<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>                            Begroting 2017



Begroting 2017 GGD Hart voor Brabant         bladzijde 0 van 20
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Inhoud


Inleiding ................................................................................................................. 2

1.      Programma publieke gezondheid ....................................................................... 3

1.1     Jeugdgezondheidszorg ..................................................................................... 4
1.2     Gezondheidsbescherming ................................................................................. 5
1.3     Gezondheidsbevordering en leefstijl ................................................................... 7
1.4     Monitoren, signaleren en advies ........................................................................ 8
1.5     Publieke gezondheid bij rampen en crises ........................................................... 9
1.6     Toezicht houden .............................................................................................10
1.7     Openbare geestelijke gezondheidszorg ..............................................................11
1.8     Publieke gezondheid asielzoekers .....................................................................12
2.      Financiën.......................................................................................................13

3.      Bijzondere onderwerpen ..................................................................................15

3.1     Tarieven ........................................................................................................15
3.2     Weerstandsvermogen .....................................................................................15
3.3     Onderhoud kapitaalgoederen ...........................................................................16
3.4     Bedrijfsvoering ...............................................................................................16
3.5     Financiering ...................................................................................................17
3.6     Samenwerkingsverbanden ...............................................................................18
4.      Het overzicht van baten en lasten.....................................................................20

Bijlage 1: Nominale ontwikkelingen ...........................................................................29

Bijlage 2: EMU-saldo ...............................................................................................30

Bijlage 3: Tarieven 2017..........................................................................................31




foto voorpagina: Hollandse Hoogte




  Begroting 2017 GGD Hart voor Brabant                                                                                          1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Inleiding

Gezondheid telt!
Gezondheid draagt bij aan het welbevinden van mensen. Wie meedoet, voelt zich gezonder en met een
slechte gezondheid wordt meedoen lastig. Daardoor neemt het belang van preventie toe: voorkomen is
beter dan genezen. De gemeente heeft hier een belangrijke rol en werkt steeds meer samen met andere
gemeenten. Door de decentralisaties kunnen ze zorg en preventie met elkaar verbinden. Daarbij kunnen
ze rekenen op hun eigen GGD als professionele en betrokken partner.


Leeswijzer
In deze begroting werkten we de kadernota 2017 uit zoals het algemeen bestuur die vaststelde. In het
eerste deel vindt u het programma Publieke gezondheid, met in hoofdstuk 1 de uitwerking van dat
programma, verdeeld in de verschillende taakvelden uit o.a. de Wet publieke gezondheid.
In hoofdstuk 2 staan de financiële positie en de gemeentelijke bijdrage. De bijzondere (wettelijk
verplichte) onderwerpen vindt u in hoofdstuk 3 en in hoofdstuk 4 is de financiële begroting 2017.


De wet verplicht ons om de begroting vast te stellen voor 1 augustus. Voor 15 april sturen we het
ontwerp naar de gemeenteraden, zodat zij hun zienswijze kunnen geven. Samen met die zienswijzen
bespreken we de begroting dan in de vergadering van het algemeen bestuur van 14 juli 2016.
Het beoogd resultaat: een begroting 2017 met het programma publieke gezondheid en activiteiten die
gericht blijven op de gezondheid van al onze inwoners, in het bijzonder de kwetsbare.


het dagelijks bestuur van de GGD Hart voor Brabant,
14 april 2016,




C.J.M.A. van Esch,                             W.A.G. Hillenaar,
secretaris                                     voorzitter




Vastgesteld door het algemeen bestuur van de GGD Hart voor Brabant,
14 juli 2016,




C.J.M.A. van Esch,                             W.A.G. Hillenaar,
secretaris                                     voorzitter




 Begroting 2017 GGD Hart voor Brabant                                                                  2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>      1. Programma publieke gezondheid

De basis voor het werk van de GGD ligt in de Wet publieke gezondheid. Daarin staan de taken waarvoor
de gemeente verantwoordelijk is en die de GGD uitvoert. De publieke gezondheidszorg signaleert en
voorkomt (gezondheids)risico’s en –bedreigingen, houdt daar toezicht op en grijpt in waar het nodig is.
De inrichting van de publieke gezondheidszorg wordt vooral bepaald door wetten 1, landelijk en lokaal
beleid2 en maatschappelijke ontwikkelingen zoals de transitie/transformatie in de zorg, de snelle
opkomst van de on-line maatschappij (e-health, big data) en de vluchtelingenstroom.


Trends
We signaleren drie belangrijke algemene trends:
      -   de transities in het sociaal- en zorgdomein leiden tot nieuwe samenwerkingen en diensten;
      -   een overheid die een appèl doet op actief burgerschap en een steunende sociale omgeving;
      -   de opkomst van digitale toepassingen geven de burger meer regie.


We sluiten aan bij deze ontwikkelingen door de klant3 centraal te stellen, ons te verbinden met het veld
en onszelf te vernieuwen. Dat zijn dan ook de focuspunten voor de komende jaren.
In de beleidsvisie De GGD gaat verder … voor gezondheid4, noemen we als ontwikkelpunten:
-    naar meer vraaggericht werken: door te werken vanuit de ‘klantreis‘; zo komen we te weten wat de
     klant van ons verwacht;
      -   meer flexibiliteit, innovatie en maatwerk;
      -   minder schotten tussen de disciplines in het contact met klanten.
Deze punten hebben al invloed op het werk van de GGD in 2017.


Daarnaast zijn er nog de trends rond gezondheid zelf, zoals:
      -   mensen met een lage opleiding leven gemiddeld 6 tot 7 jaar korter dan hoogopgeleiden;
      -   nieuwe generaties volwassenen hebben meer obesitas en hoge bloeddruk;
      -   een hogere infectiedruk door internationalisering en resistentie van antibiotica;
      -   meer vluchtelingen, die meer zorg nodig hebben.


Opbouw van dit hoofdstuk
Hieronder staat per taak wat we daarmee willen bereiken en wat we daarvoor gaan doen, met – ter
illustratie – Enkele prestaties 2017. Voor meer info over onze producten: zie het productenboek.
Daarna volgt het kopje Wat gaan we meten: we meten in 2017 – als eerste stap – met enkele
indicatoren het effect van ons werk. Daarnaast zijn er nog de volgende algemene indicatoren:
      -   tevredenheid: gemiddeld scoort 85% van onze klanten tevreden;
      -   klachten: de GGD belt de klager binnen 5 werkdagen.
Zo nodig passen we de indicatoren in de loop van 2016 aan en we sluiten ook aan bij de landelijke
indicatoren die we eind 2016 verwachten vanuit het Stimulerings- programma Betrouwbare publieke
gezondheid.


1 Wetten zoals de Wet publieke gezondheid, de Jeugdwet, de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 en de Wet kinderopvang en
kwaliteitseisen peuterspeelzalen.
2 Beleid en richtlijnen zoals de VWS-kamerbrief Betrouwbare publieke gezondheid, de landelijke nota gezondheidsbeleid 2016-2019,
het Landelijk professioneel kader Uitvoering jeugdgezondheidszorg en het lokale en/of regionale gezondheidsbeleid, aansluitend op de
landelijke nota en de Landelijke volksgezondheidstoekomstverkenning Een gezonder Nederland.
3 Met ‘klant’ bedoelen we in deze begroting: de individuele klant/burger en soms de school, de sportvereniging, de gemeente, etc.
4 In november 2015 stuurden we onze beleidsvisie naar het college, om deze te bespreken met commissie en/of raad.



    Begroting 2017 GGD Hart voor Brabant                                                                                        3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>1.1     Jeugdgezondheidszorg
De jeugdgezondheidszorg (JGZ) heeft als doel om alle kinderen
gezond te laten opgroeien. Ze kijkt daarbij niet alleen naar het kind
zelf, maar ook naar de omgeving, omdat deze bepalend is voor de
gezondheid en het welzijn van het kind.
De JGZ heeft (bijna) alle kinderen in Nederland in beeld en biedt
hen en hun ouders (vooral preventieve) zorg en ondersteuning aan
om gezondheidsproblemen te voorkomen. Ze signaleert, monitort,
adviseert en verwijst indien nodig. Volgens het basispakket JGZ
verricht ze een aantal screeningen, zoals het bijhouden van de groei
en ontwikkeling en het bepalen van het gezichtsvermogen. Ook
naar de psychische aspecten en de thuissituatie gaat aandacht uit.

Als de JGZ-medewerker afwijkingen en/of problemen constateert, bepaalt ze samen met de ouders of
doorverwijzen nodig is. Ook als er geen afwijkingen zijn, overleggen ze over het vervolg. Daardoor is
het mogelijk om preventieve zorg op maat te leveren en kan het kind dat meer aandacht nodig heeft,
deze ook krijgen. Zo nodig verwijst de jeugdarts rechtstreeks naar specialistische zorg. Als de JGZ-
medewerker beginnende problemen signaleert in de opvoeding, kan ze ook kortdurende
opvoedondersteuning aanbieden.


Wat willen we bereiken?
    -   ouders voelen zich gesteund bij het opvoeden en kunnen zonder hulp verder;
    -   ouders zijn in de lead bij het maken van afspraken op het consultatiebureau;
    -   ouders en jongeren hebben online toegang tot hun dossier.


Wat gaan we daarvoor doen?                                                         Enkele prestaties 2017:

    -   contact met alle ouders, kinderen en jongeren, intensief als dat nodig     - 154.000 gezond-

        is: face tot face, via e-consult, beeldbellen, whatsapp of andere social    heidsonderzoeken, bij

        media.                                                                      36.000 jeugdigen

    -   bij risico’s kijken we samen met de ouders en partners hoe we die          - 28.000 vaccinaties

        kunnen voorkomen en/of bieden we lichte ondersteuning. Als dat             - bereik van minstens:

        nodig is, leiden we toe tot zorg en hulp;                                   - 1-jarigen : 99%

    -   ervoor zorgen dat er geen kinderen buiten beeld raken; we gaan              - 3½-jarigen: 91%
        samen met onze partners actief op zoek en zorgen ervoor dat ook             - 5½ -jarigen: 85%
        kinderen in moeilijke situaties gelijke kansen krijgen;                     - 9½- jarigen : 89%
    -   toegang geven aan ouders en jongeren tot hun persoonlijke dossier,          - 12/13-jarigen: 83%

        via het klantportaal, dat ze gebruiken om de ontwikkeling te volgen en afspraken te maken;
    -   we werken intensief samen; in het sociale wijkteam, met het (passend) onderwijs en met de (1 e
        lijns en 2e lijns) gezondheidzorg.


Wat gaan we meten?
Contactmoment 3½ jarigen
    -   % bereik van het contactmoment;
    -   no show per contactmoment;
    -   % van de bevraagden dat het nut van het contactmoment voldoende vindt;




 Begroting 2017 GGD Hart voor Brabant                                                                        4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>    -   % van deze ouders dat een of meer adviezen opvolgde die de GGD gaf.
Inloopspreekuur
    -   aantal contacten;
    -   % van de bevraagden dat tevreden is over het nut van het contact tijdens het inloopspreekuur;
    -   % van deze ouders dat na de toeleiding naar hulp verder gaat zonder hulp van de GGD.


