed landschappelijk wordt ingepast, en geen ecologische waarden
verloren gaan, maar juist worden toegevoegd, is deze notitie opgesteld.

Er zijn diverse veldonderzoeken uitgevoerd door Ecoconsultancy (zie 2.4 en bijlagen) In dit Ecologisch
inrichtingsplan openbare ruimte Gewandeweg Oss is hier rekening mee gehouden.




                                                                                                          het plangebied aan de Gewandeweg te Oss


                  | ECOLOGISCH INRICHTINGSPLAN OPENBARE RUIMTE Gewandeweg Oss | 5 / 25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>2. ANALYSE LANDSCHAP & NATUUR
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>2.1 DE LOCATIE EN OMGEVING
Mikkeldonk
Het plangebied ligt ten noordwesten van Oss, tegen de wijk Mikkeldonk. Deze wijk is gebouwd in de jaren
90 van de vorige eeuw en bestaat volledig uit laagbouw in de vorm van vrijstaande, 2-onder-1-kap- en
rijenwoningen.
Rondom Mikkeldonk is een groenstrook met een brede watergang aanwezig. De noordoosthoek van het
plangebied grenst aan een parkstrook met wandelpaden. Dit parkje sluit weer aan op een aantal brede
bosstroken aan de Mikkeldonkweg.
De woningen van de wijk staan met de achter- of zijkanten richting het plangebied. Ten zuidoosten van het
plangebied is een klein woonwagenkampje. Vanuit de Forel is een doodlopende weg richting plangebied.

De polder
Het plangebied ligt in de open polder. Er zijn in westelijke en noordelijke richting verre zichtlijnen en
er is sprake van een enorme weidsheid. In de polder zijn vrijwel geen bomen aanwezig, afgezien van
erfbeplanting bij de enkele boerderijen die er staan. Vanaf de boerderijen aan de Huizenbeemdweg 24
en 37 is zicht op het plangebied.

Water
Op ongeveer een kilometer afstand van de planlocatie loopt de Hertogswetering, welke van oost naar
west door het buitengebied van Oss loopt. Aan de noordzijde van Oss zijn een aantal natuurstroken met
wandelpaden die de stad met de Hertogswetering verbinden.
Aan noordzijde van het plangebied loopt een brede watergang van zo’n 5 meter breed. Deze sluit aan op
de Hertogswetering. Aan de westzijde van het plangebied loopt een smalle sloot, met wilgenopschot.

Gewandeweg
Aan de zuidzijde van het plangebied loopt de Gewandeweg, een doorgaande route tussen Oss en Den
Bosch. De weg heeft geen vrijliggende fietspaden. Deze weg wordt als sluiproute gebruikt. Ook wordt er
hard gereden.
Ter hoogte van het plangebied is laanbeplanting van essen aanwezig. Ter hoogte van de kruising met de
Huizenbeemdweg stopt deze laanbeplanting.
Komende vanuit Oss, rijdend over de Gewandeweg, ontplooit zich plotseling een zeer open landschap; er
is een zeer abrupte overgang tussen stad en land.
Vanaf het westelijk deel van de Gewandeweg is het zicht op Oss groen, door de park- en bosstroken die
de stad scheiden van de polder.

De randen van Oss
De westrand van Oss kenmerkt zich door een scherp contrast tussen de dichte stad en het open landschap,
met opgaande, dichte groene rand. Een aantal groene vingers verbinden de stad met het land. Deze
groene lobben hebben een halfopen karakter..




                  | ECOLOGISCH INRICHTINGSPLAN OPENBARE RUIMTE Gewandeweg Oss | 7 / 25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>2.2 HOOGTEN
HOOGTELIGGING
Op de Algemene Hoogtekaart Nederland (AHN) is te zien dat aan de noord- en westzijde van het
plangebied de laagste gronden liggen (blauw) en aan de zuidoostzijde de hoogte (oranje). Ook is de
verhoogde ligging van de vuilstort aan de zuidzijde goed te zien.
Inzoomend op het plangebied valt de iets hogere ligging van de twee plekken in het zuiden van het
plangebied, en de lagergelegen sloten rondom het perceel op. Aan de westzijde van het perceel loopt
een noord-zuid gerichte sloot en een noord-zuid gerichte laagte/ greppel.                             dwarsdoorsnede plangebied van noord naar zuid                       dwarsdoorsnede plangebied van west naar oost
                                                                                                      		                                                                  		




hoogteligging AHN Gewandeweg Oss                                                                                                          hoogteligging AHN Gewandeweg Oss; ingezoomd


                     | ECOLOGISCH INRICHTINGSPLAN OPENBARE RUIMTE Gewandeweg Oss | 8 / 25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>2.3 LANDSCHAP
LANDSCHAPSTYPEN
De nota Landschapbeleid (2015) gaat uit van de vijf landschapstypen die in Oss voorkomen: de uite-
waard, de oeverwal, het komgebied, de dekzandrand en de zandrug. Het plangebied ligt nog net op
de dekzandrand, op de grens met het komgebied. Qua uitstraling lijkt het plangebied meer op het
komgebied dan op dekzandrandgebieden, vanwege het open karakter.


De dekzandrand
De dekzandrand is een overgangszone van het lagergelegen kleigebied naar de hogergelegen dekzand-
rug. De dekzandranden zijn van oudsher de meest geschikte bewoningsplaatsen; vrijwel de gehele
kern Oss ligt op deze rand.
De dekzandranden kenmerken zich van oorsprong door een kleinschalige opbouw, met een halfopen
tot besloten karakter en met nabij de kernen een onregelmatig verkavelingspatroon. Op grotere afstand
van de kernen en buurtschappen zijn later ontstane nieuwere, grootschaliger, rationele en lineaire
ontginningen te vinden, zoals ook in het plangebied. Kenmerkend zijn de opgaande elzensingels op
de kavelgrenzen.
De delen van de dekzandrand die niet bebouwd zijn zijn voornamelijk in agrarisch gebruik. Ze be-
staan uit grootschalige intensieve land (- en tuin) bouwlanden ( met name Engels raaigras en maïs) die
meestal een grote mate van openheid hebben. Zo ook ten westen van de stad Oss. De zogenaamde
groene lobben (of vingers), die vanuit het buitengebied de stad ‘inprikken’ bevinden zich ook op de
dekzandrand.
De grens tussen de dekzandrand en het open komgebied is nabij het plangebied eigenlijk niet zicht-
baar; de dekzandrand loopt vrijwel ongemerkt over in de lager liggende rivierkom.


Het komgebied
De komgronden beslaan een groot gedeelte van het grondoppervlak van de gemeente Oss. Deze klei-
ige, relatief laaggelegen polders, worden begrensd door de oeverwal in het noorden en de dekzandrand
in het zuiden. Het landschap is grootschalig, open tot zeer open en wordt gekenmerkt door een zeer
regelmatig, rationeel, rechtlijnig verkavelingspatroon. De ruimtelijke opbouw wordt bepaald door de
openheid, de smalle slagenverkaveling, waterlopen, enkele kades, boerderijen al dan niet met erf-
beplanting, een aantal eendenkooien. De openheid in het komgebied is zeer kenmerkend.
De Hertogswetering is gelegen in het laagste gedeelte van de kom en vormt een belangrijke lijn in
het landschap. De open komgebieden zijn van groot belang voor weidevogels. Het is een belangrijk
fourageergebied voor vogels als bijvoorbeeld de grutto.




                 | ECOLOGISCH INRICHTINGSPLAN OPENBARE RUIMTE Gewandeweg Oss | 9 / 25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>2.4 ACTUELE NATUURWAARDEN
LIGGING TOV NATUUR NETWERK NEDERLAND (NNN) EN NATUUR NETWERK BRABANT (NNB)
Het plangebied ligt op grote afstand van Natuur Netwerk Nederland. Het meest nabij gelegen Natuur
Netwerk Brabant- gebied ligt op zo’n 100 meter ten noordoosten van het plangebied (N16.04 Vochtig
bos met productie).


BESCHERMDE SOORTEN
Door de gemeente Oss is aangeven dat er in de buurt van het plangebied één of meerdere dassen,
bevers, wezels en vleermuizen aanwezig zijn.
Hiermee zal in het ontwerp en bij de uitvoering rekenen dienen te worden gehouden.

Door Econsultancy is op 21 januari 2023 een Quickscan Wet Natuurbescherming Gewandeweg en op
1 mei 2023 de Memo aanvullende inspectie Gewandeweg 47 te Oss (tbv kerk- en steenuil) opgesteld.
Er wordt geadviseerd om maatregelen te treffen in de bouwfase en eindsituatie voor vleermuizen,
steenmarter en/of kleine marterachtigen. Ook voor amfibieën wordt geadviseerd maatregelen te treffen.
Verder wordt geadviseerd om buiten het broedseizoen te starten met de bouwwerkzaamheden en dient
rekening te worden gehouden met algemene zorgplicht.
                                                                                                        pijp dassenburcht (uit rapport Econsultancy 20608)
Bij de aanvullende inspectie op 1 mei 2023 zijn er geen sporen gevonden die wijzen op het gebruik
door kerk- en/of steenuil van het perceel Gewandeweg 47 Oss.

Op 31 januari 2024 is wederom veldwerk verricht. Deze keer ligt de focus op de das en kleine
marterachtigen.
In de buurt komen meerdere daasenburchten voor. Daarnaast is onderzocht of in de rand en directe
omgeving van de noordzuid lopende sloot holen van marterachtigen aanwezig zijn.
Bij twee van de drie dassenburchten zijn recente graafsporen waargenomen. Ook is een wissel
waargenomen. Door de afstand van de onderzoekslocatie tot de burchten in de directe omgeving
van de onderzoekslocatie, is directe verstoring als gevolg van de voorgenomen werkzaamheden op
voorhand uit te sluiten. Wel wordt geadviseerd maatregelen te treffen om het plangebied aantrekkelijk
te maken voor de das.
In het plangebied zijn meerdere (muizen)holen in of nabij de greppels waargenomen. Deze holen
kunnen gebruikt worden door kleine marterachtigen. Omdat bij de voorgenomen werkzaamheden
mogelijk holen en daarmee mogelijke vaste rust- en voortplantingsplaatsen van kleine marterachtigen
worden vergraven zijn negatieve effecten niet op voorhand uit te sluiten. 		




                                                                                                        wissel (uit rapport Econsultancy 20608)



                 | ECOLOGISCH INRICHTINGSPLAN OPENBARE RUIMTE Gewandeweg Oss | 10 / 25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>3. STEDENBOUWKUNDIG PLAN
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>3. STEDENBOUWKUNDIG PLAN




     | ECOLOGISCH INRICHTINGSPLAN OPENBARE RUIMTE Gewandeweg Oss | 12 / 25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>TOELICHTING OP HET STEDENBOUWKUNDIG PLAN                                                          Aan de noordzijde van het plan loopt een sloot van het Waterschap Aa en Maas. Deze sloot is een
Het plangebied bestaat uit een aantal groene kamers waarbinnen de flexwoningen gesitueerd         zogenaamde leggerwatergang, waardoor hier aan weerszijden over een breedte van 5 meter geen
worden. De vier noordzuid lopende elzensingels refereren naar het oorspronkelijke landschap van   obstakels mogen worden aangebracht, ten behoeve van beheer en onderhoud.
de dekzandrand. Nabij de singels worden sloten aangelegd. Aan de westzijde wordt een (voedsel)
                                                                                                  In het stedenbouwkundig plan is uitgegaan van een struinroute langs deze watergang, om de
bos aangelegd. In oostwest richting zullen plukken groen en lanen worden aangebracht, om de
                                                                                                  woonwijken van Oss te verbinden met het buitengebied en de Hertogswetering. Ook kan hier natuur
kamers van elkaar te onderscheiden en de elzensingels met elkaar te verbinden. Door al deze       ontwikkeld worden. Het plangebied reikt uiteraard niet tot de Hertogswetering, maar vormt een
groene ingrepen zal de biodiversiteit in het gebied sterk verhoogd worden.                        aanzet om op de lange termijn deze hele verbinding aan te leggen.

Het is wenselijk de elzensingels ook aan de zuidzijde van de Gewandeweg door te trekken.
Aan de zuidzijde van het plangebied is gekozen voor een open karakter, om de oorspronkelijke
verkavelingsstructuur goed zichtbaar te maken. De bebouwing staat hier op ruime afstand van de
weg, waardoor hier ruimte is voor bijvoorbeeld bloemrijk grasland en waterberging.




                | ECOLOGISCH INRICHTINGSPLAN OPENBARE RUIMTE Gewandeweg Oss | 13 / 25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>PRINCIPES - STEDENBOUW EN LANDSCHAP




               | ECOLOGISCH INRICHTINGSPLAN OPENBARE RUIMTE Gewandeweg Oss | 14 / 25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>4. ECOLOGISCH RAAMWERK OPENBARE RUIMTE
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>4.1 ALGEMEEN
In dit hoofdstuk wordt het ecologische raamwerk binnen het plangebied toegelicht. Dit raamwerk            zoveel mogelijk bomen aangeplant. Bij het bepalen van de locaties van de bomen is rekening gehouden
maakt geheel deel uit van de openbare ruimte en wordt direct bij de start van de realisering van het      met zichtlijnen vanuit zowel de nieuwe als de reeds bestaande stedenbouwkundige structuur.
tijdelijke woningbouwterrein aangelegd. Daarmee is dit raamwerk al voor een belangrijk deel functioneel
wanneer de verblijfplaatsen en leefgebieden van soorten als vleermuis en kleine marterachtigen worden     Door een gradiënt te realiseren in het groen wordt een positief effect gecreërd op de biodiversiteit, door
aangetast als leefgebied voor de fauna.                                                                   voor verschillende flora en fauna een leef en/of foerageergebied te realiseren. De gradiënt loopt van
In de openbare ruimte wordt een groen en blauw raamwerk van zowel waterpartijen, opgaande                 bloemrijk grasland over in een enkele meters brede zoom van ruig grasland met kruiden en dan over in
beplanting en kruidenrijke graslanden gerealiseerd. Door een natuurvriendelijke inrichting en beheer      een mantel die bestaat uit inheemse struiken. Tot slot komen de boomvormers (zie figuur hieronder).
worden de ecologische potenties van dit raamwerk maximaal ontwikkeld.
In de volgende paragrafen wordt eerst het groene raamwerk toegelicht, daarna het blauwe (water)           Keuze soorten en aanleg
netwerk.                                                                                                  In het projectgebied worden inheemse boom- en struiksoorten voorgesteld, die op de overgang van de
                                                                                                          dekzandrand naar de komgronden geschikt zijn om aan te planten.
                                                                                                          Toe te passen boomsoorten hier zijn zwarte els, ruwe berk, zachte berk, veldesdoorn, fladderiep, witte
                                                                                                          els en wilde boskriek.

4.2 GROEN RAAMWERK
                                                                                                          Toe te passen struiksoorten zijn hier: vuilboom/ sporkehout, wilde lijsterbes, meidoorn, sleedoorn, rode
                                                                                                          kornoelje, gelderse roos, hazelaar, kardinaalsmuts en wilde liguster.

                                                                                                          Nederlandse naam			                            Latijnse naam
4.2.1 INHEEMSE SOORTEN
Binnen het ecologisch raamwerk wordt een groen raamwerk van opgaande beplanting en kruidenrijke                •    zwarte els			       Alnus glutinosa (ca 60%)
graslanden gerealiseerd. De opgaande beplanting bestaat uit een aantal elzensingels, solitaire bomen,          •    witte els			        Alnus incana
plukken groen en een voedselbos.                                                                               •    vuilboom/sporkehout Rhamus frangula
De groene elementen worden met elkaar verbonden, waardoor een ecolologische verbinding ontstaat.               •    wilde lijsterbes		  Sorbus aucuparia
                                                                                                               •    meidoorn			Crataegus laevigata
De keuze voor inheemse soorten heeft meerdere redenen:                                                         •    sleedoorn			Prunus spinosa
• Deze soorten zijn het best aangepast aan bodem, waterhuishouding en klimaat en kennen daarom                 •    rode kornoelje		    Cornus sanguinea
   weinig uitval;
                                                                                                               •    gelderse roos			    Viburnum opulus
• Het blad van inheemse soorten verteert snel (dit scheelt ook veel bladafval dat moet worden
                                                                                                               •    hazelaar			Corylus avellana
   opgeruimd) en draagt belangrijk bij aan de gezondheid van de bodem;
• Biodiversiteit: de ecologische meerwaarde van inheemse soorten is zeer groot. Zo is elke volwassen           •    kardinaalsmuts		    Euonymus europaeus
   eik een ecosysteem op zich en kan één boom 423 verschillende soorten insecten en mijten                     •    wilde liguster			   Ligustrum vulgare
   herbergen. Deze rijkdom aan insecten maakt inheemse bomen ook van grote waarde voor o.a.                    •    wilde boskriek		    Prunus avium
   vogels en vleermuizen. Uitheemse bomen herbergen daarentegen een veel lagere soortenrijkdom;
   zo zijn van de Amerikaanse eik ook na 200 jaar in Nederland slechts 12 soorten insecten en mijten
   bekend.

De natuurwaarden in het gebied kunnen aanzienlijk verhoogd worden. De uitdaging is om dat zo te
doen dat de mogelijkheid aanwezig is om deze rijkdom te beleven en ervan te genieten.
Voor de locatie aan de Gewandeweg zijn er kansen om met de volgende elementen natuurwaarden te
ontwikkelen.

Het is van belang dat er aandacht besteed wordt aan klimaatadaptatie; bomen leveren schaduw in
warme tijden. Daarnaast houden hun wortels water vast bij stortbuien. Daarom worden in het plan
                                                                                                          Mantelzoom, bron: Landschapsbeheer Groningen           Bron: Stedelijke Ecologische Verbindingszones in Den Haag



                  | ECOLOGISCH INRICHTINGSPLAN OPENBARE RUIMTE Gewandeweg Oss | 16 / 25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>4.2.2 ELZENSINGELS
Elzensingels zijn kenmerkend voor de dekzandrand van Oss. Deze elzensingels volgen de oorspronkelijke
verkavelingsstructuur in noordzuid richting.
De elzensingels bestaan hoofdzakelijk uit zwarte els (Alnus glutinosa), maar daarnaast ook uit
struweelbeplanting. Deze struiken worden op hebben een onderlinge afstand van 1.00 tot 1.50 meter
geplaatst.


Toe te passen soorten zijn zwarte els (ca 60%) en daarnaast ook witte els, vuilboom/sporkehout ,
wilde lijsterbes, meidoorn, sleedoorn, rode kornoelje, gelderse roos, hazelaar, kardinaalsmuts, wilde
liguster en wilde boskriek.

