<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>NATIONAAL
RAADSLEDEN
ONDERZOEK
2021



ZEVENDE TRENDONDERZOEK
NAAR DE TIJDSBESTEDING
EN WERKZAAMHEDEN VAN
GEMEENTERAADSLEDEN



Nationaal Raadsledenonderzoek 2021
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>INHOUDSOPGAVE
   1. INLEIDING                                           3. TIJDSBESTEDING RAADSLEDEN
  1.1 Doel van het Nationaal Raadsledenonderzoek 		4     3.1 Gemiddelde tijdsbesteding                    10
  1.2 Trendonderzoek                          		4        3.2 Tijdsbesteding naar gemeentegrootte          10
  1.3 Huidige editie van het                  		4        3.3 Tijdsbesteding naar rol                      11
		 Nationaal Raadsledenonderzoek              		
                                                         3.4 Tijdsbesteding naar baan en/of opleiding     11
  1.4 Vraagstelling                           		4
                                                         3.5 Tijdsbesteding naar functie in de raad       12
  1.5 Onderzoeksvragen                        		5
                                                         3.6 Tevredenheid over de totale tijdsbesteding   12
  1.6 Leeswijzer                              		5
                                                         3.7 Raadslid als fulltime functie                15
                                                         3.8 Conclusie                                    15

   2. ONDERZOEKSMETHODEN
  2.1 Methoden van dataverzameling            		6       4. BESTUURLIJKE EN
  2.2 Respons                                 		6
                                                        VOLKSVERTEGENWOORDIGENDE
                                                        WERKZAAMHEDEN
  2.3 Representativiteit                      		7      werkmh
  2.4 Conclusie                               		7        4.1 Tijdsverdeling tussen bestuurlijke en 18
                                                       		 volksvertegenwoordigende werkzaamheden
                                                         4.2 Tevredenheid tijdsverdeling bestuurlijke     20
                                                       		 en volksvertegenwoordigende taken
                                                         4.3 Tevredenheid over de tijdsverdeling          20
                                                       		 bestuurlijke en volksvertegenwoordigende
                                                       		 taken naar gemeentegrootte
                                                         4.4 Conclusie                                    20




Nationaal Raadsledenonderzoek 2021
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>                                                                                             #NRO2021




   5. HONORERING                                     6.7 Belangrijkste stopredenen               29
                                                     6.8 Beleving verschillende onderdelen      29
  5.1 Vergoeding                              22   		 van het raadswerk                        		
  5.2 Uurtarief                               22     6.9 Conclusie                               31
  5.3 Tevredenheid over de vergoeding         22
  5.4 Tevredenheid over de vergoeding         24
		 naar gemeentegrootte
                                                      7. CONCLUSIES
  5.5 Tevredenheid over de vergoeding         24
		 naar tijdsbesteding
                                                     7.1 Tijdsbesteding                          32
  5.6 Conclusie                               25
                                                     7.2 Tijdsverdeling bestuurlijke en      32
                                                   		 volksvertegenwoordigende werkzaamheden
                                                                                          		
   6. STOPREDENEN                                    7.3 Honorering                              33
                                                     7.4 Stopredenen                             34
  6.1 Herverkiesbaar?                         26
                                                     7.5 Eindconclusie                           34
  6.2 Stoppende raadsleden in verhouding      26
		 tot gemeentegrootte
  6.3 Stoppende raadsleden in verhouding      26
		 tot uren per week en tevredenheid
  6.4 Nevenfuncties stoppende raadsleden      27
  6.5 Stoppende raadsleden in verhouding      28
		 tot de tevredenheid tussen bestuurlijke   		
		 en volksvertegenwoordigende taken
  6.6 Stoppende raadsleden in verhouding      28
		 tot de vergoeding




                                                                                                      3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>      01           INLEIDING
Sinds de invoering van de Wet dualisering gemeentebestuur     2009, 2012, 2014, 2017 en 2019 is het onderzoek opnieuw
in 2002 is de tijdsbesteding en honorering van gemeente-      uitgevoerd. De tijdsbesteding van raadsleden vertoont sinds
raadsleden een veelbesproken onderwerp. Om de volksver-       de start lichte schommelingen, maar is nog niet in de buurt
tegenwoordigende rol te versterken, heeft de Stuurgroep       gekomen van de aanbeveling van de Stuurgroep om tenmin-
Evaluatie Dualisering Gemeentebestuur in 2004 tussentijds     ste 50% van de tijd aan volksvertegenwoordigende activitei-
onderzoek gedaan naar de werking van het duale bestel.        ten te besteden.
Zij constateerde dat het doel van de dualisering nog niet
behaald was en dat raadsleden nog te veel tijd besteden aan
vergaderen en het lezen van stukken. De Stuurgroep heeft       1.3 HUIDIGE EDITIE VAN HET
vervolgens de aanbeveling gedaan dat raadsleden minimaal      NATIONAAL RAADSLEDENONDERZOEK
50% van hun raadstijd aan volksvertegenwoordigende taken      Dit is de zevende editie van het Nationaal Raadsledenon-
besteden. Dit onderzoek besteedt zowel aandacht aan deze      derzoek. De resultaten van het onderzoek leiden tot een
aanbeveling als de daadwerkelijke tijdsbesteding en hono-     gedetailleerde beschrijving van de invulling van het Neder-
rering van raadsleden in Nederland.                           landse raadslidmaatschap anno 2021. De onderzoekers
                                                              zetten de resultaten van de meting af tegen de metingen
                                                              uit 2007, 2009, 2012, 2014, 2017 en 2019.
 1.1 DOEL VAN HET NATIONAAL                                   In deze editie is er speciale aandacht voor de redenen
RAADSLEDENONDERZOEK                                           waarom raadsleden stoppen met het raadswerk. Door de
Het doel van het Nationaal Raadsledenonderzoek is het         Nederlandse Vereniging voor Raadsladen is geconstateerd
meten van de gemiddelde tijdsbesteding van gemeente-          dat elke raadsperiode ongeveer 40% van de raadsleden
raadsleden aan bestuurlijke en volksvertegenwoordigende       vervangen wordt. Een deel van de raadsleden wordt na elke
activiteiten door de jaren heen en het in kaart brengen       periode vervangen als gevolg van de verkiezingsuitslag. De
van de vergoeding die raadsleden voor deze activiteiten       vraag is of, in het licht van de continuïteit van het gemeen-
ontvangen. Daadkracht voert het onderzoek periodiek uit,      tebestuur, hiermee de 40% verklaard wordt van raadsleden
waardoor het mogelijk is trends inzichtelijk te maken.        die stopt. In dit onderzoek wordt daarom nader ingegaan op
                                                              de vraag wat de redenen zijn om te stoppen als raadslid.


   1.2 TRENDONDERZOEK
In 2007 is Daadkracht het trendonderzoek naar de tijds-          1.4 VRAAGSTELLING
besteding van raadsleden gestart met een nulmeting. In        In dit onderzoek staat de volgende vraag centraal:




Nationaal Raadsledenonderzoek 2021
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>                                                                                                              #NRO2021




In hoeverre komt de tijdsbesteding van raadsleden overeen       1.6 LEESWIJZER
met de aanbeveling van de Stuurgroep Evaluatie Duali-        In hoofdstuk 2 worden eerst de gebruikte onderzoeks-
sering Gemeentebestuur om tenminste de helft van hun         methoden toegelicht. Daarna worden in volgorde van de
raadstijd aan volksvertegenwoordigende taken te beste-       onderzoeksvragen achtereenvolgens de tijdbesteding,
den, welke vergoeding ontvangen gemeenteraadsleden           werkzaamheden, honorering van gemeenteraadsleden en
voor het raadswerk in 2021, vergeleken met de voorgaan-      de stopredenen behandeld. Hierbij worden onder andere
de trendstudies en welke redenen voeren raadsleden aan       de verschillen in tijdsbesteding en verdeling van werk-
om te stoppen met hun raadswerk?                             zaamheden tussen gemeenten en provincies besproken.
                                                             In hoofdstuk 7 komen de conclusies van het onderzoek
                                                             aan bod. De analyses in dit rapport zijn deels uitgewerkt
  1.5 ONDERZOEKSVRAGEN                                       in relatieve cijfers. Dit betekent dat de tijdsbesteding aan
De vraagstelling van dit onderzoek is geconcretiseerd naar   diverse activiteiten in percentages is weergegeven. Tenzij
de volgende onderzoeksvragen:                                anders staat aangegeven, gaat het over de relatieve cijfers
1. Wat is de tijdsbesteding van gemeenteraadsleden in        omtrent raadsleden. De procentuele verschillen tussen
  Nederland aan raadswerk in 2021 en in hoeverre ver-        2007, 2009, 2012, 2014, 2017 en 2019 zijn in dit rapport
  schilt deze van de tijdsbesteding in 2007, 2009, 2012,     telkens als het absolute verschil tussen de betreffende
  2014, 2017 en 2019?                                        percentages uitgedrukt. Bijvoorbeeld: als een bepaalde
2. Wat is de tijdsbesteding aan volksvertegenwoordigende     activiteit in 2019 10% en in 2021 15% van de totale tijdsbe-
  en bestuurlijke activiteiten voor raadswerk in Nederland   steding in beslag neemt, staat dit vermeld als een toename
  in 2021, hoe verhoudt dit zich tot de aanbeveling van de   van 5% ten opzichte van 2019. Dit onderzoeksrapport en
  Stuurgroep Evaluatie Dualisering Gemeentebestuur en        de bijbehorende bijlagen zijn digitaal te verkrijgen op www.
  in hoeverre verschilt de tijdsbesteding aan deze werk-     nationaalraadsledenonderzoek.nl.
  zaamheden ten opzichte van 2007, 2009, 2012, 2014,
  2017 en 2019?
3. Welke vergoeding ontvangen gemeenteraadsleden in
  Nederland voor het raadswerk in 2021 en in hoeverre
  verschilt deze van de vergoeding in 2007, 2009, 2012,
                                                                           Deze onderzoeksrapportage en de bijbeho-
  2014, 2017 en 2019?
                                                                           rende bijlagen zijn digitaal te verkrijgen op
4. Wat zijn de belangrijkste redenen voor raadsleden om te
                                                                           www.nationaalraadsledenonderzoek.nl
  stoppen met het raadswerk?




                                                                                                                            5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>  ONDERZOEKS-
     02

METHODEN
   2.1 METHODEN VAN DATAVERZAMELING                               de ‘bijzondere’ gemeenten (de BES-eilanden: Bonaire, Sint
Het Nationaal Raadsledenonderzoek 2021 is opgezet                 Eustatius en Saba).
door middel van meerdere onderzoeksmethoden.
                                                                  WEBENQUÊTE
LITERATUURONDERZOEK                                               Op basis van de informatie uit het literatuuronderzoek,
Als start van het onderzoek is literatuuronderzoek uitge-         voorgaande edities van het Nationaal Raadsledenonder-
voerd. Daarbij zijn onder meer de vorige edities van het          zoek en maatschappelijke ontwikkelingen is een weben-
Nationaal Raadsledenonderzoek geraadpleegd. Informa-              quête opgesteld. Uiteindelijk zijn 8.554 raadsleden uitge-
tie van overheid.nl is ingewonnen om de hoogte van de             nodigd voor deelname aan het onderzoek, dit is 99,6% van
vergoeding voor raadswerk vast te stellen. Verder is voor         de totale onderzoekspopulatie van 8590. De overige raads-
onderzoeksvraag 4 wetenschappelijke literatuur geraad-            leden bleken niet bereikbaar op hun e-mailadres, bijvoor-
pleegd.                                                           beeld door een verlopen e-mailadres of een vol Postvak
                                                                  IN. De software achter de webenquête is ontwikkeld door
ONLINE ONDERZOEK                                                  Parantion, een partner van Daadkracht, en is bekend onder
De informatie die is gebruikt om raadsleden aan te schrij-        de naam Easion Survey.
ven voor de webenquête is verzameld op gemeentelijke
websites. Van deze websites zijn gegevens zoals naam,
geslacht, partij, functie (regulier raadslid of fractievoorzit-      2.2 RESPONS
ter), raadspositie (coalitie of oppositie) en het e-mailadres     In totaal hebben 799 raadsleden deelgenomen aan het on-
verzameld. Indien deze informatie niet beschikbaar was            derzoek. Er zijn 8.554 raadsleden uitgenodigd, waarmee de
op de website van de gemeente, zijn de websites van de            respons op 9,34% ligt. 8,17% van de raadsleden (699) heeft
betreffende politieke partijen geraadpleegd. Alle raads-          de vragenlijst volledig ingevuld, 1,17% van de raadsleden
leden met een openbaar e-mailadres zijn uitgenodigd               (100) heeft de vragenlijst gedeeltelijk ingevuld. Omdat
voor het onderzoek, met uitzondering van een deel van de          sommige raadsleden de vragenlijst gedeeltelijk hebben in-
raadsleden van wie bekend was dat zij geen deel wilden            gevuld, verschilt het aantal valide respondenten per vraag.
nemen aan het onderzoek. Van de meting uitgesloten zijn           Dit is in de figuren te zien aan de N-waarde.




