<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Beleidskader kleine windturbines Zaanstreek – Waterland
5 september 2024
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Kenmerk           R000-1290888EWI-V01
Verantwoording                                                                              Colofon
Titel                               Beleidskader kleine windturbines Zaanstreek – Waterland TAUW bv
Opdrachtgever                       Provincie Noord-Holland                                 Australiëlaan 5
Projectleider                       Ellen Wilms                                             Postbus 3015
Auteur(s)                           Kathrin Merkelbach, Ellen Wilms                         3502 GA Utrecht
Tweede lezer                        Martijn Horstman                                        T +31 30 28 24 82 4
Meet- en inspectiewerk                                                                      E info.utrecht@tauw.com
Projectnummer                       1290888
Aantal pagina’s                     70
Datum                               5 september 2024
Handtekening                        Ontbreekt in verband met digitale verwerking.
                                    Dit rapport is aantoonbaar vrijgegeven.
                                                                                                                    2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Kenmerk             R000-1290888EWI-V01
Inhoud
1   Inleiding .................................................................................................... 4 5   Gemeentelijk beleid bestemmingsplannen ............................................. 36
2   Kenmerken kleine windturbines ............................................................... 6                    5.1    Definitie landelijk gebied en bouwpercelen...................................... 36
  2.1    Omgevingsverordening Noord-Holland 2022 .................................... 6                                5.2    Gemeentelijke visies op KWT’s ....................................................... 37
  2.2    Provinciale ruimtelijke Handreiking wind op land .............................. 7                             5.3    Bestemming bebouwing in veenweidegebieden.............................. 37
3   Provinciaal beleid ..................................................................................... 9         5.4    Bestemming bebouwing in droogmakerijen ..................................... 42
  3.1    Natuurwetgeving en -beleid .............................................................. 9                 6   Slagschaduw en geluid ........................................................................... 44
  3.2    Stiltegebieden ................................................................................. 12         7   Relatie tussen kleine en grote windturbines en zon................................ 46
  3.3    Beleid erfgoed ................................................................................. 13         8   Visualisaties ............................................................................................ 51
  3.4    Beleid landschap ............................................................................. 15             8.1    Inleiding ........................................................................................... 51
4   Karakteristiek van Zaanstreek – Waterland............................................ 17                           8.2    Locaties Edam-Volendam................................................................ 53
  4.1    Inleiding ........................................................................................... 17      8.3    Locaties Zaanstad ........................................................................... 55
  4.2    Zeevang .......................................................................................... 20         8.4    Locaties Wormerland (Over-gemeenten) ........................................ 57
  4.3    Assendelft en omgeving .................................................................. 22                  8.5    Locaties Oostzaan ........................................................................... 59
  4.4    Westzaan en omgeving ................................................................... 24                   8.6    Locaties Landsmeer ........................................................................ 61
  4.5    Wormer- en Jisperveld .................................................................... 25                 8.7    Locatie De Purmer ........................................................................... 63
  4.6    Oostzaner en Ilperveld .................................................................... 27                8.8    Locaties Waterland .......................................................................... 64
  4.7    Waterland ........................................................................................ 29       9   Visie plaatsing kleine windturbines in landelijk gebied............................ 65
  4.8    Beemster ......................................................................................... 31       10 Aanbevelingen ........................................................................................ 69
  4.9    Wijde Wormer.................................................................................. 32           Bronnen.......................................................................................................... 70
  4.10   Purmer ............................................................................................ 34
                                                                                                                                                                                                                                          3/70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Kenmerk            R000-1290888EWI-V01
1 Inleiding
Behoefte aan beleidskader
Alle gemeenten in de regio Zaanstreek – Waterland hebben behoefte aan
een beleidskader voor het plaatsen van kleine windturbines, waaraan
aanvragen van initiatiefnemers getoetst kunnen worden.
Dit beleidskader is dan ook opgesteld in een samenwerking tussen alle
gemeenten binnen de regio te weten: Edam-Volendam, Zaanstad,
Landsmeer, Oostzaan, Purmerend (inclusief de voormalige gemeente
Beemster), Waterland en Wormerland. Het Beleidskader heeft betrekking op
de gehele regio Zaanstreek – Waterland met uitzondering van de Beemster.
De gemeente Purmerend heeft recent een Nota opgesteld op basis waarvan
een Afwegingskader wordt opgesteld voor kleine en grote windturbines in de
Beemster. Hierover vindt afstemming plaats met de provincie. Gezien dit
parallele traject wat doorlopen wordt, vindt er in deze nota geen
beleidsvorming plaats voor de Beemster. Wel is de Beemster in de analyse
meegenomen.                                                                  Figuur 1.1: Plangebied regio Zaanstreek - Waterland
Aanleiding                                                                   Doelstellingen
Aanleiding voor het beleidskader zijn de versoepelde regels van de provincie Doelstellingen van het beleidskader voor kleine windturbines zijn:
voor het toestaan van kleine windturbines in de Omgevingsverordening en          •    Een beleidskader opstellen voor toetsing van aanvragen voor kleine
de uitgekomen provinciale Ruimtelijke handreiking wind op land met een                windturbines,
hoofdstuk over de inpassing van kleine windturbines en diverse aanvragen         •    met een zo groot mogelijke regionale samenhang.
binnen de gemeenten voor kleine windturbines. De gemeenten willen                •    binnen de door de provincie gestelde kaders;
bijdragen aan duurzame energie.                                                           - Omgevingsverordening provincie NH 2022
                                                                                          -   Ruimtelijke handreiking wind op land
                                                                                                                                                         4/70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Kenmerk            R000-1290888EWI-V01
     •   met ruimte voor maatwerk per gemeente.                                zijn de ruimtelijke kenmerken van de verschillende gebieden uitgelicht in
                                                                               afbeeldingen en toelichtende tekst. Hoofdstuk 5 geeft inzicht hoe erven zijn
                                                                               opgenomen in de gemeentelijke bestemmingsplannen. Hoofdstuk 6 gaat
                                                                               vervolgens in op geluidsproductie en slagschaduw van kleine windturbines.
                                                                               Hoofdstuk 7 beschrijft de relatie tussen kleine en grote windturbines in
                                                                               verschillende opzichten. Hoofdstuk 8 toont voorbeeld visualisaties van
                                                                               mogelijke windturbines in de 7 gemeenten om hierover een visie te
                                                                               ontwikkelen. Hoofdstuk 9 geeft de uiteindelijke visie weer voor het wel of niet
                                                                               toestaan van kleine windturbines binnen de regio Zaanstreek-Waterland.
Figuur 1.2: Historische molens, waar de regio bekend om is                     Hoofdstuk 10 geeft een aantal beleidsaanbevelingen. Het rapport sluit af met
                                                                               een overzicht van de gebruikte literatuur.
Kleine windturbines (KWT)
Kleine windturbines zijn turbines met een ashoogte van maximaal 15 meter.
De ashoogte van een windturbine wordt gemeten vanaf het maaiveld tot aan
de as. Vooral op agrarische erven worden deze turbines toegepast. Dit omdat
de energievraag van agrariërs vooral is op momenten dat zonnepanelen niet,
of minder efficiënt zijn. Denk aan de ochtend- en avondperiode, maar ook in
de winter. Dit maakt het voor agrariërs interessant om, eventueel naast
zonnepanelen, kleine windturbines te gebruiken om een gedeelte van het
eigen energieverbruik op te wekken.                                            Figuur 1.3: Kleine windturbine bij een agrarisch erf
Leeswijzer
Dit rapport biedt een beleidskader voor de plaatsing van kleine windturbines
voor de gemeenten in de regio Zaanstreek-Waterland. Hoofdstuk 2 beschrijft
het huidige beleid van de provincie Noord-Holland inzake kleine windturbines
en geeft aan welke typen kleine windturbines er zijn. In hoofdstuk 3 wordt een
beschrijving gegeven van het huidige provinciale ruimtelijke beleid wat
relevant is voor de plaatsing van kleine windturbines. Er wordt ingegaan op
natuurbeleid, stiltegebieden, erfgoed- en landschapsbeleid. In hoofdstuk 4
                                                                                                                                                               5/70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Kenmerk            R000-1290888EWI-V01
2 Kenmerken kleine windturbines
Algemene uitgangspunten voor de plaatsing van kleine windturbines zijn                      -   op een bouwperceel van ten minste 1 hectare waar een
omschreven in:                                                                                  stedelijke functie is toegestaan (functies die verband houden
     -    de Omgevingsverordening van de provincie Noord-Holland 2020 en                        met wonen, bedrijven, voorzieningen, stedelijk water en
          de Omgevingsverordening van de provincie Noord-Holland 2022 en                        groen);
     -    in de provinciale Handreiking wind op land, met een hoofdstuk over      2.   de ashoogte niet meer bedraagt dan 15 meter vanaf het maaiveld;
          kleine windturbines.                                                    3.   de windturbine in landschappelijk opzicht aansluit op de
Deze algemene uitgangspunten zijn in dit hoofdstuk beschreven.                         bijbehorende bebouwing;
                                                                                  4.   de windturbine zorgvuldig ruimtelijk wordt ingepast.
2.1       Omgevingsverordening Noord-Holland 2022                            Artikel I Voorbeschermingsregels omgevingsplan
De Omgevingsverordening NH2022 treedt per 1-1-2024 in werking en vormt       Aan elk omgevingsplan van de gemeenten in Noord-Holland wordt een
de opvolger van de Omgevingsverordening NH2020. Gezien het nabije            hoofdstuk toegevoegd, luidende: Hoofdstuk X Voorbeschermingsregels
tijdstip van de inwerkingtreding gaat dit beleidskader uit van de            vanwege provinciale instructieregels.
Omgevingsverordening NH2022 (OVNH2022). In artikel 6.37 is omschreven
onder welke randvoorwaarden kleine windturbines in het buitengebied mogen    Afdeling X.2 Windturbines
worden geplaatst. In de OVNH2020 was dit artikel 6.27b. De tekst is          Artikel X.2 Bouwverbod windturbines
vergelijkbaar.                                                                    1. Het is verboden om één of meer windturbines met een rotordiameter
                                                                                       van meer dan 5 meter of een ashoogte van meer dan 7 meter te
Artikel 6.37 Kleine windturbines in landelijk gebied                                   bouwen of op te schalen.
Voor zover een omgevingsplan (ruimtelijk plan in OVNH 2020) van              Dit vervangt afdeling 4.12 / artikel 4.100 Bouwverbod windturbines uit de
toepassing is op het werkingsgebied Landelijk gebied kan het, in afwijking   Omgevingsverordening NH2020.
van artikel 6.36, ook buiten de zoekgebieden zoals opgenomen in de
Regionale energiestrategieën Noord-Holland Noord en Zuid 1.0 voorzien in     Bovenstaand artikel geeft aan dat nog kleinere windturbines overal mogen
de bouw van één windturbine per bouwperceel, als:                            worden geplaatst, ook in stedelijk gebied. De provincie stelt daar geen nadere
     1. de windturbine wordt gebouwd op                                      regels aan. De gemeente kan dat desgewenst wel doen. Dit beleidskader
               -   een agrarisch bouwperceel of                              richt zich op kleine windturbines in landelijk gebied.
                                                                                                                                                              6/70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>Kenmerk             R000-1290888EWI-V01
2.2       Provinciale ruimtelijke Handreiking wind op land                     Gewenste aanvulling
In de provinciale Handreiking wind op land zijn in hoofdstuk 4 aanvullend op       -   Reclame ten allen tijde ondergeschikt, zie hiervoor betreffende
de Omgevingsverordening regels voor kleine windturbines opgenomen qua                  criteria in gemeentelijk welstandbeleid
vormgeving en qua plaatsing op het erf. We geven hier een kort overzicht van
de richting gevende regels. Een aanvraag voor kleine windturbines dient zo     Plaatsing en ontwikkelprincipes kleine windturbines
goed mogelijk aan deze regels te voldoen.                                      Diverse principes voor aansluiting op het bouwvlak:
                                                                                   -   Maximaal 1 windturbine op een bouwperceel met agrarische functie
Kleine windturbines vormgeving                                                         of bouwperceel met een stedelijke functie van minimaal 1 ha
     -    Ashoogte maximaal 15m ten opzichte van maaiveld                          -   Juiste verhouding tussen windturbine en ensemble van bebouwing
     -    Evenwichtige verhouding masthoogte tot rotordiameter, richtlijn: 1:1     -   Zie de windmolen als onderdeel van of in relatie met het (bestaande)
     -    Overwegend rank silhouet                                                     ensemble van bebouwing en beplanting
     -    Herkenbare eenduidige hoofdvorm als energieopwekker                      -   Plaats de windturbine op een ondergeschikte positie ten opzichte
     -    Ingetogen kleurgebruik (onopvallend, mat) passend bij agrarisch of           van de representatieve voorzijde van het bouwvlak
          bedrijfserf in landelijk gebied
     -    Bijbehorende elementen
          (hekwerk,
          veiligheidsvoorziening,
          infrastructuur, fundament,
          elektravoorzieningen en
          verlichting) sterk ondergeschikt
          in maat en in gedekte
          kleurstelling
     -    Simpel zicht op de eenvoudige
          techniek in een natuurlijke
          omgeving, zonder hekken etc.,
          zorgt veelal voor de beste
          landschappelijke inpassing.
       Figuur 2.1: Vormgeving van de windturbine                                       Figuur 2.2: Plaatsing van de kleine windturbine achter op het erf
                                                                                                                                                            7/70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>Kenmerk          R000-1290888EWI-V01
   -    Behoud afstand van historisch of landschappelijk waardevolle
        structuren of elementen
   -    Draag zorg voor een (groene) inpassing van de windturbine op het
        bouwvlak
   -    Relatie tot kleine windturbines in de omgeving; streef binnen 75m
        naar plaatsing van een identieke windturbine op een vergelijkbare
        plek binnen het erf/bouwvlakensemble, binnen 150m voor een
        vergelijkbare hoofdvorm en bij meer dan 150m afstand van elkaar
        kan gekozen worden voor een vrije vorm en locatie op het bouwvlak.
                                                                                                                    Figuur 2.5: DutchVentus windturbine op
                                                                                                                    daken te plaatsen. Deze heeft een
                                                                                                                    diameter van 3,5 m en een vermogen van
                                                                                                                    10 kW (0,01MW), opbrengst van 18 MWh/
                                                                                                                    jaar, Bron: nwea.nl
                                                                                                                     Figuur 2.6: Windturbines met een ludieke
                                                                                                                     vormgeving die draaien om de verticale as
     Figuur 2.3: Kleine windturbine in het landelijk met          Figuur 2.4: Kleine windturbine in het landelijk
     een evenwichtige verhouding tussen masthoogte                gebied met een erg kleine rotor in verhouding tot
     en rotordiameter gebied (EAZ turbine)                        de masthoogte
     Vermogen 0,01 MW / Opbrengst 25 MWh/jaar                                                                                                                  8/70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>Kenmerk            R000-1290888EWI-V01
3 Provinciaal beleid
In dit hoofdstuk wordt het provinciaal beleid beschreven ten aanzien van     Op dit moment is er nog maar weinig bekend over de effecten van kleine
natuurwetgeving, stiltegebieden, landschap en cultuurhistorie.               windturbines op vogels en vleermuizen. Als verbodsbepalingen worden
                                                                             overtreden, kan een ontheffing alleen worden afgegeven als kan worden
                                                                             onderbouwd dat het voornemen een in de wet genoemd belang dient en er
3.1      Natuurwetgeving en -beleid                                          geen reële alternatieven zijn die geen negatieve effecten opleveren.
Natura 2000                                                                  Onderzoek relatie kleine windturbines en fauna in Groningen
In Natura 2000 gebieden mogen geen (significant) negatieve effecten          Momenteel vindt in Groningen onderzoek plaats naar het effect van KWT’s op
optreden op instandhoudingsdoelen voor habitattypen, vogelrichtlijnsoorten   vogels en vleermuizen. Het effect van kleine windturbines op vleermuizen is
en / of habitatrichtlijnsoorten. Effecten kunnen optreden door fysieke       nog niet duidelijk. Binnen de pilot kwamen vleermuizen, zoals Gewone
aantasting en door verstoring en aanvaringslachtoffers. Natura 2000          dwergvleermuis en Ruige dwergvleermuis binnen de risicozone van kleine
gebieden hebben een externe werking. Windturbines in de nabijheid van een    windmolens voor. Daardoor zouden aanvaringsslachtoffers kunnen vallen.
Natura 2000 gebied kunnen voor verstoring in een Natura 2000 gebied          Het effect op boerenlandvogels is nog onvoldoende inzichtelijk. Soorten met
zorgen. Ook kan bijvoorbeeld leefgebied van vogelsoorten die in Natura 2000  verhoogd risico voor aanvaringsslachtoffers zijn: boerenzwaluw, huiszwaluw
gebied slapen en erbuiten foerageren worden aangetast. Bij initiatieven moet en spreeuw, putter, gierzwaluw, houtduif, holenduif, torenvalk, zilvermeeuw,
getoetst worden of significante effecten kunnen optreden.                    kokmeeuw en zwarte kraai. De kans op effecten op de populatie voor
                                                                             torenvalk is het grootst, gevolgd door spreeuw. De grootste aantallen
Soortenbescherming                                                           aanvaringsslachtoffers zijn te verwachten bij boerenzwaluw en huiszwaluw.
Ruimtelijke ingrepen zoals het plaatsen en exploiteren van kleine            Voor vleermuizen en benoemde vogels is geen verschil in effecten te
windturbines moeten altijd getoetst worden aan Soortenbescherming            verwachten binnen de verschillende landschapstypes. De genoemde soorten
vanwege de mogelijke aanwezigheid van (leefgebied van) beschermde            komen voor in diverse landschapstypes en zijn vooral gebonden aan
soorten. Verbodsbepalingen kunnen in de aanleg- en gebruiksfase optreden     boerenerven met bijbehorende beplanting. Het monitoringsonderzoek is
door het vernietigen van leefgebied, verstoring en /of het doden en          opgeschaald en zal naar verwachting eind 2023 worden afgerond. De laatste
verwonden van beschermde soorten. Bij windmolens behoeft het risico op       tussenresultaten zijn redelijk positief en wijzen op alleen incidentele
aanvaringslachtoffers onder vogels en vleermuizen aandacht.                  aanvaringsslachtoffers.
                                                                                                                                                          9/70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>Kenmerk           R000-1290888EWI-V01
Aanvaringsslachtoffers bij windturbines
Vanwege verschillen in omvang, hoogte en rotatie
lopen bij grote windturbines vooral trekvogels (ook
ganzen en eenden) gevaar op aanvaring, terwijl dit bij
kleine windturbines vooral zal gelden voor
broedvogels. Bij vleermuizen zijn er soorten die zowel
voor grote als ook voor kleine windturbines kwetsbaar
zijn (gewone dwergvleermuis, ruige dwergvleermuis
en rosse vleermuis, vooral ’s nachts van april tot
november). Van de in de regio Zaanstreek –
Waterland voorkomende meervleermuis is bekend dat
die vooral boven water vliegt en foerageert en niet
langs verticale elementen vliegt. Door de hogere
rotatiefrequentie van de wieken van een KWT wordt
er van uitgegaan dat deze beter als object
waargenomen kan worden dan langzaam draaiende
wieken en er daardoor voor zowel vogels als
vleermuizen minder gevaar voor aanvaring bestaat.
Preventieve maatregelen
Preventieve maatregelen zoals pieptonen of
installaties met bepaalde frequenties zijn niet bekend
en worden niet geacht effect te hebben voor het
verminderen van aanvaringsslachtoffers. In                                    Figuur 3.1 Natura 2000 en NNN gebieden
Scandinavië loopt er bij grote windturbines een pilot over het zwart verven
van één wiek. Daar vielen bij grote windturbines grote aantallen slachtoffers
van zeearenden. Het zwarte rotorblad leidde tot een reductie van 80-90%
aanvaringsslachtoffers voor deze soort.
                                                                                                                     10/70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>Kenmerk           R000-1290888EWI-V01
De vraag is echter of het effect op een reductie van de aanvaringsslachtoffers   en overdag aanvaringsslachtoffers bij broedvogels kunnen voorkomen. Het is
van andere soorten vogels op kleine windturbines vergelijkbaar is met deze       nog onduidelijk en soort specifiek welke populaties, zoals landelijk of lokaal,
proef.                                                                           als referentie gehanteerd kunnen worden.
                                                                                 Conclusie
                                                                                 Het stil zetten van kleine windturbines overdag in het broedseizoen lijkt
                                                                                 opbrengst-technisch een te grote maatregel.
                                                                                 Beschermde houtopstanden
                                                                                 Binnen het werkingsgebied voor provinciaal beschermde houtopstanden
                                                                                 volgens de OVNH2022 (meestal buiten de bebouwde kom) leidt het kappen
                                                                                 van bomen (op enkele uitzonderingen na) tot herplantplicht als er sprake is
                                                                                 van bossen met een oppervlakte van meer dan 10 are en bomenrijen van
                                                                                 meer dan 20 bomen. Het kappen van bomen die deel uitmaken van een
                                                                                 boskern of oude bosgroeiplaats of het niet kunnen voldoen aan voorwaarden
                                                                                 voor herplant, kan ontheffingsplichtig zijn.
                                                                                 Natuurnetwerk Nederland (NNN)
                                                                                 Voor initiatieven in het NNN geldt het ‘Nee, tenzij’ principe. Initiatieven zijn
                                                                                 niet toegestaan, tenzij wezenlijke kenmerken en waarden niet worden
                                                                                 aangetast of als deze kunnen worden gecompenseerd. Dit mag alleen als
Figuur 3.2 Natura 2000 beschermingsregimes bestaande uit
                                                                                 kan worden aangetoond dat er sprake is van een groot openbaar belang en
Habitatrichtlijngebied, Vogelrichtlijngebied en een combinatie van beide
                                                                                 er geen reële alternatieven zijn die de wezenlijke waarden en kenmerken niet
                                                                                 aantasten. In het Natuurnetwerk Nederland (NNN) gaat in de OVNH2022 een
Voor grote windturbines is stilstand verplicht wanneer het aantal slachtoffers
                                                                                 ‘meerwaardebepaling’ gelden. De saldobenadering vervalt. Het NNN mag
1% van de natuurlijke sterfte van de totale populatie overschrijdt, bijvoorbeeld
                                                                                 zowel volgens de oude als nieuwe benadering niet kleiner worden en de
voor trekvogels op trekroutes tussen noord en zuid Europa tijdens de
                                                                                 samenhang ervan mag niet verminderen. Binnen het NNN liggen geen erven.
voorjaars- of najaarstrek. Toegepast op kleine windturbines zou een
stilstandsvoorziening dus vooral tijdens het broedseizoen van maart t/m juli
                                                                                                                                                                  11/70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>Kenmerk           R000-1290888EWI-V01
Conclusie
Kleine windturbines kunnen buiten NNN geplaatst
worden als een natuurtoets uitwijst dat beschermde
natuurwaarden niet worden aangetast. Een
natuurtoets moet altijd worden uitgevoerd. Er is tot nu
binnen Noord-Holland geen onderzoek bekend
omtrent aanvaringsslachtoffers tussen kleine
windturbines en lokale fauna.
3.2      Stiltegebieden
In Zaanstreek – Waterland komt een groot aantal
stiltegebieden voor. Deze overlappen veelal met
natuurgebieden zoals Jisperveld, Ilperveld, Waterland
en Zeevang. In art. 4.28 van de OVNH2022 staat;
‘Degene die een activiteit verricht en weet of
redelijkerwijs kan vermoeden dat die activiteit nadelige
gevolgen kan hebben voor het stiltegebied, is verplicht
alle maatregelen te nemen die redelijkerwijs van
diegene kunnen worden gevraagd om die gevolgen te
voorkomen, voor zover deze niet kunnen worden
voorkomen; die gevolgen zoveel mogelijk te beperken
of ongedaan te maken; en als die gevolgen
onvoldoende kunnen worden beperkt: de activiteit achterwege te laten voor Figuur 3.3 Uitgestrekte stiltegebieden (arcering) in Edam-Volendam,
zover dat redelijkerwijs van diegene kan worden gevraagd’.                                               Wormerland, Landsmeer en Waterland
Het is verboden zonder omgevingsvergunning een toestel te gebruiken
waardoor de ervaring van de natuurlijke geluiden in het werkingsgebied
stiltegebieden kan worden verstoord (OVNH2022 art 4.30).
                                                                                                                                              12/70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>Kenmerk           R000-1290888EWI-V01
Het verbod geldt niet voor een toestel (d) bij de uitoefening van normale           De Europese verdragen zijn vooral in algemene en niet in specifieke zin
werkzaamheden in het kader van land-, tuin- of bosbouw.                             verplichtend.
Het verbod geldt niet (lid 5) bij gebruik van een toestel indien dit plaatsvindt in Hollandse waterlinies, energie Afwegingskader
een woning, in of op het bijbehorende erf of tuin van een woning, dan wel een       Voor het werelderfgoed van de waterlinies is een Afwegingskader opgesteld
ander bij die woning behorend gebouw, mits het geluidsniveau op een                 om een afweging te kunnen maken voor nieuwe grootschalige zonne- of
afstand van 50 meter vanaf de activiteit minder dan LAeq,1h = 35 dB(A)              windenergie binnen het landschap van de linie. Kleine windturbines vallen
bedraagt.                                                                           echter niet onder grootschalige energieopwek. Het Afwegingskader is daarom
                                                                                    niet bruikbaar voor het afwegen van kleine windturbines.
Conclusie
Er moet in een stiltegebied per KWT onderzocht worden of een KWT op 50m             Stelling van Amsterdam
afstand van dat toestel minder dan LAeq,1h = 35 dB(A) produceert. Een               De Stelling van Amsterdam dateert van tussen 1880 en 1914. De militaire
leverancier van een windmolen kan dit onderzoek aanleveren. Het akoestisch          verdedigingslinie bestond uit forten en een groot aantal batterijen, dijken en
onderzoek hangt af van voorkomende wind verwachting en de positie ten               sluizen. Het systeem van de stelling ging uit van onderwaterzetting
opzichte van gebouwen en is maatwerk. Het zal van de omstandigheden                 (inundatie) van een gebied rondom Amsterdam. Een stelsel van
afhangen of aan deze eis wordt voldaan.                                             inundatiesluizen en -dammen verdeelde het water op ingenieuze wijze.
                                                                                    Hierdoor ontstond een nat gebied waar het water te diep was voor de vijand
3.3      Beleid erfgoed                                                             om door heen te waden, maar te ondiep om te varen.
De opgaven op het gebied van erfgoed (inclusief archeologie) zijn op
onderdelen tot op Europees en zelfs mondiaal niveau vastgelegd:                     De door UNESCO benoemde ‘Uitzonderlijke en Universele Waarde’ (UUW)
     -   De Beemster en de Stelling van Amsterdam, beide gelegen binnen             van de Stelling van Amsterdam is samengevat in de volgende
         de regio, zijn aangewezen als Unesco-Werelderfgoed / erfgoed van           kernkwaliteiten:
         universele waarde. Die aanwijzing werkt door in de ruimtelijke                  1.  Het unieke, samenhangende en goed bewaard gebleven, laat
         ordening.                                                                           negentiende-eeuwse en vroeg twintigste-eeuwse hydrologisch en
     -   De Landschapsconventie van de Raad van Europa (Verdrag van                          militair landschappelijk geheel, bestaande uit:
         Florence uit 2000). Hierin beloven landen een actief beleid te voeren                    a. een doorgaand stelsel van liniedijken in een grote ring om
         op bescherming en beheer van het landschap en van                                               Amsterdam; sluizen en voor- en achterkanalen;
         landschappelijke diversiteit.                                                            b. forten, liggend aan accessen;
                                                                                                  c.    inundatiegebieden;
                                                                                                                                                                   13/70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>Kenmerk          R000-1290888EWI-V01
                                                                                      d. voormalige schootsvelden (visueel open) en verboden
                                                                                          kringen (merendeels onbebouwd gebied);
                                                                                      e. de landschappelijke inpassing en camouflage van de
                                                                                          voormalige militaire objecten;
                                                                        2. Relatief grote openheid;
                                                                        3. Groene en relatief stille ring rond Amsterdam.
                                                                        De UNESCO-Werelderfgoedstatus heeft als doel behoud en ontwikkeling van
                                                                        de Uitzonderlijke Universele Waarde (UUW). De Provincie Noord-Holland is
                                                                        ‘siteholder’ van het UNESCO-Werelderfgoed Stelling van Amsterdam en is de
                                                                        eerstverantwoordelijke overheid voor het behoud en beheer van de Stelling
                                                                        binnen haar grenzen.
                                                                        De UUW gaat over het behoud van de objecten van de Stelling van
                                                                        Amsterdam maar ook over het behoud van het voor de Stelling zo
                                                                        karakteristieke (open) landschap. Het behoud van het landschap rondom de
                                                                        Stelling van Amsterdam is geregeld via het ruimtelijk beleid. De regels die het
                                                                        Rijk in haar Besluit Algemene Regels Ruimtelijke Ontwikkeling (Barro)
                                                                        hierover heeft gesteld, zijn vertaald opgenomen in de structuurvisie van de
                                                                        provincie Noord-Holland. Gemeenten moeten bij het opstellen van
                                                                        bestemmingsplannen rekening houden met de in de Provinciale Verordening
                                                                        gestelde regels. In artikel 6.62 van de OVNH2022 wordt gesteld dat als een
                                                                        omgevingsplan (ruimtelijk plan in OVNH2020) betrekking heeft op het
                                                                        werkingsgebied erfgoederen van uitzonderlijke universele waarde het dan
                                                                        regels bevat gericht op de instandhouding of versterking van de
                                                                        kernkwaliteiten van de erfgoederen van uitzonderlijke universele waarde. Het
Figuur 3.4 Uitsnede uit de Overzichtskaart stelling van Amsterdam, bron omgevingsplan voorziet uitsluitend in nieuwe activiteiten die de kernkwaliteit
Leidraad landschap en cultuurhistorie                                   niet aantasten, tenzij er sprake is van groot openbaar belang, er geen reële
                                                                                                                                                        14/70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>Kenmerk           R000-1290888EWI-V01
alternatieven zijn, of er voldoende maatregelen worden getroffen om nadelige 3.4      Beleid landschap
effecten te mitigeren of te compenseren.
                                                                             Bijzonder Provinciaal Landschap
Conclusie                                                                    De bescherming van landschap en cultuurhistorie is onderdeel van de
KWT binnen de stelling van Amsterdam toetsen op de kernkwaliteiten van de    Provinciale Omgevingsverordening 2022. In die verordening zijn 32
stelling.                                                                    Bijzondere Provinciale Landschappen (BPL) opgenomen. Daarvan liggen er
                                                                             acht in de regio Zaanstreek-Waterland: Wormer-en Jisperveld, Wijde
Provinciaal monument                                                         Wormer, Zeevang, Waterland, Westzaan e.o., Assendelft e.o., Oostzaner- en
De dijk langs het Markermeer is aangegeven als provinciaal erfgoed /         Ilperveld en Marken.
monument. Het betreft een keringselement. In de Provinciale
Monumentenverordening 2010 en de OVNH2022 artikel 6.72 staat dat het         Deze gebieden liggen buiten NNN en de Werelderfgoederen, omdat die een
zonder omgevingsvergunning niet mogelijk is een beschermd monument af te     eigen beschermingsregime kennen. Voortbordurend op de provinciale
breken, te verplaatsen of in enig opzicht te wijzigen; een beschermd         Leidraad Landschap en Cultuurhistorie (2018) geldt in de BPL-gebieden een
monument te herstellen, te gebruiken of te laten gebruiken op een wijze      beschermingsregime voor de landschappelijke ‘kernkwaliteiten’, die voor elk
waardoor het wordt ontsierd of in gevaar gebracht. Een vergunning is         gebied afzonderlijk zijn benoemd. In de acht BPL-gebieden in Zaanstreek-
noodzakelijk bij de ontwikkeling van een duurzame energiebron in de directe  Waterland zijn activiteiten uitgesloten die:
nabijheid waardoor de belevingswaarde van het provinciaal monument wordt          -   het verkavelingspatroon wijzigen of leiden tot het dempen of wijzigen
beïnvloed.                                                                            van sloten of andere waterlopen;
                                                                                  -   de landschappelijke openheid aantasten en bijvoorbeeld leiden tot
Rijks- en gemeentelijke monumenten en beschermde dorpsgezichten                       (verdere) verdichting of verrommeling. Dat geldt ook voor nieuwe
In het plangebied komen ook diverse rijks- en gemeentelijke monumenten en             bebouwing en voor tweedelijns-bebouwing in de linten;
beschermde dorpsgezichten voor, waaronder Marken. KWT’s zijn hier niet bij        -   de habitat voor weidevogels verkleinen of verstoren (bijvoorbeeld
voorbaat uitgesloten.                                                                 aanleg van opgaande elementen) of die die een verlaging van het
                                                                                      waterpeil tot gevolg hebben.
Conclusie
Per monument of dorpsgezicht zal een toetsing moeten uitwijzen of sprake is
van een onevenredige aantasting van de aan het monument of dorpsgezicht
toegekende waarde. Die aanvragen worden voorgelegd aan de monumenten
of beschermde dorpsgezichtencommissie.
                                                                                                                                                            15/70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>Kenmerk           R000-1290888EWI-V01
De provinciaal landschapskundig adviseur heeft
aangegeven dat indien een kleine windturbine zorgvuldig
aansluitend op het erf geplaatst wordt, dit in de BPL
gebieden niet wordt beschouwd als een aantasting van
de kernkwaliteit openheid. Vanuit ecologisch oogpunt
wordt vanuit de huidige literatuur aangenomen dat de
plaatsing van een KWT in een weidevogelgebied niet
schadelijk hoeft te zijn voor de weidevogels als de kleine
windturbine nabij andere opgaande elementen op het erf
wordt geplaatst. Bij de nadere toelichting op de
karakteristiek van de deelgebieden in hoofdstuk vier
wordt nader ingegaan op onder andere de opbouw van
de bebouwingslinten en de typering van de openheid.
Conclusie
Bij een goede aansluiting van de kleine windturbine op de
erven is plaatsing vanuit landschappelijk oogpunt binnen
Bijzonder Provinciaal Landschap mogelijk, afhankelijk
van de openheid in samenhang met de grootte van
bebouwing en de mate van erf- en laanbeplanting.
                                                             Figuur 3.12: Bijzondere provinciale landschappen (geel) en UNESCO
                                                           werelderfgoed Stelling van Amsterdam en de Beemster (zwarte kruisjes)
                                                                                                                                 16/70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>Kenmerk            R000-1290888EWI-V01
4 Karakteristiek van Zaanstreek – Waterland
4.1      Inleiding
Regio van zeven gemeenten
De regio Zaanstreek-Waterland bestaat uit de zeven gemeenten Zaanstad,
Waterland, Landsmeer, Wormerland, Purmerend, Edam-Volendam en
Oostzaan. Sommige gemeenten zijn sterk stedelijk van karakter, andere juist
sterk landelijk. De regio is 46.427 ha groot (land en water), waarvan 14.226
ha cultuurgrond. Een groot deel (94%) van de cultuurgrond bestaat uit
grasland. Het gemiddelde landbouwbedrijf is 45 ha groot.
Natuur en landschap
In de regio is bijna 7.800 ha aangewezen als onderdeel van het Nationaal
Natuurnetwerk Nederland (NNN) en ruim 7.250 ha als Natura 2000-gebied.
Een groot deel van de cultuur- en natuurgronden is beschermd landschap via
het Bijzonder Provinciaal Landschap (BPL), zie ook paragraaf 3.4. Hierdoor
worden de meest waardevolle landschappen en bijhorende kernkwaliteiten       Water
behouden, zoals openheid en sloten- en verkavelingspatronen.                 Veenweiden
                                                                             Moerassen
In de navolgende paragrafen wordt de karakteristiek per deelgebied nader     Polders
                                                                                        Figuur 4.1: Gebiedstypering binnen de
toegelicht; eerst de veenweidegebieden en daarna de droogmakerijen.                     regio Zaanstreek-Waterland
                                                                                                                              17/70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>Kenmerk           R000-1290888EWI-V01
                                                                         Ontstaansgeschiedenis
                                                                         Het gebied kent een eeuwenlange
                                                                         geschiedenis van veenvorming,
                                                                         veenontginning en -ontwatering,
                                                                         dijkdoorbraken en inpolderingen.
                                                                         De ontginningsgeschiedenis en de kracht
                                                                         en beteugeling van het water zijn goed
                                                                         afleesbaar in het landschap, bijvoorbeeld
                                                                         aan de ontginningsassen en
                                                                         strokenverkaveling van de
                                                                         veenweidepolders en de restanten van
                                                                         dijkdoorbraken. De droogmakerijen
                                                                         kenmerken zich juist door een
                                                                         regelmatige verkaveling en de ringdijken
                                                                         met hoog gelegen boezemwateren.
                                                                         De veel voorkomende openheid is een
                                                                         bijzondere waarde, zowel voor bewoners
                                                                         en recreanten, als voor weidevogels.
Figuur 4.2: Stedelijk gebied, bedrijventerreinen, bebouwingslinten en de
waterstructuur in het buitengebied
                                                                                                                   18/70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>Kenmerk         R000-1290888EWI-V01
                                    Bebouwing in het buitengebied
                                    De eerste bebouwing in het buitengebied
                                    bestond veelal uit agrarische bebouwing.
                                    Deze lag van oudsher langs de
                                    ontginningsassen en langs wegen of
                                    vaarten in de polders. In de
                                    droogmakerijen liggen de boerderijen langs
                                    de wegen op enige afstand van elkaar. De
                                    omgeving is nog steeds in agrarisch
                                    gebruik.
                                    In de waterrijke veenweidegebieden is de
                                    bebouwing vaak uitgegroeid tot dichte
                                    bebouwingslinten met veel
                                    woonbebouwing en enige bedrijfsmatige
                                    activiteiten. De omliggende
                                    veenweidegebieden hebben veelal een
                                    natuurfunctie gekregen. In Zeevang, polder
                                    Assendelft en Waterland komt ook veel
                                    verspreide bebouwing langs wegen voor.
Figuur 4.3: Bebouwingsstructuren
                                                                               19/70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>Kenmerk          R000-1290888EWI-V01
4.2     Zeevang
    •   Het veenpolderlandschap van Zeevang heeft een zeer open
        karakter. Het is aangewezen als BPL en kent verspreide NNN
        gebieden. De oostkant is aangewezen als Natura2000 en de
        zuidkant ligt in de stelling van Amsterdam.
    •   Het gebied wordt doorkruist door lange lijnen, zoals het spoor,
        kanalen, lintdorpen en de provinciale weg N247. Ook bebouwing
        volgt deze lijnen en zorgt voor een incidentele onderbreking van de
        openheid. De enige uitzondering is de kern Oosthuizen.
    •   De provinciale weg N247 wordt aan weerszijden begeleid door
        bomenrijen en vormt samen met de ernaast gelegen Zeestedenweg
        en Kerkesloot een forse ruimtelijke structuur. Langs deze weg liggen
        verspreid ook grote veelal goed beplante erven.
    •   De veelal langgerekte bebouwingslinten zijn kenmerkende opgaande
        structuren in het landschap. Deze bebouwingslinten zijn
        karakteristiek voor het gebied en zijn geënt op de ontginningsassen
        uit de vroege middeleeuwen. Voorbeelden zijn Kwadijk, Middelie en
        Warder. Hobrede is een korter lint. De linten bestaan uit één rij van
        individuele erven in een onregelmatig ritme aan één of beide kanten
        langs de weg. Bij bebouwing is meestal ook ruime opgaande
        erfbeplanting aanwezig.
    •   Soms is er ook laanbeplanting langs enkele wegen in het landelijk
        gebied. Deze vormen van veraf een groen kader van de open ruimte.
    •   Daartussen is veel openheid en zijn gebieden ver te overzien, de
                                                                              Figuur 4.4: Open ruimten in Zeevang, de provinciale weg is
        erven liggen dan als groene eilanden in de in de verte begrensde
                                                                              aangegeven met de zwarte lijn, andere beplante wegen met
        groene kamers.
                                                                              een groene lijn. Bron: BPL
                                                                                                                                         20/70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>Kenmerk          R000-1290888EWI-V01
Figuur 4.5: Overgang dorpslint in Middelie van dorp naar landelijk gebied
Figuur 4.7: Boerderijen met erfbeplanting in de grote met groen begrensde ruimten
Figuur 4.6: De provinciale weg met veel beplanting gezien vanuit Seevancksweg
                                                                                  21/70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>Kenmerk           R000-1290888EWI-V01
4.3     Assendelft en omgeving
    •   De Assendelftse polder omvat aan de oostzijde kleine gebieden
        NNN, is verder geheel BPL en ten westen van de Zeedijk ligt de
        stelling van Amsterdam.
    •   De Assendelftse polder heeft een open tot zeer open karakter met
        grillig verlopende waterlopen en wegen. De grote open ruimte ligt
        aan weerszijden van de onbeplante Zeedijk.
    •   Er is vaak opgaande beplanting op de achtergrond.
    •   Erven, veelal agrarisch, maar ook met bedrijfsfuncties, liggen met
        tussenafstanden langs de kronkelige lijnen, voornamelijk langs de
        Zeedijk en de Kagerweg. Ze zijn veelal beplant.
    •   Midden in de open ruimte staat een kleine windturbine bij een erf.
    •   Ten noorden en zuiden van Assendelft is vrij dichte lintbebouwing
        langs de Dorpsstraat met ook stolpen, erfbeplanting en tuinen.
    •   Rondom Zuideinde komt beplanting langs watergangen voor.
    •   Langs de Zaandammerweg ligt verspreide bebouwing.                                 Figuur 4.8 Openheid Assendelft en omgeving, Bron: BPL
  Figuur 4.9 Groot erf met geringe erfbeplanting langs noordelijk deel van de Zeedijk, die hier beplant is
                                                                                                                                                22/70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>Kenmerk           R000-1290888EWI-V01
Figuur 4.10 Zicht vanuit zuidelijk puntje Zeedijk over de Zuiderpolder en Westerpolder met bestaande windmolen bij boeren erf (rechts)
Figuur 4.11 Uitzicht vanaf de Dorpsstraat richting stortplaats Nauerna met windmolens in de achtergrond op Amsterdams grondgebied
Figuur 4.12 Beeld vanuit de Dorpsstraat met stolpboerderijen in Zuideinde                                                              23/70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>Kenmerk           R000-1290888EWI-V01
4.4     Westzaan en omgeving
    •   Bijna dit hele veenweidegebied is Natura2000 gebied en
        habitatrichtlijngebied. Meer dan de helft van het gebied is NNN
        gebied, het hele gebied is BPL. Het heeft een open karakter.
    •   De noordelijke open ruimte wordt begrensd door provinciale wegen
        en de achterliggende bebouwing van Assendelft, Wormerveer en
        Zaandijk. Aan de westkant van het gebied ligt de weg Middel met
        enkele verspreid gelegen erven.
    •   De twee zuidelijke open ruimten worden begrensd door de centraal
        gelegen dichte lintbebouwing met een groen karakter tussen
        Westzaan en de Westzaner-Overtoom (langs de J.J. Allanstraat), de
        N246 in het westen en de bebouwingsrand van Koog aan de Zaan in
        het oosten.
    •   Deze laatste open ruimten lopen over de waterlopen Reef aan de
        westzijde en De Gouw aan de oostzijde.
                                                                           Figuur 4.13 Open ruimten van Westzaan
  Figuur 4.14 Centraal gelegen dicht bebouwingslint Weiver                Figuur 4.15 Zicht vanaf de Guisweg
                                                                                                                 24/70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>Kenmerk          R000-1290888EWI-V01
4.5     Wormer- en Jisperveld
    •   Wormer- en Jisperveld is een waterrijk open veenweidegebied met
        een zeer open karakter en bebouwing langs de randen. Het behoort
        tot NNN en BPL. Het is tevens Natura2000 gebied en stiltegebied.
    •   Aan de noordzijde ligt bebouwing zeer verspreid langs de
        Oudelandsedijk en de Kanaaldijk.
    •   In het midden tussen Wormer en Jisp is de bebouwing sterk aan
        elkaar gegroeid.
    •   De Enge Wormer vormt een kleine droogmakerij met aan de randen
        verspreide agrarische erven.
                                                                         Figuur 4.16 Open ruimten van Wormer- en Jisperveld
                                                                                                                            25/70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>Kenmerk          R000-1290888EWI-V01
Figuur 4.17 Open veenweidegebied Jisperveld
Figuur 4.18: Veenweidegebied langs de Jisperdijk
Figuur 4.19: Dicht bebouwingslint tussen Wormer en Jisp
                                                        26/70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>Kenmerk           R000-1290888EWI-V01
4.6     Oostzaner en Ilperveld
    •   Oostzaner- en Ilperveld zijn waterrijke zeer open veenweidegebieden
        met bebouwing langs de randen. Het behoort voor een groot deel tot
        NNN en is tevens Natura2000 gebied. Het Ilperveld is tevens
        stiltegebied. De gebieden behoren tot BPL.
    •   In Oostzaan ligt het dichte bebouwingslint van Oosteinde en het wat
        opener bebouwingslint de Haal aan de oostzijde van het gebied.
    •   Bij het Ilperveld ligt het redelijk dichte bebouwingslint van Den Ilp aan
        de westzijde en het kanaal met begeleidende bomenrijen en de
        provinciale weg N235 met enkele bebouwing aan de oostzijde.
    •   De Van Beekstraat doorsnijdt aan de zuidkant het open gebied met
        grote aangrenzende erven.
                                                                                  Figuur 4.20 Open ruimten van Oostzaner- en Ilperveld
                                                                                                                                       27/70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>Kenmerk          R000-1290888EWI-V01
Figuur 4.21 Dichte bebouwing langs de Haal vanuit het veenweidegebied
Figuur 4.22 Dichte bebouwing langs Den Ilp
                                                                      28/70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>Kenmerk          R000-1290888EWI-V01
4.7     Waterland
    •   Waterland is een gebied met afwisselend veenweidegebied en kleine
        open polders. In het zuidelijk deel liggen veel NNN gebieden en ligt
        een groot stiltegebied. Aan de westzijde ligt Varkensland, dit behoort
        tot Natura2000 gebied. Het gehele gebied is verder BPL.
    •   Het veenpolderlandschap met kleine droogmakerijen heeft een
        zeer open karakter. De verspreid in het gebied liggende dorpen,
        lintbebouwingen, wegbeplanting en erven zorgen voor een
        incidentele onderbreking van de openheid.
    •   De openheid is extra goed beleefbaar vanaf de hoger gelegen
        dijken. De Waterlandse Zeedijk is een ruimtelijke drager en biedt
        vergezichten op de omgeving.
    •   De omvang van het open weidegebied in het BPL Waterland is van
        bijzondere waarde. De openheid is kwetsbaar omdat in het vlakke
        land bijna elke ruimtelijke ingreep zichtbaar is.
    •   De ringdijken en -vaarten zijn ruimtelijke dragers die de grens tussen
        droogmakerij en veenweidepolders benadrukken.
                                                                               Figuur 4.23 Open ruimten van Waterland
                                                                                                                      29/70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>Kenmerk          R000-1290888EWI-V01
Figuur 4.24: Verspreide boerderijen omgeving Broek in Waterland
Figuur 4.25: Boerderij langs de Hoogedijk van het Markermeer
                                                                30/70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>Kenmerk           R000-1290888EWI-V01
4.8      Beemster
    •    De Beemster is de oudste droogmakerij van Nederland. De
         droogmakerij is vanwege de herkenbare opzet van de droogmakerij
         aangewezen als Unesco erfgoed. De zuidkant ligt in de stelling van
         Amsterdam.
    •    De droogmakerij is ingedeeld via een strak vierkant en rechthoekig
         geometrisch patroon van beplante wegen en waterlopen. Het dorp
         Middenbeemster ligt daarbij precies op het assenkruis van wegen.
         De droogmakerij is omgeven door een ringdijk.
    •    In het open polderlandschap liggen de oorspronkelijke agrarische
         erven op onregelmatige afstand van elkaar, zowel langs de noord-
         zuid als oost-west gerichte wegen.
    •    De openheid manifesteert zich als grote kamers tussen de wegen
         met bebouwing en laanbeplanting.
Figuur 4.26: Rationeel ingericht polderlandschap van de Beemster met karakteristieke stolpboerderijen en veel boombeplanting langs wegen
                                                                                                                                         31/70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>Kenmerk           R000-1290888EWI-V01
4.9     Wijde Wormer
    •   De Wijde Wormer is een droogmakerij. De droogmakerij is ingedeeld
        via een strak geometrisch symmetrisch patroon van wegen en
        waterlopen. De droogmakerij is omgeven door een ringdijk. De
        droogmakerij is vanwege de herkenbare opzet van de droogmakerij
        aangewezen als BPL.
    •   De bebouwingslinten bestaan uit één rij van individuele erven in een
        onregelmatig ritme aan beide zijden van de weg. De erven liggen
        soms naast elkaar, maar vaak zit er ruimte tussen. Deze wisselt van
        plek tot plek van omvang. Veel erven zijn de laatste jaren flink in
        omvang toegenomen, maar het ritme van boerderijen is grotendeels
        onveranderd gebleven. Diverse erven hebben wel een meer
        bedrijfsmatige functie gekregen.
    •   De openheid manifesteert zich in de lengterichting van de
        droogmakerij, parallel aan de bebouwingslinten.
    •   Midden door de polder, aansluitend bij de verkavelingsrichting loopt
        de snelweg A7.
    •   Er ligt geen NNN in de polder, wel liggen er weidevogelgebieden
        (lichtgroen).                                                        Figuur 4.27: Open ruimten in de Wijde Wormer. Bron BPL
    •   De ringdijk en -vaart zijn ruimtelijke dragers die de grens tussen
        droogmakerij en veenweidepolders benadrukken.
                                                                                                                                    32/70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>Kenmerk             R000-1290888EWI-V01
Figuur 4.28: Open polderlandschap Wijde Wormer met boerderijen op regelmatige afstand van elkaar
Figuur 4.29: Bebouwingslint Wijde Wormer
                                                                                                 33/70
gezien vanaf een afstand
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>Kenmerk          R000-1290888EWI-V01
4.10    Purmer
   •    De Purmer is een droogmakerij. De droogmakerij is ingedeeld via
        een strak geometrisch patroon van wegen en waterlopen. De
        droogmakerij is omgeven door een ringdijk. In het westelijk deel ligt
        het stedelijk gebied van Purmerend, omgeven door een rand van
        bossen.
   •    In het open polderlandschap liggen de oorspronkelijke agrarische
        erven op onregelmatige afstand van elkaar, vaak met een forse
        erfbeplanting langs de Wester- en Oosterweg. Er komen meerdere
        stolpboerderijen voor. Langs deze wegen staat laanbeplanting.
   •    De openheid manifesteert zich in de lengterichting van de
        droogmakerij, parallel aan de bebouwingslinten in het oostelijk deel
        van de polder.
                                                                              Figuur 4.30: Ruimtelijke opbouw en kernwaarden van de Purmer.
                                                                              Bron: Strategische gebiedsvisie de Purmer, BRO
                                                                                                                                            34/70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>Kenmerk          R000-1290888EWI-V01
      Figuur 4.31: Bebouwingslint de Purmer met veel agrarische functies
      gezien vanaf een afstand
     Figuur 4.32: Bebouwingslint de Purmer met karakteristieke Stolpen
     gezien vanaf een afstand
                                                                         35/70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>Kenmerk            R000-1290888EWI-V01
5 Gemeentelijk beleid bestemmingsplannen
5.1      Definitie landelijk gebied en bouwpercelen                     Definitie landelijk gebied
De vigerende bestemmingsplannen zijn per gemeente besproken en          Het werkingsgebied landelijk gebied is bepaald zoals het op de kaart
gecheckt. Er is nagegaan hoe bouwkavels in het landelijk gebied bestemd ruimtelijkeplannen.nl onder de OVNH2020 en OVNH2022 wordt getoond.
zijn, welke functie is toegekend en hoe ze liggen in de omgeving.       Opgemerkt wordt dat het provinciale werkingsgebied landelijk gebied niet
                                                                        automatisch overeenkomt met het landelijk gebied en buitengebied volgens
                                                                        de gemeentelijke bestemmingsplannen. Vele kernen en linten vallen met
                                                                        deze definitie van de provincie onder het landelijk gebied. De provincie geeft
                                                                        aan dat het aan de gemeenten is om hierin nader af te wegen.
                                                                        Bouwpercelen
                                                                        Volgens de Omgevingsverordening NH2022 kan onder bepaalde
                                                                        voorwaarden en bestemmingen in het werkingsgebied landelijk gebied
                                                                        worden voorzien in de bouw van één windturbine per “bouwperceel”. De
                                                                        toepassing van deze regeling is echter niet altijd duidelijk omdat:
                                                                            1. in niet alle bestemmingsplannen de terminologie “bouwperceel”
                                                                                  gebruikelijk is, wél "bouwvlak";
                                                                            2.    in Landsmeer, Oostzaan en Waterland zijn op bestemmingsvlakken
                                                                                  de bouwvlakken rond woningen niet altijd coherent aangegeven;
                                                                            3.    ook de begrenzing van het agrarisch bouwvlak verschilt per
                                                                                  gemeente, soms ligt het bouwvlak strak rond de bebouwing, soms
                                                                                  betreft de aanduiding het hele erf;
                                                                            4.    in sommige gemeenten percelen een omgevingsvergunning kunnen
Figuur 5.1 Kaartlaag landelijk gebied volgens Omgevingsverordening                hebben waarvoor geldt bestemmingsvlak = bouwvlak of bouwperceel
NH2022. Veel bebouwingslinten liggen dus in het landelijk gebied                  = bouwvlak.
                                                                                                                                                       36/70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>Kenmerk            R000-1290888EWI-V01
De provincie is op de hoogte van deze verschillen in aanduiding en              5.3      Bestemming bebouwing in veenweidegebieden
terminologie. Het gaat erom dat een turbine achter op het erf in een
ensemble met de bebouwing en de erfbeplanting wordt geplaatst.                  Per gemeente zoomen we in op een voorbeeld stukje van een
                                                                                bestemmingsplan. Hierin zijn de ligging en de functies van de bouwpercelen
Bouwblok of erf                                                                 weergegeven.
Hoewel het bouwblok en het erf in de praktijk vaak hetzelfde zijn, is er wel
onderscheid. ‘Bouwblok’ is een juridische term die in het bestemmingsplan of    In de veenweidegebieden (binnen de definitie landelijk gebied van de
omgevingsplan wordt gebruikt. Het kan zijn dat een bouwblok is aangeduid        provincie) komen veel “woonlinten” voor met een beperkt aantal percelen met
en dat dit (deels) nog niet bebouwd is. ‘Erf’ is een aanduiding die vanuit een  een agrarische bestemming en veel percelen met woonbestemmingen en
cultuurhistorische, landschappelijke of ruimtelijke context wordt gebruikt.     gemengde functies (zoals bedrijven of een bestemming maatschappelijk,
                                                                                dienstverlening of sport). Vaak zijn deze linten opgenomen in aparte
5.2       Gemeentelijke visies op KWT’s                                         bestemmingsplannen kernen, soms in het bestemmingsplan buitengebied en
                                                                                soms aangrenzend aan een kern. Een deel van deze woonlinten ligt namelijk
KWT bij stedelijke functies > 1ha                                               in de bebouwde kom.
In principe willen alle gemeenten ook de mogelijkheid voor een KWT in het
landelijk gebied bij stedelijke functies > 1ha benutten en de potentie voor een
KWT op een bouwvlak met bedrijfsbestemming, maatschappelijke
voorziening, detailhandel, groen of sport niet op voorhand uitsluiten.
KWT voor natuurbeheer en waterbeheersing
Sommige gemeenten overwegen of hebben in hun gemeentelijke
gebiedsvisies de potentie opgenomen van kleine windturbines en
microturbines (kleiner dan 5m ashoogte) voor (agrarisch) natuurbeheer,
natuurontwikkeling en waterbeheersing. De opgewekte energie kan worden
aangewend voor natuurlijk peilbeheer of voor een elektrisch vaar- en
wagenpark. Vooral voor natuurrijke gemeenten / agrarische bedrijven in
natuurgebieden kunnen KWT’s een bijdrage leveren aan een duurzame
bedrijfsvoering en natuurontwikkeling.
                                                                                                                                                            37/70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>Kenmerk           R000-1290888EWI-V01
Edam – Volendam
                                                                De linten kennen gemengde functies, waaronder wonen, agrarische percelen
                                                                en bedrijven, vaak aan weerszijden van de weg.
Figuur 5.2 Bestemmingsplan dorpskernen 2016; overzicht links en
uitvergroting rechts
                                                                                                                                         38/70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>Kenmerk            R000-1290888EWI-V01
Zaanstad                                                                         Wormerland
                                                                                          Agrarisch bouwvlak
                                                                                          Bestemming wonen
                                                                                          Bestemming bedrijven
                                                                                          Bestemming maatschappelijk
                                                                                 Figuur 5.4 Uitsnede bestemmingsplan landelijk gebied Wormerland, ontwerp
Figuur 5.3: Uitsnede bestemmingsplan Zaanstad Assendelft
                                                                                 2022
Langs de Kanaalweg, Dorpsstraat in het Zuideinde en de Zaandammerweg
                                                                                 Langs de randen van het Wormer- en Jisperveld en de Enge polder (in het
zijn duidelijk verschillende functies te zien; wonen, maatschappelijk, agrarisch
                                                                                 zuiden) zien we verschillende bouwvlakken met een woon-, maatschappelijke
en bedrijven. Langs de Zeedijk en in het midden van de polder liggen
                                                                                 of agrarische bestemming.
voornamelijk bouwvlakken met een agrarische bestemming
                                                                                                                                                           39/70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>Kenmerk          R000-1290888EWI-V01
Oostzaan                                                                   Landsmeer
                                                                           Figuur 5.6: Bestemmingsplan Het Lint Landsmeer 2015
Figuur 5.5: Bestemmingsplan buitengebied Oostzaan 2013
                                                                           Langs de weg Den Ilp / Purmerland liggen veel woonbestemmingen op de
                                                                           agrarische bouwvlakken.
In Oostzaan is sprake van een overwegend dichte lintbebouwing. Het lint is
éen of tweezijdig dichtgegroeid tot een woonlint met diverse agrarische
percelen er tussen en enkele bedrijfsmatige functies groter dan 1ha.
                                                                                                                                                40/70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre>Kenmerk          R000-1290888EWI-V01
Landsmeer – vervolg                                                       Waterland
                                                                          Figuur 5.8: Bestemmingsplan Waterland 2013
Figuur 5.7: Uitsnede bestemmingsplan buitengebied Landsmeer 2009
                                                                          Op diverse locaties in Waterland liggen de erven niet in een langgerekte
Langs de Kanaalweg in Landsmeer liggen aan de westzijde diverse erven,    lintbebouwing, maar meer verspreid in het open gebied, als kleine ‘groene en
meestal los van elkaar. Woonerven en agrarische erven wisselen elkaar af. bebouwde eilanden’ in de openheid. De meeste bouwvlakken hebben een
                                                                          agrarische of woonbestemming. Een enkel vlak heeft een bedrijfsmatige
                                                                          bestemming.
                                                                                                                                                       41/70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>Kenmerk          R000-1290888EWI-V01
Waterland – Marken                                                         woonbestemming en agrarische bestemming. In de zuidoosthoek komt meer
                                                                           bebouwing voor en liggen ook enkele bedrijfsmatige bestemmingen.
Figuur 5.9: Bestemmingplan Marken 2013
Op Marken liggen enkele bouwvlakken met een agrarische bestemming.         Figuur 5.10 : Bestemmingsplan Buitengebied Beemster 2012, reparatie
Voor Marken is de visie Marken boven water opgesteld. Deze visie wil ook   partiele herziening 2021. Onder een uitvergroting van de tuinen (groen),
ruimte laten voor toekomstige windenergie.                                 woonbestemming (geel) en agrarische bestemming (lichtgroen)
5.4      Bestemming bebouwing in droogmakerijen
Purmerend - De Beemster
In het bestemmingsplan buitengebied van de Beemster is te zien dat er veel
erven voorkomen langs de loodrecht op elkaar liggende wegen. Deze hebben
aan de voorkant een specifieke bestemming tuin, met daarachter de
                                                                                                                                                    42/70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre>Kenmerk           R000-1290888EWI-V01
De Purmer                                                                 De Wijdewormer
Figuur 5.11 Uitsnede Bestemmingsplan Buitengebied Waterland 2013                   Agrarisch bouwvlak
                                                                                   Bestemming wonen
In het noordwesten is de Purmer zichtbaar met veel agrarische bouwvlakken          Bestemming bedrijven
en enkele woon- en bedrijfsbestemmingen. Het landelijk gebied van de
Purmer ligt in de gemeente Waterland en Edam-Volendam. Het bebouwde       Figuur 5.12: Uitsnede bestemmingsplan landelijk gebied Wormerland,
deel en het bedrijventerrein en golfterrein liggen in Purmerend.          ontwerp 2022
                                                                          In de droogmakerij liggen veel agrarische bouwvlakken, afgewisseld met
                                                                          woon- en bedrijfsmatige bestemmingen.
                                                                                                                                                 43/70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre>Kenmerk            R000-1290888EWI-V01
6 Slagschaduw en geluid
Slagschaduw
Als de draaiende wieken van een windturbine door de zon worden belicht,     Geluid
ontstaat daarachter een slagschaduw. Wanneer deze schaduw door het raam     De wieken van een windturbine maken geluid. De intensiteit en het type
van een verblijfsruimte valt, kan dat hinder opleveren voor de inzittenden. geluid is afhankelijk van het ontwerp van de turbine, de windsnelheid, de
Hoe lager het aantal omwentelingen per minuut en hoe langer de wieken, des  draaisnelheid van de wieken en de afstand ten opzichte van de turbine.
te groter de overlast.
Kleine windturbines vanaf 5 kW hebben een beperkte wieklengte en werken
met een hoog toerental van, afhankelijk van het type, tussen 40 en 400
omwentelingen per minuut. Daardoor is de kans op een hinderlijke
slagschaduw bij kleine windturbines vrijwel niet aanwezig (STOWA, 2020).
De rotatie van drie kortere wieken met een hoog aantal omwentelingen per
minuut wordt eerder waargenomen als een cirkelvormige vlakte die een
solide schaduw oplevert, waartegen de rotatie bij minder of langere wieken,
vooral bij grote turbines, langzamer oogt en een dynamische slagschaduw
veroorzaakt.
Conclusie
Als een kleine windturbine slagschaduw kan veroorzaken op een nabij
gevoelig object moet deze volgens de wettelijke norm op voldoende afstand
staan of er moet gebruik worden gemaakt van een automatische stilstand
voorziening.
.
                                                                                                                                                      44/70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 45 ======================================================================