Plantmaat
De plantmaat voor de bomen is gelijk aan die van de aan te planten struiken: 60 - 80. Hierdoor
krijgen de bomen en struiken de kans om samen op te groeien, en ontstaat een robuuste
beplantingsstrook.

Mantelzoom
De boomvormers komen in het midden van de groenstrook, daarna wordt de beplanting afgebouwd
met lagere struiken. Daar waar ruimte is, zal vervolgens een strook met ruig grasland met kruiden
worden toegepast.

‘Plukken groen‘
Met name aan de noordzijde van het plangebied komen plukken groen. Deze bestaan uit een aantal
inheemse struiken dat helemaal mag uitgroeien.

Doelsoorten
De elzensingels en ‘plukken groen‘ zijn voor vleermuizen en dassen van belang. Vleermuizen
gebruiken lijnvorige elementen om zich te orenteren en langs te vliegen. De das kan de singels en
groenplukken gebruiken als route om zich beschermd te verplaatsen en tevens als fourageergebied
met diverse bessen en hazelnoten.




                | ECOLOGISCH INRICHTINGSPLAN OPENBARE RUIMTE Gewandeweg Oss | 17 / 25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>4.2.3 SOLITAIRE BOMEN
Naast de elzensingels worden verspreid door het gebied solitaire bomen aangeplant. Toe te passen
soorten zijn fladderiep, veldesdoorn, haagbeuk, zomereik en wintereik.

Nederlandse naam			                Latijnse naam
   • zwarte els			                 Alnus glutinosa
   •   veldesdoorn			Acer campestre
   •   iep				Ulmus laevis
   • zomereik 			                  Quercus robur		
   • wintereik 			                 Quercus petraea		
   • haagbeuk 			                  Carpinus betulus


4.2.4 VOEDSELBOS
Het westelijk deel van het plangebied wordt ingericht als zogenaamd voedselbos met meerdere
vegetatielagen. Afhankelijk van het seizoen varieert de oogst van diverse soorten fruit, noten, zaden en
groenten tot wortels, knollen, paddenstoelen, eetbare bloemen en honing. De in par. 4.2.1 genoemde
soorten hazelaar en wilde kers kunnen onderdeel zijn van een dergelijk voedselbos.
Niet alleen voor mensen maar ook voor de das kan het bos een belangrijke voedselbron gaan vormen.
Er zullen diverse fruit-, bes en nootdragende boom- en struiksoorten zijn.
Aanvullend kunnen ook frambozen, wilde aardbeien en bramen worden aangeplant (de laatste komt
mogelijk reeds vanzelf). Lokale imkers willen wellicht enkele bijenkasten plaatsen.
Aanvulling van het voedselbos met passende, uitheemse soorten is een mogelijke optie, mede ter
vergroting van het keuze-menu aan eetbare soorten en ter bevordering van de vitaliteit en veerkracht
van het ecosysteem als geheel. Uitheemse soorten uit vergelijkbare of iets warmere klimaten kunnen
immers de weerstand van het groen tegen opwarming van het klimaat vergroten. Uiteraard ontstaat
dan wel strijdigheid met het streven om uitsluitend inheemse soorten te gebruiken. Verder mag geen
gebruik worden gemaakt van soorten die als ‘invasief’ te boek staan.

Mogelijke soorten zijn onder andere:
• Walnoot			Juglans regia
• Chinese mahonieboom Toona sinensis
• Tamme kastanje		         Castanea sativa
• Jostabes			Ribes nidigrolaria
• Herfstolijfwilg		        Eleagnus umbellata
• Kiwibes			Actinidia arguta
• Nashi peer		             Pyrus pyrifolia
• Honingbes		              Lonicera caerulea
• Chocoladewingerd         Akebia quinata
• Erwtenstruik		           Caragana arborescens
Ook fruitbomen (appel, peer, kers, pruim zijn geschikt op aan te planten.

De uitwerking van dergelijke voedselbossen luistert nauw. Bij projecten van derden kan de stichting
Voedselbosbouw Nederland professionele ondersteuning bieden bij de realisatie.


                  | ECOLOGISCH INRICHTINGSPLAN OPENBARE RUIMTE Gewandeweg Oss | 18 / 25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>4.2.5 BLOEMRIJKE GRASLANDEN
De graslanden in de openbare ruimte worden daar waar mogelijk ingezaaid met een bloemenmengsel
van inheemse soorten dat zeer aantrekkelijk is voor bijen, vlinders en vogels. Indirect draagt het ook
bij aan het foerageergebied voor soorten als de huismus en gewone dwergvleermuis. Door jaarlijks
vanaf augustus 1 tot 2 keer te maaien en het maaisel na enkele dagen af te voeren zal er zich een
blijvende middelhoge vegetatie ontwikkelen. Een bloemrijk resultaat kan vanaf het tweede of derde
jaar verwacht worden.
In een bloemrijk grasland zijn het vooral de gradiënten (overgangen) die de grootste soortenvariatie
in zich hebben. Door het vergraven van het terrein ontstaan overgangen tussen droog en vochtig,
voedselrijk en voedselarm, zuur en kalkrijk. Voedingsstoffen worden van hogere delen uitgespoeld naar
de lagere delen in een terrein. Maak gebruik van dit gegeven bij het streven naar diversiteit. Hierbij
kunnen bijvoorbeeld van de voedselrijke teeltlaag heuvels gemaakt worden, die worden afgedekt met
een schralere laag. Bijvoorbeeld Kruydthoeck of Neuteboom hebben geschikte mengsels.

Het mengsel bestaat uit soorten als duizendblad, bolderik, gele kamille, wondklaver, korenbloem,
gewone margriet, gewone rolklaver, muskuskaarsjeskruid, middelste teunisbloem, smalle weegbree,
scherpe boterbloem, kleine ratelaar, dagkoekoeksbloem en klaproos.




                 | ECOLOGISCH INRICHTINGSPLAN OPENBARE RUIMTE Gewandeweg Oss | 19 / 25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>4.3 WATERSYSTEMEN
4.3.1 WATERBERGING (WADI OF LAAGTE)
In het plangebied dient waterberging gerealiseerd te worden, omdat een deel van het plangebied
verhard wordt.
De waterberging wordt uitgevoerd in de vorm van een of meerdere laagtes in het zuiden van het
plangebied, in de lagere delen van het plangebied.

Er is een kans dat bijzondere plantensoorten hier nog altijd in de zaadbank aanwezig zijn en na
decennia alsnog zullen ontkiemen. Overwogen kan worden om de vegetatieontwikkeling enkele jaren
aan te zien. Als na jaarlijks maaien en afvoeren van de vegetatie nog steeds een ruige, soortenarme
vegetatie aanwezig is, kunnen de gewenste soorten alsnog worden ingezaaid of geïntroduceerd met
maaisel uit nabijgelegen natuurgebieden met kwelgraslanden.




                                                                                                      Streefbeeld waterberging met o.a. gevlekte orchis, spaanse ruiter en beemdkroon




Wadi in de openbare ruimte                                                                            Wadi in de openbare ruimte



                    | ECOLOGISCH INRICHTINGSPLAN OPENBARE RUIMTE Gewandeweg Oss | 20 / 25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>4.3.2 SLOTEN- EN GREPPELSTRUCTUUR
Naast de aanleg van wadi’s of laagtes wordt de waterberging wordt uitgevoerd in een vorm die refereert
aan de vroegere greppel- en slootstructuur zoals die is te zien op oude topografische kaarten.
Binnen het plangebied wordt de bestaande sloten- en greppelstructuur gehandhaafd en versterkt.
Deze hebben ook een bergingsfunctie. Naast de bergingsfunctie hebben deze sloten/ greppels ook de
functie om afstromend hemelwater oppervlakkig te verwerken.

Natuurvriendelijke oevers
De sloten krijgen aan minimaal één zijde een natuurvriendelijke oever. Hoewel er veel soorten
natuurvriendelijke oevers denkbaar zijn kunnen ze grofweg in drie hoofdtypen ingedeeld worden:
   • plasberm;
   • drasberm;
   • flauwhellend talud.

Een plasberm of onderwaterterras is permanent watervoerend. Ondiepe plasbermen met een diepte
van maximaal 40 cm bij zomerpeil zijn geschikt voor oeverplanten die bestand zijn tegen permanente
inundatie zoals riet en lisdodde. Diepere plasbermen van 40-100 cm bij zomerpeil zijn geschikt voor
ondergedoken waterplanten en drijfplanten zoals gele plomp, waterlelie en watergentiaan.
                                                                                                         wensbeeld slotenstructuur

Drasbermen zijn oevers die min of meer op gelijke hoogte met de waterlijn van de watergangen zijn.
Drasbermen zijn geschikt voor oeverplanten, planten van vochtige graslanden en ruigtekruiden. Een
drasberm met functies voor planten van natte en vochtige omstandigheden mag hoogstens 10 cm boven
water liggen. Welke vegetatie tot stand komt is afhankelijk van het maaibeheer. Bij minimaal 1keer
per jaar maaien en afvoeren ontwikkelt zich een bloemrijke grasvegetatie. Bij een minder intensief
maaibeheer zullen uiteindelijk ruigtekruiden gaan overheersen en vindt wilgen- en elzenopslag plaats.

Een flauwhellend talud dat loopt van beneden de waterlijn tot boven de waterlijn is geschikt voor
waterplanten, oeverplanten, planten van vochtige graslanden en ruigtekruiden en is hiermee een
combinatie van een plas- en een drasberm waardoor een grotere variatie in vegetatie mogelijk is.
Indien het waterpeil ‘s zomers veel (0,3-0,4 m) hoger is dan ’s winters dan is een flauwhellend talud
een betere oplossing dan een plas- of drasberm. Een plas- en een drasberm worden op een bepaalde
hoogte aangelegd. Die hoogte wordt grotendeels bepaald door het waterpeil. Bij een hoger zomerpeil
dan winterpeil kun je eigenlijk geen goede hoogte voor de plas- of drasberm bepalen. Een flauwhellend
talud is minder afhankelijk van het waterpeil en daarmee meer geschikt in gebieden met een (veel)
hoger zomerpeil dan winterpeil.




                                                                                                         sloot in komgebied ten westen van plangebied


                 | ECOLOGISCH INRICHTINGSPLAN OPENBARE RUIMTE Gewandeweg Oss | 21 / 25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>4.3.3 AMFIBIEENPOELEN
In het zuidelijk deel van het plangebied is ruimte voor een kleine amfibieënpoel. Bij de aanleg van een
amfibieënpoel zijn de volgende punten van belang.

•   De poel moet op een zonnige plaats komen te liggen en dus in ieder geval vanuit zuidelijke richting
    niet beschaduwd worden. Het noordtalud moet zo flauw mogelijk zijn (1:5, liefst 1:10) doordat de
    zon voornamelijk op deze zijde schijnt. Door een flauwe oever warmt het water sneller op wat een
    gunstig effect heeft op de ontwikkeling van de eieren en larven van amfibieën. Ook kunnen op een
    flauwe oever meer soorten oeverplanten een plekje vinden, waartussen amfibieën eieren afzetten.
•   Rondom de poel dient voldoende afstand te liggen tussen poel en beplanting om inval van blad
    te voorkomen. Bladinval zorgt voor een toename van voedingsstoffen in het water waardoor de
    poel sneller dichtgroeit met bijvoorbeeld kroos en algen. Ook groeit de sliblaag op de bodem
    sneller waardoor er vaker baggerwerkzaamheden (= verstoring voor de amfibieën) nodig zijn. Aan
    de zuidzijde is het ook belangrijk dat de beplanting voldoende afstand tot de poel heeft vanwege
    de schaduwwerking en bladinval.
•   Een poel mag niet in verbinding staan met sloten of andere wateren. Dit voorkomt dat er vis in de
    poel komt. Vissen eten amfibieëneieren en maken de poel daardoor voor veel soorten ongeschikt.
    Daarbij kunnen sloten voedingsstof-fen van aanliggende bemeste percelen aanvoeren, wat de kans
    op algenbloei en kroosvorming vergroot.
•   Amfibieën bevinden zich maar een beperkt deel van het jaar in het water. Houtwallen, ruigten en
    overhoekjes in de nabijheid van de poel zorgen voor beschutting en voedsel en stellen amfibieën
    in staat zich te verplaatsen naar andere leefgebieden.
                                                                                                           Streefbeeld amfibieënpoel
Beheer
• Amfibieën en andere dieren en planten vestigen zich snel op natuurlijke wijze in de poel. Het is
   dus niet nodig planten en dieren uit te zetten. Zet geen vis uit in de poel! Vissen (zelfs een kleine
   soort als de stekelbaars) maken poelen voor veel amfibieën ongeschikt doordat zij de larven en
   eieren eten.
• Gebruik (uiteraard) geen bestrijdingsmiddelen of bemesting in en rondom de poel.
• Voer onderhoudswerkzaamheden uit in de periode 1 september-half oktober. In deze periode zijn
   er nauwelijks amfibieën in het water aanwezig.
• ie Bagger de poel in gedeelten. Bijvoorbeeld het ene jaar de oostzijde van de poel en het jaar erop
   de westzijde. Op deze manier blijft altijd een deel van de belangrijke noordoever intact.

Natuurvriendelijke oevers
De poel heeft een natuurvriendelijke oever in de vorm van een flauwhellend talud. Zie 4.3.2.




                  | ECOLOGISCH INRICHTINGSPLAN OPENBARE RUIMTE Gewandeweg Oss | 22 / 25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>4.4 BEHEER EN ONDERHOUD GROEN EN WATER
4.4.1 GROEN                                                                                                  het gunstige geval een eentonig gazon, maar waarschijnlijker is een geleidelijke verruiging met o.a.
Bomen                                                                                                        brandnetels, distels, ridderzuring etc. Gazonbeheer is bovendien arbeidsintensiever (en duurder) dan
Zeker het eerste jaar is het van belang dat de wortels voldoende water krijgen. Bij droogte / warm weer      hooilandbeheer.
zal dus water worden gegeven aan de bomen.
Er vindt zogenaamde ‘inboet‘ plaats: indien de beplanting binnen twee jaar na aanplant dood gaat,            Het maaitijdstip en de frequentie luisteren in ecologisch opzicht nauw en zijn afhankelijk van
zal herplant plaatsvinden.                                                                                   de uitgangssituatie. Gezien het huidige intensieve agrarische grondgebruik is het de eerste jaren
Onderhoud aan de bomen vindt in principe niet plaats, tenzij blijkt dat dit noodzakelijk is (na jaarlijkse   waarschijnlijk noodzakelijk vaker te maaien. Wanneer bijvoorbeeld een beoogde bloemenweide sterk
inspectie op gezondheid van de boom).                                                                        is vergrast, dan betekent dit meestal dat er te weinig en te laat wordt gemaaid en afgevoerd. Maaien
                                                                                                             wanneer de dominante grassen net beginnen met bloeien, geeft het meeste resultaat (eind mei, begin
Struweel/struiken                                                                                            juni). In latere jaren kan de frequentie worden verlaagd.
Het struweel aan de oost- en westrand van het plangebied wordt in rijen aangeplant, met een
onderlinge afstand van 1.00 tot 1.50 meter. Groepsgewijze menging zorgt ervoor dat minder dominante          Het maaien dient buiten de bloeiperiode van de kruiden en bloemen plaats te vinden. Het wordt één-
beplantingsoorten niet snel verdwijnen. Het struweel krijgt uiteindelijk een hoogte van maximaal 3           of tweemaal per jaar gemaaid. Het maaisel wordt afgevoerd om verschraling te stimuleren. Bij één
meter.                                                                                                       keer maaien per jaar kan vanaf half juni gemaaid en afgevoerd worden. Bij twee keer maaien: eerste
                                                                                                             maaibeurt 50% maaien na half juni. Tweede maaibeurt in september, de overige 50%.
Eén keer per vijf jaar wordt door middel van hakhoutbeheer maatwerk uitgevoerd waarbij de dominante          Bij kruidenrijk grasland dient het maaisel enkele dagen te blijven liggen alvorens te worden afgevoerd.
en hard groeiende soorten worden teruggesnoeid. Het reguliere onderhoud wordt in fases uitgevoerd            Dit maakt het mogelijk dat zaden op de bodem achterblijven en de basis kunnen vormen voor de
(maximaal 45% van het oppervlakte per jaar).                                                                 volgende generatie bloemen. Onderstaand schema laat de mogelijke opties voor het maaibeheer zien.
                                                                                                             Jaarlijks moet worden gemonitord in welke fase de vegetatie zich bevindt. Verder kan jaarlijks 10 tot
De zoom                                                                                                      20% van de vegetatie ongemoeid blijven, steeds op andere locaties. Dit biedt mogelijkheden voor
De zoom wordt als ruigte beheerd. Dit houdt in maximaal 1x per 2 jaar maaien, nooit over de volle            meerjarige kruiden, overwinterende insecten en biedt daarmee tevens insecten en zaden voor o.a.
lengte. Een aantal locaties blijft in de winter ongemaaid, zodat er overwinteringsmogelijkheden zijn         vogels in de winter.
voor o.a. insecten en kleine zoogdieren. Het dagelijks onderhoud vindt plaats volgens de ecologische
of natuurvriendelijke beheermethode.                                                                         4.4.2 WATER
                                                                                                             De greppels zullen één keer per jaar uitgemaaid worden. Indien nodig zullen de sloten uitgebaggerd
Bloemrijk grasland                                                                                           worden.
Jaarlijks maaien is noodzakelijk om te voorkomen dat de openbare ruimte verruigt. Cruciaal is bovendien      De amfibieënpoel behoeft in principe geen onderhoud.
het afvoeren van het maaisel, om verschraling te stimuleren. Wanneer dit blijft liggen ontstaat in




                                                                                                             Ecologisch beheer, Bron: Stichting ecologisch beheer      Beheer, Bron: Google
Maaibeheer per ontwikkelingsfase



                           | ECOLOGISCH INRICHTINGSPLAN OPENBARE RUIMTE Gewandeweg Oss | 23 / 25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>4.6 VERLICHTING
De hoeveelheid verlichting en lichtvervuiling neemt in Nederland sterk toe: in 43% van Nederland
is op een heldere nacht de Melkweg niet meer zichtbaar. In de openbare ruimte staan naar schatting
3,4 miljoen lantaarnpalen en andere lichtmasten. Daarnaast hebben bedrijven en woningen vaak
ook hun eigen terrein-, tuin- of gevelverlichting. Het plangebied is nog relatief donker en dit is een
kwaliteit die behoudenswaardig is.

vleermuizen
Vleermuizen worden snel verstoord door verlichting. Soms kunnen vleermuizen door verlichting
een verblijfplaats, vliegroute of voedselgebied zelfs niet meer gebruiken. De mate waarin het licht
vleermuizen verstoort, is afhankelijk van de hoeveelheid licht, de lichtkleur en de gevoeligheid
van een soort voor licht. Wit, blauw en groen licht is door het aandeel Uv-licht veel verstorender
als rood licht.
Waar om veiligheidsredenen toch verlicht moet worden, kan verstoring voorkomen worden door
het kiezen van de juiste armatuur en lamphoogte. Een goede armatuur en lamphoogte richt
het licht precies daar waar het nodig is. Bomen, struiken en groene wallen kunnen voorkomen
dat aangrenzend leefgebied door verlichting wordt verstoord. Verlichtingsschema’s afgestemd
op verkeersdrukte, werktijden en kwetsbare perioden voor vleermuizen kunnen veel verstoring
voorkomen. Bewegingsmelders schakelen (intensere) verlichting alleen in wanneer mensen aanwezig
zijn. Om de hoeveelheid straatlicht af te stemmen op de gebruiksbehoefte, kan gebruik worden
gemaakt van het Interact City lichtmanagementsysteem van Signify. De lichtmanagementsoftware
maakt realtime beheer op afstand van de ledstraatverlichting mogelijk en is verbonden met
sensoren zodat het licht alleen brandt wanneer mensen worden gedetecteerd. Het systeem levert
een energiebesparing op die kan oplopen tot 70% ten opzichte van de oude situatie.
Ook de keuze van de lichtkleur kan verstoring van vleermuizen verminderen. Rood of amberkleurig
licht verstoort vleermuizen minder op vliegroutes en bij het jagen op insecten. Avalite heeft een
gevarieerd aanbod aan vleermuisvriendelijke verlichting.




                 | ECOLOGISCH INRICHTINGSPLAN OPENBARE RUIMTE Gewandeweg Oss | 24 / 25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>LEEUWARDEN - GRONINGEN- ROTTERDAM - DEVENTER - MIDDELBURG - EINDHOVEN
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>RAPPORTAGE
Quickscan Wet natuurbescherming
Gewandeweg te Oss
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>Rapportage quickscan Wet natuurbescherming

Gewandeweg te Oss


Opdrachtgever        Rho Adviseurs voor leefruimte

                     Torenallee 20

                     5617 BC Eindhoven



Rapportnummer        20608.003

Versienummer         D2

Status               Eindrapportage

Datum                21 februari 2023



Opsteller            De heer M.G. van Essen-Kok, BSc

Paraaf




Kwaliteitscontrole   De heer ir. B.H.H. Verdijck

Paraaf
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>Daarom Econsultancy

KWALITEITSZORG
Econsultancy is lid van het Netwerk Groene Bureaus (NGB). Het NGB is een vereniging van ecologische
advies- en onderzoeksbureaus die werkt aan de kwaliteit van advisering gericht op natuur, landschap,
water, milieu en ruimte en die de belangen behartigt van groene adviesbureaus. Het Netwerk hanteert
een gedragscode die opdrachtgevers en andere belanghebbenden een basis biedt om de leden aan te
spreken op de kwaliteit van hun werk.