Nationaal Raadsledenonderzoek 2021
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>                                                                                                                     #NRO2021




 2.3 REPRESENTATIVITEIT                                           digd met 2,0%. Verder zijn de SP en SGP beide ondervertegen-
GESLACHT                                                          woordigd met 1,1%. Verder zijn D66 (1,5%), de ChristenUnie
De eerste representativiteitstoets is de man/vrouw verhou-        (1,4%) en lokalen (1,3%) oververtegenwoordigd. Alle overige
ding. De totale populatie van raadsleden bestaat uit 68,9%        verschillen zijn kleiner dan 1%. De verdeling van raadsleden
(5894) mannen en 31,1% vrouwen (2660). De respons van             tussen partijen is vervolgens getoetst met de Chi-kwadraat
het onderzoek is 69,1% mannen (552) tegen 30,9% vrou-             toets. Daaruit blijkt dat deze verdeling representatief is voor de
wen (247). Middels een Chi-kwadraat toets is vastgesteld          gehele populatie van raadsleden.
dat er geen significant verschil bestaat tussen de frequen-
tieverdeling op basis van geslacht tussen de responden-           PROVINCIE
ten van het onderzoek en de totale onderzoekspopulatie.           Naast partij is er ook gekeken naar de verdeling van res-
Mannelijke en vrouwelijke raadsleden zijn naar verhouding         pondenten over de provincies. De provincie Zuid-Holland is
vertegenwoordigd in het onderzoek.                                in de respons relatief het meest ondervertegenwoordigd
                                                                  met -1,6%. Verder zijn de verschillen bij de provincies
FUNCTIE                                                           Drenthe (+1,5%), Overijssel (+1,3%) en Groningen (+1,1%)
De tweede verdeling die belangrijk is voor de representati-       het meest afwijkend van de realiteit. De verschillen tussen
viteit is de verdeling tussen fractievoorzitters en ‘reguliere’   de werkelijke populatie en de respondenten van het onder-
raadsleden. De totale populatie van raadsleden bestaat            zoek zijn in alle andere provincies kleiner dan 1,0%. Met de
uit 32,8% (2806) fractievoorzitters en 67,2% (5748) ‘regu-        Chi-kwadraat toets blijkt ook dat de representativiteit niet
liere’ raadsleden. De respons van het onderzoek is 33,3%          in het geding komt door de verdeling van respondenten
fractievoorzitters (266) tegen 66,7% ‘reguliere’ raadsleden       over de provincies.
(533). De enquête is door relatief meer fractievoorzitters
ingevuld. Dit verschil is echter niet significant dus blijft de   GEMEENTEGROOTTE
representativiteit van het onderzoek gewaarborgd.                 De laatste representativiteitstoets is gemaakt naar de
                                                                  categorieën van gemeentegrootte. Van de zes categorieën
POSITIE IN DE RAAD                                                zijn er twee oververtegenwoordigd in het onderzoek, en
De derde toets van representativiteit is de verdeling tussen      een aantal zijn ondervertegenwoordigd. Raadsleden in
coalitie- en oppositieraadsleden. De totale populatie van         gemeenten van 15.001 tot 30.000 inwoners zijn met +3,7%
raadsleden bestaat uit 61,2% raadsleden van de coalitie           oververtegenwoordigd. Verder zijn de categorieën 30.001
(5234) tegenover 38,8% raadsleden van de oppositie (3320).        tot 50.000 en 100.001 tot 150.000 met respectievelijk
De respons van het onderzoek is 59,7% coalitieraadsleden          -1,3% en -1,5% ondervertegenwoordigd. Voor de vier an-
(477) tegen 40,3% oppositieraadsleden (322). De enquête is        dere categorieën zijn de verschillen 0,5% of kleiner. Met de
door relatief meer coalitieraadsleden ingevuld. Ook dit ver-      Chi-kwadraat toets is bepaald dat de representativiteit niet
schil is niet significant, waardoor de representativiteit van     in het geding komt door de verdeling van respondenten
het onderzoek gewaarborgd blijft.                                 over de gemeentegrootte.


POLITIEKE PARTIJ
Als vierde is er gekeken naar de verdeling van partijen van de       2.4 CONCLUSIE
respondenten. De VVD is in dit onderzoek ondervertegenwoor-       De respons van het Nationaal Raadsledenonderzoek is




                                                                                                                                  7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>9,34%, met 799 respondenten uit 8554 genodigden. De
representativiteit van het onderzoek is getoetst op basis
van verschillende verdelingen, namelijk man en vrouw,
functie, coalitie en oppositie, politieke partij, provincie en
gemeentegrootte. De resultaten van deze toetsen van re-
presentativiteit zijn positief en dus zijn de resultaten van
dit onderzoek representatief voor de gehele populatie van
raadsleden in Nederland.


Raadslid ..




Nationaal Raadsledenonderzoek 2021
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>                #NRO2021




DE RESULTATEN VAN
DEZE TOETSEN VAN
REPRESENTATIVITEIT
ZIJN POSITIEF
EN DUS ZIJN DE
RESULTATEN VAN
DIT ONDERZOEK
REPRESENTATIEF
VOOR DE GEHELE
POPULATIE VAN
RAADSLEDEN IN
NEDERLAND.

                       9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>  TIJDS-        03

BESTEDING
Dit hoofdstuk staat in het teken van de beantwoording                                   3.1 GEMIDDELDE TIJDSBESTEDING
van de eerste onderzoeksvraag:                                                       Het raadslidmaatschap van Nederlandse raadsleden kost
‘Wat is de tijdsbesteding van gemeenteraadsleden in                                  hen in 2021 gemiddeld 16,75 uur per week. Dit is een lich-
Nederland aan het raadswerk in 2021 en in hoeverre                                   te daling van 0,42 uur per week ten opzichte van 2019. In
verschilt deze van de tijdsbesteding in 2007, 2009, 2012,                            figuur 1 is de gemiddelde tijdsbesteding van raadsleden in
2014, 2017 en 2019’?                                                                 uren per week over de jaren heen zichtbaar. Sinds de start
Na de algemene tijdsbesteding komt een nadere analyse                                van het trendonderzoek in 2007 hebben raadsleden alleen
van de tijdsbesteding naar voren en is de tevredenheid                               in 2012 en 2019 meer tijd aan het raadswerk
van raadsleden over de tijdsbesteding aan het raadswerk                              besteed.
bepaald.


                                                                                      3.2 TIJDSBESTEDING NAAR
                                                                                     GEMEENTEGROOTTE
                18
                                                                                     In figuur 2 is de gemiddelde tijdsbesteding in uren per
                                                                   17,17
                                                                           16,75     week naar gemeentegrootte weergegeven. Het eerste wat
                17                       16,76
                                                         16,03                       opvalt, is dat er een verband lijkt tussen de tijdsbesteding
                16
                                                                                     en de grootte van de gemeente. Hoe groter de gemeente,
uren per week




                                                 15,91
                15
                                                                                     hoe meer tijd raadsleden gemiddeld besteden aan het
                      14,01
                14                                                                   raadswerk. Raadsleden in de grootste gemeenten beste-
                               13,95
                13                                                                   den gemiddeld 21,6 uur per week aan raadswerk, waar

                12
                                                                                     raadsleden in de kleinste gemeenten gemiddeld 15 uur per
                       2007     2009     2012     2014     2017     2019     2021
                     (N=2686) (N=1508) (N=2479) (N=2264) (N=1151) (N=1623) (N=730)   week besteden aan raadswerk.


                                                                                     Uit de gegevens blijkt dat raadsleden uit de eerste en twee-
Figuur 1: Gemiddelde tijdsbesteding van raadsleden in                                de categorie meer tijd aan het raadswerk zijn gaan beste-
uren per week (2007-2021)
                                                                                     den ten opzichte van 2019. Het aantal gewerkte uren is in




Nationaal Raadsledenonderzoek 2021
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                  #NRO2021




                25                                                                                20
uren per week




                                                                                  uren per week
                20                                                                                18
                                                                        21,6
                                                               19,5
                                                                                                                               17,4
                15                                   17,4                                         16
                      15,0       15,7      15,8                                                        16,3
                10                                                                                14


                5                                                                                 12


                0                                                                                 10
                     < 15.000    15.001    30.001    50.001   100.001 > 150.001
                                 30.000    50.000   100.000   150.000                                   coalitie             oppositie
                     (N=46)     (N=236)   (N=193)   (N=160)    (N=36)  (N=59)                          (N=438)                (N=292)




Figuur 2: Gemiddelde tijdsbesteding naar gemeentegrootte                          Figuur 3: Gemiddelde tijdsbesteding naar rol in uren per
in uren per week (2021)                                                           week (2021)



die gemeenten toegenomen met respectievelijk 2,2 uur en                           den. Raadsleden in de coalitie besteden gemiddeld 16,3
0,4 uur per week. In de overige gemeenten is het aantal                           uur per week aan het raadswerk, dit is een daling van 0,4
gewerkte uren afgenomen. De andere veranderingen zijn                             uur in vergelijking met het aantal uur dat coalitieleden in
geconstateerd in de twee grootste categorieën. In de ge-                          2019 aan het raadswerk besteedden. Raadsleden in de
meenten met 100.001 tot 150.000 inwoners is het aantal                            oppositie besteden gemiddeld 17,4 uur per week aan het
gemaakte uren met 1 uur per week gedaald naar 19,5 uur.                           raadswerk, dit is een daling van 0,5 uur ten opzichte van
Nog niet eerder in ons trendonderzoek is in deze categorie                        2019. Sinds de uitvoering van dit trendonderzoek kost
zo’n laag aantal gewerkte uren per week geconstateerd. In                         oppositie voeren raadsleden meer tijd. Dit is in 2021 niet
de grootste gemeenten is het gemiddelde aantal uren met                           anders.
3,3 uur per week afgenomen. Enkel in 2009 werd een lager
gemiddelde (21,5) vastgesteld voor deze categorie.
Een volledig overzicht van de tijdsbesteding naar grootte                          3.4 TIJDSBESTEDING NAAR BAAN
door de jaren heen staat in figuur 3 van de bijlage.                              EN/OF OPLEIDING
                                                                                  De tijdsbesteding van raadsleden verschilt wanneer raads-
                                                                                  leden wel of geen baan hebben en/of opleiding volgen. 66%
                3.3 TIJDSBESTEDING NAAR ROL                                       van de raadsleden heeft een baan, een eigen bedrijf, volgen
Bij de vergelijking van tijdsbesteding naar rol is onder-                         een opleiding of een combinatie van twee of meer van deze
scheid gemaakt tussen raadsleden die deel uitmaken van                            dingen. 34% van de raadsleden heeft geen baan, geen ei-
een coalitiepartij en raadsleden die deel uitmaken van een                        gen bedrijf en volgen ook geen opleiding. Uit de resultaten
oppositiepartij. In figuur 3 is te zien hoeveel tijd raadsleden                   blijkt dat raadsleden zonder baan en/of opleiding meer
uit de coalitie en oppositie in 2021 aan raadswerk beste-                         tijd besteden aan het raadswerk met gemiddeld 18,4 uur




                                                                                                                                                11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>per week. Dit is een daling van 1 uur per week ten opzichte
van 2019. Raadsleden met een baan, eigen bedrijf en/of
opleiding besteden gemiddeld 15,9 uur per week aan het
raadswerk, een verschil van 2,1 uur met de andere groep.                             24,8%
Voor deze groep is het aantal aan het raadswerk bestede
                                                                                                      54,3%
uren met 0,3 uur gedaald ten opzichte van 2019.

                                                                                   20,8%


  3.5 TIJDSBESTEDING NAAR FUNCTIE
IN DE RAAD
Bij de vergelijking in tijdsbesteding naar functie is onder-
                                                                                        Graag                 Graag
scheid gemaakt tussen fractievoorzitters en ‘reguliere’             Tevreden            minder                meer
raadsleden. Fractievoorzitters besteden gemiddeld 18,8              (N=294)             (N=151)               (N=180)
uur per week aan raadswerk, dat is 3,1 uur per week meer
dan ‘reguliere’ raadsleden, die 15,7 uur per week aan          Figuur 4: Totale tevredenheid over de tijdsbesteding (2021)

raadswerk besteden. Dit is groter dan het verschil in 2019,
namelijk 1,3 uur. Toen waren fractievoorzitters 18 uur per
week aan het raadswerk kwijt, en reguliere raadsleden 16,7       3.6 TEVREDENHEID OVER DE TOTALE
uur per week. Het aantal fractievoorzitters in het gehele      TIJDSBESTEDING
raadsledenbestand is sinds 2019 met 2% gestegen. Het is        Om te achterhalen in hoeverre raadsleden in 2021 tevreden
mogelijk dat er meer eenmansfracties zijn bijgekomen.          zijn over de totale tijdsbesteding is hen gevraagd: ‘Bent u te-
                                                               vreden over het totale aantal uren dat u gemiddeld per maand
                                                               aan raadswerk besteedt?’ Een meerderheid van de raadsle-

“EEN MEERDERHEID                                               den (54,3%) geeft aan tevreden te zijn over het aantal uren dat

VAN DE RAADSLEDEN
                                                               hij/zij besteedt aan raadswerk. Dit is een daling ten opzichte
                                                               van 2019, toen 63,2% van de ondervraagden tevreden was
(54,3%) GEEFT AAN                                              met de tijdsbesteding. Verder geeft 24,8% aan meer tijd te

TEVREDEN TE ZIJN                                               willen besteden aan het raadswerk. De resterende 20,8% zou
                                                               graag minder tijd willen besteden aan het raadswerk.
OVER HET AANTAL
UREN DAT HIJ/                                                  TEVREDENHEID NAAR ZITTINGSPERIODE
                                                               De raadsleden die in hun eerste periode zitten, zijn voor
ZIJ BESTEEDT AAN                                               49,5% tevreden over hun tijdsbesteding, raadsleden die in

RAADSWERK.”                                                    hun tweede periode zitten zijn voor 53,7% tevreden en de
                                                               langer zittende raadsleden (3 periodes of meer) zijn voor
                                                               62,1% tevreden over de tijdsbesteding. Raadsleden die
                                                               langer in de raad zitten, zijn over het algemeen tevredener
                                                               over hun tijdsbesteding.