Huisbezoeken
    -   % van de huisbezoeken (op indicatie) ten opzichte van het aantal kinderen;
    -   % van de bevraagden dat tevreden is over het effect van het huisbezoek;
    -   % van deze ouders dat na de toeleiding naar hulp verder gaat zonder hulp van de GGD.


Voorlichten van ouders
    -   % van de ouders dat van de GGD voorlichting kreeg over opvoeding;
    -   tevredenheid van deze ouders over deze voorlichting;
    -   % van deze ouders dat aangeeft na de tips beter te kunnen opvoeden.




1.2     Gezondheidsbescherming
Burgers beschermen zichzelf tegen ziekten; zo komen mensen bij
de GGD voor vaccinaties als zij op reis gaan (plustaak). Maar ze
vertrouwen er ook op dat de overheid hen beschermt als er risico’s
zijn op de verspreiding van infectieziekten.
De Wet publieke gezondheid noemt een aantal gezondheids-
beschermende taken, zoals:
 - infectieziektebestrijding: het voorkomen, signaleren en
   bestrijden van infectieziekten die een risico kunnen vormen
   voor de volksgezondheid. Infectieziektebestrijding geeft de
   overheid inzicht in de risico’s en de mogelijkheden deze te
   verkleinen, adviseert risicovolle instellingen en zorgt voor een
   adequate aanpak bij (dreiging van) een epidemie;
 - tuberculosebestrijding: inclusief bron- en contactonderzoek en
   het nemen van preventieve maatregelen en het begeleiden van tbc-patiënten;
 - soabestrijding: de mogelijkheid zich gratis en anoniem te laten testen. Dit is een aanbod voor
   groepen die de reguliere zorg moeilijk kan bereiken en die een hoger risico op soa lopen of
   problemen hebben rondom seksualiteit. Daarnaast is er de hulpverlening voor jongeren (plustaak).
 - technische hygiënezorg: de toezichtstaken op (zorg-)voorzieningen waar (kwetsbare) mensen risico
   lopen door een gebrek aan hygiëne;
 - medische milieukunde: geeft inzicht in de mogelijkheden om de gezondheid te beïnvloeden via de
   fysieke leefomgeving. Onder andere door adviezen over lucht, geluid, veehouderijen, asbest, bodem-
   en binnenmilieu. Bij (dreigende) rampen ondersteunen de medische milieukundigen gemeenten bij
   het inschatten van de gezondheidsrisico’s en geven zij gezondheidskundig advies.
 - forensische geneeskunde: de lijkschouw voor gemeenten op grond van de Wet op de lijkbezorging.
   Daarnaast is er de arrestantenzorg voor politie en justitie (plustaak);
 - tot slot is er de reizigerszorg, een plustaak me de individuele reiziger als klant.




 Begroting 2017 GGD Hart voor Brabant                                                                 5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>Wat willen we bereiken?
    -   adequaat reageren op meldingen en incidenten;
    -   een focus op gezonde gemeente, crisisbeheersing en intensieve veehouderij;
    -   onderhouden van contacten met partners en samenwerken in projecten.


Wat gaan we daarvoor doen?                                                        Enkele prestaties 2017:

Algemeen: handhaven van het huidige uitvoeringsniveau van deze taken.             - 1.300 meldingen van

                                                                                      infectieziekten;

Infectieziektebestrijding                                                         - 1.600 adviezen over

    -   samenwerken rond antibioticaresistentie, met o.a. ziekenhuizen en             infectieziekten;

        zorginstellingen;                                                         - 8.000 tbc-screeningen;

    -   uitvoeren van een grensoverschrijdend project, waardoor het               - 280 adviezen medische

        behandelen van infectieziekten in de toekomt mogelijk blijft.                 milieukunde;

                                                                                  - 18.000 reizigers-
Tuberculosebestrijding                                                                consulten
    -   uitvoeren van het nieuwe nationaal plan tuberculosebestrijding.           - 6.500 soa-consulten;

                                                                                  -   540 lijkschouwen en
Technische hygiënezorg                                                                350 euthanasie-
    -   aanbieden scan/onderzoek n.a.v. risicoprofiel instellingen (plustaak);        verklaringen.
    -   onderzoeken of en hoe de markttaken het beste zijn uit te voeren.


Medische milieukunde
    -   adviseren over en beantwoorden van vragen over gezondheid in de leefomgeving;
    -   adviseren over risico’s van (dreigende) rampen aan gemeente, burgers, scholen,
        woningbouwverenigingen, veiligheidsregio en provincie, zodat anticiperen mogelijk is;
    -   voorbereiden op de invoering van de Omgevingswet in 2018;


Forensische geneeskunde
    -   overleggen met politie en partners over de uitvoering van de arrestantenzorg;
    -   voorbereiden op aanbesteding door de politie van deze plustaak.


Wat gaan we meten?
Beldienst infectieziekte-/tuberculosebestrijding
        -   aantal mensen dat de GGD belde of mailde met een vraag;
        -   % van die mensen dat tevreden is over de informatie die zij kregen;
        -   % van die mensen die de gegeven adviezen opvolgden of de acties uitvoerden.


Bron- en contact-onderzoek (infectieziektebestrijding)
        -   aantal mensen dat de GGD benaderde voor bron- en contactonderzoek;
        -   % van die mensen dat tevreden is over de acties van de GGD en de toepasbaarheid van de
            informatie in de praktijk;
        -   % van die mensen die de gegeven adviezen opvolgden of de acties uitvoerden.




 Begroting 2017 GGD Hart voor Brabant                                                                       6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>1.3     Gezondheidsbevordering en leefstijl
Door maatregelen om de gezondheid te bevorderen, is veel ziekte-
last vermijdbaar. Bij die gezondheidsbevordering zijn veel partijen
betrokken, zoals scholen, sportorganisaties en welzijnsinstellingen.
Het gaat dan over lokale thema’s rond bijvoorbeeld alcohol, roken,
overgewicht, bewegen en depressie. Gezondheidsbevordering gaat
over het beïnvloeden van het gedrag én van de omgeving.
De GGD voert daarnaast nog andere taken uit op dit terrein, zoals
het coördineren bij meer complexe programma’s zoals Gezonde
School en om uitvoerende regie bij gemeentelijke of regionale
programma’s zoals alcoholprojecten.


Wat willen we bereiken?
Gezonde wijk
    -   meer vitaliteit en eigen kracht bij volwassenen en ouderen;
    -   meer e-health voor het versterken van de gezondheid bij volwassenen, ouderen en minima;
    -   een gezondere omgeving;
    -   een betere gezondheid van vluchtelingen.


Gezonde school
    -   vraaggerichte invulling van gezondheidsthema’s, bijvoorbeeld:
            -    jongeren onder de 18 jaar drinken geen alcohol;
            -    kinderen hebben een gezond gewicht;
            -    het ziekteverzuim van leerlingen neemt af met 20%;
            -    minder depressie bij jongeren;
            -    een gezondere schoolomgeving.


Wat gaan we daarvoor doen?
    -   creëren van bewustwording bij jongeren en ouders over de gevolgen van alcoholgebruik;
    -   stimuleren van scholen en sportverenigingen om te werken aan alcoholpreventie;
    -   beter doorverwijzen van kinderen met overgewicht;
    -   ondersteunen van scholen in de Gezonde School aanpak (aandacht voor bijv. gezond gewicht);
    -   ondersteunen van ouders bij het gezond opvoeden van hun kinderen;
    -   stimuleren en ondersteunen van VO-scholen en ROC’s bij het terugdringen van ziekteverzuim;
    -   onderzoeken hoe de zorgverzekering in te zetten is voor een betere gezondheid van minima;
    -   activiteiten voor ouderen, zoals fitnessdagen, gezonde leefstijl (samen met partners);
    -   leveren van een bijdrage aan de gezondheid van vluchtelingen;
    -   ontwikkelen van een app om vluchtelingen te ondersteunen bij hun gezondheid;
    -   versterken van de samenwerking met de 1e lijn (leefstijlcoach, persoonlijke gezondheidscheck);
    -   benutten van de ervaringen van de pilot Persoonlijke gezondheidscheck;
    -   overdragen van meer kennis en vaardigheden over voeding, alcohol en bewegen.


Wat gaan we meten?
    -   eind 2017 werken 110 scholen (=20%) volgens de Gezonde school aanpak.




 Begroting 2017 GGD Hart voor Brabant                                                                7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>1.4      Monitoren, signaleren en advies
27% Van de ziektelast van welvaartsziekten is toe te schrijven aan
roken, alcoholgebruik, ongezonde voeding, te weinig beweging en
overgewicht. Daarnaast zijn milieufactoren van negatieve invloed,
voor bijna 6%. Om daartegen gerichte maatregelen te kunnen
nemen, heeft de overheid informatie nodig over de gezondheid van
burgers en over de factoren die van invloed zijn op de ziektelast.
Ook gemeenten zijn verantwoordelijk voor het nemen van gezond-
heidsbeschermende en -bevorderende maatregelen.
De GGD monitort gezondheidsrisico’s in de fysieke en sociale
omgeving en kan zo signaleren en adviseren aan de gemeenten
over het beleid rond preventie en gezondheidsbescherming en over
de aanpak van sociaaleconomische gezondheidsverschillen. De
GGD brengt de gezondheidsproblemen in wijk en buurt in kaart,
adviseert over een effectieve aanpak en legt verbindingen met
partijen. Hij geeft daarnaast advies en zet stappen tot het leggen     foto: Hollandse Hoogte

van verbindingen met zorgpartners, jeugdhulpverlening, onderwijs en partijen in andere sectoren.


Wat willen we bereiken?
    -    gemeenten kennen de data, trends en risico’s op het gebied van gezondheid;
    -    de GGD is dé adviseur voor informatie en kennis over preventie en gezondheid.


Wat gaan we daarvoor doen?                                                            Enkele prestaties 2017:

Monitoren                                                                             - jeugdmonitor 0-11

    -    uitvoeren gezondheidsmonitors, met informatie over regio, gemeente,              volwassenen- en

         wijk en school;                                                                  ouderenmonitor

    -    combineren van onderzoeksdata met informatie uit de praktijk                 -   65 screeningsprofielen,
         (programma Gezond INZIGT);                                                       voor alle VO-scholen
    -    leveren van gemeente-, wijk- en schoolprofielen;                             -   110 schoolschetsen
    -    gebruiken van databronnen en ontwikkelen van nieuwe methoden;                    voor Gezonde Scholen;
    -    doen van onderzoek op verzoek.
                                                                                      -   27 gemeenteschetsen

                                                                                          voor alle gemeenten;
Signaleren
                                                                                      -   25-30 wijkschetsen
    -    signaleren van trends in infectieziekten en afwijkingen daarin;
                                                                                          ,voor minstens drie
    -    signaleren van individuele risico’s vanuit de jeugdgezondheidszorg en
                                                                                          gemeenten per regio
         gezondheidsbescherming;
    -    signaleren van trends vanuit de gezondheidsmonitors en registraties.


