<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>        Begroting 2020
Aanlevering aan de raad d.d. 20 september 2019
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Begroting 2020 Pagina 2 van 118</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Inhoudsopgave
Inhoudsopgave ............................................................................................................................................................ 3
Inleiding ........................................................................................................................................................................ 4
Leeswijzer ...................................................................................................................................................................23
I. Beleidsbegroting...................................................................................................................................................25
     Programmaplan ...............................................................................................................................................27
     1. Ruimtelijk domein..........................................................................................................................................29
     2. Openbaar domein ..........................................................................................................................................31
     3. Sociaal domein................................................................................................................................................32
     4. Bestuur .............................................................................................................................................................34
     5. Algemene dekkingsmiddelen........................................................................................................................35
     6. Overhead .........................................................................................................................................................37
     7. Vennootschapsbelasting ...............................................................................................................................38
     8. Onvoorzien .....................................................................................................................................................39
     Paragrafen ..........................................................................................................................................................41
     § A Lokale heffingen ........................................................................................................................................43
     § B Weerstandsvermogen ................................................................................................................................56
     § C Onderhoud kapitaalgoederen ..................................................................................................................63
     § D Financiering................................................................................................................................................68
     § E Bedrijfsvoering ...........................................................................................................................................71
     § F Verbonden partijen ....................................................................................................................................74
     § G Grondbeleid ...............................................................................................................................................82
     § H Subsidies .....................................................................................................................................................83
II. Financiële begroting ..........................................................................................................................................89
     Overzicht exploitatie ......................................................................................................................................91
     1. Overzicht van baten en lasten......................................................................................................................93
     2. Meerjarenraming ............................................................................................................................................94
     3. Incidentele baten en lasten ...........................................................................................................................96
     Uiteenzetting van de financiële positie ....................................................................................................97
     1. Geprognosticeerde Balans 2020-2023 ........................................................................................................98
     2. Geprognosticeerd EMU-saldo .................................................................................................................. 100
     3. Stand en het gespecificeerde verloop van de reserves .......................................................................... 101
     4. Stand en het gespecificeerde verloop van de voorzieningen ............................................................... 102
     5. Financiering.................................................................................................................................................. 103
     6. Investeringen ............................................................................................................................................... 104
     7. Verplichtingen jaarlijks terugkerende arbeidskosten ............................................................................. 106
III. Bijlagen ............................................................................................................................................................. 107
     1. Uitvoeringsinformatie 2020-2023............................................................................................................. 108
     2. IV4 2020-2023 ............................................................................................................................................. 114
                                                                            Begroting 2020                                                                     Pagina 3 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Inleiding
Toekomstbestendig, duurzaam en sociaal: dat is het Waterland waar het goed wonen is en waar mensen
zich nauw bij elkaar betrokken voelen.
In de Begroting 2020 gaan wij verder met het op orde brengen van de financiën, binnen de mogelijkhe-
den die de trap-op, trap-af methodiek van het gemeentefonds ons geeft. Er wordt hard gewerkt aan het
onder controle houden van de uitgaven in het Sociaal domein. Dit is van het grootste belang, aangezien
hier inmiddels ruim 30% van de gemeentelijke begroting mee gemoeid is. Op basis van het door Cebeon
uitgevoerde onderzoek groeien we toe naar een lager structureel kostenniveau. Het Sociaal domein is
volop in beweging en we zullen regelmatig onze aanpak actualiseren. Bezuinigingen worden ingeboekt
zodra ze gerealiseerd zijn.
Doordat de inflatie niet wordt doorberekend in de budgetten moet de gemeente efficiënter met geld om-
gaan en groeien de subsidies aan verenigingen niet mee met het prijspeil. Ook vragen wij een bijdrage van
onze inwoners door het verhogen van de OZB. Zo realiseren wij deze meerjarig sluitende begroting.
Op het Galgeriet verrijzen de komende jaren ruim 600 grondgebonden woningen en appartementen. Dit
is een uitdagend project voor de interne organisatie en ook een bron van vernieuwing en gemeentelijke
extra inkomsten. Wij zijn volop bezig met de energietransitie. We onderzoeken waar duurzame energie
opgewekt kan worden en hoe we onze woningen duurzaam kunnen verwarmen. Zowel voor nieuwbouw
als voor de bestaande woningen. Daarnaast staat er nog een aantal kleinere bouwprojecten op stapel en
realiseren wij nieuwe scholen.
Ook onze andere ambities worden niet vergeten. Aan plannen voor sportfaciliteiten, duurzaamheid en de
bestuurlijke toekomst wordt gewerkt, binnen de mogelijkheden die de organisatie heeft.
Wij staan voor grote uitdagingen waar wij samen de schouders onder zetten. Een mooi landschap, een
veilige en fijne leefomgeving, goede voorzieningen, kortom een gemeente waar je goed kunt wonen,
werken en recreëren. Dat is het Waterland waar het college voor staat!
                                               Begroting 2020                                Pagina 4 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Hieronder wordt een overzicht weergegeven van de verschillende inkomsten en uitgaven binnen de
gemeente Waterland betreffende de begroting 2020:
                                             Begroting 2020                              Pagina 5 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Ruimtelijk domein
Bouwen, wonen en voorzieningen
In 2020 starten wij met de bouw op het Galgeriet. Wij starten met de bouw van in totaal zo'n duizend
woningen in deze collegeperiode. Gezien de grote vraag naar woningen blijft het beleid ook de komende
jaren gericht op voldoende nieuwbouw. Wij gaan echter niet bouwen in het groen. Dus ook niet op
Waterlands grondgebied in de Purmer en Ilpendam-Noord.
Wij handhaven bij nieuwbouwprojecten de bestaande verdeling dertig procent sociaal (huur en/of koop),
tien procent sociaal-plus (huur en/of koop) en zestig procent vrije sector. Wij zoeken aansluiting bij de
discussie in de Metropoolregio Amsterdam om bij de toewijzing van sociale huurwoningen meer op
urgentie van woonzoekenden te letten dan op de formele inschrijvingsduur.
Naast Galgeriet liggen er plannen voor de Kohnstammlocatie, Regenboog, Van Disweg en de sportvelden
op Marken. Deze plannen moeten voortvarend uitgevoerd worden. Wij vinden het bovendien belangrijk
dat er gedifferentieerd wordt gebouwd. Levensloopbestendig en voor jongeren. Dat zorgt voor een goede
doorstroom op de woningmarkt. Daarom ondersteunen wij in de kernen initiatieven voor tijdelijke jonge-
renwoningen. Bij grote bouwprojecten wordt ruimte geboden aan woonconcepten voor ouderen, zoals
verzorgd wonen.
Duurzaamheid en energietransitie
Nederland heeft zich gecommitteerd aan het klimaatverdrag van Parijs. De energietransitie, overgang van
olie en gas naar duurzame vormen van energie, vraagt ook van de gemeente Waterland een forse inspan-
ning. De afgelopen periode is al veel geïnvesteerd in duurzaamheid. Hier gaan wij mee door. Niet alleen
bij nieuwbouw maar ook bij verbouw en grootschalige renovatie is aardgasloos het uitgangspunt. Ook be-
staande bouw willen wij zoveel mogelijk verduurzamen ter voorbereiding op de energietransitie. Daarnaast
moeten gemeenten in het kader van het klimaatakkoord Regionale Energie Strategieën opstellen. De eerste
oplevering daarvan vindt plaats in 2020. Hierin wordt een verkenning gepresenteerd van de potentiele
locaties voor energieopwekking (MRA Noord-Holland Zuid) en de energie-infrastructuur die daarvoor
nodig is. Daarnaast beginnen wij in 2020 met een visie op hoe aardgasloze woningen van warmte kunnen
worden voorzien, deze visie wordt uiterlijk in 2021 gepubliceerd.
Een duurzaamheids/energietransitiefonds moet inwoners helpen de overstap naar aardgasloos vergemak-
kelijken. In 2020 bekijken wij of de financiële positie van de gemeente toestaat om hier een fonds voor op
te richten. In de tussentijd zetten wij in op voorlichting, bewustwording en het ondersteunen van duurza-
me initiatieven.
Wij zijn voorstander van alternatieve vormen van energie en staan positief tegenover uitbreiding van wind-
energie bij de Nes. Daarbij kijken wij kritisch naar de landschappelijke gevolgen en hoe het extra rende-
ment ten goede komt aan de inwoners van Waterland. Om aan de toenemende vraag voor het opladen
van elektrische auto's te voldoen, werken wij mee aan meer laadpalen. Bij het bepalen van de locaties daar-
van sluiten wij onder meer aan bij ideeën en initiatieven van de SDW, ondernemers en inwoners.
Economie, toerisme en recreatie
Ondernemers zijn onmisbaar in Waterland. Wij zetten de uitvoering van de economische agenda voort.
De focus ligt op contacten met ondernemers, starters, ZZP’ers, de Waterlandse Uitdaging, Waterland
Werkt en de Zomerondernemer. Ook worden de overleggen met de ondernemersvereniging Onder-
nemend Waterland en de agrarische sector (LTO Noord en Water, Land en Dijken) gecontinueerd. Wij
willen het toerisme in regionaal verband verder ontwikkelen, met oog voor de balans tussen inwoners en
toerisme. Wij zetten daarom in op kwaliteitstoerisme van individuen en kleine groepen, die zowel genieten
van het landschap als van de historische kernen van Waterland en die gebruikmaken van de horeca en de
mogelijkheden tot overnachten.
                                                 Begroting 2020                                Pagina 6 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>De omvangrijke dijkversterkingen die gaan plaatsvinden langs de Markermeerdijk en op Marken bieden re-
creatieve meekoppelkansen. Deze worden optimaal benut. Het mooie Waterlandse landschap verdient ac-
tieve bescherming, conform de afspraken in de Metropoolregio Amsterdam. Waterland geldt als voor-
beeld hoe wij het veenweidegebied kunnen behouden en tegelijkertijd de recreatieve waarden kunnen sti-
muleren. Daarvoor blijven wij ons actief inzetten.
                                                Begroting 2020                            Pagina 7 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>Maatschappelijk doel:
Faciliteren van een veilige en gezonde leefomgeving waarin iedereen kan wonen, werken, recreëren en verblijven.
Wat willen wij bereiken ?
  Beleidsdoel A:                          Beleidsdoel B:                       Beleidsdoel C:
  Het realiseren van toekomst             Gebruik maken van de moge-           Het toerisme in regionaal ver-
  bestendige woningen voor on-            lijkheden die de Omgevingswet        band verder ontwikkelen, met
  ze inwoners                             biedt om een veilige en gezonde      oog voor de balans tussen inwo-
                                          leefomgeving te waarborgen           ners en toerisme.
Wat gaan we daarvoor doen ?
  Activiteiten                           Activiteiten                           Activiteiten
 1. Het realiseren van zo’n 1000         1. Het college zet in op een tijdige   1. Het college zet in op econo-
 nieuwbouw woningen tussen nu            realisatie en cultuurverandering bij   mische kansen op het gebied van
 en 2022.                                de implementatie van de Omge-          recreatie en toerisme en sluit hier-
                                         vingswet die volgens de huidige        bij aan op initiatieven in de regio
 2. Het college handhaaft de be-         stand van informatie per 1 januari     zoals de MRA-agenda toerisme.
 staande verdeling bij nieuw-            2021 in werking treedt.
 bouw projecten, te weten: 30%                                                  2. In 2020 vindt de uitrol plaats
 sociale (huur en/of koop), 10%          2. Stimuleren en ruimte geven aan      van een nieuwe aanpak om de
 sociaal-plus (huur en/of koop)          burgerinitiatieven                     balans tussen toeristen en inwo-
 en 60% vrije sector.                                                           ners op Marken te verbeteren.
 3. Nadruk op urgentie woning-                                                  3. Op waterrecreatief vlak levert
 zoekenden bij huurwoningen.                                                    het college een bijdrage aan de
 Ongeveer 25 % van het aanbod                                                   aanpak van waterplantenproble-
 gaat naar urgenten. Er wordt in                                                matiek. Om op deze manier de
 de Metropoolregio Amsterdam                                                    watersport te kunnen blijven faci-
 gekeken naar een andere manier                                                 literen.
 om de schaarse woningen in de
 regio Amsterdam te verdelen.                                                   4. Mede door de ontwikkelingen
 De koers op hoofdlijnen is dat                                                 op het Galgeriet actualiseert het
 de inschrijfduur de basis blijft                                               college het beleid voor de ge-
 voor de woonruimteverdeling,                                                   meentelijke haven in Monnicken-
 aangevuld met ondersteuning                                                    dam.
 (bijvoorbeeld in de vorm van
 extra inschrijfduur). Bij deze                                                  5. In 2020 evalueren wij onze
 uitwerking     wordt      rekening                                            aanpak met betrekking tot parti-
 gehouden met lokaal maatwerk.                                                 culier vakantieverhuur.
 4. Het gedifferentieerd bouwen                                                 6. Wij continueren de regionale
 voor doelgroepen                                                               samenwerking tussen o.a. Pur-
                                                                                merend, Beemster, Edam-Volen-
 5. Uitvoering woonvisie Water-                                                 dam, Landsmeer en marketing-
 land. Het college voert de op-                                                 organisatie Bureau voor Toeris-
 gestelde woonvisie Waterland                                                   me Laag-Holland, met lokale ver-
 verder uit. Waarbij er in 2020                                                 taling middels Stichting Promotie
 een nieuwe Woonvisie moet                                                      Waterland.
 worden vastgesteld.
 6. Stimuleren dat Waterlanders
 de mogelijkheid krijgen om in
 Waterland te blijven wonen
                                                      Begroting 2020                                   Pagina 8 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>Maatschappelijk doel:
Faciliteren van een veilige en gezonde leefomgeving waarin iedereen kan wonen, werken, recreëren en verblijven.
Wat willen wij bereiken ?
  Beleidsdoel D:                          Beleidsdoel E:                      Beleidsdoel F:
  Het realiseren van een veilige          Het stimuleren van duurzaam-        Realiseren landschappelijke en re-
  leefomgeving                            heidsmaatregelen en energie-        creatieve doelen in regionaal ver-
                                          transitie in lijn met het klimaat-  band.
                                          verdrag
Wat gaan we daarvoor doen ?
  Activiteiten                           Activiteiten                        Activiteiten
 1. De burgemeester levert een           1. Het college committeert zich     1. Begin 2020 wordt de actualisatie
 actieve bijdrage om effectief be-       aan het klimaatverdrag van Parijs   van de MRA-agenda vastgesteld.
 leid te ontwikkelen op regionale        en het regeerakkoord (klimaatak-
 aanpak van zware criminaliteit          koord) met CO2 reductie als         2. Parallel aan de nieuwe MRA-vi-
 als onderdeel van integraal vei-        doel.                               sie wordt in de deelregio MRA-
 ligheidsbeleid.                         2. Het college sluit aan als global Zaanstreek-Waterland gewerkt aan
                                         goals gemeente bij de VNG en        een actualisatie van de Sa-
 2. Het college geeft uitvoering         omarmt de 17 Global Goals (in-      menwerkingsagenda.
 aan het lokaal integraal veilig-        ternationale doelen) van de VN
 heidsplan 2020-2023.                    als internationaal kader voor een   3 Het college werkt in samen-
                                         duurzame toekomst.                  werking met provincie en hoog-
 3. Het college zorgt voor een                                               heemraadschap aan een plan van
 goede verbinding tussen zorg            3. Het verder opstellen samen       aanpak voor een toekomstvisie
 en veiligheid door integrale be-        met de regio MRA/Zaanstreek-        Marken.
 spreking en aanpak van                  Waterland van een Regionale
 casuïstiek                              Energie Strategie 1.0.              4. Het college benut meekoppel-
                                         4. Werken aan bewustwording         kansen en MRA projecten opti-
 4. Indien sprake is van meer-           door middel van continue voor-      maal, specifiek richt zij zich op:
 voudige problematiek bij perso-         lichting over duurzaamheids-           - Aanleg voet/fietspad
 nen of gezinnen, dan zorgen wij         maatregelen (o.a. isolatie en zon-     - Verleggen inrit Europarcs bij
 voor een goede afstemming via           nepanelen) en het stimuleren van         de Markermeerdijken
 het Veiligheidshuis welke verder        buurtinitiatieven.                     - Recreatieve meekoppelkansen
 wordt uitgewerkt in 2020.                                                        bij de Omringdijk Marken
                                         5. Het college richt een duur-
                                         zaamheid/energie transitiefonds        - Veengebied/landschap
 5. De taken welke de BOA’s              op wanneer de financiële positie       - Stimulering recreatieve waard-
 uitvoeren in het veiligheidsdo-         dit toelaat.                             en van het Waterlandse land-
 mein zullen wij blijvend analy-                                                  schap
 seren en indien nodig actualise-        6. Verduurzaming van nieuw-
 ren.                                    bouw en eveneens zoveel moge-
                                         lijk bestaande bouw. Om stap-       5. Het college blijft zich in
                                         pen te zetten richting het aard-    samenwerking met onder meer de
                                         gasloos maken van de bestaande      agrarische sector, provincie, inter-
                                         bouw zal in 2020 een vervolg        bestuurlijke programma’s en de
                                         worden gegeven aan de ontwik-       Metropoolregio actief inzetten op
                                         keling van een transitievisie       bescherming van het Waterlandse
                                         warmte. Deze visie zal (in lijn     landschap, onder meer door:
                                         met het klimaatakkoord) uiterlijk      - verbetering biodiversiteit
                                         in 2021 worden gepubliceerd.           - behoud veenweidegebied
                                         7. Het stimuleren van alternatieve     - aanpak bodemdalingsproble-
                                         vormen van energie (o.a. uitbrei-        matiek
                                         ding windenergie NES en zonne-
                                         park Marken), rekening houdend
                                         met landschappelijke, maatschap-
                                                         Begroting 2020                                 Pagina 9 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>                                         pelijke en ruimtelijke gevolgen.
                                         8. Het college geeft de ambtelijke
                                         organisatie opdracht uitwerking
                                         te geven aan de implementatie
                                         van de circulaire roadmap waarbij
                                         het verder verduurzamen van de
                                         inkoop en eigen organisatie cen-
                                         traal staat.
Maatschappelijk doel:
Faciliteren van een veilige en gezonde leefomgeving waarin iedereen kan wonen, werken, recreëren en verblijven.
Wat willen wij bereiken ?
 Beleidsdoel G:                           Beleidsdoel H:
 Een gezond economisch kli-               Optimaliseren van de gemeente-
 maat voor Waterland                      lijke vastgoedportefeuille
Wat gaan we daarvoor doen ?
 Activiteiten                             Activiteiten
 1. Het college actualiseert sa-          1. Op basis van maatschappelijk
 men met de ondernemers de                belang en gebruik door de ge-
 economische agenda.                      meente maakt het college keuzes
 2. de gemeente faciliteert di-           voor het eventuele afstoten dan
 verse evenementen om onder-              wel het breder/effectiever inzetten
 nemers, werkzoekenden en                 van de gemeentelijke gebouwen.
 scholieren bij elkaar te bren-
 gen.
 Voorbeeld hiervan zijn Water-
 land Werkt, de Waterlandse
 uitdaging een ZZP-Event.
                                                       Begroting 2020                               Pagina 10 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>Openbaar domein
De openbare ruimte moet veilig zijn en
er goed uitzien. Verschillende
onderhoudsprogramma’s op basis van
beeldkwaliteit liggen hier aan ten
grondslag. Tevens wordt er extra
ingezet op verbetering van de onkruid-
bestrijding te beginnen op
beeldbepalende plaatsen in Waterland.
Bereikbaarheid, verkeer en vervoer
Waterland moet goed bereikbaar
blijven. De bouw van meer woningen
vergroot het belang van bereikbaarheid
en goed openbaar vervoer. Dit
betekent goede fietspaden, voldoende
fietsenstallingen bij bushaltes en
voldoende parkeerplaatsen.
De provincie heeft in haar nieuwe coalitieakkoord de onderdoorgang bij Broek in Waterland opgenomen.
Desondanks houden wij een vinger aan de pols om ervoor te zorgen dat de onderdoorgang en de daarmee
samenhangende verbetering van de bereikbaarheid en de leefbaarheid ook daadwerkelijk gerealiseerd
wordt. Wij zijn echter geen voorstander van een vierbaans onderdoorgang of een verbreding van de N247
naar 2x2-baans. Wij blijven alert op een zo minimaal mogelijke overlast indien de hefbrug in Broek in
Waterland en de Bernardbrug in Monnickendam gerenoveerd gaan worden.
Inwoners van de binnenstad van Monnickendam hebben deelgenomen aan een enquête over verkeer en
parkeren. Eén van de uitkomsten is meer aandacht voor parkeren aan de rand van de oude kern in Mon-
nickendam bij de Loswal. Hierover gaan wij in overleg met inwoners en bedrijven.
Afval
In een circulaire economie bestaat afval niet meer, maar hebben wij het over grondstoffen die hergebruikt
kunnen worden. Hoe beter wij afval scheiden des te meer hergebruikt kan worden. Dat is een stap dichter
bij de duurzame samenleving die wij willen. Daarbij willen wij de inwoners van Waterland faciliteren.
Sport
Sport en bewegen is belangrijk voor een goede gezondheid. De gemeente wil haar inwoners daarom zo-
veel mogelijk aan het bewegen krijgen. Samen met de verenigingen en Sportservice zorgen wij dat de hui-
dige faciliteiten op peil blijven en waar mogelijk worden versterkt. In lijn hiermee vervangen wij de huidige
sporthal ’t Spil voor een multifunctionele sporthal. Hierbij kijken wij uitdrukkelijk naar de locatie van de
huidige Marijkehal.
Naast een goede gezondheid draagt sport ook bij aan een maatschappelijke samenhang. Veel van onze
sportverenigingen leunen grotendeels op het werk van vrijwilligers. Terwijl de eisen die aan de veelal vrij-
willige besturen gesteld worden toenemen. Daarom ondersteunen wij de sportverenigingen en hun vrijwil-
ligers middels Sportservice.
                                                  Begroting 2020                               Pagina 11 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>Maatschappelijk doel:
Zorgen voor een veilige, prettige, duurzame leefomgeving en infrastructuur.
Wat willen wij bereiken ?
  Beleidsdoel A:                         Beleidsdoel B:                      Beleidsdoel C:
  Goed functioneren van de               Zorg dragen voor een ver-           Het stimuleren van duurzaam-
  onder- en bovengrondse infra-          zorgde en groene openbare           heidsmaatregelen en energietran-
  structuur.                             ruimte.                             sitie in lijn met klimaatverdrag.
Wat gaan we daarvoor doen ?
  Activiteiten                          Activiteiten                        Activiteiten
 1. Het onderhoud van wegen en          1. Waarbij extra wordt ingezet      1. Klimaatadaptief (water-robuust
 fietspaden handhaven op mini-          op onkruidbestrijding bij beeld-    en hittebestendig) maken van de
 maal kwaliteitsniveau C.               bepalende plaatsen.                 leefomgeving.
 2. Het stimuleren en faciliteren       2. Streven naar meer biodiversi-    2. Faciliteren van           elektrische
 van een hoogwaardige fietsver-         teit in de openbare ruimte in het   laadpalen binnen onze gemeente in
 binding binnen de gemeente in          belang van natuur en mens.          samenspraak met de SDW, onder-
 samenwerking met de regio.                                                 nemers en inwoners.
                                        3. Ruimte voor spelen recreëren.
 3. Blijvend inzetten op een                                                3. Het energieneutraal maken van
 onderdoorgang bij Broek in Wa-                                             openbare gebouwen.
 terland zonder verbreding van
 de N247.
 4. Het college onderzoekt de
 mogelijkheden voor een autolu-
 we binnenstad. Voorwaarden is
 wel eerst extra parkeerplaatsen
 aan de rand van de binnenstad
                                                     Begroting 2020                                    Pagina 12 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>Maatschappelijk doel:
Zorgen voor een veilige, prettige, duurzame leefomgeving en infrastructuur.
Wat willen wij bereiken ?
  Beleidsdoel D:                          Beleidsdoel E:                     Beleidsdoel F:
  Het op een verantwoorde mi-             Het betrekken van inwoners         Zorgdragen voor goed functione-
  lieuvriendelijke wijze reguleren        bij de inrichting en het onder-    rende gastvrije havens.
  van de afvalstromen.                    houd van de openbare ruimte.
Wat gaan we daarvoor doen ?
  Activiteiten                           Activiteiten                       Activiteiten
 1. De milieustraat is (tijdelijk)       1. Wij zorgen voor een goede       1. Voor het gemeentelijke deel van
 elders ondergebracht bij de ge-         communicatie met burgers en        de havens stelt het college beleid
 meente Purmerend.                       andere overheden over de open-     op, waarin onder meer aanlegplek-
                                         bare ruimte (afval, maaibeleid,    ken en de bruine vloot wordt mee-
 2. Gescheiden afval is uitgangs-        afsluiting wegen etc.).            genomen.
 punt waarbij inwoners afval een-
 voudig en zoveel mogelijk dicht-        2. Bij reconstructies en/of her-   2. Het exploiteren van havens hoort
 bij (in de kern) kwijt kunnen.          inrichtingen organiseert de ge-    niet tot de kerntaken van onze ge-
 Daarvoor realiseren wij op stra-        meente standaard inloop bijeen-    meente. In 2020 is de gehele exploi-
 tegische plaatsen ondergrondse          komsten om de omgeving te be-      tatie van jachthaven Hemmeland
 afvaleilanden.                          trekken bij het ontwerp. De ge-    overgedragen aan de huurder. In
                                         meente schetst daarbij de kaders   2020 wordt ook de mogelijkheid
 3. In samenwerking en op ver-           en zorgt voor evenwicht van de     van uitbesteding van de exploita-
 zoek van de bewoners van de             verschillende belangen.            tie van de gemeentelijke binnenha-
 zakkenwijken wordt overgegaan                                              ven onderzocht.
 op een inzamelsysteem met on-           3. Het faciliteren van burger-
 dergrondse containers.                  initiatieven.
                                                       Begroting 2020                                Pagina 13 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>Maatschappelijk doel:
Zorgen voor een veilige, prettige, duurzame leefomgeving en infrastructuur.
Wat willen wij bereiken ?
 Beleidsdoel G:
 De gemeente zorgt voor een
 optimaal sportklimaat.
Wat gaan we daarvoor doen ?
 Activiteiten
 1. In samenwerking met de re-
 gio stellen we een sportakkoord
 op waarin het regionale en
 lokale beleid wordt verankerd.
 2. Middels sportservice onder-
 steunen en stimuleren we de
 verenigingen en vakleerkrachten
 om sport verder te verankeren
 en te versterken
 3. Om het onderhoud op ter-
 mijn te waarborgen stellen wij
 een beheerplan voor de buiten-
 sport op.
 4. Deze periode starten wij met
 het realiseren van een nieuwe
 multifunctionele sporthal.
                                                   Begroting 2020           Pagina 14 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>Sociaal domein
Integrale doelstelling Sociaal domein
De overgang van zorgtaken naar de gemeente is met veel uitdagingen gepaard gegaan. De afgelopen jaren
zijn wij geconfronteerd met overschrijdingen van de budgetten. Op basis van de uitgevoerde analyses her-
ijken wij het zorgbeleid en de maatschappelijke ondersteuning. De te nemen maatregelen hiervoor zijn be-
schreven in twee uitvoeringsnotities. Uitgangspunt is dat de zorg betaalbaar is en inwoners in staat stelt
om naar vermogen te participeren in de samenleving. Passende ondersteuning is voor iedereen toegan-
kelijk.
Belangrijk aandachtspunt blijft de verdere optimalisatie van de bedrijfsvoering binnen het Sociaal domein.
Het automatiseringsproject zal in 2020 worden geïmplementeerd, waarmee meer inzicht in de gegevens
kan worden verkregen.
Doel van bovenstaande is om grip te krijgen op de financiën binnen het Sociaal domein. Ten opzichte van
de begroting 2018, na de tweede IBU is voor 2019 in de begroting een besparing van ongeveer € 700.000
opgenomen. Met de gemeenteraad is afgesproken om op basis van de rapportages in te zetten op een
bezuiniging van 1,1 miljoen, gerekend van de begroting 2018, na tweede IBU. De resterende € 400.000
zullen de komende jaren pas zichtbaar zijn aangezien de effecten van de beoogde maatregelen pas op
termijn effect zullen hebben. Gezien de jaarrekeningen 2017 en 2018 is het reëel om uit te gaan van saldo
van 9,6 miljoen voor het Sociaal domein. Meerjarig is dit bedrag in de begroting opgenomen. Vanuit het
Gemeentefonds zal meerjarig extra middelen voor het Sociaal domein beschikbaar zijn. Deze extra
inkomsten staan los van de nog te realiseren bezuinigingsopgave. Wel dient de kanttekening geplaatst
worden dat binnen het Sociaal domein sprake is van open einderegelingen. Dit kan zijn weerslag hebben
op het saldo. In de risicoparagraaf wordt hier nader op in gegaan.
Op het gebied van de inkoop van de specialistische jeugdzorg zal in bovenregionaal verband een verken-
ning uitgevoerd worden om processen te optimaliseren.
De invoering van het abonnementstarief per 1 januari
2020 heeft consequenties voor het beleid van en de
uitvoering door de gemeente. Hiervoor zullen
beleidsinhoudelijke keuzes moeten worden gemaakt. De
WMO verordening zal hierdoor moeten worden
gewijzigd. De voorbereidingen zijn inmiddels gestart.
Het sociaalcultureelcentrum De Bolder is gerenoveerd.
De verschillende ruimten worden inmiddels volop
gebruikt. Het is de intentie om de activiteiten, mede ter
ondersteuning van onze beoogde maatschappelijke
doelstellingen, uit te breiden.
Wij gaan ook statushouders actiever betrekken bij de samenleving. Hiervoor wordt een actieplan opgesteld
met maatregelen die statushouders aan het werk helpen. Wij bereiden ons voor op de nieuwe taken voor
de inburgering.
Het stimuleringsfonds, voor maatschappelijke initiatieven van kernraden, sportverenigingen, sociale cultu-
rele instellingen en inwoners, zetten we voort.
Voorzieningen in de kernen moeten op peil blijven. In 2020 loopt het huidige contract met bibliotheek
Karmac af. We onderzoeken de mogelijkheden tot verlenging.
                                                 Begroting 2020                               Pagina 15 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>Leerwerkbedrijf
Met de opheffing van BaanStede heeft de gemeente Waterland ervoor gekozen om mensen met een af-
stand tot de arbeidsmarkt dichtbij huis aan het werk te helpen. Zo heeft Waterland haar eigen groenbedrijf
opgericht om mensen een leerwerkplek te kunnen geven. Ook de eigen schoonmaakdienst en bodedienst
biedt daarvoor mogelijkheden. Het leerwerkbedrijf is in 2019 geëvalueerd. De conclusie is dat de
Leerwerkplekken in het Leerwerkbedrijf hun bestaansrecht hebben bewezen en een waardevol re-
integratie instrument blijken.
Onderwijs, cultuur
Waterland is een goede plek om naar school te gaan. In een kleinschalige omgeving waar de leraren de
kinderen kennen, hebben kinderen een goede start voor hun maatschappelijk leven.
Er wordt gewerkt aan een onderwijsvisie waarbij goed wordt geluisterd naar de inbreng van scholen,
medezeggenschapsraden en andere maatschappelijke partners. In 2020 zal deze visie worden afgerond.
In 2020 wordt begonnen met het vernieuwbouwen van de brede school de Havenrakkers in Broek in
Waterland. De oplevering is gepland in de eerste helft van 2021.
Basisschool De Verwondering is in 2019 verhuisd naar het gebouw van de voormalige Willem de
Zwijgerschool in Monnickendam. In 2020 bereidt de Verwondering vervangende vernieuwbouw voor. In
2020 zal het College een definitief besluit nemen over de huisvesting van deze school.
Cultuur draagt bij aan het woonplezier van de Waterlander. De gemeente geeft met subsidie vele
laagdrempelige culturele activiteiten een steuntje in de rug. Denk daarbij aan koren, muziekkorpsen en
toneelverenigingen. Ook biedt de Muziekschool Waterland muzieklessen aan alle leerlingen in groep 5 op
de basisschool.
Maatschappelijk doel:
Samen met de bewoners en instellingen zorgdragen voor een goede sociale structuur met laagdrempelige
voorzieningen waar mensen zelfstandig een beroep op kunnen doen.
Wat willen wij bereiken ?
   Beleidsdoel A:                      Beleidsdoel B:                        Beleidsdoel C:
   Het faciliteren van een duur-       Zorgdragen voor de kwetsba-           Inwoners jong en oud hebben een
   zaam onderwijsaanbod.               ren in onze samenleving.              gezonde leefstijl, waarbij beroep
                                                                             op zorg en dienstverlening drage-
                                                                             lijk blijft.
Wat gaan we daarvoor doen ?
   Activiteiten                       Activiteiten                          Activiteiten
  1. Het college stelt in 2020 een,   1. Het college stelt een integraal-   1. Samen met sportservice zetten
  samen met scholen en andere         plan statushouders op, waarin de      wij in op het activeren van ouderen
  partijen, opgestelde onderwijs-     huisvesting, de inburgering en        om te gaan sporten.
  visie vast.                         de integratie van in onze ge-
                                      meente woonachtige statushou-         2. Het college bekijkt of zij als
  2. De bouw van een brede            ders wordt meegenomen. We             gemeente toe wil treden tot het lan-
  school in Broek in Waterland zal    bereiden ons voor op de nieuwe        delijke programma jongeren op ge-
  in 2020 worden gestart en zal in    wet op de Inburgering.                zond gewicht
  2021 worden afgerond.
                                      2. Mensen met een uitkering be-       .
  3. Het college zet de leerplicht-   geleiden wij bij het vinden van
  ambtenaren vooral preventief in     werk.
  om te helpen bij het vinden van
  een opleiding bij schooluitval.     3. Inwoners met beperkingen
  Daarnaast wordt luxeverzuim         en/of opvoed- en opgroeipro-
                                                   Begroting 2020                                   Pagina 16 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre> bestraft.                            blemen ondersteunen wij bij de
                                      zelfredzaamheid zodat zij kun-
 4. Het college komt met maatre-      nen deelnemen aan de samenle-
 gelen om taalachterstanden weg       ving dankzij een passend maat-
 te werken.                           werkarrangement.
Maatschappelijk doel:
Samen met de bewoners en instellingen zorgdragen voor een goede sociale structuur met laagdrempelige
voorzieningen waar mensen zelfstandig een beroep op kunnen doen.
Wat willen wij bereiken ?
  Beleidsdoel D:                       Beleidsdoel E:                       Beleidsdoel F:
  Het faciliteren van een laag-        Een Jongeren ontmoetings-            Betere dienstverlening (door
  drempelig cultuuraanbod.             plek realiseren in Monnicken-        samenwerking met ketenpartners)
                                       dam.                                 aan zorg cliënten die buiten zorg
                                                                            dreigen te vallen.
Wat gaan we daarvoor doen ?
  Activiteiten                        Activiteiten                           Activiteiten
  1. Het college zal in 2020 een      1. Een speciale plek voor jonge-      1. Uitvoeren Project Allen voor
  besluit nemen over een tijde-       ren vindt het college belangrijk.     één.
  lijke verlenging van het in         Het college wil in het 4e kwartaal
  2020 aflopende contract voor        2019 een Jongeren ontmoetings-
                                                                            2.Opstellen en uitvoeren Veilig-
  het aanbieden van bibliotheek       plek (JOP) realiseren in Mon-
                                                                            heidsplan.
  diensten.                           nickendam.
 2. Het stimuleringsfonds voor
 maatschappelijke initiatieven van                                          3. Voorbereiding en uitvoering
 kernraden, sportverenigingen,                                              Wet verplichte GGZ.
 sociaal culturele instellingen en
 inwoners wordt gehandhaafd.
 3. Het college vindt woonplezier
 en specifiek het onderdeel cul-
 tuur belangrijk voor inwoners
 van Waterland. Het college sub-
 sidieert diverse lokale culturele
 initiatieven zoals o.a. Muziek-
 school Waterland. Zij geven mu-
 ziekles aan kinderen in groep 5
 van alle basisscholen binnen de
 gemeente.
                                                   Begroting 2020                                  Pagina 17 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>Bestuur/overhead
Financiën
Net als voorgaande jaren drukken de verplichtingen vanuit het Sociaal domein zwaar op de begroting. Om
de financiële situatie van de gemeente Waterland weer op orde te krijgen is veel werk verzet. We zien ons
genoodzaakt ingrijpende voorstellen te doen om de begroting sluitend te krijgen. Wij streven er naar ons
uitgavenpatroon in de pas te laten lopen met vergelijkbare gemeenten. Structurele uitgaven worden gedekt
door structurele inkomsten, dat is daarbij het uitgangspunt. Dat is niet gewijzigd. Het college heeft in
eerste instantie ingezet op bezuinigingen, maar daarnaast is ook verhoging van de belastingen naar onze
mening onontkoombaar.
Bestuurlijke toekomst
De taken en de rol van de gemeentelijke overheid veranderen. Veel besluiten worden in grotere verbanden
genomen. In grote projecten is de gemeente slechts een van de partijen. Denk aan de twee grote dijkver-
sterkingen. Vraagstukken als de energietransitie en de Omgevingswet vragen om gemeentelijke expertise
en slagkracht, net als een goede uitvoering van het Sociaal domein.
De vraag is of Waterland die slagkracht nu en in de nabije toekomst voldoende heeft. Wij hebben aange-
geven niet opnieuw onderzoek te willen doen naar de bestuurskracht van de gemeente, maar om op zoek
te gaan naar draagvlak voor drie mogelijke oplossingen/opties. Deze opties zijn:
- Zelfstandig blijven
    Bij deze optie zal de gemeente Waterland geheel zelfstandig blijven en zal zij geheel op eigen kracht
    blijven functioneren. Samenwerking met andere blijft tot het hoogst noodzakelijke beperkt, waarbij
    alleen samenwerking zal plaatsvinden in de huidige (verplichte) gemeenschappelijke regelingen
    (VRZW, GGD, Omgevingsdienst en Waterlands Archief).
- Ambtelijk samenwerken
    Bij deze optie zal de gemeente eveneens zelfstandig blijven maar door middel van slim samenwerken
    de bestuurskracht versterken. Dat betekent dat een keuze zal moeten worden gemaakt voor een gefor-
    maliseerd ambtelijk samenwerkingsverband (bijvoorbeeld Shared Service Centrum of een algehele
    ambtelijke fusie).
- Fuseren
    Bij deze optie blijft de gemeente Waterland niet zelfstandig, maar versterkt zij haar bestuurskracht door
    middel van bestuurlijke samenwerking (fusie) met een of meerdere andere gemeenten.
Na een eerste consultatie in de gemeenteraad en gelet op de binnengekomen, schriftelijke reacties van
omliggende gemeenten is besloten de tweede optie (ambtelijke fusie) niet verder te onderzoeken.
In de eerste helft van het jaar hebben we onderzocht wat het standpunt is van de buurgemeenten. Daarna
zijn wij in gesprek gegaan met onze inwoners, kernraden, ondernemers en maatschappelijke instellingen.
Dat hebben we gedaan met interactieve sessies in alle kernen. Met de uitkomsten hiervan zullen we het
najaar 2019 ons standpunt voorleggen aan de gemeenteraad, waarna de raad een definitief besluit kan
nemen.
                                                 Begroting 2020                                 Pagina 18 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>Maatschappelijk doel:
Het borgen van democratische transparante besluitvorming en goede dienstverlening aan inwoners, instellingen,
ondernemers en bezoekers.
Wat willen wij bereiken ?
  Beleidsdoel A:                      Beleidsdoel B:                        Beleidsdoel C:
  Een bestuurlijk besluit voor-       Gerichtere participatie voor          Een sluitende meerjarenbegroting.
  bereiden over de bestuurlijke       onze inwoners.
  toekomst van Waterland.
Wat gaan we daarvoor doen ?
  Activiteiten                       Activiteiten                          Activiteiten
 1. Het college komt uiterlijk in    1. Initiatieven van bewoners          1. Het college biedt een meerjaren-
 het najaar van 2019 met een af-     worden aangemoedigd.                  begroting aan met een positief saldo
 gerond voorstel over de be-                                               voor de jaren 2020 en volgende.
 stuurlijke toekomst richting        2. Het college zal actief aan de
 raad.                               gang (blijven) gaan met de ver-       2. Structurele uitgaven zullen gedekt
                                     betering van de participatie.         worden door structurele inkomsten.
 2. Het college zet lopende het      Geen uitgebreide visie, maar een
 onderzoek naar bestuurlijke sa-     heldere aanpak voor diverse be-       3. Het saldo van het Sociaal domein
 menwerking in op verdere amb-       leidsterreinen en publieke func-      is tot en met 2022 gemaximeerd op
 telijke samenwerking met Land-      ties.                                 € 9,6 miljoen.
 smeer en Edam-Volendam om
 taken gezamenlijk en effectief te
 kunnen blijven uitvoeren.
                                                  Begroting 2020                                    Pagina 19 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>Maatschappelijk doel:
Het borgen van democratische transparante besluitvorming en goede dienstverlening aan inwoners, instellingen,
ondernemers en bezoekers.
Wat willen wij bereiken ?
  Beleidsdoel D:                      Beleidsdoel E:                        .
  Een kwalitatieve (elektroni-        Versterken van de grip op ver-
  sche) dienstverlening.              bonden partijen.
Wat gaan we daarvoor doen ?
  Activiteiten                        Activiteiten
 1. Het doorvoeren van een ver-       1. Het college faciliteert de raad
 dere kwaliteitsslag in de dienst-    op het actief grip houden op re-
 verlening en het uitbreiden van      gionale samenwerking/verbon-
 het aantal producten dat via e-      den partijen samen met de ge-
 lektronische dienstverlening kan     meenteraad.
 worden aangevraagd.
 2. Het college werkt samen met
 Landsmeer aan een gezamenlijke
 aanbesteding voor de ICT in de
 Cloud.
 3. Uitvoering geven aan het
  Informatiebeleidsplan en het
  I-projectenplan.
 4. In alle contacten zal het col-
 lege blijven vragen naar verbete-
 ringen voor de dienstverlening.
                                                  Begroting 2020                                   Pagina 20 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>Lokale lastendruk
In onderstaande tabel is het totaal van de onroerendezaakbelasting, belasting op roerende woon- en be-
drijfsruimte, afvalstoffenheffing en rioolheffing per inwoner weergegeven.
   Lokale heffing             2016        2017        2018       2019      2020
   OZB+RZB                     155,97     167,97       170,12    181,72     200,01
   Rioolheffing                 86,67       75,01        66,65    68,03      68,86
   Afvalstoffenheffing         102,83     108,12       109,86    102,01     103,25
   Totaal                     345,47       351,10      346,63    351,76     372,12
Op basis van deze tabel kan het meerjarenperspectief van de lokale lastendruk als volgt worden weergege-
ven.
                                                  Begroting 2020                            Pagina 21 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>Samenvattend overzicht
In onderstaande tabel treft u een overzicht van de saldo’s per programma aan, alsmede de mutaties in de
reserves, voor de komende jaren, na verwerking van alle mutaties.
                                                                       Saldo       Saldo       Saldo       Saldo
   Nr.    Omschrijving programmaonderdeel
                                                                        2020        2021        2022        2023
    1.    Ruimtelijk domein                                            3.432.723   2.543.744     596.580   2.410.434-
    2.    Openbaar domein                                              5.059.972-  4.831.430-  4.804.056-  4.801.204-
    3.    Sociaal domein                                              10.989.789- 10.960.868- 10.929.382- 10.518.119-
    4.    Bestuur                                                      1.284.189-  1.287.192-  1.317.134-  1.317.075-
    5.    Algemene dekkingsmiddelen                                   25.603.581  25.690.326  25.852.283  26.102.357
    6.    Overhead                                                     6.853.167-  6.803.430-  6.778.375-  6.732.848-
    7.    Vennootschapsbelasting                                             -           -           -           -
    8.    Onvoorzien                                                      50.000-     50.000-     50.000-     50.000-
          Totaal saldo van baten en lasten                             4.799.187   4.301.150   2.569.916     272.677
          Onttrekking aan de reserves                                  4.784.285-  4.212.505-  2.542.960-    457.040
  0.101   - algemene reserve                                             427.100         -           -           -
  0.102   - reserve kapitaallasten gebouwen                               49.703      49.703      49.703      49.703
  0.103   - reserve onderhoud Hemmeland                                   58.823      58.823      58.823      58.823
  0.104   - reserve afschrijving bredeschool Broek in Waterland          127.575     126.455      96.000      96.000
  0.105   - reserve zorgkosten                                               -           -           -           -
  0.106   - reserve onderhoud instructiebad                                  -           -           -           -
  0.107   - reserve fundering kerktorens                                  42.211      42.211      42.211      42.211
  0.108   - reserve afschrijvingen gemeentewerf                          200.603     200.603     200.603     200.603
  0.109   - reserve afschrijving geluidsinstallatie                        9.700       9.700       9.700       9.700
  0.110   - reserve Galgeriet                                          5.700.000-  4.700.000-  3.000.000-        -
          Stortingen in de reserves                                        6.347-        -           -           -
          - algemene reserve                                               6.347-        -           -           -
          Geraamd resultaat                                                8.555      88.645      26.956     729.717
                                                            Begroting 2020                                 Pagina 22 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>Leeswijzer
De begroting is onderverdeeld in een beleidsbegroting en een financiële begroting. De beleidsbegroting en
de financiële begroting zijn op hun beurt weer verdeeld in twee onderdelen. Schematisch ziet de onderver-
deling van de begroting er als volgt uit:
                                                                                      Programmaplan
                                        Beleidsbegroting
                                                                                      Paragrafen
    Begroting
                                                                                      Overzicht exploitatie
                                        Financiële begroting
                                                                                      Uiteenzetting van de
                                                                                      financiële positie
Programmaplan
In de gemeente Waterland zijn de volgende programma’s vastgesteld:
1.  Ruimtelijk domein
2.  Openbaar domein
3.  Sociaal domein
4.  Bestuur
5.  Algemene dekkingsmiddelen
6.  Overhead
7.  Vennootschapsbelasting
8.  Onvoorzien
Vanaf begrotingsjaar 2017 is het verplicht de uniforme beleidsindicatoren te presenteren. Conform bijlage
behorende bij artikel van de regeling van de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties van
24 maart 2016 zijn deze beleidsindicatoren ingedeeld naar de programma’s.
Paragrafen
De paragrafen bij de beleidsbegroting geven een dwarsdoorsnede van de begroting bezien vanuit een be-
paald perspectief. Alle baten en lasten die vermeld worden in de paragrafen zijn dus al verwerkt in de ver-
schillende programma’s.
                                                  Begroting 2020                              Pagina 23 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>In de begroting worden de volgende paragrafen opgenomen:
§A Lokale heffingen
§B Weerstandsvermogen
§C Onderhoud kapitaalgoederen
§D Financiering
§E Bedrijfsvoering
§F Verbonden partijen
§G Grondbeleid
§H Subsidies
Overzicht exploitatie
Het overzicht exploitatie bestaat uit de volgende onderdelen:
1. Overzicht van baten en lasten.
    Alle baten en lasten van het programmaplan in een samenvattende tabel. Het betreft hier een integraal
    overzicht van alle baten en lasten en het saldo van het begrotingsjaar. Alle baten en lasten van de pro-
    gramma’s leiden tot een totaal saldo van baten en lasten. Vervolgens wordt aangegeven welke bedragen
    aan de reserves worden onttrokken of toegevoegd. Na deze toevoegingen en onttrekkingen volgt het
    geraamde resultaat. Met de vaststelling van de begroting worden de bedragen uit deze tabel door de
    raad geautoriseerd.
2. Meerjarenraming.
    In de meerjarenraming worden opgenomen, het gerealiseerde bedrag van het voorvorige
    begrotingsjaar, het geraamde bedrag van het vorige begrotingsjaar, het geraamde bedrag van het
    begrotingsjaar en een raming voor de jaren (3 jaren) volgend op het begrotingsjaar.
3. Incidentele baten en lasten.
    In het overzicht incidentele baten en lasten worden opgenomen de baten en lasten met een niet-struc-
    tureel karakter. Deze baten en lasten worden toegevoegd respectievelijk onttrokken aan de reserves.
    Daarnaast wordt er een overzicht gepresenteerd van incidentele baten en lasten die niet onttrokken
    worden.
Uiteenzetting van de financiële positie
De uiteenzetting van de financiële positie bestaat uit de volgende onderdelen:
1.  Geprognosticeerde Balans 2020-2023;
2.  EMU-saldo 2020-2023;
3.  Stand en het gespecificeerde verloop reserves;
4.  Stand en het gespecificeerde verloop voorzieningen;
5.  Financiering;
6.  Investeringen;
7.  Verplichtingen jaarlijks terugkerende arbeidskosten.
Bijlagen
Tot slot bevat dit begrotingsdocument 2 bijlagen. In de 1e bijlage wordt de uitvoeringsinformatie 2020-
2023 weergegeven. Hierin worden de begrotingscijfers gepresenteerd op een gedetailleerder niveau. In de
2e bijlage wordt de verplichte IV4 matrix weergegeven naar de indeling van de verplichte taakvelden.
                                                 Begroting 2020                                Pagina 24 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>I. Beleidsbegroting
                    Begroting 2020 Pagina 25 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>Begroting 2020 Pagina 26 van 118</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>Programmaplan
              Begroting 2020 Pagina 27 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>Begroting 2020 Pagina 28 van 118</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>1. Ruimtelijk domein
Beleidsindicatoren
  Nummer
               Naam Indicator                   Eenheid                          Bron                    2016  2017 2018 2019
  indicator
       6       Verwijzingen Halt                Aantal per 10.000 jongeren       Bureau Halt              88,7   56    129      nb
       8       Winkeldiefstallen                Aantal per 1.000 inwoners        CBS                       0      0      0      nb
       9       Geweldsmisdrijven                Aantal per 1.000 inwoners        CBS                       2    2,3     1,6     nb
       10      Diefstallen uit woning           Aantal per 1.000 inwoners        CBS                       2    1,7     1,7     nb
               Vernielingen en beschadigingen
       11                                       Aantal per 1.000 inwoners        CBS                      6,1   3,8     4,6     nb
               (in de openbare ruimte)
       14      Functiemenging                   %                                LISA                     38,1 38,4    38,7     nb
                                                Aantal per 1.000 inwoners in de
       16      Vestigingen (van bedrijven)                                       LISA                    159,6 164,1 169,9      nb
                                                leeftijd van 15 t/m 64 jaar
       35      Gemiddelde WOZ waarde            Duizend euro                     CBS                      267   284    302      nb
                                                                                 Basisregistratie adres-
       36      Nieuw gebouwde woningen          Aantal per 1.000 woningen                                 0,3   nb      nb      nb
                                                                                 sen en gebouwen
       37      Demografische druk               %                                CBS                      79,6 81,7    84,5    85,6
               Gemeentelijke woonlasten
       38                                       In Euro’s                        COELO                    631   632    624     620
               eenpersoonshuishouden
               Gemeentelijke woonlasten
       39                                       In Euro’s                        COELO                    776   778    768     757
               meerpersoonshuishouden
Toelichting
Bovenstaande beleidsindicatoren dienen gemeenten op grond van het BBV (Besluit Begroting en Ver-
antwoording) in de begroting op te nemen. De gepresenteerde informatie is afkomstig van de website
www.waarstaatjegemeente.nl. Indien er nb in de tabel is weergegeven is deze informatie niet beschikbaar.
Daarnaast betreft sommige informatie van deze site informatie over oudere jaren omdat er geen nieuwe
cijfers beschikbaar zijn op de site. Bij één indicator is een doelstelling geformuleerd.
Hieronder treft u deze doelstelling aan:
36. De doelstelling is circa 80 nieuwe woningen in 2020.
Daarnaast zijn er nog aanvullende doelstellingen geformuleerd voor dit programma:
   Naam Indicator                          2018            2019             2020
   Aantal bestuurlijke
                                            80                               20
   bedrijfsbezoeken
   Extra gebouwen/woningen
                                            75             100              100
   met zonnepanelen
                                                             Begroting 2020                                       Pagina 29 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>Raming baten en lasten
  Nr.    Omschrijving programmaonderdeel               Lasten 2020  Baten 2020     Saldo 2020
  1.01   Veiligheid                                       2.041.602      66.594        1.975.008-
  1.02   Economie en toerisme                               277.421      31.155          246.266-
  1.03   Ruimtelijke ordening en wonen                    1.525.634   7.179.631        5.653.997
  Totaal                                                 3.844.657    7.277.380       3.432.723
                                        Begroting 2020                        Pagina 30 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>2. Openbaar domein
Beleidsindicatoren
  Nummer
               Naam Indicator                 Eenheid                 Bron                  2016  2017 2018 2019
  indicator
                                                                      Gezondeheidsenquête
       20      Niet-sporters                  %                                             41,8   nb      nb     nb
                                                                      (CBS, RIVM)
       33      Omvang huishoudelijk restafval Kg/inwoner              CBS                   217   192      nb     nb
       34      Hernieuwbare elektriciteit     %                       RWS                   16,5  17,2     nb     nb
Toelichting
Bovenstaande beleidsindicatoren dienen gemeenten op grond van het BBV (Besluit Begroting en Ver-
antwoording) in de begroting op te nemen. De gepresenteerde informatie is afkomstig van de website
www.waarstaatjegemeente.nl. Indien er nb in de tabel is weergegeven is deze informatie niet beschikbaar.
Daarnaast betreft sommige informatie van deze site informatie over oudere jaren omdat er geen nieuwe
cijfers beschikbaar zijn op de site.
Raming baten en lasten
    Nr.      Omschrijving programmaonderdeel                          Lasten 2020      Baten 2020       Saldo 2020
   2.01      Verkeer, vervoer en waterstaat                              3.276.118          374.836         2.901.282-
   2.02      Sport, cultuur en recreatie                                 3.106.745          328.160         2.778.585-
   2.03      Milieu                                                      2.621.193        3.241.088           619.895
   Totaal                                                                9.004.056        3.944.084         5.059.972-
                                                       Begroting 2020                              Pagina 31 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>3. Sociaal domein
Beleidsindicatoren
  Nummer
               Naam Indicator                  Eenheid                           Bron                    2016  2017 2018 2019
  indicator
       17      Absoluut verzuim                Aantal per 1.000 leerlingen       DUO                      1,52   0     nb      nb
       18      Relatief verzuim                Aantal per 1.000 leerlingen       DUO                     36,45 20,39   nb      nb
               Vroegtijdig schoolverlaters
                                               % deelnemers aan het VO en MBO
       19      zonder startkwalificatie (vsv-                                    Ingrado                  1,1   nb     nb      nb
                                               onderwijs
               ers)
                                               Aantal per 1.000 inwoners in de
       21      Banen                                                             LISA                    423,2 431,1 443       nb
                                               leeftijd 15 – 64 jaar
                                                                                 Verwey Jonker
               Jongeren met een delict voor de
       22                                      % 12 t/m 21 jarigen               Instituut – Kinderen in   nb   nb     nb      nb
               rechter
                                                                                 Tel
                                                                                 Verwey Jonker
       23      Kinderen in uitkeringsgezin     % kinderen tot 18 jaar            Instituut – Kinderen in   nb   nb     nb      nb
                                                                                 Tel
                                               % van de werkzame
       24      Netto arbeidsparticipatie       beroepsbevolking ten opzichte van CBS                      66,1  67     68      nb
                                               de beroepsbevolking
                                                                                 Verwey Jonker
       26      Werkloze jongeren               % 16 t/m 22 jarigen               Instituut – Kinderen in   nb   nb     nb      nb
                                                                                 Tel
               Personen met een
       27                                      Aantal per 10.000 inwoners        CBS                      137  158,5 162       nb
               bijstandsuitkering
               Lopende reintegratievoor-       Aantal per 10.000 inwoners van 15
       28                                                                        CBS                       33   29     145     nb
               zieningen                       – 64 jaar
       29      Jongeren met jeugdhulp          % van alle jongeren tot 18 jaar   CBS                      5,6   5,4    5,7     nb
               Jongeren met
       30                                      % van alle jongeren tot 18 jaar   CBS                      0,4   0,7    0,7     nb
               jeugdbescherming
                                               % van alle jongeren van 12 tot 23
       31      Jongeren met jeugdreclacering                                     CBS                        0    0     nb      nb
                                               jaar.
               Cliënten met een maatwerk-
       32                                      Aantal per 10.000 inwoners        GMSD                     580   580    600     nb
               arrangement WMO
Toelichting
Bovenstaande beleidsindicatoren dienen gemeenten op grond van het BBV (Besluit Begroting en Ver-
antwoording) in de begroting op te nemen. De gepresenteerde informatie is afkomstig van de website
www.waarstaatjegemeente.nl. Indien er nb in de tabel is weergegeven is deze informatie niet beschikbaar.
Daarnaast betreft sommige informatie van deze site informatie over oudere jaren omdat er geen nieuwe
cijfers beschikbaar zijn op de site. Bij een aantal indicatoren zijn doelstellingen geformuleerd.
                                                            Begroting 2020                                       Pagina 32 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>Hieronder treft u deze doelstellingen aan:
17.  Absoluut verzuim: Het verlagen van het aantal leerlingen dat absoluut verzuimt.
18.  Relatief verzuim: Het verlagen van het aantal leerlingen dat relatief verzuimt.
19.  Het percentage voortijdig schoolverlaters terugbrengen.
22.  Jongeren met een delict voor de rechter: In ieder geval stabiel houden, zo mogelijk het percentage te-
     rugbrengen.
24.  Netto arbeidsparticipatie: Het realiseren van een stijging van het percentage werkzame beroepsbe-
     volking (ten opzichte van de beroepsbevolking).
26.  Werkloze jongeren: Het aantal werkloze jongeren (16 t/m 22 jarigen) verlagen.
27.  Personen met een bijstandsuitkering: Het aantal personen met een bijstandsuitkering verlagen.
28.  Lopende re-integratievoorzieningen: Het aantal lopende re-integratievoorzieningen verhogen om de
     uitstroom te bevorderen.
29.  Jongeren met jeugdhulp: Stabiliseren, stabiel houden op percentagerange 5,5% - 5,75 %.
30.  Jongeren met jeugdbescherming: Het streven is dit stabiel te houden of te verlagen.
Raming baten en lasten
    Nr.     Omschrijving programmaonderdeel                          Lasten 2020     Baten 2020     Saldo 2020
  3.01      Onderwijs                                                    1.270.492        84.377        1.186.115-
  3.02      Sociale voorzieningen                                       12.190.289     3.046.957        9.143.332-
  3.03      Volksgezondheid                                                660.342           -            660.342-
  Totaal                                                                14.121.123     3.131.334      10.989.789-
                                                Begroting 2020                                 Pagina 33 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>4. Bestuur
Beleidsindicatoren
  Nummer
               Naam Indicator         Eenheid                            Bron                  2018     2019 2020
  indicator
        1      Formatie               Fte per 1.000 inwoners             Eigen gegevens         7,7      7,7     8,1
        2      Bezetting              Fte per 1.000 inwoners             Eigen gegevens         7,9      7,3     7,9
        3      Apparaatskosten        Kosten per inwoner                 Eigen begroting       782      770     777
                                      Kosten als % van totale loonsom +
        4      Externe inhuur                                            Eigen begroting     14,20% 9,20% 4,20%
                                      totale inhuur externen
Toelichting
Bovenstaande beleidsindicatoren dienen gemeenten op grond van het BBV (Besluit Begroting en Ver-
antwoording) in de begroting op te nemen. De gepresenteerde informatie is afkomstig uit onze eigen
begroting.
Raming baten en lasten
    Nr.     Omschrijving programmaonderdeel                           Lasten 2020      Baten 2020       Saldo 2020
   4.01     Bestuur                                                      1.507.113         222.924           1.284.189-
   Totaal                                                                1.507.113         222.924           1.284.189-
                                               Begroting 2020                                      Pagina 34 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>5. Algemene dekkingsmiddelen
    Nr.      Omschrijving programmaonderdeel                          Lasten 2020  Baten 2020      Saldo 2020
   5.01      Dividend                                                        2.703     188.978          186.275
   5.02      Lokale heffingen waarvan de besteding niet gebonden is       202.238    4.637.465        4.435.227
   5.03      Algemene uitkering                                                -    20.910.000       20.910.000
   5.04      Saldo van financieringsfunctie                               266.212       43.545          222.667-
   5.05      Overige dekkingsmiddelen                                     294.746-         -            294.746
             Totaal                                                       176.407   25.779.988       25.603.581
Dividend
De gemeente Waterland ontvangt in 2020 het dividend over 2019 uit hoofde van haar aandelenbezit in
N.V. Bank Nederlandse Gemeenten (begroot: € 40.000). De aandelen Alliander zijn overgedragen naar de
gemeente/aandeelhouders. Zodra er duidelijkheid is over de fiscale afwikkeling zal de N.V. houdstermaat-
schappij EZW worden opgeheven. Van Alliander is een dividend begroot van € 148.978.
Lokale heffingen waarvan de besteding niet gebonden is
In dit overzicht zijn onder de lokale heffingen waarvan de besteding niet gebonden is opgenomen:
- onroerendezaakbelasting;
- belasting op roerende woon- en bedrijfsruimten;
- forensenbelasting;
- toeristenbelasting;
- parkeerbelasting;
- hondenbelasting;
- precariobelasting.
Lokale heffingen waarvan de besteding wél gebonden is, zoals de riool- en afvalstoffenheffing en de leges
worden niet in dit overzicht verantwoord, maar staan vermeld in de desbetreffende programma’s.
Algemene uitkering
Het gemeentefonds is het fonds van waaruit gemeenten jaarlijks een algemene uitkering ontvangen van het
Rijk. Deze uitkering komt ten goede aan de algemene middelen van de gemeente en is dus vrij besteed-
baar. De verdeling van de gelden over de verschillende gemeenten in Nederland geschiedt middels een in-
gewikkelde systematiek. Hierbij worden de volgende verdeelmaatstaven gehanteerd:
- belastingcapaciteit onroerendezaakbelasting van de gemeenten (onderscheiden naar woningen en
    niet-woningen);
- de inwoners van de gemeenten (onderscheiden naar leeftijd, woonplaats, inkomen, recht op uitkering,
    behorende tot een minderheidsgroep en beroep op voorzieningen in de gemeenten);
- het grondgebied van de gemeenten (onderscheiden naar oppervlakte, bodemgeschiktheid en histori-
    sche kern);
- de bebouwing in de gemeenten (onderscheiden naar grondoppervlak bebouwing, woonruimten,
    historisch aantal woonruimten, noodzaak voor vernieuwing van de bebouwing en dichtheid van de be-
    bouwing).
Door middel van circulaires informeert het Rijk de gemeenten over de hoogte van de algemene uitkering
uit het gemeentefonds.
                                                       Begroting 2020                         Pagina 35 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>Naar aanleiding van de zogenoemde meicirculaire 2019 is de verwachte algemene uitkering, inclusief
het Sociaal domein als volgt:
                                       2020             2021         2022         2023
   Algemene uitkering                20.910.000       20.972.000   21.129.000    21.398.000
De uitkeringen betreffende het Sociaal domein worden met ingang van heden niet meer apart vermeld
omdat ze zijn opgenomen in de Algemene uitkering.
Saldo van de financieringsfunctie
Het saldo van de financieringsfunctie kan worden gedefinieerd als het saldo van:
- de verwachte te betalen rente over de aangegane leningen en over de aan te trekken middelen;
- de verwachte te ontvangen rente over de uitzettingen.
Overige algemene dekkingsmiddelen
Onder overige algemene dekkingsmiddelen wordt verstaan de berekende rente van 0,6% over de vaste
activa.
                                                Begroting 2020                              Pagina 36 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>6. Overhead
Beleidsindicatoren
 Nummer         Naam
                                  Eenheid                    Bron                   2018       2019         2020
 indicator    Indicator
      5         Overhead          % van totale lasten        Eigen begroting        17,5       18,7          19,1
Toelichting
Bovenstaande beleidsindicatoren dienen gemeenten op grond van het BBV (Besluit Begroting en Ver-
antwoording) in de begroting op te nemen. De gepresenteerde informatie is afkomstig uit onze eigen
begroting. De stijging van de overhead is onder meer te verklaren vanuit de hogere lasten in verband met
de realisatie van de nieuwe gemeentewerf.
Raming baten en lasten
    Nr.      Omschrijving programmaonderdeel                          Lasten 2020     Baten 2020     Saldo 2020
   6.01      Overhead                                                     7.022.925       169.758        6.853.167-
   Totaal                                                                 7.022.925       169.758        6.853.167-
                                                Begroting 2020                                  Pagina 37 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>7. Vennootschapsbelasting
Met ingang van 1 januari 2016 zijn wij als gemeente belastingplichtig in het kader van de vennootschaps-
belasting. De aangifte vennootschapsbelasting over het boekjaar 2016 is tijdig ingediend en inmiddels door
de belastingdienst definitief vastgesteld. De aangifte over de boekjaren 2017 is ingediend maar door de
belastingdienst nog niet definitief vastgesteld. Het is niet duidelijk binnen welke termijn de Belastingdienst
tot vaststelling over gaat. Voor het indienen van de aangifte vennootschapsbelasting over boekjaar 2018
was uitstel verkregen tot 1 november 2019. Inmiddels is deze aangifte bij de Belastingdienst ingediend.
De activiteiten waarover aangifte vennootschapsbelasting tot en met boekjaar 2018 gedaan werd, zijn de
activiteiten die verband hielden met de exploitatie van Jachthaven Hemmeland en het parkeren aan de
openbare weg (parkeerterrein Marken). Over deze laatste activiteit vindt uiteindelijk geen heffing vennoot-
schapsbelasting plaats omdat voor deze activiteit een vrijstelling voor overheidstaken toepasbaar is. Met
ingang van 2019 is de exploitatie van de Jachthaven Hemmeland geen gemeentelijke activiteit meer. De
vennootschapsbelastingplicht zal vanaf dat moment voor deze activiteit dan ook komen te vervallen. Het
proces van bepalen van de vennootschapsbelasting blijft wel tot zwaardere administratieve lasten leiden
omdat jaarlijks aangetoond moet worden of onderdelen wel of geen ondernemersactiviteit zijn voor de
vennootschapsbelasting. Een risico en een potentieel winstgevende activiteit zijn de grondexploitaties.
Waardestijging op grond van verandering van bestemming zal in de toekomst tot belastingheffing kunnen
leiden. Primair is dit van toepassing op de toekomstige besluiten.
Raming baten en lasten
    Nr.      Omschrijving programmaonderdeel                         Lasten 2020   Baten 2020    Saldo 2020
   7.01      Vennootschapsbelasting                                           -             -               -
   Totaal                                                                    -             -                -
                                                  Begroting 2020                                Pagina 38 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>8. Onvoorzien
Definitie onvoorzien
Verplicht te ramen bedrag op de begroting voor het opvangen van onvoorzienbare, onuitstelbare en on-
vermijdbare uitgaven die ten tijde van het opstellen van de begroting nog niet waren voorzien.
Bij het gebruik van onvoorzien dient er een onderscheid gemaakt te worden tussen structurele en inciden-
tele lasten. Gebruik van onvoorzien voor structurele zaken heeft tot gevolg dat in jaar t (het begrotings-
jaar) dekking door onvoorzien aanwezig is, maar in jaar t+1 (het volgende begrotingsjaar) deze dekking
niet meer aanwezig is. De dekking moet dan worden gevonden in de totale afweging van de begroting.
Gesteld kan worden dat de post onvoorzien alleen gebruikt moet worden als dekkingsmiddel voor inci-
dentele zaken. Waarbij het te hanteren criterium alleen voor de incidentele uitgave is, waarbij uitgegaan
moet worden van het ‘drie O’s-scenario’, te weten: onvoorzienbaar, onuitstelbaar en onvermijdbaar.
Overigens wordt bij het opstellen van de begroting de post onvoorzien wel als een structurele last aange-
merkt, alsmede onderdeel van het weerstandsvermogen.
Raming baten en lasten
   Nr.       Omschrijving programmaonderdeel                     Lasten 2020    Baten 2020     Saldo 2020
   8.01      Onvoorzien                                                50.000           -            50.000-
   Totaal                                                              50.000           -            50.000-
                                                Begroting 2020                               Pagina 39 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>Begroting 2020 Pagina 40 van 118</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre>Paragrafen
           Begroting 2020 Pagina 41 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>Begroting 2020 Pagina 42 van 118</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre>§ A Lokale heffingen
De gemeentelijke inkomsten bestaan voor een belangrijk deel uit de gemeentelijke heffingen. Enerzijds
gaat het daarbij om lokale heffingen waarvan de besteding gebonden is, zoals de riool- en afvalstoffenhef-
fing en de leges. Deze inkomsten moeten specifiek aangewend worden voor het doel waarvoor ze worden
geheven en worden verantwoord in de desbetreffende programma’s. Anderzijds zijn er ook lokale hef-
fingen waarvan de besteding niet gebonden is, zoals de onroerendezaakbelasting. De hieruit voortvloei-
ende inkomsten worden verantwoord in het overzicht van algemene dekkingsmiddelen.
De paragraaf lokale heffingen heeft betrekking op zowel de heffingen waarvan de besteding is gebonden
als waarvan de besteding niet gebonden is. In deze paragraaf zijn opgenomen:
- de geraamde inkomsten;
- het beleid ten aanzien van de lokale heffingen;
- de tarieven van de verschillende heffingen;
- een beschrijving van het kwijtscheldingsbeleid
Per heffing wordt de kostendekkendheid weergegeven zoals voorgeschreven in de nieuwe BBV-regels.
1. Overzicht
                                                                         Begroting
                                             Inkomsten Inkomsten                    Begroting
   Omschrijving lokale heffing                                            2019 na
                                                 2017            2018                   2020
                                                                         wijziging
   Onroerendezaakbelasting                     2.872.711       2.919.302  3.100.890   3.450.765
   Belasting op roerende woon- en bedrijfsr.      26.280          26.260     26.654      27.080
   Forensenbelasting                              31.884          24.942     34.343      34.892
   Toeristenbelasting                            457.575         585.320    550.252     695.075
   Parkeerbelasting                              308.719         335.413    312.320     337.317
   Hondenbelasting                                62.070          61.477     61.508      62.492
   Precariobelasting                              15.507          17.894      9.688       9.843
   Subtotaal besteding niet gebonden           3.774.746       3.970.609  4.095.655   4.617.465
   Rioolheffing                                1.294.597       1.144.525  1.178.432   1.197.287
   Afvalstoffenheffing                         1.865.994       1.902.176  1.766.962   1.795.233
   Reinigingsheffing                              13.766          13.175     13.236      13.448
   Haven-, kade- en liggelden                     73.211          71.467     75.759      76.971
   Lijkbezorgingsrechten                         160.162         171.151    173.993     176.777
   Markt- en standplaatsgelden                    15.916           5.794     13.698      13.917
   Leges                                         973.948         760.720  1.073.267   1.123.168
   Totaal                                      8.172.340       8.039.616  8.391.002   9.014.266
2. Beleid ten aanzien van de lokale heffingen
In het coalitieakkoord is aangegeven dat er vastgehouden wordt aan een sluitende meerjarenbegroting en
dat de gemeentelijke belastingen indien mogelijk met niet meer dan de inflatiecorrectie zullen worden ver-
hoogd. Het belang van een sluitende meerjaren begroting wordt voorop gesteld. Jaarlijks vindt de
inflatiecorrectie plaats op basis van de wijziging van het maandprijsindexcijfer volgens de
consumentenprijsindex (CPI), reeks alle huishoudens, gepubliceerd door het Centraal Bureau voor de
Statistiek. Voor de begroting 2020 wordt uitgegaan van een percentage van 1,6%. Gezien de financiële
situatie wordt in 2020 afgeweken van dit uitgangspunt. De onroerendzaakbelasting voor woningen en
voor roerende zaken die tot woning dienen wordt met 10% extra verhoogd. De onroerende zaakbelasting
voor niet woningen en de roerende zaakbelasting voor roerende zaken die niet tot woning dienen wordt
met 5% extra verhoogd. De stijging van de woonlasten komt op 5,8 %.
Onderscheid wordt gemaakt tussen belastingen als algemene dekkingsmiddelen en retributies. De algeme-
ne dekkingsmiddelen zijn de niet aan een programma gebonden belastingen (bijvoorbeeld onroerende-
                                                Begroting 2020                                Pagina 43 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre>zaakbelasting, hondenbelasting, toeristenbelasting en forensenbelasting). De gemeente mag de inkomsten
hiervan vrij besteden.
Retributies daarentegen zijn heffingen van gebruikers waarvoor de gemeente een tegenprestatie levert.
Voor een aantal rechten mogen de tarieven niet zodanig worden vastgesteld dat de geraamde baten uitko-
men boven de geraamde lasten. Met andere woorden het is niet toegestaan om winst op de aangehaalde
rechten te maken (zie ook artikel 229b van de gemeentewet).
3. Onroerendezaakbelasting
Onder de naam onroerendezaakbelasting (OZB) worden de volgende twee belastingen geheven:
- een gebruikersbelasting voor onroerende zaken die niet in hoofdzaak tot woning dienen, en
- een eigenarenbelasting voor alle onroerende zaken (woningen én niet-woningen).
Maatstaf van heffing is de WOZ-waarde van de desbetreffende onroerende zaak. Bij het bepalen van de
WOZ-waarde van woningen wordt de zogeheten vergelijkingsmethode gehanteerd. Dit wil zeggen dat de
waarde is afgeleid van vergelijkbare woningen die recent zijn verkocht. Van die woningen is bekend welke
verkoopprijzen er rond de waardepeildatum zijn gerealiseerd.
Tussen de woning en de woningen waarmee wordt vergeleken, kunnen verschillen bestaan in grootte,
bouwkundige staat, ligging en dergelijke. Met die verschillen moet de gemeente rekening houden voor zo-
ver ze objectief gezien de waarde beïnvloeden. Voor objecten anders dan woningen wordt de waarde afge-
leid van de huurwaarde of de vervangingswaarde.
                                                              Tarief    Tarief      Tarief
   Omschrijving                                                2017      2018        2019
                                                                %         %           %
   Gebruikersbelasting                                          0,1752    0,1757       0,1741
   Eigenarenbelasting woning                                    0,1045    0,0972       0,0940
   Eigenarenbelasting niet-woning                               0,2335    0,2341       0,2319
Het tarief voor 2020 wordt vastgesteld in de verordening die eind 2019 wordt vastgesteld. Voor het nieu-
we belastingjaar worden de WOZ-waarden opnieuw bepaald. Voor 2020 wordt dit de waarde per 1 januari
2019. Bij het opstellen van deze begroting kan deze waarde nog niet exact worden vastgesteld. Op het mo-
ment van de vaststelling van de belastingverordening in de raad zullen de nieuwe WOZ-waarden echter
wel bekend zijn. Een waardestijging zal leiden tot lagere tarieven en visa versa. De exacte tarieven voor
2020 kunnen pas dan worden vastgesteld. Ditzelfde geldt ook voor de belasting op roerende woon- en be-
drijfsruimten.
4. Belasting op roerende woon- en bedrijfsruimten
                                                Begroting 2020                               Pagina 44 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 45 ======================================================================