Nationaal Raadsledenonderzoek 2021
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>                                                                                                                         #NRO2021




                                                                       periode zit met 9,7% gedaald is ten opzichte van 2019.
 100%                                                                  Voor raadsleden in de tweede periode is dit 11,4% en voor
                                   23,2%             18,3%             raadsleden in de laatste categorie is dit 6,2%.
               30,1%
  80%
                                                     19,6%
  60%                              23,2%                               TEVREDENHEID NAAR
               20,4%
                                                                       GEMEENTEGROOTTE
  40%                                                                  Uit de resultaten blijkt dat raadsleden uit gemeenten met
                                                     62,1%             30.001 tot 50.000 inwoners het meest tevreden zijn over
               49,5%               53,7%
  20%
                                                                       hun totale tijdsbesteding: 61,5% van hen is tevreden.

   0%
                                                                       Raadsleden uit de grootste gemeenten (> 150.000) zijn

             1e periode         2e periode         >3 periodes         (wederom) het minst tevreden over hun totale tijdsbeste-
              (N=329)            (N=177)             (N=219)           ding met 45,8% van de raadsleden. Echter geeft 33,9% van
              Tevreden      Graag minder           Graag meer          hen aan meer tijd te willen besteden aan het raadswerk.


Figuur 5: Tevredenheid over de tijdsbesteding naar zittings-           TEVREDENHEID NAAR
periode (2021)
                                                                       BAAN EN/OF OPLEIDING
                                                                       Vervolgens is de tevredenheid met de tijdsbesteding ver-
Verder willen raadsleden die in hun eerste periode zitten,             geleken voor raadsleden met verschillende nevenfuncties.
relatief graag meer tijd aan het raadswerk besteden. Deze              Bij het interpreteren van deze gegevens is het belangrijk te
behoefte neemt af naarmate men langer in de raad zit.                  realiseren dat sommige categorieën vaker voorkomen dan
Deze uitkomst is ook in 2019 geconstateerd. Tot slot is te             andere. In figuur 7 staat een weergave van de verdeling
zien dat het aantal tevreden raadsleden die in hun eerste              van deze functies van de deelnemende raadsleden.




   100%
                       20,5%               26,0%             20,3%
                                                                               26,3%             25,7%
     80%                                                                                                           33,9%

                       20,5%                                 18,2%
     60%                                   23,8%                               18,8%             25,7%
                                                                                                                   20,3%

     40%
                       59,1%                                 61,5%
     20%                                   50,2%                               55,0%             48,6%             45,8%

        0%
                    < 15.000                15.001            30.001          50.001            100.001          > 150.000
                                            30.000            50.000         100.000            150.000
                       (N=44)              (N=235)           (N=192)         (N=160)             (N=35)            (N=59)

                        Tevreden              Graag minder             Graag meer


Figuur 6: Tevredenheid over de tijdsbesteding naar gemeentegrootte (2021)




                                                                                                                                  13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>                                                                        Uit de resultaten blijkt dat raadsleden die met pensioen
                                                                        zijn of niet werken over het algemeen het meest tevreden
                                                                        zijn met de tijdsbesteding. Respectievelijk 77,4% en 61,1%

                       25,7%                                            van hen geeft aan tevreden te zijn met hun gemaakte uren.

                                         39,2%                          Verder geven respondenten die enkel een opleiding volgen

       0,8%                                                             aan tevreden te zijn of meer tijd aan het raadswerk te wil-
                     7,4%
                                                                        len besteden. Van alle categorieën met meer dan 10 res-

                            19,9%                                       pondenten zijn de raadsleden met een baan of een eigen
           1,4%
              0,7%                                                      bedrijf het minst tevreden. Respectievelijk 42,6% en 48,6%
                                                 2,8%
                                          2,2%                          van hen geeft aan tevreden te zijn met de tijdsbesteding.
                                                                        Deze percentages liggen onder het gemiddelde van 54,3%
                                                                        tevredenheid. De enige groep respondenten van de nog
  baan           baan + eigen bedrijf            baan + opleiding       werkende raadsleden die bovengemiddeld tevreden zijn
  (N=284)        (N=20)                          (N=16)
                                                                        over de tijdsbesteding, is de groep die zowel een baan als
  eigen bedrijf eigen bedrijf + opleiding opleiding                     een eigen bedrijf hebben. 60% van hen geeft aan tevreden
  (N=144)       (N=5)                     (N=10)
                                                                        te zijn.
  geen           arbeidsongeschikt               pensioen
  (N=54)         (N=6)                           (N=186)
                                                                        TEVREDENHEID NAAR FUNCTIE
                                                                        57,1% van de ‘reguliere’ raadsleden is tevreden over de tijds-
Figuur 7: Verdeling nevenfuncties van raadsleden                        besteding aan het raadswerk, 24,7% van hen geeft aan dat




   100%
                                                                                                                          6,5%
                               20,0%                                                            18,5%
                 33,5%                       31,3%          31,3%                                                         16,1%
    80%                                                                40,0%        40,0%
                               20,0%                                                            20,4%        50,0%
    60%                                                     20,1%
                 23,9%                       25,0%
                                                                                                                          77,4%
    40%                                                                40,0%
                               60,0%                        48,6%                   60,0%       61,1%        50,0%
    20%          42,6%                       43,8%

                                                                       20,0%
      0%
                (N=284)        (N=20)       (N=16)          (N=144)    (N=5)        (N=10)      (N=54)       (N=6)       (N=186)
                 baan          baan +       baan +          eigen       eigen      opleiding     geen       arbeids-    pensioen
                                eigen      opleiding        bedrijf   bedrijf +                            ongeschikt
                               bedrijf                                opleiding

                        Tevreden                  Graag minder             Graag meer



Figuur 8: Tevredenheid over de tijdsbesteding naar nevenfunctie (2021)




Nationaal Raadsledenonderzoek 2021
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>                                                                                                                 #NRO2021




 100%

                  24,7%                  25,1%
  80%

                  18,3%
  60%                                    25,9%                                        43,6%              41,4%

  40%
                  57,1%
                                         49,0%                                                 15,0%
  20%


   0%

                 Raadslid           Fractievoorzitter
                 (N=482)                (N=243)                          (Volledig)           Neutraal           (Geheel)
                                                                         eens                                    oneens
         Tevreden         Graag minder        Graag meer


Figuur 9: Tevredenheid over de tijdsbesteding naar functie       Figuur 10: Antwoorden op de vraag: “De functie van raads-
in de raad (2021)                                                lid zou goed als fulltime functie ingevuld kunnen worden.”
                                                                 (2021)



zij graag meer tijd aan raadswerk zouden willen besteden en         3.8 CONCLUSIE
18,3% geeft aan dat zij graag minder tijd aan het raadswerk      De gemiddelde tijdsbesteding in 2021 van raadsleden be-
zouden willen besteden. Over het algemeen zijn fractievoor-      draagt 16,75 uur per week. Dit is een daling van 0,42 uur ten
zitters gemiddeld minder tevreden over hun tijdsbesteding:       opzichte van 2019. De verschillen tussen raadsleden blijven
49% van hen geeft aan tevreden te zijn. 25,1% van hen geeft      echter groot. Qua gemeentegrootte is te zien dat de raads-
aan meer tijd te willen besteden aan het raadswerk en 25,9%      leden in de kleinste gemeenten het minst aantal uren aan
wil graag minder tijd besteden aan het raadswerk.                het raadswerk besteden, en dat de uren oplopen naarmate
                                                                 de gemeente groter wordt. Ook is te zien dat raadsleden uit
                                                                 kleinere gemeenten over het algemeen tevredener zijn met
   3.7 RAADSLID ALS FULLTIME FUNCTIE                             hun tijdsbesteding dan de raadsleden uit grotere gemeenten.
Aan de raadsleden is ook gevraagd in hoeverre zij het eens
zijn met de stelling dat de functie van raadslid als fulltime    Daarnaast besteden raadsleden die naast het raadswerk
functie kan worden ingevuld. 41,4% van de raadsleden             nog een nevenfunctie vervullen gemiddeld 15,9 uur aan het
geeft aan het (geheel) eens te zijn met deze stelling, terwijl   raadswerk, een afname van 0,3 uur per week ten opzichte
43,6% van hen aangeeft het (geheel) oneens te zijn met de        van 2019. Raadsleden die geen nevenfunctie hebben, be-
stelling. Het antwoord op deze stelling verschilt per ge-        steden gemiddeld 18,4 uur aan het raadswerk, een afname
meentegrootte. In de grootste gemeenten is 67,9% van de          van 1 uur per week ten opzichte van 2019. Verder is er een
raadsleden het (geheel) eens met de stelling, en is 30,4%        verschil tussen de tijdsbesteding van fractievoorzitters en
het (geheel) oneens met de stelling. In de kleinste gemeen-      de tijdsbesteding van reguliere raadsleden. Fractievoorzit-
ten is dit respectievelijk 27,9% en 53,5%.                       ters besteden gemiddeld 18,8 uur aan het raadswerk, en




                                                                                                                              15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>de ‘reguliere’ raadsleden 15,7 uur. Het verschil tussen de
twee functies is in 2021 gemiddeld 3,1 uur per week. Dit is
een toename van 1,8 uur per week ten opzichte van 2019,
toen het verschil 1,3 uur was.


Verder geeft 54,3% van de raadsleden aan tevreden te
zijn over de tijdsbesteding. Dit is minder dan in 2019, toen
63,2% van de raadsleden aangaf tevreden te zijn. Reguliere
raadsleden zijn over het algemeen tevredener dan fractie-
voorzitters. 57,1% van hen geeft aan tevreden te zijn over
hun tijdsbesteding, terwijl 49% van de fractievoorzitters
tevreden is. Daarnaast zijn raadsleden die langer in de
raad zitten over het algemeen tevredener over hun tijdsbe-
steding. De raadsleden die in hun eerste periode zitten, zijn
voor 49,5% tevreden over hun tijdsbesteding, raadsleden
die in hun tweede periode zitten zijn voor 53,7% tevreden
en de langer zittende raadsleden (3 periodes of meer) zijn
voor 62,1% tevreden over de tijdsbesteding.


Het is lastig aan te geven wat specifiek de redenen zijn dat
raadsleden wel of niet tevreden zijn met hun tijdsverdeling.
Qua gemeentegrootte loopt het aantal ontevreden raadsle-
den bijvoorbeeld op naarmate de gemeente groter wordt,
en fractievoorzitters maken meer uren en zijn bijvoorbeeld
minder tevreden. Er zijn echter altijd categorieën waar de
regel niet voor geldt. Het is niet uit te sluiten dat andere fac-
toren meespelen bij de tevredenheid over de tijdsbesteding.




Nationaal Raadsledenonderzoek 2021
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>               #NRO2021




DE GEMIDDELDE
TIJDSBESTEDING
IN 2021 VAN
RAADSLEDEN
BEDRAAGT 16,75
UUR PER WEEK. DE
TIJDSBESTEDING
VAN RAADSLEDEN
LOOPT OP NAARMATE
DE GEMEENTE
GROTER WORDT.


                     17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>   BESTUUR-
    04

LIJKE EN
VOLKSVERTEGEN-
WOORDIGENDE
WERKZAAM-
HEDEN
Het Nationaal Raadsledenonderzoek gaat ook in op de        deling aan bod. Aan de hand van de aanbeveling van de
verdeling tussen bestuurlijke en volksvertegenwoordi-      Stuurgroep Evaluatie Dualisering Gemeentebestuur is het
gende werkzaamheden van raadsleden. Dit hoofdstuk          mogelijk te bepalen in hoeverre de huidige tijdsverdeling
geeft antwoord op onderzoeksvraag 2:                       hiermee overeenkomt.
‘Wat is de tijdsbesteding aan volksvertegenwoordigende
en bestuurlijke activiteiten voor raadswerk in Nederland
in 2021, hoe verhoudt zich dit tot de aanbeveling van de    4.1 TIJDSVERDELING TUSSEN
Stuurgroep Evaluatie Dualisering Gemeentebestuur en in     BESTUURLIJKE EN VOLKSVERTEGEN-
hoeverre verschilt de tijdsbesteding aan deze werkzaam-    WOORDIGENDE WERKZAAMHEDEN
heden ten opzichte van 2007, 2009, 2012, 2014, 2017 en     Aan de raadsleden is gevraagd om aan te geven hoeveel
2019?’                                                     uur per maand zij aan 16 verschillende werkzaamheden
Na de uitwerking van deze onderzoeksvraag, komt ook        besteden. Deze werkzaamheden zijn in drie categorieën ac-
de tevredenheid van de raadsleden zelf over deze ver-      tiviteiten verdeeld: bestuurlijke, volksvertegenwoordigende




Nationaal Raadsledenonderzoek 2021
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>                                                                                                                             #NRO2021




    100%

                     29,5%                             29,8%                                                                25,4%
                                      30,8%                           30,9%            31,6%             31,3%
     80%
                                                                                                                            4,6%
                      3,8%             4,7%             4,2%           4,3%             4,7%              4,3%
     60%

     40%             66,7%                             66,0%          64,8%                                                 70,0%
                                      64,5%                                            63,7%             64,4%

