<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Accountantsverslag 2024
    Gemeente Waterland
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>                                           2
Samenvatting
                Samenvatting
                                            Aan de raadsleden van gemeente Waterland
                                            Pierebaan 3
Jaarrekening
                                            1141 GV Monnickendam
                Jaarrekening
                                            10 juli 2025
    Informatiewaarde jaarverslag
                                            Geachte leden van de raad,
                    Informatiewaarde
                    jaarverslag             Hierbij ontvangt u ons accountantsverslag naar aanleiding van onze We sluiten het accountantsverslag af met bijlagen waarin we
                                            controle van de jaarrekening van uw gemeente voor het boekjaar     bevindingen hebben opgenomen over een aantal wettelijk verplichte
                                            dat eindigt op 31 december 2024. We hebben onze werkzaamheden      onderwerpen, zoals Sisa, WNT en onze onafhankelijkheid. In de
    Financiële positie
                                            uitgevoerd in overeenstemming met ons controleplan 2024 en onze    bijlage hebben we ook enkele actuele ontwikkelingen gegeven die
                     Financiële positie     overeenkomst gedateerd 23 augustus 2023. Onze bevindingen en       voor u van belang kunnen zijn.
                                            aanbevelingen zijn open en constructief besproken met de
                                            ambtelijke organisatie, de portefeuillehouder Financiën en met de  Dit accountantsverslag is opgezet als interactief document waar u
     Bevindingen controle                   Auditcommissie.                                                    eenvoudig doorheen kunt navigeren door op de menuopties aan de
                     Bevindingen                                                                               linkerzijde of de onderstreepte woorden te klikken. Wij vragen u
                     controle               Het accountantsverslag begint met een samenvatting van onze        terughoudend te zijn met het printen van het accountantsverslag.
                                            belangrijkste bevindingen en aanbevelingen. Daarna gaan wij in op
                                            de reikwijdte van onze controle, de diepgang waarmee wij           Wij willen graag van deze gelegenheid gebruik maken om u en uw
          Interne beheersing
                                            gecontroleerd hebben en tot welke oordeel wij gekomen zijn.        medewerkers te bedanken voor de prettige samenwerking die we
                        Interne beheersing  Vervolgens geven wij onze visie op de informatiewaarde en          ervaren hebben. Mocht u nog vragen hebben, aarzelt u dan niet om
                                            leesbaarheid van de paragrafen en de programmaverantwoording.      contact met ons op te nemen.
                                            Nadat wij onze analyse hebben gegeven van de financiële positie    Met vriendelijke groet,
    Speerpunten
    de  gemeenteraad
                   van
                     Speerpunten van
                                            van uw gemeente, gaan wij in meer detail in op de belangrijkste    ETL Assurance & Overheidsaccountants B.V.
                     de gemeenteraad
                                            bevindingen uit onze controlewerkzaamheden. Dit doen wij langs de
                                            drie domeinen fysiek, sociaal en bedrijfsvoering.
    Bijlagen
                                            Vervolgens geven wij op hoofdlijnen ons beeld van de interne       J.G. Schuijt MSc RA
                     Bijlagen               beheersing van uw organisatie en gaan we dieper in op de
                                            speerpunten die u ons heeft meegegeven tijdens de controle
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>                                           3
Samenvatting
                Samenvatting
                                           Samenvatting van onze bevindingen en aanbevelingen
                                           Wij hebben een goedkeurende controleverklaring afgegeven                  Leesbaarheid van de programmaverantwoording kan beter
Jaarrekening
                Jaarrekening               Wij hebben een goedkeurende controleverklaring afgegeven bij de           Net als in voorgaand jaar vinden wij de informatiewaarde en
                                           jaarrekening van uw gemeente. Derhalve is ons oordeel dat de              leesbaarheid en van uw jaarrekening voldoende. Desondanks zijn er
                                           jaarrekening, inclusief de rechtmatigheidsverantwoording, een getrouw     verbeteringen mogelijk om de raad via de jaarrekening nog beter in
                                           beeld geeft van de werkelijkheid, rekening houdend met de                 positie te brengen om haar controlerende taak goed te kunnen
    Informatiewaarde jaarverslag
                    Informatiewaarde
                                           goedkeuringstolerantie.                                                   uitvoeren. De belangrijkste reden is dat de maatschappelijke effecten
                    jaarverslag
                                                                                                                     nog niet concreet en eenduidig zijn, waardoor het naar onze mening
                                           Omdat de goedkeuringstolerantie afhankelijk is van de werkelijke lasten   voor de raad moeilijk is om er sturing aan te geven en voor het college
                                           en werkelijke dotaties aan de reserves, hebben wij de tolerantie die wij  om deze uit te voeren.
                                           eerder hebben opgenomen in ons controleplan geactualiseerd op basis
    Financiële positie
                     Financiële positie
                                           van de definitieve jaarrekening. De tolerantie voor fouten die wij bij de Ons samenvattend beeld van de paragrafen
                                           controle hebben gehanteerd bedraagt (afgerond) EUR 721.000.               De paragrafen over het algemeen goed en duidelijk uitgewerkt. Wel zien
     Bevindingen controle
                                                                                                                     we dat onze bevindingen van voorgaand jaar nog steeds aanwezig zijn.
                     Bevindingen           Fouten en onzekerheden blijven onder de goedkeuringstolerantie            Naar onze mening ontbreekt het over de hele breedte nog aan een
                     controle              Ons goedkeurend oordeel betekent niet dat er geen fouten en               toereikende koppeling tussen de uitgangspunten van het beleid en de
                                           onzekerheden geconstateerd zijn. Wel houdt het in dat deze                realisatie gedurende het jaar. Met andere woorden: wat stond er in de
                                           onzekerheden onder de goedkeuringstolerantie blijven die uw raad          betreffende paragraaf in de begroting en wat is er uiteindelijk in de
          Interne beheersing
                                           heeft vastgesteld. De totale onzekerheid bedraagt EUR 0,9 miljoen. De     praktijk van terecht gekomen. De paragraaf Lokale heffingen voldoet
                        Interne beheersing geconstateerde fout heeft per saldo geen financieel effect.               niet aan de financiële verordening.
                                           Het college heeft de rechtmatigheidsverantwoording afgegeven              Financiële positie van uw gemeente als geheel is goed
    Speerpunten
    de  gemeenteraad
                   van
                                           Het college heeft vastgesteld dat de omvang van de in de jaarrekening     Uit onze analyse blijkt dat de financiële positie van uw gemeente als
                     Speerpunten van       verantwoorde baten, lasten en balansmutaties die niet rechtmatig tot      geheel goed is. Uit de berekeningen die het college zelf heeft gemaakt
                     de gemeenteraad       stand zijn gekomen EUR 8,1 miljoen bedraagt. Dit is hoger dan de          in de begroting 2025 blijkt dat uw gemeente deze financiële positie de
                                           grens van EUR 0,7 miljoen. De onrechtmatigheden komen volledig door       komende jaren kan handhaven, mede door de opbrengsten uit het
                                           begrotingsonrechtmatigheden. Van dit bedrag is EUR 8,1 miljoen            project Gouwhaven. In 2028 daalt de solvabiliteit echter sterk, in
    Bijlagen
                                           acceptabel. Wij zijn niet tot een andere conclusie gekomen dan het        combinatie met een hogere netto schuldquote.
                     Bijlagen              college.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>                                           4
Samenvatting
                Samenvatting
                                           Samenvatting van onze bevindingen en aanbevelingen
Jaarrekening
                                           Weerstandsvermogen voldoet aan uw norm                                 Onze bevindingen in het fysiek domein
                Jaarrekening               Het weerstandsvermogen van uw gemeente is 8,0 (2023: 5,9).             De boekwaarde van het project Gouwhaven (voorheen Galgeriet) is
                                           Hiermee is het weerstandsvermogen uitstekend. Deze toename is te       afgenomen van EUR 19,2 miljoen naar EUR 13,7 miljoen. De oorzaken
                                           danken aan een hogere beschikbare weerstandcapaciteit door de          van deze afname zijn vooral de verkoop van de eerste gronden aan
                                           toevoeging van de positieve resultaten aan de algemene reserve. De     Galgeriet B.V. voor EUR 8,6 miljoen en de tussentijdse winstneming
    Informatiewaarde jaarverslag
                    Informatiewaarde       benodigde weerstandscapaciteit is ongeveer gelijk gebleven.            van EUR 2,6 miljoen. De tussentijdse winstneming is gedaan omdat in
                    jaarverslag                                                                                   2024 de eerste gronden zijn overgedragen. Het BBV zegt dat winsten
                                           Jaarafsluiting is over het algemeen naar tevredenheid verlopen         (tussentijds) genomen moeten worden naar rato van de voortgang van
                                           Over het algemeen zijn wij tevreden met de wijze waarop het            het project. Het verwachte positieve resultaat van het project is
    Financiële positie
                                           afsluitproces en de jaarrekeningcontrole zijn verlopen. Desalniettemin afgenomen van EUR 10,4 miljoen naar EUR 6,9 miljoen. De
                     Financiële positie    zien wij ruimte voor verbetering bij de dossiervorming en onderbouwing voornaamste reden van de afname is de realisatie van de TEO voor
                                           van diverse posten, Sisa-regelingen en begrotingsonrechtmatigheid.     rekening en risico van de gemeente dat naar verwachting EUR 2,1
                                           Wij hebben het college in overweging gegeven om volgend jaar interne   miljoen gaat kosten. Daarnaast speelt de toegerekende rente een
                                           controles uit te voeren op het afsluitdossier voordat het aan de       belangrijke rol en zijn er in de definitieve afspraken met Galgeriet B.V.
     Bevindingen controle
                     Bevindingen
                                           accountant wordt aangeboden.                                           besluiten genomen die financieel negatief uitvallen voor de gemeente.
                     controle
                                           Geen indicaties voor fraude                                            Onze bevindingen in het sociaal domein
          Interne beheersing
                                           Tijdens onze controle hebben wij nadrukkelijk aandacht besteed aan     De gemeente heeft een belangrijk verbetertraject ingezet om de
                        Interne beheersing het onderwerp fraude. Uit onze werkzaamheden zijn geen indicaties      processen binnen het sociaal domein efficiënter en beter beheersbaar
                                           voortgekomen voor fraude.                                              te maken. Wij hebben begrepen dat in 2025 een integraal
                                                                                                                  kwaliteitshandboek en kwaliteitsplan (2025/2026) met acties wordt
    Speerpunten
    de  gemeenteraad
                   van
                                           Schattingen door het college zijn evenwichtig                          opgeleverd. In dit plan worden de stappen beschreven om te zorgen
                     Speerpunten van       Bij het opstellen van de jaarrekening maakt het college belangrijke    dat dit onderdeel goed gaat lopen.
                     de gemeenteraad       schattingen, bijvoorbeeld ten aanzien van de waardering van de
                                           (im)materiële vaste activa en het project Galgeriet. We hebben de      Het college zet vol in op (data) analyse om het inzicht in de zorgkosten
                                           schattingen die het college heeft gemaakt beoordeeld en allemaal als   te vergroten. Wij hebben geconstateerd dat er goede stappen gezet
    Bijlagen
                                           evenwichtig aangemerkt.                                                zijn in de ontwikkeling van financiële projecties en dashboards. Dit
                     Bijlagen                                                                                     heeft er onder andere toe geleid dat de afwijking van de werkelijke
                                                                                                                  zorgkosten in de jaarrekening ten opzichte van de bijgestelde begroting
                                                                                                                  minder hoog is dan eerdere jaren.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>                                           5
Samenvatting
                Samenvatting
                                           Samenvatting van onze bevindingen en aanbevelingen
Jaarrekening
                                           Onze bevindingen in het domein bedrijfsvoering                             Uw speerpunten nader uitgewerkt
                Jaarrekening               Het resultaat na bestemming in de jaarrekening 2024 is uitgekomen op
                                           EUR 6,0 miljoen. In de bijgestelde begroting ging het college uit van      Interne beheersing van grote projecten
                                           een positief resultaat van EUR 3,6 miljoen. Dit is een verschil van        Onze belangrijkste bevindingen en aanbevelingen zijn:
                                           EUR 2,4 miljoen met de werkelijkheid. De belangrijkste oorzaak             • Wij raden u aan om een duidelijke prioritering en planning (in uren
    Informatiewaarde jaarverslag
                    Informatiewaarde       hiervan is de tussentijdse winstneming op het project Gouwhaven van           en middelen) mee te geven aan de projecten, maar ook om de
                    jaarverslag            EUR 2,6 miljoen die niet eerder berekend was. In andere programma-            projectenportfolio tijdig te actualiseren. Op deze manier kunnen
                                           onderdelen zijn veel afwijkingen zichtbaar die elkaar opheffen.               keuzes gemaakt worden over fasering en uitvoering.
                                                                                                                      • Er is geen sprake van één interne beheersingsomgeving voor alle
    Financiële positie
                                           Hoewel een aantal afwijkingen tussen de bijgestelde begroting en de           grote projecten, bijvoorbeeld in de vorm van een afgebakende
                     Financiële positie    werkelijkheid op het laatste moment bekend waren, zijn de relatief            projectorganisatie met standaard werkprocessen en
                                           omvangrijke verschillen tussen primaire begroting, bijgestelde                beheersingsinstrumenten. De interne beheersing wordt vooral
                                           begroting en realisatie naar onze mening een indicatie dat de                 vormgegeven op projectniveau, waarbij de ervaring en voorkeur van
                                           voorspellende waarde van de (bijgestelde) begroting beter kan. Dit            de betreffende projectleider een grote rol speelt.
     Bevindingen controle
                     Bevindingen
                                           blijkt ook uit de analyse van de verschillen over de laatste vijf jaar.    • Hoewel wij erkennen dat dit op projectniveau goed mogelijk is, zijn
                     controle
                                           Hieruit blijkt dat elk jaar de werkelijke resultaten (veel) hoger zijn dan    wij van mening dat uw organisatie, gezien de omvang van het aantal
                                           de verwachting in de (bijgestelde) begroting. Wij raden u aan om het          projecten en de middelen die hiermee gemoeid zijn, gebaat is bij
          Interne beheersing
                                           college te verzoeken onderzoek te doen op welke wijze de                      meer structuur en standaardisatie van de interne beheersing van
                        Interne beheersing voorspellende waarde van de (bijgestelde) begroting kan worden                grote projecten, onafhankelijk van de projectleider. Hierbij kan
                                           verbeterd.                                                                    gedacht worden aan een standaard-opzet van voor- en
                                                                                                                         nacalculaties, voortgangsrapportages, besluitvormende
    Speerpunten
    de  gemeenteraad
                   van
                                           Verbetering interne beheersing heeft de aandacht                              documenten, samenwerkingsvormen en evaluaties. Hierbij is een
                     Speerpunten van       Een goede stap in de verbetering van de interne beheersing is de              belangrijke rol aanwezig voor de business controllers als aanjagers
                     de gemeenteraad       verdere ontwikkeling van het Verbeterplan accountantscontrole naar            van de projectbeheersing;
                                           het verbeterplan interne beheersing. In dit verbeterplan zijn op een       • Er worden achteraf niet structureel project- of evaluatie-rapportages
                                           gestructureerde wijze de bevindingen vanuit de werkzaamheden van              opgesteld als sluitstuk van de P&C cyclus op projectniveau.
    Bijlagen
                                           de VIC en onze werkzaamheden weergegeven, inclusief de status van             Dergelijke rapportages kunnen inzicht geven in het verloop van het
                     Bijlagen              de aanbeveling en een planning voor verdere uitvoering. Tevens is             project en waardevolle leereffecten geven voor volgende projecten.
                                           inzichtelijk gemaakt welke aanbevelingen (nog) niet worden opgevolgd          Daarnaast kunnen ze dienen als intern verantwoordingsdocument
                                           en waarom dit zo is. Dit is een sterk onderdeel van het verbeterplan.         richting de opdrachtgever.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>                              Samenvatting
                                                                        6
                                              Samenvatting
                              Jaarrekening
                                                                        De reikwijdte van onze controle
                                              Jaarrekening
Reikwijdte van de controle
                                                                        U heeft ons verzocht om de jaarrekening 2024 van uw gemeente te                        Wij bevestigen dat de definitieve reikwijdte van de controle gelijk is aan
                                                                        controleren. De jaarstukken bestaan uit meerdere onderdelen, welke                     die in het auditplan. Onderstaand hebben wij een samenvatting
               Reikwijdte van de controle
Goedkeuringstolerantie
                                                                        wij niet allemaal met dezelfde diepgang controleren. In het auditplan                  opgenomen op welke wijze wij de verschillende onderdelen van de
              Goedkeuringstolerantie                                    hebben wij afspraken met u gemaakt over de reikwijdte van de                           jaarstukken in onze controle hebben betrokken.
                                                                        controle.
Ons getrouwheidsoordeel
               Ons getrouwheidsoordeel
Samenvatting bevindingen
              Samenvatting bevindingen
Rechtmatigheidsverantwoording
              Rechtmatigheidsverantwoording
                                                                                                                                                      Jaarstukken
                                                                                                                                                   Gemeente Waterland
                                  Informatiewaarde jaarverslag
                                                  Informatiewaarde
                                                  jaarverslag
                                  Financiële positie
                                                  Financiële positie
                                                                                               Jaarverslag                                                                            Jaarrekening
                                   Bevindingen controle
                                                   Bevindingen
                                                   controle
                                                                                                                                  Balans, overzicht
                                                                                 Programma-                                                                Rechtmatigheids-
                                                                                                                  Paragrafen     van baten en lasten                                  WNT-bijlage            SiSa-bijlage       Bijlage taakvelden
                                                                               verantwoording                                                               verantwoording
                                      Interne beheersing
                                                                                                                                    en toelichting
                                                     Interne beheersing
                                  Speerpunten
                                  de  gemeenteraad
                                                van
                                                  Speerpunten van          Van deze onderdelen van het jaarverslag stellen wij
                                                                                                                                                  Onze controleverklaring bij de jaarrekening heeft betrekking op deze onderdelen.