<pre>Kenmerk           R000-1290888EWI-V01
Figuur 6.1 Geluidsproductie van diverse activiteiten                      Ook andere omgevingsfactoren, zoals de windrichting, bodem waarop de
Type             Geluidsproductie (dB)                                    turbine staat, weerkaatsing of afscherming door objecten in de buurt,
Montana          33,3                                                     achtergrondgeluid en luchtvochtigheid hebben effect op het waar te nemen
Braun Antaris    37                                                       geluidsniveau. Figuur 6.2 toont de geluidsproductie van KWT’s tot 15 meter
BestWind         n.b.                                                     ashoogte op een afstand van 100 meter van een object bij een windsnelheid
EAZ Twaalf       36                                                       van 8 m/s (STOWA, 2021). Uit de figuren 6.1 en 6.2 is te concluderen dat de
                                                                          geluidsproductie van een kleine windturbine op 60m afstand niet sterker is
                                                                          dan een gesprek tussen personen in een huiskamer en overeenkomt met
                                                                          40dB(A). Volgens de geldende geluidsnormen mag de molen op een afstand
                                                                          van 60 meter van bebouwing van derden worden geplaatst. EAZ adviseert
                                                                          om een afstand van minimaal 80m aan te houden.
                                                                          De wettelijk norm (Windturbines worden wettelijk getoetst aan de hand van
                                                                          het Activiteitenbesluit milieubeheer en activiteitenregeling milieubeheer) stelt
                                                                          een grens aan het geluidsniveau van een turbine in de buurt van gevoelige
                                                                          objecten, zoals woningen, ziekenhuizen en scholen. Het beschermingsniveau
                                                                          op de gevel van gevoelige gebouwen en bij gevoelige terreinen op de grens
                                                                          van het terrein bedraagt 47 dB Lden en 41 dB Lnight. Lden staat voor een
                                                                          gewogen jaargemiddelde van het geluidsniveau op een locatie over dag-,
                                                                          avond- en nachtperiodes. Lnight is een gewogen jaargemiddelde van het
                                                                          geluidsniveau op een locatie in de nacht (23 – 7 uur). Bij de aanvraag van
             0        50       100       150        200      250      300
                                                                          windturbines is de leverancier verplicht de resultaten van een akoestisch
                                        Afstand (m)
                                                                          onderzoek mee te leveren (STOWA, 2020 / Arcadis).
Figuur 6.2 Verhouding geluidniveau kleine windturbine EAZ Twaalf met
                                                                          Conclusie
alledaagse geluidsbronnen t.o.v. afstand in meter. Op een afstand van 60
                                                                          Bij een vergunningsaanvraag van een KWT is indien er sprake is van nabije
meter bedraagt het geluidniveau van de EAZ Twaalf rond 40dB. Bron: EAZ
                                                                          gevoelige bestemmingen een akoestisch onderzoek verplicht om aan te
twaalf informatieblad
                                                                          tonen de KWT voldoet aan de hierboven genoemde wettelijke geluidsnorm.
                                                                                                                                                           45/70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 45 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 46 ======================================================================