CERTIFICERING
Econsultancy werkt volgens een dynamisch kwaliteits- en milieusysteem, zoals beschreven in het kwa-
liteits- en milieuhand-boek. Ons kwaliteits- en milieusysteem is gecertificeerd volgens de eisen in de
NEN-EN-ISO 9001 en NEN-EN-ISO 14001.

BETROUWBAARHEID
Dit onderzoek is op zorgvuldige wijze uitgevoerd conform de toepasselijke en van kracht zijnde regel-
geving ten aanzien van natuurwetgeving. Het onderzoek betreft een momentopname en geeft een
inschatting van de geschiktheid van de onderzoekslocatie voor beschermde soorten en het al dan niet
voorkomen van soorten. De gebruikte informatie omtrent verspreiding van soorten is deels afkomstig
uit de NDFF en mag niet zonder toestemming worden verstrekt aan derden of op enige andere wijze
openbaar gemaakt worden. Econsultancy accepteert op voorhand geen aansprakelijkheid ten aanzien
van mogelijke beslissingen die de opdrachtgever naar aanleiding van het door Econsultancy uitgevoer-
de onderzoek neemt.

GELDIGHEID ONDERZOEK
In het algemeen kan gesteld worden dat een quickscan geldig is voor een periode van 2 tot 3 jaar,
tenzij in deze periode de ecologische omstandigheden wezenlijk zijn veranderd en/of de Wet natuur-
bescherming, dan wel inzichten hieromtrent zijn gewijzigd. Bij uitstel van de uitvoering van een project
met meer dan 3 jaar verdient het de aanbeveling de resultaten van de quickscan opnieuw te toetsen.

Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbe-
stand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door
fotokopieën, opnamen, of enige andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van
de rechthebbende.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>                                                             INHOUDSOPGAVE
1     INLEIDING .................................................................................................................................................. 1

2     GEBIEDSBESCHRIJVING .............................................................................................................................. 2

      2.1       Huidig gebruik onderzoekslocatie en omgeving ............................................................................ 2
      2.2       Toekomstig gebruik van de onderzoekslocatie en voorgenomen ingrepen .................................. 4

3     ONDERZOEKSMETHODIEK ......................................................................................................................... 5

4     OVERZICHT VAN DE NATIONALE NATUURWETGEVING ............................................................................ 6

      4.1       Zorgplicht ....................................................................................................................................... 6
      4.2       Soortenbescherming ...................................................................................................................... 6
      4.3       Gebiedsbescherming ...................................................................................................................... 7
      4.4       Houtopstanden .............................................................................................................................. 8

5     AANGETROFFEN EN TE VERWACHTEN BESCHERMDE SOORTEN .............................................................. 9

      5.1       Vogels ............................................................................................................................................. 9
      5.2       Vleermuizen ................................................................................................................................. 10
      5.3       Overige zoogdieren ...................................................................................................................... 12
      5.4       Reptielen ...................................................................................................................................... 14
      5.5       Amfibieën ..................................................................................................................................... 15
      5.6       Vissen ........................................................................................................................................... 16
      5.7       Ongewervelden ............................................................................................................................ 16
      5.8       Planten ......................................................................................................................................... 17

6     TOETSING AAN SOORTENBESCHERMING ................................................................................................ 18

      6.1       Broedvogels .................................................................................................................................. 18
      6.2       Vleermuizen ................................................................................................................................. 19
      6.3       Steenmarter, bunzing, hermelijn en wezel .................................................................................. 19
      6.4       Amfibieën ..................................................................................................................................... 20
      6.5       Algemene grondgebonden zoogdieren en amfibieën .................................................................. 21
      6.6       Overige soort(groep)en ................................................................................................................ 21

7     TOETSING AAN GEBIEDSBESCHERMING .................................................................................................. 22

      7.1       Natura 2000 ................................................................................................................................. 22
      7.2       Natuurnetwerk Nederland ........................................................................................................... 23

8     HOUTOPSTANDEN ................................................................................................................................... 24

9     SAMENVATTING EN CONCLUSIES ............................................................................................................ 25




Bijlage 1              toelichting verbodsbepalingen Wet natuurbescherming
Bijlage 2              verklarende woordenlijst




                                                                                                                                                          20608.003
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>1     INLEIDING

Econsultancy heeft van Rho Adviseurs voor leefruimte opdracht gekregen voor het uitvoeren van een
quickscan Wet natuurbescherming aan de Gewandeweg te Oss.

De quickscan Wet natuurbescherming is uitgevoerd in het kader van de voorgenomen ontwikkeling van de
onderzoekslocatie en heeft als doel in te schatten of er op de onderzoekslocatie planten- en diersoorten aan-
wezig of te verwachten zijn, die volgens de Wet natuurbescherming een beschermde status hebben en die
mogelijk negatieve invloed kunnen ondervinden door de voorgenomen ingreep. Tevens is beoordeeld of de
voorgenomen ingreep invloed kan hebben op Natura 2000 gebieden, houtopstanden die middels de Wet na-
tuurbescherming zijn beschermd, of op gebieden die deel uitmaken van het Natuurnetwerk Nederland.

Econsultancy is lid van de branchevereniging Netwerk Groene Bureaus en werkt volgens de door het Netwerk
opgestelde gedragscode en protocollen. In dat kader verklaart Econsultancy ten behoeve van de onderzoeks-
locatie niet eerder betrokken te zijn geweest voor ecologische advisering of ecologisch onderzoek.




20608.003 versie D2                                                                                      1 / 27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>2     GEBIEDSBESCHRIJVING

2.1 Huidig gebruik onderzoekslocatie en omgeving

De onderzoekslocatie (± 3 ha) ligt aan de Gewandeweg te Oss. In figuur 2.1 is de ligging van de onderzoekslo-
catie weergegeven.

Volgens de topografische kaart van Nederland zijn de coördinaten van het midden van de onderzoekslocatie X
= 162.164, Y = 420.535.




Figuur 2.1 Topografische ligging van de onderzoekslocatie (rood omlijnd bij gele pijl).


De onderzoekslocatie betreft een agrarisch perceel volledig bestaande uit grasland. Ten westen bevinden zich
soortgelijke agrarische percelen. Langs de noordwestelijke hoek van de onderzoekslocatie bevindt zich een B-
watergang (sloten met een lokale functie voor water aan- en afvoer) en langs de noordoostelijke hoek van de
onderzoekslocatie bevindt zich een A-watergang (vaarten en weteringen met een belangrijke functie voor
water aan- of afvoer). Tevens is ten oosten achter deze watergang een woonwijk aanwezig. Ten zuidoosten
bevindt zich het woonperceel van de Gewandeweg 47 en ten zuiden de Gewandeweg.

In figuur 2.2 is een luchtfoto van de onderzoekslocatie en de directe omgeving weergegeven. Figuur 2.3 t/m
figuur 2.8 geven een impressie van de onderzoekslocatie, middels foto’s die zijn genomen tijdens het veldbe-
zoek.




20608.003 versie D2                                                                                      2 / 27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>Figuur 2.2 Luchtfoto onderzoekslocatie (wit omkaderd) en directe omgeving.




Figuur 2.3 Zuiden van de onderzoeks-    Figuur 2.4 onderzoekslocatie gezien     Figuur 2.5 Zuiden van de onderzoeks-
locatie (foto richting westen).         vanaf Gewandeweg richting noorden.      locatie (foto richting oosten).




Figuur 2.6 Noordwestelijke hoek van     Figuur 2.7 A-watergang noordelijk van   Figuur 2.8 Oosten van de onderzoeks-
de onderzoekslocatie met direct daar-   onderzoekslocatie (foto richting oos-   locatie (foto richting zuiden).
naast de B-watergang.                   ten).




20608.003 versie D2                                                                                            3 / 27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>2.2 Toekomstig gebruik van de onderzoekslocatie en voorgenomen ingrepen

De initiatiefnemer is voornemens ter plaatse van de onderzoekslocatie tijdelijke flexwoningen (maximaal voor
een periode van 15 jaar) te realiseren om de acute druk op de huidige woningmarkt te verlichten. De flexwo-
ningen zijn bedoeld voor 1- en 2-persoons huishoudens die hier tijdelijk kunnen wonen.

Er is op dit moment nog geen voorlopig ontwerp beschikbaar met betrekking tot voorgenoemde voornemens.
Rho Adviseurs voor leefruimte wil bij het maken van een dergelijk ontwerp rekening houden met de bevindin-
gen van de onderhavige quickscan, zodat indien mogelijk op voorhand rekening gehouden kan worden met
onder de Wet natuurbescherming beschermde plantensoorten, diersoorten, houtopstanden en/of gebieden.




20608.003 versie D2                                                                                     4 / 27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>3     ONDERZOEKSMETHODIEK

Het onderzoek is uitgevoerd middels het verrichten van een veldbezoek en een bureauonderzoek. Op deze
wijze is inzicht verkregen in de aanwezigheid van geschikt habitat en de daarbij te verwachten beschermde
soorten, gesitueerd op of nabij de onderzoekslocatie.

Het veldbezoek is afgelegd op 4 januari 2023. Tijdens dit veldbezoek is de gehele onderzoekslocatie, alsmede
de directe omgeving beoordeeld. Gedurende het veldbezoek is gelet op de mogelijke aanwezigheid van be-
schermde en bedreigde soorten op basis van het aanwezige habitat.

Verder is aan de hand van verspreidingsatlassen, andere standaardwerken en op basis van “expert judgement”
nagegaan welke bijzondere planten- en diersoorten er voor kunnen komen op de onderzoekslocatie en zijn
omtrent gebiedsbescherming gegevens van de provincie Noord-Brabant opgevraagd. Actuele verspreidingsge-
gevens van flora en fauna zijn uit de Nationale Databank Flora en Fauna (NDFF) opgevraagd.

De quickscan Wet natuurbescherming is een toets van de ecologische potenties van de onderzoekslocatie en
betreft geen volwaardig soort(en) specifiek onderzoek. Er zijn in het onderhavige onderzoek geen inventarisa-
ties uitgevoerd van soorten en soortgroepen. Een ecologische inventarisatie beslaat meerdere veldbezoeken
gedurende de voor de soortgroep meest gunstige periode van het jaar.




20608.003 versie D2                                                                                      5 / 27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>4     OVERZICHT VAN DE NATIONALE NATUURWETGEVING

Dit hoofdstuk geeft achtergrondinformatie over de natuurwetgeving waaraan de voorgenomen ingreep op de
onderzoekslocatie wordt getoetst. Er wordt een globale toelichting gegeven ten aanzien van potentiële over-
tredingen van de Wet natuurbescherming bij de meest voorkomende soorten en soortgroepen. Dit hoofdstuk
is niet toegespitst op de situatie op de onderzoekslocatie, maar geeft enkel een beschrijving van de vigerende
wetgeving. De Wet natuurbescherming is gericht op:

     •    het beschermen en ontwikkelen van de natuur, mede vanwege de intrinsieke waarde en het behou-
          den en herstellen van de biologische diversiteit;
     •    het doelmatig beheren, gebruiken en ontwikkelen van de natuur ter vervulling van maatschappelijke
          functies;
     •    het verzekeren van een samenhangend beleid gericht op het behoud en beheer van waardevolle
          landschappen, vanwege hun bijdrage aan de biologische diversiteit en hun cultuurhistorische beteke-
          nis, mede ter vervulling van maatschappelijke functies.

De bevoegdheid voor het verlenen van ontheffingen en vrijstellingen bij soortenbescherming ligt grotendeels
bij de provincies. De provincie is bevoegd gezag voor de toetsing van handelingen met mogelijke gevolgen voor
beschermde dier- en plantensoorten (de soortenbeschermingsbepalingen) én voor Natura 2000-gebieden (de
gebiedenbeschermingsbepalingen). Alleen bij ruimtelijke ingrepen waarmee grote nationale belangen zijn
gemoeid, blijft het Rijk bevoegd gezag.


4.1 Zorgplicht

Het eerste artikel in de Wet natuurbescherming heeft betrekking op de zorgplicht en heeft betrekking op het
voorkomen of beperken van schade aan soorten en gebieden, voor zover deze niet middels overige verbods-
bepalingen zijn gereguleerd. Het gaat daarbij in de praktijk vooral om minder streng beschermde soorten,
waarbij het onnodig doden, verwonden of beschadigen dient te worden vermeden.

In bijlage 1 wordt dit artikel nader toegelicht.


4.2 Soortenbescherming

Bij een quickscan wordt in beeld gebracht of er (potentiële) vaste rust- of voortplantingsplaatsen aanwezig zijn
van de soorten uit de verschillende beschermingsregimes. Vervolgens wordt beoordeeld of de voorgenomen
ingreep verstorend kan zijn en of nader onderzoek noodzakelijk wordt geacht.

De Wet natuurbescherming onderscheidt beschermingsregimes voor soorten op grond van internationale
verdragen, aangevuld met soorten die vanuit een nationaal oogpunt beschermd worden. Hierdoor zijn er in de
Wet natuurbescherming drie verschillende verbodsartikelen per categorie soorten;

          •    soorten van de Vogelrichtlijn (artikel 3.1);




20608.003 versie D2                                                                                        6 / 27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>          •    soorten van de Habitatrichtlijn en de verdragen van Bern en Bonn (artikel 3.5);
          •    andere soorten (artikel 3.10).

In bijlage 1 worden deze artikelen nader toegelicht.


4.3 Gebiedsbescherming

Indien een plangebied in of nabij een beschermd gebied is gelegen, dan dient te worden bepaald of er een
(extern) effect valt te verwachten. Het gaat daarbij om Natura 2000-gebieden en gebieden behorend tot het
Natuurnetwerk Nederland.

Natura 2000
Natura 2000 is de benaming voor een Europees netwerk van natuurgebieden waarin belangrijke flora en fauna
voorkomen, gezien vanuit een Europees perspectief. Met Natura 2000 wil men deze flora en fauna duurzaam
beschermen. De staatssecretaris van Economische Zaken heeft voor Nederland ruim 160 Natura 2000-
gebieden aangewezen. Gezamenlijk hebben ze een oppervlak van ruim 1,1 miljoen hectare. Ze maken deel uit
van een samenhangend netwerk van natuurgebieden in de Europese Unie die zijn aangewezen op grond van
de Vogelrichtlijn en Habitatrichtlijn. Het doel van Natura 2000 is het keren van de achteruitgang van de biodi-
versiteit.

Binnen een gebied kan spanning optreden tussen economie en ecologie. In een zogenaamd beheerplan leggen
Rijk en provincies vast welke activiteiten, op welke wijze mogelijk zijn. Uitgangspunt is steeds het realiseren
van ecologische doelen met respect voor en in een zorgvuldige balans met wat particulieren en ondernemers
willen. Het opstellen gebeurt daarom in overleg met alle direct betrokkenen, zoals beheerders, gebruikers,
omwonenden, gemeenten, natuurorganisaties en waterschappen. Samen geven ze invulling aan beleven, ge-
bruiken en beschermen. Daar draait het om in de Nederlandse Natura 2000-gebieden (bron: Regiegroep Natu-
ra 2000).

Het is verboden zonder vergunning van gedeputeerde staten een project te realiseren dat niet direct verband
houdt met of nodig is voor het beheer van een Natura 2000-gebied, maar afzonderlijk of in combinatie met
andere plannen of projecten significante gevolgen kan hebben voor een Natura 2000-gebied. (artikel 2.7, lid
2).

Handelingen die een negatieve invloed hebben op Natura 2000-gebieden, worden slechts onder strikte voor-
waarden toegestaan. Een vergunning is vereist. Door middel van het Nederlandse vergunningsstelsel wordt
een zorgvuldige afweging gewaarborgd. De vergunningen zullen beoordeeld en afgegeven worden door de
desbetreffende provincie.

Natuurnetwerk Nederland
Het Natuurnetwerk Nederland is het Nederlands netwerk van bestaande en nieuw aan te leggen natuurgebie-
den. Het netwerk moet natuurgebieden beter verbinden met elkaar en met het omringende agrarisch gebied.

