<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Toelichting Verordening op de gemeentelijke commissie
Ruimtelijke kwaliteit gemeente Waterland 2023
Algemeen
Met de Omgevingswet (hierna: de wet) die naar verwachting op 1 januari 2023 in werking treedt, wordt
het stelsel van ruimtelijke regels volledig herzien. De wet bundelt de wetgeving en regels voor ruimte,
wonen, infrastructuur, milieu, natuur en water. Belangrijk verbeterdoel van de nieuwe wet is een kader te
bieden dat overheden meer afwegingsruimte biedt om doelen voor de leefomgeving te bereiken.
“Decentraal, tenzij” is een belangrijk principe van de wet. Dit betekent dat taken en bevoegdheden in
principe bij het lokale bestuur, zoals de gemeente liggen. Alleen indien het gaat om een nationaal of
internationaal belang of als dat doelmatiger of doeltreffender is, stelt het Rijk regels.
Eén van de doelen van de wet is het bereiken van een goede omgevingskwaliteit (artikel 1.3 van de wet).
Daarbij gaat het om het belang van aspecten als cultureel erfgoed, architectonische kwaliteit van
bouwwerken, stedenbouwkundige kwaliteit en kwaliteit van natuur en landschap. Gemeenten hebben
een grote vrijheid in de wijze waarop zij het doel van een goede omgevingskwaliteit willen bereiken. Dat
geldt ook voor de rol van de gemeentelijke adviescommissie (hierna: commissie) daarbij. Een adequate
invulling van de taak en de werkwijze van deze commissie draagt bij aan het doel van een goede
omgevingskwaliteit.
Artikelsgewijs
Artikel 1. Definities
Commissie
Dit is de gemeentelijke adviescommissie op grond van artikel 17.9 van de wet.
Goede omgevingskwaliteit
"Een goede omgevingskwaliteit" is naast veiligheid en gezondheid opgenomen in de maatschappelijke
doelstelling van de wet (artikel 1.3 van de wet). Dit geeft aan dat aspecten als cultureel erfgoed,
architectonische kwaliteit van bouwwerken, stedenbouwkundige kwaliteit en kwaliteit van natuur en
landschap belangrijk zijn. Het gaat daarbij zowel om de menselijke beleving van de fysieke leefomgeving
als om de waarden die de maatschappij toekent aan de identiteit van gebieden (Kamerstukken II 2013-
2014, 33962, nr. 3).
De gemeente heeft de plicht de zorg voor de omgevingskwaliteit zelf in te vullen, inclusief het
adviesstelsel op het gebied van de omgevingskwaliteit. Burgers kunnen, wanneer geen concrete
gedragsbepalingen voorhanden zijn of deze niet toereikend blijken, ten aanzien van de het doel van een
goede omgevingskwaliteit een beroep doen op de algemene zorgplicht.
Burgemeester en wethouders
College van burgemeester en wethouders zoals bepaald in artikel 34, eerste lid van de Gemeentewet.
Raad
De gemeenteraad van Waterland.
Artikel 2. Taak en werkzaamheden
Eerste lid
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Dit lid beschrijft de adviestaak in algemene zin: het adviseren van de raad en het college van
burgemeester en wethouders (hierna: college) op het gebied van de omgevingskwaliteit als bedoeld in
artikel 1.3 van de wet. De commissie adviseert dus niet over andere aspecten van de fysieke
leefomgeving, zoals een veilige en gezonde fysieke leefomgeving. De commissie geeft ook voorlichting
over de doelstelling van een goede omgevingskwaliteit en over de werkzaamheden van de commissie zelf.
De commissie baseert de voorlichting (net als haar concrete adviezen) op de vastgestelde beleidskaders
(zoals de omgevingsvisie, het omgevingsplan en de beleidsregels over het uiterlijk van bouwwerken,
bedoeld in artikel 4.19 van de wet).
Tweede lid
Onderdeel 1
Dit betreft de advisering over aanvragen om een omgevingsvergunning of de advisering over een
ontwerpbesluit als het college geen bevoegd gezag is. De commissie adviseert op verzoek van het college
over een aanvraag voor:
     a. een rijksmonumentenactiviteit met betrekking tot een monument
          De wet definieert een rijksmonumentenactiviteit als volgt:
          “een activiteit inhoudende het slopen, verstoren, verplaatsen of wijzigen van een rijksmonument
          of een voorbeschermd rijksmonument of het herstellen of gebruiken daarvan waardoor het
          wordt ontsierd of in gevaar gebracht”.
          De commissie adviseert niet over aanvragen om een omgevingsvergunning voor een
          rijksmonumentenactiviteit met betrekking tot archeologische rijksmonumenten. De commissie
          brengt advies uit met het oog op het behoud van cultureel erfgoed. Uitgangspunten daarbij zijn:
         - het voorkomen van ontsiering, beschadiging of sloop van monumenten en archeologische
               monumenten;
         - het voorkomen van verplaatsing van monumenten of een deel daarvan, tenzij dit dringend is
               vereist is voor het behoud van die monumenten;
         - het bevorderen van het gebruik van monumenten, zo nodig door wijziging van die
               monumenten, rekening houdend met de monumentale waarden; en
         - het conserveren en in stand houden van archeologische monumenten, bij voorkeur in situ.