<pre>Kenmerk           R000-1290888EWI-V01
7 Relatie tussen kleine en grote windturbines en zon
In dit hoofdstuk wordt verkend welke relaties er zijn tussen de kleine en grote tegenwoordig 300 keer of meer energie dan een KWT / erfmolen (zie figuur
windturbines;                                                                   7.1).
     -   in energetisch opzicht,
     -   in energieopbrengst en efficiëntie,                                    Energieopbrengst en efficiëntie kleine en grote windturbines
     -   ten opzichte van zonnepanelen,                                         Voor windturbines geldt dat de energieopbrengst afhankelijk is van de
     -   in maat en schaal en zichtbaarheid van kleine en grote windturbines,   rotordiameter en de hoogte. Op grotere hoogte waait het harder dan op
     -   de aansluiting van kleine windturbines op het net en                   lagere hoogte, waardoor de wind op grotere hoogte meer energie bevat
     -   in de relatie met de RES zoekgebieden wind.                            (NWEA, 2022). Een vuistregel is dat twee keer grotere wieken ongeveer 4
                                                                                keer meer opbrengst realiseren. Dus grotere windturbines kennen een
Energetische verschillen kleine en grote windturbines                           aanzienlijk groter energetisch rendement in vergelijking met een kleinere
                                                                                variant, zie ook figuur 7.2.
                                                                                Daarnaast bevinden kleine windturbines zich door hun beperkte hoogte in
                                                                                een minder gunstig windgebied en wekken ze door hun geringe
                                                                                rotoroppervlakte minder elektriciteit op. Beide eigenschappen maken dat
                                                                                kleine windturbines minder efficiënt zijn en daarmee opgewekte elektriciteit
                                                                                duurder is dan die van grote windturbines. Mede vanwege deze beperkende
                                                                                eigenschappen is het lastiger om een positieve businesscase te verkrijgen.
Figuur 7.1: Vergelijking van vermogen en opbrengst van verschillende typen
windturbines. De erfmolen komt overeen met een kleine windturbine. Bron:
                                                                                De grote windturbines leveren een substantiële bijdrage aan regionale
Kennissessie Wind op land, Rijksdienst voor ondernemend Nederland
                                                                                doelstellingen, zoals in het kader van de RES. De kleine windturbines zijn
                                                                                met name interessant voor particulieren. De levensduur is circa 20 jaar. De
Zowel de ruimtelijke als de energetische aspecten zijn enorm verschillend
                                                                                terugverdientijd met subsidies is circa 7-10 jaar, zonder subsidies circa 18
tussen kleine en grote windturbines. Waar een KWT een gemiddelde
                                                                                jaar (bron: Arcadis).
opbrengst heeft van 25 MWh/jaar, produceert een klassieke grote windturbine
                                                                                                                                                             46/70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 46 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 47 ======================================================================

