<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Rapportage onderzoek financiële
positie gemeente Haaren




Werkgroep Financiën
Datum: 17 september 2018

Versie: 2.0 Definitief



                                  1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Inhoudsopgave



Inhoud
  1. Inleiding ....................................................................................................................................... 3
   2.      Samenvatting ............................................................................................................................... 3
   3.      Algemeen..................................................................................................................................... 4
   4.      Financiële positie o.b.v. de balans .............................................................................................. 4
   4.1        Eigen vermogen (algemene en bestemmingsreserves) .......................................................... 4
   4.2        Voorzieningen .......................................................................................................................... 5
   4.3        Vaste activa inclusief stille reserves ........................................................................................ 5
   4.4        Niet uit de balans blijkende verplichtingen .............................................................................. 7
   4.5        Voorraad bouwgronden in exploitatie ...................................................................................... 8
   5.      Financiële positie o.b.v. de exploitatie ......................................................................................... 8
   5.1        Algemene uitkering uit het gemeentefonds ............................................................................. 8
   5.2        Specifieke exploitatieposten met niet deelbare rechten en plichten ....................................... 9
   5.3        Subsidies ................................................................................................................................. 9
   5.4        Personeelskosten .................................................................................................................. 10
   6.      Weerstandsvermogen ............................................................................................................... 10
   7.      Eindconclusie financiële positie gemeente Haaren ................................................................... 11
   8.      Bijlagen ...................................................................................................................................... 12




                                                                                                                                                           2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>1.      Inleiding
De werkgroep Financiën heeft als opdracht gekregen om in het kader van de herindeling van de
gemeente Haaren de financiële positie van deze gemeente te beoordelen. In een eerste
tussenrapportage is - op basis van de 6 in het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV)
voorgeschreven kengetallen - een algemeen beeld gegeven van de financiële positie van de
gemeente Haaren en ook van de overige betrokken gemeenten.

De beoordeling in deze rapportage heeft plaatsgevonden op basis van de jaarrekening 2017 van de
gemeente Haaren en de meerjarenbegroting in de Perspectiefnota 2019, waarbij tevens andere
relevante stukken in de beoordeling zijn mee genomen zoals de jaarrekeningen van 2015 en 2016, de
accountantsrapporten bij deze jaarrekeningen, het MeerjarenPerspectief Grondexploitaties etc.

Het oordeel over de financiële positie heeft betrekking op de situatie per 31-12-2017 op basis van de
jaarrekening 2017. Besluiten of maatregelen in de periode vanaf dat moment tot aan het moment van
de feitelijke herindeling, zijn niet meegenomen in dit oordeel, maar kunnen van wezenlijke invloed zijn
op uiteindelijke financiële positie op herindelingsdatum.

In dit onderzoek heeft de werkgroep gekeken naar de financiële positie van de gemeente Haaren,
maar nog niet naar de feitelijke verdeling van de balans en de uitkomsten daarvan. Op enkele punten
in deze rapportage is daar al wel een link naar gelegd, voor zover dat naar het oordeel van de
werkgroep noodzakelijk of zinnig is. Voor de verdeling van de balans is in een eerder stadium door de
werkgroep een concept hoofdstuk financiële kaders voor de bestuursovereenkomst aangeleverd
inclusief een berekening van de concept algemene verdeelsleutel. Deze stukken dienen later in het
vervolgtraject als basis voor de feitelijke verdeling van de balans.



2.      Samenvatting
In deze rapportage zijn de resultaten van een onderzoek naar de financiële positie van de gemeente
Haaren opgenomen.
Als eerste is een algemeen beeld opgenomen op grond van de 6 voorgeschreven kengetallen in het
Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). Een verdere verdieping is gemaakt op een aantal
onderdelen van de balans, namelijk het eigen vermogen, de voorzieningen, de vaste activa inclusief
stille reserves, de niet uit de balans blijkende verplichtingen en de voorraad bouwgronden in
exploitatie. En ook op een aantal onderdelen van de exploitatiebegroting, namelijk de algemene
uitkering uit het gemeentefonds, specifieke exploitatieposten met niet deelbare rechten en
verplichtingen, subsidies en personeelskosten. In een derde deel is vervolgens ingegaan op het
weerstandsvermogen van de gemeente Haaren per 31-12-2017.

Per onderdeel zijn deelconclusies getrokken, waaruit als eindconclusie is te herleiden dat de financiële
positie van de gemeente Haaren goed is:
         • er is een goede vrije reservepositie
         • de getroffen voorzieningen zijn op peil
         • het weerstandsvermogen om onverwachte tekorten op te vangen is uitstekend
         • er is sprake van enkele stille reserves
         • de grondexploitatie is op orde (inclusief voorziening verwachte tekorten en
             bestemmingsreserve voor onvoorziene risico's)
         • en we zien geen bijzonder grote risico's in de exploitatiesfeer.

Mogelijk komen er In de vervolgfase alsnog risico's naar voren. Op dat moment zullen er
beheermaatregelen getroffen moeten worden. We zijn ook geen bijzondere risico's voor de
rechtsopvolger tegen gekomen bij de beoordeling van de financiële positie van de gemeente Haaren.



                                                                                                          3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>3.      Algemeen
De op basis van het Besluit Begroting en verantwoording voorgeschreven kengetallen geven een
goed eerste algemeen beeld van de financiële positie. Deze kengetallen hebben betrekking op de
netto schuldquote, de solvabiliteit, de structurele begrotingsruimte, de grondexploitatie en op de
belastingtarieven t.o.v. landelijk gemiddelden.

Conclusie kengetallen
De conclusie is dat gemeten aan de hand van deze kengetallen de financiële positie van de gemeente
Haaren, maar ook van de overnemende gemeenten, als gezond mag worden bestempeld.

(Het algemene beeld van de financiële positie op basis van de 6 BBV kengetallen, is in een eerder
stadium gerapporteerd aan de stuurgroep Herindeling en is als bijlage 1 bijgevoegd.)

In de hoofdstukken hierna geven we een verdieping van deze financiële positie en gaan we
achtereenvolgens in op de meest relevante onderdelen van de balans volgens de jaarrekening 2017,
idem van de exploitatiebegroting volgens de vastgestelde meerjarenbegroting bij de Perspectiefnota
2019 en tot slot op het weerstandsvermogen. Per paragraaf trekken we conclusies en we sluiten de
rapportage af met een eindconclusie en met een aanduiding van het vervolg.



4.      Financiële positie o.b.v. de balans
Een belangrijke graadmeter voor de beoordeling van de financiële positie van een gemeente is de
balans. De balans per 31 december 2017 is als bijlage 2 opgenomen. In de volgende paragrafen
wordt ingegaan op een aantal belangrijke posten uit de balans.