Advies
    -    ontwikkelen van actuele en breed bruikbare producten voor gemeente, wijk en school, met
         maatwerk voor elke gemeente;
    -    ondersteunen van gemeenten, scholen en burgers bij hun beleid;
    -    stimuleren en ondersteunen van de gemeenten bij integraal beleid;
    -    agenderen van gezondheidsthema’s en adviseren over bestuurlijke beslissingen;
    -    (mede) opstellen van beleidsnota’s of projectplannen en leiden van projecten.


 Begroting 2017 GGD Hart voor Brabant                                                                            8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>1.5    Publieke gezondheid bij rampen en crises
Rampen, incidenten en crises hebben een grote impact op het
leven van mensen. En ook het gezamenlijk verwerken van kleinere
incidenten in een wijk of op een school neemt toe. Bij rampen en
crises heeft de GGD een rol: de directeur publieke gezondheid
(dpg) is verantwoordelijk voor de Geneeskundige hulpverlening in
de regio (GHOR).
De GGD geeft advies over infectieziektebestrijding, gevaarlijke
stoffen, psychosociale hulp en gezondheidsonderzoek na rampen
en voert daarvoor ook een deel van de taken uit. In acute situaties
heeft de dpg de regie op de uitvoering van de taken, bijvoorbeeld
bij vaccinatie bij een grieppandemie. De GGD adviseert en onder-
steunt gemeenten ook bij kleinschalige incidenten en zedenzaken –
vaak schokkende gebeurtenissen die veel onrust veroorzaken.


Wat willen we bereiken?
   -   gecoördineerde bestrijding van grootschalige infectieziekte-uitbraken;
   -   zo min mogelijk gezondheidsschade bij incidenten met gevaarlijke stoffen;
   -   adequate begeleiding van burgers bij ingrijpende gebeurtenissen.


Wat gaan we daarvoor doen?
   -   flexibel inspelen op innovaties en ontwikkelingen en op de behoeften van onze partners;
   -   optimaal samenwerken met en verbreden van het netwerk waarin we opereren;
   -   opleiden, trainen en oefenen van GGD-medewerkers;
   -   proactief uitvoeren van de taken bij kleine en grote incidenten;
   -   onderzoeken van de gezondheidseffecten van rampen en crises.


Wat gaan we meten?
Interventies psychosociale hulpverlening bij incidenten
   -   aantal meldingen van incidenten;
   -   % van de melders dat tevreden is over de hulp door de GGD;
   -   % van de melders dat vindt dat de interventie leidde tot minder maatschappelijke onrust.




 Begroting 2017 GGD Hart voor Brabant                                                             9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>1.6 Toezicht houden
Het rijk stelt regels aan de kwaliteit van de kinderopvang en de
GGD houdt, in opdracht van de gemeente, toezicht: op kinderdag-
verblijven, buitenschoolse opvang, peuterspeelzalen, gastouder-
bureaus en gastouders. Dat doet hij door inspecties, zoals jaarlijkse
onderzoeken, nadere onderzoeken en incidentele onderzoeken. De
gemeente handhaaft.
Daarnaast vertrouwen burgers erop dat de voorzieningen die ze
gebruiken, veilig zijn. Ook daar liggen (plus)taken voor de GGD.
Veel gemeenten wezen de GGD aan voor het toezicht op de Wmo,
voor het onderzoek naar calamiteiten en meldingen van geweld bij
aanbieders van Wmo-voorzieningen. Wanneer daar behoefte aan
is, kunnen we het toezicht uitbreiden, bijvoorbeeld naar aanleiding
van klachten, bij nieuwe toetreders, bij aanbieders die eerder
onder toezicht stonden, etc.


Wat willen we bereiken?
Inspecties kinderopvang
    -   correcte en kwalitatief goede inspecties, op tijd;
    -   een optimale vorm van toezicht en handhaving.


Toezicht Wmo
    -   cliënten, aanbieders en gemeenten zijn tevreden over de onderzoeken.


Wat gaan we daarvoor doen?                                                     Prestatie 2017:

Inspecties kinderopvang                                                        -   1.900 inspecties van
    -   zo nodig bijsturen van de voortgang van de inspecties;                     kindercentra;

    -   voorbereiden van de inspecteurs op het nieuwe toezicht;
    -   in gesprek met de gemeente, individueel en via regiobijeenkomsten.


Toezicht Wmo
    -   deskundig uitvoeren van en rapporteren over de onderzoeken;
    -   opleiden en bijscholen van de onderzoekers;
    -   evalueren van elk onderzoek en nemen van verbetermaatregelen;
    -   peilen van de behoefte aan en aanbieden van preventief onderzoek.




 Begroting 2017 GGD Hart voor Brabant                                                                     10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>1.7     Openbare geestelijke gezondheidszorg
De OGGZ richt zich op een diverse doelgroepen: daklozen, vluchte-
lingen, verwarde mensen (een groeiende groep), vereenzaamde
ouderen, ex-gedetineerden, zorgmijders, etc. Het zijn de sociaal
kwetsbare mensen in de marge van de samenleving, die zelf
nauwelijks een beroep doen op hulpverlening.
De samenleving verwacht van de overheid dat zij een passend
vangnet biedt. Diverse instellingen proberen ervoor te zorgen dat
deze mensen niet tussen de wal en het schip vallen. De GGD heeft
hier een beperkte taak in het basispakket; het merendeel is plus-
taak. We nemen graag de rol op ons om deze groepen zo goed en
zo vroeg mogelijk in beeld te hebben en waar nodig door te
geleiden naar de juiste zorg.
Bij de nieuwe taken door de decentralisaties kan de gemeente de
kennis en expertise van de GGD inzetten. Zo kan de GGD een rol spelen bij triage van verwarde mensen
om te voorkomen dat zij te snel in de (kostbare) GGZ-trajecten belanden


Wat willen we bereiken?
    -   een (beter) vangnet voor kwetsbare mensen, dat ook signaleert;
    -   de garantie op adequate hulp aan kwetsbare mensen door dit vangnet;
    -   een hogere weerbaarheid van burgers en hun directe omgeving.


Wat gaan we daarvoor doen?
    -   ondersteunen van burgers om hun weerbaarheid te vergroten;
    -   contacten leggen met partners, strategisch, tactisch en operationeel;
    -   organiseren van het vangnet, samen met partners;
    -   organiseren van de signalering en de doorgeleiding, de methodes en informatie-uitwisseling en
        de registratie en de verantwoording.


Wat gaan we meten?
Interventies bij woningvervuiling
    -   % van de medewerkers (die vroegen om een interventie) dat tevreden is over de opvolging;
    -   % van deze medewerkers dat na de interventie de casus zonder verdere hulp kon vervolgen.


Nieuwe (sub)regionale samenwerkgingsvormen van partners:
    -   aantal multidisciplinaire teams en een meldpunt;
    -   aantal besprekingen van cases waarin de GGD deelneemt;
    -   % doorgeleiding naar vervolgzorg.




 Begroting 2017 GGD Hart voor Brabant                                                               11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>1.8    Publieke gezondheid asielzoekers
Asielzoekers zijn een kwetsbare groep door de omstandigheden in
hun eigen land, tijdens hun vlucht en tijdens de asielprocedure.
De GGD voert de publieke gezondheid uit in de opvanglocaties van
het COA: jeugdgezondheidszorg, infectieziekte- en tuberculose-
bestrijding, gezondheidsbevordering, preventie van soa en hiv,
hygiënezorg en coördinatie van de lokale zorg.


De GGD voert ook taken uit voor vluchtelingen als ze, door hun
verblijfsstatus, onder de verantwoordelijkheid vallen van de
gemeente. En ook voor de publieke gezondheid zijn het inwoners
als alle anderen en daarom zijn de taken voor asielzoekers op het
gebied van jeugdgezondheidszorg, gezondheidsbescherming etc.
onderdeel van de andere paragrafen van dit hoofdstuk.
We verwachten nog steeds een toename van de asielzoekers met
een verblijfsstatus. We weten dat hier veel gezondheidswinst te
boeken is en leveren daar een bijdrage aan.




 Begroting 2017 GGD Hart voor Brabant                               12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>2. Financiën


Gemeentelijke bijdrage


                                                                                Midden-     Brabant-
                                                                     Meierij
                                                                                Brabant    Noordoost
 Bijdrage per inwoner 2016 op basis van het aantal inwoners             29,28      28,32         28,43
 Indexering 2017                                                         0,54       0,52          0,52
 Bezuiniging consultatiebureaus (2017)                                  -0,01      -0,01         -0,01
 Gemeentelijke bijdrage 2017                                           29,81      28,83       28,94
 waarvan:
 - basispakket uniform deel                                             27,88      27,88         27,88
 - basispakket lokale accenten                                           0,95       0,95          0,95
 - autonome kosten                                                       0,98       0,00          0,11



Toelichting
    -   Bijdrage per inwoner: vanaf 2017 is er één grondslag voor de gemeentelijke bijdrage: het
        aantal inwoners. Om te kunnen vergelijken, staat in dit overzicht de bijdrage 2016 ook
        uitgedrukt in een bedrag op basis van het aantal inwoners.
    -   Indexering 2017: indexering van de gemeentelijke bijdrage gebeurt op basis van het
        systeem van de gemeente Tilburg, met daarin elk jaar een correctie over de twee vorige
        jaren. Voor 2017 houden we rekening met een nominale ontwikkeling van + 1,84%. Zie
        verder bijlage 1.
    -   Bezuiniging consultatiebureaus: het algemeen bestuur besloot in juli 2014 tot
        bezuinigingen in de huisvesting van de consultatiebureaus. Deze leidden in 2015 en 2016
        al tot een lagere gemeentelijke bijdrage voor de in dat jaar bespaarde kosten en in 2017
        volgt nu de volgende schijf.
    -   Basispakket: het basispakket bestaat uit een uniform deel en lokale accenten:
              -   uniform deel: de taken uit de Wet publieke gezondheid, aan de hand van landelijke
                  richtlijnen, die de GGD uitvoert voor alle gemeenten en de taken waartoe het
                  algemeen bestuur heeft besloten;
              -   lokale accenten: gemeente en GGD overleggen over het een deel van het
                  basispakket (voor gezondheidsbevordering en leefstijl): hoe voert de GGD het uit,
                  voor in welke kernen/wijken, voor welke doelgroepen, etc.
    -   Autonome kosten: bij de fusie van de drie GGD’en in 2001 maakten de gemeenten
        afspraken over een gelijke uitgangspositie voor elke GGD. Dit leidde tot ‘autonome kosten’
        voor de gemeenten in twee van de drie regio’s.




    Begroting 2017 GGD Hart voor Brabant                                                         13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>Bijdrage per gemeente 2017
Hieronder staat een berekening per gemeente, op basis van het aantal inwoners op 1 januari 20165.