<pre>Onder de naam belasting op roerende woon- en bedrijfsruimten worden de volgende twee belastingen
geheven:
- een gebruikersbelasting voor roerende zaken die dienen als bedrijfsruimte, en
- een eigenarenbelasting voor alle roerende zaken (woningen én niet-woningen).
Maatstaf van heffing is de waarde die aan de roerende zaak kan worden toegekend.
                                                                 Tarief     Tarief      Tarief
   Omschrijving                                                   2017       2018        2019
                                                                   %          %           %
   Gebruikersbelasting                                              0,1752     0.1757      0,1741
   Eigenarenbelasting woning                                        0,1045     0,0972      0,0940
   Eigenarenbelasting niet-woning                                   0,2335     0,2341      0,2319
Het tarief voor 2020 wordt vastgesteld in de verordening die eind 2019 wordt vastgesteld.
5. Forensenbelasting
Onder de naam forensenbelasting wordt een belasting geheven van natuurlijke personen die, zonder in de
gemeente hoofdverblijf te hebben, hier gedurende meer dan 90 maal nachtverblijf kunnen houden of een
gemeubileerde woning beschikbaar houden. Deze belasting is ingevoerd omdat de gemeente voor deze be-
lastingplichtigen, nu zij niet ingeschreven zijn in de gemeentelijke basisadministratie, geen uitkering krijgt
uit het gemeentefonds, maar wel kosten maakt voor gemeentelijke diensten en voorzieningen.
                                                                 Tarief     Tarief      Tarief         Tarief
   Omschrijving
                                                                  2017       2018        2019           2020
   (Sta)caravan, zomerhuisje, woonboot tot 15 m²                    156,72     159,38      160,65        163,23
   (Sta)caravan, zomerhuisje, woonboot van 15-20 m²                 209,00     212,55      214,25        217,68
   (Sta)caravan, zomerhuisje, woonboot groter dan 20 m²             418,10     425,20      428,60        435,46
   Ieder ander gemeubileerde woning                               1.249,62   1.270,86    1.281,03      1.301,53
De inflatiecorrectie is in 2020 vastgesteld op 1,6 %.
6. Toeristenbelasting
Ter zake van het houden van verblijf met overnachting binnen de gemeente door personen die niet als in-
gezetenen in de gemeentelijke basisadministratie (GBA) persoonsgegevens van de gemeente zijn inge-
schreven, wordt een nachttoeristenbelasting geheven. Tot slot wordt watertoeristenbelasting geheven ter
zake van het houden van verblijf binnen de gemeente op vaartuigen door personen die niet als ingezete-
nen in de GBA persoonsgegevens van de gemeente zijn ingeschreven.
                                                                Tarief     Tarief     Tarief          Tarief
   Omschrijving
                                                                 2017       2018       2019            2020
   Nachttoeristenbelasting, per persoon per nacht                    1,85       1,90        2,20            2,50
   Dagtoeristenbelasting per persoon                                   -         -           -
   Watertoeristenbelasting, per persoon per etmaal                   1,35       1,40        1,60            1,85
De inflatiecorrectie is in 2019 vastgesteld op 1,6% en afgerond op € 0,05.
7. Parkeerbelasting
                                                   Begroting 2020                                Pagina 45 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 45 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 46 ======================================================================