4.1     Eigen vermogen (algemene en bestemmingsreserves)
Per einde 2017 bedraagt het totaal van de algemene- en de bestemmingsreserves circa € 20,6
miljoen, bestaande uit een Algemene reserve van € 11,3 miljoen en een 13 tal bestemmingsreserves
tot een bedrag van € 9,3 miljoen.

In het onderzoek naar de reserves is beoordeeld:
    - in hoeverre de reserves vrij inzetbaar zijn
    - welke reserves (of welk deel van de reserve) niet vrij inzetbaar zijn door inzet als
        dekkingsmiddel of als reservering voor risicoafdekking.

Algemene reserve
De algemene reserve bedraagt per eind 2017 circa € 11,4 miljoen. De algemene reserve dient mede
als weerstandsvermogen voor het opvangen van risico’s. Berekend is dat hiervoor circa € 3,6 miljoen
aan weerstandsvermogen aangehouden moet worden (zie hoofdstuk 6). Het resterende bedrag van
€ 7,8 miljoen is in principe vrij aanwendbaar.

Bestemmingsreserves
De bestemmingsreserves zijn divers van aard en bedragen in totaal circa € 9,3 miljoen. Onderdeel
hiervan is de bestemmingsreserve grondexploitatie van € 1,9 miljoen. Deze reserve heeft als functie
het afdekken van risico’s in de grondexploitatie.
Diverse reserves hebben een specifieke bestemming (reserve N65 bijvoorbeeld), andere reserves
hebben een bestemming met een breed inzetbaar doelgebied (reserve Volkshuisvesting bijvoorbeeld)
en er zijn ook reserves nog zonder een concreet bestedingsplan (bestemmingsreserve Oude
mannengasthuis bijvoorbeeld). In de loop van 2017 is een bestemmingsreserve Roonsestraat
gevormd. Het doel van deze bestemmingsreserve is de dekking van de kapitaallasten voor de
reconstructie van de Roonsestraat.



                                                                                                      4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Conclusie reservepositie
Vanuit de beoordeling van de reservepositie kan geconcludeerd worden dat de gemeente Haaren
beschikt over een omvangrijke reservepositie in relatie tot het balanstotaal en in relatie tot de
geïnventariseerde aanwezige risico’s volgens de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing
(paragraaf B van de jaarrekening 2017 van de gemeente Haaren). Voor een aantal
bestemmingsreserves zal in het vervolgtraject nog bepaald worden of deze als 'vrij' besteedbaar
aangemerkt kunnen worden.



4.2      Voorzieningen
Er zijn voorzieningen die tot het vreemd vermogen worden gerekend en op de balans aan de
passiefzijde worden gepresenteerd en er zijn voorzieningen die als correctie op de waardering van de
activa aan de actiefzijde van de balans in mindering worden gebracht.

Rekening houdend met dit onderscheid rubriceren we de voorzieningen op basis van de jaarrekening
2017 van de gemeente Haaren als volgt:

1. Voorzieningen behorend tot het vreemd vermogen (passiefzijde balans)
   • Voorzieningen verplichtingen, verliezen en risico’s     € 1,0 miljoen
   • Onderhoudsegalisatievoorzieningen                       € 11,1 miljoen
   • Voorzieningen van derden verkregen middelen             € 0,3 miljoen
2. Voorzieningen correctie waarderingen (in mindering op boekwaarde actiefzijde balans)
   • Voorzieningen lagere marktwaarde vaste activa           € 0,1 miljoen
   • Voorziening waardering overige activa                   € 0,1 miljoen
   • Voorzieningen voorraden Bouwgrond in exploitatie        € 2,0 miljoen

In het kader van de beoordeling van de financiële positie is ten aanzien van deze voorzieningen
onderzocht of voor de daarvoor in aanmerking komende risico’s en verplichtingen voorzieningen zijn
getroffen en of de voorzieningen toereikend zijn voor het afdekken van de risico’s en verplichtingen.

De aan de ”Onderhoudsegalisatie voorzieningen” ten grondslag liggende beheerplannen met hun
financiële effecten zijn onderwerp geweest van een specifiek onderzoek naar het onderhoud van de
kapitaalgoederen. Het effect van deze voorzieningen op de financiële positie is in een aparte
rapportage van de werkgroep Kapitaalgoederen opgenomen. De financiële toets beperkt zich tot het
niveau van de voorzieningen in relatie tot de benodigde middelen volgens de
onderhoudsbeheerplannen, de werkelijke staat van onderhoud van de kapitaalgoederen is niet
onderzocht.

Conclusies voorzieningen:
De toereikendheid van de Onderhoudsegalisatievoorzieningen volgens de onderhoudsbeheerplannen
is onderzocht door de werkgroep Kapitaalgoederen. Ten aanzien van de overige voorzieningen
concluderen we dat voor de daarvoor in aanmerking komende risico’s en verplichtingen voorzieningen
zijn getroffen en dat de voorzieningen momenteel (jaarrekening 2017) op het vereiste niveau zijn.

Op basis hiervan kunnen we concluderen dat wanneer de huidige situatie via de gebruikelijke
jaarlijkse actualisatie tot het moment van herindeling in stand wordt gehouden, de voorzieningen met
de daarbij behorende kansen en risico’s kunnen worden overgedragen. De financiële risico’s voor de
overnemende gemeenten zijn dan beperkt en beheersbaar en er hoeven na de herindeling daarom
geen verrekeningen meer plaats te vinden tussen de overnemende gemeenten.



4.3     Vaste activa inclusief stille reserves
De vaste activa zijn behoudens enkele uitzonderingen (machines en apparaten en enkele
investeringen m.b.t. riolering) toe te delen aan een ontvangende gemeente o.b.v. ligging. De vaste
activa worden in de activa-administratie door de gemeente Haaren bijgehouden. Daarin liggen vast de
'lopende' activa met aanschafwaarde, boekwaarde, afschrijvingstermijnen e.d. Aanvullend is door de
gemeente Haaren in beeld gebracht welke gronden en gebouwen de gemeente bezit omdat een

                                                                                                        5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>aantal van deze activa al afgeschreven zijn en geen boekwaarde meer hebben (en niet meer
voorkomen in de activa-administratie). Aangegeven is tevens welke categorie dit betreft op basis van
de huidige functie: activa met een economisch nut of activa met een maatschappelijk nut.

Stille reserves en strategische gronden:
In het werkplan van de werkgroep is aangegeven dat ook op hoofdlijnen gekeken wordt naar
mogelijke stille reserves en hierover (wederom op hoofdlijnen) conclusies opgenomen worden in de
rapportage over de financiële positie. Stille reserves zijn activa die laag of tegen nul zijn gewaardeerd,
maar die in principe direct verkoopbaar zijn tegen een hogere waarde en waar bij verkoop, de
continuïteit van de uitvoering niet in het gedrang komt.
Vooropgesteld moet worden dat de bepaling van stille reserves een hele lastige kwestie is. Veel
transacties hebben in het verleden plaats gevonden op basis van steeds veranderende
verslagleggingsvoorschriften en ook voor het waarderen tegen (markt)waarde zijn verschillende
methoden toepasbaar.