<pre>Kenmerk          R000-1290888EWI-V01
                                          Figuur 7.2: Jaarlijkse            Tabel 7.1: Vergelijking tussen kleine windturbines en grote windturbines
                                          energieopbrengst E [kWh] per                           Kleine windturbine         Grote windturbine (3-6MW)
                                          vierkante meter rotoroppervlak op  Vermogen            0.01 MW                    3 - 6 MW
                                          12 [m], op 17 [m] ashoogte bij de
                                                                             Hoogte              22m                        100 – 200m
                                          verwachte windsnelheid. Bron:
                                                                             Aansluiting         Lokaal verbruik, op        Op het energienet leveren
                                          Ingreenious 2012, Resultaten
                                                                                                 sommige plekken terug
                                          testveld kleine windturbines
                                                                                                 leveren
                                          Schoondijke
                                                                             Zichtbaarheid       Lokaal, hoort bij erf      Geen relatie, regionaal
Kleine windturbines en zonnepanelen                                         Bijdrage KWT aan energiebehoefte agrarische bedrijven
Ook zonnepanelen staan in relatie met de menselijke schaal en zijn          Juist in de vroege ochtend en in de avond wordt er gemiddeld veel
inpasbaar in de omgeving, zoals op daken. Vergeleken met zonnepanelen op    windenergie geleverd. Voor melkveebedrijven zijn dat de momenten waar
woningen wekken kleine windturbines bijna een factor 10 meer op.            veel energie wordt verbruikt, maar ieder bedrijf is anders.
Figuur 7.3: Energieopbrengst van hernieuwbare energiebronnen: KWT in        Figuur 7.4: Voorbeeld van opwek en verbruik op een gemiddelde dag van
verhouding met grote turbines en zonnepanelen                               een melkveebedrijf Bron: EAZ Twaalf informatieblad
                                                                                                                                                      47/70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 47 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 48 ======================================================================