     20%

      0%
                     2007             2009             2012            2014             2017             2019               2021
                   (N=2686)         (N=1508)         (N=2193)        (N=2232)         (N=1151)         (N=1623)           (N=725)


                       Bestuurlijke                 Volksvertegenwoordige             Overige
                       werkzaamheden                werkzaamheden                     werkzaamheden

Figuur 11: Tijdsverdeling tussen bestuurlijke en volksvertegenwoordigende taken (2007-2021)




en overige activiteiten. Een volledige tabel met de tijdsbe-           ken (-1,6%). Het is denkbaar dat de coronapandemie ervoor
steding per activiteit, is te zien in figuur 11 in de bijlage.         gezorgd heeft dat raadsleden minder tijd aan dit soort
                                                                       activiteiten hebben besteed. De enige volksvertegenwoor-
Figuur 11 laat zien dat raadsleden in 70% van hun werktijd be-         digende activiteit waar procentueel meer tijd aan wordt
steden aan bestuurlijke werkzaamheden en 25,4% van de tijd             besteed in deze categorie is contact met media (+0,1%).
aan volksvertegenwoordigende werkzaamheden in 2021. Zij                In figuur 12 is de tijdsverdeling tussen bestuurlijke en
besteden 4,6% van hun tijd aan overige activiteiten. De relatieve      volksvertegenwoordigende taken door de jaren heen weer-
tijdsbesteding aan bestuurlijke activiteiten is vergeleken met         geven. Raadsleden besteden ieder jaar het grootste deel
2019 gestegen met 5,6%. Nog nooit besteedden raadsleden                van hun tijd aan bestuurlijke taken.
zo’n groot deel van hun tijd aan bestuurlijke activiteiten. Raads-
leden besteden 21,6% van hun tijd aan het lezen van verga-
                                                                          80%                                                     70,0%
derstukken, nota’s en rapporten, 0,8% meer dan in 2019. Ook                       66,7% 64,5%    66,0%    64,8%   63,7%   64,4%
deelname aan de verschillende vergaderingen blijft raadsleden             60%
                                                                                50%
relatief veel tijd kosten, namelijk 33,7%. Dit is 3,5% meer dan in        40%                                     31,6%
                                                                                  29,5% 30,8%    29,8%    30,9%           31,3%
                                                                                                                                  25,4%
2019. De grootste stijger in deze categorie is de tijdsbesteding          20%
                                                                                  2007    2009    2012    2014    2017    2019    2021
voor specifiek coalitievergaderingen met 2,3%, terwijl de groot-                (N=2686)(N=1508)(N=2193)(N=2232)(N=1151)(N=1623) (N=725)
ste daling is geconstateerd bij partijvergaderingen met 0,5%.                         Bestuurlijke werkzaamheden
                                                                                      Aanbeveling
                                                                                      Volksvertegenwoordige werkzaamheden

Bij de volksvertegenwoordigende taken is de grootste
                                                                       Figuur 12: Tijdsverdeling van bestuurlijke en volksvertegen-
daling te zien bij de bestede uren aan activiteiten in maat-           woordigende taken tegenover aanbeveling Stuurgroep
schappelijke organisaties (-1,9%) en buurt- en wijkbezoe-              Evaluatie Dualisering Gemeentebestuur (2007-2021)




                                                                                                                                           19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre> 4.2 TEVREDENHEID TIJDSVERDELING                                     4.3 TEVREDENHEID OVER DE TIJDS-
BESTUURLIJKE EN VOLKSVERTEGEN-                                      VERDELING BESTUURLIJKE EN VOLKS-
WOORDIGENDE TAKEN                                                   VERTEGENWOORDIGENDE TAKEN NAAR
Om te achterhalen in hoeverre raadsleden in 2021 tevreden           GEMEENTEGROOTTE
zijn over de verdeling tussen bestuurlijke en volksverte-           Kijkend naar de tijdsverdeling tussen bestuurlijke en volksver-
genwoordigende taken is hen het volgende gevraagd: ‘Bent            tegenwoordigende activiteiten naar gemeentegrootte, blijkt dat
u tevreden over de huidige verdeling van uw tijd over de            raadsleden in gemeenten met 100.001 tot 150.000 inwoners
bestuurlijke en volksvertegenwoordigende taken?’ Uit de             het meest tevreden zijn over hun tijdsverdeling (60%). Raadsle-
resultaten blijkt dat raadsleden over het algemeen minder           den in de grootste gemeenten (>150.000) zijn het minst tevre-
tevreden zijn met de tijdsverdeling tussen bestuurlijke en          den. 33,9% van hen is tevreden met de tijdsverdeling. Het lijkt
volksvertegenwoordigende taken dan de afgelopen vier tren-          er niet op dat er een direct verband is tussen de echte tijdsver-
donderzoeken. Bijna de helft van de raadsleden (49,5%) geeft        deling en de tevredenheid met deze tijdsverdeling. Raadsleden
aan hun tijd het liefst anders in te delen. Dit is een stijging     uit de eerste twee categorieën zijn minder tevreden met de
van 6,7% sinds 2019. Sinds 2009 is de gemiddelde tevre-             tijdsverdeling dan raadsleden uit de categorieën 3 en 4.
denheid met de tijdsverdeling niet meer zo laag geweest. De
raadsleden die tevreden zijn met de tijdsverdeling besteden
gemiddeld 69,7% van hun tijd aan bestuurlijke taken en                 4.4 CONCLUSIE
25,7% aan volksvertegenwoordigende taken. Voor degenen              In dit hoofdstuk is getracht een antwoord op de tweede
die ontevreden zijn is dit respectievelijk 70,2% en 25,3%.          deelvraag te formuleren, namelijk: ‘Wat is de tijdsbesteding




    100%

     80%
                                                       43,5%       44,2%            44,5%            42,8%
                                      53,1%                                                                           49,5%
                     62,2%
     60%

     40%
                                                                                                     57,2%
                                                       56,5%       55,8%            55,5%                             50,5%
     20%                              46,9%
                     37,8%

      0%
                     2007             2009             2012         2014            2017            2019               2021
                   (N=2686)         (N=1508)         (N=2193)     (N=2232)        (N=1151)        (N=1587)           (N=725)


                       Tevreden          Ontevreden



Figuur 13: Tevredenheid over de tijdsverdeling tussen bestuurlijke en volksvertegenwoordigende taken (2007-2021)




Nationaal Raadsledenonderzoek 2021
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>                                                                                                                   #NRO2021




aan volksvertegenwoordigende en bestuurlijke activiteiten           Dualisering Gemeentebestuur nog altijd niet gehaald. Ster-
voor raadswerk in Nederland in 2021, hoe verhoudt dit zich          ker nog: raadsleden zijn een groter deel van hun tijd aan
tot de aanbeveling van de Stuurgroep Evaluatie Dualisering          bestuurlijke taken gaan besteden. Zoals aangegeven staan
Gemeentebestuur en in hoeverre verschilt de tijdsbeste-             deze ontwikkelingen wellicht in relatie tot de coronapan-
ding aan deze werkzaamheden ten opzichte van 2007,                  demie. Dit kan het gevolg hebben gehad dat raadsleden
2009, 2012, 2014, 2017 en 2019?’                                    minder in staat waren inwoners op te zoeken en met hen in
Uit de resultaten is gebleken dat raadsleden procentueel meer       gesprek te gaan. Met andere woorden: volksvertegenwoor-
tijd zijn gaan besteden aan bestuurlijke taken dan voorheen.        digende taken zijn moeilijker uit te voeren wanneer het
Raadsleden besteden in 2021 gemiddeld 70% van hun tijd aan          advies is menselijk contact zo veel mogelijk te beperken.
bestuurlijke taken, en 25,4% van hun tijd aan volksvertegen-        Denkbaar is dat hierdoor ook relatief minder tijd is besteed
woordigende taken. Verder is geconstateerd dat raadsleden           aan de categorieën “activiteiten in maatschappelijke orga-
vooral meer tijd zijn gaan besteden aan het bijwonen en voor-       nisaties” en “wijkbezoeken”.
bereiden van verschillende soorten vergaderingen.                   Slechts een kleine meerderheid (50,5%) geeft aan tevreden
Het verschil in tijdsbesteding tussen bestuurlijke en volks-        te zijn met de huidige tijdsverdeling tussen bestuurlijke
vertegenwoordigende taken is toegenomen sinds 2019.                 en volksvertegenwoordigende taken. Dit is een daling van
Toen werd 64,4% van de tijd aan bestuurlijke taken besteed          6,7% sinds 2019. De tevredenheid loopt op naarmate de
en 31,3% aan vertegenwoordigende taken. Het verschil                gemeenten groter worden, met uitzondering van de ca-
tussen de twee is toegenomen van 33,1% naar 44,6%. Hier-            tegorie 15.001-30.000 en de groep grootste gemeenten,
mee wordt de aanbeveling van de Stuurgroep Evaluatie                waar de tevredenheid juist het laagst is.




   100%

     80%                                                                                       40,0%
                    50,0%                                  46,9%             44,4%
                                       52,3%
                                                                                                                  66,1%
     60%

     40%

                                                           53,1%             55,6%             60,0%
                    50,0%              47,7%
     20%
                                                                                                                  33,9%
      0%
                  < 15.000             15.001              30.001            50.001           100.001           > 150.000
                                       30.000              50.000           100.000           150.000
                    (N=44)            (N=235)             (N=192)           (N=160)            (N=35)             (N=59)

                      Tevreden           Ontevreden



Figuur 14: Tevredenheid over de tijdsverdeling bestuurlijke en volksvertegenwoordigende taken naar gemeentegrootte (2021)




                                                                                                                                21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>     05             HONORERING
Dit hoofdstuk staat in het kader van de derde onder-             raadsleden per maand aan hun raadswerk besteden. Uit de
zoeksvraag: ‘Wat is de hoogte van de vergoeding die              resultaten blijkt dat het uurloon over het algemeen het laagst
gemeenteraadsleden ontvangen in Nederland voor het               is in kleine gemeenten en hoger is in de grotere gemeenten.
raadswerk in 2021 en in hoeverre verschilt deze van de           De enige uitzondering hierop is dat raadsleden uit gemeenten
vergoeding in 2007, 2009, 2012, 2014, 2017 en 2019?’             in de categorie 60.001 tot 100.000 een lager uurloon krijgen
                                                                 dan raadsleden uit kleinere gemeenten (40.001 tot 60.000). Zij
                                                                 krijgen €0,13 minder per uur. In 2021 is het gemiddelde uur-
   5.1 VERGOEDING                                                tarief €17,94, een toename van €1,13 ten opzichte van 2019.
Gemeenteraadsleden in Nederland krijgen een vergoeding           Raadsleden uit gemeenten in de categorie 40.001-60.000
die is vastgesteld aan de hand van het aantal inwoners van       krijgen in 2021 gemiddeld €19,79, dit is een toename van
de gemeente. De hoogte van deze vergoeding wordt jaar-           €1,81. De raadsleden uit gemeenten met 60.001-100.000
lijks vastgesteld door het Rechtspositiebesluit decentrale       inwoners krijgen €19,66, dit is een toename van €1,37. In
politieke ambtsdragers en is afhankelijk van het aantal          de gemeenteklassen 100.001-150.000 (+€2,26) en 150.001-
inwoners van de gemeente, verdeeld naar 6 inwonersklas-          375.000 (+€1,94) is de toename per uur groter. In de ge-
sen. De reden hiervoor is dat het raadswerk in de grote          meenten 150.001 tot 375.000 was het uurtarief €23,03.
gemeenten over het algemeen meer tijd vraagt.                    In 2019 was het uurtarief voor de grootste gemeenten
                                                                 (375.000>) €16,24. Dit jaar is het aantal respondenten in de
                                                                 categorie 375.000> echter te laag om zinvolle uitspraken
   5.2 UURTARIEF                                                 over 2021 te doen. In figuur 15 staat het uurtarief van 2021
In de vorige editie is uitgebreid aandacht besteed aan de ver-   afgezet tegen dat van 2019. Aangezien de categorie <40.000
anderingen rondom de vergoeding voor raadsleden. Sinds           in 2019 nog bestond uit vier verschillende categorieën, is
2019 krijgen alle raadsleden in gemeenten tot en met 40.000      geen uurtarief voor deze categorie in 2019 weergegeven.
inwoners dezelfde vergoeding per maand. Voorheen waren
deze gemeenten ingedeeld in vier klassen waarbij de klasse
met de kleinste gemeenten de laagste vergoeding kregen en         5.3 TEVREDENHEID OVER DE
de klasse met de grootste gemeenten de hoogste vergoeding.       VERGOEDING
In figuur 15 is de gemiddelde vergoeding per uur per ge-         Aan alle raadsleden is gevraagd of zij tevreden zijn met
meentegrootte weergegeven. Dit bedrag is gebaseerd op de         de vergoeding die zij krijgen, of dat zij de vergoeding juist
maandelijkse vergoeding, gedeeld door het aantal uur dat         te hoog of te laag vinden. In 2021 geeft een meerderheid




Nationaal Raadsledenonderzoek 2021
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>                                                                                                                         #NRO2021




 € 25,00                                                                                                        €23,03
                                                                                           €21,45
 € 20,00                                 €17,98 €19,79         €18,29 €19,66      €19,19               €19,51
                       €15,57
 € 15,00

 € 10,00

   € 5,00

       €-
                      < 40.000              40.001                60.001             100.001             150.001
                                            60.000               100.000             150.000             375.000