<pre>Onder de naam parkeerbelasting wordt geheven:
- een belasting ter zake van het parkeren van een voertuig op een bepaalde plaats, tijdstip en wijze (op
    dit moment is slechts op Marken sprake van betaald parkeren)
- een belasting ter zake van een van gemeentewege verleende vergunning voor het parkeren van een
    voertuig op de in die vergunning aangegeven plaats en wijze.
                                                                   Tarief        Tarief          Tarief            Tarief
   Omschrijving
                                                                    2017          2018            2019             2020
   Parkeren van een motorvoertuig anders dan bus/toeringcar    3,00 max 9,00 3,00 max 9,00    3,00 max 9,00    3,00 max 9,00
   Parkeren bus/toeringcar                                               15,00         15,00           15,50            15,75
   Parkeervergunning per jaar                                            30,00         30,00           30,00            30,00
   1e en 2e kentekenwisseling                                            gratis        gratis          gratis           gratis
   3e kentekenwisseling                                                  30,00         30,00           30,00            30,00
De inflatiecorrectie is in 2019 vastgesteld op 1,6%. Deze is alleen toegepast op het tarief parkeren bus/
toeringcar en is afgerond naar 0,50.
8. Hondenbelasting
Onder de naam hondenbelasting wordt een belasting geheven ter zake van het houden van een of meerde-
re honden binnen de gemeente.
                                                                   Tarief       Tarief         Tarief         Tarief
   Omschrijving
                                                                    2017         2018           2019           2020
   Eerste hond                                                         53,40        54,30          54,60          55,20
   Tweede hond                                                         73,20        74,40          75,00          76,00
   Iedere hond boven het aantal van twee                               93,00        94,80          95,40          96,00
De inflatiecorrectie is in 2019 vastgesteld op 1,6%. Het percentage van de verhoging kan iets afwijken aan-
gezien de tarieven in verband met mogelijke restitutie, zijn berekend op deelbare bedragen per maand (ta-
rief is 12 maanden).
                                                           Begroting 2020                                     Pagina 46 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 46 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 47 ======================================================================

<pre>9. Precariobelasting
Onder de naam precariobelasting wordt ter zake van voorwerpen onder, op of boven gemeentegrond
voor de openbare dienst bestemd, belasting geheven.
                                                                  Tarief   Tarief   Tarief       Tarief
   Omschrijving
                                                                   2017     2018     2019         2020
   Algemeen tarief voor gebruik gemeentegrond of -water
   - per m² per dag                                                   0,75     0,77     0,77          0,79
   - per m² per week                                                  2,52     2,56     2,58          2,62
   - per m² per maand                                                 7,34     7,47     7,53          7,65
   - per m² per jaar                                                 76,15    77,45    78,07         79,32
                                                                       -        -        -
   Bouw-, sloop- en onderhoudswerk
   - tot 10 m² per dag                                                4,17     4,25     4,28          4,35
   - tot 10 m² per week                                              11,97    12,17    12,27         12,47
   - tot 10 m² per maand                                             35,91    36,52    36,82         37,41
   - tot 10 m² per jaar                                             287,01   291,89   294,23       298,94
   - tot 20 m² per dag                                                5,94     6,04     6,08          6,18
   - tot 20 m² per week                                              17,91    18,21    18,36         18,65
   - tot 20 m² per maand                                             53,92    54,84    55,28         56,16
   - tot 20 m² per jaar                                             430,82   438,15   441,65       448,72
   - tot 100 m² per dag                                              23,89    24,30    24,49         24,89
   - tot 100 m² per week                                             71,78    73,00    73,58         74,76
   - tot 100 m² per maand                                           215,18   218,84   220,59       224,12
   - tot 100 m² per jaar                                          1.721,17 1.750,43 1.764,44     1.792,67
   - vanaf 100 m² per dag                                            53,92    54,84    55,28         56,16
   - vanaf 100 m² per week                                          161,61   164,36   165,68       168,33
   - vanaf 100 m² per maand                                         484,29   492,52   496,46       504,41
   - vanaf 100 m² per jaar                                        3.874,83 3.940,70 3.972,23     4.035,78
                                                                       -        -        -
   Kramen, kiosken, wagens, tenten, automaten e.d.
   - per m² per dag                                                   1,26     1,28     1,29          1,31
   - per m² per week                                                  4,63     4,71     4,74          4,82
   - per m² per maand                                                13,68    13,91    14,03         14,25
   - per m² per jaar                                                134,70   136,99   138,09       140,30
   - maximumbedrag                                                1.512,03 1.537,73 1.550,03     1.574,83
                                                                       -        -        -
   Septictanks, beer- of vetvangputten, etc.
   - per jaar                                                         9,00     9,16     9,23          9,38
   Terrassen
   - per m² per jaar                                                 45,35    46,12    46,49         47,23
                                                   Begroting 2020                           Pagina 47 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 47 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 48 ======================================================================

<pre>10. Rioolheffing
Onder de naam rioolheffing wordt een belasting geheven van de gebruiker van een perceel van waaruit
water direct of indirect op de gemeentelijke riolering wordt afgevoerd.
                                                                   Tarief    Tarief          Tarief          Tarief
   Omschrijving
                                                                    2017      2018            2019            2020
   Gebruik door één persoon                                          155,95     138,96          140,05         142,30
   Gebruik door twee personen                                        171,39     152,71          153,95         156,40
   Gebruik door meer dan twee personen                               187,84     167,37          168,70         171,40
   Gebruik door bedrijven                                         variabel   variabel        variabel        variabel
De berekening van de kostendekkendheid 2019 van de heffing riool ziet er als volgt uit:
   Berekening van kostendekkendheid van de rioolheffing                             2020
          a             Kosten taakveld(en), incl. (omslag)rente                      960.518
          b             Inkomsten taakveld(en), excl. heffingen                         -2.560
          c             Netto kosten taakveld                                         957.958
          d             Toe te rekenen kosten                                         958.110
          e             Overhead                                                      224.646
          f             BTW                                                            87.846
          g             Toevoeging /onttrekking voorziening riool                     -70.755
          h             Opbrengst heffingen                                        -1.197.287
       (b + h)          Totaal opbrengsten                                         -1.199.847
  (d+ e + f + g+h)      Totaal kosten                                               1.199.847
                        Dekkingspercentage                                               100%
11. Afvalstoffenheffing
Onder de naam afvalstoffenheffing wordt een directe belasting geheven ter bestrijding van de kosten die
voor de gemeente verbonden zijn aan het beheer van huishoudelijke afvalstoffen. De belasting wordt ge-
heven van degene die in de gemeente feitelijk gebruik maakt van een perceel ten aanzien waarvan een ver-
plichting tot het inzamelen van huishoudelijke afvalstoffen geldt.
                                                                   Tarief    Tarief          Tarief           Tarief
 Omschrijving
                                                                    2017      2018            2019             2020
   Gebruik door één persoon                                          180,14     183,20          170,15           172,87
   Gebruik door twee persoenen                                       272,24     276,87          257,15           261,26
   Gebruik door meer dan twee personen                               294,56     299,57          278,20           282,65
   Extra groene container van 140 liter                                79,96      81,32           81,95            83,26
   Extra grijze container van 140 liter                                98,99    100,67          101,50           103,12
   Extra grijze container van 240 liter                              123,75     125,85          126,85           128,88
                                                     Begroting 2020                                    Pagina 48 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 48 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 49 ======================================================================

<pre>De berekening van de kostendekkendheid 2019 van de heffing afvalstoffen ziet er als volgt uit:
  Berekening van kostendekkendheid van de afvalstoffenheffing              2020
        a          Kosten taakveld(en), incl. (omslag)rente                1.072.052
        b          Inkomsten taakveld(en), excl. heffingen                  -232.560
        c          Netto kosten taakveld                                     839.492
        d          Toe te rekenen kosten                                   1.332.821
        e          Overhead                                                  117.325
        f          BTW                                                       181.632
        g          Toevoeging aan de voorziening afval                       396.015
        h          Opbrengst heffingen                                    -1.795.233
     (b + h)       Totaal opbrengsten                                     -2.027.793
 (d+ e + f + g)    Totaal kosten                                           2.027.793
                 Dekkingspercentage                                            100%
12. Reinigingsheffing
De hiervoor genoemde afvalstoffenheffing wordt uitsluitend geheven van particuliere huishoudens. Voor
bedrijven is in 2009 de reinigingsheffing ingevoerd voor bedrijven met bedrijfsafval dat qua samenstelling
overeenkomt met huishoudelijk afval. Als deze bedrijven voor de verwijdering van bedrijfsafval geen gel-
dig contract met een particuliere inzamelaar hebben afgesloten, worden zij aangeslagen voor het rei-
nigingsrecht. Voor de heffing wordt gebruik gemaakt van een indeling van de bedrijven in categorieën.
Deze indeling is gebaseerd op het aantal werkzame personen en de branche. Horeca en industrie komen
standaard één categorie hoger omdat zij gemiddeld meer afval produceren dan andere bedrijven.
                                                                 Tarief   Tarief     Tarief        Tarief
   Omschrijving
                                                                  2017     2018       2019          2020
   Categorie 1: werkzame personen 0 t/m 1                          178,31    181,34    182,80         185,73
   Categorie 2: werkzame personen 2 t/m 4                          292,55    297,52    299,90         304,70
   Categorie 3: werkzame personen 5 t/m 10                         548,92    558,25    562,70         571,70
   Categorie 4: werkzame personen 11 en meer                       994,40  1.011,30  1.019,40       1.035,71
De inflatiecorrectie is in 2019 vastgesteld op 1,6 %.
                                                    Begroting 2020                            Pagina 49 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 49 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 50 ======================================================================

<pre>De berekening van de kostendekkendheid 2019 van de heffing reiniging ziet er als volgt uit:
  Berekening van kostendekkendheid van de reinigingsheffing             2020
           a           Kosten taakveld(en), incl. (omslag)rente         1.072.052
           b           Inkomsten taakveld(en), excl. heffingen           -232.560
           c           Netto kosten taakveld                              839.492
           d           Toe te rekenen kosten                               10.887
           e           Overhead                                              1.185
           f           BTW                                                   1.835
           g           Onttrekking voorziening afval                          -459
           h           Opbrengst heffingen                                -13.448
        (b + h)        Totaal opbrengsten                                 -13.448
   (d+ e + f + g)       Totaal kosten                                      13.448
                      Dekkingspercentage                                     100%
13. Haven-, kade- en liggelden
- Onder de naam havengeld wordt een recht geheven ter zake van het gebruik overeenkomstig de be-
    stemming voor de openbare dienst bestemd gemeentelijk vaarwater (zogenaamde passantentarief).
- Onder de naam liggeld wordt een recht geheven ter zake van het geregeld gebruik van een aangewezen
    ligplaats in een van de gemeentelijke havens.
- Onder de naam kadegeld wordt een recht geheven ter zake van het gebruik van langs de kaden of wal-
    len van de haven gelegen voor de openbare dienst bestemde gemeentegrond ten behoeve van opslag
    van goederen of het gebruik door scheepswerven en bedrijven voor toerisme en recreatie.
                                                                           Tarief   Tarief  Tarief      Tarief
  Omschrijving
                                                                            2017     2018    2019        2020
  Havengeld
  - Passagiersschepen per dagdeel voor elke strekkende meter                   0,37    0,37    0,45         0,45
  - Passagiersschepen per dag tot en met een lengte van 12 meter               8,22    8,39    9,55         9,67
  - Passagiersschepen per dag voor elke strekkende meter boven 12 meter        0,83    0,87    0,99         0,99
  - Pleziervaartuigen langer dan één uur voor elke strekkende meter            0,29    0,29    0,33         0,33
  Geraamde opbrengst nachttoeristenbelasting                                   5,41    5,54    6,28         6,36
                                                                               0,95    0,99    1,12         1,12
  Liggelden
  - Woonschepen voor een jaar per strekkende meter                           30,95    31,49   35,83        36,40
  - Passagiers- en pleziervaartuigen zomerseizoen per strekkende meter       69,09    70,25   79,96        81,24
  - Passagiers- en pleziervaartuigen winterseizoen per strekkende meter      35,00    35,58   40,50        41,16
  - Passagiers- en pleziervaartuigen per jaar per strekkende meter         102,07   103,80  118,14       120,00
  - Charterschepen zomerseizoen per strekkende meter                         51,49    52,36   59,59        60,54
  - Charterschepen winterseizoen per strekkende meter                        20,99    21,36   24,30        24,71
  - Charterschepen per jaar per strekkende meter                             68,10    69,26   78,80        80,04
  - Historische Zuiderzee schepen zomerseizoen per strekkende meter          27,85    28,35   32,23        32,77
  - Historische Zuiderzee schepen winterseizoen per strekkende meter         14,21    14,46   15,00        16,69
  - Historische Zuiderzee schepen per jaar per strekkende meter              41,28    41,98   47,77        48,51
  Kadegeld
  - Tijdelijke opslag per vierkante meter per dag                              0,66    0,70    0,79         0,79
  - Gebruik voor toerisme en recreatie per strekkende meter per dag            1,03    1,07    1,20         1,24
  - Gebruik voor toerisme en recreatie per strekkende meter per maand        28,68    29,13   33,18        33,68
                                                      Begroting 2020                         Pagina 50 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 50 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 51 ======================================================================

<pre>De tarieven voor 2019 zijn met 1,6% verhoogd. In verband met de BTW component kan deze verhoging
niet exact worden uitgevoerd.
De berekening van de kostendekkendheid 2019 haven- kade- en liggelden ziet er als volgt uit:
  Berekening van kostendekkendheid van de haven, kade- en liggelden         2020
          a          Kosten taakveld(en), incl. (omslag)rente                 133.811
          b          Inkomsten taakveld(en), excl. heffingen                  -27.692
          c          Netto kosten taakveld                                    106.119
          d          Toe te rekenen kosten                                    148.733
          e          Overhead                                                 100.801
          f          BTW
          h          Opbrengst liggelden                                      -89.047
       (b + h)       Totaal opbrengsten                                      -116.739
     (d+ e + f )     Totaal kosten                                            249.534
                   Dekkingspercentage                                             47%
                                                  Begroting 2020                             Pagina 51 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 51 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 52 ======================================================================

<pre>14. Markt- en standplaatsgelden
- Onder de naam marktgeld worden rechten geheven voor het hebben van een standplaats betreffende
    het gebruik van, voor de openbare dienst bestemde gemeentebezittingen, werken of inrichtingen op de
    onderscheidene markten gedurende de voor die markten aangewezen marktdagen.
- Onder de naam standplaatsgelden worden rechten geheven voor het, voor de openbare dienst bestem-
    de gemeentegrond, hebben van een standplaats waarvoor door het college een vergunning is verleend
    voor wagens, tenten, kramen en dergelijke inrichtingen dienende tot het verkopen of het ten verkoop
    uitstallen van goederen en waren van elke aard.
                                                                     Tarief   Tarief   Tarief       Tarief
  Omschrijving
                                                                      2017     2018     2019         2020
  Vaste standplaatshouders per kwartaal/per meter                       20,20    20,55    21,35         21,70
  doch ten minste                                                       80,50    81,85    84,95         86,30
  Losse standplaatshouders per dag/per meter                             2,35     2,40     2,50           2,55
  doch ten minste                                                        8,95     9,10     9,45           9,60
  Elektriciteit per dag
  verlichting, koeling, oven en/of overige elektrische aparatuur         5,20     5,30     5,50           5,60
  verlichting                                                            3,00     3,05     3,15           3,20
  Locatie A
  per dag                                                                9,95    10,10    10,50         10,65
  per maand (bij een dag per week)                                      39,55    40,20    41,70         42,35
  per jaar (bij een dag per week)                                      472,75   480,80   498,95        506,95
  Locatie B
  per dag                                                                7,65     7,80     8,10           8,25
  per maand (bij een dag per week)                                      29,05    29,55    30,65         31,15
  per jaar (bij een dag per week)                                      355,10   361,15   374,80        380,80
De markt- en standplaatsgelden zijn met 1,6 verhoogd en afgerond op € 0.05.
                                                      Begroting 2020                           Pagina 52 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 52 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 53 ======================================================================

<pre>De berekening van de kostendekkendheid van de heffing markt- en standplaatsgelden ziet er als volgt uit:
  Berekening van kostendekkendheid van de markt- en standplaatsgelden             2020
           a          Kosten taakveld(en), incl. (omslag)rente                        49.611
           b          Inkomsten taakveld(en), excl. heffingen                            -
           c          Netto kosten taakveld                                           49.611
           d          Toe te rekenen kosten                                           49.611
           e          Overhead                                                        49.221
           f          BTW
           h          Opbrengst heffingen                                            -21.168
       (b + h)        Totaal opbrengsten                                             -21.168
     (d+ e + f )      Totaal kosten                                                   98.832
                    Dekkingspercentage                                                   21%
15. Lijkbezorgingsrechten
Onder de naam lijkbezorgingsrechten worden rechten geheven voor het gebruik van de gemeentelijke be-
graafplaats en voor het door de gemeente verlenen van diensten in verband met de algemene begraaf-
plaats, overige begraafplaatsen of de lijkbezorging. Voor de tarieven wordt verwezen naar de tarieventabel
behorend bij de Verordening lijkbezorgingsrechten Waterland. De lijkbezorgingsrechten zijn met 1,6%
verhoogd. De berekening van de kostendekkendheid 2019 van de heffing lijkbezorgingsrechten ziet er als
volgt uit:
  Berekening van kostendekkendheid van de lijkbezorgingsrechten               2020
           a          Kosten taakveld(en), incl. (omslag)rente                   96.796
           b          Inkomsten taakveld(en), excl. heffingen                   -23.196
           c          Netto kosten taakveld                                      73.600
           d          Toe te rekenen kosten                                     158.450
           e          Overhead                                                   44.354
           f          BTW                                                        10.242
           h          Opbrengst heffingen                                      -176.777
       (b + h)        Totaal opbrengsten                                       -199.973
     (d+ e + f )      Totaal kosten                                             213.046
                                                   Begroting 2020                            Pagina 53 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 53 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 54 ======================================================================