<pre>Kenmerk              R000-1290888EWI-V01
Overdag wordt veel energie opgewekt met zon. Wind en zon vullen elkaar           De ruimtelijke schaal van kleine en grote windturbines is van een andere
dus goed aan. Agrarische bedrijven zijn er in vele soorten en maten, zo ook      orde. Waar kleine windturbines een menselijke schaal hebben en goed
het bijbehorende energiegebruik. Voor een gemiddeld melkvee- of                  aansluiten op de alledaagse leefomgeving en verticale elementen zoals een
akkerbouwbedrijf is het elektriciteitsgebruik circa 50 MWh. Afhankelijk van de   erf langs een beplant polderlint, bomen, kerktorens, silo’s en dergelijken, is
turbine en de locatie in de provincie (in verband met de windsnelheid ter        een grote turbine buiten proportie en is er geen relatie met de omgeving, zie
plaatse) kan een gemiddeld melkvee- of akkerbouwbedrijf met een kleine           figuur 7.5.
windturbine van 15m voor de helft tot bijna (volledig) energieneutraal zijn voor
elektriciteit. Bij een combinatie met zon-PV valt dit gunstiger uit. Bij een     Aansluiting kleine windturbines op het net
verdere verduurzaming in de vorm van het achterwege laten van diesel en
gas zal er wel een verdubbelde behoefte zijn aan elektriciteit.
Ruimtelijke schaal en zichtbaarheid van kleine en grote windturbines
Figuur 7.5: Verhouding van windmolens, hoogspanningslijn en                      Figuur 7.6: Uitsnede uit de landelijke capaciteitskaart elektriciteitsnet voor
inrichtingselementen van een beplant polderlint.                                 invoeding, stand 24.05.2023
                                                                                                                                                                48/70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 48 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 49 ======================================================================