          Dit volgt uit artikel 8.80 van het Besluit kwaliteit leefomgeving (hierna: Bkl) dat de
          beoordelingsregels voor de rijksmonumentenactiviteit bevat.
          Voor rijksmonumentenactiviteiten met betrekking tot archeologische rijksmonumenten is de
          Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (hierna: de Minister van OCW) aangewezen als
          advies- en instemmingsorgaan in de gevallen dat het college het bevoegd gezag is. Dit in verband
          met zijn verantwoordelijkheid voor de archeologische rijksmonumenten en met het landelijk
          overzicht en de vereiste specialistische kennis en ervaring die aanwezig zijn bij de Rijksdienst voor
          het Cultureel Erfgoed. Ook is de Minister van OCW (mede) bevoegd tot toezicht en handhaving
          waar het gaat om archeologische rijksmonumenten. Behoud in situ (in de bodem) is hierbij het
          uitgangspunt.
          De gemeenten spelen desalniettemin in de archeologie een cruciale rol. De afweging om
          archeologische monumenten in situ (in de bodem) dan wel ex situ (door ze op te graven) te
          behouden, wordt meestal door de gemeente gemaakt in het kader van het opstellen van het
          omgevingsplan en de belangenafweging bij de specifieke omgevingsplanactiviteiten waaraan een
          archeologische onderzoeksplicht is gekoppeld. De gemeente is op grond van artikel 5.130 van het
          Bkl verplicht om bij het opstellen van het omgevingsplan rekening te houden met het belang van
          het behoud van cultureel erfgoed, waaronder (aantoonbaar te verwachten) archeologische
          monumenten. Daarbij kan de (aantoonbaar te verwachten) aanwezigheid van archeologische
          monumenten van invloed zijn op onder meer de toedeling van functies aan locaties –
          bijvoorbeeld de keuze om geen parkeergarage toe te staan op een locatie met hoge
          archeologische waarde – of op de inhoud van in het omgevingsplan op te nemen beschermende
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>   regels of beoordelingsregels. De commissie kan hierover op grond van de andere onderdelen van
   dit artikel adviseren.
   Voor als gemeentelijk monument beschermde archeologische monumenten is de commissie wel
   het aangewezen adviesorgaan.
b. een omgevingsplanactiviteit die betrekking heeft op een voorbeschermd gemeentelijk monument
   of een gemeentelijk monument
   De bescherming van monumenten of archeologische monumenten als gemeentelijk monument
   gebeurt door aan het monument of archeologisch monument in het omgevingsplan de functie-
   aanduiding gemeentelijk monument te geven. Met een voorbereidingsbesluit kan
   voorbescherming worden geboden aan een locatie waarvoor wordt overwogen deze de functie-
   aanduiding gemeentelijk monument te geven.
   Overgangsrecht gemeentelijke monumenten
   Het overgangsrecht in de wet en het Invoeringsbesluit Omgevingswet regelt dat er bij het in
   werking treden van de wet een vergunningplicht geldt voor activiteiten met betrekking tot
   gemeentelijke monumenten en voorbeschermde gemeentelijke monumenten die nog op grond
   van de Erfgoedverordening gemeente Waterland 2010 zijn aangewezen. De regels uit die
   verordening blijven gelden tot het moment dat dit onderwerp in het nieuwe deel van het
   omgevingsplan is geregeld. Dit volgt uit de artikelen 22.4 en 22.8 van de wet en artikel 7.1 van
   het Invoeringsbesluit Omgevingswet in samenhang met artikel 22.2 van het omgevingsplan
   (bruidsschat). De in de Erfgoedverordening gemeente Waterland 2010 opgenomen
   vergunningplicht geldt als een verbod op grond van artikel 5.1, eerste lid, aanhef en onder a, van
   de wet om zonder omgevingsvergunning een omgevingsplanactiviteit te verrichten.