Het Natuurnetwerk Nederland bestaat uit:




20608.003 versie D2                                                                                       7 / 27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>    •    bestaande natuurgebieden, waaronder de 20 Nationale Parken;
    •    gebieden waar nieuwe natuur aangelegd wordt;
    •    landbouwgebieden, beheerd volgens agrarisch natuurbeheer;
    •    ruim 6 miljoen hectare grote wateren: meren, rivieren, de Noordzee en de Waddenzee;
    •    alle Natura 2000-gebieden.

Conform artikel 1.12 van de Wet natuurbescherming dragen gedeputeerde staten in hun provincie zorg voor
de totstandkoming en instandhouding van een samenhangend landelijk ecologisch netwerk, genaamd ‘Na-
tuurnetwerk Nederland’. Zij wijzen daartoe in hun provincie gebieden aan die tot dit netwerk behoren.

De planologische begrenzing en beschermingsregimes van het Natuurnetwerk Nederland loopt via het traject
van de provinciale ruimtelijke structuurvisies en verordeningen.


4.4 Houtopstanden

De bescherming van houtopstanden conform hoofdstuk 4 van de Wet natuurbescherming heeft als doel om
het aanwezige areaal bos in Nederland te behouden. Onder houtopstanden vallen alle zelfstandige eenheden
van bomen, boomvormers of struiken van een oppervlakte van tien are of meer of rijbeplanting die meer dan
twintig bomen omvat. In bijlage 1 (tabel VI) worden de regels nader toegelicht.

Wanneer houtopstanden geveld worden, niet vallende onder artikel 4.1 van de Wet natuurbescherming, geldt
een meldingsplicht bij Gedeputeerde Staten van desbetreffende provincie (artikel 4.2 Wnb). Op basis van deze
melding wordt door de provincie beoordeeld of de voorgenomen velling aanvaardbaar is in het kader van
natuur- en landschapswaarden. Indien er geen bezwaar is om de houtopstanden te kappen, verplicht artikel
4.2 van de Wet natuurbescherming om binnen 3 jaar na het vellen of tenietgaan van de houtopstand op de-
zelfde grond houtopstanden opnieuw aan te planten. Er geldt een algehele vrijstelling van de herplantplicht
voor houtopstanden die gekapt worden in het kader van natuurbeheer en natuurbehoud.

Indien bij de voorgenomen ontwikkeling herplantplicht geldt, maar niet voldaan kan worden aan de herplant-
plicht op de projectlocatie zelf, dan dient een ontheffing aangevraagd te worden met betrekking tot de her-
plantplicht bij de desbetreffende provincie. De provincie toetst vervolgens of voldaan wordt aan de bij de pro-
vinciale verordening gestelde regels voor herbeplanting op andere perceelsgronden. Deze regels hebben on-
der andere betrekking op de kwaliteit, oppervlakte en locatie van de andere grond en de natuurwaarde van de
te vellen houtopstand. Tevens kan ontheffing verleend worden van herplantplicht ter plaatse, indien gewerkt
wordt via een door het ministerie goedgekeurde gedragscode die gebruikt mag worden door een van de be-
trokken partijen voor een wijze van vellen en een wijze van herplanten.




20608.003 versie D2                                                                                       8 / 27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>5     AANGETROFFEN EN TE VERWACHTEN BESCHERMDE SOORTEN

Het voorkomen van planten- en diersoorten in een gebied wordt mede bepaald door de aanwezigheid van
geschikt leefgebied. Een soort kan in zijn leefgebied gebruik maken van verschillende plekken om te verblijven.
Al deze plekken (biotopen) kunnen een bepaalde functie voor de soort vervullen. In dit hoofdstuk wordt op
basis van het aanwezige habitat/verblijfsmogelijkheden samen met verspreidingsgegevens beschreven welke
beschermde soorten binnen de onderzoekslocatie kunnen voorkomen. Afhankelijk van de soort wordt inge-
gaan op de potentiële aanwezigheid van vaste rust- of voortplantingsplaatsen, foerageergebied en verbin-
dingsroutes. Tevens wordt beoordeeld of de voorgenomen plannen een negatief effect kunnen hebben op de
mogelijk aanwezige beschermde soorten. In hoofdstuk 6 wordt beschreven welke juridische implicaties dit
voor het project heeft.


5.1 Vogels

Broedvogels (nesten jaarrond beschermd)
Er zijn broedvogels waarvan de nesten ook beschermd zijn op het moment dat ze niet voor de voortplanting in
gebruik zijn. Binnen het agrarische buitengebied waar de onderzoekslocatie is gelegen kunnen dit zijn: boom-
valk, buizerd, grote gele kwikstaart, havik, huismus, kerkuil, ooievaar, ransuil, roek, sperwer en steenuil. Van-
wege de afwezigheid van bebouwing is de aanwezigheid van de huismus op de onderzoekslocatie op voorhand
uit te sluiten.

Boomvalk, buizerd, havik, sperwer, ransuil en roek
Boomvalk, buizerd, havik, sperwer, ransuil en roek zijn allen voor hun nesten afhankelijk van (hoge) boomop-
standen. De onderzoekslocatie is door de afwezigheid van bomen ongeschikt als nestlocatie voor de desbetref-
fende soorten. In de directe omgeving van de onderzoekslocatie staan wel enkele bomen welke in potentie
geschikt zijn als nestlocatie. Tijdens het veldbezoek konden deze bomen echter goed onderzocht worden op
aanwezigheid van nesten en zijn er geen (grote) nesten aangetroffen. Negatieve effecten ten aanzien van de
boomvalk, buizerd, havik, sperwer, ransuil en roek, als gevolg van de voorgenomen plannen, kunnen dan ook
worden uitgesloten.

Grote gele kwikstaart
De grote gele kwikstaart broedt en foerageert voornamelijk aan oevers van (snelstromende) beken en rivieren,
maar ook wel aan stilstaand water, bij voorkeur omzoomd met loofbomen. De soort broedt in een nis in een
muur of onder een brug, bij boomwortels in oevers of in speciale nestkasten. Op de onderzoekslocatie zijn
geen elementen aanwezig die geschikt zijn als potentiële nestlocatie voor de grote gele kwikstaart. Dit geldt
eveneens voor de directe omgeving van de onderzoekslocatie. Negatieve effecten ten aanzien van de grote
gele kwikstaart, als gevolg van de voorgenomen plannen, kunnen worden uitgesloten.

Ooievaar
Ooievaars bouwen grote nesten in bomen en op daken, kerktorens en speciaal gemaakte platforms op palen.
Ze komen voornamelijk voor in open natte gebieden, graslanden en agrarische gebieden. Op en in de directe
omgeving van de onderzoekslocatie zijn geen (potentiële) ooievaarsnestlocaties aangetroffen. Negatieve effec-




20608.003 versie D2                                                                                         9 / 27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>ten ten aanzien van de grote gele kwikstaart, als gevolg van de voorgenomen plannen, kunnen worden uitge-
sloten.

Kerkuil en steenuil
De kerkuil broedt in schuren, kerktorens en veelal in speciale nestkasten. Heel incidenteel kan de kerkuil in
boomholtes broeden. De steenuil broedt in natuurlijke holtes van bomen (knotwilgen of hoogstam fruitbo-
men) of in rustige hoekjes of nissen van gebouwen, in schuren en nestkasten. Op de onderzoekslocatie zijn
geen elementen aanwezig die geschikt zijn als nestlocatie voor deze uilen. Echter zijn in de directe omgeving
(op het perceel van de Gewandeweg 47) twee schuren aanwezig welke mogelijk geschikt zijn als broedplaats
en/of roestplaats voor beide soorten (zie figuur 5.1, 5.2 en 5.3). Verder kan de onderzoekslocatie, indien de
steenuil aanwezig is op het naastliggende perceel, potentieel als essentieel foerageergebied dienen voor de
steenuil. Negatieve effecten ten aanzien van de kerkuil en steenuil als gevolg van de voorgenomen werkzaam-
heden kunnen daarom niet op voorhand worden uitgesloten (zie hoofdstuk 6).




Figuur 5.1 Geschikte nestlocaties in   Figuur 5.2 Geschikte nestlocatie voor     Figuur 5.3 Geschikte nestlocatie voor
schuren voor kerk- en steenuil.        kerk- en steenuil in westelijke schuur.   kerk- en steenuil in oostelijke schuur.


Overige broedvogels
Door het ontbreken van bebouwing en beplanting is de onderzoekslocatie ongeschikt als nestlocatie voor
boom- en gebouwbewonende broedvogels. Wel is het mogelijk dat een grond nestelende broedvogelsoort
zoals bijvoorbeeld de veldleeuwerik de onderzoekslocatie kan gebruiken als nestlocatie. De nesten van desbe-
treffende soorten zijn alleen beschermd op het moment dat ze als zodanig in gebruik zijn. Overtredingen van
verbodsbepalingen uit de Wet natuurbescherming zijn te voorkomen (zie hoofdstuk 6).


5.2 Vleermuizen

Volgens verspreidingsgegevens en de verspreidingsatlas van de NDFF is de onderzoekslocatie gelegen in een
deel van Nederland waar de volgende vleermuissoorten kunnen voorkomen: gewone dwergvleermuis, ruige
dwergvleermuis, rosse vleermuis, laatvlieger, gewone grootoorvleermuis, watervleermuis, meervleermuis,
franjestaart en baardvleermuis.




20608.003 versie D2                                                                                               10 / 27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>Verblijfplaatsen op de onderzoekslocatie
De onderzoekslocatie is geheel onbebouwd en er zijn geen bomen aanwezig, waardoor uitgesloten kan wor-
den dat er verblijfplaatsen van vleermuizen aanwezig zijn. Negatieve effecten ten aanzien van verblijfplaatsen
van vleermuizen binnen de onderzoekslocatie, als gevolg van de voorgenomen plannen, kunnen worden uitge-
sloten.

Verblijfplaatsen buiten de onderzoekslocatie
Het is door de onderlinge afstand tot bebouwing in de omgeving niet aannemelijk dat er in de directe in-
vloedssfeer van de onderzoekslocatie potentiële verblijfplaatsen aanwezig zijn die negatieve invloed kunnen
ondervinden van de werkzaamheden. Daarnaast zijn de aanwezige bomen in de directe omgeving van de on-
derzoekslocatie onderzocht op holtes, spleten en/of loshangend schors, welke kunnen dienen als potentiële
vaste rust- of voortplantingsplaats voor boombewonende vleermuizen. Deze zijn niet aangetroffen en daar-
mee zijn verblijfplaatsen van boombewonende vleermuizen eveneens uitgesloten. Negatieve effecten ten
aanzien van vleermuizen, als gevolg van de voorgenomen plannen, kunnen worden uitgesloten.

Foerageerhabitat
De onderzoekslocatie zal, gelet op het aanwezige habitat gebruikt kunnen worden door in de omgeving ver-
blijvende vleermuizen om te foerageren. De plannen zullen echter geen aantasting van belangrijk foera-
geerhabitat vormen. Door de voorgenomen ingreep zal het aanbod van foerageermogelijkheden niet in het
geding komen, in de directe omgeving is meer geschikt foerageerhabitat voor vleermuizen aanwezig. Het be-
treft weilanden, akkers, tuinen, watergangen en bomenrijen. Negatieve effecten ten aanzien van foerageerha-
bitat van vleermuizen, als gevolg van de voorgenomen plannen, kunnen worden uitgesloten.

Vliegroutes
Vleermuizen maken veelal gebruik van lijnvormige (donkere) landschapselementen als houtsingels, beken en
lanen om zich te verplaatsen tussen verblijfplaatsen en foerageergebieden. Op de onderzoekslocatie zijn der-
gelijke elementen en daarmee vliegroutes niet aanwezig. Direct naast de onderzoekslocatie zijn dit soort ele-
menten (zie figuur 5.4 t/m 5.7) echter wel aanwezig en kunnen vliegroutes van vleermuizen aanwezig zijn.
Tijdens de bouwfase en in de eindsituatie kan sprake zijn van toename van verlichting ten opzichte van de
huidige situatie. Verlichting kan voor vleermuizen een barrière vormen en ertoe leiden dat een vliegroute min-
der of helemaal niet meer gebruikt kan worden. Negatieve effecten ten aanzien van vliegroutes van vleermui-
zen, als gevolg van de voorgenomen plannen, kunnen niet worden uitgesloten zonder het uitvoeren van aan-
vullend onderzoek en/of het nemen van maatregelen (zie hoofdstuk 6).




20608.003 versie D2                                                                                     11 / 27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre>Figuur 5.4 Bomenrij ten zuiden van de    Figuur 5.5 A-watergang ten noorden        Figuur 5.6 Struiken/bomen ten
onderzoekslocatie.                       van de onderzoekslocatie.                 (zuid)oosten van de onderzoekslocatie.




Figuur 5.7 Potentiële vliegroutes van vleermuizen (gele lijnen) direct naast de onderzoekslocatie (wit omkaderd).



5.3 Overige zoogdieren

Alle zoogdieren in Nederland zijn beschermd. Voor sommige algemeen voorkomende soorten geldt een pro-
vinciale vrijstelling bij ruimtelijke ontwikkeling. Op deze wijze is er onderscheid te maken in streng beschermde
en licht beschermde soorten.

Streng beschermde soorten
Volgens verspreidingsgegevens van de NDFF en Broekhuizen et al. (2016) ligt de onderzoekslocatie binnen het
verspreidingsgebied van de volgende streng beschermde grondgebonden zoogdieren: bever, boommarter,
bunzing, damhert, das, eekhoorn, hermelijn, steenmarter, wezel en wolf.




20608.003 versie D2                                                                                                 12 / 27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>Steenmarter, bunzing, hermelijn en wezel
Steenmarters (in niet stedelijke omgevingen) en kleine marterachtigen maken als rust- of voortplantingsplaats
vaak gebruik van stenenstapels, hout- en takkenhopen, ruimtes onder boomwortels en oude holen (van bij-
voorbeeld konijnen en muizen). Kleine marterachtigen zijn verder ook sterk gebonden aan landschapselemen-
ten zoals houtwallen en struweel, omdat deze dekking bieden gedurende het foerageren en migreren tussen
de vaste rust- of voortplantingsplaatsen en de foerageergebieden. De onderzoekslocatie is door het ontbreken
van voorgenoemde elementen en schuilmogelijkheden ongeschikt als vaste rust- of voortplantingsplaats voor
zowel steenmarters als kleine marterachtigen. Direct naast de onderzoekslocatie zijn dit soort elementen (zie
figuur 5.8 t/m 5.11) echter wel aanwezig en kunnen migratieroutes en/of verblijfplaatsen aanwezig zijn. Nega-
tieve effecten ten aanzien van de steenmarter, bunzing, wezel en hermelijn, als gevolg van de voorgenomen
plannen, kunnen niet worden uitgesloten zonder het uitvoeren van aanvullend onderzoek en/of het nemen
van maatregelen (zie hoofdstuk 6).




Figuur 5.8 hol westelijk van de onder-   Figuur 5.9 Struiken oostelijk van de   Figuur 5.10 Braamstruweel westelijk
zoekslocatie.                            onderzoekslocatie.                     van de onderzoekslocatie.




Figuur 5.11 Potentiële migratieroutes en/of verblijfplaatsen van steenmarter en/of kleine marterachtigen (roze lijnen)
direct naast de onderzoekslocatie (wit omkaderd).




20608.003 versie D2                                                                                             13 / 27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre>Eekhoorn
De onderzoekslocatie en directe omgeving vormen geen geschikt habitat voor de eekhoorn vanwege de afwe-
zigheid van voor de eekhoorn geschikte groene verbindingen zoals hoge bomen met dicht bladerdek. Tevens
konden de bomen direct naast de onderzoekslocatie door het ontbreken van bladerdek goed worden onder-
zocht op de aanwezigheid van nesten. Er zijn geen nesten van eekhoorns aangetroffen, zodat de aanwezigheid
van een vaste rust- of voortplantingsplaats van de eekhoorn kan worden uitgesloten. Negatieve effecten ten
aanzien van de eekhoorn, als gevolg van de voorgenomen plannen, kunnen worden uitgesloten.

Das
De onderzoekslocatie is door het ontbreken van reliëf en/of schuilmogelijkheden ongeschikt als vaste rust- of
voortplantingsplaats door dassen. Tijdens het veldbezoek zijn op de onderzoekslocatie en de directe omgeving
eveneens geen loop- of eetsporen, latrines en/of wissels aangetroffen die duiden op de aanwezigheid en/of
het gebruik van de onderzoekslocatie door de das. Negatieve effecten ten aanzien van de eekhoorn, als gevolg
van de voorgenomen plannen, kunnen worden uitgesloten.

Overige grondgebonden zoogdieren
Het voorkomen van (sporen van) overige grondgebonden zoogdieren zoals bever, boommarter, damhert en
wolf waarvoor geen vrijstelling geldt, is tijdens het veldbezoek niet vastgesteld. Vanwege het ontbreken van
geschikt habitat op en in de directe omgeving van de onderzoekslocatie kan het voorkomen ervan redelijker-
wijs worden uitgesloten. Negatieve effecten ten aanzien van deze soorten, als gevolg van de voorgenomen
plannen, kunnen worden uitgesloten.

Licht beschermde soorten
De onderzoekslocatie vormt geschikt habitat voor een aantal soorten grondgebonden zoogdieren. Het gaat
daarbij om algemene soorten als konijn, haas en algemene muissoorten. Door de voorgenomen werkzaamhe-
den bestaat de kans dat hazenlegers en muizenholen worden vergraven (zie hoofdstuk 6).


5.4 Reptielen

Volgens gegevens van de NDFF zijn er in de afgelopen 10 jaar in de directe omgeving van de onderzoekslocatie
de volgende streng beschermde reptielen waargenomen: hazelworm, levendbarende hagedis, muurhagedis en
ringslang.

Reptielen stellen specifieke eisen aan het habitat die betrekking hebben op verschillende factoren. Op de on-
derzoekslocatie is geen geschikt habitat voor reptielen aanwezig. Waarnemingen van de hazelworm, levendba-
rende hagedis, muurhagedis en ringslang hebben betrekking op de nabijgelegen natuurgebieden ten zuidoos-
ten van Oss. Negatieve effecten ten aanzien van reptielen, als gevolg van de voorgenomen plannen, kunnen
worden uitgesloten.




20608.003 versie D2                                                                                    14 / 27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre>5.5 Amfibieën

Volgens gegevens van de NDFF zijn binnen enkele kilometers rondom de onderzoekslocatie in de afgelopen 10
jaar de volgende soorten waargenomen: alpenwatersalamander, bastaardkikker, bruine kikker, gewone pad,
heikikker, kamsalamander, kleine watersalamander, knoflookpad, poelkikker en rugstreeppad.