<pre>Kenmerk           R000-1290888EWI-V01
In het algemeen is de door KWT opgewekte energie bedoeld voor eigen
gebruik, zodat er geen / zo weinig mogelijk energie aan het regionale en
landelijke net wordt geleverd. Volgens de huidige stand van zaken
weergegeven in figuur 7.6 zou een KWT op de meeste plekken nog aan het
net kunnen worden aangesloten en dus energie terug leveren. Dit is
afhankelijk van de basislast van het net overdag en in de nacht. Echter
verschilt de netcongestie van plek tot plek en verandert voortdurend. De
actuele stand van de netcapaciteit is te vinden op netbeheernederland.nl.
Ruimtelijke relatie kleine windturbines en grote windturbines
In Zaanstreek-Waterland is er op twee locaties een relatie met bestaande
windturbines en op enkele locaties met RES zoekgebieden voor wind of zon
en wind. Binnen deze zoekgebieden is een grootschalige opwek van
windenergie mogelijk met grote windturbines van 3MW of meer. Kleine
windturbines dienen de komst van grote windturbines niet onmogelijk te
maken. Andersom moeten grote windturbines rekening houden met
bestaande woningen en bedrijven in het buitengebied. Deze afstanden zijn
voldoende groot, waardoor een eventuele plaatsing van een kleine                Figuur 7.7: Plangebied met zoekgebieden RES wind (blauw) en zon en
windturbine bij een agrarisch erf (of op een erf met een stedelijke functie     wind (groen)
groter dan 1ha) qua windvang geen belemmering oplevert voor de plaatsing
van een grote windturbine. De grote windturbine vangt ook veel hoger wind      Bestaande windturbines en zoekgebieden voor wind binnen de regio
dan de kleine. Uit de eerste resultaten van de Evaluatie kleine windturbines   Langs het Noordzeekanaal in de gemeente Zaanstad en aan de overzijde
door de provincie Noord-Holland blijkt dat het gewenst is om per opstelling of langs de havens van Amsterdam staan reeds grote windturbines. Deze
zoekgebied met grote windturbines te onderzoeken of er sprake is van een       gebieden zijn ook aangewezen als zoekgebied voor nieuwe windturbines. Bij
slechte leesbaarheid van de windopstellingen in het landschap, als nabij de    plaatsing van kleine windturbines op erven binnen en in de omgeving van
grote windturbines ook kleine windturbines worden geplaatst. In Zaanstreek –   deze zoekgebieden is het wenselijk om nader te onderzoeken in hoeverre
Waterland speelt dit mogelijk op enkele locaties bij de RES zoekgebieden       kleine en grote windturbines in het ruimtelijk beeld verstorend op elkaar
voor wind, waarbij binnen de zoekgebieden langs het Noordzeekanaal en          werken. Ook ligt het zoekgebied zon en wind langs de A9 dicht bij het
nabij Marken reeds bestaande windturbines staan.
                                                                                                                                                         49/70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 49 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 50 ======================================================================