c. een omgevingsplanactiviteit die betrekking heeft op cultureel erfgoed
   In principe wordt dit geregeld in het omgevingsplan zoals benoemd bij 4 ̊. In de praktijk blijkt dat
   niet elke gemeente dit nu en straks in de overgangsfase goed heeft geregeld in haar
   bestemmingsplannen, bouwverordening en/of erfgoedverordening als het gaat om cultureel
   erfgoed, anders dan gemeentelijke monumenten. Hierbij moet gedacht worden aan de advisering
   bij omgevingsplanactiviteiten bij beeldbepalende en karakteristieke objecten of bijvoorbeeld bij
   objecten in gemeentelijke of Rijksbeschermde stads- en dorpsgezichten. Hiermee kan voorkomen
   worden dat er voor deze objecten een omgevingsplanactiviteit vergund moet worden zonder dat
   daarbij de commissie om advies (kan worden) gevraagd. Burgemeester en wethouders kunnen
   uiteraard ook zonder verplichting en als zij dat wenst de commissie om advies te vragen. Als de
   verplichting of afweging daartoe echter onvoldoende is gemotiveerd of geborgd in de regelgeving
   zou dat echter naar oordeel van de rechter ook als rechtsongelijkheid kunnen worden
   beschouwd. Door dit onderdeel op te nemen kan het dienen als achtervang totdat alle
   gemeenten het goed geregeld hebben in hun omgevingsplan.
d. een omgevingsplanactiviteit in geval de commissie in het omgevingsplan als adviseur is
   aangewezen
   De raad kan op grond van artikel 16.15, tweede lid, van de wet in het nieuwe deel van het
   omgevingsplan bepalen in welke gevallen een advies verplicht is. Dit kan per gebied of per type
   activiteit of bouwwerk verschillen. Zolang nog geen gevallen zijn aangewezen, zet het college het
   bestaande beleid met betrekking tot het vragen van commissieadvies voort.
   Omdat het omgevingsplan ook bij een projectbesluit of een voorbereidingsbesluit kan worden
   gewijzigd, brengt dit mee dat ook Gedeputeerde Staten, het dagelijks bestuur van het
   Waterschap en de Minister van OCW de commissie als adviseur in het omgevingsplan kunnen
   aanwijzen. Regels over de aanwijzing van de commissie als adviseur kunnen ook onderdeel zijn
   van de voorbeschermingsregels waarmee een voorbereidingsbesluit het omgevingsplan wijzigt.
   Overigens betekent dit niet dat de commissie daarmee ook formeel adviesorgaan van die andere
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>          bestuursorganen wordt. Als het college geen bevoegd gezag is voor de aanvraag om een
          omgevingsvergunning maar adviseur, is de commissie ook adviseur en richt het advies van de
          commissie zich tot het college in plaats van het bevoegd gezag (artikel 4.22 van het
          Omgevingsbesluit).
     e. een andere activiteit in geval burgemeester en wethouders een advies nodig achten met het oog
          op het bereiken en in stand houden van een goede omgevingskwaliteit
          Dit onderdeel is gelijkwaardig aan de huidige zogenoemde “kan-bepaling” over de
          welstandsadvisering in artikel 6.2, eerste lid, van het Besluit omgevingsrecht. Het college kan –
          voor zover dat in het omgevingsplan niet anders is geregeld – op grond daarvan zelf bepalen of zij
          een advies inwinnen bij de commissie.
De beoordeling van de omgevingsplanactiviteit bouwen door de commissie
Bij het beoordelen van een bouwplan volgt de commissie de beoordelingsregels die in het omgevingsplan
staan. De beoordelingsregels geven aan onder welke voorwaarden de vergunning kan worden verleend of
geweigerd. Het gaat hierbij om regels over het bouwwerk zelf als wel zijn relatie tot de omgeving en de te
verwachten ontwikkeling daarvan. Bijvoorbeeld de bouwhoogte, de bouwmassa, het maximale
bebouwingsoppervlak, de aanwijzing van bouwvlakken, de situering op de bouwvlakken, de karakteristiek
van de bebouwing, en het uiterlijk van bouwwerken zoals vastgelegd in de beleidsnota.
De wet biedt de gemeente een kans om te zorgen voor een betere inbedding en aansluiting van
welstandsaspecten binnen het ruimtelijke kwaliteitsbeleid. Het streven naar een goede
omgevingskwaliteit als bedoeld in artikel 1.3 van de wet is daarbij het overkoepelende doel. Daarom is de
advisering niet beperkt tot ingrepen aan beschermde monumenten en het uiterlijk van bouwwerken. De
commissie adviseert zowel over de toepassing van de regels in het omgevingsplan zelf (zoals de
mogelijkheid tot “binnenplanse” afwijkingen), als over de toepassing van de beleidsregels over het
uiterlijk van bouwwerken. Dit gebeurt vanuit het doel van een goede omgevingskwaliteit.
Onderdeel 2
De Minister van OCW vraagt ingevolge de Erfgoedwet altijd advies aan het college van de gemeente waar
een monument of archeologisch monument zich bevindt, alvorens te besluiten het aan te wijzen als
rijksmonument. In dat geval is de commissie adviseur van het college. De commissie is ook adviseur in
geval het college het voornemen heeft een monument of archeologisch monument aan te wijzen als
gemeentelijk monument (door de locatie de functie-aanduiding gemeentelijk monument te geven).