                                                                            vast dat deze niet strijdig zijn met de jaarrekening
                                                  de gemeenteraad
                                  Bijlagen
                                                  Bijlagen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>                              Samenvatting
                                                                         7
                                              Samenvatting
                              Jaarrekening
                                                                        Dit zijn de definitieve toleranties die wij hebben gebruikt tijdens onze controle
                                              Jaarrekening
                                                                        U bepaalt binnen de wettelijke kaders welke goedkeuringstoleranties
Reikwijdte van de controle
                                                                        wij hanteren. Op grond van het BADO bedraagt deze tolerantie
               Reikwijdte van de controle
Goedkeuringstolerantie
                                                                        maximaal 1% van de totale lasten inclusief toevoegingen aan reserves
                                                                        voor fouten en 3% voor onzekerheden. U heeft ons gevraagd om deze
              Goedkeuringstolerantie
Ons getrouwheidsoordeel
                                                                        maximale tolerantie te gebruiken bij onze werkzaamheden. De relatie
               Ons getrouwheidsoordeel                                  tussen de goedkeuringstolerantie, eventueel geconstateerde
                                                                        afwijkingen en ons oordeel staat in tabel rechts van deze pagina        Rapporteringstolerantie
Samenvatting bevindingen
              Samenvatting bevindingen
Rechtmatigheidsverantwoording
                                                                        aangegeven. Omdat de goedkeuringstolerantie afhankelijk is van de       De rapporteringstolerantie is de grens waarboven wij gevonden
              Rechtmatigheidsverantwoording                             werkelijke lasten en werkelijke dotaties aan de reserves, hebben wij de afwijkingen in dit accountantsverslag aan u rapporteren. U heeft voor
                                                                        tolerantie die wij eerder hebben opgenomen in ons controleplan          dit controlejaar de rapporteringstolerantie bepaald op 10% van de
                                  Informatiewaarde jaarverslag
                                                                        geactualiseerd op basis van de definitieve jaarrekening. Dit hebben wij goedkeuringstolerantie, zijnde € 72.000.
                                                  Informatiewaarde      samengevat in onderstaande grafiek.
                                                  jaarverslag
                                  Financiële positie
                                                  Financiële positie
                                   Bevindingen controle
                                                   Bevindingen
                                                   controle
                                      Interne beheersing
                                                     Interne beheersing
                                  Speerpunten
                                  de  gemeenteraad
                                                van
                                                  Speerpunten van
                                                  de gemeenteraad
                                  Bijlagen
                                                  Bijlagen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>                              Samenvatting
                                                                         8
                                              Samenvatting
                              Jaarrekening
                                                                        Wij geven een goedkeurend oordeel over de getrouwheid van de jaarrekening
                                              Jaarrekening
                                                                        Ons oordeel bij uw jaarrekening                                       Bevindingen blijven binnen de tolerantie
                                                                        Wij hebben een goedkeurende controleverklaring afgegeven bij de       Ons goedkeurend oordeel betekent niet dat er helemaal geen fouten of
Reikwijdte van de controle
               Reikwijdte van de controle
Goedkeuringstolerantie
                                                                        jaarrekening van uw gemeente. Derhalve is ons oordeel dat de          onzekerheden geconstateerd zijn. Wel houdt het in dat deze fouten en
              Goedkeuringstolerantie                                    jaarrekening, inclusief de rechtmatigheidsverantwoording, een getrouw onzekerheden onder de goedkeuringstolerantie blijven die uw raad
Ons getrouwheidsoordeel
                                                                        beeld geeft van de werkelijkheid, rekening houdend met de             heeft vastgesteld. Dit hebben wij in onderstaande tabel samengevat.
               Ons getrouwheidsoordeel
Samenvatting bevindingen
                                                                        goedkeuringstolerantie.                                               Op de volgende pagina kunt u lezen om welke specifieke fouten en
                                                                                                                                              onzekerheden het gaat.
              Samenvatting bevindingen
Rechtmatigheidsverantwoording
              Rechtmatigheidsverantwoording
                                  Informatiewaarde jaarverslag
                                                  Informatiewaarde
                                                  jaarverslag
                                  Financiële positie
                                                  Financiële positie
                                   Bevindingen controle
                                                   Bevindingen
                                                   controle
                                      Interne beheersing
                                                     Interne beheersing
                                  Speerpunten
                                  de  gemeenteraad
                                                van
                                                  Speerpunten van
                                                  de gemeenteraad
                                  Bijlagen
                                                  Bijlagen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>                              Samenvatting
                                                                        9
                                              Samenvatting
                              Jaarrekening
                                                                        Fouten en onzekerheden in de jaarrekening nader uitgelicht
                                              Jaarrekening
                                                                        Fouten                                                              Levering zorgprestaties niet vastgesteld
                                                                        De fouten kunnen als volgt worden gespecificeerd:                   De zorgverleners die een totale productie leveren van meer dan
Reikwijdte van de controle
               Reikwijdte van de controle
Goedkeuringstolerantie
                                                                                                                                            EUR 125.000, dienen een verantwoording te verstrekken voorzien van
                                                                                                                                  Bedrag in een accountantsverklaring waaruit blijkt dat de zorg daadwerkelijk
              Goedkeuringstolerantie                                    Omschrijving
Ons getrouwheidsoordeel
                                                                                                                                  EUR 1.000 geleverd is. Het college heeft geconstateerd dat enkele zorgverleners
               Ons getrouwheidsoordeel                                                                                                      die niet (tijdig) hebben gedaan, dan wel een niet-goedkeurende
                                                                        Plankosten niet volledig verantwoord in project
Samenvatting bevindingen
                                                                                                                                      0     verklaring hebben meegestuurd. De totale productiewaarde van deze
              Samenvatting bevindingen                                  Gouwhaven
Rechtmatigheidsverantwoording
                                                                                                                                            aanbieders is EUR 594.000. Hiervan heeft EUR 189.000 betrekking op
              Rechtmatigheidsverantwoording                                                                                                 Wmo-zorg en EUR 405.000 op jeugdzorg.
                                                                        Totaal                                                        0
                                                                                                                                            Onzekerheid Pgb-zorg
                                  Informatiewaarde jaarverslag
                                                  Informatiewaarde
                                                                        Plankosten project Gouwhaven                                        Naast de zorg in natura, verstrekt de gemeente ook Pgb-budgetten.
                                                  jaarverslag
                                                                        Voor een toelichting verwijzen wij naar pagina 22 van dit rapport.  Voor het deel binnen het domein Wmo heeft het college
                                                                                                                                            werkzaamheden uitgevoerd op de levering van betaalde zorg. Voor het
                                  Financiële positie
                                                                        Onzekerheden                                                        domein jeugd heeft dit niet plaatsgevonden. Wij kunnen daarom niet
                                                  Financiële positie    De onzekerheden kunnen als volgt worden gespecificeerd:             vaststellen of deze jeugdzorg daadwerkelijk heeft plaatsgevonden en
                                                                                                                                            nemen daarom deze lasten mee als onzekerheid voor onze controle.
                                                                                                                                  Bedrag in
                                                                        Investering                                                         Het gaat om een bedrag van EUR 213.000.
                                                                                                                                  EUR 1.000
                                   Bevindingen controle
                                                   Bevindingen
                                                   controle             Levering Jeugdzorg niet vastgesteld                          405    Omgevingsvergunning mogelijk niet juist verantwoord
                                                                                                                                            In onze managementletter 2024 aan het college hebben we
                                                                        Levering Wmo-zorg niet vastgesteld                           189    opgenomen dat er tussentijds geen aansluiting wordt gemaakt tussen
                                      Interne beheersing
                                                     Interne beheersing
                                                                                                                                            de administratie voor omgevingsvergunningen en de financiële
                                                                        Levering jeugdzorg via pgb niet vastgesteld                  213    administratie. Bij de jaarafsluiting bleek een verschil tussen beide
                                  Speerpunten
                                  de  gemeenteraad
                                                van
                                                  Speerpunten van                                                                           systemen van EUR 80.000 aanwezig te zijn, waarbij de financiële
                                                                        Omgevingsvergunningen mogelijk niet juist                           administratie hoger is. Het college heeft niet kunnen analyseren wat de
                                                  de gemeenteraad                                                                     80
                                                                        verantwoord                                                         reden is van het verschil. Daarom is besloten om het verschil niet op te
                                                                                                                                            lossen. Daarom is er een risico aanwezig dat de opbrengst uit
                                  Bijlagen
                                                                        Totaal                                                       887    omgevingsvergunningen te hoog is verantwoord.
                                                  Bijlagen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>                              Samenvatting
                                                                        10
                                              Samenvatting
                              Jaarrekening
                                                                         Het college heeft wederom de rechtmatigheidsverantwoording afgegeven
                                              Jaarrekening
                                                                         Achtergrond                                                               Verantwoordingsgrens
                                                                         Dit jaar heeft het college wederom een eigen oordeel gegeven bij de       In de rechtmatigheidsverantwoording rapporteert het college over
Reikwijdte van de controle
               Reikwijdte van de controle
Goedkeuringstolerantie
                                                                         rechtmatigheid van de jaarrekening. Deze rechtmatigheids-                 geconstateerde afwijkingen. Onder afwijkingen wordt verstaan fouten
              Goedkeuringstolerantie                                     verantwoording is onderdeel van de jaarrekening en valt daarom            en onduidelijkheden over de rechtmatigheid van een financiële
Ons getrouwheidsoordeel
                                                                         binnen de reikwijdte van onze controle. Daarmee zijn voor de raad         beheershandeling. U heeft ervoor gekozen om de verantwoordings-
               Ons getrouwheidsoordeel
Samenvatting bevindingen
                                                                         waarborgen ingebouwd dat het college niet zomaar de verantwoording        grens vast te stellen op 1% van de werkelijke lasten, inclusief
                                                                         kan opstellen en afgeven.                                                 werkelijke toevoegingen aan de reserves. Dit is gelijk aan (afgerond)
              Samenvatting bevindingen
Rechtmatigheidsverantwoording
                                                                                                                                                   EUR 0,7 miljoen.
              Rechtmatigheidsverantwoording                              Bij rechtmatigheid in dit kader bestaat er een duidelijke relatie met het
                                                                         financiële beheer. Baten, lasten en balansmutaties moeten rechtmatig      Vaststelling door het college
                                                                         tot stand zijn gekomen. De rechtmatigheidsverantwoording door het         Het college heeft vastgesteld dat de omvang van de in de jaarrekening
                                  Informatiewaarde jaarverslag
                                                  Informatiewaarde
                                                                         college gaat dus primair om de financiële beheershandelingen.             verantwoorde baten, lasten en balansmutaties die niet rechtmatig tot
                                                  jaarverslag
                                                                                                                                                   stand zijn gekomen EUR 8,1 miljoen bedraagt. Dit is hoger dan de
                                                                         Rechtmatigheidscriteria                                                   daarvoor gestelde grens van EUR 0,7 miljoen.
                                  Financiële positie
                                                                         In de rechtmatigheidsverantwoording legt het college verantwoording
                                                  Financiële positie     af over de volgende drie rechtmatigheidscriteria:                         De reden voor de onrechtmatigheid is dat er meer kosten zijn
                                                                         •      Begrotingsrechtmatigheid: handelt het college binnen de door       verantwoord dan het budget wat u als raad beschikbaar heeft gesteld.
                                   Bevindingen controle
                                                                                u beschikbaar gestelde budgetten en kredieten.                     De onrechtmatigheden zijn in meer detail toegelicht in de
                                                   Bevindingen           •      Misbruik en oneigenlijk gebruik: zijn in (de uitvoering van) het   rechtmatigheidsverantwoording. Hierin is ook opgenomen dat een deel
                                                   controle                     beleid voldoende waarborgen opgenomen om misbruik of               van de begrotingsonrechtmatigheid als acceptabel moet worden
                                                                                oneigenlijk gebruik van wet- en regelgeving te voorkomen of        aangemerkt. Dit gaat om een bedrag van EUR 8,1 miljoen. Ook is
                                                                                tegen te gaan?                                                     opgenomen dat er geen andere onrechtmatigheden zijn.
                                      Interne beheersing
                                                     Interne beheersing
                                                                         •      Voorwaardencriterium: zijn de baten, lasten en balansmutaties
                                  Speerpunten
                                  de  gemeenteraad
                                                van
                                                                                in overeenstemming met wet- en regelgeving tot stand               Ons oordeel over de rechtmatigheidsverantwoording
                                                  Speerpunten van               gekomen?                                                           Wij hebben de werkzaamheden die door en namens het college zijn
                                                  de gemeenteraad                                                                                  uitgevoerd om tot de rechtmatigheidsverantwoording te komen in detail
                                                                         Alle andere criteria worden afgedekt door het oordeel van de              beoordeeld. Op basis van deze werkzaamheden zijn wij niet tot een
                                                                         accountant over het getrouwe beeld van de jaarrekening. Deze              andere conclusie gekomen dan het college, Daarom hebben wij
                                                                         hoeven niet vermeld te worden in de rechtmatigheidsverantwoording.        geoordeeld dat de rechtmatigheidsverantwoording in de jaarrekening
                                  Bijlagen
                                                  Bijlagen
                                                                                                                                                   een getrouw beeld geeft van de werkelijkheid.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>                                                                  11
                        Samenvatting
                                        Samenvatting               Ons beeld van de leesbaarheid en informatiewaarde van de programmaverantwoording
                                                                   In de tabel hieronder hebben wij ons mening gegeven over de              Daarnaast hebben wij beoordeeld of de programmaverantwoording in
                                                                   leesbaarheid en informatiewaarde van de programmaverantwoording.         overeenstemming is met de jaarrekening en voldoet aan alle eisen
                        Jaarrekening
                                        Jaarrekening
                                                                                                                                            die het BBV eraan stelt.
                            Informatiewaarde jaarverslag
                                                                                    Proces                     2024     2023                         Belangrijkste reden classificatie niet-groen
                                            Informatiewaarde
                                            jaarverslag             Leesbaarheid                                         
Programmaverantwoording
            Programmaverantwoording                                                                                             • Het ontbreekt aan concrete doelstellingen en maatschappelijke effecten die
                                                                                                                                   voldoende meetbaar zijn.
Paragrafen
           Paragrafen                                                                                                           • Er wordt geen gebruik gemaakt van kritische prestatie-indicatoren. Wel zijn de
                                                                                                                                   verplichte BBV-indicatoren opgenomen in de programma's. Deze staan echter
                            Financiële positie
                                                                                                                                   niet in een directe relatie met de genoemde doelstellingen en activiteiten.
                                            Financiële positie                                                                  • Het resultaat is dat inzichtelijk wordt gemaakt of de beoogde activiteit is
                                                                    Informatiewaarde                                     
                                                                                                                                   uitgevoerd, en zo ja, op welke wijze. Het blijft echter aan de interpretatie van
                             Bevindingen controle
                                                                                                                                   de lezer of het achterliggende doel en maatschappelijk effect is behaald.
                                             Bevindingen                                                                        • Wij missen een kritische analyse van hetgeen nog niet goed gaat en waarom
                                             controle                                                                              dit zo is. Uit de waarnemingen uit onze controle en die van de VIC blijkt nog
                                                                                                                                   voldoende verbeterpotentieel aanwezig in de organisatie. De programma-
                                                                                                                                   verantwoording leent zich goed om een dergelijke analyse te maken.
                                Interne beheersing
                                               Interne beheersing
                                                                    Overeenstemming met jaarrekening                     
                            Speerpunten
                            de  gemeenteraad
                                          van
                                            Speerpunten van         In overeenstemming met het BBV                            • De vertaalslag naar beoogde maatschappelijke effecten is niet zichtbaar
                                            de gemeenteraad
                                                                            Legenda                                                                   Betekenis
                                                                                              Voldoet niet of beperkt aan de norm
                            Bijlagen
                                            Bijlagen
                                                                                              Voldoet aan de norm, maar verdere verbetering is mogelijk om de raad beter in positie te brengen
                                                                                              Voldoet aan de norm en brengt de raad goed in positie
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>                                                                  12
                        Samenvatting
                                        Samenvatting               Ons beeld van de leesbaarheid en informatiewaarde van de paragrafen
                                                                   In onze visie vormen de paragrafen een belangrijk onderdeel voor de De paragrafen zijn over het algemeen goed en duidelijk uitgewerkt.
                                                                   raad om haar controlerende taak goed te kunnen uitvoeren. In deze   Wel zien we dat onze bevindingen van voorgaand jaar nog steeds
                        Jaarrekening
                                        Jaarrekening
                                                                   paragrafen moet het college verantwoording afleggen over een aantal aanwezig zijn. Naar onze mening ontbreekt het over de hele breedte
                                                                   belangrijke beleidsmatige onderwerpen die dwars door de             nog wel aan een toereikende koppeling tussen de uitgangspunten
                            Informatiewaarde jaarverslag
                                                                   programma’s heen snijden. Daarom geven wij ook ten aanzien van      van het beleid en de realisatie gedurende het jaar. Met andere
                                            Informatiewaarde       de paragrafen ons beeld van de leesbaarheid en informatiewaarde.    woorden: wat stond er in de betreffende paragraaf in de begroting en
                                            jaarverslag            Tevens beoordelen we of de paragrafen in overeenstemming zijn met   wat is er uiteindelijk in de praktijk van terecht gekomen. De
Programmaverantwoording
                                                                   de jaarrekening en voldoen aan alle eisen die het BBV aan de        paragrafen bevatten over het algemeen wel voldoende informatie
Paragrafen
            Programmaverantwoording                                paragrafen stelt. Dit hebben wij per paragraaf gedaan.              over het onderwerp van de paragraaf. De paragraaf Lokale heffingen
                                                                                                                                       voldoet niet aan de financiële verordening.