                                                                                                        Basispakket lokale accenten
                                                                                                         (gezondheidsbevordering)
                                                                         Basispakket uniform deel




                                                                                                                                                                           Totaal gemeentelijke
                                               per 1 januari 2016




                                                                                                                                            Autonome kosten
                                                                6
                                                Aantal inwoners




                                                                                                                                                                              bijdrage 2017
gemeenten




Bernheze                                                29.888      €         833.277               €                    28.394         €                     3.288   €        864.959
Boekel                                                  10.253      €         285.854               €                           9.740   €                     1.128   €        296.722
Boxmeer                                                 28.467      €         793.660               €                    27.044         €                     3.131   €        823.835
Boxtel                                                  30.393      €         847.357               €                    28.873         €              29.785         €        906.015
Cuijk                                                   24.603      €         685.932               €                    23.373         €                     2.706   €        712.011
Dongen                                                  25.425      €         708.849               €                    24.154         €                       -     €        733.003
Gilze en Rijen                                          26.156      €         729.229               €                    24.848         €                       -     €        754.077
Goirle                                                  23.114      €         644.418               €                    21.958         €                       -     €        666.376
Grave                                                   12.639      €         352.375               €                    12.007         €                     1.390   €        365.772
Haaren                                                  13.572      €         378.387               €                    12.893         €              13.301         €        404.581
Heusden
 - Drunen                                               25.099      €         699.758               €                    23.844         €                       -     €        723.602
 - Vlijmen                                              18.175      €         506.721               €                    17.266         €              17.812         €        541.799
Hilvarenbeek                                            15.163      €         422.744               €                    14.405         €                       -     €        437.149
Landerd                                                 15.314      €         426.954               €                    14.548         €                     1.685   €        443.187
Loon op Zand                                            22.928      €         639.233               €                    21.782         €                       -     €        661.015
Meierijstad:
- Schijndel                                             23.618      €         658.470               €                    22.437         €              23.146         €        704.053
- Sint-Oedenrode                                        17.893      €         498.857               €                    16.998         €                     1.968   €        517.823
- Veghel                                                38.077      €   1.061.587                   €                    36.173         €                     4.188   €   1.101.948
Mill en Sint Hubert                                     10.791      €         300.853               €                    10.251         €                     1.187   €        312.291
Oisterwijk                                              25.857      €         720.893               €                    24.564         €                       -     €        745.457
Oss                                                     90.019      €   2.509.730                   €                    85.518         €                     9.902   €   2.605.150
's-Hertogenbosch                                   151.488          €   4.223.485                   €             143.914               €      148.458                €   4.515.857
Sint Anthonis                                           11.591      €         323.157               €                    11.011         €                     1.275   €        335.443
Sint-Michielsgestel                                     28.413      €         792.154               €                    26.992         €              27.845         €        846.991
Tilburg                                            212.946          €   5.936.934                   €             202.299               €                       -     €   6.139.233
Uden                                                    41.248      €   1.149.994                   €                    39.186         €                     4.537   €   1.193.717
Vught                                                   25.980      €         724.322               €                    24.681         €              25.460         €        774.463
Waalwijk                                         47.022 €  1.310.973 €                                          44.671 €                        -                     € 1.355.644
TOTAAL                                        1.046.132 € 29.166.157 €                                         993.824 €                    322.192                   € 30.482.173




5 Dit zijn de voorlopige cijfers. In april passen we, op basis van de definitieve CBS-cijfers, de inwoneraantallen nog aan.



Begroting 2017 GGD Hart voor Brabant - ontwerp                                                                                                                            14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>3.           Bijzondere onderwerpen


3.1 Tarieven
Bij ongewijzigd beleid zouden we de tarieven 2017 indexeren, op basis van de uitgangspunten in
bijlage 1. Maar op dit moment werken we aan een herberekening van de kosten van onze
producten, op basis van een integrale kostentoerekening. In afwachting van de uitkomsten van die
berekening schorten we de indexering voor 2017 op: ze blijven dus gelijk. Zie verder bijlage 3.


3.2 Weerstandsvermogen
Het weerstandvermogen biedt de ruimte om financiële tegenvallers en tekorten op te vangen en zo
nodig aangepast beleid te formuleren. Het bestaat uit bestemmingsreserves en de algemene reserve.
Bestemmingsreserves hebben een doel en vervallen als dat is bereikt. Voor deze reserves stellen
we een bestedingsplan op. Algemene reserves zijn bedoeld om niet voorzienbare tegenvallers op te
vangen. Het algemeen bestuur neemt hierover de besluiten.


Het algemeen bestuur stelde in november 2015 een norm vast voor de algemene reserve: een
ondergrens van € 1,3 miljoen en een bovengrens van € 4,4 miljoen. Komt de reserve boven of
beneden deze grens, dan betrekt het dagelijks bestuur dit bij de volgende begroting.
De stand van de reserves eind 2017 ramen we op:
-             algemene reserve van € 2,53 miljoen;
-             bestemmingsreserves van € 6,65 miljoen.
Dit is toereikend voor de dekking van de risico’s. In hoofdstuk 4 staat een verloopoverzicht van de
reserves.


Risico’s
Hieronder staan de belangrijkste risico’s en hoe we daarmee omgaan: een inschatting van het
risicobedrag en de kans waarin een risico zich kan voordoen. Wanneer de GGD een risico loopt dat
we niet binnen de begroting kunnen opvangen, moeten we de algemene reserve aanspreken.
Voor een toelichting op deze posten verwijzen we naar de jaarstukken 2015.


                                        Risico (in                                              Risico na maatregel
    Risico                                           Kans               Maatregel
                                        miljoen €)                                                 (in miljoen €)
Pensioenoverdracht                        0,07       middel              voorziening                   0,00
                                                                 actief accountschap naar
Aanvullende dienstverlening               0,61       hoog                                              0,61
                                                                       gemeenten en
                                                                   voorziening dubieuze
Dubieuze debiteuren                       0,01       hoog                                              0,00
                                                                         debiteuren
ICT                                        pm         laag       beveiligingsmaatregelen                pm
Verlofsaldi                               0,85        laag    voorziening bovenmatig verlof            0,54
Btw-risico                                0,46       hoog              voorziening                     0,00
Publieke gezondheid asielzoekers           pm        middel                  -                          pm
Vennootschapsbelastingplicht
                                          0,08       hoog         verwerkt in begroting                0,00
overheidsbedrijven
Invoering individueel keuzebudget         1,04       hoog     voorstel bestemmingsreserve              0,00
Huisvesting - leegstand verhuur           0,08        laag                   -                         0,08

                                                              huisvestingsvisie hoofdlocaties
Huisvesting Vogelstraat - structureel     0,20       hoog                                              0,00
                                                               en inzet bestemmingsreserve

                                                              huisvestingsvisie hoofdlocaties
Huisvesting Vogelstraat - incidenteel     0,60       hoog                                              0,00
                                                               en inzet bestemmingsreserve
                                                                 dotering of onttrekking
Indexering gemeentelijke bijdrage          pm        hoog                                               pm
                                                                   algemene reserve
TOTAAL                                                                                                 1,23



Begroting 2017 GGD Hart voor Brabant - ontwerp                                                          15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>Kengetallen                                                Rekening       Begroting      Begroting
                                                           2015           2016           2017
Netto schuldquote                                             -11,19%       -12,04%        -11,71%

Solvabiliteitsratio                                            53,90%        40,34%         40,18%

Structurele exploitatieruimte                                     1,46%          0,66%          0,09%



Netto schuldquote
Het kengetal netto schuldquote zegt het meest over de financiële vermogenspositie van de GGD.
Bij gezonde financiën blijft deze quote onder de 100%. De GGD heeft een negatieve netto schuld-
quote: de vermogenspositie is goed, met een lage schuldpositie.
De GGD heeft geen verstrekte leningen en dus is er hiervoor geen correctie nodig.


Solvabiliteitsratio
De solvabiliteitsratio is de verhouding tussen de vermogenscomponenten en geeft inzicht in de
mate waarin de GGD aan zijn financiële verplichtingen kan voldoen. De ratio geeft aan in hoeverre
we het in de activa geïnvesteerde vermogen door het eigen vermogen kunnen financieren: kunnen
we, in geval van nood, de verschaffers van het vreemde vermogen betalen? De minimumnorm
voor een gezonde solvabiliteitsratio is 25%; deze norm haalt de GGD ruimschoots.


Structurele exploitatieruimte
Dit getal vergelijkt de structurele baten en structurele lasten met de totale baten. Een positief
percentage betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten te dekken.
De structurele exploitatieruimte van 0,09% geeft aan dat onze structurele baten nagenoeg volledig
vast liggen in structurele lasten.


3.3 Onderhoud kapitaalgoederen
De GGD heeft één gebouw in eigendom (dat we verhuren aan de Regionale Ambulancevoorziening)
en heeft verder dienstauto’s, ICT-voorzieningen en medische instrumenten. We voeren het
gebruikersonderhoud uit van een deel van onze huurpanden en het eigenaarsonderhoud van de
locatie in ’s-Hertogenbosch. Er is een onderhoudsplan dat we jaarlijks actualiseren. Bij de
huisvesting streven we naar een kwaliteit die stimulerend is voor het primaire proces. Voor de
locaties sluiten we onderhoudscontracten af voor installaties en bouwkundige onderdelen.
De basis voor de onderhoudsplanning is een conditiemeting van het gebouw. Is de conditie slecht,
dan is er eerder onderhoud nodig. Voor 2017 staat het binnenschilderwerk als onderhoud gepland.


3.4 Bedrijfsvoering
In 2016 verbeteren we de beheersing van enkele bedrijfsprocessen. Onze accountant adviseert om
te investeren in betrouwbare gegevensbestanden en ICT-processen, in een managementcontrol-
systeem en in de kwaliteit van het personeel dat hiermee werkt. Die zijn nu nog niet goed genoeg,
terwijl ze cruciaal zijn voor de toekomstbestendigheid van de GGD. In 2017 ligt het accent op
sturen, transparantie en resultaat en we willen ook een meer eigentijdse werkgever zijn.




Begroting 2017 GGD Hart voor Brabant - ontwerp                                              16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>Onze aanpak krijgt vorm in een bedrijfsvoeringsplan 2017-2021, met als rode draad: een
vernieuwing van bedrijfsvoeringsprocessen, die:
    -   de dienstverlening op maat ondersteunen;
    -   bijdragen aan lagere kosten van en daardoor ook lagere tarieven voor onze plustaken;
    -   bijdragen aan cultuurverandering en resultaatverantwoordelijkheid;
    -   de strategische sturing en transparantie versterken.
Over de opzet en uitvoering van het plan leggen we verantwoording af via de jaarstukken en
begrotingen die het algemeen bestuur jaarlijks vaststelt.