Onderdeel 3
Ook voor cultureel erfgoed anders dan gemeentelijke monumenten is het wenselijk als de commissie om
advies wordt gevraagd voordat dit een andere functie-aanduiding krijgt die betrekking heeft op cultureel
erfgoed. Denk daarbij aan de functie-aanduiding beeldbepalen, karakteristiek, cultuurhistorisch
waardevol gebied, gemeentelijk beschermd dorpsgezicht, e.a.. Dit zorgt voor een betere afweging van
belangen en juridisch voor een betere motivatie van het te nemen besluit.
Onderdeel 4
Dit onderdeel geeft invulling aan de mogelijkheid als bedoeld in artikel 17.9, tweede lid, van de wet om de
commissie in te schakelen bij het ontwikkelen van beleid voor de kwaliteit van de fysieke leefomgeving.
Zoals hierboven vermeld gaat het uitsluitend om beleid op het gebied van de omgevingskwaliteit.
Onderdeel 5
Dit onderdeel betreft de opgavegerichte advisering in verband met een verkenning van een mogelijk
bestaande of toekomstige opgave.
In geval van een verkenning in het kader van een projectprocedure of projectbesluit als bedoeld in artikel
5.48, tweede lid, van de wet onderzoekt het bevoegd gezag de mogelijke oplossingen voor een opgave.
Door de verkenning kan het bevoegd gezag inzichten verkrijgen in:
     - de aard van de opgave,
     - de relevante ontwikkelingen voor de fysieke leefomgeving, en
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>     -    de mogelijke oplossingen voor die opgave. Hieronder vallen ook de oplossingen die anderen
          aandragen en waarvan het bevoegd gezag na beoordeling ervan besluit deze mee te nemen in de
          verkenning.
Burgers, bedrijven, maatschappelijke organisaties en bestuursorganen van het Rijk en de provincie die
een mogelijke oplossing hebben aangedragen, kunnen aan het college vragen een deskundige instantie
als de commissie over hun oplossing te raadplegen. Het college kan ook zelf advies vragen over de
aangedragen oplossingen voor de opgave.
De laatste zinsnede van dit onderdeel geeft aan dat ook als er geen sprake is van een projectprocedure of
projectbesluit het college aan de commissie advies kan vragen in het kader van een verkenning van een
mogelijk bestaande of toekomstige opgave in de fysieke leefomgeving.]
Onderdeel 6
Dit onderdeel betreft de ontwerpgerichte advisering. Deze taak heeft geen betrekking op het adviseren
over door het college op aanvraag te nemen besluiten, maar op het informeren en begeleiden van
planindieners en ontwerpers gedurende het ontwerpproces, met het doel een hoogstaande
stedenbouwkundige en architectonische kwaliteit te bereiken. Dit onderdeel biedt de mogelijkheid om in
een specifiek geval de commissie of een lid van de commissie te belasten met of te betrekken bij deze
taak.
Onderdeel 7
Vooroverleg bij een vergunningaanvraag wordt in de wet niet gereguleerd. De bestaande praktijk kan op
grond van dit onderdeel worden voortgezet. Het belang van een goed vooroverleg neemt toe, aangezien
het vereiste van onlosmakelijke samenhang vanuit de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (hierna:
Wabo) niet is overgenomen in de wet. De initiatiefnemer is er zelf verantwoordelijk voor dat zij of hij voor
alle activiteiten beschikt over de vereiste vergunningen. Het is aan de initiatiefnemer om de verschillende
eisen op elkaar af te stemmen. Vooral bij complexe projecten is vooroverleg van groot belang.
Onderdeel 8
In dit onderdeel is bepaald dat de commissie ook adviseur kan zijn bij het stellen van
maatwerkvoorschriften in verband met het uiterlijk van bouwwerken, de zorg voor cultureel erfgoed en
werelderfgoed en andere zaken die de omgevingskwaliteit betreffen.
De aanschrijvingsbevoegdheid als bedoeld in artikel 13a van de Woningwet in geval van een bouwwerk
dat in ernstige mate in strijd is met redelijke eisen van welstand, is opgenomen in de bruidsschat als
bedoeld in artikel 7.1 van het Invoeringsbesluit Omgevingswet. Dit in de vorm van een bevoegdheid tot
stellen van maatwerkvoorschriften (zie artikel 22.7 in samenhang met artikel 22.4 van het tijdelijke deel
van het omgevingsplan).
De specifieke zorgplicht voor rijksmonumenten verplicht initiatiefnemers om maatregelen te nemen om
het beschadigen of vernielen van (voorbeschermde) rijksmonumenten te voorkomen. Een activiteit hoeft
daarbij niet gericht te zijn op een rijksmonument. Het is voldoende dat een activiteit in de fysieke
leefomgeving effect heeft op dat rijksmonument. Een voorbeeld hiervan is het bouwen van een tunnel,
waardoor een rijksmonument kan verzakken. De regels voor de specifieke zorgplicht staan in hoofdstuk
13 van het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal). De gemeente kan op grond daarvan
maatwerkvoorschriften opleggen.