<pre>16. Leges
Onder de naam leges worden rechten geheven ter zake van het genot van door het gemeentebestuur ver-
strekte diensten. Voor de tarieven wordt verwezen naar de tarieventabel uit de Legesverordening. De
berekening van de kostendekkendheid van de leges ziet er als volgt uit:
                             Recapitulatie kostendekkendheid leges gemeente Waterland 2020
  Hoofdstuk                                                                     Lasten         Baten          %
 Totaal                                                                          1.248.296       1.123.168   90%
   Titel 1        Algemene dienstverlening                                         335.885         268.102   80%
   Hoofdstuk 1    Burgerlijke stand                                                 56.059          45.121   80%
   Hoofdstuk 2    Reisdocumenten                                                    70.027          73.202  105%
   Hoofdstuk 3    Rijbewijzen                                                       53.377          69.210  130%
   Hoofdstuk 4    Verstrekkingen uit de basisregistratie personen (BRP)              8.723           5.379   62%
   Hoofdstuk 9    Overige publiekszaken                                             24.953          17.068   68%
   Hoofdstuk 18   Ondergrondse infrastructuur                                       62.362          33.250   53%
   Hoofdstuk 19   Verkeer en vervoer                                                29.866          13.987   47%
   Hoofdstuk 20   Diversen                                                          30.518          10.885   36%
                  Dienstverlening vallend onder fysieke leefomgeving /
   Titel 2                                                                         839.732         843.194  100%
                 omgevingsvergunning
   Hoofdstuk 2    Vooroverleg/beoordeling conceptaanvraag                          106.767          52.065   49%
   Hoofdstuk 3    Omgevingsvergunning                                              732.964         791.129  108%
   Hoofdstuk 8    Bestemmingswijzigingen zonder activiteiten
                  Dienstverlening vallend onder Europese
   Titel 3                                                                          72.680          11.873   16%
                 dienstenrichtlijn
   Hoofdstuk 1    Horeca                                                            20.651           9.601   46%
   Hoofdstuk 2    Organiseren evenementen of markten                                51.752           2.087    4%
   Hoofdstuk 7    In deze titel niet benoemde vergunning, ontheffing of
                                                                                       278             185   66%
                 andere beschikking
17. Lokale lastendruk
In onderstaande tabel is het totaal van de onroerendezaakbelasting, belasting op roerende woon- en be-
drijfsruimte, afvalstoffenheffing en rioolheffing per inwoner weergegeven.
   Lokale heffing                   2016         2017           2018       2019          2020
   OZB+RZB                          155,97       167,97          170,12    181,72         200,01
   Rioolheffing                       86,67        75,01           66,65    68,03          68,86
   Afvalstoffenheffing              102,83       108,12          109,86    102,01         103,25
   Totaal                           345,47        351,10         346,63    351,76         372,12
                                                            Begroting 2020                                 Pagina 54 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 54 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 55 ======================================================================

<pre>Op basis van deze tabel kan het meerjarenperspectief van de lokale lastendruk als volgt worden weergege-
ven.
18. Kwijtscheldingsbeleid
Voor huishoudens en zelfstandigen met de laagste inkomens bestaat de mogelijkheid van een gehele of ge-
deeltelijke kwijtschelding van de afvalstoffenheffing, de rioolheffing en de hondenbelasting. Verwezen
wordt naar de Verordening kwijtschelding gemeentelijke belastingen Waterland 2010 (inclusief wijzigings-
verordening 2017 ingangsdatum 1 januari 2018). Kwijtschelding hoeft slechts 1 maal te worden aange-
vraagd. Voor de daaropvolgende jaren hoeven deze personen, indien er geen wijzigingen in hun inko-
mens- en/of vermogenssituatie zijn opgestreden geen nieuwe aanvraag in te dienen. Toetsing voor de
daaropvolgende jaren geschiedt vervolgens door het Inlichtingenbureau.
                                               Begroting 2020                               Pagina 55 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 55 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 56 ======================================================================

<pre>§ B Weerstandsvermogen
Deze paragraaf geeft antwoord op de vraag hoe robuust de begroting is. Dit antwoord is van belang wan-
neer er zich een financiële tegenvaller voordoet. Het weerstandsvermogen is gedefinieerd als het vermo-
gen van de gemeente Waterland om niet-structurele financiële risico’s op te kunnen vangen teneinde de
taken te kunnen voortzetten. Door aandacht te hebben voor het weerstandsvermogen kan worden voor-
komen dat elke financiële tegenvaller dwingt tot bezuinigingen. Het weerstandsvermogen bestaat uit de re-
latie tussen weerstandscapaciteit (zijnde de middelen waarover de gemeente beschikt/kan beschikken om
niet begrote kosten te dekken) en de risico’s waarvoor geen voorzieningen zijn getroffen of verzekeringen
voor zijn afgesloten. Het weerstandsvermogen is van belang voor het bepalen van de gezondheid van de
financiële positie van de gemeente voor het begrotingsjaar, maar ook voor de meerjarenraming.
1. Inventarisatie weerstandscapaciteit
De weerstandscapaciteit van de gemeente Waterland wordt als volgt berekend:
   Omschrijving                                                              Bedrag
   Weerstandscapaciteit exploitatie
      Onbenutte belastingcapaciteit                              2.137.064
      Onvoorzien                                                    50.000
                                                                              2.187.064
   Weerstandscapaciteit vermogen
      Algemene reserve                                           3.787.594
      Stille reserves onroerende zaken                           3.432.170
                                                                              7.219.764
   Totale weerstandscapaciteit                                                              9.406.828
Toelichting
- Onbenutte belastingcapaciteit
    De onbenutte belastingcapaciteit is gedefinieerd als het bedrag dat in redelijkheid nog aan extra inkom-
    sten gegenereerd kan worden voor het geval zich tegenvallers voordoen. Aangezien de tarieven van de
    onroerendezaakbelasting in beginsel niet gebonden zijn aan een bepaald maximum, zou theoretisch ge-
    zien sprake zijn van een onbeperkte onbenutte belastingcapaciteit. Om toch een reëel bedrag te kunnen
    noemen hebben wij berekend hoeveel OZB, afvalstoffenheffing en rioolheffing de gemeente Water-
    land zou moeten heffen indien zij onder financiële curatele zou komen te staan (de zogenoemde artikel
    12-status). Aangezien de rioolheffing en de afvalstoffenheffing in 2017 reeds overeenkomen met de ar-
    tikel 12-norm van 100% kostendekkendheid, is er alleen bij de OZB sprake van onbenutte belastingca-
    paciteit. Het percentage van de WOZ-waarde voor toelating tot de artikel 12-status is voor 2019 vast-
    gesteld op 0,1853% van de WOZ-waarde. Op basis hiervan bedraagt de onbenutte belastingcapaciteit
    € 2.137.064.
- Onvoorzien
    De budgetten per programmaonderdeel zijn scherp begroot. Om in operationele situaties snel te kun-
    nen handelen is in de begroting een budget van € 50.000 voor onvoorzien opgenomen. Het college kan
    indien nodig over dit budget beschikken.
- Stille reserves
    Onder stille reserves zijn opgenomen de meerwaarde van de gemeentelijke onroerende zaken die direct
    verkoopbaar zijn zonder dat dit ten koste gaat van de uitvoering van bestaande taken. De hoogte van
    deze stille reserves is voornamelijk bepaald door de WOZ-waarde van de gemeentelijke onroerende za-
    ken te verminderen met de boekwaarde.
                                                  Begroting 2020                               Pagina 56 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 56 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 57 ======================================================================

<pre>Hieronder een overzicht van de stille reserves gemeente Waterland:
   Stille reserves onroerende zaken                                Bedrag
   Middendam 5 (de Waegh) Monnickendam                                 144.000
   Middendam 7 (de Waegh) Monnickendam                                 437.000
   Broekerhuis + woning (Broek in Waterland)                           443.000
   De Bolder (Monnickendam)                                          1.279.225-
   Noordeinde 4                                                         95.000
   Medisch Centrum (Marken)                                            853.000
   Weilanden                                                         2.739.395
   Totaal                                                            3.432.170
2. Inventarisatie risico’s
Bij het opstellen van de begroting 2020 hebben wij onderstaande risico’s onderkend.
                                                                   Maximaal                    Gewogen
  Nr.    Risico                                                                   Kans
                                                                   fin. risico                   risico
   1     Aanspreken verleende garanties                               1.000.000       5%           50.000
   2     Lopende juridische procedures                                  250.000      10%           25.000
   3     Lagere ontwikkeling gemeentefonds                              500.000      25%          125.000
   4     Hogere uitgaven Sociaal domein                                 300.000      50%          150.000
   5     Wachtgeld betalingen politieke ambtsdragers                    200.000      50%          100.000
   6     Tegenvallende ontwikkeling uitkeringsgerechtigden              200.000      50%          100.000
   7     Garantstelling voor het personeel van het zwembad              150.000      10%           15.000
   8     Mogelijk effect BTW op parkeren                                160.000       5%             8.000
   9     Diverse juridische procedures                                  100.000      20%           20.000
  10     Project Galgeriet                                            4.700.000      50%        2.350.000
  11     Onderhoud openbare ruimte                                      200.000      30%           60.000
  12     Niet realiseren bezuiniging door derden                                                      p.m.
   Totaal                                                             7.760.000                3.003.000
Toelichting
1.    Aanspreken verleende garanties
      De door banken en andere financiers aan woningbouwcorporaties verstrekte leningen inzake sociale
      woningbouw worden door het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW) gegarandeerd. De ge-
      meente en het Rijk hebben een achtervangfunctie voor het WSW. In het geval dat het WSW niet
      meer aan zijn verplichtingen kan voldoen, moeten wij renteloze leningen ter beschikking stellen. Het
      risico dat wij daarbij lopen wordt gesteld op de rentelasten over het bedrag van de ter beschikking te
      stellen renteloze leningen ad € 1.000.000. De kans dat dit risico zich voordoet schatten wij op minder
      dan 5%.
.
2.    Lopende juridische procedures
      Er lopen momenteel verschillende bezwaar en beroepszaken (tw. € 250.000). Hoewel wij er het volste
      vertrouwen in hebben in het gelijk gesteld te worden blijft er altijd een kans dat een rechter anders
      besluit. De kans dat dit risico zich voordoet schatten wij op 10%.
                                                    Begroting 2020                              Pagina 57 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 57 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 58 ======================================================================

<pre>3.  Lagere ontwikkeling gemeentefonds
    Ontwikkelingen in het gemeentefonds kunnen altijd tot gevolg hebben dat de inkomsten tegenvallen.
    De kans dat dit risico zich voordoet verwachten wij 25% en het financiële risico schatten wij in op
    € 500.000.
4.  Hogere uitgaven Sociaal domein
    De uitgaven voor Jeugd en WMO in het sub-programma Sociaal domein zijn afhankelijk van de aan-
    vragen die wij ontvangen. Voor enig jaar is het niet uitgesloten dat er aanzienlijk meer uitgaven moe-
    ten plaatsvinden dan begroot. Het risico van hogere uitgaven Sociaal domein wordt daarom opgeno-
    men in deze risico paragraaf. De kans op € 300.000 hogere uitgaven wordt geschat op 50%.
5.  Wachtgeld betalingen politieke ambtsdragers
    Er zijn geen voorzieningen getroffen voor het tussentijds vertrekken van wethouders. Het risico stel-
    len wij op € 200.000. De kans dat dit risico zich voordoet schatten wij op ongeveer 50%.
6.  Tegenvallende ontwikkeling uitkeringsgerechtigden
    In de begroting zijn inschattingen gemaakt met betrekking tot. het aantal uitkeringsgerechtigden en
    de ontwikkelingen daarvan. De kans bestaat dat de ontwikkelingen te optimistisch zijn. Het risico op
    een te hoge inschatting stellen wij op € 200.000. De kans dat dit risico zich voordoet schatten wij op
    ongeveer 50%.
7.  Garantstelling voor het personeel van het zwembad
    De gemeente heeft zich garant gesteld voor de ontslag uitkering van het personeel van het zwembad.
    Het bedrag van dit risico is ingeschat op € 150.000. De kans dat zich dit voordoet schatten wij op
    10%.
8.  BTW op parkeeropbrengsten
    De belastingdienst heeft voor de Hoge Raad aangevoerd dat over parkeergelden BTW verschuldigd
    zou zijn, er ligt een advies voor waarin wordt gesteld hiermee in te stemmen. Indien de Hoge Raad in
    deze besluit dat dit het geval is, zal dit naar verwachting landelijk gaan spelen. Dan zal ook de ge-
    meente Waterland met een dergelijke aanslag geconfronteerd gaan worden. De hoogte van de aanslag
    schatten wij in op 21% van de opbrengst parkeergeleden (€ 388.000) voor de jaren 2017 en 2018,
    circa € 160.000. De kans dat dit zich voordoet schatten wij in op 5%
9.  Juridische kosten
    In de begroting is budget opgenomen voor de standaard juridische procedures zoals deze jaarlijks
    voorkomen. Er is echter geen budget opgenomen voor uitzonderlijke specialistische procedures. De
    hoogte van deze juridische kosten schatten wij op € 100.000. De kans dat dit zich voordoet schatten
    wij op 20%.
10. Project Galgeriet
    In de begroting zijn opbrengsten van verkopen van onroerend goed in het gebied Galgeriet opge-
    nomen. Daarbij is uitgegaan van de verwachting ten aanzien van het moment van verkoop. Vertra-
    gingen in de diverse procedures kunnen tot verschuiving van deze verkoopdatum leiden. Het gaat om
    een bedrag van € 4.700.000. De kans schatten wij op 50%
11. Onderhoud openbare ruimte
    In de begroting is bij het onderhoud van de openbare ruimte rekening gehouden met het inzetten van
    medewerkers die voortkomen uit ons participatiebestand. Indien bij vertrek van de huidige
    medewerkers geen vervangende medewerkers in het participatiebestand kunnen worden gevonden
    zal hieraan een andere invulling moeten worden gegeven. De extra lasten bedragen dan € 200.000.
    De kans schatten wij in op 30%.
                                                 Begroting 2020                               Pagina 58 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 58 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 59 ======================================================================

<pre>12. Niet realiseren bezuiniging door derden
     In deze begroting zijn een aantal bezuinigingen doorgevoerd. Voor een beperkt aantal van deze
     bezuinigingen zijn wij afhankelijk van derden en daarmee van standpunten van andere partijen. Onze
     inspanningen zijn gericht op het realiseren van deze bezuinigingen. Gezien de afhankelijkheid doet
     zich echter het risico voor dat deze bezuinigingen niet of niet geheel kunnen worden doorgevoerd.
     Dit risico nemen wij pro memorie op.
Weerstandscapaciteit versus inventarisatie risico’s
De exploitatie kent een weerstandscapaciteit van € 2.187.064 daarnaast beschikt de gemeente over een
weerstandscapaciteit in het vermogen van € 7.219.764.
Totaal is er een weerstandscapaciteit van € 9.406.828 beschikbaar. Deze weerstandscapaciteit is voldoende
om het geïnventariseerde risico van € 3.003.000 op te vangen.
Relatie benodigde en beschikbare weerstandscapaciteit
De benodigde weerstandscapaciteit kan worden afgezet tegen de beschikbare weerstandscapaciteit.
     Ratio weerstands-           Beschikbare weerstandscapaciteit          9.406.828
                                                                                           3,13
         vermogen                Benodigde weerstandscapaciteit            3.003.000
Het hieronder opgenomen normentabel is ontwikkeld door het Nederlands Adviesbureau voor Risicoma-
nagement.
                     Normenkader
   Waarderings-
                          Ratio            Betekenis
       cijfer
         A                > 2.0            Uitstekend
         B               1.4 - 2.0       Ruim voldoende
         C               1.0 - 1.4         Voldoende
         D               0.8- 1.0            Matig
         E               0.6 - 0.8        Onvoldoende
         F                < 0.6          Ruim voldoende
De ratio van de gemeente Waterland valt in klasse A. Gemeente Waterland streeft naar minimaal factor 2.
3. Kengetallen
Een deugdelijke en transparante begroting is in het belang van de horizontale controle door de provinciale
staten en de raad op de financiële positie van gemeenten. Welke informatie daarvoor nodig is, is een on-
derwerp dat al geruime tijd de nodige aandacht heeft. In de afgelopen jaren zijn vervolgens verschillende
wijzigingen doorgevoerd met als doel de horizontale verantwoording en het verticale toezicht te verster-
ken door de financiële informatie inzichtelijker en transparanter te maken. Het opnemen van kengetallen
in de begroting past in het streven naar meer transparantie en omdat daarmee wordt beoogd Provinciale
Staten en de raad in staat te stellen gemakkelijker inzicht te krijgen in de financiële positie en over de baten
en de lasten van de gemeenten. De kengetallen vormen een verbinding tussen de verschillende aspecten
die de raad en Provinciale Staten in hun beoordeling van de financiële positie moeten betrekken om daar
een verantwoord oordeel over te kunnen geven.
Kengetallen ter ondersteuning van de beoordeling van de financiële positie
Kengetallen zijn getallen die de verhouding uitdrukken tussen bepaalde onderdelen van de begroting of de
balans en kunnen helpen bij de beoordeling van de financiële positie van een gemeente. Om dit te berei-
ken wordt voorgeschreven dat de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing de volgende kenge-
                                                  Begroting 2020                                   Pagina 59 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 59 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 60 ======================================================================

<pre>       tallen bevat: netto schuldquote en de netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen, solvabi-
       liteitsratio, grondexploitatie, structurele exploitatieruimte en belastingcapaciteit.
       Deze kengetallen maken inzichtelijk(er) over hoeveel (financiële) ruimte de gemeente beschikt om structu-
       rele en incidentele lasten te kunnen dekken of opvangen. Ze geven zodoende inzicht in de financiële weer-
       baar- en wendbaarheid. Voor de beoordeling van de financiële positie is het belangrijk dat zowel naar de
       balans als naar de exploitatie wordt gekeken. In de kengetallen structurele exploitatieruimte en belastingca-
       paciteit komt tot uitdrukking of een gemeente over voldoende structurele baten beschikt, en welke moge-
       lijkheid er is om de structurele baten op korte termijn te vergroten. De kengetallen netto schuldquote en
       netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen, solvabiliteitsratio en grondexploitatie hebben
       betrekking op de balans.
       Hieronder wordt per kengetal weergeven welke verhouding wordt uitgedrukt.
       - Netto schuldquote en netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen
              Hoe hoger de schuld, hoe hoger de netto schuldquote. De netto schuldquote weerspiegelt het niveau
              van de schuldenlast van de medeoverheid ten opzichte van de eigen middelen en geeft een indicatie
              van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie.
       - Solvabiliteitsratio
              Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan haar financiële verplichtingen te
              voldoen.
       - Structurele exploitatieruimte
              Dit kengetal geeft aan hoe groot de structurele exploitatieruimte is, doordat wordt gekeken naar de
              structurele baten en structurele lasten en deze worden vergeleken met de totale baten.
       - Grondexploitatie
              Het kengetal grondexploitatie geeft aan hoe groot de grondpositie (de waarde van de grond) is ten op-
              zichte van de totale (geraamde) baten.
       - Belastingcapaciteit
              De OZB is voor gemeenten de belangrijkste eigen belastinginkomsten. De belastingcapaciteit geeft in-
              zicht in de mate waarin bij het voordoen van een financiële tegenvaller in het volgende begrotingsjaar
              kan worden opgevangen of ruimte is voor nieuw beleid.
       Kengetallen gemeente Waterland
                                                                       Gemeente Waterland                                                Signaleringskader
Omschrijving                                                                                                                 Categorie A                   Categorie C
                               Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting                Categorie B
                                                                                                                                Minst                        Meest
                                 2015       2016       2017       2018       2019        2020    2021      2022      2023                    Neutraal
                                                                                                                              risicovol                     risicovol
Netto schuldquote                 18,41%     19,10%     36,89%     57,98%     76,39%      33,39%  13,99%     1,81%     0,00%    <90%          90-130%        >130%
Netto schuldquote gecorrigeerd
                                  16,66%     17,28%     34,93%     56,27%     74,62%      33,39%  13,99%     1,81%     0,00%    <90%          90-130%        >130%
voor alle versterkte leningen
Solvabiliteitsratio               51,41%     51,73%     41,21% 31,60% 24,40% 24,89% 24,89% 29,90% 29,90% >50%                                 20-50%          <20%
Structurele exploitatieruimte       4,62%      1,51%    -8,44%     -0,03%       0,78%      0,75%   0,73%     1,13%     2,08% Begr >0%        Begr = 0%      Begr <0%
Grondexploitatie                     nvt        nvt        nvt        nvt        nvt        nvt     nvt       nvt       nvt     <20%          20-35%          >35%
Belastingcapaciteit              109,58%    107,48%    105,17% 105,48% 103,72% 98,75% 98,75% 98,75% 98,75%                      <95%          95-105%        >105%
              Hieronder de volgende analyse per kengetal:
       - Netto schuldquote
              De stijging in de afgelopen jaren heeft te maken met de verhoging van de schulden lange termijn door
              de voorgenomen investeringen en het nadelige exploitatieresultaat. Vanaf 2020 zien wij een daling.
              Deze daling wordt veroorzaakt door de inkomsten uit de verkoop van gronden in het gebied Galgeriet.
       - Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen
                                                                            Begroting 2020                                               Pagina 60 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 60 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 61 ======================================================================

<pre>    De stijging in de afgelopen jaren heeft te maken met de verhoging van de schulden lange termijn door
    de voorgenomen investeringen en het nadelige exploitatieresultaat. Vanaf 2020 zien wij een daling.
    Deze daling wordt veroorzaakt door de inkomsten uit de verkoop van gronden in het gebied Galgeriet
- Solvabiliteitsratio
    Hoe hoger de solvabiliteitsratio, hoe groter de weerbaarheid. De solvabiliteitsratio drukt immers het ei-
    gen vermogen uit als percentage van het totale vermogen. Dit komt voor gemeente Waterland uit op
    circa 24-50%. De post voorziening wordt als vreemd vermogen aangezien en is op onze balans qua
    percentage best een grote post. Echter deze post wordt afgedekt in onze lopende exploitatie.).
- Structurele exploitatieruimte
    Een positief percentage betekent dat structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten te
    dekken. Met de sluitende meerjaren begroting is de structurele exploitatieruimte weer positief.
- Belastingcapaciteit
    Allereest even wat achtergrond informatie. Om deze ruimte weer te kunnen geven is een ijkpunt nodig.
    Op voorstel van de stuurgroep BBV die naar aanleiding van het advies door de Commissie vernieu-
    wing BBV is ingesteld is ervoor gekozen om de belastingcapaciteit te relateren aan landelijk gemiddelde
    tarieven. In de eerste plaats is voor een landelijk gemiddelde gekozen omdat over het algemeen geen
    maximum is gesteld aan belastingtarieven. Daarnaast geeft een gemiddelde meer inzicht in de betekenis
    van de belastingcapaciteit voor de financiële positie dan wanneer het gerelateerd wordt aan een maxi-
    maal te heffen tarief. De hoogte van belastingtarieven komen dus niet in een vacuüm tot stand; er
    wordt daarbij rekenschap gegeven hoe de «eigen» lastendruk (via tarifering) zich verhoudt tot het lan-
    delijke gemiddelde. Zo publiceert het Coelo de «Atlas van de Lokale Lasten», een marco- en micro-
    overzicht van opbrengsten van de hoogte en ontwikkeling van tarieven, heffingen en woonlasten dat
    mede daarvoor wordt gebruikt. Voor de gemeenten wordt de belastingcapaciteit gerelateerd aan de
    hoogte van de gemiddelde woonlasten (OZB, rioolheffing en reinigingsheffing). Voor de rioolheffing
    en afvalstoffenheffing geldt dat er kostendekkende tarieven worden gehanteerd. Deze tarieven kunnen
    hoger zijn dan de landelijk gemiddelde tarieven omdat bijvoorbeeld de kosten van het riool hoger
    kunnen zijn voor de gemeente Waterland ten opzichte van de landelijk gemiddelde kosten. Gesteld kan
    worden dat ten opzichte van de landelijk gemiddelde woonlasten, de berekende ratio belastingcapaciteit
    voor de gemeente Waterland niets zegt over welke ruimte er is ten opzichte van het maximaal te heffen
    tarief. Echter er kan wel gesteld worden wanneer men alleen kijkt naar de onbenutte belastingcapaciteit
    in de begroting van de gemeente Waterland (zie tabel, pagina 55) er nog circa € 2.137.064 ruimte be-
    schikbaar zou kunnen komen, rekening houdend met de artikel 12 status die hiervoor geldt.
Beoordeling van de onderlinge verhouding tussen de kengetallen in relatie tot de financiële positie
Uit de beschrijving van de verschillende kengetallen hierboven blijkt dat een afzonderlijk kengetal nog
weinig zegt over hoe de financiële positie moet worden beoordeeld. Zo hoeft een hoge schuld geen nade-
lig effect te hebben op de financiële positie, maar is dat afhankelijk of en wat er aan eigen vermogen en ba-
ten tegenover die schuld staat en hoe groot de kans is dat de schuld weer wordt afgelost. Noch hoeft een
tegenvallende ontwikkeling van de grondprijs een negatieve invloed te hebben indien de structurele exploi-
tatie ruimte groot is of men over voldoende ruimte in belastingcapaciteit beschikt, omdat er dan ruimte is
om tegenvallers op te vangen. Het is dus, met andere woorden, niet mogelijk om een individueel kengetal
te gebruiken voor de beoordeling van de financiële positie. De kengetallen zullen altijd in samenhang moe-
ten worden bezien, omdat ze alleen gezamenlijk en in hun onderlinge verhouding een goed beeld kunnen
geven van de financiële positie. De kengetallen zijn daarom gezamenlijk opgenomen in de paragraaf weer-
standsvermogen en risicobeheersing. Gesteld kan worden dat op basis van de onderlinge samenhang de
kengetallen voor de gemeente Waterland op termijn als voldoende beschouwd kunnen worden.
                                                       Begroting 2020                               Pagina 61 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 61 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 62 ======================================================================

<pre>Structureel evenwicht
                                                Bedragen       Bedragen    Bedragen    Bedragen
  Omschrijving                                    2020           2021        2022        2023
  Begrotingssaldo 2020 Baten - Lasten inclusief
  maatregelen                                     4.799.187      4.301.150   2.569.916     272.677
  Toevoegingen en onttrekkingen aan reserves        488.615        487.495     457.040     457.040
  Begrotingssaldo na bestemming                   5.287.802      4.788.645   3.026.956     729.717
  Totaal incidenteel                             -4.984.021     -4.498.232  -2.600.000         -
  Structureel begrotingssaldo                       303.781        290.413     426.956     729.717
                                                Begroting 2020                              Pagina 62 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 62 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 63 ======================================================================

<pre>§ C Onderhoud kapitaalgoederen
Ook de paragraaf onderhoud kapitaalgoederen geeft een dwarsdoorsnede van de begroting. Lasten van
onderhoud kunnen voorkomen in diverse programma’s. Met onderhoud van kapitaalgoederen is een sub-
stantieel deel van de begroting gemoeid. Een helder en volledig overzicht is daarom van belang voor een
goed inzicht in de financiële positie. Onder kapitaalgoederen wordt verstaan het geheel aan zaken die on-
der het beheer van de gemeente vallen en al dan niet publiekrechtelijk kunnen worden gebruikt. Hierbij
kan gedacht worden aan wegen, riolering, kunstwerken, groen, openbare verlichting, waterwegen, gebou-
wen en beschoeiingen. De kwaliteit van de kapitaalgoederen en het onderhoud ervan is bepalend voor het
voorzieningenniveau en uiteraard de (jaarlijkse) lasten. De lasten van dit onderhoud vormen jaarlijks een
aanzienlijk deel van de begroting. Het beleid voor onderhoud van deze kapitaalgoederen is opgenomen in
diverse beheerplannen. Hieronder wordt per onderdeel ingegaan op de feitelijke situatie. Aan het einde
van deze paragraaf wordt een samenvattend overzicht gepresenteerd mede op verzoek van de provincie.
1. Wegen
In 2018 is het nieuwe wegenbeheerplan 2019-2023 vastgesteld. Met het nieuwe wegenbeheerplan zijn de
benodigde middelen voor het (dagelijkse) onderhoud verankerd en blijft de veiligheid en bruikbaarheid
van de wegen gewaarborgd. In afwijking van het wegenbeheerplan wordt er in 2020 eenmalig € 100.000
minder beschikbaar gesteld voor het wegenonderhoud. Hieronder wordt een financiële doorkijk gegeven:
   Voorziening Wegen                      2020               2021         2022            2023
   Stand voorziening 1 januari               29.598                 -            192         14.504-
   Toevoeging aan voorziening               644.398             744.598     744.598         744.598
   Vrijval                                      -                   -            -
   Geplande kosten                          673.996-            744.406-    759.294-        774.480-
   Stand voorziening 31 december                -                   192       14.504-        44.386-
2. Riolering
In juli 2018 is het (regionale) Gemeentelijke Rioleringsplan (GRP) vastgesteld door de raad. Het rio-
leringsplan geeft aan hoe de gemeente omgaat met de zorgtaken voor afvalwater, hemelwater en
grondwater. Hieronder een overzicht van het verloop van de voorziening Riolering:
   Voorziening Riolering                 2020               2021         2022           2023
   Stand voorziening 1 januari           5.335.536          5.416.433    5.498.548       5.581.883
   Toevoeging aan voorziening            1.180.992          1.180.992    1.180.992       1.180.992
   Vrijval
   Geplande kosten                       1.100.095-         1.098.877-   1.097.657-      1.097.657-
   Stand voorziening 31 december         5.416.433          5.498.548    5.581.883       5.665.218
                                                 Begroting 2020                              Pagina 63 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 63 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 64 ======================================================================

<pre>3. Groen
Sinds 2018 wordt nagenoeg al het groenwerk in eigenbeheer uitgevoerd. De beeldkwaliteit die vastgelegd
wordt in de nieuwe Groenvisie, die in 2019 ter vaststelling wordt aangeboden, vormt daarbij het
uitgangspunt voor het beheer.
4. Gebouwen
In december 2017 is het geactualiseerde gebouwenbeheerplan voor de periode 2018-2037 vastgesteld door
de raad. In dit plan is het onderhoudsniveau vastgesteld op basis van de technische levensduur van mate-
rialen en onderdelen van een gebouw. Uitgangspunt hierin is dat het onderhoud wordt aangevuld met
duurzaamheidsmaatregelen waarmee de gemeentelijke gebouwen verder verduurzaamd worden. De finan-
ciële dekking van het plan loopt via een voorziening. In afwijking van het gebouwenbeheerplan is er in
2019 door de verkoop van enkele panden € 100.000 extra toegevoegd aan de voorziening. Hiertegenover
staat een verlaging van de dotatie over de jaren 2019 en 2020 met 2 x € 50.000,-minder. Hieronder een
overzicht van het verloop van de voorziening Gebouwen:
   Voorziening gebouwen                 2020                2021         2022             2023
   Stand voorziening 1 januari            938.836              837.144      982.649       1.135.580
   Toevoeging aan voorziening             453.735              528.735      528.735         528.735
   Vrijval                                     -                   -            -
   Geplande kosten                        555.427-             383.230-     375.804-        392.147-
   Stand voorziening 31 december          837.144              982.649    1.135.580       1.272.168
5. Civiele kunstwerken
In juli 2017 is het nieuwe beheerplan Civiele kunstwerken 2017-2026 vastgesteld door de raad. Hiermee
zijn de benodigde middelen voor het (dagelijkse) onderhoud verankerd en blijft de veiligheid en bruikbaar-
heid van de civiele kunstwerken gewaarborgd. Hieronder wordt een overzicht van het verloop van de
voorziening gepresenteerd:
   Voorziening Civiele
                                        2020                2021         2022             2023
   kunstwerken
   Stand voorziening 1 januari            228.720              272.800      318.491         304.573
   Toevoeging aan voorziening             276.000              276.000      276.000         276.000
   Vrijval                                     -                   -            -                -
   Geplande kosten                        231.920-             230.309-     289.918-        291.947-
   Stand voorziening 31 december          272.800              318.491      304.573         288.626
                                                Begroting 2020                               Pagina 64 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 64 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 65 ======================================================================