           Paragrafen
                                                                   Op de volgende pagina’s hebben wij onze ons mening gegeven over
                                                                   de leesbaarheid en informatiewaarde van de                          Samenvattend komen wij tot de volgende aanbevelingen om de
                            Financiële positie
                                                                   programmaverantwoording.                                            leesbaarheid en informatiewaarde van de paragrafen te verbeteren::
                                            Financiële positie                                                                         • Leg de inhoud van de paragrafen niet alleen langs de meetlat van
                                                                   Wij bevelen u aan om ook onze signaleringen ten aanzien van de         het BBV, maar ook van de financiële verordening;
                             Bevindingen controle
                                                                   paragrafen mee te nemen bij de verdere ontwikkeling van uw P&C      • Versterk de koppeling tussen de paragrafen in de begroting en de
                                             Bevindingen           documenten.                                                            paragrafen in de jaarrekening;
                                             controle                                                                                  • Voorzie kwalitatieve analyses van verklarende kwantitatieve
                                                                                                                                          analyses;
                                                                                                                                       • Maak meer gebruik van grafieken en infographics.
                                Interne beheersing
                                               Interne beheersing
                            Speerpunten
                            de  gemeenteraad
                                          van
                                            Speerpunten van
                                            de gemeenteraad
                            Bijlagen
                                            Bijlagen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>                                                                  13
                        Samenvatting
                                        Samenvatting               Ons beeld van de leesbaarheid en informatiewaarde van de paragrafen
                        Jaarrekening                                               Proces                   2024     2023                         Belangrijkste reden classificatie niet-groen
                                        Jaarrekening
                                                                                                                             • In artikel 21 van de financiële verordening worden aanvullende eisen gesteld
                                                                   Lokale heffingen                                   
                                                                                                                                aan deze paragraaf. Aan deze eisen is net als in 2023 geen invulling gegeven.
                            Informatiewaarde jaarverslag
                                            Informatiewaarde                                                                 • Geen beoordeling van de onderlinge verhouding tussen de kengetallen in
                                            jaarverslag                                                                         relatie tot de financiële positie. Er wordt aangegeven dat er een relatie is
                                                                                                                                tussen de kengetallen, nadere duiding hiervan is niet aanwezig.
Programmaverantwoording
            Programmaverantwoording                                Weerstandsvermogen en
                                                                                                                           • Geen (grafische) analyses van het verloop van de (verplichte) kengetallen. In
                                                                   risicobeheersing
Paragrafen
           Paragrafen                                                                                                           de tekst wordt nu herhaald wat er cijfermatig in de tabel staat. Wat de
                                                                                                                                achterliggende reden is van bijvoorbeeld de afwijkingen ten opzichte van de
                            Financiële positie
                                                                                                                                verwachting van de netto-schuldquote en solvabiliteit wordt niet opgenomen.
                                            Financiële positie
                                                                   Onderhoud kapitaalgoederen                         
                                                                   Financiering                                       
                             Bevindingen controle
                                             Bevindingen
                                             controle
                                                                   Bedrijfsvoering                                    
                                Interne beheersing
                                               Interne beheersing
                            Speerpunten
                            de  gemeenteraad
                                          van
                                            Speerpunten van
                                            de gemeenteraad                Legenda                                                                 Betekenis
                            Bijlagen
                                                                                           Voldoet niet of beperkt aan de norm
                                            Bijlagen                                       Voldoet aan de norm, maar verdere verbetering is mogelijk om de raad beter in positie te brengen
                                                                                           Voldoet aan de norm en brengt de raad goed in positie
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>                                                                  14
                        Samenvatting
                                        Samenvatting               Ons beeld van de leesbaarheid en informatiewaarde van de paragrafen
                        Jaarrekening
                                                                                 Proces                 2024     2023                        Belangrijkste reden classificatie niet-groen
                                        Jaarrekening
                                                                                                                         • De risico's van de verbonden partij voor de financiële positie van de gemeente
                                                                                                                            zijn beperkt uitgewerkt. Wel zijn oer verbonden partij risico’s voor de partijen
                                                                   Verbonden partijen                             
                                                                                                                            zelf opgenomen. Het BBV vraagt echter om een opgave van de risico's voor de
                            Informatiewaarde jaarverslag
                                            Informatiewaarde
                                                                                                                            financiële positie van de gemeente zelf.
                                            jaarverslag
                                                                   Grondbeleid                                    
Programmaverantwoording
Paragrafen
            Programmaverantwoording
           Paragrafen                                              Openbaarheid                                        • Nog beperkt invulling gegeven aan het nieuwe artikel 16a BBV.
                            Financiële positie
                                            Financiële positie
                             Bevindingen controle
                                             Bevindingen
                                             controle
                                Interne beheersing
                                               Interne beheersing
                            Speerpunten
                            de  gemeenteraad
                                          van
                                            Speerpunten van
                                            de gemeenteraad               Legenda                                                             Betekenis
                            Bijlagen
                                                                                       Voldoet niet of beperkt aan de norm
                                            Bijlagen                                   Voldoet aan de norm, maar verdere verbetering is mogelijk om de raad beter in positie te brengen
                                                                                       Voldoet aan de norm en brengt de raad goed in positie
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>                                                               15
                     Samenvatting
                                     Samenvatting               Onze analyse van uw financiële positie
                                                                In onze controleverklaring moeten wij expliciet aandacht besteden aan     Solvabiliteit
                                                                de geschiktheid van de door het college gehanteerde en onderbouwde        De solvabiliteit van uw gemeente is in 2024 fors toegenomen van
                     Jaarrekening
                                     Jaarrekening
                                                                veronderstellingen inzake het opvangen van financiële risico’s in relatie 24,5% naar 33,0%. Hiermee bevindt uw gemeente zich nog steeds in
                                                                tot de financiële positie.                                                de risicocategorie neutraal die de provincie gebruikt bij de uitvoering
                         Informatiewaarde jaarverslag
                                                                                                                                          van haar toezichthoudende taak. De toename is echter opvallend,
                                         Informatiewaarde       Om aan deze eis te voldoen hebben wij onder andere kennis genomen         omdat de solvabiliteit al jaren tussen 22,5%-27,5% bevindt.
                                         jaarverslag            van de in jaarstukken opgenomen paragraaf “Weerstandsvermogen”,
                                                                waarin het college de relatie heeft gelegd tussen de onderkende           De toename van de solvabiliteit is te danken aan de verkoop van de
                                                                risico’s, de benodigde weerstandscapaciteit en het weerstands-            eerste gronden aan Galgeriet B.V. Met het geld wat ontvangen is, is
                                                                vermogen. Ten aanzien van deze analyse hebben wij overwogen of            een deel van de leningen afgelost. Hierdoor is de vaste schuldpositie
                         Financiële positie
                                         Financiële positie
                                                                deze alle relevante informatie bevat waarvan wij als gevolg van de        gedaald met EUR 6,0 miljoen. Ook is het eigen vermogen met bijna
                                                                controle van de jaarrekening kennis hebben. Ons beeld van deze            EUR 7,0 miljoen toegenomen door het positieve resultaat over 2024.
Kengetallen BBV
              Kengetallen BBV
Weerstandsvermogen
                                                                paragraaf hebben we eerder al gegeven. Een nadere analyse van uw
              Weerstandsvermogen                                weerstandsvermogen hebben we op deze pagina gegeven.                      Ondanks deze positieve ontwikkeling blijft uw solvabiliteit nog steeds
                                                                                                                                          achter bij andere gemeenten met uw omvang en het Nederlands
                          Bevindingen controle
                                                                Daarnaast hebben wij vastgesteld of de volgens het BBV verplichte         gemiddelde. Naarmate meer gronden worden geleverd aan Galgeriet
                                          Bevindingen           financiële kengetallen in lijn liggen met de gangbare normen. In de       B.V. verwachten wij dat dit beeld zal veranderen.
                                          controle              grafieken op deze en de volgende pagina’s hebben we een overzicht
                                                                opgenomen van de kengetallen die verplicht in de jaarrekening van uw
                                                                gemeente moeten worden opgenomen. Deze hebben we afgezet
                             Interne beheersing
                                            Interne beheersing
                                                                tegen de waarden van de ratio’s van de gemeente over de afgelopen
                         Speerpunten
                         de  gemeenteraad
                                       van
                                                                vier jaar, maar ook tegen de gemiddelde omvang van andere
                                         Speerpunten van        gemeenten met uw omvang en met Nederland als geheel. Uit deze
                                         de gemeenteraad        analyse blijkt dat de financiële positie van uw gemeente als geheel
                                                                goed is. Uit de berekeningen die het college zelf heeft gemaakt in de
                                                                begroting 2025 blijkt dat uw gemeente deze financiële positie de
                                                                komende jaren kan handhaven, mede door de opbrengsten uit het
                         Bijlagen
                                         Bijlagen
                                                                project Gouwhaven. In 2028 daalt de solvabiliteit echter sterk, in
                                                                combinatie met een hogere netto schuldquote. Hierna hebben wij onze
                                                                constatering per kengetal nader geduid.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>                                                               16
                     Samenvatting
                                     Samenvatting               Onze analyse van uw financiële positie
                                                                Netto schuldquote en gecorrigeerde netto schuldquote
                                                                Waar de solvabiliteit in 2024 sterk is gestegen, is de (gecorrigeerde)
                     Jaarrekening
                                     Jaarrekening
                                                                netto schuldquote sterk gedaald naar 41,0%. In de periode 2020-2023
                                                                was deze juist toegenomen van 45,6% naar 57,4%.
                         Informatiewaarde jaarverslag
                                         Informatiewaarde       Een belangrijke reden van de daling is, zoals hiervoor al aangegeven,
                                         jaarverslag            omdat een groot deel van de vaste schulden is afgelost met de
                                                                ontvangen middelen uit de verkoop van de grond in het project
                                                                Gouwhaven. Een andere reden is echter dat de totale opbrengsten
                                                                hard zijn gestegen. In 2023 waren deze EUR 63,0 miljoen, terwijl dit in
                         Financiële positie
                                         Financiële positie
                                                                2024 is opgelopen naar EUR 76,5 miljoen. Omdat de netto
                                                                schuldquote de verhouding is tussen de netto schuldpositie en de
Kengetallen BBV
              Kengetallen BBV
Weerstandsvermogen
                                                                totale opbrengsten, heeft zo’n grote toename van de opbrengsten een
              Weerstandsvermogen                                positief effect op de omvang van het kengetal.
                          Bevindingen controle
                                                                Vanuit haar toezichthoudende taak acht de provincie een
                                          Bevindingen           (gecorrigeerd) netto schuldquote die lager is dan 90% als minst
                                          controle              risicovol. Voor beide ratio’s voldoet uw gemeente hier ruimschoots
                                                                aan. Ten opzichte van het landelijk gemiddelde en het gemiddelde van
                                                                andere gemeenten met uw omvang, is uw netto-schuldquote nog wel
                             Interne beheersing
                                            Interne beheersing
                                                                hoger. Net als bij de solvabiliteit verwachten wij dat dit beeld de
                         Speerpunten
                         de  gemeenteraad
                                       van
                                                                komende jaren zal wijzigen.
                                         Speerpunten van
                                         de gemeenteraad        In de meerjarenraming verwacht het college een verdere daling naar
                                                                30,47% in 2026. Het startpunt, de begrote omvang 2024, is echter veel
                                                                hoger dan de werkelijkheid. Het college ging ervan uit dat de netto
                                                                schuldquote eind 2024 69,1% zou zijn. In werkelijk is dit 28%-punt
                         Bijlagen
                                         Bijlagen
                                                                lager. Dit zou inhouden dat, bij ongewijzigd beleid, de netto
                                                                schuldquote naar nul beweegt.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>                                                               17
                     Samenvatting
                                     Samenvatting               Onze analyse van uw financiële positie
                                                                Grondbeleid                                                              Structurele exploitatieruimte
                                                                Het relatieve belang van het project Gouwhaven in de totale exploitatie  De structurele exploitatieruimte is in 2024 omgeslagen naar een
                     Jaarrekening
                                     Jaarrekening
                                                                van de gemeente is in 2024 afgenomen van 30,5% naar 17,9%. Dit           negatieve waarde van 0,9%. Dit houdt in dat de structurele lasten in
                                                                betekent dat de totale boekwaarde van uw grondexploitatie een lagere     2024 niet gedekt konden worden door structurele baten. Er is feitelijk
                         Informatiewaarde jaarverslag
                                                                verhouding kent in relatie tot de ontwikkeling van uw totale omzet. Met  sprake is van een tekort in de exploitatie in 2024 nadat alle incidentele
                                         Informatiewaarde       dit lagere percentage bevindt uw gemeente zich voor het eerst in zes     resultaten zijn geëlimineerd, terwijl de jaarrekening een voordeel
                                         jaarverslag            jaar weer in de categorie minste risicovol die de provincie hanteert bij weergeeft van EUR 6,0 miljoen. Het college heeft echter in hoofdstuk 3
                                                                haar toezichthoudende taak.                                              van de jaarstukken transparant gemaakt dat EUR 2,0 miljoen komt
                                                                                                                                         door de incidentele resultaten in het project Gouwhaven en (per saldo)
                                                                Ten opzichte van het gemiddelde van andere gemeenten is het              EUR 6,0 miljoen door de opvang van Oekraïense vluchtelingen.
                         Financiële positie
                                         Financiële positie
                                                                financiële risicoprofiel van uw grondexploitaties nog steeds erg hoog.
                                                                Dit gemiddelde is 5,6%, respectievelijk 5,3%. Dit impliceert dat het     De verwachting is dat, zeker gezien de mogelijke afname van het
Kengetallen BBV
              Kengetallen BBV
Weerstandsvermogen
                                                                risicoprofiel van het project Gouwhaven hoog zou zijn. Omdat in de       gemeentefonds, dit percentage de komende jaren verder onder druk
              Weerstandsvermogen                                afgesloten overeenkomsten alle gronden al zijn verkocht, zijn de         komt te staan. In de meerjarenbegroting 2025-2028 is dit nog niet
                                                                verkoop- en prijsrisico’s echter beperkt. Uiteraard zijn er wel andere   zichtbaar, maar het beeld dat wij in de sector zien, is dat de meeste
                          Bevindingen controle
                                                                risico’s, maar die komen niet tot uitdrukking in dit kengetal.           gemeenten geen structurele dekking kunnen realiseren.
                                          Bevindingen
                                          controle
                             Interne beheersing
                                            Interne beheersing
                         Speerpunten
                         de  gemeenteraad
                                       van
                                         Speerpunten van
                                         de gemeenteraad
                         Bijlagen
                                         Bijlagen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>                                                               18
                     Samenvatting
                                     Samenvatting               Onze analyse van uw financiële positie
                                                                Belastingcapaciteit
                                                                De belastingcapaciteit wordt berekend als de verhouding tussen de
                     Jaarrekening
                                     Jaarrekening
                                                                gemiddelde woonlasten voor een meerpersoonshuishouden met een
                                                                eigen woning in uw gemeente en de landelijke gemiddelde woonlasten
                         Informatiewaarde jaarverslag
                                                                voor hetzelfde huishouden over het laatst bekende begrotingsjaar.
                                         Informatiewaarde       Hiervoor hebben wij 2024 gebruikt. Om de berekeningen te maken
                                         jaarverslag            hebben wij de definities aangehouden van het kennisinstituut Coelo.
                                                                Dit instituut gaat voor de bepaling van het gemiddelde bedrag aan OZB
                                                                uit van de gemiddelde WOZ waarde van een koopwoning in uw
                                                                gemeente. Dit is een andere berekeningswijze dan die u zelf hanteert,
                         Financiële positie
                                         Financiële positie
                                                                waardoor de uitkomsten van dit kengetal verschillen. Wij gebruiken de
                                                                definitie van Coelo om aan te sluiten bij de informatie die openbaar
Kengetallen BBV
              Kengetallen BBV
Weerstandsvermogen
                                                                gemaakt is door het CBS.
              Weerstandsvermogen
                                                                De omvang van de belastingcapaciteit daalt al enkele jaren. In 2021
                          Bevindingen controle
                                                                was dit 106,0%, terwijl het kengetal in 2024 onder 100% blijft. Hierdoor
                                          Bevindingen           bent u met de gemeentelijke belastingen relatief voordelig. Hiermee
                                          controle              bent u door de provincie ingedeeld in de risicocategorie neutraal.
                                                                De keerzijde is dat over de afgelopen jaren de structurele opbrengsten
                             Interne beheersing
                                            Interne beheersing
                                                                uit belastingen niet zijn toegenomen, terwijl de gemiddelde prijsstijging
                         Speerpunten
                         de  gemeenteraad
                                       van
                                                                over de periode 2022-2024 ongeveer 17,5% bedroeg. Wij hebben
                                         Speerpunten van        begrepen dat uw raad bij het vaststellen van de begroting 2025 heeft
                                         de gemeenteraad        besloten om de onroerend zaakbelasting te verhogen om dit effect voor
                                                                komende jaren te compenseren.
                         Bijlagen
                                         Bijlagen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>                                                                19
                      Samenvatting
                                      Samenvatting               Onze analyse van uw weerstandsvermogen
                      Jaarrekening
                                                                 In de paragraaf Weerstandsvermogen is door het college een analyse       Hierdoor kan niet zomaar gesteld worden dat de risico’s die genoemd
                                      Jaarrekening               gemaakt van het weerstandsvermogen van uw gemeente per 31                zijn in de paragraaf juist en volledig zijn. Wel vormen ze naar onze
                                                                 december 2024. Eerder in dit rapport hebben wij aangegeven hoe wij       mening een goede afspiegeling van het risicoprofiel van uw gemeente in
                                                                 aankijken tegen de leesbaarheid en informatiewaarde van de paragraaf     vergelijking met andere gemeenten.
                          Informatiewaarde jaarverslag
                                                                 Weerstandvermogen. In deze paragraaf gaan we dieper in op de analyse
                                          Informatiewaarde       die door het college gemaakt is.                                         Uw weerstandsvermogen nader geanalyseerd
                                          jaarverslag                                                                                     De gewogen gemiddelde financiële omvang van de risico’s is stabiel
                                                                 Het weerstandsvermogen is de verhouding tussen de financiële risico’s    gebleven op afgerond EUR 1,4 miljoen. De toename van het
                          Financiële positie
                                                                 die de gemeente loopt en de buffers die gemeente vrij beschikbaar heeft  weerstandsvermogen is dan ook volledig te danken aan de stijging van
                                          Financiële positie     om deze risico’s op te vangen (de weerstandscapaciteit). Uit de analyse  de aanwezige weerstandscapaciteit van EUR 8,1 miljoen naar EUR 11,6
Kengetallen BBV
                                                                 van het college blijkt dat het weerstandsvermogen in 2024 is             miljoen. Dit is te danken aan het feit dat het positieve resultaat 2023 voor
                                                                 toegenomen van 5,9 naar 8,0. Hiermee is deze ratio uitstekend.           een groot deel is toegevoegd aan de algemene reserve.