                             2019               2021


Figuur 15: Gemiddeld uurtarief naar gemeentegrootte (2019-2021)



van 55,1% van de raadsleden aan tevreden te zijn met de              in 2019 naar 42,8% in 2021. De stijging van het gemiddelde
vergoeding. Dit is een lichte stijging van 0,4% ten opzichte         uurtarief met €1,13 heeft er niet voor gezorgd dat de ge-
van 2019. Echter is het deel van de raadsleden dat de ver-           middelde tevredenheid over de vergoeding gestegen is.
goeding te laag vindt ook met 0,3% toegenomen, van 42,5%




        2021                            55,1%                                               42,8%                2,1%
     (N=715)
        2019
    (N=1542)                            54,7%                                               42,5%                2,8%

        2017
    (N=1151)                            47,3%                                               50,3%                2,4%

        2014
    (N=2232)                            57,1%                                               39,7%                3,2%

        2012
    (N=2193)                            53,3%                                               43,5%                3,1%

               0%                 20%                  40%                 60%                 80%                 100%

                    Vergoeding volstaat           Vergoeding is te laag        Vergoeding is te hoog



Figuur 16: Tevredenheid over de tijdsverdeling bestuurlijke en volksvertegenwoordigende taken naar gemeentegrootte (2021)




                                                                                                                                 23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>   100%

    80%                                                        39,4%              38,2%               33,3%
                        44,5%               44,5%
                                                                                                       1,9%
    60%                                                        2,9%
                        1,9%                2,6%
    40%
                                                                                  61,8%               64,8%
                                                               57,7%
    20%                 53,6%               52,9%


      0%
                      < 40.000              40.001             60.001            100.001             150.001
                                            60.000            100.000            150.000             375.000
                       (N=366)             (N=155)            (N=104)             (N=34)              (N=54)


                         Vergoeding volstaat           Vergoeding is te hoog          Vergoeding is te laag


Figuur 17: Tevredenheid over de vergoeding naar gemeentegrootte (2021)




  5.4 TEVREDENHEID OVER DE                                       per week. Raadsleden die aangeven tevreden te zijn over
VERGOEDING NAAR GEMEENTEGROOTTE                                  de vergoeding besteden gemiddeld 15,5 uur per week aan
Per categorie gemeentegrootte is onderzocht hoe tevre-           het raadswerk, dit is 0,5 uur minder dan in 2019 (16 uur).
den raadsleden zijn over hun vergoeding. In de categorie         Raadsleden die de vergoeding te laag vinden besteden ge-
<40.000 zijn raadsleden meer tevreden, met 53,6% te-             middeld 18,5 uur per week aan het raadswerk, dit is ook 0,5
vreden raadsleden, ten opzichte van de categorie 40.001-         uur minder dan in 2019 (19 uur). Een verschil van 3 uur per
60.000, waar dit 52,9% is. Hier tegenover staat dat in de        week. Raadsleden die aangeven de vergoeding te hoog te
eerste categorie 1,9% de vergoeding te hoog vindt, terwijl       vinden besteden gemiddeld 17,6 uur aan het raadswerk.
dit in de categorie 40.001-60.000 2,6% is. In beide cate-        De groep die de vergoeding te hoog vindt wijkt deze editie
gorieën vindt 44,5% van de raadsleden de vergoeding te           af van de trend. In eerdere edities was dit altijd de groep
laag. Voor de overige categorieën geldt dat het percentage       die het minste aantal uur aan het raadswerk besteedde. In
tevreden raadsleden oploopt naarmate de gemeente groter          2021 is dit echter niet het geval. Het raadswerk kost hen
wordt. In de grootste categorie is 64,8% van de raadsleden       gemiddeld 17,6 uur per week, dus 2,1 uur meer dan de
tevreden met de vergoeding.                                      raadsleden die wel tevreden zijn. Dit is met uitzondering
                                                                 van 2014 (toen de groep die de vergoeding te hoog vond
                                                                 gemiddeld 0,1 uur per week meer tijd besteedde dan de
 5.5 TEVREDENHEID OVER DE                                        groep die tevreden was) nog nooit voorgekomen.
VERGOEDING NAAR TIJDSBESTEDING                                   Aan de raadsleden is gevraagd om hun antwoord op de
Als laatste is gekeken naar de tevredenheid van raadsleden       vraag of zij vinden dat de vergoeding volstaat, te laag of
over de vergoeding in relatie tot het aantal gemaakte uren       te hoog is, toe te lichten. Over het algemeen zeggen de




Nationaal Raadsledenonderzoek 2021
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>                                                               #NRO2021




tevreden raadsleden dat zij de vergoeding niet hoog vinden
maar dat dat ook niet nodig is, omdat zij het raadswerk
zien als een hobby of iets wat je uit idealisme doet. Ze ge-
ven aan dat de vergoeding dus nooit zo hoog zou moeten
zijn dat raadsleden om die reden in de raad blijven zitten.
Ook zijn ze blij dat de vergoeding voor de kleinere gemeen-
ten verhoogd is, zodat het in vergelijking met de grotere
gemeenten meer in lijn is. De raadsleden die de vergoeding
te laag vinden geven over het algemeen aan dat de vergoe-
ding niet in verhouding staat tot hoeveel tijd het raadswerk
kost. Zij vinden ook dat het raadswerk belangrijk werk is,
maar dat de huidige vergoeding hen niet aanzet om extra
werk te leveren.




   5.6 CONCLUSIE
Over het algemeen is de honorering voor raadsleden toe-
genomen sinds 2019. Het gemiddelde uurtarief in 2021 is
€17,94. Dit is €1,13 meer dan in 2019. Sinds 2019 zijn de
verschillen tussen het uurloon van raadsleden uit verschil-
lende gemeenten verminderd, gezien de verhoging van de
vergoeding voor raadsleden uit kleinere gemeenten. In de
jaren daarvoor verdienden raadsleden in kleine gemeen-
ten soms minder dan €5,- per uur en raadsleden in grote
gemeenten bijna €20,- per uur. Na de verhoging van de
vergoeding was het verschil in uurloon tussen de grootste
en kleinste gemeenten in 2019 slechts €5,61. Het verschil
in 2021 bedraagt €7,46.
Naast de vergoeding is ook de tevredenheid over de ver-
goeding licht gestegen. In 2021 is 55,1% van de raadsleden
tevreden over de vergoeding, tegenover 54,7% in 2019. In
tegenstelling tot 2019, toen de raadsleden uit de kleinste
gemeenten het meest tevreden waren, loopt de tevreden-
heid over de vergoeding nu juist op wanneer de gemeente
groter wordt. Tot slot besteden raadsleden die tevreden
zijn met de vergoeding minder tijd aan het raadswerk dan
raadsleden die ontevreden zijn met de vergoeding (15,5
uur tegen 18,5 uur).




                                                                     25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>     06            STOPREDENEN
In elke editie van het Nationaal Raadsledenonderzoek           leden geeft aan zich niet opnieuw verkiesbaar te stellen.
wordt een verdiepingsslag gemaakt naar een bepaald, op         2% van de raadsleden geeft aan zich wel verkiesbaar te
dat moment interessant en relevant onderwerp. In deze          stellen, maar geen nieuwe periode als raadslid te willen.
editie wordt extra aandacht besteed aan de redenen dat         Van de stoppende raadsleden maakt 64,5% deel uit van een
raadsleden stoppen met het raadswerk. Door de Neder-           coalitie en 35,5% van de oppositie. Daarnaast zijn 29,8%
landse Vereniging voor Raadsleden is geconstateerd dat         van hen fractievoorzitter en zijn de overige 70,2% van hen
na elke periode ongeveer 40% van de raadsleden vervan-         regulier raadslid.
gen wordt. Een deel daarvan is toe te wijzen aan de ver-
kiezingsuitslag. De vraag is hoe groot dat deel eigenlijk is
en wat behalve de verkiezingsuitslag, de redenen kunnen         6.2 STOPPENDE RAADSLEDEN IN
zijn te stoppen met het raadswerk. In dit hoofdstuk is een     VERHOUDING TOT GEMEENTEGROOTTE
antwoord geformuleerd op onderzoeksvraag 4:                    In figuur 18 staat het aantal stoppende raadsleden per ge-
‘Wat zijn de belangrijkste redenen voor raadsleden om te       meentegrootte, afgezet tegen de vertegenwoordiging van
stoppen met het raadswerk?’                                    de categorieën in de steekproef. Het grootste verschil is
Allereerst is onderzocht of raadsleden zich verkiesbaar        dat de categorie 30.001 tot 50.000 inwoners 4% meer van
zouden stellen na afloop van de huidige ambtsperiode.          de stoppende raadsleden bevat dan op basis van de steek-
Vervolgens onderzocht of er een verband is tussen ge-          proef te verwachten is. 26,5% van de raadsleden komt uit
meentegrootte en het stoppen van raadsleden. Daarnaast         deze gemeenten, maar van de stoppende raadsleden komt
is onderzocht of er een relatie is tussen de tijdsbesteding    30,5% uit deze gemeenten.
en het stoppen van raadsleden. Tot slot is onderzocht of
er een verband bestaat tussen het stoppen van raadsle-
den en de tevredenheid over de verhouding volksverte-            6.3 STOPPENDE RAADSLEDEN IN
genwoordigende- en bestuurlijke werkzaamheden.                 VERHOUDING TOT UREN PER WEEK EN
                                                               TEVREDENHEID
                                                               Raadsleden die stoppen besteden gemiddeld 16 uur per
  6.1 HERVERKIESBAAR?                                          week aan het raadswerk. Raadsleden die doorgaan be-
796 raadsleden hebben antwoord gegeven op de vraag:            steden gemiddeld 16,9 uur per week aan het raadswerk.
“Wilt u zich weer verkiesbaar stellen na afloop van uw         Qua tevredenheid liggen de groepen dicht bij elkaar. 54,8%
huidige ambtsperiode als Raadslid?” 15,7% van de raads-        van de raadsleden die doorgaat geeft aan tevreden te zijn




Nationaal Raadsledenonderzoek 2021
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>                                                                                                                     #NRO2021




    35%                          32,6% 32,2%
                                                    30,5%
    30%
                                                             26,5%
    25%
                                                                          19,9% 21,7%
    20%

    15%

    10%                                                                                                                 8,4%
                5,7% 6,4%                                                                     5%     4,9%
                                                                                                                6,4%
      5%

      0%
                 < 15.000            15.001            30.001                 50.001            100.001           150.000>
                                     30.000            50.000                100.000            150.000

                   % van de stoppende raadsleden             % van de steekproef


Figuur 18: Aantal stoppende raadsleden per gemeentegrootte (2021)




met deze tijdsbesteding, terwijl 55,3% van de stoppende               6.4 NEVENFUNCTIES STOPPENDE
raadsleden tevreden is. 27,2% van de raadsleden die door-            RAADSLEDEN
gaat zou graag meer tijd aan het raadswerk besteden. Voor            Uit de resultaten blijkt dat de totale groep raadsleden die
raadsleden die stoppen is dit 17,9%. Raadsleden die stop-            stopt minder uur besteedt aan een baan, opleiding of ei-
pen besteden gemiddeld minder tijd aan het raadswerk en              gen bedrijf naast het raadswerk: gemiddeld 18,5 uur per
zij zijn ook degene die relatief vaker aangeven graag min-           week aan een nevenfunctie voor raadsleden die stoppen
der tijd aan het raadswerk te besteden.                              en gemiddeld 25,3 uur voor raadsleden die doorgaan. Dit is
                                                                     waarschijnlijk te verklaren door het feit dat 55,2% van de
                                                                     raadsleden die stoppen geen nevenfunctie vervult, dat wil
                                                                     zeggen: niet meer werken, met pensioen zijn of arbeidson-
  100%
                 17,9%                                               geschikt zijn.
                                           26,8%
   80%
                                                                     Kijkend naar raadsleden die een wél nevenfunctie vervul-
                 27,2%                     17,9%
   60%                                                               len, geldt dat raadsleden die stoppen over het algemeen
   40%                                                               meer tijd aan deze functies besteden dan raadsleden die
                 54,8%                     55,3%
   20%                                                               doorgaan. Stoppende raadsleden met een nevenfunctie
    0%                                                               besteden daar gemiddeld 41,3 uur per week aan. Raadsle-
           Doorgaan (N=485)          Stoppen (N=123)
                                                                     den die doorgaan besteden gemiddeld 37,3 uur per week
           Tevreden         Graag meer      Graag minder             aan nevenfuncties. Van de groep raadsleden die stopt en
                                                                     een nevenfunctie heeft, is 48,2% tevreden met de tijdsbe-
Figuur 19: Tevredenheid van raadsleden die stoppen/                  steding. Dit is 7,1% lager dan het gemiddelde van de groep
doorgaan tegenover de tijdsbesteding (2021)




                                                                                                                                27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>stoppende raadsleden. Raadsleden die stoppen en een              steden zij aan overige taken. Raadsleden die doorgaan
nevenfunctie vervullen zijn gemiddeld wel tevredener over        besteden gemiddeld 69,6% van hun tijd aan bestuurlijke
de vergoeding. 57,1% van hen geeft aan dat de vergoeding         taken, 25,6% aan volksvertegenwoordigende taken en 4,8%
volstaat. Dit is 2% hoger dan de gemiddelde tevredenheid         aan overige taken.
over de vergoeding.