<pre>Kenmerk            R000-1290888EWI-V01
grondgebied van Zaanstad en dient verstoring in het ruimtelijke beeld tussen   wind zelf. Hierbinnen dient de ruimtelijke relatie tussen kleine en grote
opstellingen van grote en kleine windturbines nader onderzocht te worden.      windturbines nader onderzocht te worden. De leesbaarheid van de
                                                                               verschillende opstellingen moet helder blijven. Het is ongewenst dat
Langs de Zeedijk naar Marken staan twee grote windturbines. Hier ligt tevens   opstellingen ruimtelijk gaan interfereren met elkaar.
zoekgebied de NES in de gemeente Waterland. Door de positionering van de
bestaande en eventueel toekomstige windturbines langs de dijk, omgeven         Conclusie
door water, ligt er slechts een enkel erf vlakbij en dit ligt op 500m afstand. De opwek van kleine windturbines staat niet in verhouding tot die van grote
Toekomstige kleine windturbines lijken hiermee voldoende afstand te hebben     windturbines. Door de inpasbaarheid van kleine windturbines bij de erven in
om de leesbaarheid van de verschillende opstellingen te behouden.              het landschap vormen ze een waardevolle bijdrage aan lokaal opgewekte
                                                                               energie en een duurzame bedrijfsvoering. Tot op 1km van grote windturbines
De reserve zoekgebieden ten noorden van de ring A10 in de gemeente             en tot op 1km van de grens van zoekgebieden daarvoor worden
Amsterdam liggen buiten de regio, maar grenzen aan Landsmeer. Eventuele        aandachtsgebieden voorgesteld om de ruimtelijke relatie tussen kleine en
toekomstige grote windturbines zullen voldoende afstand moeten houden tot      grote windturbines nader te onderzoeken.
diverse bestemmingen, waaronder woningen, agrarische bedrijven en
stedelijke functies. Binnen geringe afstand liggen onder andere agrarische
erven langs de Kanaaldijk in Landsmeer. Indien hier kleine windturbines
worden geplaatst kan er mogelijk een rommelig beeld ontstaan van grote en
kleine windturbines.
De Noorder IJ-plas is eveneens aangewezen als zoekgebied voor wind. Dit
gebied raakt aan het stedelijk gebied van Zaanstad, waar geen KWT’s
mogelijk zijn en aan het grondgebied van Oostzaan, waar het ook landelijk
gebied betreft. Ook in deze zone dient de ruimtelijke relatie tussen kleine en
grote windturbines nader beschouwd te worden.
Aandachtsgebieden ruimtelijke relatie KWT en grote windturbines
Voorstel binnen dit beleidskader is om een zone tot 1km van de bestaande
grote windturbines en tot 1km van de grens van zoekgebieden voor grote
windturbines aan te houden als aandachtsgebied, plus de zoekgebieden voor
                                                                                                                                                           50/70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 50 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 51 ======================================================================

<pre>Kenmerk          R000-1290888EWI-V01
8 Visualisaties
8.1     Inleiding
                                                                     Per gemeente is vanaf een openbare weg of ruimte voor een kleine
                                                                     windturbine voor twee verschillende locaties een 360° visualisatie gemaakt.
                                                                     Hierbij is het mogelijk om vanuit het standpunt in verschillende richtingen te
                                                                     kijken; zie de link Zaanstreek Waterland 360°. Met uitzondering van
                                                                     Waterland tonen de visualisaties de mogelijke kleine windturbines bij een
                                                                     theoretische benutting van alle potentiële bouwvlakken (volgens de
                                                                     omgevingsverordening van de provincie). In de visualisaties zijn ook locaties
                                                                     meegenomen, waarvoor in de visie wordt geconcludeerd dat kleine
                                                                     windturbines daar niet wenselijk zijn.
                                                                     Met de cursor kan het beeld naar rechts of links worden gedraaid en met de
                                                                     muis worden ingezoomd. De keuze voor de locaties en de vorm van de
                                                                     visualisatie is in overleg met de werkgroep bepaald. De bouwvlakken komen
                                                                     voort uit het vigerende bestemmingsplan / omgevingsplan. Voor de
                                                                     visualisaties is telkens dezelfde kleine windturbine gebruikt met een ashoogte
                                                                     van 15m met dezelfde kleurstelling. Op basis van de visualisaties is inzicht
                                                                     ontstaan om het beleid gebiedsspecifiek te maken.
Figuur 8.1: Uitsnede uit de kaart met voorbeeld visualisaties kleine
windturbines op agrarische erven
                                                                                                                                                    51/70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 51 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 52 ======================================================================

<pre>Kenmerk R000-1290888EWI-V01
                            8.2 Overzichtskaart twee
                            visualisaties per gemeente
                                                       52/70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 52 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 53 ======================================================================

<pre>Kenmerk        R000-1290888EWI-V01
8.2     Locaties Edam-Volendam
                                   Figuur 8.3: Beets 100: Zuivelboerderij veenweidegebied, agrarische en
                                   woonbestemming
                                   Figuur 8.4: Standpunt visualisatie met zicht op twee van de vier potentiële
                                   kleine windturbines
                                   De kleine windturbines sluiten aan bij de clusters van de erven en vallen
                                   deels weg tegen de achterliggende opgaande beplanting.
                                                                                                               53/70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 53 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 54 ======================================================================

<pre>Kenmerk R000-1290888EWI-V01
                            Figuur 8.5: Zeevang, KWT achter de opgaande erfbeplanting
                            Figuur 8.6: Standpunt visualisatie met zicht op twee potentiële kleine
                            windturbines
                            De KWT dichtbij valt weg door de erfbeplanting, de KWT verder weg is door
                            de afstand minder zichtbaar.
                                                                                                      54/70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 54 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 55 ======================================================================

<pre>Kenmerk        R000-1290888EWI-V01
8.3     Locaties Zaanstad
                                   Figuur 8.07: KWT in bebouwde kom kerngebied Assendelft
                                   Figuur 8.08: Assendelft één van de drie potentiële locaties KWT
                                   Alleen loodrecht over het doorkijkje is de KWT waar te nemen vanaf de weg.
                                   Echter vanuit de achtertuinen van nabije woningen uit het dichte lint kan de
                                   KWT wel zichtbaar zijn.
                                                                                                                55/70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 55 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 56 ======================================================================

<pre>Kenmerk R000-1290888EWI-V01
                            Figuur 8.09: KWT bij agrarische erven aan de slingerende Zeedijk
                            Figuur 8.10: Zeedijk potentiële locaties turbines
                            Op dit beeld zijn vier van de potentiële dertien KWT’s zichtbaar. De KWT’s
                            zijn hier zowel langs de Zeedijk als in het midden van de polder geplaatst bij
                            agrarische erven. Het valt op dat er aan de achterzijde van de erven langs de
                            Zeedijk weinig erfbeplanting is om de KWT in te passen. De erven langs de
                            Zuiderweg hebben wel meer erfbeplanting.
                                                                                                           56/70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 56 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 57 ======================================================================

<pre>Kenmerk        R000-1290888EWI-V01
8.4     Locaties Wormerland (Over-gemeenten)
                                             Figuur 8.11: Lint aan dijk in BPL veenweidegebied en NNN/Natura 2000
                                             Figuur 8.12: Kanaaldijk één van vier potentiële locaties KWT
                                             Vaak is er beplanting langs de zijden van het erf, waardoor je de KWT alleen
                                             ziet wanneer je dicht bij bent. In het hart van het natuurgebied zijn geen
                                             wegen, noch erven.
                                                                                                                          57/70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 57 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 58 ======================================================================

<pre>Kenmerk R000-1290888EWI-V01
                            Figuur 8.13 Lint Wijdewormer, logistiek bedrijf in de droogmakerij
                            Figuur 8.14: Zuiderweg locaties turbines
                                                                                               58/70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 58 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 59 ======================================================================

<pre>Kenmerk        R000-1290888EWI-V01
8.5     Locaties Oostzaan
                                   Figuur 8.15: De Haal bij NNN / Natura 2000 in veenweidegebied, KWT achter
                                   paardenbedrijf
                                   Figuur 8.16: De Haal één van de twee potentiële locaties KWT
                                   Door het ontbreken van opgaande elementen op de voorgrond is de KWT
                                   goed zichtbaar.
                                                                                                             59/70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 59 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 60 ======================================================================

<pre>Kenmerk R000-1290888EWI-V01
                            Figuur 8.17: Zuideinde bedrijf in veenweidegebied bij kern / woonbebouwing
                            Figuur 8.18: Zuideinde één van de drie potentiële locaties KWT
                            Door het dichtbebouwde lint kun je de KWT loodrecht door het doorkijkje
                            waarnemen vanaf de weg en vanuit achtertuinen.
                                                                                                       60/70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 60 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 61 ======================================================================

<pre>Kenmerk        R000-1290888EWI-V01
8.6     Locaties Landsmeer
                                   Figuur: 8.19: Van Beekstraat oostelijk van Landsmeer, verspreide
                                   woonbestemming en enkele landbouwbestemming
                                   Figuur 8.20: van Beekstraat één van de vijf potentiële locaties KWT
                                   De KWT is erg zichtbaar door het ontbreken van erf- of wegbeplanting.
                                                                                                         61/70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 61 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 62 ======================================================================

<pre>Kenmerk R000-1290888EWI-V01
                            Figuur 8.21:
                            Purmerland twee
                            van de vijf
                            potentiële locaties
                            KWT
                            Figuur 8.22: KWT
                            op agrarisch erf in
                            de bebouwde
                            kom
                             Figuur 8.23:
                             Buiten bebouwde
                             kom naar het
                             noorden richting
                             loonbedrijf
                             Naar het noorden
                             toe gaat de KWT
                             enigszins op in
                             de achtergrond.
                             In de bebouwde
                             kom valt de KWT
                             op.
                                                62/70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 62 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 63 ======================================================================

<pre>Kenmerk        R000-1290888EWI-V01
8.7     Locatie De Purmer
                                   Figuur 8.24:
                                   Oosterweg
                                   locaties kleine
                                   windturbines
                                   Figuur 8.25:
                                   Oosterweg in de
                                   Purmer
                                    Figuur 8.26:
                                    Oosterweg in
                                    de Purmer
                                    In de Purmer
                                    zijn de KWT’s
                                    ruimtelijk
                                    inpasbaar bij de
                                    grote
                                    erfensembles
                                    en door de
                                    wegbeplanting.
                                                     63/70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 63 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 64 ======================================================================

<pre>Kenmerk        R000-1290888EWI-V01
8.8     Locaties Waterland
                                   Figuur 8.27: Hoogedijk te Katwoude, KWT
                                   achter opgaande beplanting
                                   Beide locaties liggen in het
                                   veenweidegebied. Het zijn allebei
                                   agrarische bedrijven langs een dijk, maar
                                   zoals de namen al doen vermoeden met
                                   een verschillend karakter. De Hoogedijk
                                   ligt langs de Gouwzee en blokkeert het
                                   uitzicht op het water. Op het 360° beeld is
                                   te zien dat de weg de voet van de dijk
                                   volgt. Het erf waarop de KWT is geplaatst
                                   ligt op enige afstand van de dijk. Vanuit
                                   deze zijde verdwijnt de KWT achter de
                                   erfbeplanting. Door de clustering van de
                                   KWT met het erf, los gelegen van de dijk,
                                   wordt de beleving van de dijk niet negatief
                                   beïnvloed.
                                   Bij de Lagedijk is de turbine iets
                                   prominenter in het zicht, maar vormt met
                                   het woonhuis en de stallen alsnog een
                                   onderdeel van het erfensemble.
                                   Figuur 8.28 Lagedijk te Katwoude, KWT
                                   achter op het erf met weinig opgaande
                                   beplanting
                                                                               64/70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 64 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 65 ======================================================================