<pre>6. Openbare verlichting
Op 3 september 2015 heeft de gemeenteraad het beleidsplan Openbare verlichting Waterland 2016 t/m
2020 vastgesteld. Hierin is vastgelegd hoe wij omgaan met de openbare verlichting binnen de gemeente en
op welke wijze wij deze verduurzamen. Hieronder een overzicht van het verloop van de voorziening
Openbare verlichting:
  Voorziening Openbare
                                         2020               2021        2022             2023
  Verlichting
  Stand voorziening 1 januari               21.148              30.648      30.648          30.648
  Toevoeging aan voorziening               123.500             123.500     123.500         123.500
  Geplande kosten                          114.000-            123.500-    123.500-        123.500-
  Stand voorziening 31 december             30.648              30.648      30.648          30.648
7. Oevers
In 2019 wordt het nieuwe beheerplan Oevers ter vaststelling aangeboden aan de raad. Doordat bij het
schrijven van de begroting het nieuwe beheerplan nog niet is vastgesteld wordt hieronder een doorkijk
gegeven op basis van het oude beheerplan.
  Oevers                                 2020               2021        2022             2023
  Stand voorziening 1 januari              233.635             233.635     233.635         233.635
  Toevoeging aan voorziening               240.200             240.200     240.200         240.200
  Geplande kosten                          240.200-            240.200-    240.200-        240.200-
  Stand voorziening 31 december            233.635             233.635     233.635         233.635
8. Renovatie sportvelden
Voor de sportvelden is een renovatieplanning opgesteld, waarbij wordt uitgegaan van een levensduur van
20 jaar voor natuurgrasvelden en 12 jaar voor kunstgrasvelden. Eens per drie jaar wordt door het Instituut
voor Sportaccommodaties (ISA) een renovatieadvies voor alle sportvelden gegeven, op basis hiervan
wordt de renovatie planning indien nodig bijgesteld. Hieronder een overzicht van het verloop van de
voorziening Renovatie sportvelden.
  Voorziening Sportvelden                2020               2021        2022             2023
  Stand voorziening 1 januari              543.064             577.947     650.830         723.713
  Toevoeging aan voorziening                72.883              72.883      72.883          72.883
  Geplande kosten                           38.000-                -            -               -
  Stand voorziening 31 december            577.947             650.830     723.713         796.596
                                                Begroting 2020                              Pagina 65 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 65 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 66 ======================================================================

<pre>9. Onderhoud Hemmeland
De voorziening onderhoud Hemmeland is voorlopig nog als voorziening opgenomen. Waarschijnlijk kan
deze na het gereed komen van het groenplan komen te vervallen.
  Omschrijving                         2020               2021           2022          2023
  Stand voorziening 1 januari            181.279             181.279       181.279       181.279
  Toevoeging aan voorziening                 -                   -             -              -
  Geplande kosten                            -                   -             -              -
  Stand voorziening 31 december          181.279             181.279       181.279       181.279
10. Baggeren gemeentehaven Monnickendam
In navolging van de voorziening Jachthaven Hemmeland is bij de 1e IBU 2016 ook voor de gemeenteha-
ven een voorziening in het leven geroepen om baggerwerkzaamheden uit te kunnen voeren. Ook hier
wordt gespaard om eens in de tien jaar baggerwerkzaamheden te kunnen uitvoeren. Deze toekomstige
baggerwerkzaamheden staan nu geprognosticeerd voor 2027. Hieronder een overzicht van het verloop
van de voorziening Baggeren gemeentehaven Monnickendam:
  Voorziening baggeren
                                           2020                2021          2022          2023
  gemeentehaven Monnickendam
  Stand voorziening 1 januari                  37.500             50.000        62.500         75.000
  Toevoeging aan voorziening                   12.500             12.500        12.500         12.500
  Geplande kosten                                 -                  -             -               -
  Stand voorziening 31 december                50.000             62.500        75.000         87.500
                                              Begroting 2020                              Pagina 66 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 66 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 67 ======================================================================

<pre>   Samenvattend overzicht onderhoud kapitaalgoederen
                                                                                     Beheers- en               Financiële
                                                                Gewenst
Categorie                               Beleidskaders                                onderhoudsplannen / consequenties conform
                                                                kwaliteitsniveau
                                                                                     Looptijdplannen           plannen
 1. Wegen                                         Ja              Conform beheerplan   2019-2023                 Nee
 2. Riolering                                     Ja              Conform beheerplan   2018-2022                 Ja
                                                                  CROW beheerniveau    Vertaald als kader voor
 3. Groen                                         Ja                                                             Ja
                                                                  A/B                  de Groendienst
 4. Gebouwen                                      Ja              Conform beheerplan   20 jaar                   Ja
 5. Bruggen en tunnels                            Ja              Conform beheerplan   5 jaar                    Ja
 6. Openbare verlichting                           ja             Conform beheerplan   5 jaar                    Ja
 7. Oevers (kades en beschoeiingen)                ja             Conform beheerplan   5 jaar                    Ja
 8. Renovatie sportvelden                        Nee              NOC*NSF norm         20 jaar                   Ja
 9. Onderhoud Hemmeland                          Nee              nvt                  nvt                       Ja
                                           1x in de tien jaar     minimale diepgang
10. Baggeren gemeentehaven Monnickendam                                                10 jaar                   Ja
                                               baggeren           conform keuring
                                                                                                               Zo ja, zijn er
                                        Ramingen tlv                                 Is er sprake van
                                                                Ramingen volledig en                           toereikende voor-
Categorie                               exploitatie /                                achterstallig
                                                                reëel in begroting?                            zieningen/reserves
                                        voorzieningen                                onderhoud (AOH)?
                                                                                                               voor AOH?
 1. Wegen                                 conform                 conform              Nee                                          -
 2. Riolering                             conform                 conform              Nee                                          -
 3. Groen                                 conform                 conform              Nee                                          -
 4. Gebouwen                              conform                 conform              Nee                                          -
 5. Bruggen en tunnels                    conform                 conform              Nee                                          -
 6. Openbare verlichting                  conform                 conform              Nee                                          -
 7. Oevers (kades en beschoeiingen)       conform                 conform              Nee                                          -
 8. Renovatie sportvelden                 conform                 conform              Nee                                          -
 9. Onderhoud Hemmeland                   conform                 conform              Nee                                          -
10. Baggeren gemeentehaven Monnickendam   conform                 conform              Nee                                          -
                                                             Begroting 2020                                         Pagina 67 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 67 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 68 ======================================================================

<pre>§ D Financiering
1. Beleidsvoornemens
Volgens de huidige planningen blijft Waterland in 2020 binnen de kasgeldlimiet en de rente-risiconorm.
De kasgeldlimiet heeft betrekking op leningen met een looptijd tot maximaal één jaar en de rente-risico-
norm op leningen met een looptijd vanaf één jaar. Het doel van deze normen uit hoofde van de Wet fi-
nanciering decentrale overheden (Fido) is te voorkomen dat bij herfinanciering van de leningen bij (aan-
zienlijk) hogere rente grote schokken optreden in de hoogte van de rente die de gemeente moet betalen.
De normen beperken de budgettaire risico’s. Het niveau van de korte leningen, de kasgeldlimiet, is gelimi-
teerd tot 8,5% van het bedrag van de begroting. Onderstaand treft u de berekening van de kasgeldlimiet
aan.
 Kasgeldlimiet
                                                         Begroting 2020
 (bedragen x € 1.000)
   Begrotingstotaal per 1 januari                             35.726.281
   1.  Toegestane kasgeldlimiet
       in procenten van de grondslag                                 8,5%
       in bedrag                                                3.036.734
   2. Omvang vlottende schuld
       Opgenomen gelden < 1 jaar                                           -
       Schuld in rekening-courant                                          -
       Gestorte gelden door derden < 1 jaar                                -
       Overige geldleningen, niet zijnde vaste schuld                      -
       Totale omvang van de vlottende schuld                               -
   3. Vlottende middelen
       Contante gelden in kas                                        2.000
       Tegoeden in rekening-courant                             6.208.992
       Overige uitstaande gelden < 1 jaar                                  -
       Totale omvang van de vlottende middelen                  6.210.992
   4. Toets kasgeldlimiet
       Totaal netto-vlottende schulden (3-2)                    6.210.992
       Toegestane kasgeldlimiet                                 3.036.734
       Ruimte ( + ) c.q. overschrijding ( - )                   9.247.726
De rente-risiconorm houdt in dat de jaarlijkse verplichte aflossing en renteherzieningen niet meer dan
20% van de begroting mogen bedragen. De norm beoogt een evenwichtige opbouw van de leningen in de
tijd. Onderstaand treft u de berekening van de rente-risiconorm aan.
                                                      Begroting 2020                         Pagina 68 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 68 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 69 ======================================================================

<pre>       Rente-risiconorm                          Begroting      Begroting      Begroting    Begroting
       (bedragen x € 1.000)                         2020           2021           2022         2023
  1.     Renteherzieningen op leningen o/g                    -              -            -              -
  2.     Betaalde aflossingen                     4.930.000        9.430.000    4.430.000    4.430.000
  3.     Renterisico (1+2)                        4.930.000        9.430.000    4.430.000    4.430.000
         Begrotingstotaal                        35.726.281      35.288.537    35.232.817   34.795.941
  4.     Percentage regeling                            20%             20%          20%           20%
  5.     Rente-risiconorm                         7.145.256        7.057.707    7.046.563    6.959.188
         Toets rente-risiconorm (5 - 3)
         Ruimte ( + ) c.q. overschrijding (-)     2.215.256      -2.372.293     2.616.563    2.529.188
De verwachting is dat de rente-risiconorm in 2021 overschreden zal worden. De oorzaak hiervan is dat
de aangetrokken lening van € 4,5 miljoen in 2021 ineens moet worden afgelost. Hierdoor verdubbelt het
aandeel Betaalde aflossingen. De aflossing van genoemde lening zal naar verwachting uit eigen middelen
(opbrengst verkoop gronden Galgeriet) worden gefinancierd. In de jaren na 2021 zal de rente-risiconorm
naar verwachting weer binnen de toegestane limiet blijven.
2. Overzicht uitstaande leningen
                                                 Stand per       Rente         Aflossing     Stand per
     Lening           Rente %         Aflossing
                                                01-01-2020        2020           2020        31-12-2020
      BNG              3,45%            2021        1.000.000        19.790        500.000        500.000
      BNG              2,09%            2023        2.800.000        45.109        700.000      2.100.000
      BNG              0,55%            2021        4.500.000        24.750            -        4.500.000
      BNG              0,21%            2023        6.400.000        12.600      1.600.000      4.800.000
      BNG              0,19%            2024        7.000.000        10.891      1.400.000      5.600.000
   Totaal                                         21.700.000        113.140      4.200.000    17.500.000
3. Overzicht rentebaten
In 2020 zijn er geen rentebaten begroot ten aanzien van de rekening-courant. Wel staan hier (ingevolge
vernieuwing BBV (Besluit Begroten en Verantwoorden) ) de rentebaten van de verstrekte leningen aan de
sportclub VV Monnickendam, en de St. Waterlandse Hockey Accommodatie.
4. Ontwikkelingen
De combinatie van de aflossingen en de behoefte aan toekomstige investeringsmiddelen (zoals scholen-
bouw en gemeentewerf) zorgen er voor dat er tussen eind 2019 en eind 2020 nieuwe geldleningen afge-
sloten worden. Voor het aantrekken van geld in 2019 en volgende jaren is rekening gehouden met een
rentepercentage van 1,0%.
Gelet op de nog af te wikkelen investeringen per eind augustus 2019 en de planning voor 2019/2020, plus
aflossingen reeds aangegane leningen, minus afschrijvingen is nog circa € 13 miljoen nodig. Deze middel-
en zullen, afhankelijk van de behoefte, worden opgenomen in 2019/2020.
                                                Begroting 2020                              Pagina 69 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 69 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 70 ======================================================================

<pre>5. Renteresultaat op het taakveld treasury
Het BBV schrijft voor dat er inzicht in het renteresultaat wordt gegeven op het taakveld Treasury.
Hieronder de specificatie:
  Omschrijving                                                                Bedrag
  De externe rentelasten over de korte en lange financiering                           222.667
  De externe rentebaten over de korte en lange financiering                             43.545
  Saldo rentelasten en rentebaten                                                      179.122
  De rente die aan de grondexploitatie moet worden toegerekend               -
  De rente van projectfinanciering die aan het betreffende taakveld
  moet worden toegerekend                                                    -
  De rentebaat van doorverstrekte leningen indien daar een specifieke
  lening voor is aangetrokken (= project-financiering), die aan het
  betreffende taakveld moet worden toegerekend                               -
                                                                                           -
  Aan taakveld toe te rekenen externe rente                                            179.122
  Rente over eigen vermogen                                                                -
  Rente over voorzieningen                                                                 -
  Totaal aan taakveld toe te rekenen rente                                             179.122
  De aan taakveld toegerekende rente (renteomslag)                                     251.201
  Renteresultaat op het taakveld Treasury                                               72.079
                                                    Begroting 2020                           Pagina 70 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 70 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 71 ======================================================================

<pre>§ E Bedrijfsvoering
Hoe willen we werken?
Vanuit de bedrijfsvoering gaan we zoveel mogelijk werken aan de ‘voorkant’ van processen. We gaan
dit ook meer integraal dan voorheen doen, dus bedrijfsvoeringteams werken nauw met elkaar samen
om primaire processen te ondersteunen en te sturen. Wij ontwikkelen en leveren daarnaast de beno-
digde stuurinformatie om bestuur en management hun werk zo goed en comfortabel mogelijk te kun-
nen uitvoeren. Wij bieden maatwerk en laten regels en routines los als dat tot een beter resultaat leidt.
Cultuur en structuur
Onze kernwaarden zijn lef, verbinding, vertrouwen en nieuwsgierigheid. Wij denken vanuit de
inwoner/ondernemer en werken ook met hen samen We zijn een faciliterende gemeente, die dichtbij
en toegankelijk is.
We hebben een integrale aanpak voor de opgaven die op ons afkomen. Onze medewerkers én inwo-
ners voelen en tonen eigenaarschap. Resultaten tellen, en dat verwachten de inwoners ook van ons.
De inwoner en zijn/haar opgave staan centraal. We hebben daar plezier in, en doen daarom nét dat
beetje extra om tot een resultaat te komen wat boven verwachting is.
Duidelijkheid en snelheid voor de burger
Maatschappelijke vragen komen en gaan, de laatste jaren in steeds hoger tempo en via verschillende
kanalen. Bestuurders, inwoners en professionele partners verwachten dat wij daar snel op inspelen.
De rol van onze gemeente verandert daardoor ingrijpend op belangrijke gebieden als zorg,
leefbaarheid en ruimtelijke ontwikkeling. Onze maatschappelijke opgaven staan centraal, we maken
impact door te doen wat nodig is. Wij ontdekken samen met inwoners, ondernemers en instellingen
wat er nodig is (co-creatie, participatie en communicatie). Wij bieden ruimte voor Waterlandse inwoners en
partners om zelf met oplossingen te komen en deze zoveel mogelijk zelf te realiseren (klant centraal).
Wij durven maatwerk te bieden en regels en routines los te laten (werken volgens de bedoeling). Wij
reageren snel en flexibel. Wij zijn aanwezig daar waar het gebeurt en verbinden ons aan onze partners
(samenwerking). Wij tonen eigenaarschap en voelen ons verantwoordelijk om meer maatschappelijke im-
pact te realiseren.
Inzet van medewerkers
De organisatie werkt aan concrete maatschappelijke opgaven. Dat vraagt om een wendbare organi-
satie, omdat opgaven steeds (sneller) veranderen. Door opgavegericht werken organiseert de gemeen-
telijke organisatie zich ‘binnen’ steeds meer rondom het (steeds veranderende) werk ‘buiten’. Met als
inzet merkbare resultaten voor de burger.
Opdrachtgever-opdrachtnemer
Medewerkers werken opgavegericht in teams en hebben binnen de opgaven verschillende taken,
rollen en verantwoordelijkheden. Opdrachtgever- en opdrachtnemerschap staan centraal.
Medewerkers worden (samen met andere teamleden) verantwoordelijk voor de resultaten van hun
team, of hun opgave. We noemen dat ‘eigenaarschap’. Dat geeft veel vrijheid en zelfstandigheid in
werken. Zij bepalen in grote mate (met elkaar) hoe zij hun resultaten willen behalen. Dat gebeurt
natuurlijk binnen de kaders van de opdrachtverstrekking, maar er wordt in hoge mate een beroep
gedaan op de professionaliteit van de medewerkers om dit op een juiste wijze in te vullen.
Samen zijn we sterker
Wij werken actief samen met bewoners, bedrijven, maatschappelijke organisaties en andere partners
in de Waterlandse samenleving. Uiterlijk eind 2019 verwachten wij bestuurlijke duidelijkheid te verkrijgen
over de koers van de gemeente voor wat betreft de bestuurlijke toekomst en dus de samenwerking in de
regio.
                                                   Begroting 2020                              Pagina 71 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 71 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 72 ======================================================================

<pre>Organisatiestructuur 2020
                                                                    RAAD
                                                                   Griffier
                                                              College van B&W
Organisatie
                                 Strategisch Team                                     Controlling
   Domein Bedrijfsvoering                         Ruimtelijk Domein                         Sociaal Domein
            Team Belastingen &
                                                      Team Buitendienst Cluster Grijs                   Team Jeugd
               Boekhouding
      Team Bestuurs- en Management
                                                     Team Buitendienst Cluster Groen                  Team Participatie
              Ondersteuning
                                                        Team Buitendienst Cluster
                Team HRM                                                                                Team WMO
                                                                  Machines
                                                        Team Buitendienst Cluster
        Team Informatievoorziening                                                                   Team Publiekszaken
                                                                  Algemeen
                                                       Team Vastgoed, Onderwijs &
      Team Juridische Zaken & Inkoop
                                                                    Sport
                                                                Team Beheer
                                                              Team Handhaving
                                                                 Team Regio
                                                                  Team RO
                                                             Team Vergunningen
Toelichting
- De raad bestaat uit 17 raadsleden
- De functie griffier is 1 fulltime-equivalent (fte). Deze maakt geen onderdeel uit van de formatie binnen
  de organisatie.
- Het college van B&W bestaat uit de burgemeester (1 fte) en vier wethouders (totaal 2,55 fte).
- De organisatie bestaat uit 21 teams. De formatie van de organisatie telt 141,35 fte’s dit is inclusief de
  formatie die wordt ingezet voor het uitvoeren van taken die worden ingezet voor regionale partners. De
  bezetting bedraagt 143,97. Hetgeen betekent dat er sprake is van een tijdelijke overbezetting van 2,62
  fte’s. Achtergrond hiervan zijn personele mutaties.
                                                               Begroting 2020                                      Pagina 72 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 72 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 73 ======================================================================

<pre>Inhuur tijdelijke krachten:
In de begroting is een structureel budget opgenomen ad € 560.459 voor inhuur van tijdelijke arbeidskrach-
ten. Dit budget wordt in de begroting niet over de programma’s verdeeld, maar is centraal beschikbaar.
Het kan specifiek worden aangewend bij zwangerschap, uitval door ziekte of andere bijzondere verlof-
soorten of knelpunten.
                                               Begroting 2020                               Pagina 73 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 73 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 74 ======================================================================

<pre>§ F Verbonden partijen
1. Algemeen
Een verbonden partij is een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie waarin de gemeente een be-
stuurlijk en een financieel belang heeft. Van een bestuurlijk belang is sprake als er sprake is van zeggen-
schap, hetzij uit hoofde van vertegenwoordiging in het bestuur hetzij uit hoofde van stemrecht. Een finan-
cieel belang is een aan de verbonden partij ter beschikking gesteld bedrag dat niet verhaalbaar is indien de
verbonden partij failliet gaat dan wel het bedrag waarvoor aansprakelijkheid bestaat indien de verbonden
partij haar verplichtingen niet nakomt. Deze definities houden in dat indien de gemeente participeert in
een NV (Naamloze Vennootschap), BV (Besloten Vennootschap), VOF (Vennootschap Onder Firma),
CV (Commanditaire Vennootschap) of een GR (Gemeenschappelijke Regeling) altijd sprake is van ver-
bonden partijen. Ook stichtingen en verenigingen kunnen onder verbonden partijen vallen, indien de ge-
meente een zetel in het bestuur heeft en financiële risico’s loopt. Een stichting of vereniging die jaarlijks
subsidie krijgt, maar waaraan geen andere financiële verplichtingen zitten met een afdwingbaarheid door
derden, is geen verbonden partij. Een eventuele morele verplichting tot betaling in geval van problemen
zou in de paragraaf weerstandsvermogen kunnen worden opgenomen. Bij een verbonden partij kan met
name worden gedacht aan samenwerkingsverbanden. Deze samenwerkingsverbanden zijn ontstaan uit de
behoefte om gezamenlijk met andere partijen een bepaald doel na te streven. Zonder deze samenwer-
kingsverbanden zou de gemeente deze takn zelf moeten uitvoeren. Aan een verbonden partij zijn bepaalde
bevoegdheden overgedragen, waartoe de deelnemers elk jaar een financiële bijdrage beschikbaar stellen.
De gemeente moet er zelf voor waken dat op de juiste wijze van de bevoegdheden gebruik wordt gemaakt
en de beschikbaar gestelde gelden goed worden besteed. Daartoe is er ambtelijk en bestuurlijk toezicht en
worden gegevens opgenomen in de begroting en de jaarrekening.
2. Waterlandsarchief (WA)
Vestigingsplaats:                      Purmerend
Rechtsvorm:                            gemeenschappelijke regeling met zes gemeenten
Activiteiten:                          het bevorderen van politiek-bestuurlijke samenwerking en beheer
                                       van archiefstukken van de deelnemende gemeenten
Programmaonderdelen:                   6.01 Overhead
Bestuurlijk belang gemeente:           één lid in het bestuur
                                                             Jaarrekening                Begroting
   Omschrijving
                                                        2017            2018        2019            2020
   Jaarlijkse bijdrage gemeente Waterland                 132.544         132.448    135.147          138.049
   Eigen vermogen per 31 december                         161.430         493.068
   Vreemd vermogen per 31 december                         78.452         221.338
   Totaal saldo van baten en lasten                       252.000          65.000-
   Geraamd resultaat                                      479.000             -
Eind 2017 is het Uitvoeringsplan 2018-2021 Voor een betrouwbaar geheugen door de portefeuillehouders
Waterlands Archief vastgesteld. Hierin ligt de nadruk op nieuwe diensten op basis van netwerken en
samenwerken (van buiten naar binnen). 2020 is het derde programmajaar voor het in 2018 verzelfstan-
digde Waterlands Archief. In het uitvoeringsplan zijn specifiek een aantal doelen benoemd. De relevante
doelen zijn hieronder duidelijk herkenbaar weergegeven met daarbij de ambities voor 2020.
                                                   Begroting 2020                              Pagina 74 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 74 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 75 ======================================================================

<pre>De belangrijkste taken van het Waterlands Archief zijn het duurzaam beheren en beschikbaar stellen van
procesgebonden overheidsinformatie die als zodanig is gewaardeerd. Deze wettelijke taken van de deelne-
mende gemeenten zijn gedelegeerd aan het Waterlands Archief (en vastgelegd in de gemeenschappelijke
regeling). Daaruit vloeien de volgende kerntaken voort: publiek, beheer en toezicht. Naast deze primaire
taken, worden secundaire taken uitgevoerd gericht op het goed laten functioneren van de organisatie zoals
bedrijfsvoering, automatisering en facilitaire zaken.
Organisatie
Het Waterlands Archief heeft een aantal van haar bedrijfsvoeringstaken uitbesteed aan externen: perso-
neelszaken en salarisadministratie (Gemeente Waterland), facilitaire zaken (Bibliotheek Waterland), huis-
vesting (Gemeente Purmerend) en ICT (Vogelpoel). In het uitvoeringsplan 2018-2021 zijn specifiek een
aantal doelen benoemd:
• Verbetering communicatie, bijvoorbeeld door digitale nieuwsbrieven.
    Digitale nieuwsbrieven worden ingezet als begin van een bredere communicatiestrategie.
    Invullen van nieuwe functies op het gebied van communicatie en expertise digitaal archief.
• De functie op het gebied van expertise digitaal archief is ingevuld met de Adviseur digitale informa-
    tievoorziening.
• Met het Gemeentearchief Zaanstad delen van functies.
    Met het Gemeentearchief Zaanstad wordt verder onderzocht welke mogelijkheden er zijn om samen te
    werken. Op inspectiegebied wordt de samenwerking voortgezet, op adviesgebied wordt de samen-
    werking uitgebreid.
Samenwerking
Door schaalvergroting, middels structurele samenwerking met een vergelijkbare archiefdienst in de regio,
kan de expertise en daarmee de slagkracht worden vergroot. Samenwerking met het Gemeentearchief
Zaanstad ligt daarbij niet alleen voor de hand, maar is ook een bestuurlijke opdracht. In de samenwerking
met het Gemeentearchief Zaanstad zal mogelijk ook de behoefte aan nieuwe functies ingevuld kunnen
worden. Een andere bestuurlijke opdracht is om binnen de regio Waterland nadrukkelijk de samenwerking
te zoeken met de deelnemende gemeenten en andere maatschappelijke organisaties. Daarnaast werkt het
WA op archiefgebied ook in 2020 samen met het Westfries Archief en het Regionaal Archief Alkmaar.
Voor programmering en publiciteit zoekt het WA ook weer de samenwerking met de Bibliotheek Water-
land. Tot slot zoekt het WA ook weer verdere samenwerking met middelbare scholen, hogescholen en
universiteiten, historische verenigingen en musea.
Toezicht
In overleg met de aangesloten overheden vult het WA de functie expertisecentrum digitaal archiveren in.
Duurzame toegankelijkheid van (digitale) overheidsinformatie begint bij de vorming van archief door
overheidsorganisaties. Dit wordt ook wel ‘archivering by design’ genoemd. Het WA gaat ons hierbij
ondersteunen met kennis. Zodat zij voorlichting kunnen geven aan archiefvormers over duurzame digitale
toegankelijkheid. Het WA is hierin proactief en een professionele partij. Naast het bieden van advies en
expertise heeft het WA de wettelijke taak om toezicht te houden op de niet-overgebrachte archiefbeschei-
den bij de aangesloten gemeenten en hun gemeenschappelijke regelingen. Gezien het feit dat digitaal archi-
veren steeds belangrijker wordt bij gemeenten, ligt de focus van het toezicht hier ook op in de komende
jaren. Eén keer per twee jaar voert het WA een KPI (Kritische Prestatie Indicatoren) inspectie uit bij de
gemeente Waterland.
Beheer
In overleg met de aangesloten overheden vult het WA de functie betrouwbaar geheugen in (E-depot). Om
digitale informatie duurzaam toegankelijk te kunnen bewaren is een e-depotvoorziening nodig. Met deze
voorziening kan ook archief eerder dan de wettelijke overbrengingstermijn worden beheerd (‘uitplaatsing’).
Hiermee kan door het WA ondersteuning worden geboden voor een meer open overheid en het aanbie-
den van open data. In overleg met de deelnemende gemeenten worden de series bouwdossiers (overge-
bracht en nog over te brengen) in 2020 en 2021 vervangen. Bij elkaar betreft dit op dit moment een kilo-
meter plankruimte. Een E-depot is de digitale variant van de huidige archiefbewaarplaats voor papieren ar-
chief. Het gedigitaliseerde archief wordt opgeslagen in de digitale archiefbewaarplaats. Een deel van de pa-
pieren archieven van het WA is nog niet ontsloten of nog niet voldoende ontsloten. Het toegankelijk ma-
                                                  Begroting 2020                               Pagina 75 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 75 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 76 ======================================================================

<pre>ken hiervan is een doorlopend proces. Het archief van Broek in Waterland en van de drie historische
stadsarchieven wordt opnieuw geïnventariseerd om ze beter toegankelijk te maken. De (met name 19e-
eeuwse) overheidsarchieven die nog beperkt toegankelijk zijn worden bewerkt en nader toegankelijk ge-
maakt. De nieuwe toegangen worden gepubliceerd op internet. Conservering van collecties vindt plaats op
basis van een conserveringsplan. Tot slot blijft er aandacht voor verwerving van niet-overheidsarchieven
op basis van een acquisitieplan en de Handreiking waardering en selectie.
Risico’s
Het Waterlands Archief draagt als archiefdienst zorg voor onze archieven en dat van de deelnemende ge-
meenten. De gemeente heeft niet de middelen om dit zelfstandig te doen.
3. Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Zaanstreek-Waterland (GGD)
Vestigingsplaats:                      Zaanstad
Rechtsvorm:                            gemeenschappelijke regeling
Activiteiten:                          belangenbehartiger van de regio Zaanstreek-Waterland op het gebied
                                       van collectieve preventie en andere gemeentelijke activiteiten in het
                                       kader van de gezondheidszorg
Programmaonderdelen:                   3.03 Volksgezondheid
Bestuurlijk belang gemeente:           één lid in het algemeen bestuur
De begroting 2020 van de GGD Zaanstreek-Waterland is in het algemeen bestuur van de GGD vastge-
steld op 5 juni 2019.
                                                             Jaarrekening                Begroting
   Omschrijving
                                                        2017            2018       2019              2020
   Jaarlijkse bijdrage gemeente Waterland                 599.886         621.250    667.770           684.804
   Eigen vermogen per 31 december                       1.624.234       1.398.403
   Vreemd vermogen per 31 december                      6.724.146       7.197.661
   Totaal saldo van baten en lasten                       194.622         214.629-
   Geraamd resultaat                                      234.575          16.103
Visie
Het doel van de GGD is het bewaken, beschermen en bevorderen van de volksgezondheid van de inwo-
ners in de regio Zaanstreek-Waterland. Daarbij staat een preventieve en collectieve aanpak voorop, met
specifieke aandacht voor bevordering van participatie en ondersteuning van de eigen regie van mensen.
De uitvoering van de publieke gezondheidszorg is in onze regio georganiseerd in een Gemeenschappelijke
Regeling (GR). De GGD stelt op grond van de GR elk jaar een begroting en een jaarrekening op. De
GGD is de uitvoerder van en eerste adviseur over het (regionale) gezondheidsbeleid en het kenniscentrum
op het terrein van de openbare gezondheidszorg.
Beleidsvoornemens
Het lokale volksgezondheidsbeleid wordt vormgegeven binnen de kaders van de Wet publieke gezond-
heid, het Nationaal Preventie Akkoord dat voortvloeit uit het regeerakkoord Vertrouwen in de toekomst
(2017-2021) en de toekomstverkenningen van het RIVM (RijksInstituut voor Volksgezondheid en Milieu).
Lokaal willen wij de gezondheid van mensen bevorderen en chronische ziekten voorkomen door een
integrale aanpak in de omgeving waarin mensen wonen, werken, leren en leven. Verder houden wij de ge-
zondheidsbescherming op peil en bieden nieuwe bedreigingen het hoofd. Daarnaast willen wij de ge-
zondheidsverschillen tussen laag- en hoogopgeleiden stabiliseren of terugbrengen.
                                                   Begroting 2020                               Pagina 76 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 76 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 77 ======================================================================