              Kengetallen BBV
Weerstandsvermogen
              Weerstandsvermogen                                 Objectiviteit van de benodigde weerstandscapaciteit
                                                                 Een belangrijk nadeel van de benodigde weerstandscapaciteit is dat
                                                                 deze subjectief is. Het is volledig afhankelijk van de kwaliteit van het
                           Bevindingen controle
                                           Bevindingen
                                                                 risicomanagement en de mogelijkheid om de maximale omvang en kans
                                           controle
                                                                 van voordoen van de risico’s te bepalen. In de praktijk is dit vaak
                              Interne beheersing
                                                                 weerbarstiger dan uit de paragraaf Weerstandsvermogen blijkt. Binnen
                                             Interne beheersing  uw gemeente is getracht om deze subjectiviteit te verminderen door
                                                                 gebruik te maken van de Monte Carlo systematiek bij het doorrekenen
                          Speerpunten
                          de  gemeenteraad
                                        van                      van de risico’s.
                                          Speerpunten van
                                          de gemeenteraad        Zoals wij in onze managementletter aan de raad hebben opgenomen, is
                                                                 het risicomanagement bij uw gemeente nog onvoldoende een onderdeel
                          Bijlagen
                                                                 van de normale bedrijfsvoering. Het risicomanagementproces,
                                          Bijlagen               waaronder het denken en handelen vanuit risico’s, wordt nog niet
                                                                 integraal beleefd en toegepast in de organisatie.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>                                                                   20
                         Samenvatting
                                         Samenvatting
                                                                    Onze belangrijkste bevindingen en analyses ten aanzien van het fysiek domein
                         Jaarrekening
                                                                    Schattingen binnen het fysiek domein zijn evenwichtig.                Dashboard is geactualiseerd per 31 december 2024
                                         Jaarrekening               Bij het opstellen van de jaarrekening maakt het college belangrijke   Als onderdeel van de jaarafsluiting heeft er een actualisatie van het
                                                                    schattingen. We hebben de schattingen die het college heeft gemaakt   project Gouwhaven plaatsgevonden. Op de volgende pagina hebben
                             Informatiewaarde jaarverslag
                                                                    bij het opstellen van de jaarrekening 2024 beoordeeld. Onderstaande   wij de resultaten hiervan grafisch weergegeven.
                                             Informatiewaarde       tabel geeft een overzicht van onze bevindingen. Indien wij oordelen
                                             jaarverslag            dat een schatting niet evenwichtig is, hebben wij dit oordeel nader   De boekwaarde van het project Gouwhaven is afgenomen van
                                                                    toegelicht.                                                           EUR 19,2 miljoen naar EUR 13,7 miljoen. De oorzaken van deze
                                                                                                                                          afname van EUR 5,5 miljoen kunnen als volgt worden samengevat:
                                                                                     Managementschatting                        Oordeel   • Rentetoerekening van EUR 0,5 miljoen op basis van werkelijk
                             Financiële positie
                                             Financiële positie                                                                              betaalde rente over de projectfinanciering;
                                                                     Waardering immateriële vaste activa                      Evenwichtig
                                                                                                                                          • Verkoop gronden aan Galgeriet B.V. voor EUR 8,6 miljoen;
                              Bevindingen controle                   Waardering materiële vaste activa                        Evenwichtig • Vergoeding kosten bouwrijp maken vóór 2024 van EUR 0,4 miljoen;
                                              Bevindingen                                                                                 • Tussentijdse winstneming van EUR 2,6 miljoen;
                                              controle              Schattingen gehanteerd bij waardering van project Gouwhaven           • Correctie vergoeding TEO door nieuwe afspraken EUR 0,8 miljoen;
                                                                    De waardering van het project Gouwhaven is voor een groot deel        • Overige kleinere mutaties in totaal EUR 0,4 miljoen.
 Fysiek domein
Sociaal domein
                Fysiek domein                                       afhankelijk van schattingen. Om inzicht te krijgen in de financiële
Bedrijfsvoering
                Sociaal domein                                      risico’s stelt het college periodiek het Dashboard Gouwhaven op.      De tussentijdse winstneming is gedaan omdat in 2024 de eerste
                                                                    Hierin is onder andere een schatting opgenomen van de nog te maken    gronden zijn overgedragen. Het BBV zegt dat winsten (tussentijds)
                Bedrijfsvoering
                                                                    kosten en opbrengsten. Aan deze schattingen liggen diverse            genomen moeten worden naar rato van de voortgang van het project.
                                 Interne beheersing
                                                                    parameters en uitgangspunten ten grondslag. Wij hebben de             Hierbij is het van belang dat zowel aan de kostenkant als de
                                                Interne beheersing  gehanteerde uitgangspunten en parameters beoordeeld. In de tabel      opbrengstenkant transacties zijn geweest. Tussentijdse winstneming
                                                                    op de volgende pagina zijn onze bevindingen weergegeven.              vindt dan plaats op basis van een vaste rekenregel in het BBV. Uit
                             Speerpunten
                             de  gemeenteraad
                                           van
                                                                                                                                          deze berekening is een bedrag gekomen van EUR 2,6 miljoen.
                                             Speerpunten van        Uit de tabel blijkt dat er erg weinig subjectieve elementen aanwezig
                                             de gemeenteraad        zijn in de berekeningen. Het college heeft een realisatieovereenkomst
                                                                    afgesloten met Gouwhaven, waarin de belangrijkste uitgangspunten
                             Bijlagen
                                                                    over kosten en opbrengsten zijn vastgelegd, waaronder de
                                             Bijlagen               programmering, kostendoorbelasting en verkoopprijzen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>                                                                   21
                         Samenvatting
                                         Samenvatting
                                                                    Onze belangrijkste bevindingen en analyses ten aanzien van het fysiek domein
                         Jaarrekening
                                                                    Verwachte eindewaarde fors verminderd                                     Niet alle directe plankosten worden verantwoord binnen het project
                                         Jaarrekening               In het bijgewerkte dashboard meldt het college dat het verwachte          Wij hebben, net als vorig jaar, geconstateerd dat vanaf 2023 niet alle
                                                                    positieve resultaat van het project naar verwachting uitkomt op een       directe plankosten ten laste van het project worden verantwoord. Dit
                             Informatiewaarde jaarverslag
                                                                    bedrag van EUR 6,9 miljoen. Vorig jaar was dit nog EUR 10,4 miljoen.      gaat vooral om de kosten van de externe projectleider. Het totale
                                             Informatiewaarde       De reden van de afname van EUR 3,5 miljoen is toegelicht in de twee       bedrag wat in de exploitatie is verantwoord in plaats van in het project
                                             jaarverslag            dashboardrapportages die over 2024 zijn verstrekt:                        Gouwhaven bedraagt EUR 0,3 miljoen.
                                                                    • Realisatie van de TEO voor rekening en risico van de gemeente:
                                                                        EUR 2,1 miljoen                                                       Voor de komende jaren wordt nog eens een bedrag van EUR 0,5
                                                                    • Geen indexering verkoopprijs historisch bezit (als onderdeel van de     miljoen verwacht aan plankosten die niet op het project verantwoord
                             Financiële positie
                                             Financiële positie         definitieve afspraken): EUR 0,7 miljoen                               worden. Als dit wel zou gebeuren, dan zou het totale positieve
                                                                    • Hogere rentelasten op basis van afgesloten projectfinanciering:         resultaat uit het project afnemen naar EUR 6,1 miljoen. Voor de
                              Bevindingen controle
                                                                        EUR 0,4 miljoen                                                       tussentijdse winstneming zou dit inhouden dat in 2024 EUR 0,3
                                              Bevindingen           • Hogere kosten openbare ruimte: EUR 0,2 miljoen                          miljoen minder winst genomen had mogen worden. Dit is toevallig
                                              controle                                                                                        hetzelfde bedrag waarmee het exploitatieresultaat van de gemeente te
                                                                    In het dashboard heeft het college aangegeven dat ook het huidige         laag is verantwoord. Per saldi heeft deze fout dus geen effect in de
 Fysiek domein
Sociaal domein
                Fysiek domein                                       verwachte voordeel van EUR 6,9 miljoen niet zeker is. Binnen het          jaarrekening 2024. Voor de komende jaren zal dit wel het geval
Bedrijfsvoering
                Sociaal domein                                      project zijn nog steeds een aantal grote financiële risico’s aanwezig,    (kunnen) zijn. Daarom raden wij u aan om in de jaarrekening 2025 met
                                                                    zoals:                                                                    terugwerkende kracht de directe plankosten in het project Gouwhaven
                Bedrijfsvoering
                                                                    • Het risico dat de Wbi subsidie volledig moet worden terugbetaald        te verantwoorden.
                                 Interne beheersing
                                                                        als niet voldaan wordt aan de subsidievoorwaarden;
                                                Interne beheersing  • De kosten voor bovenwijkse voorzieningen. Deze kosten zijn nog
                                                                        niet opgenomen in het dashboard.
                             Speerpunten
                             de  gemeenteraad
                                           van
                                             Speerpunten van        Als deze risico's zich voordoen, dan kunnen deze een omvangrijke
                                             de gemeenteraad        invloed hebben op het uiteindelijke financiële resultaat van het project.
                                                                    In het weerstandsvermogen is er een bedrag opgenomen van
                             Bijlagen
                                                                    (afgerond) EUR 140.000 voor de risico’s die uit het project naar voren
                                             Bijlagen               kunnen komen. Dit lijkt een beperkte omvang in het licht van deze
                                                                    risico’s. Uiteraard geldt ook de nog te realiseren winst als buffer voor
                                                                    eventuele risico’s.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>                                                                   22
                         Samenvatting
                                         Samenvatting
                                                                    Onze belangrijkste bevindingen en analyses ten aanzien van het fysiek domein
                         Jaarrekening
                                         Jaarrekening               Managementschatting           Oordeel    Toelichting
                                                                                                             Om de voorfinanciering in het project Galgeriet te kunnen betalen, heeft het college
                                                                                                             kortlopende leningen aangetrokken die specifiek voor dit project aangegaan zijn. Door
                             Informatiewaarde jaarverslag
                                             Informatiewaarde
                                                                                                             deze vorm van projectfinanciering wordt de rente niet toegerekend via de omslagrente,
                                             jaarverslag
                                                                                                             maar wordt de werkelijk betaalde rente over de leningen direct geactiveerd op de
                                                                                                             boekwaarde van Galgeriet. Tot en met 2024 is EUR 0,9 miljoen aan rente geactiveerd.
                                                                    Gehanteerde rekenrente       Evenwichtig
                             Financiële positie
                                                                                                             Naar verwachting komt hier in 2025 nog EUR 0,2 miljoen bij. Daarna zou er geen
                                             Financiële positie                                              sprake meer moeten zijn van voorfinanciering, waardoor ook geen rente meer wordt
                                                                                                             toegerekend. De verwachte rentetoerekening is berekend op basis van een lening van
                              Bevindingen controle
                                                                                                             EUR 6,0 miljoen met een rente van 3,24% die al voor één jaar is afgesloten. Daarom
                                              Bevindingen                                                    vinden wij de rentetoerekening evenwichtig.
                                              controle
 Fysiek domein
                                                                                                             Het college verwacht tot het einde van het project nog EUR 2,6 miljoen aan kosten
Sociaal domein
                Fysiek domein                                                                                gemaakt moeten worden. Dit is exclusief de kosten voor het bouwrijp maken van nog te
                                                                                                             leveren gronden aan Galgeriet B.V. Omdat deze kosten contractueel één-op-één
                Sociaal domein
Bedrijfsvoering
                                                                                                             mogen worden doorbelast aan Galgeriet B.V., is hiermee geen rekening gehouden in
                Bedrijfsvoering                                                                              de jaarrekening (wel in het dashboard). Deze kosten betreffen voornamelijk een
                                                                                                             bijdrage van EUR 1,3 miljoen aan de parkeergarage in fase 2 en een tweede bijdrage
                                                                     Kostenstijging              Evenwichtig
                                                                                                             in de TEO van EUR 0,8 miljoen. Beide bedragen zijn contractueel afgesproken. De
                                 Interne beheersing
                                                Interne beheersing
                                                                                                             managementschatting over de kosten is daarom evenwichtig.
                             Speerpunten
                             de  gemeenteraad
                                           van
                                                                                                             Overigens hebben wij begrepen dat er mogelijk minder parkeerplekken gerealiseerd
                                             Speerpunten van                                                 zullen worden dan eerder afgesproken. Indien dit het geval is, zal de gemeentelijke
                                             de gemeenteraad                                                 bijdrage ook minder worden. Omdat besluitvorming hierover nog niet heeft plaats-
                                                                                                             gevonden, is hiermee ook nog geen rekening gehouden.
                             Bijlagen
                                             Bijlagen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>                                                                   23
                         Samenvatting
                                         Samenvatting
                                                                    Onze belangrijkste bevindingen en analyses ten aanzien van het fysiek domein
                         Jaarrekening
                                         Jaarrekening               Managementschatting           Oordeel    Toelichting
                                                                                                             In 2024 heeft de eerst van vijf grondleveringen plaatsgevonden. Tot en met 2029
                             Informatiewaarde jaarverslag
                                                                                                             volgen de andere vier leveringen voor een totaalbedrag van EUR 19,5 miljoen. Dit
                                             Informatiewaarde       Opbrengstenstijging          Evenwichtig
                                                                                                             bedrag is contractueel afgesproken met een vaste indexatie per jaar. De
                                             jaarverslag                                                     managementschatting over de opbrengsten is daarom evenwichtig.
                             Financiële positie
                                                                                                             De programmering van de grondexploitaties is gebaseerd op de afspraken in de
                                             Financiële positie     Gehanteerde programmering    Evenwichtig overeenkomsten met Galgeriet B.V. Wij achten de inschatting voor de programmering
                                                                                                             daarom evenwichtig op basis van de door ons uitgevoerde werkzaamheden.
                              Bevindingen controle
                                              Bevindingen                                                    De prijzen zoals ingerekend in de grondexploitaties zijn gebaseerd op de Contractuele
                                                                    Verkoopprijzen               Evenwichtig
                                              controle                                                       afspraken met Galgeriet B.V. Daarom achten wij de schattingen evenwichtig.
 Fysiek domein
Sociaal domein
                Fysiek domein
Bedrijfsvoering
                Sociaal domein
                Bedrijfsvoering
                                 Interne beheersing
                                                Interne beheersing
                             Speerpunten
                             de  gemeenteraad
                                           van
                                             Speerpunten van
                                             de gemeenteraad
                             Bijlagen
                                             Bijlagen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>                                                                   24
                         Samenvatting
                                         Samenvatting
                                                                    Onze belangrijkste bevindingen en analyses ten aanzien van het fysiek domein
                         Jaarrekening
                                         Jaarrekening
                             Informatiewaarde jaarverslag
                                             Informatiewaarde
                                             jaarverslag
                             Financiële positie
                                             Financiële positie
                              Bevindingen controle
                                              Bevindingen
                                              controle
 Fysiek domein
Sociaal domein
                Fysiek domein
Bedrijfsvoering
                Sociaal domein
                Bedrijfsvoering
                                 Interne beheersing
                                                Interne beheersing
                             Speerpunten
                             de  gemeenteraad
                                           van
                                             Speerpunten van
                                             de gemeenteraad
                             Bijlagen
                                             Bijlagen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>                                                                   25
                         Samenvatting
                                         Samenvatting
                                                                    Onze belangrijkste bevindingen en analyses ten aanzien van het sociaal domein
                         Jaarrekening
                                                                    Schattingen binnen het sociaal domein zijn evenwichtig.                 Inzicht in zorgkosten is verbeterd, maar blijft aandacht vragen
                                         Jaarrekening               Bij het opstellen van de jaarrekening maakt het college belangrijke     De beheersing van de zorgkosten, in het bijzonder de kosten voor
                                                                    schattingen. We hebben de schattingen die het college heeft gemaakt     jeugdzorg, blijft een punt van aandacht. Mede door de (landelijke)
                                                                    bij het opstellen van de jaarrekening 2024 beoordeeld. Onderstaande     stijging van zorgtarieven en de toenemende vraag naar zorg, zijn de
                                                                    tabel geeft een overzicht van onze bevindingen. Indien wij oordelen     kosten de afgelopen jaren fors toegenomen. Het college zet vol in op
                             Informatiewaarde jaarverslag
                                             Informatiewaarde
                                             jaarverslag            dat een schatting niet evenwichtig is, hebben wij dit oordeel nader     (data) analyse om het inzicht in de kosten te vergroten.
                                                                    toegelicht.
                                                                                                                                            Wij hebben geconstateerd dat er goede stappen gezet zijn in de
                             Financiële positie
                                                                                    Managementschatting                         Oordeel     ontwikkeling van financiële projecties en dashboards. Hiermee worden
                                             Financiële positie                                                                             de goede stappen die in 2023 zijn gestart, op een adequate manier
                                                                     Nog te betalen zorgkosten                                Evenwichtig
                                                                                                                                            voortgezet met als doel gaat om kostenbeheersing in het sociaal
                              Bevindingen controle
                                                                    Positieve ontwikkelingen binnen processen sociaal domein                domein te verbeteren. Dit heeft er onder andere toe geleid dat de
                                              Bevindingen           De gemeente heeft een belangrijk verbetertraject ingezet om de          afwijking van de werkelijke zorgkosten in de jaarrekening ten opzichte
                                              controle              processen binnen het sociaal domein efficiënter en beter beheersbaar    van de bijgestelde begroting minder hoog is dan eerdere jaren.