De werkgroep heeft de activa gescand op het verschil tussen WOZ waarde (gebouwen) / marktwaarde
(gronden) ten opzichte van de boekwaarde in de activa-administratie. M.b.t. de gebouwen heeft de
werkgroep gesignaleerd dat er nauwelijks sprake is van mogelijke stille reserves en ook dat er geen
onevenwichtigheid bestaat in de verdeling van de activa (met mogelijke stille reserve) over de
ontvangen de gemeenten. Een bijzonder aandachtspunt voor het vervolgtraject is het gemeentehuis
van Haaren, waarvoor geen boekwaarde in de balans is opgenomen voor de grond en een heel
beperkte boekwaarde voor het gebouw.
Voor wat betreft de gronden is verder ingezoomd op percelen die verpacht of verhuurd worden. In
totaal betreft dit circa 36 percelen met een totale boekwaarde van € 0,9 miljoen. Van 25 van de
percelen staat geen boekwaarde meer geactiveerd. Van deze percelen ligt 80% in de kern Helvoirt en
15% in de kern Haaren. Er is een berekening gemaakt van de marktwaarde van de percelen o.b.v.
gangbare verkoopprijzen en huidig gebruik. Hieruit komt een geschatte waarde van € 3,4 miljoen.
Op basis van deze berekening zou er indicatief sprake kunnen zijn van circa € 2,5 miljoen aan stille
reserves. Om hiervan een beter beeld te krijgen moet er nog nader onderzoek worden gedaan naar
de verkoopbaarheid en overige ontwikkelingen en besluitvorming die de waarde van de gronden
kunnen beïnvloeden. Dit geldt ook voor de zogenaamde strategische gronden. Dit zijn gronden, die op
termijn voor ontwikkeling in aanmerking zouden kunnen komen. Het betreft een drietal percelen,
waarvan de boekwaarde in 2012 is afgeboekt en tegen marktwaarde is opgenomen.

Wagenpark
In het kader van de toekomstige toedeling, is er eveneens aandacht nodig voor de verdeling van het
wagenpark van de gemeente. De werkgroep acht het verstandig om in het vervolgtraject afzonderlijke
afspraken te maken over de verdeling en te bezien welke ontvangende gemeente welk deel van het
wagenpark kan gebruiken.

Conclusies vaste activa inclusief stille reserves
Conclusie is dat in de activa-administratie vastgelegd is wat de boekwaarde is en dat op basis
daarvan in de operationele fase de activa met boekwaarde toebedeeld kunnen worden.
Verder kan geconcludeerd worden dat er sprake is van stille reserves m.b.t. de pachtgronden.

De pachtgronden liggen voor het overgrote deel in de kern Helvoirt en voor de rest nagenoeg geheel
in de kern Haaren. Definitieve conclusies kunnen niet verbonden worden aan deze inventarisatie
omdat er weliswaar sprake is van stille reserves, maar niet onderzocht is of deze gronden ook
daadwerkelijk op korte termijn verkoopbaar zijn en of de continuïteit van de uitvoering in het gedrang
komt. Zo zal beoordeeld moeten worden welke (langlopende) contracten er zijn en hoe courant het
onroerend goed daadwerkelijk op de markt is.

Advies
Het advies van de werkgroep is om geen andere verdeelsleutel, dan de verdeelsleutels volgens de
concept-bestuursovereenkomst (grondgebied voor deelbare onderdelen, algemene verdeelsleutel

                                                                                                         6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>voor ondeelbare onderdelen) te hanteren en geen verder onderzoek naar stille reserves en
strategische gronden te verrichten. Argumentatie is hiervoor dat het om relatief geringe bedragen t.o.v.
het balanstotaal gaat, dat er veel onzekerheden zijn voor een exacte bepaling van stille reserves, dat
de waardering van stille reserves complex is en op vele manieren tot stand kan komen en dat er
weliswaar mogelijke onevenwichtigheden te zien zijn tussen ontvangende gemeenten, maar dat deze
niet substantieel zijn.


4.4     Niet uit de balans blijkende verplichtingen
Het BBV schrijft voor om ook die verplichtingen in de jaarrekening op te nemen, waarvoor niet expliciet
een bedrag op de balans is opgenomen. Na beoordeling van de jaarrekening 2017 en de huidige
lopende exploitatie van de gemeente Haaren, zien we de volgende niet uit de balans blijkende
verplichtingen:

        •   de achtervangpositie voor de borgstellingen van Stichting Waarborgfonds Sociale
            Woningbouw (WSW). De som van de borgstellingen bedraagt € 13,2 miljoen, waarvan de
            achtervangpositie van de gemeente Haaren 25% bedraagt. De achtervang kent een zeer
            laag risicoprofiel. Bij herindeling wordt de achtervangportefeuille grondgebonden verdeeld
            en stellen de WSW en de overnemende gemeenten een vernieuwde
            achtervangovereenkomst vast.
        •   borgstelling voor (hypothecaire) geldleningen aan inwoners tot een bedrag van € 1,4
            miljoen. De borgstellingen kunnen bij herindeling verdeeld worden over de overnemende
            gemeenten. Het risicoprofiel is heel laag.
        •   een garantstelling van € 75.000 voor een lening aan een culturele instelling voor de
            financiering van een aanbouw bij hun accommodatie in 2017. Deze garantstelling gaat
            over naar Oisterwijk. Gedurende de looptijd van de lening van 20 jaar, loopt de lening en
            daarmee het risico voor de gemeente af. Het risicoprofiel is laag.
        •   voor meerjarige (privaatrechtelijke) contracten is een post opgenomen van ruim € 1,9
            miljoen. Onderdeel daarvan zijn de huurcontracten ter waarde van € 311.000 voor de
            Brede School plus sporthal in Haaren (bouwjaar 2015), die eigendom zijn van Woonwijze.
            Deze huurcontracten hebben een looptijd van 50 jaar en gaan bij herindeling over naar
            Oisterwijk. De pacht voor de grond waarop de Brede School staat, is door Woonwijze voor
            50 jaar afgekocht en staat voor € 260.000 als bestemmingsreserve op de balans.
        •   Op het gebied van het sociaal domein, zijn er enkele specifieke inkooprelaties. Voor de
            inkoop van jeugdzorg neemt de gemeente Haaren deel in de regionale inkoop Noordoost
            Brabant (inkoop circa € 2 miljoen) en voor de inkoop van hulp Wmo neemt de gemeente
            Haaren deel in de centrumregeling Meierij (inkoop circa € 1,8 miljoen). Voor beide
            inkoopregeling geldt dat het contract een looptijd heeft tot en met 2019 en dat uiterlijk 31-
            12-2018 besloten moet worden over een opzegging. Momenteel wordt onderzocht wat de
            mogelijkheden zijn om de inkoop vorm te geven: inkoop lokaal of verlenging van de
            regionale contracten. De uitkomst is nog onzeker en daarmee een risico.
            Overige exploitatieposten in het kader van Jeugdzorg, Inkomensvoorziening,
            Minimaondersteuning, Participatie en Wmo: de lopende contracten en verplichtingen zijn
            aangegaan voor een periode tot uiterlijk 31-12-2020. Uitzondering hierop is het contract
            voor de levering van trapliften. Aanbesteding voor de periode tot en met 30/6/2023 is
            medio 2018 opgestart. De jaarlijkse contractwaarde hiervan bedraagt indicatief € 50.000.
        •   Het resterende deel van de meerjarige contracten betreft inkoopcontracten, waarvan
            volgens de nieuwe BBV-richtlijnen de totale (resterende) contractsom vermeld moet
            worden. Deze contracten kunnen per (uiterlijk) de beoogde herindelingsdatum beëindigd
            worden.