<pre>Hiervoor doen wij het volgende:
- Wij geven preventie een prominente plaats in de gezondheidszorg en continueren het gezondheidsbe-
    leid ten aanzien van alcohol, drugs en roken (genotmiddelen), gezond gewicht en psychische gezond-
    heid.
- Wij geven verder vorm aan de aansluiting van de GGD/gezondheidszorg op de terreinen Wmo,
    Jeugdwet en Participatiewet.
- In het traject van visievorming GGD Zaanstreek Waterland en de uitwerking van deze visie die in de-
    cember 2016 is vastgesteld, wordt nadrukkelijk rekening gehouden met de veranderende rol die de
    GGD als ketenpartner in de (jeugd)hulpverlening speelt. Wij beoordelen met de aan de Gemeenschap-
    pelijke Regeling GGD Zaanstreek-Waterland (hierna: GR) deelnemende gemeenten in hoeverre dit van
    invloed is op de inhoud van de GR en de mate waarin en wijze waarop het onderscheid tussen basista-
    ken en contracttaken wordt gedefinieerd.
Risico’s
Tweemaal per jaar vindt er een risico-inventarisatie plaats, bij de begroting en bij de jaarrekening. De
GGD kent risico’s die te maken hebben met de personele kosten. Deze risico’s zijn:
- Eigen risicodrager WW-verplichting. De GGD is risicodrager voor uitkeringen uit de werkloosheids-
    wet (WW). Dat betekent dat bij ontslag of bij einde dienstverband (bij tijdelijke aanstellingen) de even-
    tueel uit te betalen WW-uitkering betaald moet worden door de GGD.
- Doorbetalingsverplichting bij gedeeltelijke arbeidsongeschiktheid in verband met ziekte. De GGD is
    eigen risicodrager voor de WGA (Werkhervattingsregeling Gedeeltelijk Arbeidsgeschikten), in het ka-
    der van de Wet Werk en Inkomen naar Arbeidsvermogen (WIA). Dit betekent dat de GGD betaalt
    voor aanvulling van het loon van een zieke (ex)werknemer.
- Calamiteiten binnen het taakveld van de GGD. Als zich in de regio calamiteiten voordoen, die een be-
    dreiging vormen voor de volksgezondheid (bijvoorbeeld uitbraak infectieziekte) of die in het kader van
    de rampenbestrijding inzet vragen van de GGD, zullen hieruit kosten voortvloeien. Met deze kosten is
    in de begroting geen rekening gehouden.
4. Veiligheidsregio Zaanstreek-Waterland (VrZW)
Vestigingsplaats:                      Zaanstad
Rechtsvorm:                            gemeenschappelijke regeling met acht gemeenten
Activiteiten:                          door samenwerking een zo doelmatig mogelijk georganiseerde en ge-
                                       coördineerde brandbestrijding alsmede hulpverlening bij rampen en
                                       zware ongevallen te bewerkstelligen
Programmaonderdelen:                   1.01 Veiligheid
Bestuurlijk belang gemeente:           één lid in het dagelijks en algemeen bestuur
De begroting 2020 van de Veiligheidsregio Zaanstreek-Waterland is vastgesteld door het algemeen bestuur
op 28 juni 2019.
                                                             Jaarrekening                Begroting
   Omschrijving
                                                        2017            2018        2019             2020
   Jaarlijkse bijdrage gemeente Waterland               1.387.528       1.411.532   1.443.997        1.467.722
   Eigen vermogen per 31 december                       2.105.000       2.368.000
   Vreemd vermogen per 31 december                     28.159.000      16.397.000
   Totaal saldo van baten en lasten                       521.000-        981.000
   Geraamd resultaat                                      752.000-      1.177.000
Op 10 februari 2017 stelde het Algemeen Bestuur het Beleidsplan Veiligheidsregio Zaanstreek–Waterland
2017-2020 vast. In het beleidsplan staan de (gezamenlijke) ambities van het samenwerkingsverband dat be-
staat uit brandweer, politie, GHOR (Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio) en de acht ge-
meenten. Maar ook de ambities ten aanzien van de wettelijke taken op het gebied van Brandweerzorg, Ge-
                                                   Begroting 2020                               Pagina 77 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 77 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 78 ======================================================================

<pre>neeskundige zorg, de Gemeenschappelijke meldkamer en Bevolkingszorg en rampenbestrijding en crisis-
beheersing.
Beleidsvoornemens
De komende jaren ligt de nadruk op verdere versterking van de samenwerking tussen brandweer, politie,
GHOR en de acht gemeenten in Zaanstreek–Waterland, de versterking brandweeronderwijs en de
verbinding van zorg en veiligheid.
Risico’s
Deze gemeenschappelijke regeling komt voort uit de Wet veiligheidsregio’s en de gemeente Waterland is
verplicht deel te nemen aan deze gemeenschappelijke regeling.
5. Recreatieschap Twiske/Waterland
Vestigingsplaats:                      Haarlem
Rechtsvorm:                            gemeenschappelijke regeling van de provincie, stadsdeel Amster-
                                       dam-Noord, Beemster, Edam-Volendam, Graft–de Rijp, Landsmeer,
                                       Oostzaan, Purmerend, Waterland, Wormerland, Zaanstad
Activiteiten:                          het bevorderen van een evenwichtige ontwikkeling van de open-
                                       luchtrecreatie, en tot stand brengen en bewaren van een evenwichtig
                                       natuurlijk milieu en het tot stand brengen en duurzaam in stand hou-
                                       den van het specifiek en gedifferentieerde karakter van het landschap
Programmaonderdelen:                   2.02 Sport, cultuur en recreatie
Bestuurlijk belang gemeente:           één lid in het algemeen bestuur
De begroting van 2020 van het recreatieschap Twiske/Waterland is vastgesteld in de vergadering van het
algemeen bestuur op 20 juni 2019.
                                                             Jaarrekening                  Begroting
   Omschrijving
                                                        2017            2018          2019            2020
   Jaarlijkse bijdrage gemeente Waterland                  15.431          15.531       15.764            16.084
   Eigen vermogen per 31 december                       1.929.435       2.118.710
   Vreemd vermogen per 31 december                         37.648          37.585
   Totaal saldo van baten en lasten                       118.757         189.274
   Geraamd resultaat                                            -             -
Het recreatieschap Landschap Waterland richt zich voornamelijk op het aanbieden van routes en routenet-
werken. Zo beheert het recreatieschap door het hele werkgebied vele kilometers wandel- fiets en vaarroutes.
Ook cruciale verbindingen zoals pontjes en boerenlandpaden worden door het recreatieschap ontwikkeld en
beheert. Daarnaast zet het schap in op de promotie van de route netwerken en natuurlijk het recreatieve
aanbod in het hele werkgebied. Daarbij wordt nauw samengewerkt met betrokken partners. Het beheer van
areaal vlakgroen is zeer beperkt. Het streven is om eind 2019 te beschikken over een geactualiseerde visie
inclusief een nieuw uitvoeringsprogramma voor 2020 en verder. De accenten zullen in 2020 liggen op:
● Uitvoeren onderhoud aan de bestaande routestructuren.
● Het recreatieschap begeleidt de meekoppeling van recreatieve infrastructuur bij het ophogen en verste-
    vigen van de Markermeerdijk door het hoogheemraadschap.
Risico’s
Het realiseren, beheren, onderhouden van -en communiceren over- recreatieve voorzieningen is een
grensoverschrijdende en bovengemeentelijke taak. Deelname is belangrijk omdat de gemeente Waterland
recreatie en toerisme hoog op de agenda heeft staan. Hetgeen door deze gemeenschappelijke regeling
                                                   Begroting 2020                                Pagina 78 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 78 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 79 ======================================================================

<pre>wordt gerealiseerd zou de gemeente Waterland niet zelfstandig voor dit bedrag kunnen regelen. De ge-
meente Waterland heeft derhalve baat bij het voorbestaan van deze Gemeenschappelijke Regeling.
6. Omgevingsdienst IJmond
Vestigingsplaats:                      Beverwijk
Rechtsvorm:                            gemeenschappelijke regeling
Activiteiten:                          Uitvoering van het basistakenpakket om een veilige en gezonde fy-
                                       sieke leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit te bereiken en
                                       in stand te houden.
Programmaonderdelen:                   7.4 Milieubeheer
Bestuurlijk belang gemeente:           één lid in het algemeen bestuur
De begroting van 2020 van de omgevingsdienst IJmond is vastgesteld in de vergadering van het algemeen
bestuur op 3 april 2019.
                                                             Jaarrekening               Begroting
   Omschrijving
                                                        2017            2018       2019            2020
   Jaarlijkse bijdrage gemeente Waterland                  26.393          84.908     84.209           87.419
   Eigen vermogen per 31 december                         687.937         509.260
   Vreemd vermogen per 31 december                      8.416.916       3.840.294
   Totaal saldo van baten en lasten                        71.648-         35.553-
   Geraamd resultaat                                       13.416          10.512
Visie
Het doel van de Omgevingsdienst IJmond is het bereiken en in stand houden van een veilige en duurzame
fysieke leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit binnen het werkgebied. Daarbinnen inspireren zij
burgers en bedrijven tot het nemen van eigen verantwoordelijkheid. Het resultaat is een landelijk vooruit-
strevende en toekomstbestendige voorbeeldorganisatie waar partners met vertrouwen mee samenwerken.
Beleidsvoornemens
Elk jaar stelt de Omgevingsdienst IJmond een uitvoeringsprogramma op. In dit programma beschrijven
zij de taken die ze in het betreffende jaar gaan uitvoeren voor de gemeenten, waaronder Waterland. Dit
geeft inzicht in wat wij als opdrachtgever van de Omgevingsdienst IJmond mogen verwachten. Op de
website staan de meest recente uitvoeringsprogramma’s.
Risico’s
- Externe risico’s
    De risico’s die ontstaan buiten de eigen organisatie om. Te denken valt aan de gevolgen van de landelij-
    ke politiek zoals bezuinigingen en veranderende wetgeving. Of de economische situatie waarin een
    land verkeert.
- Financieel (1)
    De deelnemende gemeenten zijn financieel aansprakelijk voor de schulden en de tekorten van de ge-
    meenschappelijke regelingen.
- Financieel (2)
    Ondanks dat de raden van deelnemende gemeenten door middel van hun zienswijze en uitgangspunten
    invloed kunnen uitoefenen op de hoogte van de bijdrage, kunnen ze maar beperkt invloed uitoefenen
    op de wijze hoe regelingen dit bedrag besteden.
- Realisatie doelstellingen
    Het risico dat doelstellingen niet worden gerealiseerd.
- Bestuurlijk
    Bij deelname in een openbaar lichaam is er al snel sprake van functie vermenging. De betreffende por-
    tefeuillehouder is als collegelid opdrachtgever aan de gemeenschappelijke regeling, daarnaast is hij als
    lid van het algemeen bestuur van de betreffende regeling in de rol van opdrachtnemer. Als deze rollen
                                                   Begroting 2020                             Pagina 79 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 79 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 80 ======================================================================

<pre>    door elkaar gaan lopen kan dit leiden tot onheldere posities van de gemeentelijk vertegenwoordiger en
    tot belangenverstrengelingen. Men kan moeilijk tegelijkertijd twee bestuursfuncties vervullen, in het bij-
    zonder als er belangenverstrengelingen opgelost moeten worden. Er ontstaat dan een rolconflict of
    dubbele pettenproblematiek.
7. N.V. Houdstermaatschappij EZW
Vestigingsplaats:                    Amsterdam
Rechtsvorm:                          naamloze vennootschap
Activiteiten:                        houdstermaatschappij aandelen Alliander
Programmaonderdelen:                 5.01 Dividend
Bestuurlijk belang gemeente:         aandeelhouder
In 2017 is besloten om de N.V. houdstermaatschappij EZW op te heffen. Na de verkoop van de aandelen
NUON werden via de EZW alleen de aandelen Alliander nog middellijk gehouden. De aandelen Alliander
zijn einde 2017 verdeeld over de aandeelhouders EZW. Deze verdeling heeft plaatsgevonden op basis van
de verhouding van het aandelenbezit EZW van de gemeenten. In verband met onzekerheid over de fiscale
afwikkeling van deze opheffing heeft de EZW in 2017 geen dividend uitgekeerd. De EZW is thans in
liquidatie maar heeft een discussie met de belastingdienst over de verschuldigde vennootschapsbelasting
over 2016 en 2017. Lopende deze discussie zijn de voorlopige aanslagen betaald. Zodra over deze schuld
duidelijkheid is zal de EZW definitief geliquideerd worden. De belastingdienst heeft daarnaast geen uit-
spraak willen doen over de waarde van de overgedragen aandelen. Indien hier sprake zal zijn van een be-
lastingclaim zullen de gemeentelijke aandeelhouders hiervoor worden aangesproken.
8. Alliander
Vestigingsplaats:                    Arnhem.
Rechtsvorm:                          Naamloze Vennootschap
Activiteiten:                        Netwerkbeheerder.
Programmaonderdelen:                 5.01 Dividend
Bestuurlijk belang gemeente:         aandeelhouder.
                                                          Jaarrekening                   Begroting
   Omschrijving
                                                     2017            2018           2019              2020
   Jaarlijkse dividend uitkering                        90.868         148.978         91.390           148.978
   Eigen vermogen per 31 december               3.942.000.000    4.129.000.000
   Vreemd vermogen per 31 december              1.784.000.000    1.894.000.000
   Netto winst                                    203.000.000      334.000.000
De gemeente is aandeelhouder van Alliander NV. De gemeente heeft 135.851 aandelen. Als netwerkbe-
drijf is Alliander verantwoordelijk voor de regionale distributie van energie, zoals elektriciteit, (bio)gas en
warmte. Alliander heeft in 2017 een bedrag van € 91,5 miljoen aan dividend uitgekeerd. Dit komt overeen
met 45% van het resultaat na belastingen. De gemeente Waterland heeft over 2018 een bruto dividend van
€ 126.620 uitgekeerd gekregen.
                                                Begroting 2020                                   Pagina 80 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 80 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 81 ======================================================================

<pre>9. N.V. Bank Nederlandse Gemeenten
Vestigingsplaats:                   Den Haag
Rechtsvorm:                         naamloze vennootschap
Activiteiten:                       bank
Programmaonderdelen:                5.01 Dividend
Bestuurlijk belang gemeente:        aandeelhouder
De onderstaande cijfers zijn gebaseerd op de cijfers uit de jaarrekening 2018.
                                                          Jaarrekening                  Begroting
   Omschrijving
                                                   2017                2018       2019                 2020
   Jaarlijkse dividend uitkering                        35.521             40.014     35.000               40.000
   Eigen vermogen per 31 december               4.953.000.000       4.990.000.000
   Vreemd vermogen per 31 december           135.072.000.000      132.519.000.000
   Netto winst                                    393.000.000         337.000.000
De gemeente is aandeelhouder van de Bank Nederlandse Gemeenten (BNG). De gemeente heeft 14.040
aandelen. De gemeente heeft een minderheidsbelang van 0,025%. De BNG fungeert als bank voor de
maatschappelijke sectoren die een binding hebben met de overheid.
Beleidsvoornemens
De huidige situatie continueren.
                                                Begroting 2020                           Pagina 81 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 81 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 82 ======================================================================

<pre>§ G Grondbeleid
Het doel van het te voeren grondbeleid van de gemeente Waterland is het bevorderen van het gewenste
ruimtegebruik en de ruimtelijke kwaliteit en het bevorderen van een rechtvaardige verdeling van kosten en
opbrengsten. Dit doel kan (mede) worden bereikt door middel van de volgende instrumenten:
- het meewerken aan ruimtelijke plannen van derden;
- het aangaan van samenwerkingsverbanden met derden voor het uitvoeren van ruimtelijke plannen;
- kostenverhaal;
- sociale woningbouw;
- het vestigen van een zakelijk recht;
- huur en verhuur;
- aan- en verkoop van grond/onroerende zaken;
- vestiging voorkeursrecht (Wet voorkeursrecht gemeenten) en onteigening;
- het tegengaan van oneigenlijk gebruik van gemeentegrond door derden.
Het grondbeleid van de gemeente Waterland is vastgelegd in de door het college op 27 februari 2018 vast-
gestelde Nota Grondbeleid Gemeente Waterland 2018. Eerder is deze nota vastgelegd door het college op
28 juni 2016. Hierna heeft de gemeenteraad het college medio mei 2017 opgedragen een constructie uit te
werken omdat het wenselijk is om meer grip uit te oefenen en te behouden op de 40% sociaal binnen het
gestelde woningbouwprogramma in het coalitieakkoord van 2014. In deze nota worden de hierboven ge-
noemde instrumenten en het daarmee samenhangende beleid nader uitgewerkt.
De gemeente heeft in de nota grondbeleid aangegeven dat er sprake kan zijn van zowel actief als facilite-
rend grondbeleid. In de praktijk is het grondbeleid veelal faciliterend. Er zijn kostprijsberekeningen, de
projecten worden jaarlijks opnieuw beoordeeld. Verliezen worden direct genomen, er worden tussentijds
geen winsten genomen.
                                                Begroting 2020                                Pagina 82 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 82 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 83 ======================================================================

<pre>§ H Subsidies
Op grond van de Algemene subsidieverordening Waterland in samenhang met de Algemene wet bestuurs-
recht stelt de gemeenteraad jaarlijks de subsidieplafonds en subsidiebegrotingsposten vast voor een aantal
welzijnsterreinen. Voor de welzijnssubsidies wordt een onderscheid gemaakt tussen periodieke en eenmali-
ge subsidies. In onderstaand overzicht worden de subsidieplafonds en begrotingsposten voor welzijnssub-
sidies gepresenteerd.
                                                                                                               Maximaal
                                                                       Subsidie verleend Subsidie gevraagd  subsidiebedrag
  Categorie
                                                                            in 2019          voor 2020         voor 2020
   Amateuristische kunstbeoefening                                             13.750,00         14.525,00          14.300,00
   - Ilpendams fanfare                                                           2.475,00          2.475,00          2.475,00
   - Christelijke Muziekvereniging Juliana                                       2.475,00          2.500,00          2.475,00
   - Muziekvereniging Olympia/Con Brio                                           2.475,00          2.475,00          2.475,00
   - Fanfarecorps Zuiderwoude                                                    2.475,00          2.475,00          2.475,00
   - Toneelvereniging de Brug                                                      550,00            550,00            550,00
   - Toneelvereniging IOS                                                          550,00            550,00            550,00
   - Christelijk gemengd koor Marcantat                                            550,00            550,00            550,00
   - Gemengd Koor Broek in Waterland                                               550,00            550,00            550,00
   - Cantorij Grote Kerk                                                           550,00            550,00            550,00
   - Zuiderzeekoor                                                                 550,00            550,00            550,00
   - Gemengd koor Instemming                                                       550,00            750,00            550,00
   - Marker mannenkoor                                                                -              550,00            550,00
   Kunstzinnige vorming                                                        121.084,96       122.328,00         122.328,00
   - SOAM                                                                       11.725,00        12.000,00          12.000,00
   - Stichting Muziekschool Waterland                                          109.359,96       110.328,00         110.328,00
   Sport                                                                        73.295,00        86.935,00          79.947,00
   - Zwemvereniging Waterland                                                   10.158,00        10.938,00          10.938,00
   - Sportservice Noord-Holland (aangepast sporten)                              3.011,00          7.079,00          7.079,00
   - Sportservice Noord-Holland (combinatiefunctionaris)                        60.126,00        68.918,00          61.930,00
   Cultuurhistorische waarden                                                      550,00          1.050,00          1.050,00
   - Stichting Museum de Speeltoren                                                275,00            275,00            275,00
   - Vereniging Historisch Eiland Marken                                           275,00            275,00            275,00
   - Vereniging Oud Monnickendam/archeologische werkgroep                nieuw per 2020              500,00            500,00
   Volkscultuur                                                                  2.575,54          2.868,61          2.598,31
   - Chr.Oranjever. Nederland en Oranje Marken                                     330,00            330,00            330,00
   - Stichting voor Volksvermaak Ilpendam                                          527,23            750,00            550,00
   - Herdenkingscomité Monnickendam                                                330,00            400,00            330,00
   - Sint Nicolaas Comité Monnickendam                                           1.058,31          1.058,61          1.058,31
   - Stichting Oranjecomité/Oranjevereniging Katwoude                              330,00            330,00            330,00
                                                         Begroting 2020                                     Pagina 83 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 83 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 84 ======================================================================

<pre>                                                                                                                         Maximaal
                                                                            Subsidie verleend Subsidie gevraagd       subsidiebedrag
Categorie
                                                                                 in 2019             voor 2020           voor 2020
 Sociaal cultureel werk                                                             309.159,00          339.451,00           316.037,00
 - De Bolder sociaal cultureel werk en vrijwilligersondersteuning                   193.124,00                               200.002,00
 - De Bolder activiteiten gezonde leefstijl                                           4.205,00                                 4.205,00
 - De Bolder jongerenwerk                                                            68.226,00                                68.226,00
 - De Bolder KANS (combinatiefunctionaris)                                           43.604,00                                43.604,00
 Jeugd- en jongerenwerk                                                               1.650,00             1.700,00            1.650,00
 - Hervormd Gereformeerd Jeugdwerk Monnickendam                                         550,00               550,00              550,00
 - Stichting Marker Jongeren                                                            550,00               550,00              550,00
 - Vereniging Scoutinggroep Waterland                                                   550,00               600,00              550,00
 Club- en buurthuiswerk                                                                 550,00               600,00              550,00
 - Stichting club- en buurthuiswerk Ilpendam                                            550,00               600,00              550,00
 Overige sociaal culturele activiteiten                                              14.585,00           19.360,00            34.899,00
 - Stichting Bach in Monnickendam                                                       330,00               600,00              330,00
 - Damesclub Katwoude                                                                   330,00               335,00              330,00
 - Stichting Uit de kunst Monnickendam                                                5.495,00             5.495,00            3.495,00
 - Stichting Cultuur Nacht Waterland                                                  2.500,00             5.000,00            2.000,00
 - Stichting Big Band Monnickendam Notorious Monks                                      330,00               330,00              330,00
 - Stichting Monnickendammer Visdagen                                                 3.600,00             3.600,00            2.000,00
 - Stichting Waterlandse Theaterprojecten Neeltje Pater                               1.500,00             2.500,00            1.500,00
 - Stichting Tuintonen                                                                  500,00               500,00              500,00
 - Catharinastichting                                                         nieuw per 2020               1.000,00            1.000,00
 - Overige sociaal culturelel activiteiten (Sociaal domein)                                                                   23.414,00
 Peuteropvang                                                                        64.000,00           64.000,00            64.000,00
 - Tinteltuin                                                                                     separate aanvragen
 - Stichting Peuterspeelgroep Marken                                                  5.000,00           conform de
 - SKW: peuterspeelzaal Pinokkio                                                     20.500,00 uitvoeringsregelingen
 - SKW: peuterspeelzaal 't Stokpaardje; zie Pinokkio                                 13.000,00         kinderopvang
 - Stichting Co Nijntje/zie ook kopje Ontwikkeling de Bolder                         18.000,00               per 2018
 - tegemoetkomingen huishouders                                                       7.500,00                                64.000,00
 Ouderenzorg                                                                        118.579,50          142.261,50           127.081,50
 a. Coördinerend ouderenwerk                                                         15.981,50            16.711,50           15.981,50
 - St. Gecoördineerd Ouderenwerk 55+ Ilpendam                                         4.325,00             4.325,00            4.325,00
 - St. Gecoördineerd Ouderenwerk Monnickendam                                         4.990,00             4.990,00            4.990,00
 - St. Dienstverlening Ouderen Broek in Waterland                                     3.284,00             3.284,00            3.284,00
 - St. Welzijn Ouderen Marken                                                         2.145,00             2.350,00            2.145,00
 - St. Samenwerkingsverband Welzijn Ouderen Waterland                                   825,00             1.350,00              825,00
 - Vereniging Vervoer van Ouderen                                                       412,50               412,50              412,50
                                                              Begroting 2020                                          Pagina 84 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 84 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 85 ======================================================================

<pre>                                                                                                                Maximaal
                                                                       Subsidie verleend Subsidie gevraagd    subsidiebedrag
Categorie
                                                                           in 2019           voor 2020           voor 2020
 b. Stichting WonenPlus Noord-Holland                                         101.498,00         124.450,00          110.000,00
 - St. WonenPlus Noord-Holland (incl. mantelzorgondersteuning)                101.498,00         124.450,00         110.000,00
 c. Recreatief ouderenwerk                                                       1.100,00          1.100,00             1.100,00
 - Gymnastiekvereniging Ilpenstein                                                 550,00            550,00               550,00
 - Ouderensoos Broek in Waterland                                                  550,00            550,00               550,00
 Maatschappelijke dienstverlening                                               19.444,33         21.551,00           19.750,00
 - E.H.B.O.-afdeling Ilpendam                                                      275,00            275,00               275,00
 - Stichting Slachtofferhulp Nederland                                           2.938,79          5.019,00            3.027,00
 - Stichting AED Marken-Uitdam                                                   2.040,00          2.040,00            2.040,00
 - Stichting 6 minuten Waterland                                                 6.930,00          6.930,00            6.930,00
 - Bureau Discriminatiezaken Zaanstreek-Waterland                                7.260,54          7.287,00            7.478,00
 Vluchtelingenwerk                                                             72.262,84          79.788,00           75.000,00
 - Stichting Vluchtelingenwerk Amstel tot Zaan                                  72.262,84         79.788,00           75.000,00
 Algemeen Maatschappelijk Werk                                                 99.589,20         101.582,00          101.582,00
 - SMD Algemeen maatschappelijk werk                                            63.557,42
 - SMD Sociaal raadsliedenwerk                                                  24.324,13
 - SMD Mentorproject                                                            11.707,65
 - Totaal SMD                                                                                    101.582,00         101.582,00
 Stimuleringssubsidies                                                          16.700,00         20.000,00           20.000,00
 Subsidies dorpsraden                                                            4.348,00          4.400,00            4.400,00
 - Stichting Stadsraad Monnickendam                                                543,50            550,00               550,00
 - Stichting Polderraad Katwoude                                                   543,50            550,00               550,00
 - Stichting Dorpsraad Zuiderwoude                                                 543,50            550,00               550,00
 - Stichting Eilandraad Marken                                                     543,50            550,00               550,00
 - Stichting Dorpsraad Ilpendam                                                    543,50            550,00               550,00
 - Dorpsraad Broek in Waterland                                                    543,50            550,00               550,00
 - Dorpsraad Uitdam                                                                543,50            550,00               550,00
 - Vereniging Dorpsgemeenschap Watergang                                           543,50            550,00               550,00
 Overig                                                                       119.626,34           71.710,00           51.850,00
 - Stichting Promotie Waterland                                                 34.130,00         40.460,00           20.600,00
 - Re-integratiesubsidies                                                       85.496,34         30.000,00           30.000,00
 - St Dorpshuis Katwoude                                                                             250,00               250,00
 - St Dorpshuis 't Trefpunt                                                                          250,00               250,00
 - St Dorpshuis Ilpendam                                                                             250,00               250,00
 - St Dorpshuis "onder de pannen"                                                                    250,00               250,00
 - St Dorpshuis Zuiderwoude                                                                          250,00               250,00
 Totaal bedrag                                                              1.032.305,38       1.092.860,11       1.037.022,81
                                                         Begroting 2020                                      Pagina 85 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 85 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 86 ======================================================================

<pre>Toelichting welzijnssubsidies
Periodieke subsidies Zorg & Welzijn
De subsidievereisten zijn opgenomen in de Algemene subsidieverordening gemeente Waterland 2017
(hierna: Asv) en de bijbehorende uitvoeringsregeling subsidies Zorg & welzijn 2014 (hierna: uitvoeringsre-
geling subsidies). Voor de subsidies die op basis van deze regelgeving worden verleend, geldt dat de subsi-
diebedragen in beginsel zijn gefixeerd op het niveau van 2018. Deze lijn is in 2019 ingezet. Dit houdt in:
  1.   bij gelijkblijvende activiteiten bestaat het subsidiebedrag voor aanvragen < € 5.000 uit het aange-
       vraagde subsidiebedrag met als maximum het bedrag dat in 2018 is verleend;
  2. bij gelijkblijvende activiteiten bestaat het subsidiebedrag voor aanvragen ≥ € 5.000 waarbij meer is
       aangevraagd dan het subsidieniveau 2019, in beginsel uit het bedrag dat in 2019 is verleend met een
       loonindexering van 3 % voor die organisaties waarbij de kosten merendeels zijn gerelateerd aan lo-
       nen en salarissen;
  3. bij uitbreiding van activiteiten waarbij sprake is van de basisactiviteiten 2019 en incidentele subsidie-
       middelen 2019; subsidie op basis van het periodieke subsidiebedrag 2019 plus maximaal de bij inci-
       dentele subsidie 2019 verleende extra middelen;
  4. de ontwikkeling van De Bolder tot dienstencentrum brengt extra taken en verschuiving van taken
       en activiteiten met zich mee. Voor deze ontwikkeling is een bedrag, uitgedrukt in procenten, opge-
       nomen in onderstaande tabel. De tabel is niet rigide. Als binnen het financiële kader (aanvraag
       € 339.451) een andere opbouw in uitvoering van activiteiten ontstaat, dan zal dit met de gemeente
       worden besproken en vastgesteld;
  5. het voor de ontwikkelingen rond de renovatie De Bolder geldende overgangsregime voor subsidie-
       relaties die een huurverhouding hebben met De Bolder is voor 2020 niet meer van toepassing.
       Deze subsidierelaties hebben als voorwaarde in 2019 meegekregen dat zij de meerkosten per 2020
       in hun eigen bedrijfsvoering moeten zien op te vangen. Het betreft de Stichting Maatschappelijke
       Dienstverlening (SMD), Vluchtelingenwerk, St. Co-Nijntje en Sportservice. De specifieke effecten
       voor deze relaties worden hieronder benoemd;
  6. de post Aangepast sporten (Sportservice) is in 2019 opgehoogd in verband met gewijzigde regionale
       deelname van gemeenten. Het aanbod is essentieel voor onze gemeente als onderdeel van het (pre-
       ventieve) voorzieningenaanbod Sociaal domein. De ophoging van het bedrag heeft deels te maken
       met loonkostenindexering en deels met de doorrekening meerkosten huur De Bolder, zie punt 8.
       De aanvraag is om die reden gehonoreerd;
  7. de aanvraag van Sportservice ten aanzien van de combinatiefunctionaris is niet geheel gehonoreerd.
       De regel, genoemd bij punt 2 is toegepast;
  8. in 2019 heeft Vluchtelingenwerk een lager bedrag aangevraagd omdat zij dat kalenderjaar middelen
       uit een egalisatiereserve hebben ingezet. Deze reserve was ontstaan ten tijde van de reorganisa-
       tie/fusie van Vluchtelingenwerk. De reserve is nu weggewerkt. De aanvraag 2020 is grotendeels ge-
       honoreerd. Met Vluchtelingenwerk wordt nog nader gesproken over de inhoudelijke invulling. Er is
       rekening gehouden met loonindexering en doorvoering van de meerkosten huur De Bolder;
  9. de aanvraag van de SMD ligt boven het niveau 2019 maar blijft onder het subsidieniveau op basis
       van loonindexering als genoemd bij punt 2. De SMD heeft ook de huurverhoging De Bolder al in
       de aanvraag verwerkt. De aanvraag is om die reden geheel gehonoreerd;
  10. St. Co-Nijntje dient geen aanvraag periodieke subsidie meer in omdat zij gesubsidieerd worden via
       de Uitvoeringsregelingen kinderopvang, zie de laatste alinea;
  11. de subsidieaanvraag WonenPlus is deels gehonoreerd. De berekening ad punt 2 is toegepast (index-
       ering € 3.044) en daarnaast is een bedrag opgenomen voor een dienst die op basis van separate in-
       koop in 2019 wordt geleverd en die doorloopt tot medio 2020. Voor de tweede helft 2020 kan het
       restant van € 5.457 worden ingezet;
  12. Zwemvereniging Waterland: de berekeningsgrondslag zoals deze in 2006 is ontstaan, is complex en
       “arbeidsintensief”. In 2019 zijn besprekingen gevoerd met de vereniging om de berekenings-
       grondslag voor de subsidie te vereenvoudigen en te komen tot een gewogen gemiddelde ten aanzien
       van uren en uurprijs. De aanvraag 2020 is gebaseerd op een gemiddelde uurprijs van € 52,10 voor
       210 uur;
                                                  Begroting 2020                                Pagina 86 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 86 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 87 ======================================================================