Streng beschermde soorten

Heikikker
De heikikker maakt gebruik van ondiepe stilstaande wateren van oeverzones en is op het land te vinden in
gebieden met heide, hoogveen, laagveen, halfnatuurlijk grasland, bos en/of struweel. De heikikker is duidelijk
een cultuurvliedende soort die nauwelijks wordt aangetroffen in te intensief gebruikt agrarisch landschap,
rond infrastructuur en bebouwing (Creemers, R., Van Delft, J. & RAVON, 2009). Op basis van het voorgaande is
het uit te sluiten dat de onderzoekslocatie onderdeel uitmaakt van het leefgebied van deze soort. Negatieve
effecten ten aanzien van de heikikker, als gevolg van de voorgenomen plannen, kunnen worden uitgesloten.

Knoflookpad
De knoflookpad maakt gebruik van (grote) diepe poelen met veel oever- en watervegetatie en is op het land te
vinden in agrarisch gebied, ruderaal terrein (zoals volkstuinen), rivierduintjes en halfnatuurlijke graslanden. De
soort wordt ook relatief vaak gemeld op en rond infrastructuur (dijken, wegen en spoorlijnen) en uit de randen
van heideterreinen, bos en struweel. Een absolute voorwaarde voor deze (grotendeels ondergronds levende)
soort is de aanwezigheid van open zandplekken omringd door vegetatie. Het zand moet daarbij een zodanige
structuur hebben, dat het goed vergraafbaar is. Op basis van het voorgaande is het uit te sluiten dat de onder-
zoekslocatie onderdeel uitmaakt van het leefgebied van deze soort. Negatieve effecten ten aanzien van de
knoflookpad, als gevolg van de voorgenomen plannen, kunnen worden uitgesloten.

Alpenwatersalamander, kamsalamander en poelkikker
De alpenwatersalamander en kamsalamander maken gebruik van allerlei typen water, zolang het niet snel
stromend, niet rijk aan vis en (in het geval van de kamsalamander) niet sterk beschaduwd is. De poelkikker is
een zon- en warmteminnende soort met een voorkeur voor onbeschaduwde wateren met een goed begroeide
oever. Doordat wateroppervlakten als poelen, sloten en plassen op de onderzoekslocatie ontbreken zijn
voortplantingsmogelijkheden voor amfibieën op de onderzoekslocatie uitgesloten. De watergang ten noorden
en oosten van de onderzoekslocatie is mogelijk geschikt voor desbetreffende soorten, maar deze maakt geen
onderdeel uit van de voorgenomen plannen en blijft in de huidige staat behouden.

De alpenwatersalamander en kamsalamander hebben een voorkeur voor beboste gebieden en zijn ook te
vinden in kleinschalige landschappen met heggen en struwelen (vaak in de directe omgeving van het voort-
plantingswater). Poelkikkers hebben een voorkeur voor heide- en hoogveenterreinen en zijn ook te vinden in
halfnatuurlijke graslanden, agrarisch gebied en laagveen. Kamsalamanders komen zelden in akkerbouwgebie-
den voor (Creemers, R., Van Delft, J. & RAVON, 2009) en voor de alpenwatersalamander geldt dat akkers en
intensief benut grasland worden gemeden (Creemers, R., Van Delft, J. & RAVON, 2009). Het kan incidenteel
voorkomen dat een migrerend individu op de onderzoekslocatie aanwezig is, maar door de afwezigheid van
goed vergraafbare grond en van beschutting zoals bosschages, struweel en strooisellagen vormt de onder-




20608.003 versie D2                                                                                         15 / 27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 45 ======================================================================

<pre>zoekslocatie geen geschikt landhabitat voor amfibieën waaronder desbetreffende soorten. Als gevolg van de
voorgenomen plannen zal geen beschadiging en/of vernietiging van verblijfplaatsen plaatsvinden. Echter dient
wel rekening gehouden te worden met incidenteel voorkomende individuen (zie hoofdstuk 6).

Rugstreeppad
In de huidige situatie is op de onderzoekslocatie geen geschikt habitat aanwezig voor de rugstreeppad. De
rugstreeppad is echter een echte pionier die zich snel kan vestigen wanneer ondiepe plassen ontstaan. Geadvi-
seerd wordt om hier tijdens het bouwrijp maken en de bouwfase rekening mee te houden (zie hoofdstuk 6).

Licht beschermde soorten
Doordat wateroppervlakten als poelen, sloten en plassen op de onderzoekslocatie ontbreken zijn voortplan-
tingsmogelijkheden voor amfibieën op de onderzoekslocatie uitgesloten. Het kan incidenteel voorkomen dat
een migrerend individu op de onderzoekslocatie aanwezig is, maar door de afwezigheid van goed vergraafbare
grond en van beschutting zoals bosschages, struweel en strooisellagen vormt de onderzoekslocatie geen ge-
schikt landhabitat voor amfibieën. Als gevolg van de voorgenomen plannen zal geen beschadiging en/of ver-
nietiging van verblijfplaatsen plaatsvinden. Echter dient wel rekening gehouden te worden met incidenteel
voorkomende individuen (zie hoofdstuk 6).


5.6 Vissen

Vanwege het ontbreken van oppervlaktewater op de onderzoekslocatie kan deze soortgroep buiten beschou-
wing worden gelaten.


5.7 Ongewervelden

Libellen
Er zijn slechts enkele libellensoorten die binnen de Wet natuurbescherming een strenge bescherming genie-
ten. Deze zijn voor wat betreft hun verspreiding gebonden aan specifieke habitateisen, die veelal alleen in
natuurgebied zijn te vinden. Beschermde soorten zijn op de onderzoekslocatie niet te verwachten.

Vlinders
Beschermde vlinders stellen specifieke eisen aan het voortplantingshabitat. Bij het habitat is het belangrijk dat
aan de eisen van alle stadia van de vlindersoort wordt voldaan. Voor de beschermde soorten in Nederland
geldt dat deze veelal gebonden zijn aan zeldzame waardplanten, die vaak alleen in natuurterreinen zijn te
vinden. Geschikte, meer algemene, waardplanten voor beschermde vlindersoorten als bruine eikenpage (zo-
mereik), grote vos (iep, zoete kers, populier en sommige wilgen), iepenpage (iep), veldparelmoervlinder (smal-
le weegbree) en teunisbloempijlstaart (teunisbloem, wilgenroosje, basterdwederik en kattestaart) zijn op de
onderzoekslocatie niet aanwezig. Het is uitgesloten dat er binnen de onderzoekslocatie geschikt habitat aan-
wezig is voor een (deel)populatie van een beschermde vlindersoort.




20608.003 versie D2                                                                                        16 / 27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 45 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 46 ======================================================================

<pre>Overige soorten
Overige beschermde soorten, zoals vliegend hert, Europese rivierkreeft en platte schijfhoren, zijn op de onder-
zoekslocatie uit te sluiten. Er is geen geschikt habitat voor dergelijke beschermde soorten op de onderzoekslo-
catie aanwezig en er zijn geen waarnemingen bekend in de directe omgeving van de onderzoekslocatie.


5.8 Planten

Volgens gegevens van de NDFF zijn in de omgeving van de onderzoekslocatie waarnemingen gedaan van de
streng beschermde kartuizer anjer en kluwenklokje. Gezien de onderzoekslocatie geheel bestaat uit intensief
beheerd akkerland (voorheen was het in gebruik als maisakker, de afgelopen twee jaar is het in gebruik als
grasland), is het voorkomen van de kartuizer anjer en kluwenklokje op deze locatie uitgesloten.




20608.003 versie D2                                                                                      17 / 27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 46 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 47 ======================================================================

<pre>6     TOETSING AAN SOORTENBESCHERMING

Als gevolg van de voorgenomen ingreep op de onderzoekslocatie kunnen er overtredingen van verbodsbepa-
lingen uit soortbeschermingsparagrafen uit de Wet natuurbescherming optreden. In dit hoofdstuk wordt be-
schreven voor welke soorten er sprake is van dreigende overtreding van de Wet natuurbescherming en of met
eenvoudige maatregelen overtreding is te voorkomen. Verder wordt beschreven voor welke soorten een ver-
volgtraject noodzakelijk is, bijvoorbeeld omdat toetsing van de ingreep aan de Wet natuurbescherming op
basis van de huidige onderzoeksinspanning niet mogelijk is, en wat de eventuele consequenties zijn ten aan-
zien van ontheffingen.


6.1 Broedvogels

Steenuil en kerkuil (jaarrond beschermde broedvogels)
De kerkuil en de steenuil en hun leefgebied zijn beschermd volgens artikel 3.1 van de Wet natuurbescherming.
De soorten staan tevens vermeld in de EU-vogelrichtlijn. De nesten van de kerkuil zijn het hele jaar beschermd
en vallen onder categorie 3 van vogelnesten (zeer honkvaste broeders of afhankelijk van bebouwing (geen
kolonie)). De nesten van de steenuil zijn eveneens het hele jaar beschermd, maar vallen onder categorie 1 van
vogelnesten (jaarrond gebruikte nesten).

Nabij de onderzoekslocatie zijn op het perceel van de Gewandeweg 47 twee schuren aanwezig welke potenti-
eel geschikt zijn als broedplaats en/of roestplaats voor beide soorten. Deze potentiële broedplaats en/of
roestplaats ondervinden mogelijk een negatief effect door de voorgenomen plannen. Nader onderzoek dient
uitgevoerd te worden in de betreffende voortplantingsperiode van steenuil, zijnde februari tot en met juli en
in de voortplantingsperiode van de kerkuil, zijnde februari tot en met augustus. Indien een nestplaats en/of
roestplaats van de steenuil aanwezig is, dient tevens bepaald te worden of een leefgebied analyse noodzakelijk
is.

Indien verstoringen niet kunnen worden voorkomen door de geplande nieuwbouwwoningen op de onder-
zoekslocatie dienen maatregelen te worden genomen om negatieve effecten van de geplande nieuwbouwwo-
ningen voor de steenuil en kerkuil geheel of zoveel mogelijk te voorkomen. Deze maatregelen, omschreven in
een activiteitenplan, dienen vervolgens ter goedkeuring te worden voorgelegd aan de Provincie Noord-
Brabant, middels een ontheffingsaanvraag.

Algemene broedvogels
Voor de algemene broedvogelsoorten die op of direct naast de onderzoekslocatie zijn te verwachten geldt dat,
indien buiten het broedseizoen wordt gestart met de werkzaamheden, er geen overtredingen plaats zullen
vinden met betrekking tot deze soorten. Artikel 3.1 van de Wet natuurbescherming (Het is verboden nesten te
beschadigen, te vernielen of weg te nemen) is van toepassing. De nesten mogen echter wel worden wegge-
nomen wanneer deze op dat moment niet in gebruik zijn. In de Wet natuurbescherming wordt geen vaste
periode gehanteerd voor het broedseizoen. Globaal kan voor het broedseizoen de periode maart tot half au-
gustus worden aangehouden. Geldend is echter de aanwezigheid van een broedgeval op het moment van in-
grijpen. Indien de voorgenomen werkzaamheden toch binnen het broedseizoen zullen starten, zal het terrein




20608.003 versie D2                                                                                      18 / 27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 47 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 48 ======================================================================

<pre>actief vanaf het begin van het broedseizoen tot aan de start van de werkzaamheden broedvrij gehouden moe-
ten worden en/of dient er een vogelinspectie uitgevoerd moeten worden.


6.2 Vleermuizen

Alle vleermuissoorten zijn opgenomen in bijlage IV van de EU-Habitatrichtlijn, dier- en plantensoorten van
communautair belang die strikt moeten worden beschermd. Vleermuizen worden ook benoemd in Bijlage II
van de conventie van Bonn.

Direct naast de onderzoekslocatie zijn elementen (watergang, struiken en bomenrij) aanwezig die potentieel
een functie als vliegroute vervullen voor vleermuizen (gewone dwergvleermuis, ruige dwergvleermuis, rosse
vleermuis, laatvlieger, gewone grootoorvleermuis, watervleermuis, meervleermuis, franjestaart en baard-
vleermuis). Als gevolg van de voorgenomen plannen treedt, zonder het treffen van maatregelen in de bouwfa-
se en eindsituatie, mogelijk een overtreding op de Wet natuurbescherming op. Het wordt daarom geadviseerd
om maatregelen op te nemen in het inrichtings- en beheersplan als onderdeel van de voorgenomen bestem-
mingsplanwijziging. Deze maatregelen kunnen bijvoorbeeld zijn het groen inrichten van de randzones met
opgaande struweelhagen en bomenrijen in combinatie met het strategisch plaatsen van toekomstige verlich-
ting. Tevens zijn maatregelen mogelijk in de vorm van amberkleurige verlichting nabij de infrastructuur en
woningen zelf. Het wordt geadviseerd om het inrichtings- en beheersplan te laten beoordelen door de bege-
leidend ecoloog om te borgen dat de maatregelen afdoende zijn om een overtreding op voorhand te voorko-
men. De te nemen maatregelen worden vervolgens door de ecologisch deskundige opgenomen in een ecolo-
gisch werkprotocol.

Een andere optie is om aanvullend onderzoek uit te voeren om de daadwerkelijke functie van het gebied voor
vleermuizen te kunnen vaststellen. Een dergelijk aanvullend onderzoek dient te worden uitgevoerd conform
het protocol voor vleermuisonderzoek (Vleermuisvakberaad Netwerk Groene Bureaus, 2021). Dit houdt in dat
in de periode half april tot en met september twee veldbezoeken uitgevoerd dienen te worden. Vervolgens
kan aan de hand van de onderzoeksresultaten worden vastgesteld of er overtredingen plaats zullen vinden bij
de uitvoering van het project. In het geval van een overtreding van de Wet natuurbescherming is een onthef-
fingsaanvraag aan de orde. Door het treffen van maatregelen zal de functionaliteit van de vliegroute(s) behou-
den moeten worden en zal schade aan individuen moeten worden voorkomen. Deze maatregelen, omschre-
ven in een activiteitenplan, dienen vervolgens ter goedkeuring te worden voorgelegd aan de provincie Noord-
Brabant, middels een ontheffingsaanvraag.


6.3 Steenmarter, bunzing, hermelijn en wezel

In de provincie Noord-Brabant zijn de steenmarter, bunzing, hermelijn en wezel beschermde inheemse dier-
soorten en tevens opgenomen in onderdeel A, behorende bij artikel 3.10, eerste lid, onderdeel A, van de na-
tionaal beschermde dier- en plantensoorten volgens de Wet natuurbescherming.

Direct naast de onderzoekslocatie zijn elementen (struweel, greppels en holen) aanwezig die potentieel een
functie als migratieroute(s) en/of verblijfplaats vervullen voor steenmarter en/of kleine marterachtigen. Als




20608.003 versie D2                                                                                     19 / 27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 48 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 49 ======================================================================

<pre>gevolg van de voorgenomen plannen treedt, zonder het treffen van maatregelen in de bouwfase en eindsitua-
tie, mogelijk een overtreding op de Wet natuurbescherming op. Het wordt daarom geadviseerd om maatrege-
len op te nemen in het inrichtings- en beheersplan als onderdeel van de voorgenomen bestemmingsplanwijzi-
ging. Deze maatregelen kunnen bijvoorbeeld zijn het groen inrichten van de randzones met takkenrillen en
struweel in combinatie met het aanplanten van hagen en struiken verspreid over de onderzoekslocatie. Het
wordt geadviseerd om het inrichtings- en beheersplan te laten beoordelen door de begeleidend ecoloog om te
borgen dat de maatregelen afdoende zijn om een overtreding op voorhand te voorkomen. De te nemen maat-
regelen worden vervolgens door de ecologisch deskundige opgenomen in een ecologisch werkprotocol. De
inrichting van de randzones dient afgerond te zijn voordat wordt overgegaan tot de verdere werkzaamheden.

Een andere optie is om aanvullend onderzoek uit te voeren om de daadwerkelijke functie van het gebied voor
de steenmarter en kleine marterachtigen te kunnen vaststellen. Vervolgens kan aan de hand van de onder-
zoeksresultaten worden vastgesteld of er overtredingen plaats zullen vinden bij de uitvoering van het project.
In het geval van een overtreding van de Wet natuurbescherming is een ontheffingsaanvraag aan de orde. Door
het treffen van maatregelen zal de functionaliteit van de migratieroute(s) en/of verblijfplaats(en) behouden
moeten worden en zal schade aan individuen moeten worden voorkomen. Deze maatregelen, omschreven in
een activiteitenplan, dienen vervolgens ter goedkeuring te worden voorgelegd aan de provincie Noord-
Brabant, middels een ontheffingsaanvraag.


6.4 Amfibieën

Alpenwatersalamander, kamsalamander en poelkikker
De alpenwatersalamander is beschermd middels artikel 3.10 van de Wet natuurbescherming. De kamsalaman-
der en poelkikker zijn beschermde inheemse diersoorten als bedoeld in artikel 3.5 van de Wet natuurbescher-
ming op basis van het feit dat de soorten zijn opgenomen in bijlage IV van de Habitatrichtlijn en zijn benoemd
in Bijlage III van de Conventie van Bern.

Het kan incidenteel voorkomen dat een migrerend individu van bovengenoemde soorten op de onderzoekslo-
catie aanwezig is. In het kader van de zorgplicht en om overtreding van de Wet natuurbescherming te voor-
komen wordt daarom geadviseerd een amfibieënscherm te plaatsen en deze maatregel door de ecologisch
deskundige op te laten nemen in een ecologisch werkprotocol. Het scherm dient geplaatst te worden in de
periode wanneer de amfibieën zich in het water bevinden (mei-juni).

Rugstreeppad
In de huidige situatie is geen geschikt habitat aanwezig voor de rugstreeppad op de onderzoekslocatie. De
rugstreeppad is echter een echte pionier die zich snel kan vestigen wanneer ondiepe plassen ontstaan. Door
werkzaamheden zoals het bouwrijp maken kunnen ondiepe plassen ontstaan waardoor de onderzoekslocatie
alsnog geschikt wordt en de rugstreeppad zich hier kan vestigen. Om overtredingen van de Wet natuurbe-
scherming te voorkomen wordt geadviseerd een amfibieënscherm te plaatsen en deze maatregel door de
ecologisch deskundige op te laten nemen in een ecologisch werkprotocol.