 Fysiek domein
                                                                    te maken. Hierbij is een begin gemaakt met het beschrijven en
Sociaal domein
                Fysiek domein                                       actualiseren van de opzet van essentiële (deel)processen. Om de         Desondanks zien we morgelijkheden om de projecties en dashboards
                Sociaal domein                                      kwaliteit en continuïteit van deze verbeteringen te realiseren, is een  verder door te ontwikkelen: Een belangrijke aanbeveling die wij hierbij
                                                                    structurele borging van de interne beheersing binnen deze processen     willen doen is om de informatie uit het dashboard af te stemmen op de
Bedrijfsvoering
                Bedrijfsvoering                                     van groot belang. Een cruciale rol binnen dit traject is weggelegd voor informatiebehoefte. Het financiële dashboard is op dit moment
                                 Interne beheersing
                                                                    de kwaliteitsmedewerker. Deze functionaris treedt op als vraagbaak      voornamelijk ingericht op basis van het aanbod aan beschikbare
                                                Interne beheersing  voor de organisatie en voert controles uit op dossiers. Bovendien       informatie en minder op basis van de behoefte. Een voorbeeld hiervan
                                                                    draagt de kwaliteitsmedewerker actief bij aan kennisverbreding door     is dat ze op dit moment voornamelijk kwantitatieve gegevens bevatten
                             Speerpunten
                             de  gemeenteraad
                                           van                      het informeren van consulenten en het betrekken van juridische          over verstrekte zorg. Data hierover zijn al beschikbaar en is daarom
                                             Speerpunten van        expertise bij complexe vraagstukken.                                    relatief eenvoudig te ontsluiten. Deze data zouden bijvoorbeeld
                                             de gemeenteraad                                                                                aangevuld kunnen worden met meer kwalitatieve data over de
                                                                    In onze managementletter aan het college constateerden wij nog dat      effectiviteit van de geleverde zorg, aangezien in de begroting een
                             Bijlagen
                                                                    er voor de zorgprocessen nog geen volledig uitgewerkte                  beperkt aantal indicatoren aanwezig zijn waarmee de gemeente
                                             Bijlagen               kwaliteitscontrole geïmplementeerd is. Wij hebben begrepen dat in       inzicht krijgt in de ontwikkeling van het sociaal domein.
                                                                    2025 een integraal kwaliteitshandboek en kwaliteitsplan (2025/2026)
                                                                    met acties wordt opgeleverd. In dit plan worden de stappen
                                                                    beschreven om te zorgen dat dit onderdeel goed gaat lopen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>                                                                   26
                         Samenvatting
                                         Samenvatting
                                                                    Onze belangrijkste bevindingen en analyses ten aanzien van het sociaal domein
                         Jaarrekening
                                                                    Wij hebben een analyse uitgevoerd van de kosten van uw sociaal       Werkelijke kosten zijn iets lager dan in bijgestelde begroting
                                         Jaarrekening               domein (hoofdtaakveld 6). Hierbij hebben wij onderscheid gemaakt in  De werkelijke kosten van het sociaal domein over 2024 bedragen
                                                                    de aard van de kosten en deze vergeleken met de primaire en          EUR 22,6 miljoen en zijn hiermee EUR 0,3 miljoen (1,3%) lager dan
                                                                    bijgestelde begroting, alsmede met de werkelijke kosten over vorig   in de bijgestelde begroting werd verwacht. De belangrijkste reden
                                                                    jaar.                                                                hiervan zijn door het college toegelicht in hoofdstuk 2 van de
                             Informatiewaarde jaarverslag
                                             Informatiewaarde
                                             jaarverslag                                                                                 programmarekening. Deze analyse kan op hoofdlijnen als volgt
                                                                    Werkelijke kosten iets hoger dan in de bijgestelde begroting         worden samengevat:
                                                                    In de grafiek op de volgende pagina hebben wij de opbouw en          • Lagere kosten voor de opvang van ontheemden uit de Oekraïne
                             Financiële positie
                                                                    ontwikkeling van de totale kosten in het sociaal domein opgenomen.       (EUR 0,7 miljoen)
                                             Financiële positie     De primaire begroting van het sociaal domein ging uit van EUR 16,0   • Doorschuiven kosten voor Inburgering naar 2025 (EUR 0,4
                                                                    miljoen aan totale kosten. In de tussentijdse rapportages is dit met     miljoen)
                              Bevindingen controle
                                                                    EUR 6,8 miljoen (42,7%) bijgesteld naar EUR 22,9 miljoen. De         • Hogere kosten jeugdzorg (EUR 0,9 miljoen), in het bijzonder door
                                              Bevindingen           bijstelling geeft een indicatie dat de totale kosten in het sociaal      meer gespecialiseerde (dure) zorg dan verwacht
                                              controle              domein bij de primaire begroting te laag waren ingeschat. Dit heeft
 Fysiek domein
                                                                    de organisatie echter proactief gesignaleerd en gecorrigeerd in de   Kosten sociaal domein in 2024 met 4,7% toegenomen
Sociaal domein
                Fysiek domein                                       tussentijdse rapportage van 2024.                                    De kosten van het sociaal domein over 2024 zijn met EUR 1,0
                Sociaal domein                                                                                                           miljoen (4,7%) toegenomen ten opzichte van 2023. De belangrijkste
                                                                    De toename van de verwachte kosten heeft, zoals bij veel             reden hiervoor betreft de autonome stijging van zorgkosten. Deze
Bedrijfsvoering
                Bedrijfsvoering                                     gemeenten. vooral plaatsgevonden bij de deelgebieden participatie    zijn in toegenomen van EUR 10,1 miljoen in 2023 tot EUR 11,8
                                 Interne beheersing
                                                                    en jeugd. Op hoofdlijnen kan de aangepaste begroting als volgt       miljoen in 2024. Dit betreft vooral een toename van de kosten voor
                                                Interne beheersing  worden gespecificeerd:                                               de jeugdzorg vanwege de hogere vraag naar vooral gespecialiseerde
                                                                    • Exploitatiekosten opvang ontheemden Oekraïne (EUR 3,4 miljoen)     jeugdzorg.
                             Speerpunten
                             de  gemeenteraad
                                           van                      • Autonome stijging kosten jeugdzorg (EUR 1,4 miljoen)
                                             Speerpunten van        • Autonome stijging kosten jeugdzorg (EUR 0,8 miljoen)               Tegenover deze toename staan lagere kosten in het deelgebied
                                             de gemeenteraad        • Indexatie bijstandsbudgetten (EUR 0,5 miljoen)                     Inkomen. Vorig jaar werd nog een fors bedrag betaald aan
                                                                    • Uitgaven vanuit SPUK Inburgering (EUR 0,5 miljoen)                 energietoeslag, die er dit jaar niet meer is. Overigens stonden hier
                             Bijlagen
                                                                                                                                         vorig jaar ook hogere opbrengsten tegenover.
                                             Bijlagen               Wij merken op dat de aanpassingen, behoudens de autonome
                                                                    stijging van de kosten jeugdzorg, voor een belangrijk deel worden
                                                                    gecompenseerd door hogere Rijksbijdragen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>                                                                   27
                         Samenvatting
                                         Samenvatting
                                                                    Onze belangrijkste bevindingen en analyses ten aanzien van het sociaal domein
                         Jaarrekening
                                         Jaarrekening
                             Informatiewaarde jaarverslag
                                             Informatiewaarde
                                             jaarverslag
                             Financiële positie
                                             Financiële positie
                              Bevindingen controle
                                              Bevindingen
                                              controle
 Fysiek domein
Sociaal domein
                Fysiek domein
Bedrijfsvoering
                Sociaal domein
                Bedrijfsvoering
                                 Interne beheersing
                                                Interne beheersing
                             Speerpunten
                             de  gemeenteraad
                                           van
                                             Speerpunten van
                                             de gemeenteraad
                             Bijlagen
                                             Bijlagen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>                                                                   28
                         Samenvatting
                                         Samenvatting
                                                                    Onze belangrijkste bevindingen en analyses ten aanzien van de bedrijfsvoering
                         Jaarrekening
                                                                    Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling aanvaardbaar        APPA voorziening berekent op basis van huidige grondslagen
                                         Jaarrekening               Het college van burgemeester en wethouders van uw gemeente heeft     De Rijksoverheid heeft besloten dat met de invoering van het nieuwe
                                                                    de jaarrekening opgesteld in overeenstemming met het Besluit         pensioenstelsel ook de Appa-pensioenaanspraken van politieke
                                                                    Begroting en Verantwoording (BBV). Als onderdeel van onze controle   ambtsdragers in het pensioenfonds ABP ondergebracht moeten
                                                                    en met betrekking tot de jaarrekening hebben wij:                    worden. Dit zal naar verwachting per 1 januari 2028 plaatsvinden. Dat
                             Informatiewaarde jaarverslag
                                             Informatiewaarde
                                             jaarverslag            • de aanvaardbaarheid van de toegepaste grondslagen voor             betekent dat per die datum de genoemde voorzieningen toereikend
                                                                        financiële verslaggeving beoordeeld; en                          moeten zijn om de collectieve waardeoverdracht naar het ABP te
                                                                    • de juistheid en de volledigheid van de toelichtingen beoordeeld.   kunnen dekken.
                             Financiële positie
                                             Financiële positie     Wij zijn van mening dat de grondslagen voor waardering en            Omdat het ABP strengere rekenregels hanteert voor de berekening
                                                                    resultaatbepaling die het college heeft gehanteerd bij het opstellen van de pensioenverplichtingen, zal de overgang (negatieve) gevolgen
                              Bevindingen controle
                                                                    van de jaarrekening 2024 aanvaardbaar zijn.                          hebben voor uw gemeente. Om deze gevolgen goed in te kunnen
                                              Bevindingen                                                                                schatten, is een gezamenlijk onderzoek gestart van het ministerie van
                                              controle              Schattingen binnen het domein bedrijfsvoering zijn evenwichtig       BZK, IPO, VNG en Unie van Waterschappen. Dit onderzoek is nog
 Fysiek domein
                                                                    Bij het opstellen van de jaarrekening maakt het college belangrijke  niet afgerond, maar de eerste resultaten geven een indicatie dat de
Sociaal domein
                Fysiek domein                                       schattingen. We hebben de schattingen die het college heeft gemaakt  voorziening met de nieuwe rekenregels fors hoger uit zal vallen.
                Sociaal domein                                      bij het opstellen van de jaarrekening 2024 beoordeeld. Onderstaande
                                                                    tabel geeft een overzicht van onze bevindingen. Indien wij oordelen  Het college heeft besloten om, in afwachting van het onderzoek nar de
Bedrijfsvoering
                Bedrijfsvoering                                     dat een schatting niet evenwichtig is, hebben wij dit oordeel nader  financiële gevolgen van de wijziging, de APPA-voorziening in de
                                 Interne beheersing
                                                                    toegelicht.                                                          jaarrekening 2024 te berekenen volgens de bestaande APPA-
                                                Interne beheersing                                                                       rekenregels. Dit heeft geleid tot een dotatie van de voorziening van
                                                                                    Managementschatting                       Oordeel    EUR 0,3 miljoen.
                             Speerpunten
                             de  gemeenteraad
                                           van
                                             Speerpunten van         Waardering financiële vaste activa                     Evenwichtig
                                             de gemeenteraad         Waardering kortlopende vorderingen                     Evenwichtig
                             Bijlagen
                                                                     Waardering pensioenvoorziening wethouders              Evenwichtig
                                             Bijlagen                Waardering voorziening spaarverlof                     Evenwichtig
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>                                                                   29
                         Samenvatting
                                         Samenvatting
                                                                    Onze belangrijkste bevindingen en analyses ten aanzien van de bedrijfsvoering
                         Jaarrekening
                                                                    Samenstelling voorziening Riolering niet inzichtelijk
                                         Jaarrekening               In de jaarrekening is een voorziening Riolering verantwoord voor een
                                                                    bedrag van EUR 2,2 miljoen. Deze voorziening is gevormd omdat er
                                                                    sprake is van een heffing bij de burger die specifiek besteed moet
                                                                    worden. Gedurende de afgelopen jaren is het overschot op het
                             Informatiewaarde jaarverslag
                                             Informatiewaarde
                                             jaarverslag            product Riolering volledig aan de voorziening toegevoegd. Dit jaar is
                                                                    het forse tekort op het product (EUR 1,1 miljoen) in mindering
                                                                    gebracht.
                             Financiële positie
                                             Financiële positie     In de Notitie Lokale heffingen van de commissie BBV zijn voorbeelden
                                                                    gegeven wanneer de gemeente een overschot op het product
                              Bevindingen controle
                                                                    Riolering mag toevoegen aan de algemene reserve. Dit mag
                                              Bevindingen           bijvoorbeeld als het overschot is ontstaan als de dienstverlening
                                              controle              efficiënter (goedkoper) heeft plaatsgevonden dan verwacht of omdat
 Fysiek domein
                                                                    het aantal rioolaansluitingen hoger was dan in de begroting vanuit
Sociaal domein
                Fysiek domein                                       gegaan is. Om goed te kunnen bepalen wat de gemeente ten gunste
                Sociaal domein                                      van het eigen vermogen mag brengen en wat als voorziening geboekt
                                                                    moet worden, is daarom goed inzicht nodig in de aard en achtergrond
Bedrijfsvoering
                Bedrijfsvoering                                     van het resultaat van het product Riolering.
                                 Interne beheersing
                                                Interne beheersing  Naar onze mening heeft de organisatie nog onvoldoende inzicht in het
                                                                    totaalsaldo van de voorziening. Hierdoor kan er kan geen aansluiting
                             Speerpunten
                             de  gemeenteraad
                                           van                      tussen het saldo van de voorziening en het gemeentelijk rioleringsplan
                                             Speerpunten van        worden gemaakt. Het gevolg hiervan is dat niet inzichtelijk is of een
                                             de gemeenteraad        deel van de voorziening vrij kan vallen ten gunste van het vermogen
                                                                    van de gemeente.
                             Bijlagen
                                             Bijlagen               Daarom raden wij u aan om in voorbereiding op de jaarrekening 2025
                                                                    een analyse te maken van de opbouw van de voorziening.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>                                                                   30
                         Samenvatting
                                         Samenvatting
                                                                    Onze belangrijkste bevindingen en analyses ten aanzien van de bedrijfsvoering
                         Jaarrekening
                                                                    Kwaliteit van de (primaire) begroting kan worden verbeterd              Hoewel een aantal afwijkingen tussen de bijgestelde begroting en de
                                         Jaarrekening               Het resultaat in de jaarrekening 2024 is uitgekomen op EUR 6,0          werkelijkheid op het laatste moment bekend waren, zijn de relatief
                                                                    miljoen. In de primaire begroting werd een positief resultaat verwacht  omvangrijke verschillen tussen primaire begroting, bijgestelde
                                                                    van EUR 0,3 miljoen. In de bijgestelde begroting ging het college uit   begroting en realisatie naar onze mening een indicatie dat de
                                                                    van een positief resultaat van EUR 3,6 miljoen. Dit is een verschil van voorspellende waarde van de (bijgestelde) begroting beter kan. Dit
                             Informatiewaarde jaarverslag
                                             Informatiewaarde
                                             jaarverslag            EUR 2,4 miljoen met de werkelijkheid. De belangrijkste oorzaken zijn    blijkt ook uit de analyse van de verschillen die wij hieronder hebben
                                                                    door het college toegelicht in de inleiding van de jaarstukken. De      gemaakt over de laatste vijf jaar. Hieruit blijkt dat elk jaar de werkelijke
                                                                    oorzaak met de hoogste financiële waarde is de tussentijdse             resultaten (veel) hoger zijn dan de verwachting in de (bijgestelde)
                             Financiële positie
                                                                    winstneming op het project Gouwhaven van EUR 2,6 miljoen. In            begroting. Wij raden u aan om het college te verzoeken onderzoek te
                                             Financiële positie     andere programmaonderdelen zijn veel afwijkingen zichtbaar die          doen op welke wijze de voorspellende waarde van de (bijgestelde)
                                                                    elkaar opheffen.                                                        begroting kan worden verbeterd.
                              Bevindingen controle
                                              Bevindingen
                                              controle
 Fysiek domein
Sociaal domein
                Fysiek domein
Bedrijfsvoering
                Sociaal domein
                Bedrijfsvoering
                                 Interne beheersing
                                                Interne beheersing
                             Speerpunten
                             de  gemeenteraad
                                           van
                                             Speerpunten van
                                             de gemeenteraad
                             Bijlagen
                                             Bijlagen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>                       Samenvatting
                                                                31
                                      Samenvatting
                                                                 Ons beeld van het afsluitproces en de totstandkoming van de jaarrekening
                       Jaarrekening
                                      Jaarrekening               In dit onderdeel van ons accountantsverslag geven wij ons beeld van
                                                                 (de kwaliteit van) het afsluitproces en de totstandkoming van de
                           Informatiewaarde jaarverslag
                                                                 jaarrekening.
                                           Informatiewaarde
                                           jaarverslag           Over het algemeen zijn wij tevreden met de wijze waarop het
                                                                 afsluitproces en de jaarrekeningcontrole zijn verlopen. Bij de start van
                           Financiële positie
                                                                 de controle waren de door ons gevraagde documenten voor het
                                           Financiële positie    grootste deel beschikbaar, waardoor we een goede start hebben
                                                                 kunnen maken met onze controlewerkzaamheden. Desalniettemin zien
                                                                 wij ruimte voor verbetering bij de dossiervorming en onderbouwing van
                                                                 diverse balansposten, Sisa-regelingen en begrotingsonrechtmatigheid.
                            Bevindingen controle
                                            Bevindingen
                                            controle
                                                                 Van de vragen die wij gesteld hebben, had een groot deel betrekking
                             Interne beheersing                  op deze punten. Wij hebben het college in overweging gegeven om
                                             Interne beheersing  volgend jaar interne controles uit te voeren op het afsluitdossier
                                                                 voordat het aan de accountant wordt aangeboden.