De basis voor deze vernieuwing willen we al in 2016 leggen door extra te investeren in:
    -   digitale consultatie en begeleiding van ouders en kinderen;
    -   het koppelen van de vraag van de klant aan onze werkplanning;
    -   een CRM-systeem voor relatiebeheer en klantenpanels;
    -   het vernieuwen van patiëntgerelateerde informatiesystemen;
    -   big data: het combineren van gezondheidsgegevens met andere data-bronnen;
    -   het inrichten resultaatverantwoordelijke eenheden.


3.5 Financiering
Met het eigen vermogen kunnen we alle activa financieren. Daardoor hoeven we geen rente te
betalen en komt de intern doorberekende rente ten goede aan de GGD zelf. Verder is er hierdoor
een goede solvabiliteit.


Kasgeldlimiet
De gemiddelde netto-vlottende schuld in een bepaald kwartaal mag niet hoger zijn dan een wettelijk
bepaald percentage (8,2%). De tabel hieronder laat zien dat de GGD voldoet aan deze voorwaarde.


Omschrijving                                                   Rekening      Begroting    Begroting
                                                                      2015       2016           2017
Omvang kasgeldlimiet (bedragen x € 1.000)
1 Toegestane kasgeldlimiet                                        4.426         4.374           4.417
   in procenten (8,2%) van de grondslag in een bedrag
2 Omvang vlottende korte schuld
   Opgenomen gelden korter dan 1 jaar                                  604        604            604
   Schuld in rekening-courant                                     1.181         1.181           1.181
   Gestorte gelden door derden korter dan 1 jaar                       159         59           1591
   Overige geldleningen, niet zijnde vaste schuld                       0
3 Vlottende middelen
   Contante in kas                                                      10         10             10
   Tegoeden in rekening-courant                                   1.019         1.019           1.019
   Overige uitstaande gelden korter dan 1 jaar                    8.686         8.686           8.686
4 Toets kasgeldlimiet
   Totaal netto-vlottende schuld (2-3)                           -7.771        -7.771          -7.771
   Toegestane kasgeldlimiet                                       4.426         4.374           4.417
   Ruimte (+) of overschrijding (-)                              12.197        12.145          12.188




Begroting 2017 GGD Hart voor Brabant - ontwerp                                            17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>Renterisiconorm
Omdat de GGD geen leningen heeft van langer dan een jaar, is de renterisiconorm niet van
toepassing.


3.6 Samenwerkingsverbanden
De GGD heeft geen verbonden partijen, maar acteert in samenwerkingsverbanden, zoals de Centra
voor Jeugd en Gezin, Academische werkplaatsen, landelijke infectieziektebestrijding en andere,
lokaal, regionaal en landelijk. Hieronder lichten we de drie verbanden toe met de grootste impact.


Hét Servicecentrum
Hét Servicecentrum (HSC) is een samenwerkingsverband tussen de GGD West-Brabant, de GGD
Hart voor Brabant, de RAV Brabant Midden-West-Noord en de GGD Noord- en Oost-Gelderland met
als doel het samen uitvoeren van ondersteunende diensten, zoals financiën, informatisering en
automatisering, personeelszaken, kwaliteit en facilitaire zaken. Deze samenwerking is geregeld in
een overeenkomst ‘kosten voor gemene rekening’ die het risico van btw-heffing afdekt.
De GGD Hart voor Brabant is penvoerder en heeft voor HSC een aparte administratie. De financiën
zijn onderdeel van onze jaarrekening. Van de totale kosten komt in 2017 48,15 % voor rekening
van de GGD Hart voor Brabant.
Een specificatie van de kostenverdeling staat hieronder:



              BEGROTING HSC 2017

Salariskosten                                     €         5.814.389

PERSONEEL DERDEN                                  €           70.000

Overige personeelskosten                          €          197.162

Bedrijfskosten                                    €         1.494.926

Ontwikkelingsbudget                               €          451.367

Kosten verbonden partijen                         €          663.376

Kapitaallasten                                    €          660.919

Doorberekeningen                                  €                0-

Totaal baten en lasten                            €           35.252-

Totale kosten HSC                                  €       9.316.888

Kostenverdeling:

GGD Hart voor Brabant                              €       4.486.462

GGD West-Brabant                                  €         2.703.849

RAV Brabant Midden West Noord                     €         1.551.930

GGD Noord- en Oost-Gelderland                     €          574.647

Resultaat HSC 2017                                 €               0




GHOR Brabant-Noord


Begroting 2017 GGD Hart voor Brabant - ontwerp                                           18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>De GHOR Brabant-Noord is juridisch onderdeel van de GGD Hart voor Brabant en daarom een
onderdeel van deze begroting. De GGD en de Veiligheidsregio Brabant-Noord sloten voor de GHOR-
taken een overeenkomst kosten voor gemene rekening, met daarin de verdeling van kosten en
risico’s. Hierdoor is het risico van btw-heffing afgedekt. Op basis van deze overeenkomst komt in
2017 5,1% van de totale kosten voor rekening van de GGD Hart voor Brabant.


De kostenverdeling staat in deze tabel:

Totaal lasten                                                                  2.494

Totaal baten                                                                       0


Te verdelen kosten                                                             2.494
Bijdrage kosten gemene rekening Veiligheidsregio Brabant-Noord                 2.367
Bijdrage kosten gemene rekening GGD Hart voor Brabant                            127
bedragen x € 1.000



Bureau GMV (Gezondheid, milieu en veiligheid)
De GGD’en in Zeeland en Brabant bundelen in dit bureau hun krachten op het gebied van
gezondheid, milieu en veiligheid. De GGD’en verdelen de kosten van het bureau op basis van het
aantal inwoners. De GGD West-Brabant is penvoerder en verwerkt het bureau in zijn jaarstukken.




Begroting 2017 GGD Hart voor Brabant - ontwerp                                          19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>4.         Het overzicht van baten en lasten
Hieronder staan de rekening 2015, de begroting 2016 na wijziging6 en de begroting 2017.
We baseerden onze ramingen op de volgende uitgangspunten:
       -    bijstellingen van personele kosten in relatie tot bijstellingen in ramingen omzet;
       -    bijstelling van de gemeentelijke bijdrage voor indexering en bezuiniging van de
            consultatiebureaus;
       -    indexering salarissen/sociale lasten gebaseerd op het principeakkoord over een nieuwe
            cao (die loopt van 1 januari 2016 tot 1 mei 2017, 3% salarisstijging per 1 januari 2016 en
            0,40% salarisstijging per 1 januari 2017) en een loonontwikkeling voor 2017 van 0,50%;
       -    indexering van de materiële kosten met 0,90% en huisvestingskosten met 2%;
       -    bijstelling van de lasten in relatie tot de bezuinigingen jaarschijf 2017;
       -    actualiseren van diverse componenten in de overige bedrijfskosten;
       -    actualiseren van omzetniveaus van vooral de plusopdrachten van gemeenten;
Conform de richtlijnen van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten
(hierna: BBV) zijn de samenwerkingsverbanden Hét Servicecentrum (HSC) en de GHOR Brabant-
Noord onderdeel van deze begroting.


Wijzigingen BBV
Vanaf 2017 gelden de gewijzigde regels van het BBV, maar op de begroting en jaarrekening 2017
van gemeenschappelijke regelingen zoals de GGD blijft het oude BBV van toepassing.


                              Rekening 2015                     Begroting 2016                   Begroting 2017
                                                                 na wijziging
    Omschrijving              Baten       Lasten     Saldo      Baten      Lasten     Saldo      Baten      Lasten        Saldo
    Programma                  56.363     53.975       2.388    52.414     53.344        -806     53.892     53.868          24

    Publieke
    gezondheid
    Totaal saldo van           56.363     53.975       2.388    52.414     53.344        -806     53.892     53.686          24

    baten en lasten
    Toevoeging/
    onttrekking aan
    reserves:
    Programma                      474        554        -80      1.215        285        806        261        285          -24

    Publieke
    gezondheid
    Subtotaal mutaties             474        554        -80      1.215        285        806        261        285          -24

    reserves
    Gerealiseerd/begro         56.837     54.529       2.308    53.629     53.629            0    54.153     54.153           0

    ot resultaat



De GGD kent één programma (Publieke gezondheid) en begroot en verantwoordt daar alle baten
en lasten en de algemene dekkingsmiddelen. We ramen geen bedrag voor onvoorzien.



6
    We leggen het algemeen bestuur tegelijk met deze begroting een budgetneutrale wijziging van de begroting 2016 voor.



Begroting 2017 GGD Hart voor Brabant - ontwerp                                                                  20
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>De specificatie van de post baten is als volgt:


                                                     Rekening         Begroting na     Begroting
                                                     2015             wijziging 2016   2017
Gemeentelijke bijdrage                                      29.975           29.833           30.493
Rijksvaccinatieprogramma                                     1.611            1.739            1.650
Reizigerszorg                                                1.596            1.490            1.500
Seksuele gezondheidszorg                                     3.990            1.896            4.096
Forensische geneeskunde                                         384             350             350
Infectieziektebestrijding                                        94               61              61
Tuberculosebestrijding                                          544             460             460
Technische hygiënezorg                                          238             175             250
Inspectie kinderopvang                                       1.331            1.400            1.500
Onderzoek                                                       171             273             273
Klantcontactcentrum                                             211             222             222
Publieke gezondheid asielzoekers                                785             650             575
Externe vertrouwenspersoon                                       81               72              72
Gezondheidsbevordering en jeugdgezondheidszorg               7.160            5.773            4.781
Bijdrage Veiligheidsregio Brabant-Noord                      2.158            2.373            2.367
Opleidingssubsidie                                              537             567             567
Huisvesting en facilitaire opbrengsten                          952             929             936
Samenwerkingsverbanden                                          325             233             233
Overige opbrengsten                                             650             150             150
Vrijval voorziening                                             149             497                0
Financiële baten                                                 82               85              81
Bijdragen HSC                                                3.338            3.187            3.286
Gerealiseerd resultaat                                      56.363           52.414           53.892


De verschillen tussen de begroting 2017 en de begroting 2016 na wijziging zijn op hoofdlijnen als
volgt te verklaren:


Gemeentelijke bijdrage
Het verschil ten opzichte van de begroting 2016 na wijziging komt voort uit de indexering en de
aanpassing van de inwoneraantallen (zie hoofdstuk 2 en bijlage 1).


Rijksvaccinatieprogramma
De opbrengsten voor het rijksvaccinatieprogramma stelden we naar beneden bij met € 89.000
vanwege minder geboortes. De nieuwe raming ligt in lijn met de realisatie over 2015.


Seksuele gezondheidszorg
De GGD Hart voor Brabant coördineert de subsidie seksuele gezondheid voor de GGD’en in Brabant
en Zeeland. We ontvangen de hele subsidie en sturen het geld door naar die andere GGD’en. Bij de
controle van de jaarrekening 2015 stelde de accountant vast dat we de hele subsidie als opbrengst
en het doorstorten van het geld als kosten moeten verantwoorden. Dit verwerkten we nog niet in
eerdere begrotingen, maar in de begroting 2017 corrigeerden we het, budgetneutraal.