Conclusies niet uit de balans blijkende verplichtingen
Conclusie is dat er geen bijzondere verplichtingen gezien worden m.b.t. de niet uit de balans blijkende
verplichtingen. Onzekerheid is nog de toekomst van de inkoop van Jeugzorg en WMO, de
mogelijkheden worden momenteel onderzocht.

                                                                                                        7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>4.5    Voorraad bouwgronden in exploitatie
Onder de Voorraad bouwgronden in exploitatie wordt verstaan de gronden in eigendom van de
gemeente, waarvoor de raad een grondexploitatiecomplex en een grondexploitatiebegroting heeft
vastgesteld.

Bij de beoordeling van de balanspost Voorraden bouwgronden in exploitatie is gekeken naar de
omvang met de daaraan verbonden risico’s en toerekening aan de overnemende gemeenten.

In het kader van de beoordeling van de financiële positie hebben wij vastgesteld dat:

        •   De grondexploitatie jaarlijks wordt geactualiseerd via een bijstelling van het MPG
            (MeerjarenPerspectief Grondexploitaties)
        •   Dat de financiële consequenties van de laatste bijstelling MPG 2018 zijn verwerkt in de
            jaarrekening 2017 en de meerjarenbegroting.
        •   Dat er voorzieningen zijn getroffen voor de tekorten op de verliesgevende plannen.
        •   Dat de voorzienbare risico’s worden gekwantificeerd en afgedekt binnen de betreffende
            grondexploitaties.
        •   Dat er voor de onvoorzienbare risico’s weerstandsvermogen is afgezonderd in een
            bestemmingsreserve grondexploitatie.

Conclusies Voorraad bouwgronden in exploitatie
Op voorwaarde dat de huidige begrotings- en verantwoordingssystematiek wordt gehandhaafd,
kunnen we concluderen dat op de datum herindeling:
   1. De financiële risico’s van de grondexploitatie afdoende zijn afgedekt.
   2. De voorraden bouwgronden met de daarbij behorende voorzieningen voor verwachte
       verliezen kunnen worden overgedragen aan de overnemende gemeenten.
   3. De risico’s (en kansen) voor de overnemende gemeenten in relatie tot de over te nemen
       bouwgronden beperkt zijn en er daarom na de herindeling geen verrekeningen meer plaats
       vinden tussen de overnemende gemeenten in relatie tot de grondexploitatie.




5.      Financiële positie o.b.v. de exploitatie
Er is niet alleen gekeken naar de vermogens- en schuldpositie volgens de balans, maar ook naar de
jaarlijks terugkerende lasten en baten, voor zover die mogelijk een relatie hebben met de financiële
positie. Een overzicht van de meerjarenbegroting van de gemeente Haaren volgens de
Perspectiefnota 2019 is als bijlage 3 bijgevoegd.


5.1      Algemene uitkering uit het gemeentefonds
Een belangrijke inkomstenpost voor de gemeente is de algemene uitkering uit het gemeentefonds.
Door de herindeling wijzigt deze uitkering voor de ontvangende gemeenten en de uitkering aan de
gemeente Haaren komt vanzelfsprekend te vervallen. De werkgroep heeft aan het ministerie van BZK
verzocht om, op basis van de concept grenzen vanuit de werkgroep Nieuwe Grenzen medio juli 2018,
een berekening te maken van een indicatie van de algemene uitkering uit het gemeentefonds ná de
herindeling. Dan kan bepaald worden wat (op basis van de huidige uitgangspunen) de financiële
gevolgen zijn van de herindeling voor de algemene uitkering uit het gemeentefonds voor de betrokken
gemeenten. Dus een vergelijking van de nieuwe uitkeringen (zonder Haaren) t.o.v. de huidige
uitkeringen (inclusief Haaren). Ten tijde van het opstellen van dit rapport is deze berekening nog niet
gereed. Dit maakt feitelijk ook geen direct onderdeel uit van de beoordeling van de financiële positie
van de gemeente Haaren, maar is wel relevant voor de ontvangende gemeenten om de uiteindelijke
gevolgen van de herindelingsoperatie voor de eigen gemeente te kunnen beoordelen.

In het kader van de herindeling ontvangen alle betrokken gemeenten gedurende 4 jaren een
herindelingsbijdrage, als onderdeel van de algemene uitkering uit het gemeentefonds. Hiervoor is
reeds eerder een berekening gemaakt .

                                                                                                       8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>5.2     Specifieke exploitatieposten met niet deelbare rechten en plichten
Gekeken is naar welke jaarlijkse exploitatieposten er zijn, die niet echt toebedeeld kunnen worden aan
de ontvangende gemeenten op basis van grondgebondenheid of op basis van de algemene
verdeelsleutel. De werkgroep heeft deze exploitatieposten beoordeeld en komt tot de volgende
bevindingen:

        •   de gemeente Haaren probeert abonnementen, lidmaatschappen, verzekeringen, lopende
            meerjarige contracten etcetera zoveel mogelijk te beëindigen per 31-12-2020 en maakt
            daarbij gebruik van een contractbeheersysteem waarin de contractuele verplichtingen zijn
            vastgelegd.
        •   in omvang vormen de Verbonden partijen (waaronder Gemeenschappelijke Regelingen)
            bij herindeling één van de grootste financiële risico’s in verband met de soms hoge
            uittredingskosten. In de operationele fase zal een afzonderlijk ‘werkgroep Verbonden
            Partijen’ de consequenties van de herindeling in beeld moeten brengen en maatregelen
            benoemen voor een soepele overgang en minimalisatie van risico’s. Daaronder horen ook
            de dienstverleningsovereenkomsten, die ondergebracht zijn bij MijnGemeenteDichtbij op
            het gebied van Belastingen en ICT/Informatievoorziening. De
            dienstverleningsovereenkomst voor ICT-infrastructuur en –ondersteuning verdient daarbij
            extra aandacht vanwege de technische complexiteit.
            De gemeente Haaren neemt tevens deel in de gemeenschappelijke regeling
            Werkvoorzieningsschap De Dommel (WSD), waar de uitvoering van de Participatiewet
            (oude Wsw) in ondergebracht.
        •   voor voorzienbare, meerjarige verplichtingen die de herindelingsdatum overschrijden,
            wordt indien nodig uiterlijk in de jaarrekening 2020 een voorziening gevormd.
        •   de kosten voor dienstverlening door het regionaal archief worden overgenomen door de
            rechtsopvolger Oisterwijk, aangezien die de zorg voor het hele (ongesplitste) Haarense
            archief overneemt. De rechtsopvolger kan wel – naar rato – een deel van de structurele
            beheerkosten doorberekenen aan de overige overnemende gemeenten.

Conclusies specifieke exploitatieposten met niet deelbare rechten en plichten
Conclusie is dat hier geen bijzondere risico's of aandachtspunten gezien worden. Wel is de
ontvlechting van verbonden partijen, waaronder gemeenschappelijke regelingen een punt van
aandacht in het vervolgtraject.



5.3     Subsidies
Meerjarige verplichtingen zijn in het geval van subsidies aan de orde zodra een subsidie een
structureel karakter draagt. Aan eventuele afbouw van dergelijke subsidies zijn wettelijke grenzen
gesteld. De gemeente Haaren verstrekt op dit moment twee van dat soort subsidies:
prestatiesubsidies (totaal € 245.000) en waarderingssubsidies (totaal € 120.000). De
prestatiesubsidies komen vooral terecht bij professionele dienstverleners in het sociaal domein (o.a.
Juvans , MEE); hoewel deze subsidies per kalenderjaar verleend worden, dragen deze wel een
structureel karakter. De waarderingssubsidies komen vooral terecht bij vrijwilligersorganisaties en
worden zelfs voor een periode van 4 jaar verstrekt (2015-2018, 2019-2022); de overnemende
gemeenten ontkomen er dus niet aan deze subsidies in de eerste jaren na herindeling te continueren
en in deze periode te zorgen voor integratie in hun eigen (subsidie)beleid.

Conclusie subsidies
Van het totaalbedrag dat Haaren aan subsidies verstrekt, heeft ongeveer € 365.000 een structureel
karakter. Overnemende gemeenten moeten er rekening mee houden dat zij deze verplichtingen niet
zonder meer per direct kunnen verlagen of stopzetten.




                                                                                                        9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>5.4     Personeelskosten
De extra kosten die vóór de datum van herindeling gemaakt worden om mogelijke knelpunten rondom
de inpassing van medewerkers te voorkomen dan wel op te lossen, komen ten laste van de exploitatie
van de gemeente Haaren. Ditzelfde geldt voor de extra kosten die gemaakt moeten worden voor de
inhuur van personeel doordat zittend personeel een andere werkgever vind. De gemeente Haaren zal
deze kosten op moeten nemen in de oorspronkelijke begroting en tussentijdse begrotingswijzingen.
De werkgroep Personeel houdt zich bezig met de personele gevolgen van de herindeling.
Er wordt op gestuurd om zoveel mogelijk medewerkers uit te laten stromen naar een van de
ontvangende gemeenten, dan wel andere werkgevers vóór de datum van herindeling. De resterende
medewerkers per herindelingsdatum worden in principe verdeeld via de algemene verdeelsleutel,
zoals bepaald in het bestuursakkoord, tenzij aanvullende maatafspraken worden gemaakt. De kosten
die gemaakt moeten worden ná de herindelingsdatum komen ten laste van de ontvangende
gemeenten. De herindelingsbijdrage uit het gemeentefonds is hiervoor onder andere bedoeld.

Conclusie personeelskosten
Hoe de personeelskosten zich de lopende exploitatiejaren ontwikkelen en welke personeelskosten
nog resteren per herindelingsdatum en voor rekening van de ontvangende gemeenten komen, is op
dit moment nog niet aan te geven. De gemeente Haaren beschikt per 31 december 2017 over een
ruim eigen vermogen en een gezonde exploitatiebegroting. Daarmee is een stevige buffer aanwezig
om eventuele extra kosten tot 1 januari 2021 te dekken.



6.      Weerstandsvermogen
In paragraaf B van de jaarrekening 2017 van de gemeente Haaren is een uiteenzetting gegeven van
het weerstandsvermogen en risicobeheersing en de berekende weerstandscapaciteit. Het
weerstandsvermogen is de mate waarin de gemeente in staat is om financiële tegenvallers op te
vangen zonder dat dit betekent dat het beleid veranderd moet worden. Bij de bepaling van het
weerstandsvermogen, worden zowel de structurele als de incidentele weerstandscapaciteit in
ogenschouw genomen.

Het totale weerstandscapaciteit bedraagt € 12,5 miljoen terwijl de benodigde weerstandscapaciteit
voor het afdekken van de risico’s is berekend op € 3,6 miljoen. Dit resulteert in een weerstandsratio
van 3,5 wat als meer dan uitstekend kan worden gekwalificeerd. (Uitstekend = ratio boven 2.)

Beschikbare weerstandscapaciteit
 Onbenutte belastingcapaciteit           1.050.000
 Post onvoorzien                            47.000
 Algemene reserve                       11.364.000
Beschikbare weerstandscapaciteit        12.461.000
Benodigde weerstandscapaciteit
 Algemene risico's                       1.411.000
 Structurele risico's                      851.000
 Incidentele risico's                    1.305.000
Benodigde weerstandscapaciteit           3.567.000

Resterende weerstandscapaciteit          8.894.000

Ratio
Beschikbare weerstandscapaciteit                3,5
Benodigde weerstandscapaciteit


                                                                                                        10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>In bovenstaande risico-inventarisatie zijn niet de risico’s van de grondexploitatie meegenomen. Deze
zijn per eind 2017 berekend op € 1,9 miljoen. Hiervoor is een aparte bestemmingsreserve gevormd.

Conclusies weerstandsvermogen
Het weerstandsvermogen van de gemeente Haaren is zeer goed op orde. Deze conclusie is in lijn met
de conclusie o.b.v. de algemene financiële BBV kengetallen (zie hoofdstuk 3 Algemeen).