<pre>  13. De aanvraag SOAM is gebaseerd op een maximaal aantal leerlingen (50) tegen een prijs per leerling
       van € 240;
  14. De aanvraag van de Muziekschool in geheel gehonoreerd onder toepassing van punt 2. Bovendien
       heeft de Muziekschool haar project Popfabriek on the Road in haar reguliere aanbod opgenomen.
       Hiervoor is in een eerdere fase een stimuleringssubsidie verleend (zodat ook punt 3 analoog van
       toepassing is);
  15. de post incidentele subsidies is op nihil gesteld;
  16. de post stimuleringssubsidies is gefixeerd op het niveau van 2019;
  17. voor de dorpsraden is als bijdrage een afgerond bedrag opgenomen;
  18. voor de uitvoering van motie 191-24 d.d. 14 december 2017 ten aanzien van dorpshuizen is
       € 250 per dorpshuis opgenomen;
  19. de subsidie voor st. Promotie Waterland is teruggebracht tot het niveau vóór de incidentele opho-
       ging in 2018. Op deze berekeningsgrondslag (€ 20.000) is een indexering als genoemd in punt 2
       toegepast. Dit leidt tot een subsidiebedrag van € 20.600.
  20. er zijn drie nieuwe aanvragen ontvangen en aan de lijst toegevoegd:
       - aanvraag Marker Mannenkoor
       - aanvraag Vereniging Oud Monnickendam/archeologische werkgroep (in 2019 stimuleringssubsi-
         die, nu regulier periodiek)
       - aanvraag Catharinastichting (in 2019 stimuleringssubsidie, nu periodiek).
Reïntegratiesubsidies
De subsidievereisten voor de re-integratiesubsidies zijn opgenomen in de Uitvoeringsregeling re-integratie-
subsidies gemeente Waterland 2015. Aanvragen komen gedurende het jaar binnen; hiervoor is het budget
van € 30.000 beschikbaar.
Peuteropvangsubsidies
De peuteropvangsubsidies en tegemoetkomingen huishoudens vloeien voort uit de uitvoeringsregelingen
kinderopvang: peuteropvang en opvang op basis van sociaal medische indicatie en vroeg- en voorschoolse
educatie. Het betreft aanvragen voor financiering van opvang, onder voorwaarden, waarvoor niet bij de
belastingdienst een tegemoetkoming kan worden aangevraagd. Aanvragen komen gedurende het jaar bin-
nen. Er is een budget beschikbaar van € 64.000.
                                                 Begroting 2020                             Pagina 87 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 87 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 88 ======================================================================

<pre>Begroting 2020 Pagina 88 van 118</pre>

====================================================================== Einde pagina 88 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 89 ======================================================================

<pre>II. Financiële begroting
                         Begroting 2020 Pagina 89 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 89 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 90 ======================================================================

<pre>Begroting 2020 Pagina 90 van 118</pre>

====================================================================== Einde pagina 90 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 91 ======================================================================

<pre>Overzicht exploitatie
                      Begroting 2020 Pagina 91 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 91 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 92 ======================================================================

<pre>Begroting 2020 Pagina 92 van 118</pre>

====================================================================== Einde pagina 92 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 93 ======================================================================

<pre>1. Overzicht van baten en lasten
   Nr.    Omschrijving programmaonderdeel                              Lasten 2020   Baten 2020    Saldo 2020
    1.    Ruimtelijk domein                                               3.844.657    7.277.380      3.432.723
   1.01   Veiligheid                                                      2.041.602       66.594      1.975.008-
   1.02   Economie en toerisme                                              277.421       31.155        246.266-
   1.03   Ruimtelijke ordening en wonen                                   1.525.634    7.179.631      5.653.997
    2.    Openbaar domein                                                 9.004.056    3.944.084      5.059.972-
   2.01   Verkeer, vervoer en waterstaat                                  3.276.118      374.836      2.901.282-
   2.02   Sport, cultuur en recreatie                                     3.106.745      328.160      2.778.585-
   2.03   Milieu                                                          2.621.193    3.241.088        619.895
    3.    Sociaal domein                                                 14.121.123    3.131.334     10.989.789-
   3.01   Onderwijs                                                       1.270.492       84.377      1.186.115-
   3.02   Sociale voorzieningen                                          12.190.289    3.046.957      9.143.332-
   3.03   Volksgezondheid                                                   660.342           -         660.342-
    4.    Bestuur                                                         1.507.113      222.924      1.284.189-
   4.01   Bestuur                                                         1.507.113      222.924      1.284.189-
    5.    Algemene dekkingsmiddelen                                         176.407   25.779.988     25.603.581
   5.01   Dividend                                                            2.703      188.978        186.275
   5.02   Lokale heffingen waarvan de besteding niet gebonden is            202.238    4.637.465      4.435.227
   5.03   Algemene uitkering                                                    -     20.910.000     20.910.000
   5.04   Saldo van financieringsfunctie                                    266.212       43.545        222.667-
   5.05   Overige dekkingsmiddelen                                          294.746-          -         294.746
    6.    Overhead                                                        7.022.925      169.758      6.853.167-
   6.01   Overhead                                                        7.022.925      169.758      6.853.167-
    7.    Vennootschapsbelasting                                                -             -              -
   7.01   Vennootschapsbelasting                                                -             -               -
    8.    Onvoorzien                                                         50.000           -          50.000-
   8.01   Onvoorzien                                                         50.000           -           50.000-
          Totaal saldo van baten en lasten                               35.726.281   40.525.468      4.799.187
    9.    Reserves                                                        5.706.347      915.715      4.790.632-
  0.101   Mutaties algemene reserve                                           6.347      427.100        420.753
  0.102   Mutaties reserve kapitaallasten gebouwen                              -         49.703          49.703
  0.103   Mutaties reserve onderhoud Hemmeland                                  -         58.823          58.823
  0.104   Mutaties reserve afschrijving bredeschool Broek in Waterland          -        127.575        127.575
  0.105   Mutaties reserve zorgkosten                                             -         -                 -
  0.106   Mutaties reserve onderhoud instructiebad                                -         -                 -
  0.107   Mutaties reserve fundering kerktorens                                 -         42.211          42.211
  0.108   Mutaties reserve afschrijvingen gemeentewerf                          -        200.603        200.603
  0.109   Mutaties reserve afschrijving geluidsinstallatie                      -          9.700           9.700
  0.110   Mutaties reserve Galgeriet                                      5.700.000           -       5.700.000-
          Geraamd resultaat                                              41.432.628   41.441.183           8.555
De bovenstaande tabel geeft een samenvattend overzicht van alle baten en lasten van de programma’s en
van de algemene dekkingsmiddelen. Vervolgens wordt aangegeven welke bedragen aan de reserves wor-
den onttrokken of toegevoegd.
                                                        Begroting 2020                           Pagina 93 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 93 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 94 ======================================================================

<pre>2. Meerjarenraming
                                                                    Realisatie   Raming          Raming
  Nr.  Omschrijving programmaonderdeel
                                                                      2018        2019              2020
  1.   Ruimtelijk domein                                              2.063.838-  2.221.041-       3.432.723
  1.01 Veiligheid                                                     1.757.184-  1.960.346-       1.975.008-
  1.02 Economie en toerisme                                             218.734-    254.240-          246.266-
  1.03 Ruimtelijke ordening en wonen                                     87.921-      6.455-       5.653.997
  2.   Openbaar domein                                                4.412.189-  4.486.215-       5.059.972-
  2.01 Verkeer, vervoer en waterstaat                                 2.733.525-  2.715.788-       2.901.282-
  2.02 Sport, cultuur en recreatie                                    2.097.133-  2.299.374-       2.778.585-
  2.03 Milieu                                                           418.468     528.947           619.895
  3.   Sociaal domein                                                10.535.399- 10.915.500-      10.989.789-
  3.01 Onderwijs                                                        962.867-  1.594.628-       1.186.115-
  3.02 Sociale voorzieningen                                          8.999.891-  8.665.889-       9.143.332-
  3.03 Volksgezondheid                                                  572.641-    654.983-          660.342-
  4.   Bestuur                                                        1.162.024-  1.313.672-        1.284.189-
  4.01 Bestuur                                                        1.162.024-  1.313.672-       1.284.189-
  5.   Algemene dekkingsmiddelen                                     23.091.166  23.989.521       25.603.581
  5.01 Dividend                                                         123.688     123.687           186.275
  5.02 Lokale heffingen waarvan de besteding niet gebonden is         3.745.599   3.908.827        4.435.227
  5.03 Algemene uitkering                                            19.137.203  19.947.000       20.910.000
  5.04 Saldo van financieringsfunctie                                   140.419-    254.410-          222.667-
  5.05 Overige dekkingsmiddelen                                         225.095     264.417           294.746
  6.   Overhead                                                       6.660.224-  7.227.038-       6.853.167-
  6.01 Overhead                                                       6.660.224-  7.227.038-       6.853.167-
   7.  Vennootschapsbelasting                                            13.500-        -                 -
  7.01 Vennootschapsbelasting                                            13.500-        -                 -
   8.  Onvoorzien                                                           -        50.000-           50.000-
  8.01 Onvoorzien                                                           -        50.000-           50.000-
       Totaal saldo baten en lasten                                   1.756.009-  2.223.945-       4.799.187
   9.  Reserves                                                       1.262.072   1.198.844        4.790.632-
 0.101 Mutaties algemene reserve                                      2.649.715     979.112           420.753
 0.102 Mutaties reserve kapitaallasten gebouwen                          49.690      49.703            49.703
 0.103 Mutaties reserve onderhoud Hemmeland                              58.823      58.823            58.823
 0.104 Mutaties reserve afschrijving bredeschool Broek in Waterland      28.061      39.975           127.575
 0.105 Mutaties reserve zorgkosten                                          -           -                 -
 0.106 Mutaties reserve onderhoud instructiebad                             -           -                 -
 0.107 Mutaties reserve fundering kerktorens                            844.217-     42.211            42.211
 0.108 Mutaties reserve afschrijvingen gemeentewerf                     680.000-     77.520           200.603
 0.109 Mutaties reserve afschrijving geluidsinstallatie                     -        48.500-            9.700
 0.110 Mutaties reserve Galgeriet                                           -           -          5.700.000-
       Geraamd resultaat                                                493.938-  1.025.101-            8.555
                                                   Begroting 2020                         Pagina 94 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 94 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 95 ======================================================================

<pre>Raming      Raming      Raming
                                    Omschrijving programmaonderdeel                                    Nr.
  2021        2022       2023
 2.543.744     596.580   2.410.434- Ruimtelijk domein                                                  1.
 1.908.841-  1.908.674-  1.915.561- Veiligheid                                                         1.01
   246.228-    249.520-    249.449- Economie en toerisme                                               1.02
 4.698.813   2.754.774     245.424- Ruimtelijke ordening en wonen                                      1.03
 4.831.430-  4.804.056-  4.801.204- Openbaar domein                                                    2.
 3.004.874-  2.986.083-  2.985.559- Verkeer, vervoer en waterstaat                                     2.01
 2.473.458-  2.464.885-  2.462.567- Sport, cultuur en recreatie                                        2.02
   646.902     646.912     646.922  Milieu                                                             2.03
10.960.868- 10.929.382- 10.518.119- Sociaal domein                                                     3.
 1.159.412-  1.126.053-  1.123.333- Onderwijs                                                          3.01
 9.134.086-  9.129.603-  8.714.571- Sociale voorzieningen                                              3.02
   667.370-    673.726-    680.215- Volksgezondheid                                                    3.03
 1.287.192-  1.317.134-  1.317.075- Bestuur                                                            4.
 1.287.192-  1.317.134-  1.317.075- Bestuur                                                            4.01
25.690.326  25.852.283  26.102.357  Algemene dekkingsmiddelen                                          5.
   186.275     186.275     186.275  Dividend                                                           5.01
 4.440.966   4.442.613   4.442.613  Lokale heffingen waarvan de besteding niet gebonden is             5.02
20.972.000  21.129.000  21.395.000  Algemene uitkering                                                 5.03
   195.032-    181.448-    179.841- Saldo van financieringsfunctie                                     5.04
   286.117     275.843     258.310  Overige dekkingsmiddelen                                           5.05
 6.803.430-  6.778.375-  6.732.848- Overhead                                                           6.
 6.803.430-  6.778.375-  6.732.848- Overhead                                                           6.01
       -           -           -    Vennootschapsbelasting                                             7.
       -           -           -    Vennootschapsbelasting                                             7.01
    50.000-     50.000-     50.000- Onvoorzien                                                         8.
    50.000-     50.000-     50.000- Onvoorzien                                                         8.01
 4.301.150   2.569.916     272.677  Totaal saldo baten en lasten
 4.212.505-  2.542.960-    457.040  Reserves                                                           9.
       -           -           -    Mutaties algemene reserve                                          0.101
    49.703      49.703      49.703  Mutaties reserve kapitaallasten gebouwen                           0.102
    58.823      58.823      58.823  Mutaties reserve onderhoud Hemmeland                               0.103
   126.455      96.000      96.000  Mutaties reserve afschrijving bredeschool Broek in Waterland       0.104
       -           -           -    Mutaties reserve zorgkosten                                        0.105
       -           -           -    Mutaties reserve onderhoud instructiebad                           0.106
    42.211      42.211      42.211  Mutaties reserve fundering kerktorens                              0.107
   200.603     200.603     200.603  Mutaties reserve afschrijvingen gemeentewerf                       0.108
     9.700       9.700       9.700  Mutaties reserve afschrijving geluidsinstallatie                   0.109
 4.700.000-  3.000.000-        -    Mutaties reserve Galgeriet                                         0.110
    88.645      26.956     729.717  Geraamd resultaat
                                    Begroting 2020                                   Pagina 95 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 95 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 96 ======================================================================

<pre>3. Incidentele baten en lasten
Hieronder het overzicht van de incidentele baten en lasten.
 Programma-                                                                  Begrotingsjaar
                              Omschrijving
  onderdeel                                                    2020        2021         2022             2023
               Totaal baten                                   5.930.187   4.923.840    3.000.000              -
     1.03      Grondzaken                                     5.700.000   4.700.000    3.000.000               -
     1.03      Ruimtelijke ordening en wonen                    223.840     223.840          -                 -
     2.01      Verkeer, vervoer en waterstaat                     6.347         -            -                 -
                                                                                                              -
               Totaal lasten                                    946.166-    425.608-     400.000-             -
     1.01      Veiligheid                                        60.000-        -            -                 -
     1.03      Ruimtelijke ordening en wonen                    318.100-        -            -                 -
     3.02      Sociale voorzieningen                            400.000-    400.000-     400.000-
     3.02      Sociale voorzieningen                             19.748-      3.608-         -                 -
     4.01      Bestuur                                           24.980-        -            -                 -
     6.01      Overhead                                         109.000-        -            -                 -
     6.01      Overhead                                          14.338-     22.000-         -                 -
                                                              4.984.021   4.498.232    2.600.000              -
Toelichting
Een structureel sluitende begroting kent een postief verschil tussen structurele baten en lasten. In het
bovenstaande tabel is aangegeven welke baten en lasten als incidenteel worden aangemerkt. Door de totale
lasten met deze bedragen te corrigeren worden de structurele baten en lasten verkregen.
                                               Begroting 2020                                 Pagina 96 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 96 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 97 ======================================================================

<pre>Uiteenzetting van de financiële positie
                            Begroting 2020 Pagina 97 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 97 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 98 ======================================================================

<pre> 1. Geprognosticeerde Balans 2020-2023
 Hieronder wordt een overzicht van de geprognosticeerde balans periode 2020-2023 gepresenteerd:
ACTIVA                                                                    2020        2021       2022                2023
VASTE ACTIVA                                                              40.002.693  36.761.654 34.896.962          32.990.462
Immateriele vaste activa
  Kosten geldleningen en saldo agio en disagio                                    -          -          -                   -
  Kosten onderzoek ontwikkeling                                               382.578    382.578    234.523             128.413
  Bijdragen aan activa derden                                                     -          -          -                   -
                                                                              382.578    382.578    234.523             128.413
Materiele vaste activa
  Investeringen economisch nut                                            26.871.210  24.105.330 22.966.507          21.724.876
  Investeringen economisch nut met heffing                                  9.290.525  9.192.192  8.904.567           8.636.738
  Investeringen maatschappelijk nut                                         1.457.103  1.080.278    846.374             612.470
  Uitgegeven in erfpacht                                                       79.397     79.397     79.397              79.397
                                                                          37.698.235  34.457.197 32.796.846          31.053.481
Financiële vaste activa
  Kapitaalverstrekking deelnemingen                                           450.377    450.377    450.377             450.377
  Leningen woningbouwcorporaties/deelnemingen                                     -          -          -                   -
  Overige langlopende leningen                                              1.471.503  1.471.503  1.415.216           1.358.191
  Overige uitzettingen rentetypische looptijd ≥ 1 jaar                            -          -          -                   -
                                                                            1.921.880  1.921.880  1.865.593           1.808.568
VLOTTENDE ACTIVA                                                          11.568.323  14.433.824  9.855.881           7.990.158
Voorraden
  Grond- en hulpstoffen                                                           -          -          -                   -
  Onderhanden werk                                                                -          -          -                   -
  Gereed product en handelsgoederen                                               -          -          -                   -
  Vooruitbetalingen                                                               -          -          -                   -
                                                                                  -          -          -                   -
Uitzettingen < 1 jaar
  Vorderingen openbare lichamen                                             2.000.000  1.500.000  1.300.000           1.300.000
  Verstrekte kasgeldleningen                                                      -          -          -                   -
  Rekening-courantverhoudingen niet-financiële instellingen                       -          -          -                   -
  SKB (schatkistbankieren)                                                  5.963.145  9.749.750  5.635.164           3.855.206
  Overige vorderingen                                                         737.000    409.000    276.000             276.000
  Overige uitzettingen                                                            -          -          -                   -
                                                                            8.700.145 11.658.750  7.211.164           5.431.206
Liquide middelen
  Kas                                                                           2.000      2.000      2.000               2.000
  Bank                                                                        240.000    235.000    190.000             190.000
                                                                              242.000    237.000    192.000             192.000
Overlopende activa
  Europese overheidslichamen nog te ontvangen bedragen                            -          -          -                   -
  Het Rijk nog te ontvangen bedragen                                              -          -          -                   -
  Overige Nederlandse overheidslichamen nog te ontvangen bedragen                 -          -          -                   -
  Overige nog te ontvangen bedragen                                             6.794      4.454      4.862               4.862
  Vooruitbetaalde bedragen                                                  2.619.384  2.533.620  2.447.855           2.362.090
                                                                            2.626.178  2.538.074  2.452.717           2.366.952
TOTALE ACTIVA                                                              51.571.014 51.195.478 44.752.844          40.980.621
                                                              Begroting 2020                              Pagina 98 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 98 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 99 ======================================================================

<pre>PASSIVA                                                               2020        2021       2022               2023
VASTE PASSIVA                                                          51.271.014 51.095.478 44.652.844         40.880.621
Eigen vermogen
  Algemene reserve                                                      3.787.594  3.801.996  3.896.487          3.929.289
  Bestemmingsreserves                                                 12.963.160  17.175.665 19.718.625         19.261.585
  Resultaat na bestemming                                                   8.555     88.645     26.956            729.717
                                                                      16.759.309  21.066.306 23.642.068         23.920.591
Voorzieningen
  Voorzieningen                                                         9.710.705 10.158.172 10.569.776         10.949.030
                                                                        9.710.705 10.158.172 10.569.776         10.949.030
Vaste schulden > 1 jaar
  Obligatieleningen                                                           -          -
  Onderhandse leningen banken                                         24.800.000  19.870.000 10.440.000          6.010.000
  Door derden belegde gelden                                                  -          -
  Waarborgen                                                                1.000      1.000      1.000              1.000
                                                                      24.801.000  19.871.000 10.441.000          6.011.000
VLOTTENDE PASSIVA                                                         300.000    100.000    100.000            100.000
Netto-vlottende schulden
  Kasgeldleningen                                                             -          -          -                   -
  Bank                                                                        -          -          -                   -
  Overige schulden                                                            -          -          -                   -
                                                                              -          -          -                   -
Overlopende passiva
  Nog te betalen bedragen                                                 300.000    100.000    100.000            100.000
  Van Europese overheidslichamen ontvangen voorschotten                       -          -          -                   -
  Van het Rijk ontvangen voorschotten                                         -          -          -                   -
  Van Nederlandse overheidslichamen ontvangen voorschotten                    -          -          -                   -
  Overige vooruitontvangen bedragen                                           -          -          -                   -
                                                                          300.000    100.000    100.000            100.000
TOTALE PASSIVA                                                         51.571.014 51.195.478 44.752.844         40.980.621
                                                          Begroting 2020                              Pagina 99 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 99 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 100 ======================================================================

<pre>2. Geprognosticeerd EMU-saldo
In EU-verband is bepaald dat het EMU-tekort (Europese Monetaire Unie) ,van een land maximaal 3%
van het bruto binnenlands product mag bedragen. Hierbij wordt gebruik gemaakt van definities en con-
venties van het Europese systeem van nationale en regionale rekeningen (ESR 1995). Deze definities be-
palen dat het EMU-saldo het saldo van de gehele overheid is: Rijk, sociale fondsen en overige publiek-
rechterlijke lichamen, zoals de lokale overheid. Gemeenten zijn daarom mede verantwoordelijk voor het
Nederlandse EMU-saldo.
Het EMU-saldo wijkt nogal af van het begrip begrotingssaldo waar lokale overheden mee werken. Een be-
langrijk verschil is dat het begrotingssaldo van de lokale overheden betrekking heeft op de baten en lasten
van de exploitatierekening, terwijl het EMU-saldo ook kapitaaltransacties in de beschouwing meeneemt
(zoals investeringen, aan- en verkopen grond). Daarnaast verschilt de behandeling van onder meer interen
op reserves, onttrekken van voorzieningen en de opbrengsten uit de verkoop van deelnemingen (bijvoor-
beeld aandelen in energiebedrijven). Het is voorgeschreven dat de gemeenten in hun begroting een over-
zicht opnemen wat hun EMU-saldo is.
In onderstaande overzicht wordt het geprognosticeerde EMU-saldo 2019-2023 gepresenteerd:
                                                                                      2019          2020         2021         2022          2023
     Vraag                                                                         Begroting     Begroting    Begroting    Begroting      Begroting
                                                                                   (x € 1.000)   (x € 1.000)  (x € 1.000)  (x € 1.000)   (x € 1.000)
        Wat is uw exploitatiesaldo voor toevoeging aan c.q onttrekking uit
    1                                                                                     2.109-        4.805        4.307        2.576           321-
        reserves (zie BBV, artikel 17c)?
    2   Wat zijn uw afschrijvingen ten laste van de exploitatie?                          1.936         2.138        2.089        2.027         1.982
        Wat zijn uw bruto dotaties aan de post voorzieningen ten laste van de
    3                                                                                     2.214         2.080        2.258        2.289         2.291
        exploitatie?
        Wat zijn uw uitgaven aan investeringen in (im)materiële vaste activa die
    4                                                                                     4.646           471          224          127         1.366
        op de balans worden geactiveerd?
        Wat zijn de baten uit bijdragen van andere overheden, de Europese
    5   Unie en overigen, die niet op de exploitatie zijn verantwoord en niet al            -             -            -            -             -
        in mindering zijn gebracht bij post 4.
        Desinvesteringen in (im)materiele vaste activa: Wat zijn uw verkoop-
    6 opbrengsten uit desinvesteringen in (im)materiële vaste activa (tegen                 -             -            -            -             -
        verkoopprijs) voor zover niet op de exploitatie zijn verantwoord?
        Hoeveel bedragen de uitgaven aan aankoop van grond en de uitgaven
    7 aan bouw-, woonrijp maken e.d. voor zover niet op de exploitatie zijn                 -             -            -            -             -
        verantwoord?
        Baten bouwgrondexploitatie: Wat zijn de verkoopopbrengsten van
    8                                                                                       -             -            -            -             -
        grond voorzover de transacties niet op de exploitatie zijn verantwoord?
        Wat zijn uw betalingen ten laste van de voorzieningen voor zover deze
    9                                                                                     2.032         1.940        1.810        1.878         1.912
        transacties met derden betreffen?
        Zijn er voorts betalingen die niet via onder vraag 1 genoemde
        exploitatie lopen, maar rechtstreeks ten laste van de reserves (inclusief
   10                                                                                       -             -            -            -             -
        fondsen en dergelijke) worden gebracht en die nog niet vallen onder een
        van de bovenstaande vragen?
   11 Verkoop van effecten:
  11a Gaat u effecten verkopen? (ja/nee)                                                   Nee           Nee          Nee          Nee           Nee
 11b Zo ja wat is bij verkoop de te verwachten boekwinst?                                   -             -            -            -             -
   Berekend EMU-saldo                                                                     4.637-        6.612        6.620        4.887           674
                                                                       Begroting 2020                                         Pagina 100 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 100 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 101 ======================================================================

<pre>3. Stand en het gespecificeerde verloop van de reserves
Hieronder wordt een overzicht van de stand en het gespecificeerde verloop van de reserves voor de jaren
2019-2022 gepresenteerd:
                                    Stand     Verwacht                                 Stand       Stand       Stand         Stand
  Reserves                                                  Storting    Onttrekking
                                   1-1-2020   saldo 2019                             31-12-2020  31-12-2021  31-12-2022   31-12-2023
  Algemene reserve                  5.739.394   1.531.047-       6.347      427.100-   3.787.594   3.801.996   3.896.487     3.929.289
  Kapitaallasten gebouwen           1.541.273         -            -         49.703-   1.491.570   1.441.867   1.392.164     1.342.461
  Bredeschool Broek in Waterland    3.894.557         -            -        127.575-   3.766.982   3.640.527   3.544.527     3.448.527
  Onderhoud Hemmeland                 759.582         -            -         58.823-     700.759     641.936     583.113       524.290
  Fundering kerktorens                802.006         -            -         42.211-     759.795     717.584     675.373       633.162
  Onderhoud instructiebad             103.377         -            -            -        103.377     103.377     103.377       103.377
  afschrijving gemeentewerf           602.480                               200.603-     401.877     201.274         671           -
  afschrijving geluidsinstallatie      48.500         -            -          9.700-      38.800      29.100      19.400         9.700
  Galgeriet                               -                  5.700.000                 5.700.000  10.400.000  13.400.000   13.200.068
                                          -                                                  -           -           -             -
  Saldo exploitatie                       -           -            -            -         14.402      94.492      32.803
                                   13.491.169   1.531.047-  5.706.347       915.715-  16.765.155  21.072.152  23.647.915   23.190.874
Algemene reserve
Het saldo van de incidentele baten en lasten wordt aan de reserve toegevoegd respectievelijk onttrokken.
Het begrotingssaldo na bestemming wordt ook aan de algemene reserve toegevoegd.
Reserve kapitaallasten gebouwen
De kapitaallasten (afschrijvingsgedeelte van de brandweerkazernes en school (Gouwzeeschool) worden
jaarlijks uit deze reserve onttrokken.
Reserve Brede School Broek in Waterland
In 2011 is een reserve gevormd voor de toekomstige kapitaallasten (afschrijvingsgedeelte) van de Brede
School Broek in Waterland.
Reserve onderhoud Hemmeland
Jaarlijks vindt er uit de reserve een onttrekking plaats ten hoogte van de gecalculeerde jaarlijkse onder-
houdskosten van het Hemmeland.
Reserve fundering kerktorens
In december 2017 is er een reserve gevormd voor de toekomstige kapitaallasten (afschrijvingsgedeelte) van de
fundering kerktorens.
Reserve onderhoud instructiebad
In 2015 is afgesproken dat het in de afgelopen jaren ontstane overschot gereserveerd wordt om toekom-
stige onderhoudskosten te dekken. Derhalve is er een reserve hiervoor gevormd.
Reserve afschrijving gemeentewerf
In december 2018 is er een reserve gevormd voor de eerste jaren van de kapitaallasten (afschrijvingsge-
deelte) van de nieuwe gemeentewerf. Deze reserve zal worden aangevuld uit de opbrengsten van de
verkoop van gronden in het gebied Galgeriet.
Reserve afschrijving geluidsinstallaties
In juli 2019 is er een reserve gevormd voor de toekomstige kapitaallasten (afschrijvingsgedeelte) van de
aanschaf van de geluidsinstallatie in de raadzaal.
Saldo exploitatie
Betreft het verwachte exploitatiesaldo in het betreffende jaar.
                                                           Begroting 2020                                        Pagina 101 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 101 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 102 ======================================================================

<pre>4. Stand en het gespecificeerde verloop van de voorzieningen
Hieronder wordt de stand van zaken met betrekking tot de voorzieningen gepresenteerd:
                                             Stand          Storting       Onttrekking           Stand
 Voorzieningen
                                            1-1-2020           2020            2020           31-12-2020
 Riolering                                      5.335.536        80.897               -           5.416.433
 Onderhoud gebouwen                               938.836       453.735           555.427-          837.144
 Onderhoud civiele kunstwerken                    228.720       276.000           231.920-          272.800
 Onderhoud oevers                                 233.635       240.200           240.200-          233.635
 Afvalstoffen                                     845.547       154.329               -             999.876
 Wachtgeldverplichtingen B&W                      176.626        15.972            45.464-          147.134
 Pensioenverplichtingen B&W                       941.302         6.000            40.661-          906.641
 Groenonderhoud (groenvisie)                       13.131           -                 -              13.131
 Waterbank                                         38.717           -                 -              38.717
 Onderhoud wegen                                   29.598       644.598           674.196-                -
 Onderhoud Hemmeland                              181.279           -                 -             181.279
 Parkeren                                            5.320          -                 -                5.320
 Groot onderhoud sportvelden                      543.064        72.883            38.000-          577.947
 Ontwikkelprocessen                                     -           -                 -                   -
 Openbare verlichting                              21.148       123.500           114.000-           30.648
 Baggeren jachthaven Hemmeland                          -           -                 -                   -
 Baggeren binnenhaven Monnickendam                 37.500        12.500               -              50.000
 (Woningbouw)projecten                                  -           -                 -                   -
 Totaal                                        9.569.959      2.080.614         1.939.868-        9.710.705
                                             Begroting 2020                              Pagina 102 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 102 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 103 ======================================================================

<pre>5. Financiering
Met betrekking tot de financiering verwijzen wij u naar paragraaf D Financiering op pagina 66-68.
                                                Begroting 2020                              Pagina 103 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 103 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 104 ======================================================================

<pre>6. Investeringen
Hieronder wordt een overzicht van de lopende en nieuwe investeringen 2020-2023 gepresenteerd:
                                                                                               Restant
 Omschrijving                                             Jaar     Bedrag krediet   Besteed
                                                                                               krediet
 Programma 1. Ruimtelijk domein                                             757.960   341.966       415.994
 Lopende kredieten
 Nieuwbouw gemeentewerf, terrein                          2019              448.310   341.966       106.344
 Nieuwe kredieten
 Duurzaamheid douche-toiletgebouw Marken                  2021               55.000       -          55.000
 Duurzaamheid brandweerkazerne Monnickendam               2022               66.550       -          66.550
 Duurzaamheid brandweerkazerne Ilpendam                   2023               66.550       -          66.550
 Programma 2. Openbaar domein                                             4.562.789 1.243.421     3.419.368
 Lopende kredieten
 Groot onderhoud sporthal 't Spil,voorbereiding           2013               60.000    35.106        24.894
 Groot onderhoud sporthal 't Spil                         2017              600.000   226.965       373.035
 Aanschaf materieel Groendienst                           2017              958.500   604.375       354.125
 Ondergrondse wijkcontainers 2017                         2017              192.500   157.426        35.074
 Duurzaamheid gymzaal Marken                              2018              106.336       -         106.336
 Fundering Grote Kerk Monnickendam                        2018              661.067     3.330       657.737
 Fundering toren NH kerk Broek in Waterland               2018              183.150     2.926       180.224
 Ondergrondse wijkcontainers 2018                         2018              192.500   113.294        79.206
 HWA Kievitstraat-Zonneweg Ilpendam                       2019              100.000   100.000       100.000
 Nieuwbouw gemeentewerf, vorkheftruck                     2019               50.000       -          50.000
 Duurzaamheid sportzaal Marijkestraat                     2020              219.736       -         219.736
 Nieuwe kredieten
 Installaties Milieustraat                                2023               29.000       -          29.000
 Bouwkosten Milieustraat                                  2023            1.110.000       -       1.110.000
 Aanschaf opslag containers                               2023              100.000       -         100.000
 Programma 3. Sociaal domein                                              8.003.483 3.602.837     4.400.519
 Lopende kredieten
 Voorbereiding brede school Broek in Waterland            2013              160.000   159.873           -
 Renovatie de Fuut                                        2018            1.033.577 1.000.000        33.577
 Renovatie de Verwondering                                2018              855.075   110.187       744.888
 Flexlocatie de Fuut                                      2018              392.000   326.400        65.600
 Renovatie de Bolder, bouwkosten                          2018            1.268.524 1.323.797        55.273-
 Renovatie de Bolder, installaties                        2018              454.307   399.711        54.596
 Bouw brede school Broek in Waterland, bouw 1e fase       2018              320.000   282.869        37.131
 Bouw brede school Broek in Waterland, bouw 2e fase       2019            3.520.000       -       3.520.000
                                                    Begroting 2020                            Pagina 104 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 104 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 105 ======================================================================