Onderdeel 9
De meeste regels over de fysieke leefomgeving uit de gemeentelijke verordeningen komen niet in het
tijdelijke deel van het omgevingsplan. Het gaat bijvoorbeeld om regels uit de APV die betrekking hebben
op de openbare orde en veiligheid. De gemeente kan deze regels tot het einde van de overgangsfase
(2029) omzetten naar het nieuwe deel van het omgevingsplan. Op grond van dit onderdeel kan het
college ook op basis van deze verordeningen advies vragen aan de commissie, ook al zijn de regels nog
niet omgezet naar het omgevingsplan.
Artikel 3. Verplichte adviezen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Dit artikel sluit aan op de verplichte adviezen op grond van artikel 17.9 van de wet en het op grond van de
Erfgoedverordening gemeente Waterland 2010 verplichte advies bij gemeentelijke monumenten.
Artikel 4. Samenstelling
Eerste lid
Dit lid geeft invulling aan artikel 17.7, eerste lid, van de wet, waarin is bepaald dat de raad het aantal
leden vaststelt.
Tweede lid
Dit lid geeft aan dat de leden als deskundigen en dus op persoonlijke titel en op grond van hun
persoonlijke kwalificaties worden benoemd. Hun lidmaatschap is niet afhankelijk van het bekleden van
een bepaalde functie of het hebben van een bepaalde hoedanigheid. De leden vertegenwoordigen geen
bijzondere belangen. Dat betekent bijvoorbeeld dat belangenorganisaties op het gebied van de
omgevingskwaliteit geen vertegenwoordigers in de commissie hebben. De leden zullen hun functie
onafhankelijk dienen uit te oefenen. Daartegenover staat dat benoeming niet achterwege zal blijven enkel
vanwege het lidmaatschap van een bepaalde groepering of het bekleden van een bepaalde bestuurlijke of
maatschappelijke functie. Daarnaast beschikken de leden over inzicht in maatschappelijke verhoudingen
op grond van maatschappelijke kennis en ervaring.
Derde lid
Dit lid voorziet in de mogelijkheid om burgerleden te benoemen. Voor deze leden geldt de eis van inzicht
in maatschappelijke verhoudingen op grond van maatschappelijke kennis en ervaring.
Vierde en vijfde lid
Deze leden zien toe op de deskundigheidsgebieden die in de commissie vertegenwoordigd moeten zijn.
De wet schrijft voor dat binnen de commissie enkele leden deskundig dienen te zijn op het gebied van de
monumentenzorg, en dat die in ieder geval worden betrokken bij de advisering over een aanvraag om een
omgevingsvergunning voor een rijksmonumentenactiviteit met betrekking tot een monument. Volgens de
Memorie van toelichting dient de commissie ten minste over deskundigheid op het gebied van
cultuurhistorie, bouw- en architectuurhistorie, restauratiearchitectuur, landschap en stedenbouw te
beschikken (Kamerstukken II 2014-2015, 33962 nr. 3, p. 581). Het is mogelijk dat één persoon meerdere
disciplines in zich verenigt.
Zesde lid
Dit lid zorgt voor een aanscherping van de wettelijke eis van onafhankelijkheid ten opzichte van het
gemeentebestuur. Artikel 17.8 van de wet stelt slechts als eis, dat de leden van het gemeentebestuur
geen lid zijn van een gemeentelijk adviesorgaan
Zevende lid
Dit lid regelt hoe de plaatsvervanging van een commissielid werkt. Hierbij wordt er vanuit gegaan dat het
commissielid dat plaatsvervanging regelt deskundig genoeg is om in overleg met de welstandsadviseur te
beoordelen of zijn of haar plaatsvervanger capabel en deskundig is. In de praktijk zal welstandsadviseur
daarbij faciliteren om een deskundige en capabele plaatsvervanger te regelen of aan te dragen.
Artikel 5. Benoeming
Eerste tot en met tweede lid
Deze leden hebben betrekking op de benoemingstermijn als bedoeld in artikel 17.7, eerste lid, van de
wet. Het eerste lid regelt de benoeming voor de eerste termijn. Het tweede lid ziet toe op de
herbenoeming.
Derde lid
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>Dit lid regelt schorsing en ontslag. De wet bepaalt dat de raad de leden benoemt en ontslaat (artikel 17.7,
tweede lid, van de wet). Het is vanzelfsprekend dat leden op eigen aanvraag worden ontslagen. Zij kunnen
verder worden geschorst en ontslagen wegens ongeschiktheid, onbekwaamheid of op andere
zwaarwegende gronden.
Vierde lid
Artikel 10:13 van de Algemene wet bestuursrecht (hierna: Awb) regelt dat een bestuursorgaan zijn
bevoegdheid tot het nemen van besluiten kan overdragen aan een ander die deze onder eigen
verantwoordelijkheid uitoefent. Artikel 10:15 Awb regelt dat delegatie slechts geschiedt indien in de
bevoegdheid daartoe bij wettelijk voorschrift is voorzien.