7.      Eindconclusie financiële positie gemeente Haaren
In de hoofdstukken hiervoor is per paragraaf/onderwerp een conclusie getrokken. Uit al deze
deelconclusies is te herleiden dat de financiële positie van de gemeente Haaren goed is:
        • er is een goede vrije reservepositie
        • de getroffen voorzieningen zijn op peil
        • het weerstandsvermogen om onverwachte tekorten op te vangen is uitstekend
        • er is sprake van enkele stille reserves
        • de grondexploitatie is op orde (inclusief voorziening verwachte tekorten en
            bestemmingsreserve voor onvoorziene risico's)
        • en we zien geen bijzonder grote risico's in de exploitatiesfeer.

Mogelijk komen er In het vervolgtraject alsnog risico's naar voren. Op dat moment zullen er
beheermaatregelen getroffen moeten worden. We zijn ook geen bijzondere risico's voor de
rechtsopvolger tegen gekomen bij de beoordeling van de financiële positie van de gemeente Haaren.




                                                                                                   11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>8.      Bijlagen



Bijlage 1    Kengetallen Besluit begroting en verantwoording en bijbehorende notitie

Bijlage 2    Balans gemeente Haaren per 31-12-2017

Bijlage 3    Meerjarenbegroting bij Perspectiefnota 2019




                                                                                       12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>     Bijlage 1: Financiële kengetallen

Netto schuldquote        2012   2013     2014   2015   2016   2017   2018   2019   2020   2021

Haaren                   -18    -11      -12    5      1      -1     4      6      2      -5

Boxtel                   88     87       72     65     55     56     63     64     64     57

Vught                    69     73       71     75     75     61     70     65     83     85

Tilburg                  12     9        7      2      -1     2      43     52     56     57

Oisterwijk               112    118      114    7      87     62     74     76     53     52


Netto schuldquote
gecorr.                  2012   2013     2014   2015   2016   2017   2018   2019   2020   2021

Haaren                   -18    -22      -22    -4     -8     -10    -5     -5     -8     -15

Boxtel                   60     61       51     51     43     45     53     0      0      0

Vught                    67     71       71     74     74     61     68     63     82     84

Tilburg                  -6     -3       -6     -6     -7     -2     38     49     52     54

Oisterwijk               110    117      113    4      85     61     72     74     51     40


Solvabiliteit            2012   2013     2014   2015   2016   2017   2018   2019   2020   2021

Haaren                   51     43       53     44     52     51     54     57     59     59

Boxtel                   26     24       23     21     25     25     23     23     25     26

Vught                    34     35       37     36     37     40     41     45     41     39

Tilburg                  74     74       74     75     80     82     59     55     53     54

Oisterwijk               19     13       15     18     21     29     23     24     35     41


Structurele
exploitatieruimte        2012   2013     2014   2015   2016   2017   2018   2019   2020   2021

Haaren                                          6,9    3,1    1,7    0,6    1,2    1,5    1,5

Boxtel                                          3      8,9    3      1,9    2,5    1,8    2,1

Vught                    3      4        3      1      -3     0      -1     0      1      1

Tilburg                                  4,5    4,7    8,4    8,9    2      2,1    1,9    1,5

Oisterwijk                                             3,3    3,3    0,1    0,6    0,3    0,6


Grondexploitatie         2012   2013     2014   2015   2016   2017   2018   2019   2020   2021

Haaren                   20     30       32     33     19     24     19     17     11     4

Boxtel                   29     31       26     10     10     9      7      8      8      6

Vught                    13     13       11     8      2      0      -5     -3     0      0


                                                                                                 13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>Tilburg                  4       9       7      8       8      8       9      9         9      10

Oisterwijk               41      44      45     36      29     16      11     8         2      3


Belastingcapaciteit      2012    2013    2014   2015    2016   2017    2018   2019      2020   2021

Haaren                                          115     116    114     113    113       113    113

Boxtel                                          100     98     99      99     99        99     99

Vught                                    129    126     136    131     132    132       132    132

Tilburg                          81      77     79      77     78      77     77        78     78

Oisterwijk                                      114     119    108     112    112       112    112




Hierna volgt een nadere toelichting van bovenstaande totaaloverzicht van kengetallen.




                                                                                                      14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>Financiële kengetallen – 1.1 Netto schuldquote


Netto schuldquote       2012        2013      2014    2015      2016   2017       2018    2019       2020   2021

Haaren                  -18         -11       -12     5         1      -1         4       6          2      -5

Boxtel                  88          87        72      65        55     56         63      64         64     57

Vught                   69          73        71      75        75     61         70      65         83     85

Tilburg                 12          9         7       2         -1     2          43      52         56     57

Oisterwijk              112         118       114     7         87     62         74      76         53     52




                                             Netto schuldquote
 140


 120


 100


  80


  60


  40


  20


   0
          2012   2013        2014         2015       2016       2017       2018        2019       2020      2021
 -20


 -40

                    Haaren                Boxtel            Vught          Tilburg            Oisterwijk




                                                                                                                   15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>Financiële kengetallen – 1.2 Netto schuldquote gecorrigeerd voor verstrekte leningen

Netto schuldquote
gecorr.                 2012        2013      2014     2015         2016   2017      2018        2019    2020     2021

Haaren                  -18         -22       -22      -4           -8     -10       -5          -5      -8       -15

Boxtel                  60          61        51       51           43     45        53          0       0        0

Vught                   67          71        71       74           74     61        68          63      82       84

Tilburg                 -6          -3        -6       -6           -7     -2        38          49      52       54

Oisterwijk              110         117       113      4            85     61        72          74      51       40




                               Netto schuldquote gecorrigeerd
 140

 120

 100

  80

  60

  40

  20

   0
          2012   2013        2014         2015       2016       2017       2018           2019        2020      2021
 -20

 -40

                    Haaren               Boxtel             Vught          Tilburg               Oisterwijk




                                                                                                                         16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>Financiële kengetallen – 1.3 Solvabiliteit

Solvabiliteit           2012     2013        2014     2015         2016   2017       2018        2019    2020    2021

Haaren                  51       43          53       44           52     51         54          57      59      59

Boxtel                  26       24          23       21           25     25         23          23      25      26

Vught                   34       35          37       36           37     40         41          45      41      39

Tilburg                 74       74          74       75           80     82         59          55      53      54

Oisterwijk              19       13          15       18           21     29         23          24      35      41




                                                  Solvabiliteit
 90
 80
 70
 60
 50
 40
 30
 20
 10
  0
          2012   2013     2014        2015          2016       2017       2018            2019        2020      2021

                    Haaren            Boxtel               Vught           Tilburg               Oisterwijk




                                                                                                                        17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>Financiële kengetallen – 1.4 Structurele exploitatieruimte

Structurele
exploitatieruimte        2012   2013       2014     2015        2016   2017      2018       2019     2020     2021

Haaren                                              6,9         3,1    1,7       0,6        1,2      1,5      1,5