 Afsluitproces
               Afsluitproces
Overzicht processen                                              Beperkt aantal correcties naar aanleiding van onze controle
               Overzicht processen                               Een indicatie voor de kwaliteit van het afsluitproces is het aantal
                                                                 correcties dat voorkomt uit onze controle. Wij hebben enkele correcties
Frauderisico’s
IT-omgeving
               Frauderisico’s                                    met een materieel effect voorgesteld, die vooral betrekking hadden op
               IT-omgeving                                       de classificatie en toelichtingen in de jaarrekening.
                                                                 Wij hebben bij het doorlopen van de eerste versie van de jaarrekening
                           Speerpunten
                           de  gemeenteraad
                                        van
                                           Speerpunten van
                                                                 kleine onjuistheden geconstateerd in de toelichtingen. Deze zijn
                                           de gemeenteraad
                                                                 allemaal gecorrigeerd in de definitieve jaarrekening.
                           Bijlagen
                                           Bijlagen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>                        Samenvatting
                                                                 32
                                       Samenvatting
                                                                  Ons beeld van de interne beheersing vanuit de interim-controle (zoals opgenomen in de managementletter)
                        Jaarrekening
                                       Jaarrekening               Ondanks de beperkte formatie is de visie van de organisatie om alle      Wij realiseren ons dat dit inherent is aan de omvang van en beperkte
                                                                  wettelijke taken en de daarbij behorende processen in eigen beheer uit   formatie binnen uw gemeente. Daarnaast signaleren wij dat het binnen
                            Informatiewaarde jaarverslag
                                                                  te voeren. De consequentie hiervan is dat een beperkt aantal             de huidige formatie moeilijk is om grotere stappen te zetten om de
                                            Informatiewaarde      medewerkers verantwoordelijk is voor verscheidenheid aan processen.      interne beheersing te verbeteren. Naar onze mening heeft de
                                            jaarverslag           Hierdoor is het niet altijd mogelijk om adequate controle-technische     organisatie met de huidige bezetting al veel gedaan om de interne
                                                                  functiescheiding te realiseren in de uitvoering van de processen.        beheersing in te richten zonder dat de voortgang van de dagelijkse
                                                                  Daarnaast vraagt de uitvoering van de primaire processen veel tijd en    bedrijfsvoering in gevaar komt.
                                                                  energie van de huidige formatie, waardoor beperkt tijd aanwezig is voor
                            Financiële positie
                                            Financiële positie
                                                                  het uitvoeren van interne controle binnen de eerste lijn. Hierdoor       Uit onze werkzaamheden is duidelijk naar voren gekomen dat het
                                                                  dienen de tweede en derde lijn regelmatig actief te participeren. Dit is college en de ambtelijke leiding onze mening delen en oog blijven
                                                                  inherent aan de omvang van de organisatie, de beperkte formatie en de    houden om verdere verbeteringen door te voeren binnen de
                             Bevindingen controle
                                             Bevindingen
                                                                  gemaakte keuzes ten aanzien van de gewenste autonomie bij de             mogelijkheden van de organisatie. In onze managementletter aan het
                                             controle
                                                                  uitvoering van de taken en processen.                                    college hebben wij diverse bevindingen en aanbevelingen opgenomen
                              Interne beheersing
                                                                                                                                           die u kunnen ondersteunen om ook de komende jaren kleine en
                                              Interne beheersing  Het bovenstaande leidt tot de conclusie dat de kwaliteit van de interne  praktische stappen vooruit te zetten op de processen die het meest
                                                                  beheersing binnen uw gemeente als geheel om tot een getrouwe             kwetsbaar zijn, waaronder de inkopen, aanbestedingen en subsidies.
                                                                  jaarrekening en rechtmatigheidsverantwoording te komen,                  Hierbij hebben wij getracht de mogelijkheden van de organisatie in het
 Afsluitproces
               Afsluitproces
Overzicht processen
                                                                  ontoereikend is. Wel zijn er binnen de mogelijkheden die de organisatie  oog te houden. Ook in de tussentijdse rapportage van de VIC zijn zeer
               Overzicht processen                                heeft kleine, maar goede stappen voorwaarts gezet.                       waardevolle bevindingen en aanbevelingen opgenomen.
Frauderisico’s
IT-omgeving
               Frauderisico’s                                     Dit kritische oordeel wil niet zeggen dat wij niet tot een goedkeurende  Een goede stap in de verbetering van de interne beheersing is de
               IT-omgeving                                        controleverklaring gekomen zijn of dat het college geen                  verdere ontwikkeling van het Verbeterplan accountantscontrole naar
                                                                  rechtmatigheidsverantwoording heeft afgegeven. Wel geeft het aan dat     het verbeterplan interne beheersing. In dit verbeterplan zijn op een
                                                                  er veel gegevensgerichte detailwerkzaamheden nodig zijn geweest          gestructureerde wijze de bevindingen vanuit de werkzaamheden van
                            Speerpunten
                            de  gemeenteraad
                                         van
                                            Speerpunten van
                                                                  door de VIC en ons om dit te realiseren.                                 de VIC en onze werkzaamheden weergegeven, inclusief de status van
                                            de gemeenteraad
                                                                                                                                           de aanbeveling en een planning voor verdere uitvoering. Tevens is
                                                                  Op de volgende pagina hebben wij voor de belangrijkste processen         inzichtelijk gemaakt welke aanbevelingen (nog) niet worden opgevolgd
                            Bijlagen
                                                                  onze visie gegeven op de kwaliteit van de interne beheersing in het      en waarom dit zo is. Naar onze mening is dit een sterk onderdeel van
                                            Bijlagen              kader van de jaarrekening en de rechtmatigheidsverantwoording.           het verbeterplan, omdat op deze wijze duidelijke keuzes worden
                                                                                                                                           gemaakt en aan de auditcommissie worden gecommuniceerd.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>                        Samenvatting
                                                                 33
                                       Samenvatting
                                                                  Ons beeld van de interne beheersing vanuit de interim-controle (zoals opgenomen in de managementletter)
                        Jaarrekening
                                       Jaarrekening                             Proces                 Status    Tov 2023                       Belangrijkste reden classificatie niet-groen
                            Informatiewaarde jaarverslag
                                                                  Debiteuren en verkoopfacturatie                 Gelijk
                                            Informatiewaarde      Belastingen                                     Gelijk    Volledigheid belastingopbrengsten (nog) niet geborgd
                                            jaarverslag           Omgevingsvergunningen                           Gelijk    Volledigheid opbrengsten (nog) niet geborgd
                                                                  Ontvangen subsidies                             Gelijk    Volledigheid en bewaken prestaties niet geborgd
                                                                  Huren en pachten                                Gelijk    Rechten en verplichtingen onvoldoende (centraal) in beeld
                            Financiële positie
                                            Financiële positie
                                                                  Project Galgeriet                               Gelijk    (Zeer) hoog risicoprofiel; dashboard dient verder ontwikkeld te worden
                             Bevindingen controle
                                                                  Treasury                                        Gelijk    Dynamische liquiditeitsplanning nog ontwikkelen
                                             Bevindingen          Inkopen en factuurverwerking                    Gelijk    Proces prestatielevering niet volledig geborgd in de eerste lijn
                                             controle
                                                                  Betalingsorganisatie                            Gelijk
                              Interne beheersing
                                                                  Aanbestedingen                                  Beter     Rechtmatigheid aanbestedingen onder Europese drempel niet geborgd
                                              Interne beheersing  Personeel- en salarisadministratie              Gelijk
 Afsluitproces
                                                                  Wmo                                             Gelijk    Geen formele controle op prestatielevering van zorg via het berichtenverkeer
               Afsluitproces
Overzicht processen
                                                                  Jeugd                                           Gelijk    Geen formele controle op prestatielevering van zorg via het berichtenverkeer
               Overzicht processen                                Verstrekte subsidies                            Gelijk    Geen zichtbare functiescheiding; beperkte aandacht maatschappelijke effecten
Frauderisico’s
                                                                  Memoriaalboekingen                              Gelijk    Zichtbare onderbouwing van memoriaalboekingen; geen invoercontrole
               Frauderisico’s
                                                                  Risicomanagement                                 Gelijk    Risicomanagement is in ontwikkeling; steeds meer nadruk op fraude, M&O
IT-omgeving
                                                                                                         
               IT-omgeving
                                                                  Participatiewet                                 Gelijk
                            Speerpunten
                            de  gemeenteraad
                                         van
                                            Speerpunten van                   Legenda                                                                 Betekenis
                                            de gemeenteraad
                                                                                                  Urgente bevindingen in het proces; materiële bedreiging voor de getrouwheid en rechtmatigheid
                            Bijlagen
                                                                                                  Belangrijke bevindingen in het proces; geen bedreiging voor de getrouwheid en rechtmatigheid
                                            Bijlagen
                                                                                                  Geen belangrijke bevindingen in het proces
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>                        Samenvatting
                                                                 34
                                       Samenvatting
                                                                  Ons beeld van uw risicomanagementproces, inclusief frauderisico’s
                        Jaarrekening
                                       Jaarrekening
                                                                 Frauderisico’s zijn in beeld bij de organisatie                         Fraude in de controleverklaring
                                                                 Binnen uw gemeente is vorig jaar een start gemaakt met het              Wij zijn verplicht om in onze controleverklaring een aparte sectie op
                                                                 inventariseren van frauderisico (factoren). Dit is een belangrijke stap te nemen over fraude. Hierin staat welke werkzaamheden wij
                            Informatiewaarde jaarverslag
                                            Informatiewaarde
                                                                 in het expliciet beheersen van de risico’s. Tevens is een               hebben uitgevoerd om frauderisico’s te onderkennen die kunnen
                                            jaarverslag
                                                                 weerbaarheidsonderzoek uitgevoerd met behulp van een extern             leiden tot een afwijking van materieel belang en om deze risico’s te
                                                                 bureau. De resultaten van dit onderzoek, alsmede de bijbehorende        mitigeren. In de verklaring zullen wij ook opnemen wat de
                            Financiële positie
                                                                 vervolgacties, worden op dit moment verder uitgewerkt. Intern wordt     belangrijkste waarnemingen en uitkomsten zijn van deze
                                            Financiële positie   goed onderkent dat de implementatie een continue proces is dat          werkzaamheden.
                                                                 een langere horizon kent.
                             Bevindingen controle
                                                                                                                                         Frauderisico’s in onze controle
                                             Bevindingen         Verantwoordelijkheid voor fraude ligt bij de raad en het college        Naast het betrekken van de interne frauderisicoanalyse hebben wij
                                             controle            De primaire verantwoordelijkheid voor de preventie en detectie van      op basis van onze beroepsregels de volgende (aanvullende)
                              Interne beheersing
                                                                 fraude ligt bij zowel de raad als het college van burgemeester en       werkzaamheden uitgevoerd in het kader van fraude:
                                              Interne beheersing wethouders. Het is onze verantwoordelijkheid om door planning en        • Frauderisico’s besproken met de Auditcommissie, het college en
                                                                 uitvoering van de controle een redelijke mate van zekerheid te             de gemeentesecretaris;
 Afsluitproces
                                                                 verkrijgen over de vraag of de jaarrekening als geheel vrij is van een  • Beoordelen of nevenfuncties van het college en de directie
               Afsluitproces                                     afwijking van materieel belang die het gevolg is van fraude.               aanleiding geven tot een verhoogd frauderisico;
                                                                                                                                         • Beoordelen of er signalen zijn voor een verhoogd risico op fraude
Overzicht processen
               Overzicht processen
Frauderisico’s
                                                                                                                                            vanuit notulen, persberichten en andere (openbare) publicaties;
IT-omgeving
               Frauderisico’s                                                                                                            • Integrale analyse van de financiële administratie op
                                                                                                                                            ongebruikelijke boekingen, zoals onverwachte verschuivingen
               IT-omgeving
                                                                                                                                            tussen budgetten en/of kredieten;
                            Speerpunten
                            de  gemeenteraad
                                         van
                                                                                                                                         • Controle van het gunningsproces van inkoop- en
                                            Speerpunten van                                                                                 aanbestedingstransacties;
                                            de gemeenteraad                                                                              • Controle van de prestatielevering in het inkoopproces;
                                                                                                                                         • Nadere werkzaamheden ten behoeve van een proces/transactie
                            Bijlagen
                                                                                                                                            in het kader van onvoorspelbaarheid.
                                            Bijlagen
                                                                                                                                         Uit bovenstaande werkzaamheden zijn tot op heden geen
                                                                                                                                         bijzonderheden voortgekomen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>                        Samenvatting
                                                                 35
                                       Samenvatting
                                                                  Ons beeld van uw IT-omgeving en innovatie in de interne beheersing
                        Jaarrekening
                                       Jaarrekening               Algemeen                                                              Informatiebeveiliging krijgt veel aandacht
                                                                  Dit jaar hebben wij de controle van de jaarrekening volledig          In de gemeentelijke resolutie ‘Informatieveiligheid, randvoorwaarde
                            Informatiewaarde jaarverslag
                                                                  gegevensgericht uitgevoerd. Hierbij hebben wij gebruik gemaakt van    voor de professionele gemeente’ is afgesproken dat het college de
                                            Informatiewaarde      steekproeven die voor een groot deel door uw VIC zijn voorbereid.     gemeenteraad jaarlijks informeert over informatieveiligheid. Op deze
                                            jaarverslag           Tijdens onze gegevensgerichte werkzaamheden hebben wij geen           wijze kan de gemeenteraad haar toezichthoudende functie op een
                                                                  indicatie gekregen dat er in het kader van de jaarrekening een acute  goede wijze vervullen. In de Jaarrapportage informatieveiligheid
                                                                  bedreiging bestaat voor de continuïteit van de geautomatiseerde       2024 gemeente Waterland legt het college onder andere
                                                                  gegevensverwerking. Uw IT-processen zijn daarbij voldoende op         verantwoording af over de status van de informatieveiligheid binnen
                            Financiële positie
                                            Financiële positie
                                                                  orde om onze controles uit te voeren.                                 uw gemeente.
                                                                  IT-audit                                                              Wij hebben de inhoud van dit rapport beoordeeld. Naar onze mening
                             Bevindingen controle
                                             Bevindingen
                                                                  In het kader van de jaarrekeningcontrole hebben wij een IT-audit      geeft dit rapport op hoofdlijnen een goede en eerlijke weergave van
                                             controle
                                                                  naar de opzet van de algemene IT- beheersmaatregelen uitgevoerd.      de uitkomsten van de gemeente-breed uitgevoerde zelfevaluatie
                              Interne beheersing
                                                                  Dit zijn de beheersmaatregelen die uw organisatie heeft getroffen     informatieveiligheid over het jaar 2024. Deze zelfevaluatie is
                                              Interne beheersing  om ervoor te zorgen dat de IT-systemen betrouwbaar en integer zijn.   gebaseerd op de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO), en
                                                                  Ze leveren een belangrijke bijdrage aan het mitigeren van de risico’s is uitgevoerd in de periode juli-december 2024.
                                                                  op onbeheerste wijzigingen, ongeautoriseerde handelingen en het
 Afsluitproces
               Afsluitproces
Overzicht processen
                                                                  optreden van verstoringen met impact op de gegevensverwerking.        Daarnaast zijn in het rapport de beveiligingsincidenten opgenomen
               Overzicht processen                                Hierbij richten wij ons op de voor de jaarrekening belangrijkste      die zich gedurende 2024 hebben voorgedaan, alsmede wat het
Frauderisico’s
                                                                  applicaties.                                                          college heeft gedaan om deze incidenten op te volgen en in de
IT-omgeving
               Frauderisico’s                                                                                                           toekomst tegen te gaan.
               IT-omgeving                                        Onze IT-auditwerkzaamheden hebben niet als doel gehad om te
                                                                  komen tot een beoordeling van de IT-organisatie of IT-omgeving als
                                                                  geheel, maar zijn uitsluitend gericht geweest op het verkrijgen van
                            Speerpunten
                            de  gemeenteraad
                                         van
                                            Speerpunten van
                                                                  voldoende zekerheid ten aanzien van de continue, betrouwbare
                                            de gemeenteraad
                                                                  werking van de IT-omgeving en beheersing van de betreffende
                                                                  processen met behulp van uw systemen en data voor zover relevant
                            Bijlagen
                                                                  in het kader van de controle van de jaarrekening.
                                            Bijlagen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>                                           36
Samenvatting
                Samenvatting
                                            U heeft ons specifieke speerpunten meegegeven
Jaarrekening                                Bij de uitvoering van de controle heeft de gemeenteraad de          • Er is geen sprake van één interne beheersingsomgeving voor
                Jaarrekening                mogelijkheid gekregen om ons speerpunten mee te geven. Dit zijn       alle grote projecten, bijvoorbeeld in de vorm van een
                                            aspecten van de organisatie, bedrijfsvoering of jaarrekening die in   afgebakende projectorganisatie met standaard werkprocessen
                                            het verlengde van onze reguliere controle liggen, maar waarover       en beheersingsinstrumenten. In plaats daarvan wordt de interne
    Informatiewaarde jaarverslag            wij met meer aandacht en diepgang zullen rapporteren in ons           beheersing vooral vormgegeven op projectniveau, waarbij de
                    Informatiewaarde        accountantsverslag.                                                   ervaring en voorkeur van de betreffende projectleider een grote
                    jaarverslag                                                                                   rol speelt.