20608.003 versie D2                                                                                      20 / 27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 49 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 50 ======================================================================

<pre>6.5 Algemene grondgebonden zoogdieren en amfibieën

Voor de te verwachten soorten geldt dat de werkzaamheden mogelijk verstorend kunnen werken. Als gevolg
van graafwerkzaamheden kunnen dieren verwond of gedood worden en hazenlegers en muizenholen kunnen
worden verwijderd. Dit houdt een overtreding van artikel 3.10 van de Wet natuurbescherming in. Voor de te
verwachten soorten geldt, op grond van het provinciale soortenbeleid, bij ruimtelijke ontwikkelingen echter
een vrijstelling, waardoor geen ontheffing hoeft te worden aangevraagd. Het is echter in het kader van de
zorgplicht wel noodzakelijk om voldoende zorg te dragen voor de aanwezige individuen en al het redelijkerwijs
mogelijke dient gedaan te worden om het doden van individuen te voorkomen. Dieren die gedurende de
werkzaamheden worden aangetroffen dienen de gelegenheid te krijgen om veilig weg te komen. Dit kan bij-
voorbeeld door tijdens het bouwrijp maken van de onderzoekslocatie bouwrijp in één richting te werken. Ook
kunnen tijdens de werkzaamheden aangetroffen individuen verplaatst worden door de ecologisch deskundige.


6.6 Overige soort(groep)en

Overtredingen van de Wet natuurbescherming ten aanzien van beschermde soorten behorend tot de overige
soortgroepen zijn wegens het ontbreken van geschikt habitat/verblijfsmogelijkheden, op basis van versprei-
dingsgegevens, de aanwezigheid van voldoende alternatieven en/of gezien de aard van de ingreep in dit geval
niet aan de orde.




20608.003 versie D2                                                                                     21 / 27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 50 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 51 ======================================================================

<pre>7     TOETSING AAN GEBIEDSBESCHERMING

In algemene zin kan er door een plan sprake zijn van negatieve gevolgen, op vanuit de Wet natuurbescherming
aangewezen beschermde gebieden. In dit hoofdstuk wordt beschreven voor welke gebieden er mogelijk spra-
ke is van negatieve effecten als gevolg van de voorgenomen ingrepen op de onderzoekslocatie. Verder wordt
beschreven of een vervolgtraject noodzakelijk is en wat de eventuele consequenties zijn ten aanzien van ver-
gunningen.


7.1 Natura 2000

De onderzoekslocatie is niet gelegen binnen de grenzen, of in de directe nabijheid van een gebied dat aange-
wezen is als Natura 2000. Het meest nabijgelegen Natura 2000-gebied, Rijntakken, bevindt zich op circa 8,5
kilometer afstand ten noordwesten van de onderzoekslocatie (zie figuur 7.1).




Figuur 7.1 Ligging onderzoekslocatie (wit omkaderd bij gele pijl) ten opzichte van Natura 2000 (groene en rode vlakken).


De onderzoekslocatie is niet gelegen binnen een Natura 2000-gebied. Indien er sprake zou zijn van een effect,
betreft dit een extern effect. Externe effecten als gevolg van licht, trilling en geluid als door de voorgenomen
plannen op de onderzoekslocatie zijn, gezien de afstand tot de meest nabijgelegen Natura 2000-gebieden niet
te verwachten. Externe effecten als gevolg van een toename van stikstofdepositie zijn vanwege de afstand (±
8,5 km) in combinatie met de schaal van de voorgenomen plannen op voorhand niet uit te sluiten. Vervolgon-
derzoek in het kader van de gebiedsbeschermingsparagrafen uit de Wet natuurbescherming ten aanzien van




20608.003 versie D2                                                                                                  22 / 27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 51 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 52 ======================================================================

<pre>stikstof wordt noodzakelijk geacht. Dit kan in eerste instantie worden onderzocht middels een modelbereke-
ning (AERIUS-calculator).


7.2 Natuurnetwerk Nederland

De onderzoekslocatie maakt geen deel uit van het Natuurnetwerk. De onderzoekslocatie ligt echter wel in de
nabijheid van een gebied, behorend tot het Natuurnetwerk Nederland. De meest nabijgelegen gebieden be-
vinden zich circa 125 meter ten noorden van de onderzoekslocatie. In figuur 7.2 is de ligging van de onder-
zoekslocatie ten opzichte van het Natuurnetwerk Nederland weergegeven.




Figuur 7.2 Ligging onderzoekslocatie (wit omkaderd) ten opzichte van het Natuurnetwerk Nederland (lichtgroene vlakken).


Initiatiefnemers van ingrepen binnen of in de directe nabijheid van het Natuurnetwerk Nederland dienen in
Noord-Brabant de effecten van de ingreep op de wezenlijke waarden en kenmerken van het Natuurnetwerk te
onderzoeken. Gezien de afstand van de onderzoekslocatie tot het dichtstbijzijnde deel van het Natuurnetwerk
en gezien de aard van de voorgenomen ingreep zullen de wezenlijke waarden en kenmerken ten opzichte van
de oorspronkelijke situatie niet veranderen. Vervolgonderzoek in het kader van het Natuurnetwerk Nederland
wordt niet noodzakelijk geacht.




20608.003 versie D2                                                                                              23 / 27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 52 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 53 ======================================================================

<pre>8     HOUTOPSTANDEN

De Wet natuurbescherming beschermt bos van minimaal 10 are en bomenrijen van minimaal 21 bomen, gele-
gen buiten de bebouwde kom (de zogenaamde 'houtopstanden'). Het is verboden deze houtopstanden geheel
of gedeeltelijk te vellen zonder voorafgaande melding bij gedeputeerde staten. In dit hoofdstuk wordt be-
schreven of er bij de voorgenomen kap sprake is van meldingsplicht en herplantplicht conform artikel 4.2 en
artikel 4.3 van de Wet natuurbescherming. Verder wordt beschreven of er vervolgmaatregelen getroffen die-
nen te worden ten behoeve van de voorgenomen houtkap.

Wegens het ontbreken van bomen op de onderzoekslocatie, kan het onderdeel houtopstanden als bedoeld in
paragraaf 4.1 van de Wet natuurbescherming buiten beschouwing worden gelaten. Vervolgstappen zijn niet
noodzakelijk.




20608.003 versie D2                                                                                   24 / 27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 53 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 54 ======================================================================

<pre>9     SAMENVATTING EN CONCLUSIES

Econsultancy heeft in opdracht van Rho Adviseurs voor leefruimte een quickscan Wet natuurbescherming
uitgevoerd aan de Gewandeweg te Oss.

De quickscan Wet natuurbescherming is uitgevoerd in het kader van de voorgenomen ontwikkeling van de
onderzoekslocatie en heeft als doel in te schatten of er op de onderzoekslocatie planten- en diersoorten aan-
wezig of te verwachten zijn, die volgens de Wet natuurbescherming een beschermde status hebben en die
mogelijk negatieve invloed kunnen ondervinden door de voorgenomen ingreep. Tevens is beoordeeld of de
voorgenomen ingreep invloed kan hebben op Natura 2000 gebieden, houtopstanden die middels de Wet na-
tuurbescherming zijn beschermd, of op gebieden die deel uitmaken van het Natuurnetwerk Nederland.

De initiatiefnemer is voornemens ter plaatse van de onderzoekslocatie tijdelijke flexwoningen (maximaal voor
een periode van 15 jaar) te realiseren om de acute druk op de huidige woningmarkt te verlichten. De flexwo-
ningen zijn bedoeld voor 1- en 2-persoons huishoudens die hier tijdelijk kunnen wonen.

De aanwezigheid van geschikt habitat op de onderzoekslocatie voor de verschillende soorten en soortgroepen
is weergegeven in tabel 9.1. In de tabel is samengevat of de voorgenomen ingreep mogelijk verstorend kan
werken en wat de consequenties zijn voor eventuele vervolgstappen, zoals soortgericht nader onderzoek of
vergunningstrajecten. In de tabel is weergegeven of maatregelen noodzakelijk zijn om overtreding van de Wet
natuurbescherming voor bepaalde soortgroepen te voorkomen.

Tabel 9.1   Overzicht geschiktheid onderzoekslocatie voor soortgroepen en te nemen vervolgstappen.

                                geschikt    ingreep        nader       ontheffings-
         soortgroep                                                                            bijzonderheden / opmerkingen
                                habitat    verstorend    onderzoek      aanvraag

                                                                                      ..nestgelegenheden buiten het broedseizoen
                                                                                      worden verwijderd én buiten het broedseizoen
                                                                                      wordt gestart met de werkzaamheden.
                                                                                      OF
               algemeen            ja      nee, mits..      nee            nee
                                                                                      ..nestgelegenheden buiten het broedseizoen
 broedvogels                                                                          worden verwijderd én het terrein tijdens het
                                                                                      broedseizoen tot aan de start van de werkzaam-
                                                                                      heden actief broedvrij wordt gehouden.

                                                                                      aanvullend onderzoek noodzakelijk ten aanzien
               jaarrond
                                   ja       mogelijk         ja         mogelijk      van kerkuil en steenuil op naastgelegen perceel
               beschermd
                                                                                      (Gewandeweg 47)

               verblijfplaat-
                                  nee         nee           nee            nee        -
               sen

                                                                                      ..maatregelen worden opgenomen in het inrich-
                                                                                      tings- en beheersplan, deze maatregelen worden
 vleermuizen vliegroutes           ja      nee, mits     nee, mits..   nee, mits..
                                                                                      beoordeeld door de ecologisch deskundige en
                                                                                      opgenomen in een ecologisch werkprotocol.

               foerageer-                                                             voldoende alternatief in de omgeving beschik-
                                   ja         nee           nee            nee
               gebied                                                                 baar.




20608.003 versie D2                                                                                                              25 / 27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 54 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 55 ======================================================================

<pre>                               geschikt      ingreep        nader       ontheffings-
          soortgroep                                                                            bijzonderheden / opmerkingen
                               habitat      verstorend    onderzoek      aanvraag

                                                                                       ..maatregelen worden opgenomen in het inrich-
                streng                                                                 tings- en beheersplan, deze maatregelen worden
                                  ja        nee, mits..   nee, mits..   nee, mits..
 overige        beschermd                                                              beoordeeld door de ecologisch deskundige en
 zoogdieren                                                                            opgenomen in een ecologisch werkprotocol.

                licht                                                                  aandacht voor zorgplicht t.a.v. konijn, haas en
                                  ja         mogelijk        nee            nee
                beschermd                                                              algemene muissoorten.

                                                                                       ..het plaatsen van een amfibieënscherm (maatre-
                streng
                                 nee        nee, mits..      nee        nee, mits..    gel) wordt door de ecologisch deskundige opge-
                beschermd
 amfibieën                                                                             nomen in een ecologisch werkprotocol.

                licht                                                                  aandacht voor zorgplicht t.a.v. licht beschermde
                                  ja         mogelijk        nee            nee
                beschermd                                                              amfibieën

 reptielen                       nee           nee           nee            nee        -

 vissen                          nee           nee           nee            nee        -

 libellen en vlinders            nee           nee           nee            nee        -

 overige ongewervelden           nee           nee           nee            nee        -

 vaatplanten                     nee           nee           nee            nee        -



                                Gebied       Ingreep        Nader       Vergunning-
    Gebiedsbescherming
                               aanwezig     verstorend    onderzoek        plicht

          Natura 2000           8,5 km       mogelijk         ja         mogelijk      onderzoek stikstofdepositie uitvoeren

  Natuurnetwerk Nederland       125 m          nee           nee            nee        -

       Houtopstanden             nee           n.v.t         n.v.t         n.v.t       -
* Wijzigingen in het planvoornemen kunnen van invloed zijn op de uitkomst van het onderzoek.




20608.003 versie D2                                                                                                                 26 / 27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 55 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 56 ======================================================================

<pre>Conclusie
Op basis van de onderhavige quickscan Wet natuurbescherming dient voorafgaand aan de werkzaamheden
middels aanvullend ecologisch onderzoek duidelijkheid te worden verkregen omtrent de functie van het direct
aangrenzende perceel van de onderzoekslocatie voor de kerkuil en steenuil.

Als gevolg van de voorgenomen plannen treedt, zonder het treffen van maatregelen in de bouwfase en eindsi-
tuatie, mogelijk een overtreding op de Wet natuurbescherming op ten aanzien van vliegroute(s) van vleermui-
zen en migratieroute(s) en/of verblijfplaatsen van steenmarter en/of kleine marterachtigen. Het wordt daarom
geadviseerd om maatregelen op te nemen in het inrichtings- en beheersplan als onderdeel van de voorgeno-
men bestemmingsplanwijziging. Het wordt geadviseerd om het inrichtings- en beheersplan te laten beoorde-
len door de begeleidend ecoloog om te borgen dat de maatregelen afdoende zijn om een overtreding op
voorhand te voorkomen. De te nemen maatregelen worden vervolgens door de ecologisch deskundige opge-
nomen in een ecologisch werkprotocol.

Het kan incidenteel voorkomen dat een migrerend individu van de alpenwatersalamander, kamsalamander en
poelkikker op de onderzoekslocatie aanwezig is. Tevens kunnen door werkzaamheden zoals het bouwrijp ma-
ken ondiepe plassen ontstaan waardoor de onderzoekslocatie alsnog geschikt wordt voor de rugstreeppad en
deze zich hier kan vestigen. Om overtreding van de Wet natuurbescherming ten aanzien van deze soorten te
voorkomen wordt geadviseerd een amfibieënscherm te plaatsen en deze maatregel door de ecologisch des-
kundige op te laten nemen in een ecologisch werkprotocol.

Overtredingen ten aanzien van algemene broedvogels kunnen worden voorkomen door de werkzaamheden
buiten het broedseizoen (lopend globaal van maart tot half augustus) te starten. Indien de voorgenomen
werkzaamheden toch binnen het broedseizoen zullen starten, zal het terrein actief vanaf het begin van het
broedseizoen tot aan de start van de werkzaamheden broedvrij gehouden moeten worden en/of dient er een
vogelinspectie uitgevoerd moeten worden.

Voor beschermde soorten behorend tot de overige soortgroepen zijn overtredingen ten aanzien van de Wet
natuurbescherming wegens het ontbreken van geschikt habitat, het ontbreken van sporen en/of vanwege een
vrijstelling bij ruimtelijke ontwikkeling niet aan de orde. Wel dient rekening te worden gehouden met de alge-
mene zorgplicht.

Ten aanzien van Natura 2000-gebieden in de omgeving van Oss (Rijntakken) is naar aanleiding van de voorge-
nomen plannen een onderzoek naar stikstofdepositie (middels een AERIUS-calculatie) noodzakelijk. Met be-
trekking tot het (Brabantse) Natuurnetwerk Nederland en beschermde houtopstanden worden geen bezwaren
voorzien in de uitvoering van de voorgenomen werkzaamheden op de onderzoekslocatie.




Econsultancy
Boxmeer, 21 februari 2023




20608.003 versie D2                                                                                     27 / 27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 56 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 57 ======================================================================

<pre>GERAADPLEEGDE BRONNEN

Broekhuizen, S., Spoelstra, K., Thissen, J., Canters, K. & Buys, J. (2016). Atlas van de Nederlandse zoogdieren - Natuur van
         Nederland 12. Naturalis Biodiversity Center & EIS Kenniscentrum Insecten en andere ongewervelden, Leiden.

BIJ12 (2017a). Kennisdocument steenuil. Opgehaald van https://www.bij12.nl/assets/BIJ12-2017-019-Kennisdocument-
          Steenuil-1.0.pdf.

BIJ12 (2017b). Kennisdocument kerkuil. Opgehaald van https://www.bij12.nl/assets/BIJ12-2017-011-Kennisdocument-
          Kerkuil-1.0.pdf.

Creemers, R., Van Delft, J. & RAVON (2009). De amfibieën en reptielen van Nederland. Nederlandse Fauna 9: 1-480. Uitga-
        ve van Museum Naturalis & EIS-Nederland, Leiden.

Limpens H. & Regelink J. (2017). Vleermuizen en planologie. Zoogdiervereniging, Nijmegen.

Ministerie van Economische Zaken (2016). Soortenbescherming bij ruimtelijke ingrepen. Lees hier wat de Wet natuurbe-
          scherming daarover regelt. Versie 1.3, december 2016. Ministerie van Economische Zaken, Den Haag.

Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (z.d.). Natura 2000 gebieden. Geraadpleegd op 21 februari 2023 van
          https://www.natura2000.nl/gebieden.

Nationale Database Flora en Fauna (z.d.). Uitvoerportaal; zoekgebied Oss, periode 2012-2022. NDFF. Geraadpleegd op 21
         februari 2023 van https://ndff-ecogrid.nl.

Sovon (z.d.). Soortenoverzicht. Geraadpleegd op 21 februari 2023 van https://stats.sovon.nl/stats/soorten.

RAVON (z.d.). Soortinformatie. Geraadpleegd op 18 januari 2023 van https://ravon.nl/Soorten/Soortinformatie.

Verspreidingsatlas (z.d.). NDFF Verspreidingsatlas. Geraadpleegd op 21 februari 2023 van
         https://www.verspreidingsatlas.nl/.

Wet natuurbescherming (2015, 16 december). Opgehaald van: https://wetten.overheid.nl/BWBR0037552/2021-02-17.


Provinciale bron

Noord-Brabant
www.brabant.nl (NNN en beschermde gebieden in Noord-Brabant)
</pre>

====================================================================== Einde pagina 57 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 58 ======================================================================

<pre>Bijlage 1 toelichting verbodsbepalingen Wet natuurbescherming

Zorgplicht

Het eerste artikel in de Wet natuurbescherming heeft betrekking op de zorgplicht en heeft betrekking op het
voorkomen of beperken van schade aan soorten en gebieden, voor zover deze niet middels overige verbods-
bepalingen zijn gereguleerd (zie tabel II). Het gaat daarbij in de praktijk vooral om minder streng beschermde
soorten, waarbij het onnodig doden, verwonden of beschadigen dient te worden vermeden.

Tabel II. Zorgplicht

 Artikel 1.11. Zorgplicht

       1.       Een ieder neemt voldoende zorg in acht voor Natura 2000-gebieden, bijzondere nationale natuurgebieden en voor in het wild levende die-
                ren en planten en hun directe leefomgeving.
       2.       De zorg houdt in elk geval in dat een ieder die weet of redelijkerwijs kan vermoeden dat door zijn handelen of nalaten nade lige gevolgen
                kunnen worden veroorzaakt voor een Natura 2000-gebied, een bijzonder nationaal natuurgebied of voor in het wild levende dieren en plan-
                ten:
                a) dergelijke handelingen achterwege laat, dan wel,
                b) indien dat achterwege laten redelijkerwijs niet kan worden gevergd, de noodzakelijke maatregelen treft om die gevolgen te voorko-
                     men, of
                c) voor zover die gevolgen niet kunnen worden voorkomen, deze zoveel mogelijk beperkt of ongedaan maakt.



Overtreding van de zorgplicht is niet strafbaar gesteld; “de zorgplicht kan wel door toepassing van bestuurs-
dwang worden gehandhaafd”. Deze formulering van de zorgplicht brengt met zich mee dat wanneer men een
bepaalde handeling wilt verrichten die gevolgen voor natuurwaarden zou kunnen hebben, men zich daaraan
voorafgaand op de hoogte stelt van de aanwezige natuurwaarden, de kwetsbaarheid ervan en de mogelijke
gevolgen daarvoor van het voorgenomen handelen. De zorgplicht is te allen tijde van toepassing, ook al vindt
er geen overtreding van een verbodsbepaling plaats. Indien er aanleiding is maatregelen te nemen ten aanzien
van de zorgplicht, zal dat voor het betreffende beschermde natuurgebied en de betreffende soortgroep in
deze rapportage worden aangegeven.