                                                                   6.6 STOPPENDE RAADSLEDEN IN RE-
  6.5 STOPPENDE RAADSLEDEN IN                                    LATIE TOT DE VERGOEDING
VERHOUDING TOT DE TEVREDENHEID                                   Ook opmerkelijk is dat 57,4% van de stoppende raadsleden
TUSSEN BESTUURLIJKE EN VOLKSVER-                                 tevreden is met de vergoeding en 39,3% de vergoeding te
TEGENWOORDIGENDE TAKEN                                           laag vindt. Raadsleden die doorgaan zijn minder tevreden
Opmerkelijk is dat raadsleden die stoppen over het alge-         met de vergoeding: 52,5% geeft aan tevreden te zijn, terwijl
meen tevredener zijn met de verdeling tussen bestuurlijke        45,6% de vergoeding te laag vindt. Raadsleden die stoppen
en volksvertegenwoordigende werkzaamheden dan raads-             zijn over het algemeen meer tevreden met de vergoeding
leden die doorgaan. 54,5% van hen geeft aan tevreden             dan raadsleden die doorgaan.
te zijn met de huidige verdeling. Van de raadsleden die
doorgaan is 51,3% tevreden. Wel besteden raadsleden die
stoppen relatief meer tijd aan bestuurlijke taken. 71,7%            6.7 BELANGRIJKSTE STOPREDENEN
van hun tijd gaat uit naar bestuurlijke taken, 23,7% naar        Raadsleden zijn gevraagd aan te geven wat voor hen de
volksvertegenwoordigende taken en de overige 4,7% be-            belangrijkste reden is geen nieuwe raadsperiode te willen




                                                                                                    Percentage raadsleden
 Stopreden
                                                                                                    dat deze reden noemt
 Ik wil graag ruimte maken voor vernieuwing                                                          33,3%
 Ik wil meer tijd aan mijn gezin/familie besteden                                                    18,4%
 Ik wil meer vrije tijd                                                                              14,9%
 Ik wil meer tijd kunnen besteden aan andere hobby’s                                                 12,1%
 Ik vind het raadswerk niet (meer) leuk                                                              12,1%
 Er is te weinig dualisme, waardoor je vrijwel geen invloed uit kunt oefenen                         10,6%
 Er wordt te weinig op inhoud vergaderd                                                              9,9%
 Ik kan het raadswerk niet goed combineren met mijn baan/ bedrijf                                    7,8%
 Ik vind het na x-aantal jaar mooi geweest                                                           6,4%
 Er zijn naar mijn idee mensen binnen mijn politieke partij die de functie beter kunnen vervullen    5,7%
 De werkdruk voor het raadswerk is te hoog                                                           5,7%
 Het raadswerk kost mij te veel tijd                                                                 5,7%
 Vergaderingen zijn te lang                                                                          5,7%
 Ik ben te oud                                                                                       3,5%

Tabel 1: Meest genoemde stopredenen door raadsleden




Nationaal Raadsledenonderzoek 2021
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>                                                                                                                  #NRO2021




vervullen. Uit een lijst met potentiële redenen mochten zij       schillende facetten van het raadswerk. Denk hierbij aan
er maximaal 3 kiezen die op hen van toepassing zijn. Ook          algemeen werkplezier, omgang met zowel partijgenoten
kregen zij de mogelijkheid zelf een antwoord toe te voegen        als leden van andere fracties, maar bijvoorbeeld ook over
als hun reden niet bij de opties stond. Tabel 1 geeft de be-      tevredenheid over het functioneren van de gemeenteraad
langrijkste resultaten van deze vraag weer.                       als geheel. De respondenten beantwoorden de stellingen
                                                                  met behulp van een Likertschaal. Dit houdt in dat zij vijf
Uit tabel 1 blijkt dat redenen die te maken hebben met            antwoordmogelijkheden hebben, van geheel eens tot ge-
tijdsbesteding het meest genoemd worden door raads-               heel oneens. Hieronder komen de belangrijkste verschillen
leden. 18,4% van de raadsleden geeft aan meer tijd aan            tussen de antwoorden van de stoppende raadsleden en
gezin/familie te willen besteden, 14,9% van de raadsleden         van de raadsleden die graag nog een nieuwe raadsperiode
geeft aan meer vrije tijd te willen en 12,1% van de raadsle-      willen aan bod.
den geeft aan meer tijd te willen besteden aan andere hob-        De cijfers in de tabellen laten zien welk deel van de twee
by’s. De tijdsbesteding is voor hen een belangrijke reden         groepen (stoppende raadsleden en raadsleden die door-
om te stoppen met het raadswerk.                                  gaan) aangeven het (geheel) eens te zijn met de stellingen.
                                                                  Raadsleden die stoppen lijken over het algemeen minder
                                                                  plezier aan het raadswerk te beleven dan de raadsleden
 6.8 BELEVING VERSCHILLENDE                                       die doorgaan. Vrijwel alle stellingen over werkplezier zijn
ONDERDELEN VAN HET RAADSWERK                                      positiever beantwoord door raadsleden die door willen
Aan het einde van de enquête is de raadsleden een aan-            gaan. Het grootste verschil is aangetroffen bij de stelling
tal stellingen voorgelegd die betrekking hebben op ver-           “ik besteed met plezier tijd aan het raadswerk”. 92,1% van




 Eens met de stelling                                                               Stoppen       Doorgaan        Verschil

 Het raadswerk is gevarieerd                                                        82,5%          95,4%          -12,9%
 Ik kan mijn ei kwijt in het het raadswerk                                          73,3%          89,1%          -15,8%
 Ik besteed met plezier tijd aan het raadswerk                                      71,7%          92,1%          -20,4%
 Ik leer veel van het werk als raadslid                                             80,0%          90,8%          -10,8%

Tabel 2: Beleving over baantevredenheid


 Eens met de stelling                                                               Stoppen       Doorgaan        Verschil

 Ik slaag er geregeld in onderwerpen die ik belangrijk vind op de agenda
                                                                                    58,0%          65,2%          -7,2%
 te krijgen

 Ik heb veel van de doelen die ik aan het begin van de raadsperiode had,
                                                                                    35,8%          46,2%          -10,4%
 kunnen verwezenlijken

 De gemeenteraad neemt voorstellen van iedere partij even serieus                   38,7%          46,8%          -8,2%


Tabel 3: Beleving over invloed in de raad




                                                                                                                                29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre> Eens met de stelling                                                             Stoppen        Doorgaan       Verschil

 De gemeenteraad heeft voldoende zicht op het doen en laten van het
                                                                                  37,8%          33,0%           4,8%
 college van burgemeester en wethouders

 De gemeenteraad krijgt voldoende en op tijd informatie verstrekt van
                                                                                  47,1%          32,6%           14,5%
 het college van burgemeester en wethouders

 Als ik (schriftelijke) vragen stel aan het college van burgemeester en
                                                                                  57,6%          52,6%           5,1%
 wethouders, krijg ik hier snel antwoord op


Tabel 4: Beleving over de verhouding tussen college en raad




de raadsleden die doorgaan is het eens met deze stelling,        10,8% vaker aan het (geheel) eens te zijn met deze stellin-
terwijl dit bij de stoppende raadsleden 71,7% is. De stellin-    gen dan hun collega’s die willen stoppen.
gen “het raadswerk is gevarieerd”, “ik kan mijn ei kwijt in
het raadswerk” en “ik leer veel van het werk als raadslid”       Een ander verschil tussen de antwoorden van de stoppen-
zijn ook positiever beantwoord door raadsleden die door          de raadsleden en raadsleden die doorgaan van elkaar, zit
willen gaan. Zij geven respectievelijk 12,9%, 15,8% en           in de vragen omtrent het functioneren van de gemeente-
                                                                 raad, de relatie tussen de raad en het college en de macht
                                                                 van de raad ten opzichte van andere overheidsorganen.
                                                                 Raadsleden die stoppen zijn het 8,2% minder vaak eens
                                                                 met de stelling dat de gemeenteraad voorstellen van iede-
                                                                 re partij even serieus neemt en 7,2% minder vaak eens dat
“RAADSLEDEN DIE                                                  zij er regelmatig in slagen onderwerpen die zij belangrijk

STOPPEN GEVEN                                                    vinden op de agenda te krijgen. Daarnaast geven zij 10,4%
                                                                 minder vaak aan de gelegenheid hebben om hun doelen te
MINDER VAAK AAN                                                  verwezenlijken dan raadsleden die doorgaan.

VARIATIE IN HET WERK
TE ERVAREN, TE LEREN
                                                                 Raadsleden die stoppen zijn positiever over het functione-
                                                                 ren van het college dan raadsleden die doorgaan. Zij zijn
VAN HET RAADSWERK                                                het 14,5% vaker eens met de stelling dat de gemeenteraad

EN PLEZIER TE                                                    voldoende en op tijd informatie verstrekt krijgt van het col-
                                                                 lege en 5,1% vaker eens dat het college vragen van raads-
HEBBEN BIJ HET                                                   leden snel beantwoordt. Raadsleden die stoppen vinden

UITVOEREN VAN HUN                                                ook 4,8% vaker dat de gemeenteraad voldoende zicht heeft
                                                                 op het doen en laten van het college.
TAKEN’’.”
                                                                 Een volledig overzicht van alle stellingen en de gegeven
                                                                 antwoorden staat in tabel 4 in de bijlage.




Nationaal Raadsledenonderzoek 2021
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>                                                               #NRO2021




   6.9 CONCLUSIE
In dit hoofdstuk is getracht een antwoord te formuleren op
onderzoeksvraag 4:
‘Wat zijn de belangrijkste redenen voor raadsleden om te
stoppen met het raadswerk?’
Van de 796 raadsleden geeft 17,7% aan te willen stoppen
na de volgende periode. Gemiddeld besteedt de groep
raadsleden die stopt minder uur aan het raadswerk (16
uur per week) dan de groep raadsleden die doorgaat (16,9
uur per week). Relatief gezien is een even groot deel van
de groepen (stoppende raadsleden en raadsleden die
doorgaan) tevreden met de tijdsbesteding. Raadsleden die
doorgaan geven echter relatief vaker aan graag meer tijd
aan het raadswerk te willen besteden. Dit is aangegeven
door 27,2% van raadsleden die doorgaan en 17,9% van de
raadsleden die stoppen.


Raadsleden die stoppen besteden gemiddeld 71,7% van
hun tijd aan bestuurlijke activiteiten en 23,7% van hun tijd
aan volksvertegenwoordigende activiteiten. 55,2% van de
stoppende raadsleden vervult geen nevenfunctie(s). De
groep raadsleden die dit wel doet en wil stoppen besteedt
gemiddeld 41,3 uur aan het raadswerk. Raadsleden die
door willen en een nevenfunctie hebben besteden gemid-
deld 37,3 uur aan het raadswerk. De meest genoemde
redenen om te stoppen met het raadswerk gaan over de
tijdbesteding.


Wat betreft de beleving van verschillende onderdelen
van het raadswerk, is te zien dat raadsleden die stoppen
minder tevreden zijn over baangerichte aspecten van het
raadswerk. Zij geven minder vaak aan variatie in het werk
te ervaren, te leren van het raadswerk en plezier te hebben
bij het uitvoeren van hun taken. Daarnaast ervaren raads-
leden die stoppen minder vaak invloed te hebben in de
raad. Opvallend is dat raadsleden die stoppen, positiever
zijn over het functioneren van de raad dan raadsleden die
doorgaan.




                                                                     31
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>     07             CONCLUSIES
Het Nationaal Raadsledenonderzoek is ingegaan op de                tievoorzitters (18,8 uur) waargenomen. 54,3% van de raads-
tijdsbesteding, werkzaamheden en honorering van ge-                leden geeft aan tevreden te zijn met de tijdsbesteding, een
meenteraadsleden in 2021, en hoe dit zich verhoudt tot de          daling van 8,9% ten opzichte van de vorige meting in 2019.
resultaten uit de eerdere trendonderzoeken uit 2007, 2009,
2012, 2014, 2017 en 2019. Verder is ingegaan op de rede-
nen dat raadsleden stoppen met het raadswerk. Dit hoofd-            7.2 TIJDSVERDELING BESTUURLIJKE
stuk bevat de antwoorden op alle onderzoeksvragen.                 EN VOLKSVERTEGENWOORDIGENDE
                                                                   WERKZAAMHEDEN
                                                                   De tweede onderzoeksvraag luidt: Wat is de tijdsbesteding
   7.1 TIJDSBESTEDING                                              aan volksvertegenwoordigende en bestuurlijke activiteiten
De eerste onderzoeksvraag luidt: Wat is de tijdsbesteding          voor raadswerk in Nederland in 2021, hoe verhoudt dit zich
van gemeenteraadsleden in Nederland aan raadswerk in               tot de aanbeveling van de Stuurgroep Evaluatie Dualisering
2021 en in hoeverre verschilt deze van de tijdsbesteding in        Gemeentebestuur en in hoeverre verschilt de tijdsbeste-
2007, 2009, 2012, 2014, 2017 en 2019?                              ding aan deze werkzaamheden ten opzichte van 2007,
Een raadslid in Nederland besteedt in 2021 gemiddeld 16,75         2009, 2012, 2014, 2017 en 2019?
uur per week aan het raadswerk. Dit is 0,42 uur minder dan in
2019. Zoals in voorgaande edities is het aantal bestede uren       Nederlandse raadsleden besteden in 2021 70,0% van hun
afhankelijk van de gemeentegrootte: raadsleden besteden            tijd aan bestuurlijke activiteiten. Dit is een stijging van
over het algemeen meer tijd aan het raadswerk naarmate de          5,6% vergeleken met 2019. Niet eerder zijn raadsleden
gemeentegrootte toeneemt. Ook is in 2021 een verschil tussen       zo’n groot deel van hun tijd kwijt geweest aan bestuurlijke
de tijdsbesteding van reguliere raadsleden (15,7 uur) en frac-     taken. Het lezen van vergaderstukken, nota’s en rapporten