<pre>Kenmerk           R000-1290888EWI-V01
9 Visie plaatsing kleine windturbines in landelijk gebied
                                                          Noord-Holland en andere provincies
                                                          In Noord-Holland zijn nog nauwelijks kleine
                                                          windturbines waar te nemen. Vergelijkbare
                                                          gebieden met reeds aanwezige kleine windturbines
            KWT niet wenselijk
                                                          in Noord-Holland zijn er dus niet. Uit de ruimtelijke
                                                          situatie in Noord Friesland en Groningen en de
                                                          beleidsevaluatie van KWT’s in Groningen is op te
                                                          maken dat kleine windturbines in principe
                                                          inpasbaar zijn in het landschap.
                                                          Aansluiten KWT bij schaal en maat van erf
                                                          Het is belangrijk dat met de KWT aansluiting wordt
                                                          gezocht bij de schaal en maat van het erf en dat er
                                                          sprake is van een acceptabele verhouding in
                                                          relatie tot de grootte van de boerderij, schuren en
                                                          beplanting. Met die benadering kan de kleine
                                                          windturbine beschouwd worden als een onderdeel
                                                          van een agrarisch bedrijf (of bedrijf met stedelijke
                                                          functie), net als een grote schuur of silo.
                                                          Bijdrage duurzame energie op lokaal niveau
                                                          De kleine windturbine vormt een belangrijke
                                                          bijdrage aan de opwek van duurzame energie op
                                                          lokaal niveau en kan het electriciteitsnet ontlasten.
Figuur 9.1: Visiekaart kleine windturbines
                                                                                                                65/70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 65 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 66 ======================================================================

<pre>Kenmerk           R000-1290888EWI-V01
Van lokaal naar bovenlokaal niveau                                                                         kleine windturbines hier niet gewenst. Ook al staan
Wel dient geconstateerd te worden dat een reeks van kleine windturbines                                    ze achter op een kavel met een agrarische functie
zich ruimtelijk manifesteert als een ontwikkeling op bovenlokaal niveau.                                   of een stedelijke functie groter dan 1 ha. Bewoners
Daarom is een goede monitoring / evaluatie van de groei van het aantal                                     kunnen vanuit hun nabije achtertuinen hinder
kleine windturbines in de regio gewenst.                                                                   ondervinden van de kleine windturbines met
                                                                                                           betrekking tot geluid, slagschaduw en / of zicht.
Behoud centrale open veenweide natuurgebieden
De veenweidegebieden met de status NNN (in groen aangegeven op                  Lintbebouwing met diverse functies; beperkte mogelijkheden KWT
bijgaande kaart) zijn niet of nauwelijks toegankelijk. Zeker niet per auto en                              Deze linten met diverse functies hebben een iets
slechts in de randen per fiets of lopend. Deze gebieden zijn zeer open,                                    opener karakter, waardoor er meer relatie is met
bestaan uit grasland, rietkragen en watergangen en er liggen geen erven met                                het achterliggende agrarische gebied en de
bebouwing in. De grote vergezichten binnen deze gebieden worden dus niet                                   agrarische erven. Als grens van een verdicht lint
aangetast door de plaatsing van kleine windturbines.                                                       met een meer open lint wordt gekeken naar het
                                                                                                           ruimtelijk karakter. Ook deze (lint-) bebouwing ligt
Verspreide erven langs natuurgebieden met mogelijkheden voor KWT                deels binnen de bebouwde kom. Voorbeelden zijn Beets, Warder, Oosteinde
                              Rondom en tussen de veenweide –                   bij Oosthuizen, Middelie, Zuideinde in Zaanstad, de Haal, Purmerland, van
                              natuurgebieden liggen ontginningsassen met        Beekstraat en Marken. In deze linten met diverse functies mag een KWT
                              bebouwing. De bebouwing ligt soms zeer            volgens dit beleidskader alleen op een bouwvlak met agrarische bestemming
                              verspreid, zoals aan de noordkant van het Jisper- en moet de afstand van de te plaatsen KWT minimaal 100 meter tot de meest
                              en Wormerveld. Kleine windturbines zijn hier een  nabije woonbestemming bedragen.
                              mogelijkheid voor duurzame toekomstbestendige
bedrijven, ook voor bedrijven die agrarisch natuurbeheer uitvoeren.             Grote droogmakerijen met mogelijkheden KWT
                                                                                                           De Wijdewormer en het oostelijk deel van de
Lintbebouwing met dichte woonbebouwing; KWT niet wenselijk                                                 Purmer zijn beide herkenbare droogmakerijen met
Langs en tussen de veenweide natuurgebieden ligt een groot aantal verdichte                                een sterk agrarisch karakter. De openheid
linten waaronder Westzaan, Oostzaan, Landsmeer, Den Ilp, Wormer, Jisp en                                   manifesteert zich hier vooral in de lengterichting
Watergang. Deze liggen binnen de bebouwde kom. De oorspronkelijk                                           van de polders tussen de bebouwingslinten. De
verspreide agrarische erven hebben hier grotendeels plaats gemaakt en zijn                                 plaatsing van kleine windturbines bij de agrarische
aangevuld met woonbebouwing. Vanwege de dichte woonbebouwing zijn               erven of erven met een stedelijke functie van meer dan 1ha tast de
                                                                                                                                                                66/70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 66 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 67 ======================================================================

<pre>Kenmerk             R000-1290888EWI-V01
langgerekte openheid van deze polders niet of nauwelijks aan. KWT’s zijn       Aandachtsgebieden ruimtelijke relatie KWT en grote windturbines
hier ruimtelijk inpasbaar.                                                                                Binnen dit beleidskader zijn aandachtsgebieden
                                                                                                          aangegeven tot op 1km van bestaande grote
Kleine droogmakerijen met mogelijkheden KWT                                                               windturbines en tot op 1 km van de grens van /
Ook in de kleine droogmakerijen zoals de Enge Wormer en ten zuiden van de                                 binnen de zoekgebieden voor grote windturbines.
Van Beekstraat en het Ilperveld hebben de gronden en erven een agrarisch                                  Hierbinnen dient de ruimtelijke relatie tussen kleine
karakter en liggen de erven op enige afstand van elkaar. KWT’s zijn                                       en grote windturbines nader onderzocht te worden.
inpasbaar op de erven in deze agrarische landschappen.                         De leesbaarheid van de verschillende opstellingen van grote en kleine
                                                                               windturbines ten opzichte van elkaar moet helder blijven. Het is ongewenst
Gebieden met verspreide bebouwing en afwisseling natuur – agrarisch            dat opstellingen gaan interfereren met elkaar en er een rommelig beeld
met mogelijkheden voor KWT                                                     ontstaat.
                              In Zeevang, polder Assendelft en Waterland is
                              sprake van een kleinschalige afwisseling van     Stelling van Amsterdam – UNESCO extra toetsing
                              agrarisch- en natuurgebied. De erven liggen vaak                            Binnen de Stelling van Amsterdam is het
                              geïsoleerd van elkaar als eilanden in de open                               Linielandschap nog goed herkenbaar en
                              ruimte. In Zeevang is daarbij regelmatig sprake                             beleefbaar, mede vanwege de vele attributen en
                              van wegbeplanting. Bij een forse maat van                                   de onderlinge samenhang. Binnen de stelling van
                              (stolp-) boerderijen, schuren en erfbeplanting                              Amsterdam is een extra toetsing nodig of kleine
staat de plaatsing van een kleine windturbine op het erf in acceptabele                                   windturbines de kernkwaliteiten van de stelling
verhouding tot de andere opgaande elementen op het erf. Door de grote                                     aantasten. Aanvragen dienen aan de provincie te
omliggende open ruimten liggen naburige erven vaak op geruime afstand van      worden voorgelegd.
elkaar, waardoor er geen hinder optreedt voor nabije woningen. Indien
geclusterd bij de erven, met voldoende beplanting ter verzachting van harde    Beleid KWT Beemster in ontwikkeling
lijnen, zijn kleine windturbines inpasbaar in de open ruimten.                 Voor de Beemster is een beleid ten aanzien van energieopwek in
                                                                               ontwikkeling door de gemeente Purmerend in afstemming met de provincie.
                                                                               Daarom wordt er in deze visie geen uitspraak over kleine windturbines in de
                                                                               Beemster gedaan.
                                                                                                                                                                67/70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 67 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 68 ======================================================================

<pre>Kenmerk           R000-1290888EWI-V01
Erfbeplanting versterken
Op lokaal niveau zou de vergunning gekoppeld kunnen worden aan het
versterken van erfbeplanting in het erfensemble. Dit is met name van belang
in de open gebieden met verspreide erven, waar bebouwing niet of
nauwelijks is ingepast met erfbeplanting. Daarbij dient wel rekening te worden
gehouden dat deze beplanting niet leidt tot meer vliegbewegingen van vogels
of vleermuizen rond de kleine windturbine.
Zorgvuldig doorlopen participatietraject
Bij een aanvraag voor een KWT dient het participatietraject zorgvuldig
doorlopen te worden, conform de eisen van de Omgevingswet die per 1
januari 2024 ingaat.
                                                                               68/70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 68 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 69 ======================================================================

<pre>Kenmerk           R000-1290888EWI-V01
10 Aanbevelingen
Wij doen bij dit beleidskader de volgende aanbevelingen.                      gebied van ecologie vast te leggen in de Omgevingsverordening van Noord-
                                                                              Holland. Gewijzigd omgevingsbeleid verwacht de provincie op zijn vroegst
Evaluatie beleid KWT door gemeenten                                           midden 2025.
We raden de gemeenten binnen de regio Zaanstreek – Waterland aan de
doorwerking van het beleidskader na twee tot drie jaar te evalueren. Omdat    KWT’s in gemeentelijke Welstandsnota’s
het een beleidskader betreft omtrent een nieuw onderwerp zal er               Gemeentes kunnen in hun Welstandsnota aanvullend op het provinciaal en
voortschrijdend inzicht ontstaan. Het is goed om dat inzicht mee te nemen in  regionaal beleid regels opnemen om verrommeling van de erven of van het
een eventuele bijstelling van het beleidskader voor het toetsten van nieuwe   landschap door kleine windturbines te voorkomen.
aanvragen. Mogelijk speelt het laadvermogen van het landschap voor de
ontwikkeling van kleine windturbines vanuit landschappelijk opzicht en vanuit
draakvlak hierin een rol.
Evaluatie beleid KWT door provincie Noord-Holland
De evaluatie van het beleid voor KWT door de provincie Noord-Holland is
inmiddels afgerond. De uitkomst daarvan wordt eind 2024 gepubliceerd.
Deze beleidsevaluatie geeft waarschijnlijk geen aanleiding om het beleid
rondom kleine windturbines te wijzigingen. Dit dient gecheckt te worden.
Nader onderzoek relatie kleine windturbines en aanvaringsslachtoffers
Het is interessant nauwgezet de resultaten van het ecologisch onderzoek
naar de effecten van KWT’s op aanvaringsslachtoffers in Groningen en
Friesland te volgen. Naar verwachting zijn de soorten op en rond
boerenerven landelijk vergelijkbaar en de uitkomsten van het onderzoek
daardoor breed toepasbaar, ook voor de regio Zaanstreek – Waterland. Het
kan zijn dat er na afronding van het ecologisch onderzoek een
omgevingsbeleidswijziging nodig is om mitigerende maatregelen op het
                                                                                                                                                       69/70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 69 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 70 ======================================================================

<pre>Kenmerk           R000-1290888EWI-V01
Bronnen
Afwegingskader Energietransitie Hollandse waterlinies, Land-id, september   Ruimtelijke handreiking wind op land, Provincie Noord-Holland, augustus
2021                                                                        2021
Beschrijving Bijzondere Provinciale Landschappen, provincie Noord-Holland   Strategische visie Purmer, BRO, 2022
Bestemmingsplannen buitengebieden en bestemmingsplannen kernen en
linten, gemeente Edam-Volendam, Landsmeer, Oostzaan, Purmerend,
Waterland, Wormerland, Zaanstad
EAZ Wind, EAZ Twaalf Informatieblad
Eindrapportage evaluatie beleid kleine windturbines provincie Groningen,
Sweco, 2019
Gebiedsopgaven regio Zaanstreek-Waterland, mogelijkheden voor
versterking regionale samenwerking, Natuurlijke zaken, oktober 2022
Kennissessie Wind op land, Rijksdienst voor ondernemend Nederland, mei
2020
Marken boven water, deel 1 en 2, Rijkswaterstaat 2016-2017
Onderzoek Ecologische effecten van kleine windturbines, Regio Gooi- en
Vechtstreek, RES Noord-Holland Zuid, Arcadis, oktober 2022
Prachtlandschap Noord-Holland, Leidraad landschap en cultuurhistorie,
Provinciale structuur Stelling van Amsterdam / Nieuwe Hollandse Waterlinie,
2018
                                                                                                                                                    70/70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 70 =================================================================

<br><br>