Soortenbescherming

De Wet natuurbescherming onderscheidt beschermingsregimes voor soorten op grond van internationale
verdragen, aangevuld met soorten die vanuit een nationaal oogpunt beschermd worden. Hierdoor zijn er in de
Wet natuurbescherming drie verschillende verbodsartikelen per categorie soorten;

            •       soorten van de Vogelrichtlijn (artikel 3.1);
            •       soorten van de Habitatrichtlijn en de verdragen van Bern en Bonn (artikel 3.5);
            •       andere soorten (artikel 3.10).

In tabel III t/m V worden deze artikelen nader toegelicht.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 58 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 59 ======================================================================

<pre>Tabel III. Verbodsbepalingen en toelichting Artikel 3.1 Wet natuurbescherming
 Artikel 3.1. Soorten van de Vogelrichtlijn

    1.        Het is verboden opzettelijk van nature in Nederland in het wild levende vogels van soorten als bedoeld in artikel 1 van de Vogelrichtlijn te do-
              den of te vangen.
    2.        Het is verboden opzettelijk nesten, rustplaatsen en eieren van vogels als bedoeld in het eerste lid te vernielen of te beschadigen, of nesten van
              vogels weg te nemen.
    3.        Het is verboden eieren van vogels als bedoeld in het eerste lid te rapen en deze onder zich te hebben.
    4.        Het is verboden vogels als bedoeld in het eerste lid opzettelijk te storen.
    5.        Het verbod, bedoeld in het vierde lid, is niet van toepassing indien de storing niet van wezenlijke invloed is op de staat van instandhouding van
              de desbetreffende vogelsoort.

 Toelichting

 Alle inheemse vogelsoorten in Nederland vallen onder de Vogelrichtlijn. De Vogelrichtlijn is een richtlijn vanuit de Europese Unie uit 1979 en heeft
 betrekking op de instandhouding van alle natuurlijk in het wild levende vogelsoorten op het Europese grondgebied van de Lid staten waarop het Verdrag
 van toepassing is. De lijst met soorten is niet limitatief.



Tabel IV. Verbodsbepalingen en toelichting Artikel 3.5 Wet natuurbescherming
 Artikel 3.5. In het wild levende dieren van soorten, genoemd in bijlage IV, onderdeel a, bij de Habitatrichtlijn, bijlage II bij het Verdrag van Bern of
 bijlage I bij het Verdrag van Bonn



         1.     Het is verboden in het wild levende dieren van deze soorten in hun natuurlijk verspreidingsgebied opzettelijk te doden of te vangen.
         2.     Het is verboden dieren als bedoeld in het eerste lid opzettelijk te verstoren.
         3.     Het is verboden eieren van dieren als bedoeld in het eerste lid in de natuur opzettelijk te vernielen of te rapen.
         4.     Het is verboden de voortplantingsplaatsen of rustplaatsen van deze dieren te beschadigen of te vernielen.
         5.     Het is verboden planten van soorten uit de Habitatrichtlijn of het Verdrag van Bern in hun natuurlijke verspreidingsgebied opzettelijk te pluk-
                ken en te verzamelen, af te snijden, te ontwortelen of te vernielen.

 Toelichting

 Het gaat bij artikel 3.5 over in het wild levende dieren van verschillende soortgroepen. In de wet wordt voor vogelsoorten uit bijlage II van het verdrag
 van Bern geen uitzondering gemaakt. Van de vogelsoorten die in Nederland voorkomen is hieronder een selectie gemaakt. Van de overige soortengroe-
 pen zijn alle soorten genoemd.

 Soorten

 Planten                 drijvende waterweegbree, groenknolorchis, kruipend moerasscherm, zomerschroeforchis


 Zoogdieren              bever, hamster, hazelmuis, lynx, Noordse woelmuis, otter, wolf, wilde kat


 Walvisachtigen          bruinvis, bultrug, butskop (hille), dwergpotvis, dwergvinvis, gestreepte dolfijn, gewone dolfijn, gewone spitsdolfijn, gewone vinvis, griend, grijze dolfijn,
                         kleine zwaardwalvis, narwal, Noordse vinvis, orka, potvis, spitsdolfijn van Gray, tuimelaar, walrus witflankdolfijn, witsnuitdolfijn, witte dolfijn


 Vleermuizen             Bechsteins vleermuis, bosvleermuis, Brandts vleermuis, franjestaart, gewone baardvleermuis, gewone dwergvleermuis, gewone grootoorvleermuis, grijze
                         grootoorvleermuis, grote hoefijzerneus, grote rosse vleermuis, ingekorven vleermuis, kleine dwergvleermuis, kleine hoefijzerneus, laatvlieger, meervleer-
                         muis, mopsvleermuis, Noordse vleermuis, rosse vleermuis, ruige dwergvleermuis, tweekleurige vleermuis, vale vleermuis, watervleermuis


 Amfibieën               boomkikker, geelbuikvuurpad, heikikker, kamsalamander, knoflookpad, poelkikker, rugstreeppad, vroedmeesterpad


 Reptielen               dikkopschildpad, gladde slang, Kemps’ zeeschildpad, lederschildpad, muurhagedis, soepschildpad, zandhagedis


 Vissen                  houting, steur


 Vlinders                apollovlinder, boszandoog, donker pimpernelblauwtje, grote vuurvlinder, moerasparelmoervlinder, monarchvlinder, pimpernelblauwtje, teunisbloempijl-
                         staart, tijmblauwtje, zilverstreephooibeestje


 Libellen                bronslibel, gaffellibel, gevlekte witsnuitlibel, groene glazenmaker, mercuurwaterjuffer, Noordse winterjuffer, oostelijke witsnuitlibel, rivierrombout,
                         sierlijke witsnuitlibel
</pre>

====================================================================== Einde pagina 59 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 60 ======================================================================

<pre> Artikel 3.5. In het wild levende dieren van soorten, genoemd in bijlage IV, onderdeel a, bij de Habitatrichtlijn, bijlage II bij het Verdrag van Bern of
 bijlage I bij het Verdrag van Bonn

 Insecten              brede geelrandwaterroofkever, gestreepte waterroofkever, heldenbok, juchtleerkever, oeveraas, vermiljoenkever


 Overig                Bataafse stroommossel, platte schijfhoren


 Vogels                appelvink, baardman, beflijster, bergeend, bergfluiter, bijeneter, blauwborst, blauwe kiekendief, boerenzwaluw, bontbekplevier, bonte strandloper, bonte
                       vliegenvanger, boomklever, boomkruiper, boompieper, boomvalk, bosrietzanger bosruiter, bosuil, braamsluiper, brandgans, bruine kiekendief, buizerd,
                       casarca, Cetti’s zanger, draaihals, duinpieper, dwergmeeuw, dwergstern, Engelse kwikstaart, Europese kanarie, fitis, fluiter, geelgors, gekraagde roodstaart,
                       gele kwikstaart, geoorde fuut, glanskop, goudhaan, grasmus, graspieper, graszanger, grauwe kiekendief, grauwe klauwier, grauwe vliegenvanger, griel,
                       groene specht, groenling, grote bonte specht, grote gele kwikstaart, grote karekiet, grote stern, grote zilverreiger, havik, heggenmus, hop, huiszwaluw,
                       ijsvogel, kerkuil, klapekster, klein waterhoen, kleine barmsijs, kleine bonte specht, kleine karekiet, kleine plevier, kleine zilverreiger, kleinst waterhoen,
                       kluut, kneu, koolmees, koereiger, kraanvogel, krekelzanger, kortsnavelboomkruiper, kruisbek, kuifmees, kwak, kwartelkoning, lepelaar, matkop, middelste
                       bonte specht, nachtegaal, Noordse stern, oehoe, oeverloper, oeverpieper, oeverzwaluw, ooievaar, orpheusspotvogel, paapje, pestvogel, pimpelmees,
                       poelruiter, porseleinhoen, purperreiger, putter, ransuil, rietgors, rietzanger, rode wouw, roerdomp, roodborst, roodborsttapuit, roodhalsfuut, rouwkwik-
                       staart, sijs, slangenarend, slechtvalk, smelleken, snor, sperwer, spotvogel, sprinkhaanzanger, steenuil, steltkluut, strandplevier, taigaboomkruiper, tapuit,
                       tjiftjaf, torenvalk, tuinfluiter, velduil, visarend, visdief, vuurgoudhaan, wespendief, wielewaal, winterkoning, witbandkruisbek, witte kwikstaart, witwang-
                       stern, nachtzwaluw, woudaap, zeearend, zwarte mees, zwarte ooievaar, zwarte roodstaart, zwarte specht, zwarte stern, zwarte wouw, zwartkop, zwart-
                       kopmeeuw



Tabel V. Verbodsbepalingen en toelichting Artikel 3.10 Wet natuurbescherming
 Artikel 3.10. Andere soorten

 Het is verboden om:

       1.      In het wild levende zoogdieren, amfibieën, reptielen, vissen, vlinders, libellen en kevers van de soorten, genoemd in de bijlage, onderdeel
               A1, bij deze wet, opzettelijk te doden of te vangen.
       2.      De vaste voortplantingsplaatsen of rustplaatsen van dieren als bedoeld in onderdeel a opzettelijk te beschadigen of te vernielen.
       3.      Vaatplanten van de soorten, genoemd in de bijlage, onderdeel B2, bij deze wet, in hun natuurlijke verspreidingsgebied opzettelijk te plukken
               en te verzamelen, af te snijden, te ontwortelen of te vernielen.

 Toelichting

 Het gaat bij artikel 10 om in het wild levende zoogdieren, amfibieën, reptielen, vissen, vlinders, libellen en kevers. Dieren zijn opgenomen in bijlage
 onderdeel A1. Planten zijn opgenomen in bijlage onderdeel B2 van de Wet natuurbescherming. Voor een aantal zoogdieren, amfibieën en reptielen geldt
 per provincie een vrijstelling onder bepaalde voorwaarden. Dit verschilt per provincie. De betreffende soorten zijn aangegeven met een sterretje.
 Daarnaast is het mogelijk dat sommige provincies ook ‘eigen’ beschermde soorten hanteren, als aanvulling op het landelijke.

 Soorten

 Dieren              Zoogdieren      aardmuis*, boommarter, bosmuis*, bunzing*, damhert, das, dwergmuis*, dwergspitsmuis*, edelhert, eekhoorn*, egel*, eikelmuis, gewone
                                     bosspitsmuis*, gewone zeehond, grote bosmuis, grijze zeehond, haas*, hermelijn*, huisspitsmuis*, konijn*, molmuis, ondergrondse
                                     woelmuis*, ree*, rosse woelmuis*, steenmarter*, tweekleurige bosspitsmuis*, veldmuis*, veldspitsmuis, vos*, waterspitsmuis, wezel*, wild
                                     zwijn, woelrat*


                     Amfibieën       Alpenwatersalamander, bruine kikker*, gewone pad*, kleine watersalamander*, meerkikker*, middelste groene kikker*, vinpootsalaman-
                                     der, vuursalamander


                     Reptielen       adder, hazelworm*, levendbarende hagedis*, ringslang


                     Vissen          beekdonderpad, beekprik, elrits, gestippelde alver, grote modderkruiper, kwabaal


                     vlinders        aardbeivlinder, bosparelmoervlinder, bruin dikkopje, bruine eikenpage, donker pimpernelblauwtje, duinparelmoervlin-
                                     der, gentiaanblauwtje, grote parelmoervlinder, grote vos, grote vuurvlinder, grote weerschijnvlinder, iepenpage, kleine
                                     heivlinder, kleine ijsvogelvlinder, kommavlinder, pimpernelblauwtje, sleedoornpage, spiegeldikkopje, veenbesblauwtje,
                                     veenbesparelmoervlinder, veenhooibeestje, veldparelmoervlinder, zilveren maan

                     Libellen        beekrombout, bosbeekjuffer, donkere waterjuffer, gevlekte glanslibel, gewone bronlibel, hoogveenglanslibel, Kempen-
                                     se heidelibel, speerwaterjuffer

                     Overige         Europese rivierkreeft, vliegend hert
                     soorten
</pre>

====================================================================== Einde pagina 60 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 61 ======================================================================

<pre> Artikel 3.10. Andere soorten

 Planten           akkerboterbloem, akkerdoornzaad, akkerogentroost, beklierde ogentroost, berggamander, bergnachtorchis, blaasvaren, blauw gui-
                   chelheil, bokkenorchis, bosboterbloem, bosdravik, brave hendrik, brede wolfsmelk, breed wollegras, bruinrode wespenorchis, de n-
                   nenorchis, dreps, echte gamander, franjegentiaan, geelgroene wespenorchis, geplooide vrouwenmantel, getande veldsla, gevlekt
                   zonneroosje, glad biggenkruid, gladde zegge, groene nachtorchis, groensteel, groot spiegelklokje, grote bosaardbei, grote leeuwen-
                   klauw, honingorchis, kalkboterbloem, kalketrip, karthuizeranjer, karwijselie, kleine ereprijs, kleine schorseneer, stijve wolfsmelk, kleine
                   wolfsmelk, kluwenklokje, knollathyrus, knolspirea, korensla, kranskarwij, kruiptijm, lange zonnedauw, liggende ereprijs, moerasga-
                   mander, muurbloem, naakte lathyrus, naaldenkervel, pijlscheefkalk, roggelelie, rood peperboompje, rozenkransje, ruw parelzaad,
                   scherpkruid, schubvaren, schubzegge, smalle raai, spits havikskruid, steenbraam



Volgens artikel 3.31 zijn de verboden, bedoeld in de artikelen 3.1, 3.5 en 3.10 niet van toepassing op handelin-
gen die zijn beschreven in en aantoonbaar worden uitgevoerd overeenkomstig een door het Ministerie van
Economische Zaken goedgekeurde gedragscode en die plaatsvinden in het kader van bestendig beheer, be-
stendig gebruik, of ruimtelijke ontwikkeling of inrichting.

Houtopstanden

De bescherming van houtopstanden onder conform hoofdstuk 4 van de Wet natuurbescherming heeft als doel
om het aanwezige areaal bos in Nederland te behouden. Onder houtopstanden vallen alle zelfstandige eenhe-
den van bomen, boomvormers of struiken van een oppervlakte van tien are of meer of rijbeplanting die meer
dan twintig bomen omvat.

Binnen de Wet natuurbescherming zijn op houtopstanden de artikelen van toepassing die zijn opgenomen in
tabel VI.

Tabel VI. Bescherming houtopstanden in de Wet natuurbescherming
 Artikel 4.1             De artikelen uitgezonderd artikel 4.6 zijn niet van toepassing op:
                               a)     Houtopstanden binnen de bij besluit van de gemeenteraad vastgestelde grenzen van de bebouwde kom;
                               b)     Houtopstanden op erven of in tuinen;
                               c)     Fruitbomen en windschermen om boomgaarden;
                               d)     Naaldbomen, kennelijk bedoeld om te dienen als kerstbomen, indien niet ouder dan twintig jaar;
                               e)     Kweekgoed;
                               f)     Wegbeplantingen, beplantingen langs waterwagen en eenrijige beplantingen langs landbouwgronden bestaande
                                      uit wilgen en populieren;
                               g)     het dunnen van een houtopstand;
                               h)     uit populieren, wilgen, essen of elzen bestaande beplantingen die kennelijk zijn bedoeld voor de productie van
                                      houtige biomassa, indien zij:
                                           1.     ten minste eens per tien jaar worden geoogst;
                                           2.     bestaan uit minstens tienduizend stoven per hectare per beplantingseenheid, zijnde een aaneengeslo-
                                                  ten beplanting die niet wordt doorsneden door onbeplante stroken breder dan twee meter, en
                                           3.     zijn aangelegd na 1 januari 2013.

 Artikel 4.2             1. Het is verboden een houtopstand geheel of gedeeltelijk te vellen of te doen vellen, met uitzondering van het periodiek vellen
                         van griend- of hakhout, zonder voorafgaande melding daarvan bij gedeputeerde staten.

                         3. Gedeputeerde staten kunnen het vellen van houtopstanden telkens voor ten hoogste vijf jaar verbieden ter bescherming van
                         bijzondere natuur- of landschapswaarden.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 61 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 62 ======================================================================

<pre>Artikel 4.3 lid 1 en 2   Ingeval een houtopstand geheel of gedeeltelijk is geveld, met uitzondering van het periodiek vellen van griend- of hakhout, of
                         anderszins teniet is gegaan, draagt de rechthebbende zorg voor het op bosbouwkundig verantwoorde wijze herbeplanten van
                         dezelfde grond binnen drie jaar na het vellen of tenietgaan van de houtopstand.

                         De rechthebbende vervangt binnen drie jaar na de herbeplanting, bedoeld in het eerste lid, herbeplanting die niet is aangesla-
                         gen.

Artikel 4.4 lid 1        De artikelen 4.2, eerste en derde lid, en 4.3, eerste en tweede lid, zijn niet van toepassing op:

                         het vellen van houtopstanden en herbeplanten op een wijze die is beschreven in en aantoonbaar wordt gerealiseerd overeen-
                         komstig een door Onze Minister goedgekeurde gedragscode.

                         het vellen van houtopstanden ter uitvoering van een instandhoudingsmaatregel of een passende maatregel in het kader van
                         natuurontwikkeling en -beheer

Artikel 4.5
                         Gedeputeerde staten kunnen ontheffing verlenen van artikel 4.3, eerste en tweede lid, ten behoeve van herbeplanting op
                         andere grond, indien de herbeplanting voldoet aan bij provinciale verordening gestelde regels.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 62 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 63 ======================================================================

<pre>Bijlage 2            Verklarende woordenlijst
Activiteitenplan
       Een activiteitenplan dient als begeleidend document voor een ontheffingsaanvraag. In het activiteitenplan zijn maatregelen ver-
       woord waarmee de functionaliteit van een rust- of voortplantingsplaats van een beschermde soort behouden blijft en schade aan
       individuen wordt voorkomen.

Broedseizoen
     Voor het broedseizoen staat in de wet geen vaste periode. De looptijd verschilt per soort en varieert per jaar. Veel vogelsoorten
     broeden ongeveer tussen 15 maart en 15 augustus.

Expert Judgement
      Inschatting van een deskundige op grond van zijn kennis en ervaring.