                         2007           2009            2012         2014            2017            2019            2021
                         (N=2686)       (N=1508)        (N=2479)     (N=2264)        (N=1151)        (N=1623)        (N=730)

 Tijdsbesteding          14,01           13,95          16,76        15,91           16,03           17,17           16,75


Tabel 5: Gemiddelde tijdsbesteding van raadsleden in uren per week (2007-2021)




Nationaal Raadsledenonderzoek 2021
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>                                                                                                                 #NRO2021




   100%

                   29,5%                          29,8%                                                        25,4%
                                  30,8%                         30,9%           31,6%          31,3%
    80%
                                                                                                                4,6%
                    3,8%           4,7%           4,2%           4,3%           4,7%            4,3%
    60%

    40%            66,7%                          66,0%         64,8%                                          70,0%
                                  64,5%                                         63,7%          64,4%

    20%

      0%
                   2007            2009           2012           2014           2017           2019             2021
                 (N=2686)        (N=1508)       (N=2193)       (N=2232)       (N=1151)       (N=1623)         (N=725)


                     Bestuurlijke              Volksvertegenwoordige           Overige
                     werkzaamheden             werkzaamheden                   werkzaamheden

Figuur 20: Tijdsverdeling tussen bestuurlijke en volksvertegenwoordigende werkzaamheden (2007-2021)




neemt 21,6% van hun tijd in beslag. Daarnaast besteden              7.3 HONORERING
raadsleden relatief veel tijd aan verschillende vergaderin-      De derde onderzoeksvraag luidt: Welke vergoeding ontvan-
gen, met in totaal 33,7%.                                        gen gemeenteraadsleden in Nederland voor het raadswerk
                                                                 in 2021 en in hoeverre verschilt deze van de vergoeding in
Raadsleden besteden gemiddeld 25,4% van hun tijd aan             2007, 2009, 2012, 2014, 2017 en 2019?
volksvertegenwoordigende activiteiten. Dit is een daling         Over het algemeen is het uurtarief voor raadsleden hoger
van 5,9% vergeleken met 2019. Vooral aan activiteiten in         dan in 2019. Het gemiddelde uurtarief in 2021 is €17,94. In
maatschappelijke organisaties (-1,9%) en buurt- en wijk-         2019 was dit €16,81. De hoogte van dit uurtarief hangt sa-
bezoeken (-1,6%) is minder tijd besteed dan in 2019. Het         men met de grootte van de gemeente waarin een raadslid
is denkbaar dat de coronapandemie ervoor gezorgd heeft           werkt. Het uurtarief is het laagst in de kleinste gemeenten
dat raadsleden minder tijd aan dit soort activiteiten hebben     en het hoogst in de categorie 150.001 tot 375.000 inwo-
besteed.                                                         ners.
                                                                 55,1% van de raadsleden geeft aan tevreden te zijn over
Het verschil tussen de huidige verhouding en de aanbe-           de hoogte van de vergoeding. Dit is 0,4% meer dan in 2019.
veling van de Stuurgroep Evaluatie Dualisering Gemeen-           Raadsleden uit grote gemeenten zijn over het algemeen
tebestuur om minimaal 50% van de tijd te besteden aan            ook meer tevreden met de vergoeding. Raadsleden die
volksvertegenwoordigende activiteiten is groter geworden.        tevreden zijn met de vergoeding besteden gemiddeld min-
Een kleine meerderheid (50,5%) geeft aan tevreden te zijn        der tijd aan het raadswerk (15,5 uur) dan raadsleden die de
met de tijdsverdeling tussen bestuurlijke en volksverte-         vergoeding te hoog (17,6 uur) of te laag (18,5 uur) vinden.
genwoordigende werkzaamheden.




                                                                                                                           33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>   7.4 STOPREDENEN                                             Raadsleden besteden in 2021 gemiddeld 16,75 uur per
De vierde onderzoeksvraag luidt: Wat zijn de belangrijkste     week aan het raadswerk. Dit is 0,42 uur minder dan in
redenen voor raadsleden om te stoppen met het raads-           2019. 54,3% van de raadsleden geeft aan tevreden te zijn
werk? 17,7% van de raadsleden geeft aan te willen stoppen      met deze tijdsverdeling, een daling van 8,9% ten opzichte
met het raadswerk na hun huidige raadsperiode. Gemid-          van 2019. Raadsleden besteden in 2021 gemiddeld 70%
deld besteden raadsleden die stoppen minder uur aan het        van hun tijd aan bestuurlijke taken en 25,4% van hun tijd
raadswerk (16 uur per week) dan raadsleden die doorgaan        aan volksvertegenwoordigende taken. In 2019 besteedden
(16,9 uur per week). Raadsleden die doorgaan geven rela-       raadsleden nog 64,4% van hun tijd aan bestuurlijke activi-
tief vaker aan graag meer tijd aan het raadswerk te willen     teiten en 31,3% aan volksvertegenwoordigende activiteiten.
besteden. Dit is aangegeven door 27,2% van raadsleden die      Daarmee was de tijdsverdeling van raadsleden al niet op
doorgaan en 17,9% van de raadsleden die stoppen. Verder        het niveau van de aanbevelingen van de Stuurgroep Evalu-
vervult 55,2% van de raadsleden die stoppen geen neven-        atie Dualisering Gemeentebestuur, die een 50-50 verdeling
functie(s). De groep raadsleden die wel een nevenfunctie       voorschrijft. In 2021 is de geobserveerde verdeling nog
vervult en wil stoppen besteedt gemiddeld 41,3 uur aan         verder verwijderd van de voorgeschreven verdeling dan in
(een) nevenfunctie(s). Raadsleden die door willen en een       2019. Het uurtarief voor raadsleden is in 2021 toegenomen
nevenfunctie hebben besteden gemiddeld 37,3 uur aan            tot €17,94, een stijging van €1,13 ten opzichte van 2019.
(een) nevenfunctie(s).                                         De tevredenheid over de vergoeding is licht toegenomen
                                                               met 0,4% en bedraagt nu 55,1%. 17,7% van de raadsleden
De meest genoemde redenen om te stoppen met raadswerk          geeft aan te willen stoppen met het raadswerk. De meest
hebben te maken met de tijdbesteding. Wat betreft de bele-     genoemde reden hiervoor hebben te maken met de tijdsbe-
ving van verschillende onderdelen van het raadswerk, is te     steding van de raadsleden.
zien dat raadsleden die stoppen minder tevreden zijn over
baangerichte aspecten van het raadswerk. Raadsleden die
stoppen geven aan minder vaak invloed te hebben in de raad.
Opvallend is dat raadsleden die stoppen positiever zijn over
het functioneren van de raad dan raadsleden die doorgaan.




   7.5 EINDCONCLUSIE
In dit Nationaal Raadsledenonderzoek is een antwoord
geformuleerd op de vraag: ‘In hoeverre komt de tijdsbeste-
ding van raadsleden overeen met de aanbeveling van de
Stuurgroep Evaluatie Dualisering Gemeentebestuur om ten-
minste de helft van hun raadstijd aan volksvertegenwoordi-
gende taken te besteden, welke vergoeding ontvangen ge-
meenteraadsleden voor het raadswerk in 2021, vergeleken
met de voorgaande trendstudies en welke redenen voeren
raadsleden aan om te stoppen met hun raadswerk?




Nationaal Raadsledenonderzoek 2021
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>                #NRO2021




RAADSLEDEN
BESTEDEN IN 2021
GEMIDDELD 70% VAN
HUN TIJD AAN BE-
STUURLIJKE TAKEN
EN 25,4% VAN HUN
TIJD AAN VOLKSVER-
TEGENWOORDIGEN-
DE TAKEN.




                      35
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>  Nationaal Raadsledenonderzoek
Daadkracht voert sinds 2007 een trendonderzoek uit naar de tijdsbesteding, werkzaamheden en honorering van
gemeenteraadsleden in Nederland. Daadkracht onderzoekt daarmee in hoeverre de tijdsbesteding van raadsleden
overeenkomt met de aanbeveling van de Stuurgroep Evaluatie Dualisering Gemeentebestuur om tenminste 50% van de
raadstijd buiten het gemeentehuis door te brengen. Daadkracht heeft het Nationaal Raadsledenonderzoek inmiddels
zevenmaal uitgevoerd sinds 2007. Elke meting bestaat uit de vaste componenten tijdsbesteding, werkzaamheden en
honorering. Dit onderzoek is in samenwerking met de Nederlandse Vereniging voor Raadsleden tot stand gekomen.
Op www.nationaalraadsledenonderzoek.nl zijn meer figuren met onderzoeksresultaten beschikbaar. Deze onderzoeks-
resultaten bevatten de cijfers van het onderzoek uit 2021 afgezet tegen de voorgaande trendonderzoeken.




  Bekendmaken                                                                                                   COLOFON
Daadkracht Bekendmaken is marktleider online publiceren van regelgeving                           Onderzoek en redactie:
en zakelijke kennisgevingen volgens de Wet elektronische bekendmaking                                     drs. Bart-Jan Flos,
(o.a. DROP). Daadkracht ondersteunt met advies, training en invoerdiensten.                               drs. Erwin Snijder,
                                                                                         drs. Ageeth de Jager – de Lange,
  Advies                                                                                       Simone van den Berg MSc,
Daadkracht Advies ondersteunt lokale overheden bij vraagstukken over                              Kim van der Heide MSc,
bedrijfsvoering, informatiehuishouding en dienstverlening. De adviseurs van                        Marc van Breemen en
Daadkracht zijn specialist in het optimaliseren van processen, het invoeren                               Inky te Brake MSc.
van zaakgericht werken, privacyvraagstukken, informatie-architecturen en
informatiebeveiliging.                                                                                        Met dank aan:
                                                                                  Nederlandse Vereniging voor Raadsleden
  Talent
Daadkracht Talent biedt talentvolle mensen aan die net klaar zijn met                                           Vormgeving:
hun studie. Alumni bestuurs- en bedrijfskunde werken, leren en doen de                  De Ontwerpzolder/Anke de Kroon
nodige vakkennis op bij gemeenten onder begeleiding van Daadkracht en de                          Uitgave november 2021
Daadkracht Academie. Zo kunnen zij goed voorbereid bij u aan de slag.                           ISBN 978-90-829590-4-8


  Digitaal
Daadkracht Digitaal helpt overheden bij het inrichten en verbeteren van
hun website. Daadkracht doet dit met onderzoek, concrete oplossingen en
ondersteuning bij de uitvoering. Toegankelijk, vindbaar en gebruiksvriendelijk.




Postbus 6635                024 344 6288                @Daadkrachtmedia
6503 GC Nijmegen            info@daadkracht.nl        www.daadkracht.nl

Nationaal Raadsledenonderzoek 2021
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>BIJLAGEN
NATIONAAL
RAADSLEDEN
ONDERZOEK
2021


ZEVENDE TRENDONDERZOEK
NAAR DE TIJDSBESTEDING
EN WERKZAAMHEDEN VAN
GEMEENTERAADSLEDEN



1   Nationaal Raadsledenonderzoek 2021
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>                              BIJLAGEN - HOOFDST

                                                                                                              25




                                                                                             uren per week
                18
                                                                    17,1
                                                                           16,7
                17                       16,8
                                                                                                              20
                                                           16,0                                                                                                          21,6
                16                                                                                                                                             19,5
uren per week




                                                   15,9                                                       15                                     17,4
                15
                       14,0                                                                                          15,0        15,7      15,8
                14                                                                                            10
                                14,0
                13
                                                                                                              5
                12
                       2007     2009     2012     2014     2017     2019     2021
                     (N=2686) (N=1508) (N=2479) (N=2264) (N=1151) (N=1623) (N=730)
                                                                                                              0
                                                                                                                   < 15.000      15.001    30.001    50.001   100.001 > 150.001
                                                                                                                                 30.000    50.000   100.000   150.000
Figuur 1: Gemiddelde tijdsbesteding van raadsleden in                                                               (N=46)      (N=236)   (N=193)   (N=160)    (N=36)  (N=59)
uren per week (2007-2021)
                                                                                            Figuur 2: Gemiddelde tijdsbesteding naar gemeentegrootte
                                                                                            in uren per week (2021)




                26

                24

                22

                20
uren per week




                                                                                                                                                                   25,4




                18
                                                                                                                                                                  24,8
                                                                                                                                                                  24,7
                                                                                                                                                                  23,8




                16
                                                                                                                                                           22,1




                                                                                                                                                                              21,6
                                                                                                                                      21,7




                                                                                                                                                          21,5
                                                                                                                                     21,1

                                                                                                                                    20,9
                                                                                                                                    21,4
                                                                                                                                    19,4
                                                                                                                                   20,0



                                                                                                                                   20,2




                14
                                                                                                 18,9
                                                                                                17,8

                                                                                               17,6
                                                                                               17,5
                                                                                               17,8
                                                                                               17,4
                                                                        17,2




                                                                        15,8
                                                 15,7




                                                                       16,5


                                                                                             15,8
                                                                      15,7
                                                                      15,9




                12
                             15,0




                                                                     15,4
                                              15,1



                                              15,3
                                             14,4
                                             14,4




                                                                    14,3
                                            14,1
                         12,9
                         12,8