                                            Voor 2024 heeft u ons de volgende speerpunten meegegeven:           • Hoewel wij erkennen dat dit op projectniveau goed mogelijk is,
                                            • De interne beheersing van grote projecten, waaronder Galgeriet      zijn wij van mening dat uw organisatie, gezien de omvang van
    Financiële positie                         en de voorgenomen IT-projecten                                     het aantal projecten en de middelen die hiermee gemoeid zijn,
                     Financiële positie     • De voortgang van de ontwikkeling van de interne beheersing en       gebaat is bij meer structuur en standaardisatie van de interne
                                               voorspelbaarheid van de kosten binnen het sociaal domein,          beheersing van grote projecten, onafhankelijk van de
                                               waaronder de doelmatigheid van de zorg en indicatiestelling        projectleider. Hierbij kan gedacht worden aan een standaard-
     Bevindingen controle
                                                                                                                  opzet van voor- en nacalculaties, voortgangsrapportages,
                     Bevindingen            Wij hebben u bij onze bevindingen over het sociaal domein al          besluitvormende documenten, samenwerkingsvormen en
                     controle               meegenomen in de voortgang van de ontwikkeling van de interne         evaluaties. Hierbij is een belangrijke rol aanwezig voor de
                                            beheersing van en de voorspelbaarheid van de kosten in het            business controllers als aanjagers van de projectbeheersing;
                                            sociaal domein.                                                     • Er worden achteraf niet structureel project- of evaluatie-
                                                                                                                  rapportages opgesteld als sluitstuk van de P&C cyclus op
          Interne beheersing
                        Interne beheersing
                                            Interne beheersing van grote projecten                                projectniveau. Dergelijke rapportages kunnen inzicht geven in
                                            Onze belangrijkste bevindingen en aanbevelingen zijn:                 het verloop van het project en waardevolle leereffecten geven
    Speerpunten
    de  gemeenteraad
                   van
                                            • Op het moment van onze werkzaamheden waren meerdere                 voor volgende projecten. Daarnaast kunnen ze dienen als intern
                     Speerpunten van           projecten onderhanden of op het punt om te starten. Om dit         verantwoordingsdocument richting de opdrachtgever.
                     de gemeenteraad           inzichtelijk te houden is een projectenportfolio opgesteld. Wij
                                               raden u aan om een duidelijke prioritering en planning (in uren
                                               en middelen) mee te geven aan deze projecten, maar ook om de
                                               projectenportfolio tijdig te actualiseren. Op deze manier kunnen
                                               keuzes gemaakt worden over fasering en uitvoering van de
    Bijlagen
                     Bijlagen                  projecten.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>                        Samenvatting
                                                                 37
                                       Samenvatting
                        Jaarrekening
                                                                  Actuele ontwikkelingen die interessant kunnen zijn voor u
                                       Jaarrekening
                                                                  Wijzigingen in het BBV en BADO zijn definitief
                            Informatiewaarde jaarverslag
                                                                  Op 21 maart 2025 zijn de wijzigingen in het Besluit Begroting en
                                            Informatiewaarde      Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) en het Besluit
                                            jaarverslag           Accountantscontrole Decentrale Overheden (BADO) definitief
                                                                  geworden. Deze wijzigingen hebben een belangrijk effect op de
                            Financiële positie
                                                                  rechtmatigheidsverantwoording en de accountantscontrole. De              BBV
                                            Financiële positie    belangrijkste wijzigingen zijn:                                          De belangrijkste voorgestelde wijzigingen in het BBV zijn:
                                                                                                                                           • De rechtmatigheidsverantwoording wordt expliciet opgenomen in
                             Bevindingen controle
                                                                  BADO                                                                       artikel 24 BBV als onderdeel van de jaarrekening. In het nieuwe
                                             Bevindingen          • Geen afzonderlijke goedkeuringstolerantie meer voor fouten en            artikel 58b is inhoud gegevens aan de inhoud van de
                                             controle                onzekerheden, maar 2% voor fouten en onzekerheden opgeteld.             rechtmatigheidsverantwoording en de verantwoordingsgrens.
                                                                     Hiermee vervalt dus de grens van 1% respectievelijk 3%.               • Er komt een 8ste verplichte paragraaf: Openbaarheid. In het
                              Interne beheersing
                                                                  • De grondslag voor de goedkeuringstolerantie verandert naar de            nieuwe artikel 16a wordt opgenomen aan welke eisen deze
                                              Interne beheersing     lasten exclusief dotaties reserves. De drempel voor een andere          nieuwe paragraaf moet voldoen.
                                                                     dan goedkeurende verklaring wordt derhalve lager.                     • De verantwoordingsgrens die de gemeenteraad vaststelt in het
                            Speerpunten
                            de  gemeenteraad
                                         van
                                                                  • Als accountant moeten we nog steeds de rechtmatigheid van de             kader van de rechtmatigheidsverantwoording mag niet hoger zijn
                                            Speerpunten van          baten, lasten en balansmutaties vaststellen van de specifieke           dan 2% van de lasten exclusief dotaties reserves. Hiermee kan de
                                            de gemeenteraad          uitkeringen die opgenomen zijn in de Sisa-bijlage. Ons oordeel          verantwoordingsgrens niet langer hoger zijn dan de goedkeurings-
                                                                     hierover moeten wij opnemen in een aparte sectie in de                  tolerantie van de accountant.
                            Bijlagen
                                                                     controleverklaring met als titel “Verklaring betreffende overige door • Ook bij het bepalen of het college rechtmatig heeft gehandeld,
                                            Bijlagen                 wet en regelgeving gestelde eisen”.                                     dienen fouten en onduidelijkheden bij elkaar te worden opgeteld.
 Actuele ontwikkelingen
                                                                  • Ook voor deelverantwoordingen waarbij een afzonderlijke                  Dit houdt in dat voor zover het totaalbedrag aan rechtmatigheids-
                                                                     controleverklaring afgegeven moet worden, geldt de                      fouten én onduidelijkheden in het kader van de financiële
               Actuele ontwikkelingen
                                                                     controletolerantie van 2%. Er kan echter gemotiveerd gekozen            rechtmatigheid hoger is dan de verantwoordingsgrens, deze in het
Sisa
WNT
               Sisa                                                  worden voor een andere omvangsbasis dan de totale lasten van            kader van de financiële rechtmatigheid opgenomen worden in de
               WNT
Onafhankelijkheid
                                                                     de deelverantwoording als grondslag.                                    rechtmatigheidsverantwoording.
                                                                  • De nieuwe tabel met af te geven oordelen luidt als volgt:
               Onafhankelijkheid
                                                                                                                                           De wijzigingen gaan in met ingang van de jaarrekening 2025.
Communicatie
Urenbesteding
               Communicatie
               Urenbesteding
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>                        Samenvatting
                                                                 38
                                       Samenvatting
                        Jaarrekening
                                                                  Actuele ontwikkelingen die interessant kunnen zijn voor u
                                       Jaarrekening
                                                                  Notitie incidentele baten en lasten aangepast                           Nieuwe Notitie Verbonden partijen
                            Informatiewaarde jaarverslag
                                                                  Om vast te kunnen stellen dat sprake is van een structureel             De Commissie BBV heeft de Notitie Verbonden partijen
                                            Informatiewaarde      evenwicht in de begroting van uw gemeente is het belangrijk dat         geactualiseerd. De reden voor de actualisatie is onder andere de
                                            jaarverslag           inzicht bestaat in welk deel van de baten en lasten incidenteel zijn en inwerkingtreding van de nieuwe Wet Gemeenschappelijke
                                                                  welke structureel. In de begroting moet een limitatief overzicht van de Regelingen. Daarnaast wordt er in het kader van bovenregionale
                            Financiële positie
                                                                  incidentele baten en lasten worden gegeven. Dit verplichte              problematiek afstemming en uitvoering veel en steeds intensiever
                                            Financiële positie    (meerjarige) overzicht speelt een rol bij het vast kunnen stellen of er samengewerkt in de vorm van verbonden partijen. De complexiteit
                                                                  sprake is van een structureel evenwicht. Het is van belang dat het      van de problematiek die in deze partijen worden ondergebracht kan
                             Bevindingen controle
                                                                  overzicht van incidentele baten en lasten betrokken wordt bij het       van invloed zijn op het inzicht en de invloed die een algemeen
                                             Bevindingen          presenteren van het structureel begrotingssaldo.                        bestuur heeft en de wijze waarop de algemeen bestuur zijn taken uit
                                             controle                                                                                     kan voeren.
                                                                  Om uw gemeente hierbij te ondersteunen heeft de Commissie BBV
                              Interne beheersing
                                                                  de notitie Structurele en incidentele baten en lasten opgesteld. Eind   De definitieve versie van de notitie is op 24 juni 2025 verschenen en
                                              Interne beheersing  2024 heeft de Commissie BBV deze notitie op een aantal belangrijke      wordt van toepassing met ingang van de begroting 2026.
                                                                  onderwerpen herzien als gevolg van de publicatie van de Notitie
                            Speerpunten
                            de  gemeenteraad
                                         van
                                                                  incidenteel-structureel voor het Bestuurlijk Overleg Financiële         Overgang APPA naar ABP heeft financiële gevolgen
                                            Speerpunten van       verhouding (BOFv) van 21 november 2023. In deze notitie zijn            De Rijksoverheid heeft besloten dat met de invoering van het nieuwe
                                            de gemeenteraad       afspraken vastgelegd en verduidelijkingen opgenomen over de             pensioenstelsel ook de Appa-pensioenaanspraken van politieke
                                                                  verschillende vraagstukken die onder de noemer incidenteel en           ambtsdragers in het pensioenfonds ABP ondergebracht moeten
                            Bijlagen
                                                                  structureel worden geschaard. Zo bevat het de voorwaarden voor          worden. Dit zal naar verwachting per 1 januari 2028 plaatsvinden. Dat
                                            Bijlagen              gemeenten hoe een eventueel surplus van de algemene reserve kan         betekent dat per die datum de genoemde voorzieningen toereikend
 Actuele ontwikkelingen
                                                                  worden ingezet. Hierbij wordt opgemerkt dat het BBV en de uitingen      moeten zijn om de collectieve waardeoverdracht naar het ABP te
                                                                  van de commissie BBV leidend zijn bij de uitleg van het begrip          kunnen dekken. Omdat het ABP strengere rekenregels hanteert voor
               Actuele ontwikkelingen
                                                                  incidentele baten en lasten.                                            de berekening van de pensioenverplichtingen, zal de overgang
Sisa
WNT
               Sisa                                                                                                                       (negatieve) gevolgen hebben voor uw gemeente.
               WNT
Onafhankelijkheid
                                                                  De aangepaste notitie van de Commissie BBV is te raadplegen via
                                                                  deze link.                                                              Om deze gevolgen goed in te kunnen schatten, is een gezamenlijk
               Onafhankelijkheid
                                                                                                                                          onderzoek gestart van het ministerie van BZK, IPO, VNG en Unie van
Communicatie
Urenbesteding
               Communicatie                                                                                                               Waterschappen. Dit onderzoek is nog niet afgerond.
               Urenbesteding
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>                        Samenvatting
                                                                 39
                                       Samenvatting
                        Jaarrekening
                                                                  Deze Sisa-regelingen zijn op uw gemeente van toepassing
                                       Jaarrekening
                                                                  Wij hebben in onze controle specifieke werkzaamheden verricht om            De rapporteringstolerantie is per specifieke uitkering:
                                                                  een oordeel te kunnen geven over de getrouwheid en rechtmatigheid           • EUR 12.500 indien de omvangsbasis kleiner of gelijk is aan EUR
                                                                  van de financiële verantwoordingsinformatie in de SiSa-bijlage bij de         125.000;
                            Informatiewaarde jaarverslag
                                            Informatiewaarde
                                                                  jaarrekening 2024.                                                          • 10% indien de omvangsbasis groter dan EUR 125.000 en kleiner
                                            jaarverslag
                                                                                                                                                dan of gelijk is aan EUR 1.000.000;
                                                                  Voor de bevindingen uit onze controle gelden op grond van de Nota           • EUR 125.000 indien de omvangsbasis groter is dan EUR 1.000.000.
                            Financiële positie
                                                                  verwachtingen accountantscontrole zwaardere rapporterings-
                                            Financiële positie    toleranties dan voor andere onderdelen van de jaarrekening.                 De rapporteringstolerantie heeft geen consequenties voor de omvang
                                                                                                                                              en aard van de controle van specifieke uitkeringen. Hierna hebben wij
                             Bevindingen controle
                                                                                                                                              onze bevindingen per specifieke uitkering opgenomen.
                                             Bevindingen
                                             controle
                                                                   Strekking controleverklaring rechtmatigheid                                          Goedkeurend
                              Interne beheersing
                                              Interne beheersing   Strekking controleverklaring getrouwheid                                             Goedkeurend
                                                                                                                                                              Fout /        Financiële omvang           Toelichting
                            Speerpunten
                            de  gemeenteraad
                                         van
                                            Speerpunten van        Sisacode      Specifieke uitkering
                                                                                                                                                         onzekerheid              in EUR            fout/onzekerheden
                                            de gemeenteraad
                                                                  AenM M16       Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne                               Fout                EUR 0                   n.v.t.
                            Bijlagen
                                            Bijlagen              AenM M16       Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne                          Onzekerheid              EUR 0                   n.v.t.
 Actuele ontwikkelingen
                                                                                 Regeling eenmalige specifieke uitkering voor gemeenten in
               Actuele ontwikkelingen
                                                                                 verband met het treffen van maatregelen ter vermindering van
Sisa
               Sisa                                               AenM M24                                                                                     Fout                EUR 0                   n.v.t.
WNT
                                                                                 overlast en criminaliteit veroorzaakt door asielzoekers in 2023 en
               WNT
Onafhankelijkheid
                                                                                 2024
Communicatie
               Onafhankelijkheid                                                 Regeling eenmalige specifieke uitkering voor gemeenten in
               Communicatie                                                      verband met het treffen van maatregelen ter vermindering van
Urenbesteding
                                                                  AenM M24                                                                                Onzekerheid              EUR 0                   n.v.t.
                                                                                 overlast en criminaliteit veroorzaakt door asielzoekers in 2023 en
               Urenbesteding
                                                                                 2024
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>                        Samenvatting
                                                                 40
                                       Samenvatting
                        Jaarrekening
                                                                  Deze Sisa-regelingen zijn op uw gemeente van toepassing
                                       Jaarrekening
                                                                   Sisacode   Specifieke uitkering                                                Fout /     Omvang van de     Toelichting fouten /
                                                                                                                                               onzekerheid fout of onzekerheid   onzekerheden
                            Informatiewaarde jaarverslag
                                            Informatiewaarde
                                                                             Regeling specifieke uitkering kwijtschelding gemeentelijke
                                            jaarverslag
                                                                             belastingen Specifieke uitkering aan gemeenten voor de
                                                                  BZK C62                                                                          Fout           EUR 0               n.v.t.
                                                                             bekostiging van de kwijtschelding van gemeentelijke belastingen
                            Financiële positie
                                                                             van gedupeerden door de toeslagenaffaire
                                            Financiële positie
                                                                             Regeling specifieke uitkering kwijtschelding gemeentelijke
                                                                             belastingen Specifieke uitkering aan gemeenten voor de
                                                                  BZK C62                                                                      Onzekerheid        EUR 0               n.v.t.
                             Bevindingen controle
                                             Bevindingen                     bekostiging van de kwijtschelding van gemeentelijke belastingen
                                             controle                        van gedupeerden door de toeslagenaffaire
                              Interne beheersing
                                                                  BZK C92    Regeling specifieke uitkering Informatiepunten Digitale Overheid      Fout           EUR 0               n.v.t.
                                              Interne beheersing
                                                                  BZK C92    Regeling specifieke uitkering Informatiepunten Digitale Overheid  Onzekerheid        EUR 0               n.v.t.
                            Speerpunten
                            de  gemeenteraad
                                         van
                                            Speerpunten van
                                                                             Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp gedupeerden
                                            de gemeenteraad       FIN B2                                                                           Fout           EUR 0               n.v.t.
                                                                             toeslagenproblematiek
                                                                             Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp gedupeerden
                            Bijlagen
                                            Bijlagen              FIN B2                                                                       Onzekerheid        EUR 0               n.v.t.
                                                                             toeslagenproblematiek
 Actuele ontwikkelingen
               Actuele ontwikkelingen                                        Tijdelijke impulsregeling klimaatadaptatie 2021–2027 (SiSa tussen
Sisa
                                                                  IenW E44B                                                                        Fout           EUR 0               n.v.t.
                                                                             medeoverheden)
WNT
               Sisa
               WNT                                                           Tijdelijke impulsregeling klimaatadaptatie 2021–2027 (SiSa tussen
                                                                  IenW E44B                                                                    Onzekerheid        EUR 0               n.v.t.
Onafhankelijkheid
Communicatie
               Onafhankelijkheid                                             medeoverheden)
Urenbesteding
               Communicatie
               Urenbesteding
</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre>                        Samenvatting
                                                                 41
                                       Samenvatting
                        Jaarrekening
                                                                  Deze Sisa-regelingen zijn op uw gemeente van toepassing
                                       Jaarrekening
                                                                  Sisacode   Specifieke uitkering                                                    Fout /     Omvang van de     Toelichting fouten /
                            Informatiewaarde jaarverslag
                                                                                                                                                  onzekerheid fout of onzekerheid   onzekerheden
                                            Informatiewaarde
                                            jaarverslag                      Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en
                                                                  KGG K28                                                                             Fout           EUR 0               n.v.t.
                                                                             energiebeleid
                            Financiële positie
                                            Financiële positie               Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en
                                                                  KGG K28                                                                         Onzekerheid        EUR 0               n.v.t.
                                                                             energiebeleid
                             Bevindingen controle
                                             Bevindingen                     Regeling specifieke uitkering inhalen COVID-19 gerelateerde
                                                                  OCW D14                                                                             Fout           EUR 0               n.v.t.
                                             controle                        onderwijsvertragingen
                              Interne beheersing
                                                                             Regeling specifieke uitkering inhalen COVID-19 gerelateerde
                                              Interne beheersing  OCW D14                                                                         Onzekerheid        EUR 0               n.v.t.
                                                                             onderwijsvertragingen
                                                                             Regeling eenmalige specifieke uitkering en subsidies lokale
                            Speerpunten
                            de  gemeenteraad
                                         van
                                            Speerpunten van       OCW D23                                                                             Fout           EUR 0               n.v.t.
                                                                             bibliotheekvoorzieningen
                                            de gemeenteraad
                                                                             Regeling eenmalige specifieke uitkering en subsidies lokale
                                                                  OCW D23                                                                         Onzekerheid        EUR 0               n.v.t.