Artikel 156, eerste lid van de Gemeentewet geeft het algemene wettelijk voorschrift dat bevoegdheden
van de raad gedelegeerd kunnen worden aan burgemeester en wethouders tenzij de aard van de
bevoegdheden zich daartegen verzetten. Het is van belang om deze wettelijke grondslag te benoemen in
het artikel waarin de delegatie wordt geregeld.
Mandaatverlening kan als bedoeld in artikel 10:3, eerste lid Awb, tenzij bij wettelijk voorschrift anders is
bepaald of de aard van de bevoegdheid zich tegen de mandaatverlening verzet.
De wet bepaald dat de gemeenteraad verantwoordelijk is voor de benoeming van de leden. Dat is nu
onder de Woningwet ook al het geval. Dat is bijzonder omdat in het kader van het duale stelsel de
adviescommissie adviseert aan burgemeester en wethouders en niet aan de raad. Daarnaast is het in de
praktijk onvoldoende flexibel om de benoeming van nieuwe leden ter besluitvorming bij de raad voor te
leggen.
Mandaat- of delegatieverlening is niet geoorloofd indien de aard van de bevoegdheid zich daartegen
verzet. In dit geval is het de vraag of de aard van de bevoegdheid zich verzet tegen.
Onder de Woningwet is overwogen dat de raad een centrale rol moest spelen in het welstandstoezicht,
mandatering was daarom niet mogelijk. Uit de toelichting bij artikel 17.7 van de wet volgt dat “in
navolging van de bestaande regeling voor de welstandscommissie (..) die bevoegdheid is neergelegd bij de
gemeenteraad.” (Kamerstukken II, 2013-2014, 33962, nr. 3, p. 580). Op grond daarvan zou kunnen
worden aangenomen dat de aard van de bevoegdheid zich ook onder de Omgevingswet tegen
mandatering aan het college verzet (aldus de VNG, Modelverordening op de gemeentelijke
adviescommissie).
Onder de Omgevingswet is het echter niet meer verplicht om een adviescommissie voor het onderdeel
welstand te hebben en valt welstand onder de vrije beleidsruimte van de gemeenten. Enkel voor de
advisering over Rijksmonumenten is een gemeentelijk adviescommissie verplicht. Maar ten aanzien
daarvan is nooit bepaald dat de raad daarin een centrale rol moet spelen, maar juist dat de bevoegdheid
volledig bij burgemeesters en wethouders ligt (Monumentenwet 1988). Daarmee kan dus de conclusie
worden getrokken dat de delegatie of het mandateren van de bevoegdheid tot het benoemen van de
leden van de gemeentelijke adviescommissie voor dat onderdeel dat verplicht is, rijksmonumenten, zich
in de aard van de bevoegdheid zich niet daartoe verzet.
Artikel 10:19 Awb regelt dat bij een besluit dat op grond van een gedelegeerde bevoegdheid wordt
genomen het delegatiebesluit en de vindplaats daarvan moet vermelden. Als burgemeester en
wethouders een besluit nemen om leden van de adviescommissie te benoemen, moet daarbij dus altijd
goed vermeld worden dat het besluit genomen wordt op grond van dit artikel uit de verordening.
Artikel 6. Ondersteuning van de commissie
Ingevolge het eerste lid wordt de commissie bijgestaan door een secretariaat dat berust bij de Stichting
Mooi Noord-Holland. Het tweede lid borgt dat het secretariaat zelfstandig kan functioneren maar wel
door de belangen van de commissie wordt geleid.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>Artikel 7. Adviestermijn
Eerste en tweede lid
In de wet is geen termijn gesteld waar binnen de commissie moet adviseren. Daarom kan het college op
grond van het eerste lid aangeven binnen welke termijn een advies wordt verwacht. Deze termijn mag
volgens artikel 3:6 van de Awb niet zodanig kort zijn, dat de commissie zijn taak niet meer kan vervullen.
In het tweede lid is bepaald dat het college ook kan afzien van het stellen van een termijn. In dat geval
geldt een termijn van drie weken bij een reguliere procedure. Met name voor de advisering bij aanvragen
voor omgevingsvergunningen voor de activiteit monumenten is een termijn van minimaal vijf weken
wenselijk.
Mocht het gaan om een uitgebreide procedure, zoals het geval is bij ingrijpende wijzigingen aan
Rijksmonumenten, dan is er veelal veel meer tijd benodigd voordat er tot advisering over kan worden
gegaan. Deswege wordt deze termijn op zes weken gesteld. Dat is nog ruim binnen de wettelijke termijn
van zes maanden waarbinnen het college een besluit moet nemen.