Boxtel                                              3           8,9    3         1,9        2,5      1,8      2,1

Vught                    3      4          3        1           -3     0         -1         0        1        1

Tilburg                                    4,5      4,7         8,4    8,9       2          2,1      1,9      1,5

Oisterwijk                                                      3,3    3,3       0,1        0,6      0,3      0,6




                                Structurele exploitatieruimte
 10

  8

  6

  4

  2

  0
          2012   2013    2014       2015         2016       2017       2018          2019         2020      2021
 -2

 -4

                    Haaren          Boxtel              Vught          Tilburg              Oisterwijk




                                                                                                                     18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>Financiële kengetallen – 1.5 Grondexploitatie

Grondexploitatie          2012       2013      2014     2015         2016   2017          2018        2019    2020    2021

Haaren                    20         30        32       33           19     24            19          17      11      4

Boxtel                    29         31        26       10           10     9             7           8       8       6

Vught                     13         13        11       8            2      0             -5          -3      0       0

Tilburg                   4          9         7        8            8      8             9           9       9       10

Oisterwijk                41         44        45       36           29     16            11          8       2       3




                                              Grondexploitatie
 50


 40


 30


 20


 10


  0
          2012     2013       2014        2015        2016       2017       2018               2019        2020      2021
 -10

                     Haaren               Boxtel             Vught              Tilburg               Oisterwijk




                                                                                                                             19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>Financiële kengetallen – 1.6 Belastingcapaciteit

Belastingcapaciteit       2012        2013      2014     2015         2016   2017      2018        2019     2020    2021

Haaren                                                   115          116    114       113         113      113     113

Boxtel                                                   100          98     99        99          99       99      99

Vught                                           129      126          136    131       132         132      132     132

Tilburg                               81        77       79           77     78        77          77       78      78

Oisterwijk                                               114          119    108       112         112      112     112




                                              Belastingcapaciteit
 160

 140

 120

 100

  80

  60

  40

  20

   0
          2012   2013          2014        2015        2016       2017       2018           2019         2020      2021

                      Haaren               Boxtel             Vught          Tilburg               Oisterwijk




                                                                                                                           20
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>Conclusies op basis van bovenstaande BBV kengetallen:



In zijn algemeenheid kunnen we stellen dat de financiële positie van alle betrokken gemeenten,
gemeten aan de hand van deze kengetallen, als gezond mag worden bestempeld.

Uit de cijfers valt af te leiden dat:

•   De netto schuldquote in alle gemeente ruim onder de door de VNG geadviseerde maximumnorm
    van 130% ligt;

•   Het kengetal voor de grondexploitaties in vrijwel alle gemeenten onder de 10% ligt, of daar naar
    toe beweegt in de komende jaren (bij een score boven de 10% zou volgens de normering van de
    VNG in bepaalde situaties van een kwetsbare situatie sprake kunnen zijn)

•   De structurele exploitatieruimte zonder uitzondering positief is;

•   De betrokken gemeenten verschillend scoren wat betreft belastingdruk: Tilburg ligt onder het
    landelijk gemiddelde, Boxtel zit vrijwel op het landelijk gemiddelde, de overige gemeenten scoren
    hoger;

•   De gemeente Haaren zich ten opzichte van de vier overnemende gemeenten gemiddeld verhoudt
    op het gebied van: structurele exploitatieruimte, grondexploitatie en belastingcapaciteit.

•   De gemeente Haaren zich in positieve zin onderscheidt van de overnemende gemeenten met een
    zeer lage (en dus gunstige) netto schuldquote en een behoorlijk hoge (en dus eveneens gunstige)
    solvabiliteitsratio.




                                                                                                    21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>                                                       Bijlage 2: Balans gemeente Haaren per 31-12-2017



ACTIVA                                                                                          31 december       31 december
                                                                                                       2017              2016


Vaste activa


Immateriële vaste activa (IVA)
-Kosten verbonden aan het sluiten geldleningen en het saldo van agio en disagio
                                                                                            -                 -
-Kosten van onderzoek en ontwikkeling                                                                 1.203                1.437
-Bijdrage aan activa in eigendom van derden                                                                                    0
                                                                                            -
Totaal immateriële vaste activa                                                                       1.203                1.437


Materiële vaste activa (MVA)
-Investeringen met een economisch nut                                                                14.851            16.426
-Investeringen met een economisch nut waarvoor een heffing kan worden geheven                         5.213                4.925
-Investeringen in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut                                        815                  199
-Gronden uitgegeven in erfpacht                                                                         516               516
Totaal materiële vaste activa                                                                        21.394            22.066


 Financiële vaste activa (FVA)
-Kapitaalverstrekkingen aan:
 -deelnemingen                                                                                          29                   29
 -gemeenschappelijke regelingen
                                                                                            -                 -
 -overige verbonden partijen
                                                                                            -                 -
-Leningen aan:
 -openbare lichamen
                                                                                            -                 -
 -woningbouwcorporaties
                                                                                            -                 -
 -deelnemingen
                                                                                            -                 -
 -overige verbonden partijen                                                                          2.272                2.324
-Overige langlopende leningen                                                                          551                  589
-Uitzettingen in 's Rijks schatkist met een rentetypische looptijd van één jaar of langer
                                                                                            -                 -
-Uitzettingen in de vorm van Nederlands schuldpapier met een rentetypische looptijd
 van één jaar of langer                                                                     -                 -
-Overige uitzettingen met een rentetypische looptijd van 1 jaar of langer                               119                  153
Totaal financiele vaste activa                                                                        2.972                3.095


Totaal vaste activa                                                                                  25.569            26.598




                                                                                                                      22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>Vlottende activa


Voorraden
-Grond- en hulpstoffen
                                                                                         -            -
-Onderhanden werk, waaronder gronden in exploitatie                                           7.867             6.487
-Gereed product en handelsgoederen                                                               3                 6
-Vooruitbetalingen
                                                                                         -            -
Totaal voorraden                                                                              7.870             6.493


Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan 1 jaar
-Vorderingen op openbare lichamen                                                             2.740             2.425
-Verstrekte kasgeldleningen aan openbare lichamen
                                                                                         -            -
-Overige verstrekte kasgeldleningen
                                                                                         -            -
-Uitzettingen in 's Rijks schatkist met een rentetypische looptijd korter dan één jaar         759
                                                                                                      -0
-Rekening-courantverhouding met het Rijk
                                                                                         -            -
-Rekening-courantverhouding met niet-financiele instellingen                                    48
                                                                                                      -
-Uitzettingen in de vorm van Nederlands schuldpapier met een rentetypische
 looptijd korter dan één jaar                                                            -            -
-Overige vorderingen                                                                          3.291             3.851
-Overige uitzettingen
                                                                                         -            -
Totaal uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan 1 jaar                          6.839             6.276