Begroting 2017 GGD Hart voor Brabant - ontwerp                                           21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>Technische hygiënezorg
Door nieuwe contracten en nieuwe producten (o.a. Wmo-toezicht) verhoogden we de omzetraming
met € 75.000j, in lijn met de realisatie in 2015.


Inspectie kinderopvang
Investeren in de formatie voor nieuwe producten/diensten leidt tot een hogere omzetraming met
€ 100.000.


Publieke gezondheid asielzoekers
We voorzien een lagere omzet bij de publieke gezondheid voor asielzoekers (plustaak). In 2017
voorzien we de grootste daling, door maatregelen op Europees niveau. Daarom ramen we in 2017
afname van € 75.000 en de jaren erop nog eens totaal € 75.000 tot een minimumniveau van
€ 500.000 per jaar vanaf 2020.


Gezondheidsbevordering en jeugdgezondheidszorg
Voor 2017 verlaagden we de incidentele opbrengsten 2015 van € 1,47 miljoen (€ 966.000 vanuit
gemeente Tilburg en € 510.000 Bemoeizorg Oss), die per abuis budgetneutraal in de begroting
2016 stonden. Daarnaast actualiseerden we de omzetniveaus van vooral de plusopdrachten van
gemeenten, wat leidt tot een positieve bijstelling van € 485.000.


Aanwending voorziening
Bij de controle van de jaarrekening 2015 gaf de (nieuwe) accountant aan dat we de aanwending
van de voorziening anders moeten verwerken: direct in mindering op de kosten. Een aparte
presentatie is niet langer toegestaan. Dit gebeurde in de begroting 2017 en het leidt tot een saldo
van 0. We verlaagden ook de (overige) personeelskosten en huisvestingskosten met € 323.000.


De specificatie van de post lasten:


                                                 Rekening            Begroting na           Begroting
                                                 2015                wijziging 2016         2017
Salarissen/sociale lasten                                   31.034               34.088             34.578
Personeel derden                                             4.236                  1.200             204
Overige personeelskosten                                     1.648                  1.657            1.681
Kapitaalslasten                                              1.418                  1.869            1.847
Huisvestingskosten                                           4.362                  4.388            4.355
Overige bedrijfskosten                                      10.889                  9.162           11.052
Dotatie voorzieningen                                         388                     980             150
Gerealiseerd resultaat                                      53.975               53.344             53.868



De verschillen tussen de begroting 2017 en de begroting 2016 na wijziging zijn op hoofdlijnen als
volgt te verklaren:




Begroting 2017 GGD Hart voor Brabant - ontwerp                                                 22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>Salarissen/sociale lasten
De kostenraming voor 2017 is met € 490.000 verhoogd, in hoofdzaak door de volgende mutaties:
    -   indexering salarissen/sociale lasten van € 423.000;
    -   presentatiewijziging: verschuiving van kosten van inhuur derden naar salarissen/sociale
        lasten van € 138.000;
    -   diverse personele mutaties met positieve en negatieve effecten, per saldo een verlaging
        van de raming van € 38.000;
    -   bezuiniging op het klantcontactcentrum van € 100.000;
    -   mutatie in de personeelskosten verbonden aan de mutatie in de omzet van € 232.000;
    -   aframing kosten ten laste van mobiliteitsvoorziening personeel € 144.000 in verband met
        de bezuiniging 2016;


Personeel derden
De verlaging van kosten van € 996.000 betreft een presentatiewijziging in de begroting 2017 ten
opzichte van 2016:
    -   € 138.000 presenteren we onder salarissen/sociale lasten;
    -   € 250.000 presenteren we onder overige personeelskosten;
    -   € 609.000 presenteren we onder de overige bedrijfskosten.
Het restant van € 204.000 heeft voor € 70.000 betrekking op HSC en voor € 134.000 op de kosten
van een permanente detachering vanuit GGD GHOR Nederland voor de inzet voor de publieke
gezondheid van asielzoekers.


Overige personeelskosten
Door een andere presentatie (zie bij Aanwending voorziening) verschoven we € 250.000 naar de
overige personeelskosten. Daarnaast actualiseerden we de kosten van de mobiliteitsvoorziening
personeel, wat leidt tot een verlaging van € 175.000. Voor de resterende € 75.000 wenden we
deze voorziening aan. Diverse overige mutaties leiden tot een verhoging van € 24.000.


Huisvestingskosten
De lagere raming van de huisvestingskosten van € 33.000 komt tot stand door enerzijds een
indexering van € 82.000 en anderzijds een verlaging van kosten van € 11.000 door de bezuiniging
op consultatiebureaus. Daarnaast brengen we de aanwending van de onderhoudsvoorziening van
€ 104.000 ten gunste van de huisvestingskosten.


Overige bedrijfskosten
De verhoging van de kostenraming van € 1,89 miljoen is als volgt te verklaren:
    -   hogere kostenraming als gevolg van indexering van € 61.000;
    -   correctie projectkosten bij de incidentele subsidie gemeente Tilburg van € 961.000;
    -   correctie projectkosten bij de incidentele subsidie Bemoeizorg Oss van € 510.000;
    -   presentatiewijziging: van inhuur derden naar overige bedrijfskosten van € 609.000;
    -   presentatiewijziging: van salarissen/sociale lasten naar overige bedrijfskosten van € 60.000;
    -   hogere raming bedrijfskosten HSC van € 116.000;
    -   stelpost in relatie tot besluitvorming inzet bezuinigingen KCC van € 100.000;
    -   kosten van het doorstorten van SOA-subsidie naar andere GGD’en van € 2,20 miljoen;
    -   hogere kostenraming door diverse andere mutaties van € 251.000.



Begroting 2017 GGD Hart voor Brabant - ontwerp                                             23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>Dotatie voorziening
In de begroting 2016 na wijziging namen we een incidentele dotatie aan de mobiliteitsvoorziening
personeel op van € 830.000 verbonden aan de bezuinigingen 2016. In de begroting 2017
corrigeerden we deze incidentele post.


Geraamde incidentele baten en lasten
Het volume van vooral de plustaken fluctueert jaarlijks. Op basis van de omzetverwachting
berekenen we de workload en nemen deze op in de begroting. In de risicoanalyse namen we als
uitgangspunt dat er een risico is op de kosten van de bedrijfsvoering. Daarom zijn er hier geen
incidentele opbrengsten en kosten zoals bedoeld in het BBV. Conform de Notitie incidentele en
structurele baten en lasten van de Commissie BBV leggen we de focus bij de incidentele
uitschieters en is er in 2017 een aanwending van de mobiliteitsvoorziening van € 219.000.


Structurele toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves
Toevoeging aan de reserves                       Rekening         Begroting na           Begroting
                                                 2015             wijziging 2016         2017
Reserve huisvesting                                         285                    285               285
Totaal                                                      285                    285               285


Als gevolg van lagere huisvestingskosten (huur) van de GGD aan de Vogelstraat is er jaarlijks een
dotatie van € 285.000 aan de reserve huisvesting. Deze dotatie is nodig in afwachting van een
nieuw huisvestingsplan voor de hoofdlocatie(s) en het daarbij behorende financieringsplan.



Onttrekking aan de reserves                      Rekening         Begroting na           Begroting
                                                 2015             wijziging 2016         2017
Reserve tuberculosebestrijding screening                     0                     161               161
Reserve huisvesting                                         100                    100               100
Totaal                                                      100                    261               261



Reserve tuberculosebestrijding screening
De tbc-exploitatie is nu niet sluitend. Om het tekort te dekken ramen we jaarlijks een onttrekking
aan de reserve. Als er na het begrotingsjaar een positief saldo is, schorten we de onttrekking op.


Reserve huisvesting
Het vroegere GGD-gebouw aan de Sint Teunislaan in ’s-Hertogenbosch is verkocht, waarna de GGD
verhuisde naar een pand aan de Vogelstraat met een veel hogere huurprijs. Als compensatie
belegden we de opbrengst van € 3,4 miljoen van vroegere gebouw in een garantieproduct.
Gekoppeld aan dit garantieproduct vormden we een reserve huisvesting waaraan we jaarlijks
€ 100.000 onttrekken ter dekking van de hogere huisvestingskosten.


Rechtmatigheid
Bij kostenoverschrijdingen informeert de directeur het dagelijks bestuur daarover via de bestuurs-
rapportage. Daarnaast informeren we bij significante afwijkingen het algemeen bestuur tussentijds.
Als er kostenoverschrijdingen zijn, zijn deze gedekt uit direct gerelateerde opbrengsten.



Begroting 2017 GGD Hart voor Brabant - ontwerp                                                  24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>Bij de jaarrekeningcontrole 2015 constateerde de (nieuwe) accountant een tekortkoming bij de
Europese aanbestedingen, wat leidde tot een onrechtmatigheid. Om dit op te lossen zijn de
aanbestedingen van de nog te sluiten inkoopcontracten onderdeel van de aanbestedingskalender
2017 en 2018. Dit betekent dat we deze onrechtmatigheid niet in een jaar kunnen oplossen en dat
deze deels doorloopt in 2017.



Jaarlijks terugkerende arbeidskostengerelateerde verplichtingen


Formatie
Jaarlijks berekenen we de benodigde directe formatie op basis van actuele workloadmodellen. We
ramen de totale formatie op 535 fte, met een gemiddelde loonsom van € 65.000 per fte. Voor 2017
verwachten wij dat 90% van de formatie een vaste ambtelijke aanstelling heeft. De flexibele
personele schil bedraagt dus 10%.


Bovenwettelijk verlof en overuren
Bij de reservering voor bovenwettelijk verlof en overuren volgen we de notitie Het BBV &
Arbeidskostengerelateerde verplichtingen van de Commissie BBV. Deze notitie stelt dat we voor
overmatig verlofsaldo/spaarsaldo een financiële verplichting moeten opnemen als er geen
voorspelbaar gelijkmatig kostenpatroon is. Zowel het bovenwettelijk verlof als overuren voldoen
aan deze voorwaarden. Het is het beleid van de GGD om overmatig verlofsalo/spaarsaldo te
reduceren tot nihil.


Individueel keuzebudget
In het cao-akkoord 2013-2015 is afgesproken het individueel keuzebudget (IKB) in te voeren, op
1 januari 2017. De invoering van het IKB is een verdere stap in de modernisering van de arbeids-
voorwaarden van de gemeentelijke sector. Meer keuzevrijheid voor de werknemer, met meer
mogelijkheden voor individueel maatwerk. Bronnen voor het IKB zijn de vakantietoelage, de einde-
jaarsuitkering en bovenwettelijke vakantiedagen.
De invoering van het IKB betekent een eenmalige extra last van zeven maanden vakantiegeld (mei
– december) vóór het jaar van invoering, die als een kortlopende schuld op de balans moet komen.
Het betekent voor de GGD een eenmalige last op € 1,04 miljoen, waarvoor we bij de jaarstukken
2015 voorstellen om deze kosten te dekken via een reservering.