Derde lid
Indien geen advies wordt uitgebracht binnen de genoemde adviestermijn, staat dit de besluitvorming
door het college niet in de weg (artikel 3:6, tweede lid, van de Awb). Bij cultureel erfgoed kan dat echter
tot onherstelbare schade leiden, zelfs al wordt er succesvol bezwaar en beroep tegen ingediend. De
schade is dan mogelijk al geschied. Om dat te voorkomen is opgenomen dat als de aanvraag betrekking
heeft op cultureel erfgoed en de commissie brengt niet tijdig een advies uit, dat het fictieve advies in
beginsel niet als positief moet worden beschouwd en het college dat in acht nemend zelf een afweging
maakt en tot besluitvorming over gaat. In de praktijk komt dit zeer zelden voor en zal enig uitstel van de
advisering altijd in afstemming met het college plaatsvinden. Mocht het toch onverhoopt voorkomen, dan
dient dit artikel als achtervang.
Artikel 8. Beraadslaging en standpuntbepaling
Eerste lid
Dit lid is een nadere regeling van uitwerking van de wettelijke eis van openbaarheid als bedoeld in artikel
17.9, vijfde lid, van de wet.
Tweede lid
Uit artikel 4:7 van de Awb volgt de beperkte verplichting dat de mogelijkheid tot toelichting van een plan
ten overstaan van de commissie dient te worden geboden aan de aanvrager van de
omgevingsvergunning. Anderen hebben geen spreekrecht.
De verplichting tot openbaar vergaderen heeft betrekking op de vergaderingen waarin het advies op de
aanvraag voor een omgevingsvergunning of op een voorgenomen beschikking formeel wordt vastgesteld.
Het is niet verplicht voor informeel vooroverleg of bij de beleidsgerichte, opgavegerichte of
ontwerpgerichte advisering. De potentiële initiatiefnemer kan in het stadium van vooroverleg gebaat zijn
met beslotenheid. Openbaarheid zou dan remmend op het vooroverleg kunnen werken, terwijl uit
oogpunt van de korte planprocedure vooroverleg stimulering verdient.
Derde lid
Dit lid ziet erop toe dat in de vergadering voldoende leden aanwezig zijn die mogen mee besluiten, zodat
een deskundig oordeel kan worden gevormd. De voorzitter is onafhankelijk en neemt niet deel aan de
besluitvorming anders dan in zijn rol als voorzitter van de vergadering.
Het borgt ook de wettelijke eis dat enkele leden die deskundig zijn op het gebied van de
monumentenzorg in ieder geval worden betrokken bij de advisering over een aanvraag om een
omgevingsvergunning voor een rijksmonumentenactiviteit (artikel 17.9, eerste lid, van de wet). Optioneel
kan ook besloten worden door een gemeente dat dit laatste ook wenselijk is bij gemeentelijke
monumenten of ander cultureel erfgoed.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>Vierde lid
Met deze bepaling wordt verstrengeling van belangen tegengegaan.
Vijfde lid
Dit lid verwijst naar de Awb die uitvoerders van wetten een geheimhoudingsplicht oplegt ten aanzien van
gegevens waarvan zij het vertrouwelijke karakter kennen of redelijkerwijs moeten vermoeden. Op grond
van artikel 2:5, tweede lid, van de Awb is de plicht tot geheimhouding ook van toepassing op instellingen
die een wettelijke taak uitvoeren. Daaronder vallen ook adviesorganen. Dit lid plaatst buiten twijfel dat de
geheimhoudingsplicht ook op de commissie en de daarvoor werkzame personen van toepassing is.
Artikel 9. Afdoening onder verantwoordelijkheid van de commissie
Eerste en tweede lid
Dit artikel geeft de mogelijkheid om de advisering namens de commissie over te laten aan een of meer
leden, de secretaris of ander daartoe aangewezen personen. De commissie blijft verantwoordelijk voor
het advies. In het tweede lid is extra verduidelijkt dat deze persoon of personen ook de commissie in
volmacht kunnen vertegenwoordigen bij integrale overleggen en afstemmingen met andere disciplines.
Derde lid
Een goede omschrijving van de volmacht is nodig om aan het advies een doorslaggevende betekenis toe
te kennen. Dat is geregeld in het derde lid.
De volmacht is beperkt tot de plannen waar gelet op meer dan één vergelijkbare gevallen de mening van
de commissie als bekend mag worden verondersteld of waarbij de betrokken leden of personen volledig
beschikken over de professionele deskundigheid die in een specifiek geval nodig is voor de advisering
(bijvoorbeeld deskundig op het gebied van cultuurhistorie, bouw- en architectuurhistorie,
restauratiearchitectuur, landschap, stedenbouw, architectuur en archeologische monumentenzorg).
Daarbij moet wel rekening worden gehouden met de wettelijke eis dat enkele leden die deskundig zijn op
het gebied van de monumentenzorg in ieder geval worden betrokken bij de advisering over een aanvraag
om een omgevingsvergunning voor een rijksmonumentenactiviteit. Al kan ook onder volmacht bij één of
meerdere andere persoon worden neergelegd indien zij op dat moment handelen en adviseren op een
wijze en bij zaken waarvan volgens hen het oordeel van de commissie als bekend mag worden
verondersteld. In de aard van de bevoegdheid verzet zich dat niet daartegen.