Liquide middelen
-Kassaldi
                                                                                         0            0
-Banksaldi                                                                                     920               201
Totaal liquide middelen                                                                        920               202


Overlopende activa
-Van Europese en Nederlandse overheidslichamen nog te ontvangen
 voorschotbedragen die ontstaan door voorfinanciering op uitkeringen met een             -            -
 specifiek bestedingsdoel:
 -Europese overheidslichamen
                                                                                         -            -
 -Rijk
                                                                                         -            -
 -overige Nederlandse overheidslichamen
                                                                                         -            -
-Overige nog te ontvangen bedragen en vooruitbetaalde bedragen die ten laste van               286               928
 volgende begrotingsjaren komen
Totaal overlopende activa                                                                      286               928


Totaal vlottende activa                                                                      15.916         13.899


Totaal generaal activa                                                                       41.485         40.497




                                                                                                           23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>PASSIVA                                                                                31 december       31 december
                                                                                              2017              2016


Vaste passiva


Eigen vermogen
-Algemene reserve                                                                           11.364            10.139
-Bestemmingsreserves                                                                         9.250                8.366
-Resultaat na bestemming (nog te bestemmen resultaat)                                          558                2.419
Totaal eigen vermogen                                                                       21.171            20.924


Voorzieningen
-Voorzieningen voor verplichtingen, verliezen en risico's                                    1.013             1.053
-Onderhoudsegalisatievoorzieningen                                                          11.069            10.259
-Middelen met een specifieke aanwendingsrichting                                               339               455
Totaal voorzieningen                                                                        12.421            11.767


Vaste schulden met een rentetypische looptijd van 1 jaar of langer
-Obligatieleningen
                                                                                   -                 -
-Onderhandse leningen van:
  -binnenlandse pensioenfondsen en verzekeringsinstellingen
                                                                                   -                 -
 -binnenlandse banken en overige financiële instellingen                                     3.772                3.853
 -binnenlandse bedrijven
                                                                                   -                 -
 -openbare lichamen
                                                                                   -                 -
 -overige binnenlandse sectoren
                                                                                   -                 -
 -buitenlandse instellingen, fondsen, banken, bedrijven en overige sectoren
                                                                                   -                 -
-Door derden belegde gelden
                                                                                   -                 -
-Waarborgsommen                                                                                14                  104
-Overige leningen met een rentetypische looptijd van 1 jaar of langer
                                                                                   -                 -
Totaal vaste schulden met een rentetypische looptijd van 1 jaar of langer                    3.786                3.957


Totaal vaste passiva                                                                        37.378            36.648



Vlottende passiva


Netto vlottende schulden met een rentetypische looptijd korter dan 1 jaar
-Kasgeldleningen
                                                                                   -                 -
-Overige kasgeldleningen
                                                                                   -                 -
-Banksaldi                                                                                                         531
                                                                                   -
-Overige schulden                                                                            2.929                2.815
Totaal netto vlottende schulden met een rentetypische looptijd korter dan 1 jaar             2.929                3.346




                                                                                                             24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>Overlopende passiva
-Verplichtingen in begrotingsjaar opgebouwd en die in volgend begrotingsjaar tot        1.164
 betaling komen                                                                                 -
-Van Europese en Nederlandse overheidslichamen ontvangen voorschotbedragen
 voor uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel:                                -            -
 -Europese overheidslichamen
                                                                                   -            -
 -Rijk
                                                                                   -            -
 -overige Nederlandse overheidslichamen                                                   10
                                                                                                -
-Overige vooruit ontvangen bedragen die ten bate van volgende begrotingsjaren              4              503
 komen
Totaal overlopende passiva                                                              1.178             503


Totaal vlottende passiva                                                                4.107            3.849


Totaal generaal passiva                                                                41.485        40.497




Niet uit de balans blijkende verplichtingen
Achtervangpositie WSW                                                                  13.252        14.562
Meerjarige contracten                                                                   1.968
                                                                                                -
Gewaarborgde geldleningen                                                               1.489            1.830
Garantstellingen                                                                          75
                                                                                                -
Totaal niet uit de balans blijkende verplichtingen                                     16.784        16.392




                                                                                                    25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>                                             Bijlage 3: Meerjarenbegroting bij Perspectiefnota 2019




Nr. Programma naam                     Begroting 2018 Begroting 2019 Begroting 2020 Begroting 2021 Begroting 2022
                                                    -              -              -              -              -
1   Leven                          I        1.826.465      1.787.786      1.767.786      1.767.786      1.767.786
                                   U       13.146.466     13.014.155     12.931.449     12.893.604     12.737.116
    Totaal Leven                           11.320.001     11.226.369     11.163.663     11.125.818     10.969.330
                                                    -              -              -              -              -
2   Wonen                          I        6.771.729      3.481.729      4.109.729      3.755.729      5.737.729
                                   U        7.762.757      4.335.363      5.048.120      4.488.554      6.414.955
    Totaal Wonen                             991.028        853.634         938.391        732.825          677.226
                                                   -              -               -              -                -
3   Ondernemen                     I         305.696         94.422          94.422         94.422           94.422
                                   U         396.566        281.482         281.210        280.937          276.760
    Totaal Ondernemen                         90.870        187.060         186.788        186.515          182.338
                                                   -              -               -              -                -
4   Bestuur                        I         254.635        149.020         148.843        148.843          148.843
                                   U        2.904.991      2.613.385      2.549.835      2.327.462      2.270.765
    Totaal Bestuur                          2.650.356      2.464.365      2.400.992      2.178.619      2.121.922
                                                    -              -              -              -              -
5   Beheer                         I        3.178.648      3.145.648      3.190.648      3.326.725      3.284.496
                                   U        6.809.863      4.839.001      4.959.421      4.734.834      4.770.411
    Totaal Beheer                           3.631.215      1.693.353      1.768.773      1.408.109      1.485.915
                                                    -              -              -              -              -
6   Algemene dekkingsmiddelen      I       20.608.567     20.834.791     21.040.070     21.220.023     21.391.020
                                   U        5.707.704      4.969.201      4.762.853      4.651.375      4.637.561
                                                    -              -              -              -              -
    Totaal Alg. dekkingsmiddelen           14.900.863     15.865.590     16.277.217     16.568.648     16.753.459
                                                    -              -              -              -              -
7   Bedrijfsvoering                I          685.445        179.016        163.302        119.718        118.527
                                   U         296.564        150.377          47.981         47.031         46.079
                                                   -              -               -              -              -
    Totaal Bedrijfsvoering                   388.881         28.639         115.321         72.687         72.448
                                                                                                 -              -
Saldo na bestemming                         3.393.726       530.552          66.069      1.009.449      1.389.176


I   = Inkomsten
U   = Uitgaven




                                                                                                       26
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>