Externe werking
      Niet alleen activiteiten in een Natura 2000-gebied/NNN hebben invloed op de staat van instandhouding van het gebied, ook activi-
      teiten buiten het gebied kunnen de natuurwaarden in een gebied beïnvloeden. Dit wordt "externe werking" genoemd. Er bestaat
      geen ruimtelijke grens voor externe werking: bepalend zijn de effecten op de instandhoudingsdoelstellingen van de soorten en ha-
      bitattypen in het Natura 2000-gebied/NNN, ongeacht de afstand tot het beschermde gebied.

Foerageerhabitat
      Het gebied waarbinnen een soort voedsel zoekt.

Foerageren
      Zoeken en vinden van voedsel door dieren (jachtgebied).

Functioneel leefgebied
      Hiermee wordt het gebied dat is benodigd om de functionaliteit van een voortplantingsplaats of van een vaste- rust of voortplan-
      tingsplaats te behouden. Een nestlocatie of voortplantingsplaats kan bijvoorbeeld alleen succesvol functioneren, wanneer er vol-
      doende habitat (schuilgelegenheid, voedsel etc.) van voldoende kwaliteit aanwezig is om te kunnen paren, eieren te leggen en jon-
      gen groot te brengen.

Gunstige staat van instandhouding
      Er is sprake van een gunstige staat van instandhouding van een soort of habitattype als de omstandigheden waarin de soort of het
      habitattype voorkomt perspectief bieden op een duurzaam voortbestaan van die soort of dat habitattype.

Habitat
      Omvat de plaatsen waar een bepaald organisme voorkomt doordat de abiotische en biotische factoren (niet levende en levende
      natuur) van die plaatsen voldoen aan de eisen en toleranties die het organisme stelt om te kunnen overleven, groeien en zich
      voortplanten.

Kraamverblijfplaats
     Voortplantingsplaats van vleermuizen. Het gaat hierbij vaak om de vrouwelijke exemplaren van een kolonie (ook wel kraamgroep
     genoemd) die gezamenlijk hun jongen grootbrengen. De aantallen vleermuizen in een kraamgroep kan oplopen tot meerdere hon-
     derden exemplaren.

Landhabitat
     Amfibieën zijn voor de voortplanting afhankelijk van water. Buiten de voortplantingsperiode maakt de soortgroep gebruik van
     landhabitat als onderdeel van het leefgebied. Landhabitat voor amfibieën omvat onder andere structuurrijke of opgaande vegetatie
     zoals (loof)bos, houtwallen, struikgewas, heide, ruigtekruiden, vegetaties en moeras.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 63 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 64 ======================================================================

<pre>Landschappelijk inpassingsplan
      Het inpassen van ruimtelijke ontwikkelingen in het buitengebied middels een ontwerp van de groenvoorziening, dat voldoet aan het
      beleid ten aanzien van ruimtelijke kwaliteit. Hierdoor wordt zorg gedragen dat een ruimtelijke ontwikkeling past in het landschap.

Mitigerende maatregelen
      Maatregelen die negatieve effecten bij een ingreep voorkomen of reduceren.

Omgevingscheck
    Een omgevingscheck wordt uitgevoerd bij verlies van leefgebied van een jaarrond beschermde functie van een soort die door een
    ingreep (tijdelijk) verloren gaat. De omgeving van de ingreep wordt door een ter zake deskundige beoordeeld op aanwezigheid van
    voldoende alternatief leefgebied en/of potentiële verblijfplaatsen.

Ontheffing
     De Wet natuurbescherming is bedoeld om planten- en diersoorten die vrij in het wild leven te beschermen. Om deze kwetsbare
     soorten te beschermen bevat de Wet natuurbescherming een aantal verbodsbepalingen. Onder bepaalde voorwaarden mogen de
     activiteiten wel doorgaan, daarvoor kan een ontheffing benodigd zijn. Een ontheffing is een besluit waarbij in een individueel con-
     creet geval een uitzondering op een wettelijk verbod wordt gemaakt.

Paarverblijfplaats
      Dit is een verblijfplaats die hoofdzakelijk in het najaar (september/oktober) door vleermuizen worden gebruikt om te paren. Eén
      mannetje kan een dergelijke verblijfplaats met meerdere vrouwtjes delen. In de omgeving van de paarverblijfplaats wordt veelal
      door het territoriale mannetje middels baltsvluchten getracht vrouwtjes aan te lokken.

Populatie
      Een biologische populatie is een groep individuen van dezelfde soort die zich onderling voortplant en als zodanig geïsoleerd is van
      andere zulke groepen.

Rode Lijst
      Rode Lijsten laten zien welke soorten zijn verdwenen en welke soorten in een gebied sterk zijn achteruitgegaan of zeldzaam zijn. Er
      bestaan verschillende Rode Lijsten. Voor vogels, voor zoogdieren, planten, paddenstoelen, insecten en voor allerlei andere soort-
      groepen. Rode Lijsten hebben geen officiële juridische status. Plaatsing op de lijst maakt een dier dus nog geen 'beschermde dier-
      soort' in de zin van de Wet natuurbescherming. De Rode Lijsten hebben in de praktijk wel een belangrijke signaleringfunctie. Door
      de Rode Lijst te raadplegen, kunnen alle instellingen die met natuurbehoud te maken hebben rekening houden met bedreigde soor-
      ten.

Significant negatief effect
       Een effect is in het kader van de Wet natuurbescherming significant als de instandhoudingsdoelen van het Natura 2000-gebied
       dreigen te worden aangetast.

      Het begrip 'significant' staat centraal in de toepassing van het beschermingsregime voor Natura 2000-gebieden bij zowel vaststelling
      van beheerplannen als de vergunningverlening. Het bepaalt of een uitvoerige toetsing, een zogenaamde passende beoordeling,
      moet worden uitgevoerd. Indien als gevolg van een ingreep de toekomstige oppervlakte habitat of leefgebied, aantal van een soort
      of kwaliteit van een habitat lager zal worden dan zoals bedoeld in de instandhoudingsdoelstelling, dan kan sprake zijn van signifi-
      cante gevolgen. Voor het goede begrip, de soorten hoeven er niet te zitten, het gebied moet geschikt zijn voor de soorten.

Voortplantingsplaats of rustplaats
      Een plek binnen het leefgebied van een soort die essentieel is voor de levenscyclus van een individu. De Wet natuurbescherming
      omschrijft niet exact wat een vaste rust- of voortplantingsplaats is. Dit is soortafhankelijk.

Vliegroute
      Een vaste route die door vleermuizen wordt gebruikt tussen de verblijfplaatsen naar foerageergebieden.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 64 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 65 ======================================================================

<pre>Winterverblijfplaats
     Verblijfplaats die gebruikt wordt om de periode van winterrust te overbruggen. Voor vleermuizen zijn dit vorstvrije, maar koele en
     vochtige plekken. Er kans sprake zijn van massaverblijfplaatsen, verblijfplaatsen van kleine groepen of één of enkele individuen.

Zomerverblijfplaats
     Buiten de kraamperiode worden deze door groepjes vrouwtjes en jongen gebruikt, in de kraamperiode door individuele mannetjes
</pre>

====================================================================== Einde pagina 65 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 66 ======================================================================

<pre>Rho Adviseurs voor leefruimte
T.a.v. de heer Kerstens
Torenallee 20
5617 BC Eindhoven




Boxmeer, 1 mei 2023


Betreft:              Memo inzake uitgevoerde aanvullende inspectie ten aanzien van kerkuil en steenuil
                      ter plaatse van de Gewandeweg 47 te Oss
Project:              20608.006



Geachte heer Kerstens,

Hierbij ontvangt u een memo betreffende de resultaten van de aanvullende inspectie ten aanzien van kerkuil
en steenuil ter plaatse van de Gewandeweg 47 te Oss. De inspectie is uitgevoerd in het kader van de
voorgenomen ontwikkeling van de naastgelegen projectlocatie en naar aanleiding van de resultaten van de
quickscan Wet natuurbescherming die Econsultancy in januari 2023 op de projectlocatie heeft uitgevoerd
(rapport 20608.003, d.d. 21 februari 2023).

Tijdens de inspectie, uitgevoerd op 13 april 2023, is gelet op de aanwezigheid van sporen (zoals braakballen,
ruiveren en uitwerpselen) van de kerkuil en/of steenuil. Er zijn geen sporen gevonden die wijzen op het
gebruik van het perceel van de Gewandeweg 47 te Oss door de kerkuil en steenuil. Op basis van deze
bevindingen kan geconcludeerd worden dat negatieve effecten ten aanzien van de kerkuil en steenuil, als
gevolg van de voorgenomen plannen, zijn uitgesloten. Er is dan ook geen sprake van een overtreding van de
Wet natuurbescherming ten aanzien van de kerkuil en steenuil en nader ecologisch onderzoek is ten aanzien
van deze soorten is niet noodzakelijk.



Met vriendelijke groeten,

De heer M.G. van Essen-Kok                              Mevrouw R. Heldens
Projectleider ecologie                                  Kwaliteitscontroleur
</pre>

====================================================================== Einde pagina 66 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 67 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 67 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 68 ======================================================================

<pre>Rho Adviseurs voor leefruimte
T.a.v. De heer R. Kerstens
Torenallee 20
5617 BC Eindhoven




Boxmeer, 14 februari 2024


Betreft:             Memo aanvullende inspectie das en kleine marterachtigen
Project:             20608.008



Inleiding
Econsultancy heeft van Rho Adviseurs voor leefruimte opdracht gekregen voor het uitvoeren van een
aanvullende inspectie naar das en kleine marterachtigen. Op 29 januari 2024 heeft het veldbezoek met
betrekking tot de aanvullende inspectie plaatsgevonden. Bij de aanvullende inspectie zijn drie dassenburchten
in de omgeving van de onderzoekslocatie geïnspecteerd op gebruik, sporen en waar mogelijk op functie en op
wissels in de omgeving van de burchten (figuur 1). Daarnaast is de functie van de onderzoekslocatie en de
directe omgeving beoordeeld op functie voor de das. Op de onderzoekslocatie is daarnaast de meest westelijk
gelegen greppel, ter hoogte van de voorgenomen wandelpanden, geïnspecteerd op aanwezigheid van
muizenholen of andere elementen die kunnen dienen als verblijfplaats voor kleine marterachtigen (figuur 1 en
2).




Figuur 1. Luchtfoto onderzoekslocatie en directe omgeving met   Figuur 2. Ontwerp toekomstige   situatie   met
meest westelijk gelegen greppel en locaties dassenburchten.     wandelpad (lichtbruin).
</pre>

====================================================================== Einde pagina 68 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 69 ======================================================================

<pre>Resultaten aanvullende inspectie das
Op de onderzoekslocatie zijn geen geschikte holen van de das aangetroffen, waardoor vaste rust- en
voortplantingsplaatsen van de das op de onderzoekslocatie zijn uitgesloten. De onderzoekslocatie vormt
echter wel potentieel geschikt foerageergebied voor de das.

In de omgeving van de onderzoekslocatie zijn drie burchten van de das bekend (figuur 3). Deze burchten
bevinden zich op circa 200 meter (burchtlocatie 1), 250 meter (burchtlocatie 2) en 460 meter (burchtlocatie 3)
afstand van de onderzoekslocatie. Op basis van monitoringsgegevens, bekend bij de gemeente Oss, is gebleken
dat burchtlocatie 1 in 2023 actief is bewoond door de das. Tevens blijkt uit deze verspreidingsgegevens dat de
burchtlocaties 2 en 3 in 2022 bewoond waren door de das. Deze nieuwe informatie heeft er toe geleid dat er
een aanvullende inspectie nodig is, waarbij de drie burchtlocaties zijn bezocht.




Figuur 3. Luchtfoto met onderzoekslocatie en burchtlocaties van de das met aangetroffen wissels en neusputjes.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 69 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 70 ======================================================================

<pre>De dassenburcht bij burchtlocatie 1 bestaat uit twee pijpen en bevindt zich onder de aanwezige voederkuil
(figuur 4 en 5). Volgens de agrariër, welke eigenaar is van de grond, is het boerenbedrijf en daarmee ook de
voederkuil al meerdere jaren niet meer in gebruik. Naast twee pijpen zijn er meerdere neusputjes in de directe
omgeving van de pijpen aangetroffen. Daarnaast zijn op de naastgelegen akker meerdere wissels van de das
aangetroffen (figuur 3).




Figuur 4. Pijp oostzijde voerkuil (burchtlocatie 1).         Figuur 5. Pijp dassenburcht noordzijde voerkuil (burcht-
                                                             locatie 2).


De dassenburcht bij burchtlocatie 2 bevindt zich in een bosschage in een verhoging van het landschap. De
dassenburcht bestaat uit minimaal 4 pijpen. Meerdere van deze pijpen vertoonde graafsporen (figuur 6 en 7).
Daarnaast zijn in de directe omgeving van de dassenburcht meerdere neusputjes en twee wissels
waargenomen (figuur 2 en 8).




Figuur 6. Pijp van burchtlocatie 2 met      Figuur 7. Graafsporen bij pijp van   Figuur 8. Wissel met prenten van de
graafsporen.                                burchtlocatie 2.                     das.


De dassenburcht bij burchtlocatie 3 bevindt zich in een bosschage. De dassenburcht bestaat uit twee pijpen
(figuur 9). Er zijn geen graafsporen bij de pijpen waargenomen. Daarnaast zijn geen neusputjes of mestputjes
in de directe omgeving van de burcht vastgesteld. In de directe omgeving van de dassenburcht is wel een
wissel waargenomen (figuur 2 en 10).
</pre>

====================================================================== Einde pagina 70 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 71 ======================================================================

<pre>Figuur 9. Pijp van burchtlocatie 3                     Figuur 10. Wissel in de directe omgeving van burchtlocatie
                                                       3.

Conclusie das
Door de afstand van de onderzoekslocatie tot de burchten (burchtlocatie 1 t/m 3) in de directe omgeving van
de onderzoekslocatie, is directe verstoring als gevolg van de voorgenomen werkzaamheden op voorhand uit te
sluiten. Rondom deze burchten zijn veel maispercelen aanwezig, welke maar een deel van het jaar voedsel
bieden aan de das. Ten noorden en noordoosten van de burchten zijn meer blijvende graslanden aanwezig,
welke jaarrond stapelvoedsel vormen voor de das. Op de onderzoekslocatie zelf is sprake van een wisselend
agrarisch gebruik, welke de laatste jaren bestaat uit productiegrasland en daarvoor mais. Gezien het ontbreken
van wissels en sporen richting en op de onderzoekslocatie en meer geschikt foerageergebied in de directe
omgeving van de burchtlocaties zal door de planvorming geen essentieel deel van het foerageergebied van de
das verdwijnen. Immers zal een deel van het plangebied weer een groene bestemming krijgen en geschikt
ingericht kunnen worden voor de das als nieuwe verbinding met zijdelingse foerageermogelijkheden richting
de agrarische omgeving. De noordelijke en westelijke groenzone binnen de planvorming biedt kansen om ook
bij de herinrichting maatregelen te nemen voor de das waardoor ook in de toekomstige situatie een functie
voor de das mogelijk wordt gemaakt (figuur 11). Maatregelen kunnen bestaan uit bijvoorbeeld het aanplanten
van een fruitboomgaard en/of bosschages met inheems plantmateriaal met bes en nootdragende beplanting.
Het wordt geadviseerd om maatregelen vast te leggen in het inrichtings- en beheersplan. Tevens wordt
geadviseerd om de hoeveelheid wandelpaden in deze groenzone zoveel als mogelijk te beperken.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 71 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 72 ======================================================================

<pre>Figuur 11. Schetsontwerp toekomstige situatie met noordelijke en westelijke groenzone (rood kader) (bron: Rho adviseurs,
d.d. 3 november 2023).


Resultaten aanvullende inspectie marterachtigen
Steenmarter (in niet stedelijke omgeving) en kleine marterachtigen maken als rust- of voortplantingsplaats
vaak gebruik van stenenstapels, hout- en takkenhopen, ruimtes onder boomwortels en oude holen (van
bijvoorbeeld konijnen en muizen). Kleine marterachtigen zijn verder ook sterk gebonden aan
landschapselementen zoals houtwallen en struweel, omdat deze dekking bieden gedurende het foerageren en
migreren tussen de vaste rust- en voortplantingsplaatsen en foerageergebieden. De greppels aan de randen
van de onderzoekslocatie vormen een geschikte migratieroute voor kleine marterachtigen. Bij de
voorgenomen werkzaamheden vinden er mogelijk graafwerkzaamheden plaats bij de meest westelijk gelegen
greppel. Ter hoogte van de voorziene wandelpanden zijn meerdere holen van onder andere muizen en een
groter dier aangetroffen (figuur 12 t/m 16). Uitgaande van de het huidige ontwerp en het daarin voorziene
wandelpad (figuur 2 en 11), kan bij graafwerkzaamheden niet uitgesloten worden dat deze holen worden
vergraven. Bij de voorgenomen werkzaamheden zijn negatieve effecten ten aanzien van kleine marterachtigen
niet op voorhand uit te sluiten.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 72 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 73 ======================================================================

<pre>Figuur 12. Luchtfoto onderzoekslocatie en waargenomen holen.




Figuur 13. Greppel haaks op meest westelijk gelegen       Figuur 14. Klein (muizen)hol, in greppel haaks op meest
greppel met meerdere kleine (muizen)holen.                westelijk gelegen greppel.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 73 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 74 ======================================================================

<pre>Figuur 15. Meest westelijk gelegen greppel.           Figuur 16. Groter hol in meest westelijk gelegen greppel.

Conclusie kleine marterachtigen
Omdat bij de voorgenomen werkzaamheden mogelijk holen en daarmee mogelijke vaste rust- en
voortplantingsplaatsen van kleine marterachtigen worden vergraven zijn negatieve effecten niet op voorhand
uit te sluiten. Er bestaan twee mogelijke vervolgstappen:
     1. Een omgevingsvergunning voor een flora en fauna-activiteit aanvragen en maatregelen treffen zonder
          aanvullend onderzoek. Het aanvragen van een vergunning voor kleine marterachtigen zonder
          aanvullend ecologisch onderzoek is sinds kort mogelijk naar aanleiding van het kennisdocument voor
          kleine marterachtigen dat recent is gepubliceerd (Bij 12, 2024).
     2. Het uitvoeren van een aanvullend ecologisch onderzoek naar kleine marterachtigen. Indien hierbij
          geen marterachtigen worden aangetroffen worden aangetroffen is een omgevingsvergunning voor
          een flora en fauna-activiteit niet aan de orde. Indien echter wel kleine marterachtigen worden
          aangetroffen zijn maatregelen en een omgevingsvergunning voor een flora en fauna-activiteit aan de
          orde.




Met vriendelijke groeten,
Econsultancy




 Mevrouw R.H.A. Janssen, BSc                             De heer ir. B.H.H. Verdijck
 Projectleider                                           Kwaliteitscontroleur
</pre>

====================================================================== Einde pagina 74 =================================================================

<br><br>