Artikel 10. Adviseurs
Dit artikel geeft de commissie de bevoegdheid zich ten behoeve van de advisering te laten voorlichten
door ambtenaren (eerste lid) of door externe deskundigen (tweede lid). Een ambtenaar of een andere
deskundige kan ingevolge het derde lid op uitnodiging van de commissie aanwezig zijn bij de
vergaderingen of als adviseur deelnemen aan de beraadslagingen.
Deze regeling sluit aan op de gegroeide praktijk, waarbij de commissies afhankelijk van de behoefte,
specifieke adviseurs inschakelen (bijvoorbeeld een specialist op het gebied van historische interieurs of
een specialist op het gebied van duurzaam bouwen).
Artikel 11. Verwerking van het advies
Dit lid ziet toe op het vragen van een second opinion aan een gemeentelijke adviescommissie van een
andere gemeente in geval het college zich niet kan verenigen met het advies van de commissie. Om
oneindig ‘shoppen’ te voorkomen is dit slechts één keer per activiteit toegestaan.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>Een advies van de commissie dat voldoet aan de wettelijke eisen van zorgvuldigheid en motivering als
bedoeld in artikel 17.9, derde lid, van de wet, behoeft in beginsel geen nadere motivering. Een nadere
motivering is wel vereist in geval een aanvrager of een derde-belanghebbende een contra-advies heeft
overgelegd, dan wel gemotiveerd aanvoert dat het advies in strijd is met de geldende beoordelingscriteria
(zie bijvoorbeeld de uitspraak van 6 mei 2009, ECLI:NL:RVS:2009:BI2952).]
Artikel 12. Reglement van orde
Eerste lid
De commissie stelt een reglement van orde vast.
Tweede lid
Dit lid geeft aan welke onderwerpen in ieder geval in het reglement van orde worden opgenomen.
Derde lid
Dit lid regelt de bekendmaking van het reglement van orde. Dat kan als bijlage bij deze verordening, of als
aparte bekendmaking met een goede verwijzing naar deze verordening. Juridisch gezien behoeft het
reglement van orde niet in de verordening zelf te worden opgenomen.
Artikel 13. Relatie met andere adviseurs
Dit artikel regelt een goede afstemming tussen de werkzaamheden van andere adviseur(s) op het gebied
van de omgevingskwaliteit en de commissie.
Artikel 14. Vergoeding
Dit artikel regelt de vergoeding die de leden en de adviseurs, als bedoeld in artikel 10, tweede lid,
ontvangen. Dit kan op basis van een gemeentelijke vergoedingsregeling zijn, of van een overeenkomst
met een adviesorganisatie.
Artikel 15. Jaarverslag
Het jaarverslag als bedoeld in artikel 17.9, zesde lid, van de wet kan voor de raad aanleiding zijn voor
bijstelling van het gemeentelijk beleid. De commissie kan naar aanleiding van de verrichte
werkzaamheden beleidsaanbevelingen doen. Bijvoorbeeld over de in het omgevingsplan op te nemen
beoordelingscriteria met betrekking tot de omgevingskwaliteit. Om die reden verschijnt het jaarverslag
tijdig vóór de jaarlijkse beleids- en begrotingscyclus in de gemeente.
De specifieke bepalingen over het jaarverslag van het college zijn onder de wet vervallen. In verband met
de politieke verantwoordelijkheid voor de omgevingskwaliteit heeft het college het voornemen om de
bestaande praktijk van verantwoording en terugkoppeling voort te zetten en deze mee te nemen in de
verplichte evaluatierapportage over de uitvoering van het omgevingsrecht aan de raad. In de
gemeentelijke evaluatierapportage kan bijvoorbeeld aandacht worden besteed aan hoe is omgegaan met
de adviezen van de commissie en aan het (tijdig) inwinnen en ontvangen van advies binnen de
afdoeningstermijn.
Artikel 16. Overgangsrecht
Eerste lid
Op grond van dit lid gaan de bestaande leden van de welstands- en monumentencommissies of
adviescommissies ruimtelijke kwaliteit zonder aparte benoemingsbesluiten over naar de commissie.]
Tweede lid
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>Dit lid regelt dat aanvragen ingediend voor het inwerkingtreden van deze verordening volgens het oude
recht door de commissie worden afgedaan.
Artikel 17. Vervallen [en intrekking] oude regeling
Eerste lid
Alleen de regels met betrekking tot de commissies in de Bouwverordening Waterland 2010 vervallen op
grond van dit lid.
Artikel 18. Inwerkingtreding en citeertitel
Dit artikel bepaalt het tijdstip van inwerkingtreding en de citeertitel van de verordening.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>