Investeringen
De jaarlijkse kapitaallasten zijn met als uitgangspunt van een ideaalcomplex van investeringen
gemaximeerd op € 1,1 miljoen. De GGD kent alleen investeringen in materiële vaste activa met
economisch nut. In samenhang met een nog te ontwikkelen huisvestingvisie voor de hoofdlocaties
schorten we de reguliere vervangingsinvesteringen voor huisvesting en inrichting op tot 2018 en
later. We gaan in 2016 en 2017 investeren in automatisering, informatisering en telefonie.


Dit betreft o.a.:
    -   de aanschaf van een callhandling- en kennismanagementsysteem;
    -   het doorontwikkelen van contentbeheer en het invoeren van een online afsprakenmodule;
    -   het vernieuwen van de GGD-website;
    -   het vervangen van de software voor reizigerszorg;


Begroting 2017 GGD Hart voor Brabant - ontwerp                                             25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>    -    het vervangen van de tuberculosesoftware;
    -    vervanginsinvestering voor het elektronisch kinddossier;
    -    het ontwikkelen van een datawarehouse;
    -    vervangingsinvesteringen voor het serverpark;
    -    vervangingsinvesteringen voor overige hardware ;
    -    het realiseren van een digitale koppeling met het RIVM voor het rijksvaccinatieprogramma.
Deze investeringen doen we uit de al gevoteerde kredieten tot en met 2016.


Investeringen                       Beschikbare investerings-          Investerings-           Totaal
                                    kredieten t/m 2016                 krediet 2017
Verbouwingen                                                 181                           0                     181
Vervoersmiddelen                                              49                           0                      49
Medische inventaris                                          285                          18                     303
Inventaris / meubilair                                       408                           0                     408
Automatisering / telefonie                                   806                           0                     806
Hét Service Centrum                                          576                    1.924                    2.500
GHOR Brabant-Noord                                           490                           0                     490
Totaal                                                     2.795                    1.942                    4.737



Reserves
Het geraamde verloop in 2017, inclusief voorstel resultaatbestemming 2015, staat in dit overzicht:



                             Stand        Toevoe-       Onttrek-       Bestemming         Vermindering           Stand
                             31-12-       ging 2017 king 2017 resultaat                   ter dekking van 31-12-
                             2016                                      vorig              afschrijvingen         2017
                                                                       boekjaar

Algemene reserve                 2.528              0              0                  0                      0          2.528

Reserve wachtgeld                   285             0              0                  0                      0           285
tuberculosebestrijding COA

Reserve exploitatie                 658             0        161                      0                      0           497
tuberculosescreening

Reserve huisvesting              5.687           285         100                      0                      0          5.872

Totaal                           9.158           285         261                      0                      0          9.182




Begroting 2017 GGD Hart voor Brabant - ontwerp                                                          26
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>Voorzieningen
Het geraamde verloop van de voorzieningen in 2017 staat in het overzicht hieronder:



                                   Boekwaarde                Toevoeging Vrijval Aanwending        Boekwaarde
                                   31-12-2016                2017         2017       2017         31-12-2017

Onderhoudsvoorziening                                  765          150          0          104          811

Voorziening huisvesting Oss                             55            0          0           0            55

Voorziening CJG Den Bosch                              130            0          0           0           130

Mobiliteitsvoorziening personeel                       819            0          0          219          600

Voorziening pensioenoverdracht                          67            0          0           0            67

Voorziening btw-risico                                 461            0          0           0           461

Totaal                                            1.814             980          0          497         2.297



De meerjarenraming 2017-2020
Op basis van de begroting 2017 stelden we een meerjarenbegroting 2017-2020 op, met de volgende
uitgangspunten:
-   Constant prijsniveau 2017: geen indexering van opbrengsten en kosten voor de jaren 2018-2020.
-   Bezuiniging op huisvesting verwerkten we conform het besluit van het algemeen bestuur. Parallel
    hieraan voeren we de verlagingen van de huisvestingskosten door.
-   De daling van de gemeentelijke bijdrage door bezuinigingen in 2017 en 2018.
-   Voor de opbrengsten van markttaken en plustaken voerden we voor 2016 en 2017 risicoanalyses uit.
    Het resultaat hiervan geeft een volume dat maatgevend is voor de lange termijn.
-   De einde looptijd van het garantieproduct per 1 januari 2019, waarmee de rentebaten en de
    onttrekking aan de huisvestingsreserve eindigen.
-   In de meerjarenbegroting verwerkten we geen incidentele baten en lasten.
-   De structurele toevoegingen en onttrekkingen aan reserves betreffen huisvesting en TBC (zie
    hoofdstuk 3).
Op dit moment zijn er geen andere feiten bekend die leiden tot aanpassing van de begroting 2018-2020.




Begroting 2017 GGD Hart voor Brabant - ontwerp                                               27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>                                      Begroting 2017              Begroting 2018                   Begroting 2019              Begroting 2020


 Omschrijving                            Baten   Lasten   Saldo     Baten    Lasten        Saldo     Baten    Lasten   Saldo     Baten    Lasten   Saldo
 Programma Publieke gezondheid         53.892    53.868     24     53.782   53.758           24     53.676   53.733     -57     53.651   53.708     -57
 Totaal saldo van baten en lasten      53.892    53.868     24     53.782   53.758           24     53.676   53.733     -57     53.651   53.708     -57

 Toevoeging/onttrekking aan
 reserves
 Programma Publieke gezondheid             261     285     -24        261      285          -24        161      104      57        161      104      57
 Subtotaal mutaties reserves               261     285     -24        261      285          -24        161      104      57        161      104      57
 Gerealiseerd/begroot resultaat        54.153    54.153      0     54.043   54.043            0     53.837   53.837       0     53.812   53.812       0




Begroting 2017 GGD Hart voor Brabant - ontwerp                                        28
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>Bijlage 1: Nominale ontwikkelingen


                                                                                           2017
                                                            2015        2016     2017
                                                                                          totaal
 Prijzen

 Begroting 2016                                            1,00%        0,80%    0,00%

 Begroting 2017                                            0,50%        1,10%    0,90%

 Totaal                                                   -0,50%        0,30%    0,90%    0,70%

 Lonen

 Begroting 2016                                            0,35%        0,80%    0,00%

 Begroting 2017                                            0,05%        2,60%    0,90%

 Totaal                                                   -0,30%        1,80%    0,90%    2,40%


 Correctie prijsontwikkeling 2015 en 2016                                        -0,20%

 Correctie loonontwikkeling 2015 en 2016                                         1,50%

 Gewogen correctie nominale ontwikkeling 2015/2016                               0,94%

 Gewogen correctie nominale ontwikkeling 2017                                    0,90%

 Totaal index gemeentelijke bijdrage 2017                                        1,84%    1,84%




 Loon-/prijsverhouding

 Kosten beheersbegroting 2016 (x € 1.000)                               48.648

 Personele lasten                                                       32.622   67,06%    67%

 Materiele lasten                                                       16.025   32,94%    33%


 Index tarieven plustaken                                                                 1,84%




Toelichting
Indexering van de gemeentelijke bijdrage gebeurt op basis van het systeem van de gemeente
Tilburg, met daarin elk jaar een correctie over de twee vorige jaren:
    -    prijzen: de prijsmutatie van het Bruto Binnenlands Product;
    -    lonen: de gemeente Tilburg raamt de loonontwikkeling zelf, op basis van circulaires van het
         Ministerie van BZK, het Centraal Planbureau en aanvullende bronnen.
De gemeente Tilburg past deze indexcijfers gedurende het begrotingsjaar aan, maar de
gemeentelijke bijdrage blijft dan hetzelfde. Deze aanpassing van de indexcijfers kan dan leiden tot
een positief of negatief verschil, dat we dan muteren op de algemene reserve.


Voor 2017 houden we rekening met een gewogen nominale ontwikkeling over de periode 2015-
2017: een stijging met 1,84%.




Begroting 2017 GGD Hart voor Brabant - ontwerp                                            29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>Bijlage 2: EMU-saldo


Decentrale overheden moeten in hun begroting een berekening opnemen van het zogenoemde
EMU-saldo, voor drie jaren: een raming voor het begrotingsjaar zelf (2017), een prognose voor het
vorig begrotingsjaar (2016) en een raming voor het jaar na het begrotingsjaar (2018).
EU-lidstaten mogen een begrotingstekort (EMU-saldo) hebben van maximaal 3% van het bruto
binnenlands product. Hiervan is in Nederland 0,5% voor de decentrale overheden. De EMU-
systematiek werkt anders dan het baten-lastenstelsel dat deze overheden hanteren. Investeringen
en uitgaven uit reserves tellen bijvoorbeeld niet mee in het baten-lastenstelsel, maar wel in het
EMU-saldo. Bij een sluitende begroting kan daardoor toch een negatief EMU-saldo ontstaan.
Het EMU-saldo voor de GGD ramen we voor 2017 op € 933.000. Het betekent dat in EMU-termen
de inkomsten € 933.000 groter zijn de uitgaven. De GGD voldoet met een positief EMU-saldo
ruimschoots aan de gestelde voorwaarden.


                                                                  2016                  2017                  2018
Omschrijving                                                    x € 1000,-         x € 1000,-            x € 1000,-

Exploitatiesaldo vóór toevoeging aan c.q. onttrekking uit                -806                    24                   24
reserves (zie BBV, artikel 17c)


Afschrijvingen ten laste van de exploitatie                            1.100               1.100                   1.100

Bruto dotaties aan de post voorzieningen ten laste van de                980                   150                   150
exploitatie


Investeringen in (im)materiële vaste activa die op de balans                 69                  18                        0
worden geactiveerd


Baten uit bijdragen van andere overheden, de Europese                          0                     0                     0
Unie en overigen, die niet op de exploitatie zijn verantwoord
en niet al in mindering zijn gebracht bij post 4


Desinvesteringen in (im)materiële vaste activa:
Baten uit desinvesteringen in (im)materiële vaste activa                       0                     0                     0
(tegen verkoopprijs), voor zover niet op exploitatie
verantwoord

Aankoop van grond en de uitgaven aan bouw-, woonrijp                           0                     0                     0
maken e.d. (alleen transacties met derden die niet op de
exploitatie staan)

Baten bouwgrondexploitatie:
Baten voorzover transacties niet op exploitatie                                0                     0                     0
verantwoord
Lasten op balanspost Voorzieningen voorzover deze                        497                   323                   323
transacties
met derden betreffen


Lasten ivm transacties met derden, die niet via de onder                       0                     0                     0
post 1 genoemde exploitatie lopen, maar rechtstreeks ten
laste van de reserves (inclusief fondsen en dergelijke)
worden gebracht en die nog niet vallen onder één van
bovenstaande posten


Verkoop van effecten:                                            ja      nee       ja          nee       ja          nee
Gaat u effecten verkopen? (ja/nee)
Zo ja wat is bij verkoop de verwachte boekwinst op de                          0                     0                     0
exploitatie?