                                                                             bibliotheekvoorzieningen
                            Bijlagen
                                            Bijlagen
 Actuele ontwikkelingen
                                                                  OCW D8     Onderwijsachterstandenbeleid 2023-2026                                   Fout           EUR 0               n.v.t.
               Actuele ontwikkelingen
                                                                  OCW D8     Onderwijsachterstandenbeleid 2023-2026                               Onzekerheid        EUR 0               n.v.t.
Sisa
WNT
               Sisa
               WNT
Onafhankelijkheid
                                                                  SZW G10    Wet inburgering 2021_ gemeentedeel 2024                                  Fout           EUR 0               n.v.t.
               Onafhankelijkheid
                                                                  SZW G10    Wet inburgering 2021_ gemeentedeel 2024                              Onzekerheid        EUR 0               n.v.t.
Communicatie
Urenbesteding
               Communicatie
               Urenbesteding
</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>                        Samenvatting
                                                                 42
                                       Samenvatting
                        Jaarrekening
                                                                  Deze Sisa-regelingen zijn op uw gemeente van toepassing
                                       Jaarrekening
                                                                  Sisacode   Specifieke uitkering                                          Fout /     Omvang van de     Toelichting fouten /
                            Informatiewaarde jaarverslag
                                                                                                                                        onzekerheid fout of onzekerheid   onzekerheden
                                            Informatiewaarde
                                            jaarverslag                      Kwijtschelden publieke schulden SZW-domein hersteloperatie
                                                                  SZW G12                                                                   Fout           EUR 0               n.v.t.
                                                                             kinderopvangtoeslagaffaire_gemeentedeel 2024
                            Financiële positie
                                            Financiële positie               Kwijtschelden publieke schulden SZW-domein hersteloperatie
                                                                  SZW G12                                                               Onzekerheid        EUR 0               n.v.t.
                                                                             kinderopvangtoeslagaffaire_gemeentedeel 2024
                             Bevindingen controle
                                             Bevindingen          SZW G13    Onderwijsroute_ deel gemeente 2024                             Fout           EUR 0               n.v.t.
                                             controle
                                                                  SZW G13    Onderwijsroute_ deel gemeente 2024                         Onzekerheid        EUR 0               n.v.t.
                              Interne beheersing
                                              Interne beheersing             Gebundelde uitkering op grond van artikel 69
                                                                  SZW G2                                                                    Fout           EUR 0               n.v.t.
                                                                             Participatiewet_gemeentedeel 2024
                            Speerpunten
                            de  gemeenteraad
                                         van
                                            Speerpunten van                  Gebundelde uitkering op grond van artikel 69
                                            de gemeenteraad       SZW G2                                                                Onzekerheid        EUR 0               n.v.t.
                                                                             Participatiewet_gemeentedeel 2024
                            Bijlagen
                                                                             Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (uitsluitend
                                            Bijlagen              SZW G3                                                                    Fout           EUR 0               n.v.t.
                                                                             kapitaalverstrekking)_gemeentedeel 2024
 Actuele ontwikkelingen
                                                                             Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (uitsluitend
               Actuele ontwikkelingen                             SZW G3                                                                Onzekerheid        EUR 0               n.v.t.
                                                                             kapitaalverstrekking)_gemeentedeel 2024
Sisa
WNT
               Sisa
               WNT                                                           Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers
Onafhankelijkheid
                                                                  SZW G4                                                                    Fout           EUR 0               n.v.t.
                                                                             (Tozo)_gemeentedeel 2024
Communicatie
               Onafhankelijkheid
               Communicatie                                                  Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers
                                                                  SZW G4                                                                Onzekerheid        EUR 0               n.v.t.
Urenbesteding
               Urenbesteding                                                 (Tozo)_gemeentedeel 2024
</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre>                        Samenvatting
                                                                 43
                                       Samenvatting
                        Jaarrekening
                                                                  Deze Sisa-regelingen zijn op uw gemeente van toepassing
                                       Jaarrekening
                                                                  Sisacode   Specifieke uitkering                                               Fout /     Omvang van de     Toelichting fouten /
                            Informatiewaarde jaarverslag
                                                                                                                                             onzekerheid fout of onzekerheid   onzekerheden
                                            Informatiewaarde
                                            jaarverslag           VRO J55    Aanpak energiearmoede                                               Fout           EUR 0               n.v.t.
                            Financiële positie
                                                                  VRO J55    Aanpak energiearmoede                                           Onzekerheid        EUR 0               n.v.t.
                                            Financiële positie
                                                                  VRO J9     Specifieke uitkering woningbouwimpuls                               Fout           EUR 0               n.v.t.
                             Bevindingen controle
                                             Bevindingen          VRO J9     Specifieke uitkering woningbouwimpuls                           Onzekerheid        EUR 0               n.v.t.
                                             controle
                                                                             Regeling specifieke uitkering verduurzaming slecht geïsoleerde
                                                                             woningen van eigenaar-bewoners en woningen van verenigingen
                                                                  VRO J94                                                                        Fout           EUR 0               n.v.t.
                              Interne beheersing
                                              Interne beheersing             van eigenaars, woonverenigingen en wooncoöperaties in het kader
                                                                             van het Nationaal Isolatieprogramma
                            Speerpunten
                            de  gemeenteraad
                                         van
                                            Speerpunten van                  Regeling specifieke uitkering verduurzaming slecht geïsoleerde
                                            de gemeenteraad                  woningen van eigenaar-bewoners en woningen van verenigingen
                                                                  VRO J94                                                                    Onzekerheid        EUR 0               n.v.t.
                                                                             van eigenaars, woonverenigingen en wooncoöperaties in het kader
                            Bijlagen
                                                                             van het Nationaal Isolatieprogramma
                                            Bijlagen
                                                                             Specifieke uitkering versterking voor sport en bewegen,
 Actuele ontwikkelingen
                                                                  VWS H30    gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis     Fout           EUR 0               n.v.t.
Sisa
               Actuele ontwikkelingen                                        2023-2026
               Sisa                                                          Specifieke uitkering versterking voor sport en bewegen,
                                                                  VWS H30    gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis
WNT
                                                                                                                                             Onzekerheid        EUR 0               n.v.t.
               WNT
Onafhankelijkheid
                                                                             2023-2026
Communicatie
               Onafhankelijkheid
Urenbesteding
               Communicatie
               Urenbesteding
</pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre>                        Samenvatting
                                                                 44
                                       Samenvatting
                        Jaarrekening
                                                                  Deze Sisa-regelingen zijn op uw gemeente van toepassing
                                       Jaarrekening
                                                                  Sisacode    Specifieke uitkering                              Fout /     Omvang van de     Toelichting fouten /
                            Informatiewaarde jaarverslag
                                                                                                                             onzekerheid fout of onzekerheid   onzekerheden
                                            Informatiewaarde
                                            jaarverslag                      Specifieke uitkering IZA-doelen 2023-2026 (SiSa
                                                                  VWS H35B                                                       Fout           EUR 0               n.v.t.
                                                                             tussenmedeoverheden)
                            Financiële positie
                                            Financiële positie               Specifieke uitkering IZA-doelen 2023-2026 (SiSa
                                                                  VWS H35B                                                   Onzekerheid        EUR 0               n.v.t.
                                                                             tussenmedeoverheden)
                             Bevindingen controle
                                             Bevindingen          VWS H4     Regeling specifieke uitkering stimulering sport     Fout           EUR 0               n.v.t.
                                             controle
                                                                  VWS H4     Regeling specifieke uitkering stimulering sport Onzekerheid        EUR 0               n.v.t.
                              Interne beheersing
                                              Interne beheersing
                            Speerpunten
                            de  gemeenteraad
                                         van
                                            Speerpunten van
                                            de gemeenteraad
                            Bijlagen
                                            Bijlagen
 Actuele ontwikkelingen
Sisa
               Actuele ontwikkelingen
WNT
               Sisa
               WNT
Onafhankelijkheid
Communicatie
               Onafhankelijkheid
Urenbesteding
               Communicatie
               Urenbesteding
</pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 45 ======================================================================

<pre>                        Samenvatting
                                                                 45
                                       Samenvatting
                        Jaarrekening
                                                                  De belangrijkste bevindingen uit de controle van de WNT-verantwoording
                                       Jaarrekening
                                                                  Als onderdeel van onze controle hebben wij de naleving van de
                                                                  Wet Normering Topinkomens (WNT) gecontroleerd. Op grond van          Bijlage Wet Normering Topinkomens (WNT)
                                                                  de wet zijn de griffier en de gemeentesecretaris aangewezen als
                            Informatiewaarde jaarverslag
                                            Informatiewaarde
                                                                  topfunctionaris. Hun bezoldiging is juist en volledig verantwoord in                          U heeft twee topfunctionarissen verantwoord
                                            jaarverslag                                                                                          Aantal
                                                                  de WNT-verantwoording in uw jaarstukken.                                topfunctionarissen    in de jaarrekening. Beide functionarissen
                                                                                                                                                                hebben hun functie het gehele jaar vervuld.
                            Financiële positie
                                                                  Wilt u meer weten over de WNT? Kijkt u dan op:
                                            Financiële positie    https://www.topinkomens.nl
                                                                                                                                                                Beide topfunctionarissen zijn gedurende
                                                                                                                                                  Aard
                             Bevindingen controle
                                                                  Controleverklaring bevat paragraaf inzake overige                          dienstverband      2024 in loondienst bij de gemeente
                                             Bevindingen          aangelegenheden anticumulatiebepaling WNT                                                     geweest.
                                             controle             Met ingang van 2018 geldt een WNT-regel voor de samenloop van
                                                                  topfuncties bij verschillende WNT-instellingen. Deze
                                                                  anticumulatiebepaling regelt dat de som van de bezoldigingen van                              U heeft in 2024 geen ontslag-
                              Interne beheersing
                                              Interne beheersing                                                                                Betaling
                                                                  iemand die uitvoerende topfuncties uitoefent bij meerdere                ontslagvergoeding    vergoedingen boven de WNT-grens
                            Speerpunten
                            de  gemeenteraad
                                         van
                                                                  rechtspersonen of instellingen, niet hoger mag zijn dan het van                               uitgekeerd.
                                            Speerpunten van       toepassing zijnde bezoldigingsmaximum. In overeenstemming met
                                            de gemeenteraad       de Regeling Controleprotocol WNT 2024 hebben wij geen controle
                                                                  uitgevoerd op de naleving van deze anticumulatiebepaling. Dit
                            Bijlagen
                                                                  hebben wij in onze controleverklaring bij uw jaarrekening in een
                                            Bijlagen              paragraaf inzake overige aangelegenheden tot uitdrukking
                                                                  gebracht.
 Actuele ontwikkelingen
Sisa
               Actuele ontwikkelingen
WNT
               Sisa
               WNT
Onafhankelijkheid
Communicatie
               Onafhankelijkheid
Urenbesteding
               Communicatie
               Urenbesteding
</pre>

====================================================================== Einde pagina 45 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 46 ======================================================================

<pre>                        Samenvatting
                                                                 46
                                       Samenvatting
                        Jaarrekening
                                                                  Wij zijn gedurende de gehele controle onafhankelijk geweest van uw gemeente
                                       Jaarrekening
                                                                  Een belangrijke kernwaarde van onze beroepsgroep is dat wij
                            Informatiewaarde jaarverslag
                                                                  onafhankelijk zijn van het orgaan dat de jaarrekening opstelt. Bij uw
                                            Informatiewaarde      gemeente is dit gewaarborgd omdat de gemeenteraad onze
                                            jaarverslag           opdrachtgever is en het college verantwoordelijk is voor het opstellen
                                                                  van de jaarrekening.
                                                                  Wij hebben de naleving bewaakt van externe standaarden, het
                            Financiële positie
                                            Financiële positie
                                                                  onafhankelijkheidsbeleid van ETL Assurance & Overheidsaccountants
                                                                  en de onafhankelijkheidsafspraken met uw gemeente. Wij bevestigen
                                                                  dat we aan deze onafhankelijkheidsvereisten hebben voldaan en
                             Bevindingen controle
                                             Bevindingen
                                                                  voldoen.
                                             controle
                              Interne beheersing
                                                                  Om onze onafhankelijkheid bij de controle van de jaarrekening te
                                              Interne beheersing  waarborgen hebben wij geen werkzaamheden uitgevoerd die buiten de
                                                                  kaders van onze overeenkomst vallen. Een andere maatregel die wij
                            Speerpunten
                            de  gemeenteraad
                                         van
                                                                  genomen hebben is dat alle teamleden die betrokken zijn bij de
                                            Speerpunten van       controle van uw gemeente persoonlijk hebben verklaard dat ze
                                            de gemeenteraad       onafhankelijk zijn van uw gemeente. Deze verklaring is in ons
                                                                  controledossier opgenomen.
                            Bijlagen
                                            Bijlagen
 Actuele ontwikkelingen
Sisa
               Actuele ontwikkelingen
WNT
               Sisa
               WNT
Onafhankelijkheid
Communicatie
               Onafhankelijkheid
Urenbesteding
               Communicatie
               Urenbesteding
</pre>

====================================================================== Einde pagina 46 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 47 ======================================================================

<pre>                        Samenvatting
                                                                 47
                                       Samenvatting
                        Jaarrekening
                                                                  Belangrijke onderwerpen en aandachtspunten die wij met u hebben gecommuniceerd
                                       Jaarrekening
                                                                  Als ETL Assurance & Overheidsaccountants vinden wij het belangrijk om u te laten zien op welke wijze wij de belangrijkste
                            Informatiewaarde jaarverslag
                                                                  onderwerpen en aandachtspunten van de controle aan u hebben gerapporteerd. Dit hebben we opgenomen in onderstaande tabel.
                                            Informatiewaarde
                                            jaarverslag           Vereiste communicatie grond van controlestandaarden                         Controleplan     Management-       Accountants-
                                                                                                                                                                    letter          verslag
                                                                  Mededeling over de verantwoordelijkheden van de accountant.                        
                            Financiële positie
                                            Financiële positie
                                                                  Bevestiging van onze onafhankelijkheid                                                                               
                                                                  Eventuele significante tekortkomingen in de interne controle                                                         
                             Bevindingen controle
                                             Bevindingen
                                             controle             Eventuele ontdekte of vermoede fraude                                                                                
                              Interne beheersing
                                                                  Niet-naleven van wet- en regelgeving                                                                                 
                                              Interne beheersing
                                                                  Schriftelijke bevestigingen gevraagd van het management                                                               
                            Speerpunten
                            de  gemeenteraad
                                         van
                                                                  Alle zaken die van invloed zijn op de vorm en inhoud van de
                                            Speerpunten van                                                                                                                            
                                                                  controleverklaring.
                                            de gemeenteraad
                                                                  Ons standpunt over belangrijke kwalitatieve aspecten van de verslaggeving
                                                                                                                                                                                        
                                                                  door het college
                            Bijlagen
                                            Bijlagen              Rapporteren over significante moeilijkheden, aangelegenheden en overige
                                                                  zaken die van belang zijn voor het toezicht op het financiële                                                         
                                                                  verslaggevingsproces
 Actuele ontwikkelingen
               Actuele ontwikkelingen
                                                                  Niet gecorrigeerde afwijkingen                                                                                        
Sisa
WNT
               Sisa
                                                                  Significante aangelegenheden die naar voren komen tijdens de controle in
               WNT                                                                                                                                                                     
Onafhankelijkheid
                                                                  verband met verbonden partijen van de gemeente
               Onafhankelijkheid
                                                                  Beschrijving van de reikwijdte en timing van de controle, waaronder
Communicatie
               Communicatie                                                                                                                                                            
Urenbesteding                                                     significante risico’s.
               Urenbesteding
</pre>

====================================================================== Einde pagina 47 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 48 ======================================================================

<pre>                        Samenvatting
                                                                 48
                                       Samenvatting
                        Jaarrekening
                                                                  Onze urenbesteding in verband met de controle van de jaarrekening van uw gemeente
                                       Jaarrekening
                                                                  Onze urenbesteding is hoger dan onze verwachtingen
                            Informatiewaarde jaarverslag
                                                                  De controle van de jaarrekening vereist voldoende tijd en aandacht van
                                            Informatiewaarde      het controleteam. Hierbij beogen we een passende verdeling binnen
                                            jaarverslag           het team ten aanzien van de onderwerpen, kennis en betrokkenheid.
                                                                  Ingevolge de maatregelen “In het Publiek belang” binnen de
                                                                  accountancysector rapporteren wij over onze urenbesteding ten
                                                                  aanzien van de jaarrekeningcontrole.
                            Financiële positie
                                            Financiële positie
                                                                                                                 Begrote      Werkelijke
                                                                                     Teamlid
                             Bevindingen controle
                                                                                                                   uren          uren
                                             Bevindingen
                                             controle              Partner                                          72             52
                                                                   Manager                                          80            109
                                                                   Controleleider                                   96            120
                              Interne beheersing
                                              Interne beheersing
                                                                   Beginnend controleleider                         96              0
                            Speerpunten
                            de  gemeenteraad
                                         van
                                                                   Assistent accountant                            108            228
                                            Speerpunten van        Totaal uren                                     452            509
                                            de gemeenteraad
                                                                  Zoals uit bovenstaande tabel blijkt wijkt onze werkelijke inspanning af
                            Bijlagen
                                                                  van de verwachte inspanning. Ook zijn er tussen de functieniveaus
                                            Bijlagen              verschuivingen geweest in de urenbesteding.
 Actuele ontwikkelingen
                                                                  De overschrijding van de uren komt voornamelijk omdat de inschatting
               Actuele ontwikkelingen
Sisa
                                                                  bij de offerte niet meer past bij de strengere kwaliteitseisen die aan ons
WNT
               Sisa                                               worden gesteld vanuit onze beroepsgroep.
               WNT
Onafhankelijkheid
Communicatie
               Onafhankelijkheid
Urenbesteding
               Communicatie
               Urenbesteding
</pre>

====================================================================== Einde pagina 48 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 49 ======================================================================

<pre>Bedankt voor de fijne samenwerking</pre>

====================================================================== Einde pagina 49 =================================================================

<br><br>