<pre>Programma 6. Overhead                                         5.522.538 2.269.390     3.253.148
Lopende kredieten
Informatieplan 2017                                  2017       282.519   307.194        24.675-
Voorbereiding nieuwe gemeentewerf                    2018       387.602   364.989        22.613
Projectmanagement ondersteuning                      2018        34.200     1.230        32.970
Invoeren breed zaakgericht werken 2018               2018       100.282     4.550        95.732
Aanschaf pickup-truck                                2019        57.000       -          57.000
ICT ontwikkeling 2019                                2019       166.003   158.812         7.191
Nieuwbouw gemeentewerf, gebouwen                     2019     2.232.898 1.136.014     1.096.884
Nieuwbouw gemeentewerf, installaties                 2019       765.792     4.893       760.900
Projectmanagement ondersteuning 2019                 2019       209.200   188.678        20.522
Invoeren breed zaakgericht werken 2019               2019       273.643    77.238       196.405
Opzetten IV organisatie                              2019        90.289    15.798        74.491
Toekomstige ontwikkelingen DIGIW 2019                2019        31.054       -          31.054
Toekomstige ontwikkelingen Sociaal Domein 2019       2019        75.000     9.996        65.004
Duurzaamheid gemeentehuis Pierebaan                  2019       137.480       -         137.480
Geluidsinstallatie raadzaal                          2020        48.500       -          48.500
ICT ontwikkeling 2020                                2020        60.000       -          60.000
Projectmanagement ondersteuning 2020                 2020        59.400       -          59.400
Invoeren breed zaakgericht werken 2020               2020       121.071       -         121.071
Toekomstige ontwikkelingen DIGIW 2020                2020        31.054       -          31.054
Nieuwe kredieten
Projectmanagement ondersteuning 2021                 2021        34.200       -          34.200
Invoeren breed zaakgericht werken 2021               2021        85.351       -          85.351
ICT ontwikkeling 2021                                2021        60.000       -          60.000
ICT ontwikkeling 2022                                2022        60.000       -          60.000
ICT ontwikkeling 2023                                2023        60.000       -          60.000
ICT ontwikkeling 2024                                2024        60.000       -          60.000
                                               Begroting 2020                     Pagina 105 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 105 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 106 ======================================================================

<pre>7. Verplichtingen jaarlijks terugkerende arbeidskosten
Gemeenten dienen in de begroting in te gaan op de zogenoemde ‘jaarlijks terugkerende arbeidskosten
gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume’. Hieronder wordt verstaan de aanspraken op toe-
komstige uitkeringen door huidig dan wel voormalig personeel. Voor deze kosten mag geen voorziening
worden getroffen. Verplichtingen van ongelijk volume dienen ineens in de vorm van een voorziening te
worden gedekt. De gemeente Waterland heeft niet te maken met jaarlijks terugkerende arbeidskosten gere-
lateerde verplichtingen.
                                               Begroting 2020                            Pagina 106 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 106 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 107 ======================================================================

<pre>III. Bijlagen
              Begroting 2020 Pagina 107 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 107 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 108 ======================================================================

<pre>    1. Uitvoeringsinformatie 2020-2023
    Hieronder wordt de uitvoeringsinformatie van de begroting 2020 en de meerjarenraming voor de drie
    daarop volgende jaren gepresenteerd.
  Programmaonderdeel                     Taakvelden                                                                  Begroting 2020
Nr.     Omschrijving                   Nr.    Omschrijving                                                Lasten         Baten         Saldo
 1.     Ruimtelijk domein                                                                                  3.844.657      7.277.380     3.432.723
1.01    Veiligheid                                                                                         2.041.602         66.594     1.975.008-
                                        1.1   Crisisbeheersing en brandweer                                1.724.667         44.740     1.679.927-
                                        1.2   Openbare orde en veiligheid                                    316.935         21.854       295.081-
1.02    Economie en toerisme                                                                                 277.421         31.155       246.266-
                                        3.1   Economische ontwikkeling                                        46.842            -          46.842-
                                        3.2   Fysieke bedrijfsinfrastructuur                                     408            -             408-
                                        3.3   Bedrijfsloket en bedrijfsregelingen                             49.611         21.168        28.443-
                                       3.41   Economische promotie algemeen                                  180.560          9.987       170.573-
1.03    Ruimtelijke ordening en wonen                                                                      1.525.634      7.179.631     5.653.997
                                        0.3   Beheer overige gebouwen en gronden                             224.396      6.001.695     5.777.299
                                        8.1   Ruimtelijke ordening                                           600.988         50.000       550.988-
                                        8.2   Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen)                          -              -            -
                                        8.3   Wonen en bouwen                                                700.250      1.127.936       427.686
 2.     Openbaar domein                                                                                    9.004.056      3.944.084     5.059.972-
2.01    Verkeer, vervoer en waterstaat                                                                     3.276.118        374.836     2.901.282-
                                        2.1   Verkeer en vervoer                                           2.521.938         40.504     2.481.434-
                                        2.2   Parkeren                                                       126.241         13.438       112.803-
                                        2.3   Recreatieve havens                                             182.940        116.739        66.201-
                                        2.4   Economische havens en waterwegen                               317.684          4.182       313.502-
                                        2.5   Openbaar vervoer                                                13.647            -          13.647-
                                        7.5   Begraafplaatsen en crematoria                                  113.668        199.973        86.305
2.02    Sport, cultuur en recreatie                                                                        3.106.745        328.160     2.778.585-
                                        5.1   Sportbeleid en activering                                      119.243            -         119.243-
                                        5.2   Sportaccomodaties                                              849.398        184.186       665.212-
                                        5.3   Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie    150.928            -         150.928-
                                        5.4   Musea                                                           14.446            -          14.446-
                                        5.5   Cultureel erfgoed                                              190.511         48.855       141.656-
                                        5.6   Media                                                          230.158         37.775       192.383-
                                        5.7   Openbaar groen en (openlucht) recreatie                      1.552.061         57.344     1.494.717-
2.03    Milieu                                                                                             2.621.193      3.241.088       619.895
                                        7.2   Riolering                                                    1.041.415      1.199.847       158.432
                                        7.3   Afval                                                        1.226.381      2.041.241       814.860
                                        7.4   Milieubeheer                                                   353.397            -         353.397-
 3.     Sociaal domein                                                                                    14.121.123      3.131.334    10.989.789-
3.01    Onderwijs                                                                                          1.270.492         84.377     1.186.115-
                                        4.1   Openbaar basisonderwijs                                         13.382            -          13.382-
                                        4.2   Onderwijshuisvesting                                           835.611         45.959       789.652-
                                        4.3   Onderwijsbeleid en leerlingzaken                               421.499         38.418       383.081-
                                                         Begroting 2020                                              Pagina 108 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 108 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 109 ======================================================================

<pre>             Meerjarenraming                   Programmaonderdeel                          Taakvelden
Saldo 2021     Saldo 2022     Saldo 2023     Nr.     Omschrijving                         Nr. Omschrijving
   2.543.744         596.580      2.410.434- 1.      Ruimtelijk domein
   1.908.841-      1.908.674-     1.915.561- 1.01    Veiligheid
   1.619.760-      1.619.593-     1.626.480-                                              1.1   Crisisbeheersing en brandweer
     289.081-        289.081-       289.081-                                              1.2   Openbare orde en veiligheid
     246.228-        249.520-       249.449- 1.02    Economie en toerisme
      46.842-         46.842-        46.842-                                              3.1   Economische ontwikkeling
         408-            408-           408-                                              3.2   Fysieke bedrijfsinfrastructuur
      28.443-         28.443-        28.443-                                              3.3   Bedrijfsloket en bedrijfsregelingen
     170.535-        173.827-       173.756-                                              3.41  Economische promotie
   4.698.813       2.754.774        245.424- 1.03    Ruimtelijke ordening en wonen
   4.822.115       3.121.916        121.718                                               0.3   Beheer overige gebouwen en gronden
     550.988-        550.988-       550.988-                                              8.1   Ruimtelijke ordening
         -               -              -                                                 8.2   Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen)
     427.686         183.846        183.846                                               8.3   Wonen en bouwen
   4.831.430-      4.804.056-     4.801.204- 2.      Openbaar domein
   3.004.874-      2.986.083-     2.985.559- 2.01    Verkeer, vervoer en waterstaat
   2.585.987-      2.585.539-     2.585.091-                                              2.1   Verkeer en vervoer
     111.951-        102.015-       101.997-                                              2.2   Parkeren
      66.177-         66.154-        66.131-                                              2.3   Recreatieve havens
     313.467-        313.432-       313.397-                                              2.4   Economische havens en waterwegen
      13.647-         13.647-        13.647-                                              2.5   Openbaar vervoer
      86.355          94.704         94.704                                               7.5   Begraafplaatsen en crematoria
   2.473.458-      2.464.885-     2.462.567- 2.02    Sport, cultuur en recreatie
     119.243-        119.243-       119.243-                                              5.1   Sportbeleid en activering
     679.491-        672.220-       671.195-                                              5.2   Sportaccomodaties
     150.928-        150.928-       150.928-                                              5.3   Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie
      14.446-         14.446-        14.446-                                              5.4   Musea
     141.403-        141.149-       140.896-                                              5.5   Cultureel erfgoed
     192.229-        192.074-       191.919-                                              5.6   Media
   1.175.718-      1.174.825-     1.173.940-                                              5.7   Openbaar groen en (openlucht) recreatie
     646.902         646.912        646.922 2.03     Milieu
     158.442         158.452        158.462                                               7.2   Riolering
     814.860         814.860        814.860                                               7.3   Afval
     326.400-        326.400-       326.400-                                              7.4   Milieubeheer
  10.960.868-     10.929.382-    10.518.119- 3.      Sociaal domein
   1.159.412-      1.126.053-     1.123.333- 3.01    Onderwijs
      13.382-         13.382-        13.382-                                              4.1   Openbaar basisonderwijs
     762.949-        729.590-       726.870-                                              4.2   Onderwijshuisvesting
     383.081-        383.081-       383.081-                                              4.3   Onderwijsbeleid en leerlingzaken
                                                                           Begroting 2020                                         Pagina 109 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 109 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 110 ======================================================================

<pre> Programmaonderdeel                                 Taakvelden                                                               Begroting 2020
Nr.    Omschrijving                               Nr.    Omschrijving                                            Lasten          Baten         Saldo
3.02   Sociale voorzieningen                                                                                     12.190.289       3.046.957     9.143.332-
                                                  6.1    Samenkracht en burgerparticipatie                        1.083.019         366.075       716.944-
                                                  6.2    Wijkteams                                                  451.546             -         451.546-
                                                  6.3    Inkomensregelingen                                       3.116.700       2.427.179       689.521-
                                                  6.4    Begeleide participatie                                   3.209.250         253.703     2.955.547-
                                                  6.5    Arbeidsparticipatie                                             -               -            -
                                                  6.6    Maatwerkvoorzieningen (Wmo)                                866.425             -         866.425-
                                                  6.71   Maatwerkdienstverlening 18+                                297.948             -         297.948-
                                                  6.72   Maatwerkdienstverlening 18-                              2.512.038             -       2.512.038-
                                                  6.81   Geëscaleerde zorg 18+                                           -               -            -
                                                  6.82   Geëscaleerde zorg 18-                                      653.363             -         653.363-
3.03   Volksgezondheid                            7.1    Volksgezondheid                                            660.342             -         660.342-
 4.    Bestuur                                                                                                    1.507.113         222.924     1.284.189-
4.01   Bestuur                                                                                                    1.507.113         222.924     1.284.189-
                                                  0.1    Bestuur                                                  1.075.189             -       1.075.189-
                                                  0.2    Burgerzaken                                                431.924         222.924       209.000-
 5.    Algemene dekkingsmiddelen                                                                                    176.407      25.779.988    25.603.581
5.01   Dividend                                   0.51   Treasury/dividend                                            2.703         188.978       186.275
       Lokale heffingen waarvan de besteding niet
5.02                                                                                                                202.238       4.637.465     4.435.227
       gebonden is
                                                  0.61   OZB woningen                                               163.725       2.775.779     2.612.054
                                                  0.62   OZB niet-woningen                                           24.133         674.987       650.854
                                                  0.63   Parkeerbelasting                                             2.000         357.317       355.317
                                                  0.64   Belastingen overig                                           6.146          99.415        93.269
                                                  3.42   Economische promotie forensenbelasting                       2.561          34.892        32.331
                                                  3.43   Economische promotie toeristenbelasting                      3.673         695.075       691.402
5.03   Algemene uitkering                         0.7    Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds        -        20.910.000    20.910.000
5.04   Saldo van financieringsfunctie             0.52   Treasury/financiering                                      266.212          43.545       222.667-
5.05   Overige algemene dekkingsmiddelen          0.53   Overige algemene dekkingsmiddelen                          294.746-            -         294.746
 6.    Overhead                                                                                                   7.022.925         169.758     6.853.167-
6.01   Overhead                                   0.4    Overhead                                                 7.022.925         169.758     6.853.167-
 7.    Vennootschapsbelasting                                                                                           -               -             -
7.01   Vennootschapsbelasting                     0.9    Vennootschapsbelasting                                         -               -             -
                                                                 Begroting 2020                                             Pagina 110 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 110 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 111 ======================================================================

<pre>             Meerjarenraming                 Programmaonderdeel                                 Taakvelden
Saldo 2021     Saldo 2022     Saldo 2023    Nr.    Omschrijving                               Nr. Omschrijving
   9.134.086-      9.129.603-    8.714.571- 3.02   Sociale voorzieningen
     716.158-        715.373-      700.431-                                                   6.1    Samenkracht en burgerparticipatie
     451.546-        451.546-      451.546-                                                   6.2    Wijkteams
     681.061-        677.363-      527.273-                                                   6.3    Inkomensregelingen
   2.955.547-      2.955.547-    2.805.547-                                                   6.4    Begeleide participatie
         -               -             -                                                      6.5    Arbeidsparticipatie
     866.425-        866.425-      866.425-                                                   6.6    Maatwerkvoorzieningen (Wmo)
     297.948-        297.948-      297.948-                                                   6.71   Maatwerkdienstverlening 18+
   2.512.038-      2.512.038-    2.412.038-                                                   6.72   Maatwerkdienstverlening 18-
         -               -             -                                                      6.81   Geëscaleerde zorg 18+
     653.363-        653.363-      653.363-                                                   6.82   Geëscaleerde zorg 18-
     667.370-        673.726-      680.215- 3.03   Volksgezondheid                            7.1    Volksgezondheid
   1.287.192-      1.317.134-    1.317.075- 4.     Bestuur
   1.287.192-      1.317.134-    1.317.075- 4.01   Bestuur
   1.075.131-      1.105.073-    1.105.014-                                                   0.1    Bestuur
     212.061-        212.061-      212.061-                                                   0.2    Burgerzaken
  25.690.326      25.852.283    26.102.357   5.    Algemene dekkingsmiddelen
     186.275         186.275       186.275 5.01    Dividend                                   0.51   Treasury/dividend
                                                   Lokale heffingen waarvan de besteding niet
   4.440.966       4.442.613     4.442.613 5.02
                                                   gebonden is
   2.617.793       2.619.440     2.619.440                                                    0.61   OZB woningen
     650.854         650.854       650.854                                                    0.62   OZB niet-woningen
     355.317         355.317       355.317                                                    0.63   Parkeerbelasting
      93.269          93.269        93.269                                                    0.64   Belastingen overig
      32.331          32.331        32.331                                                    3.42   Economische promotie forensenbelasting
     691.402         691.402       691.402                                                    3.43   Economische promotie toeristenbelasting
  20.972.000      21.129.000    21.395.000 5.03    Algemene uitkering                         0.7    Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds
     195.032-        181.448-      179.841- 5.04   Saldo van financieringsfunctie             0.52   Treasury/financiering
     286.117         275.843       258.310 5.05    Overige algemene dekkingsmiddelen          0.53   Overige algemene dekkingsmiddelen
   6.803.430-      6.778.375-    6.732.848- 6.     Overhead
   6.803.430-      6.778.375-    6.732.848- 6.01   Overhead                                   0.4    Overhead
         -               -             -     7.    Vennootschapsbelasting
         -               -             -    7.01   Vennootschapsbelasting                     0.9    Vennootschapsbelasting
                                                                     Begroting 2020                                                 Pagina 111 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 111 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 112 ======================================================================

<pre>  Programmaonderdeel                                       Taakvelden                                                                     Begroting 2020
 Nr.    Omschrijving                                      Nr.   Omschrijving                                                  Lasten          Baten        Saldo
  8.    Onvoorzien                                                                                                                50.000              -        50.000-
 8.01   Onvoorzien                                        0.8   Overige baten en lasten                                           50.000              -        50.000-
        Totaal saldo van baten en lasten                                                                                      35.726.281      40.525.468    4.799.187
  9.    Reserves                                                                                                               5.706.347          915.715   4.790.632-
        Reserves                                                                                                               5.706.347          915.715   4.790.632-
0.101   Mutaties algemene reserve                        0.101  Mutaties algemene reserve                                          6.347          427.100     420.753
0.102   Mutaties reserve kapitaallasten gebouwen         0.102  Mutaties reserve kapitaallasten gebouwen                             -             49.703      49.703
0.103   Mutaties reserve onderhoud Hemmeland             0.103  Mutaties reserve onderhoud Hemmeland                                 -             58.823      58.823
0.104   Mutaties reserve afschrijving Brede School Broek 0.104  Mutaties reserve afschrijving Brede School Broek in Waterland        -            127.575     127.575
0.105   Mutaties reserve zorgkosten                      0.105  Mutaties reserve zorgkosten                                           -                -          -
0.106   Mutaties reserve onderhoud instructiebad         0.106  Mutaties reserve onderhoud instructiebad                              -                -          -
0.107   Mutaties reserve fundering kerktorens            0.107  Mutaties reserve fundering kerktorens                                -             42.211      42.211
0.108   Mutaties reserve afschrijvingen gemeentewerf     0.108  Mutaties reserve afschrijvingen gemeentewerf                         -            200.603     200.603
0.109   Mutaties reserve afschrijving geluidsinstallatie 0.109  Mutaties reserve afschrijving geluidsinstallatie                     -              9.700       9.700
0.110   Mutaties reserve Galgeriet                       0.110  Mutaties reserve Galgeriet                                     5.700.000              -     5.700.000-
 0.11   Geraamd resultaat                                 0.11                                                                41.432.628       41.441.183       8.555
                                                                         Begroting 2020                                                 Pagina 112 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 112 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 113 ======================================================================

<pre>             Meerjarenraming                  Programmaonderdeel                                       Taakvelden
Saldo 2021     Saldo 2022     Saldo 2023     Nr.    Omschrijving                                      Nr. Omschrijving
      50.000-         50.000-       50.000- 8.      Onvoorzien
      50.000-         50.000-       50.000- 8.01    Onvoorzien                                        0.8   Overige baten en lasten
   4.301.150       2.569.916       272.677          Totaal saldo van baten en lasten
   4.212.505-      2.542.960-      457.040    9.    Reserves
   4.212.505-      2.542.960-      457.040          Reserves
         -               -             -    0.101   Mutaties algemene reserve                        0.101  Mutaties algemene reserve
      49.703          49.703        49.703  0.102   Mutaties reserve kapitaallasten gebouwen         0.102  Mutaties reserve kapitaallasten gebouwen
      58.823          58.823        58.823  0.103   Mutaties reserve onderhoud Hemmeland             0.103  Mutaties reserve onderhoud Hemmeland
     126.455          96.000        96.000  0.104   Mutaties reserve afschrijving Brede School Broek 0.104  Mutaties reserve afschrijving Brede School Broek in Waterland
         -               -             -    0.105   Mutaties reserve zorgkosten                      0.105  Mutaties reserve zorgkosten
         -               -             -    0.106   Mutaties reserve onderhoud instructiebad         0.106  Mutaties reserve onderhoud instructiebad
      42.211          42.211        42.211  0.107   Mutaties reserve fundering kerktorens            0.107  Mutaties reserve fundering kerktorens
     200.603         200.603       200.603  0.108   Mutaties reserve afschrijvingen gemeentewerf     0.108  Mutaties reserve afschrijvingen gemeentewerf
       9.700           9.700         9.700  0.109   Mutaties reserve afschrijving geluidsinstallatie 0.109  Mutaties reserve afschrijving geluidsinstallatie
   4.700.000-      3.000.000-          -    0.110   Mutaties reserve Galgeriet                       0.110  Mutaties reserve Galgeriet
      88.645          26.956       729.717          Geraamd resultaat
                                                                         Begroting 2020                                                       Pagina 113 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 113 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 114 ======================================================================

<pre>2. IV4 2020-2023
Hieronder wordt een overzicht van de IV4 gepresenteerd ten behoeve de regeling vaststelling taakvelden
en verstrekking informatie voor derden.
  Taakvelden                                                                     Begroting 2020
  Nr.    Omschrijving                                                 Lasten          Baten        Saldo
  0.     Bestuur en ondersteuning
  0.1    Bestuur                                                       1.075.189            -       1.075.189-
  0.2    Burgerzaken                                                     431.924        222.924       209.000-
  0.3    Beheer overige gebouwen en gronden                              224.396      6.001.695     5.777.299
  0.4    Overhead                                                      7.022.925        169.758     6.853.167-
  0.5    Treasury                                                         25.831-       232.523       258.354
 0.61    OZB woningen                                                    163.725      2.775.779     2.612.054
 0.62    OZB niet-woningen                                                24.133        674.987       650.854
 0.63    Parkeerbelasting                                                  2.000        357.317       355.317
 0.64    Belastingen overig                                                6.146         99.415        93.269
  0.7    Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds             -       20.910.000   20.910.000
  0.8    Overige baten en lasten                                          50.000            -          50.000-
  0.9    Vennootschapsbelasting                                              -              -              -
 0.10    Mutaties reserve                                              5.706.347        915.715     4.790.632-
 0.11    Resultaat van de rekening van baten en lasten                     8.555-           -            8.555-
   1.    Veiligheid
  1.1    Crisisbeheersing en brandweer                                 1.724.667         44.740     1.679.927-
  1.2    Openbare orde en veiligheid                                     316.935         21.854       295.081-
  2.     Verkeer, vervoer en waterstaat
  2.1    Verkeer en vervoer                                            2.521.938         40.504     2.481.434-
  2.2    Parkeren                                                        126.241         13.438       112.803-
  2.3    Recreatieve havens                                              182.940        116.739        66.201-
  2.4    Economische havens en waterwegen                                317.684          4.182       313.502-
  2.5    Openbaar vervoer                                                 13.647            -          13.647-
  3.     Economie
  3.1    Economische ontwikkeling                                         46.842            -          46.842-
  3.2    Fysieke bedrijfsinfrastructuur                                      408            -              408-
  3.3    Bedrijfsloket en bedrijfsregelingen                              49.611         21.168        28.443-
  3.4    Economische promotie                                            186.794        739.954       553.160
  4.     Onderwijs
  4.1    Openbaar basisonderwijs                                          13.382            -          13.382-
  4.2    Onderwijshuisvesting                                            835.611         45.959       789.652-
  4.3    Onderwijsbeleid en leerlingzaken                                421.499         38.418       383.081-
  5.     Sport, cultuur en recreatie
  5.1    Sportbeleid en activering                                       119.243            -         119.243-
  5.2    Sportaccomodaties                                               849.398        184.186       665.212-
  5.3    Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie     150.928            -         150.928-
  5.4    Musea                                                            14.446            -          14.446-
  5.5    Cultureel erfgoed                                               190.511         48.855       141.656-
  5.6    Media                                                           230.158         37.775       192.383-
  5.7    Openbaar groen en (openlucht) recreatie                       1.552.061         57.344     1.494.717-
                                                       Begroting 2020                           Pagina 114 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 114 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 115 ======================================================================

<pre>             Meerjarenraming                 Taakvelden
Saldo 2021     Saldo 2022    Saldo 2023    Nr. Omschrijving
                                            0.     Bestuur en ondersteuning
   1.075.131-     1.105.073-    1.105.014- 0.1     Bestuur
     212.061-       212.061-      212.061- 0.2     Burgerzaken
   4.822.115      3.121.916       121.718  0.3     Beheer overige gebouwen en gronden
   6.803.430-     6.778.375-    6.732.848- 0.4     Overhead
     277.360        280.670       264.744  0.5     Treasury
   2.617.793      2.619.440     2.619.440  0.61    OZB woningen
     650.854        650.854       650.854  0.62    OZB niet-woningen
     355.317        355.317       355.317  0.63    Parkeerbelasting
      93.269         93.269        93.269  0.64    Belastingen overig
 20.972.000      21.129.000    21.395.000  0.7     Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds
      50.000-        50.000-       50.000- 0.8     Overige baten en lasten
         -              -             -    0.9     Vennootschapsbelasting
   4.212.505-     2.542.960-      457.040  0.10    Mutaties reserves
      88.645-        26.956-      729.717- 0.11    Resultaat van de rekening van baten en lasten
                                             1.    Veiligheid
   1.619.760-     1.619.593-    1.626.480- 1.1     Crisisbeheersing en brandweer
     289.081-       289.081-      289.081- 1.2     Openbare orde en veiligheid
                                            2.     Verkeer, vervoer en waterstaat
   2.585.987-     2.585.539-    2.585.091- 2.1     Verkeer en vervoer
     111.951-       102.015-      101.997- 2.2     Parkeren
      66.177-        66.154-       66.131- 2.3     Recreatieve havens
     313.467-       313.432-      313.397- 2.4     Economische havens en waterwegen
      13.647-        13.647-       13.647- 2.5     Openbaar vervoer
                                            3.     Economie
      46.842-        46.842-       46.842- 3.1     Economische ontwikkeling
         408-           408-          408- 3.2     Fysieke bedrijfsinfrastructuur
      28.443-        28.443-       28.443-  3.3    Bedrijfsloket en bedrijfsregelingen
     553.198        549.906       549.977   3.4    Economische promotie
                                            4.     Onderwijs
      13.382-        13.382-       13.382-  4.1    Openbaar basisonderwijs
     762.949-       729.590-      726.870-  4.2    Onderwijshuisvesting
     383.081-       383.081-      383.081-  4.3    Onderwijsbeleid en leerlingzaken
                                            5.     Sport, cultuur en recreatie
     119.243-       119.243-      119.243-  5.1    Sportbeleid en activering
     679.491-       672.220-      671.195-  5.2    Sportaccomodaties
     150.928-       150.928-      150.928- 5.3     Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie
      14.446-        14.446-       14.446- 5.4     Musea
     141.403-       141.149-      140.896- 5.5     Cultureel erfgoed
     192.229-       192.074-      191.919- 5.6     Media
   1.175.718-     1.174.825-    1.173.940- 5.7     Openbaar groen en (openlucht) recreatie
                                                Begroting 2020                                       Pagina 115 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 115 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 116 ======================================================================

<pre> Taakvelden                                                                 Begroting 2020
Nr.    Omschrijving                                              Lasten         Baten         Saldo
 6.    Sociaal domein
6.1    Samenkracht en burgerparticipatie                          1.083.019        366.075       716.944-
6.2    Wijkteams                                                    451.546            -         451.546-
6.3    Inkomensregelingen                                         3.116.700      2.427.179       689.521-
6.4    Begeleide participatie                                     3.209.250        253.703     2.955.547-
6.5    Arbeidsparticipatie                                               -               -            -
6.6    Maatwerkvoorzieningen (Wmo)                                  866.425            -         866.425-
6.71   Maatwerkdienstverlening 18+                                  297.948            -         297.948-
6.72   Maatwerkdienstverlening 18-                                2.512.038            -       2.512.038-
6.81   Geëscaleerde zorg 18+                                             -               -            -
6.82   Geëscaleerde zorg 18-                                        653.363            -         653.363-
 7.    Volksgezondheid en milieu
7.1    Volksgezondheid                                              660.342            -         660.342-
7.2    Riolering                                                  1.041.415      1.199.847       158.432
7.3    Afval                                                      1.226.381      2.041.241       814.860
7.4    Milieubeheer                                                 353.397            -         353.397-
 7.5   Begraafplaatsen en crematoria                                113.668        199.973        86.305
       Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke
 8.
       vernieuwing
 8.1   Ruimtelijke ordening                                         600.988         50.000       550.988-
 8.2   Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen)                        -               -            -
 8.3   Wonen en bouwen                                              700.250      1.127.936       427.686
                                                  Begroting 2020                           Pagina 116 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 116 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 117 ======================================================================

<pre>             Meerjarenraming                 Taakvelden
Saldo 2021     Saldo 2022    Saldo 2023    Nr. Omschrijving
                                            6.     Sociaal domein
     716.158-       715.373-      700.431- 6.1     Samenkracht en burgerparticipatie
     451.546-       451.546-      451.546- 6.2     Wijkteams
     681.061-       677.363-      527.273- 6.3     Inkomensregelingen
   2.955.547-     2.955.547-    2.805.547- 6.4     Begeleide participatie
         -              -             -    6.5     Arbeidsparticipatie
     866.425-       866.425-      866.425- 6.6     Maatwerkvoorzieningen (Wmo)
     297.948-       297.948-      297.948- 6.71    Maatwerkdienstverlening 18+
   2.512.038-     2.512.038-    2.412.038- 6.72    Maatwerkdienstverlening 18-
         -              -             -    6.81    Geëscaleerde zorg 18+
     653.363-       653.363-      653.363- 6.82    Geëscaleerde zorg 18-
                                            7.     Volksgezondheid en milieu
     667.370-       673.726-      680.215-  7.1    Volksgezondheid
     158.442        158.452       158.462   7.2    Riolering
     814.860        814.860       814.860   7.3    Afval
     326.400-       326.400-      326.400-  7.4    Milieubeheer
      86.355         94.704        94.704   7.5    Begraafplaatsen en crematoria
                                                   Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke
                                            8.
                                                   vernieuwing
     550.988-       550.988-      550.988-  8.1    Ruimtelijke ordening
         -              -             -     8.2    Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen)
     427.686        183.846       183.846   8.3    Wonen en bouwen
                                                Begroting 2020                                  Pagina 117 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 117 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 118 ======================================================================

<pre>COLOFON
                                              Uitgave:
                                        Gemeente Waterland
                                            Postbus 1000
                                   1140 BA MONNICKENDAM
                     _______________________________________________
                                            Bezoekadres:
                                             Pierebaan 3
                                   1141 GV MONNICKENDAM
                                       Telefoon: 0299 - 658585
                                      Gemeente@Waterland.nl
                     _______________________________________________
                                     Samenstelling en lay-out:
                                            Team Control
                                       Telefoon: 0299 - 658561
                     _______________________________________________
  Voor opmerkingen en/of suggesties met betrekking tot de opbouw, indeling en lay-out kan contact
                             opgenomen worden met het team Control.
 Voor inhoudelijke vragen kan contact opgenomen worden met de domeinmanager van het betreffende
                               domein of de gemeentelijke voorlichter.
                       ____________________________________________
                                             Begroting 2020                            Pagina 118 van 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 118 =================================================================

<br><br>