Berekend EMU-saldo                                                       708                   933                   951




Begroting 2017 GGD Hart voor Brabant - ontwerp                                                                30
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>Bijlage 3: Tarieven 2017

                                                                        Tarief   Tarief
Seksuele gezondheid
                                                                         2017     2016

Hepatitis B Titer na vaccinatie                                          44,95    44,95
Hepatitis A/B combinatie voor risicogroepen                              25,00    25,00
Uurtarief soa-verpleegkundige                                            94,00    94,00
Hepatitis A volwassene                                                   49,95    49,95
Plaatsen implanon / spiraal > 25 jaar                                    30,00    30,00
Sense consult > 25 jaar                                                  48,00    48,00
Soa-onderzoek avondspreekuur                                             18,00    18,00
Soa-onderzoek bij niet risicogroep                                      181,00   181,00


                                                                        Tarief   Tarief
Tuberculosebestrijding
                                                                         2017     2016

Mantoux                                                                  23,00    22,50
BCG                                                                      35,00    35,00
Röntgen (thoraxfoto)                                                     45,00    45,00
Quantiferon Goldtest                                                     66,00    65,60
Emigratiekeuringen                                                      157,00   156,70
Medisch rapport opgevraagd door bedrijfarts / advocaat (arts)           157,00   156,70
Medisch rapport opgevraagd door bedrijfarts / advocaat (secretarieel)    74,00    73,90
Kopie verklaring                                                          6,00     6,40
Kopie rapport                                                            32,00    32,30
Print foto/kopie CD                                                      21,00    21,20
Huur mobiele rontgenunit per dagdeel                                    711,00   711,10


                                                                        Tarief   Tarief
Reizigerszorg
                                                                         2017     2016

Consulten
Consult                                                                  22,00    22,00
Avond/weekend consult                                                    32,00    32,00
Consult langverblijf (3 maanden of meer)                                 39,50    39,50
Consult langverblijf (3 maanden of meer) avond/weekend                   49,50    49,50
Consult groep (3 personen of meer, tarief p.p.)                          19,00    19,00
Consult groep (3 personen of meer, tarief p.p.) avond/weekend            29,00    29,00
Consult herhaling                                                        14,50    14,50
Consult herhaling avond/weekend                                          24,50    24,50
Telefonisch consult                                                      17,50    17,50
Telefonisch consult herhaling                                            14,50    14,50
Consult niet verschenen                                                  22,00    22,00
Administratiekosten                                                      14,50    14,50
Telefonisch consult medereiziger                                         14,50    14,50


                                                                        Tarief   Tarief
Reizigerszorg
                                                                         2017     2016

Vaccinaties (per stuk)
Bof, mazelen, rode hond (BMR)                                            32,50    32,50
Buiktyfus                                                                32,00    32,00
Difterie, tetanus, polio (DTP)                                           25,50    25,50
Gele koorts                                                              32,00    32,00
Haemophilus influenzae type b (hib)                                      42,95    42,95
Hepatitis A Immunoglobuline                                              31,00    31,00



Begroting 2017 GGD Hart voor Brabant - ontwerp                             31
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>Hepatitis A Immunoglobuline per ml extra                                      9,70       9,70
Hepatitis A kind (t/m 15 jaar)                                               39,95      39,95
Hepatitis A volwassene                                                       49,95      49,95
Hepatitis A/B combinatie                                                     53,50      53,50
Hepatitis B kind (t/m 15 jaar)                                               44,95      44,95
Hepatitis B volwassene                                                       44,95      44,95
Influenza                                                                    25,50      25,50
Japanse Encephalitis                                                        136,00     136,00
Meningokokken-ziekte                                                         65,00      65,00
Pneumokokken-ziekte                                                          29,00      29,00
Rabiës                                                                       67,00      67,00
Rabies intradermaal                                                          31,00      31,00
Tekenencefalitis (FSME)                                                      51,00      51,00
Tekenencefalitis junior (FSME)                                               51,00      51,00
Waterpokken                                                                  60,00      60,00
Boostrixpolio                                                                41,50      41,50
Overige verrichtingen
Bloedonderzoek Hepatitis A of B                                              42,50      42,50
Internationaal bewijs van inenting                                            3,50       3,50
Malariarecept                                                                13,00      13,00
Europees medisch paspoort                                                     4,95       4,95


                                                                             Tarief     Tarief
Technische hygiënezorg
                                                                              2017       2016

Opstellen legionellabeheersplan, controle en voorlichting
Beoordelen uitvoering legionellapreventiebeleid op één locatie              258,60     258,60
Afname watermonster voor kweken legionella                                   73,40      73,40
Inspectie prostitutiebedrijven
Beoordeling reguliere inspectie                                             603,40     603,40

Inspectie tatoeage & piercing; voorlopige tarieven.
Gaatjes prikken in oren en neusvleugels met een piercinginstrument          197,25     197,25
Tatoeëren, waaronder cosmetische tatoeage of permanente make-up, waarbij
op de locatie géén instrumenten gesteriliseerd worden.                      345,20     345,20
Tatoeëren, waaronder cosmetische tatoeage of permanente make-up, waarbij
instrumenten gesteriliseerd worden.                                         394,51     394,51
Piercen                                                                     394,51     394,51
Combinatie van bovenstaande activiteiten                                    493,13     493,13
Voorrijkosten per verrichting                                                49,32      49,32
Herinspectie op basis van het uurtarief                                      98,63      98,63
Controle scholen
Inspectie groep 1 en 2                                                      431,00     431,00
Tweejaarlijkse inspectie (maatwerk)                                         603,40     603,40
Voedingshygiëne
Audit productiekeuken waar gekoppeld en ontkoppeld wordt bereid              991,10     991,10
Audit satellietkeuken                                                        450,50     450,50
Audit assemblagekeuken                                                       765,85     765,85
Beoordelen HACCP-handboek                                                    315,35     315,35
Opstellen/aanpassen HACCP-handboek (richtlijn)                             3.153,50   3.153,50
Audit voedingshygiëne in de school- en personeelskantine                     360,40     360,40
Zorgcentra
Audit afdeling verpleeghuis                                                 991,10     991,10
Audit afdeling zorgcentrum                                                  901,00     901,00
Advies hygiënist per uur                                                     90,10      90,10
Scholingsaanbod


Begroting 2017 GGD Hart voor Brabant - ontwerp                                  32
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>Opleiding Hygiënecontactpersoon gezondheidsinstellingen                  2.522,80   2.522,80
Opleiding HACCP voor beginners in gezondheidsinstellingen                1.531,70   1.531,70
Opleiding HACCP: opfriscursus voor medewerkers gezondheidsinstellingen     855,95     855,95
Opleiding hygiëne voor pedagogisch medewerkers (per cursist)                 0,00      83,70
Workshop Legionella medewerkers instellingen/gemeenten                     450,50     450,50
Legionellapreventie: nuchter omgaan met risico's, informatie nieuwe
wetgeving                                                                 540,60     540,60
Inspectie recreatievoorzieningen
Audit minicamping, groepsaccommodatie: éénmaal in de drie jaar            495,55     495,55
Inspectie grote kampeervoorziening met faciliteiten                       630,70     630,70
Inspectie accommodaties
Inspectie publieksvoorziening (bijv. sporthal/wijkcentrum)                 540,60     540,60
Inspectie opvang dak- en thuislozen/sociale pensions                       630,70     630,70
Inspectie arrestantenverblijven                                            630,70     630,70
Begeleiding opvang dak- en thuislozen/sociale pensions (per uur)            90,10      90,10
Inspectie asielzoekerscentra                                             1.351,50   1.351,50


                                                                           Tarief     Tarief
Inspectie kindercentra
                                                                            2017       2016

Onderzoek voor registratie kdv, bso, psz                                   789,60     789,60
Onderzoek na registratie kdv, bso, psz                                   1.283,10   1.283,10
Onderzoek voor registratie gastouderbureau                               1.283,10   1.283,10
Onderzoek na registratie gastouderbureau                                   789,60     789,60
Risicogestuurd toezicht kinderopvang, risicoprofiel groen                  740,25     740,25
Maatwerkpakket: uitbreiding inspecties groen risicoprofiel op uurbasis      98,70      98,70
Risicogestuurd toezicht kinderopvang, risicoprofiel geel                 1.085,70   1.085,70
Risicogestuurd toezicht kinderopvang, risicoprofiel oranje               1.480,50   1.480,50
Risicogestuurd toezicht kinderopvang, risicoprofiel rood                 2.664,90   2.664,90
Jaarlijks onderzoek zonder risicoprofiel                                 1.283,10   1.283,10
Nader onderzoek en incidenteel onderzoek op uurbasis                        98,70      98,70
Toetsing voorschoolse educatie                                              98,70      98,70
Jaarlijks onderzoek voorziening gastouderopvang                            394,80     394,80
Onderzoek voor registratie voorziening gastouderopvang                     493,50     493,50
Verkort onderzoek voor registratie voorziening gastouderopvang             394,80     394,80


                                                                           Tarief     Tarief
Forensische geneeskunde
                                                                            2017       2016

Forensische geneeskundige binnen kantooruren (per uur)                    138,30     138,30
Forensische geneeskundige buiten kantooruren (per uur)                    207,40     207,40


                                                                           Tarief     Tarief
Uurtarieven per functie
                                                                            2017       2016

Teamassistent                                                              66,90      66,90
Gezondheidsvoorlichter                                                     78,10      78,10
Verpleegkundige                                                            88,90      88,90
Psychologische medewerker                                                  88,90      88,90
Video-home-trainer                                                         99,50      99,50
GVO-Medewerker                                                            103,60     103,60
GVO-functionaris                                                          112,10     112,10
Functionaris gezondheidsbeleid                                            128,30     128,30
Epidemioloog                                                              128,30     128,30
Psycholoog                                                                128,30     128,30
Geneeskundige                                                             133,70     133,70




Begroting 2017 GGD Hart voor Brabant - ontwerp                                33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>Mandaat tarieven
1. Met de vaststelling van deze begroting stelt het algemeen bestuur ook de tarieven 2017 vast.
2. Het algemeen bestuur mandateert de directie van de GGD om:
    -   de opbouw en de tarieven voor reizigerszorg en technische hygiënezorg aan te passen;
    -   bij het afsluiten van contracten met de politie af te wijken van deze tarieven.
3. Het algemeen bestuur mandateert daarnaast het dagelijks bestuur om alle andere tarieven
    (dan die voor reizigerszorg, technische hygiënezorg en de contracten met de politie) aan te
    passen, binnen een bandbreedte van 90 tot 110% van de hoogte in deze begroting.
4. Tot slot mandateert het algemeen bestuur het dagelijks bestuur om producten (anders dan die
    van reizigerszorg en technische hygiënezorg) aan te passen, te verwijderen en toe te voegen
    en daarbij voor aangepaste en nieuwe producten tarieven vast te stellen op basis van dezelfde
    uitgangspunten als de huidige producten.




Begroting 2017 GGD Hart voor Brabant - ontwerp                                            34
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>