                                           12,6
                        12,1
                        12,0




                10
                      11,3
                     10,2




                8
                         < 15.000               15.001 - 30.000        30.001 - 50.000                       50.001 - 100.000         100.001 - 150.000           > 150.000

                       2007 (N=2686)       2009 (N=1508)          2012 (N=2479)          2014 (N=2264)                   2017 (N=1151)        2019 (N=1623)        2021 (N=730)



Figuur 3: Gemiddelde tijdsbesteding naar gemeentegrootte in uren per week (2007-2021)




2               Nationaal Raadsledenonderzoek 2021
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>TUK 3

                                                                            17,8
                   18                                                                                           20
  uren per week




                                                                                               uren per week
                                                                                        17,4
                                         17         16,8      16,8
                   17                                                                                           18

                                                                            16,7                                                                           18,4
                   16                    16,6                                           16,3                    16

                   15                               15,3       15,4                                             14          15,9
                          14,2
                   14                                                                                           12
                          13,8
                   13                                                                                           10

                   12
                           2009     2012     2014     2017     2019                    2021                           Wel een nevenfunctie           Geen nevenfunctie
                         (N=1508) (N=2193) (N=2232) (N=1151) (N=1623)                (N=799)                                (N=482)                      (N=248)
                                              coalitie       oppositie

  Figuur 4: Gemiddelde tijdsbesteding per rol in uren per week                                 Figuur 5: Gemiddelde tijdsbesteding in uren per week, per
  (2009-2021)                                                                                  nevenfunctie




                  100%                                                                                         100%

                                                                                                                         30,1%               23,2%        18,3%
                  80%                                                                                          80%
                                 62,5%          60,6%         63,2%           54,3%                                                                       19,6%
                  60%                                                                                          60%                           23,2%
                                                                                                                         20,4%
                  40%                                                                                          40%
                                                                              24,8%                                                                       62,1%
                  20%            19,4%          22,9%         20,9%
                                                                                                               20%
                                                                                                                         49,5%               53,7%
                   0%                                                         20,8%                             0%
                                 18,2%          16,5%         15,9%
                               2014               2017         2019             2021                                   1e periode       2e periode      > 3 periodes
                             (N=2232)           (N=1151)     (N=1587)         (N=725)


                                 Tevreden         Graag meer tijd        Graag minder tijd                              Tevreden     Graag minder      Graag meer




  Figuur 6: Tevredenheid over Tevredenheid over de tijdsbe-                                    Figuur 7: Tevredenheid over de tijdsbesteding naar zittings-
  steding (2014-2021)                                                                          periode.




  De gehele onderzoeksrapportage en de bijbehorende bijlagen zijn te verkrijgen op www.nationaalraadsledenonderzoek.nl                                                   3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre>                  BIJLAGEN - HOOFDST


                                                                     100%

                                                                                       24,7%                25,1%
                                                                      80%
                         25,7%
                                                                                       18,3%
                                       39,2%                          60%                                   25,9%
        0,8%
                       7,4%                                           40%
                                                                                       57,1%
             1,4%             19,9%                                                                         49,0%
                                                                      20%
                0,7%
                                                 2,8%
                                          2,2%                         0%

                                                                                       Raadslid         Fractievoorzitter
                                                                                       (N=482)              (N=243)

    baan           baan + eigen bedrijf          baan + opleiding           Tevreden         Graag minder       Graag meer
    (N=284)        (N=20)                        (N=16)

    eigen bedrijf eigen bedrijf + opleiding opleiding               Figuur 10: Tevredenheid over de tijdsbesteding naar func-
    (N=144)       (N=5)                     (N=10)                  tie in de raad (2021)

    geen           arbeidsongeschikt             pensioen
    (N=54)         (N=6)                         (N=186)



Figuur 8: Verdeling nevenfuncties van raadsleden




4    Nationaal Raadsledenonderzoek 2021
</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>TUK 3


     100%
                                                                                                                6,5%
                             20,0%                                                      18,5%
                 33,5%                   31,3%       31,3%                                                     16,1%
      80%                                                       40,0%       40,0%
                             20,0%                                                      20,4%      50,0%
      60%                                           20,1%
                 23,9%                   25,0%
                                                                                                               77,4%
      40%                                                       40,0%
                             60,0%                  48,6%                   60,0%       61,1%      50,0%
      20%        42,6%                   43,8%

                                                                20,0%
        0%
                (N=284)     (N=20)      (N=16)     (N=144)       (N=5)      (N=10)     (N=54)       (N=6)     (N=186)
                  baan      baan +      baan +      eigen        eigen     opleiding    geen      arbeids-    pensioen
                             eigen     opleiding    bedrijf    bedrijf +                         ongeschikt
                            bedrijf                            opleiding

                      Tevreden              Graag minder            Graag meer



  Figuur 9: Tevredenheid over de tijdsbesteding naar nevenfunctie (2021)




  De gehele onderzoeksrapportage en de bijbehorende bijlagen zijn te verkrijgen op www.nationaalraadsledenonderzoek.nl   5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre>                  BIJLAGEN - HOOFDST

 Bestuurlijke activiteiten                                   % van       % van         % van         % van         % van         % van       % van
                                                          totaal 2007 totaal 2009   totaal 2011   totaal 2014   totaal 2017   totaal 2019 totaal 2021
 Lezen van vergaderstukken, nota’s en rapporten             20,1%       19,3%         21,2%         20,4%         20,2%         20,8%       21,6%
 Raadsvergaderingen                                         8,2%         8,3%         7,1%          8,0%          7,8%          7,6%         8,0%
 Commissievergaderingen                                     9,3%         8,8%         7,8%          8,5%          8,6%          8,4%         9,5%
 Fractievergaderingen                                      10,6%         9,7%         9,5%          9,6%          9,2%          9,5%         9,6%
 Coalitievergaderingen                                        -          1,5%         1,4%          1,5%          1,3%          1,5%         3,8%
 Partijvergaderingen / bijeenkomsten                        3,9%         3,7%         3,8%          3,6%          3,7%          3,3%         2,9%
 Stadhuiswerk: maken van notities en                        4,5%         4,3%         4,0%          4,5%          4,5%          5,0%         5,6%
 opstellen schriftelijke vragen
 Telefonische contacten                                     3,9%         3,7%         3,7%          3,8%          3,6%          3,8%         4,5%
 Internetactiviteiten: email, social media, blogs, fora     6,3%         5,2%         7,4%          4,9%          4,8%          4,6%         4,0%
 Totaal bestuurlijke activiteiten                          66,7%        64,5%        66,0%         64,8%         63,7%         64,5%        70,0%


 Persoonlijk contact met (groepen van) burgers              6,4%         7,3%         5,6%          5,9%          6,0%          6,1%         6,1%
 Activiteiten in maatschappelijke organisaties              6,8%         6,8%         7,9%          7,2%          7,7%          6,4%         4,5%
 Buurt- en wijkbijeenkomsten                                4,1%         4,5%         3,5%          3,8%          3,8%          4,2%         2,6%
 Werkbezoeken                                               4,8%         4,4%         4,1%          4,6%          4,7%          5,2%         4,3%
 Politieke avond / spreekuur                                2,7%         3,2%         3,5%          2,8%          3,0%          3,1%         1,8%
 Internetactiviteiten: email, social media, blogs, fora     3,1%         2,6%         3,7%          4,9%          4,8%          4,6%         4,5%
 Contact met media                                          1,6%          1,9         1,4%          1,6%          1,6%          1,6%         1,7%
 Totaal volksvertegenwoordigende activiteiten              29,5%        30,8%        29,8%         30,9%         31,6%         31,2%        25,4%


 Overige activiteiten                                       3,8%         4,7%         4,2%          4,3%          4,7%          4,3%         4,6%


 Totaal                                                     100%        100%          100%          100%          100%          100%        100%


Figuur 11: Tijdsverdeling tussen bestuurlijke, volksvertegenwoordigende en overige taken (2007-2021)




6    Nationaal Raadsledenonderzoek 2021
</pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre>TUK 4

     100%

                    29,5%                         29,8%                                                      25,4%
                                   30,8%                         30,9%         31,6%          31,3%
      80%
                                                                                                              4,6%
                     3,8%          4,7%           4,2%           4,3%           4,7%           4,3%
      60%

      40%           66,7%                         66,0%          64,8%                                       70,0%
                                   64,5%                                       63,7%          64,4%

      20%

       0%
                     2007          2009           2012           2014          2017           2019            2021
                   (N=2686)      (N=1508)       (N=2193)       (N=2232)      (N=1151)       (N=1623)        (N=725)


                      Bestuurlijke          Volksvertegenwoordige         Overige
                      werkzaamheden         werkzaamheden                 werkzaamheden

  Figuur 12: Tijdsverdeling tussen bestuurlijke en volksvertegenwoordigende werkzaamheden




  De gehele onderzoeksrapportage en de bijbehorende bijlagen zijn te verkrijgen op www.nationaalraadsledenonderzoek.nl   7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 45 ======================================================================

<pre>              BIJLAGEN - HOOFDST


    100%

    80%               43,5%              39,7%              50,3%            42,5%              42,8%

    60%
                       3,1%              3,2%                                2,8%               2,1%
                                                            2,4%
    40%
                                                                             54,7%              55,1%
                      53,3%              57,1%              47,3%
    20%

     0%
                       2012              2014                2017             2019               2021
                     (N=2193)          (N=2232)            (N=1151)         (N=1542)           (N=715)


                       Vergoeding volstaat          Vergoeding is te hoog        Vergoeding is te laag


Figuur 13: Tevredenheid over de vergoeding (2012 - 2021)


    100%

     80%                                                    39,4%            38,2%              33,3%
                      44,5%              44,5%
                                                                                                 1,9%
     60%                                                     2,9%
                       1,9%               2,6%
     40%
                                                                             61,8%              64,8%
                                                            57,7%
     20%              53,6%              52,9%


      0%
                     < 40.000            40.001             60.001          100.001            150.001
                                         60.000            100.000          150.000            375.000
                     (N=366)            (N=155)            (N=104)           (N=34)             (N=54)


                       Vergoeding volstaat          Vergoeding is te hoog        Vergoeding is te laag


Figuur 14: Tevredenheid over de vergoeding naar gemeentegrootte (2021)




8   Nationaal Raadsledenonderzoek 2021
</pre>

====================================================================== Einde pagina 45 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 46 ======================================================================

<pre>TUK 5




  De gehele onderzoeksrapportage en de bijbehorende bijlagen zijn te verkrijgen op www.nationaalraadsledenonderzoek.nl   9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 46 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 47 ======================================================================

<pre>                BIJLAGEN - HOOFDST

 Activiteit                                               Categorie                                 Percentage
 Lezen van vergaderstukken, nota’s en rapporten           Bestuurlijk                                   23,0%
 Raadsvergadering                                         Bestuurlijk                                    8,6%
 Commissievergadering                                     Bestuurlijk                                   10,0%
 Fractievergadering                                       Bestuurlijk                                    9,9%
 Coalitievergadering                                      Bestuurlijk                                    3,6%
 Partijvergadering / Partijbijeenkomst                    Bestuurlijk                                    2,6%
 Politieke avond / spreekuur                              Volksvertegenwoordigend                        1,6%
 Buurt- en wijkbijeenkomsten                              Volksvertegenwoordigend                        1,9%
 Werkbezoeken                                             Volksvertegenwoordigend                        4,2%
 Stadhuiswerk: maken van notities en opstellen            Bestuurlijk                                    4,8%
 schriftelijke vragen
 Persoonlijk contact met (groepen van) burgers            Volksvertegenwoordigend                        5,1%
 Contact met media                                        Volksvertegenwoordigend                        1,5%
 Telefonische contacten                                   Bestuurlijk                                    4,4%
 Internetactiviteiten: email, social media, blogs, fora   Bestuurlijk / Volksvertegenwoordigend          9,6%
 Activiteiten binnen maatschappelijke organisaties,       Volksvertegenwoordigend                        4,5%
 verenigingen of vrijwilligerswerk
 Overige activiteiten                                     Anders                                         4,7%

Tabel 1: Verdeling bestuurlijke en volksvertegenwoordigende activiteiten van stoppende raadsleden




10   Nationaal Raadsledenonderzoek 2021
</pre>

====================================================================== Einde pagina 47 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 48 ======================================================================

<pre>TUK 6

   Activiteit                                                                   Liefst minder   Evenveel     Liefst meer
   Lezen van vergaderstukken, nota’s en rapporten                               67,3%           23,6%        9,1%
   Raadsvergadering                                                             40,0%           52,7%        7,3%
   Commissievergadering                                                         50,9%           45,5%        3,6%
   Fractievergadering                                                           22,2%           72,2%        5,6%
   Coalitievergadering                                                          34,5%           56,4%        9,1%
   Partijvergadering / Partijbijeenkomst                                        14,5%           61,8%        23,6%
   Politieke avond / spreekuur                                                  5,5%            30,9%        63,6%
   Buurt- en wijkbijeenkomsten                                                  1,9%            11,1%        87,0%
   Werkbezoeken                                                                 1,8%            14,5%        83,6%
   Stadhuiswerk: maken van notities en opstellen schriftelijke vragen           27,3%           56,4%        16,4%
   Persoonlijk contact met (groepen van) burgers                                0,0%            11,1%        88,9%
   Contact met media                                                            9,1%            70,9%        20,0%
   Telefonische contacten                                                       16,4%           72,7%        10,9%
   Internetactiviteiten: email, social media, blogs, fora                       32,1%           50,0%        17,9%
   Activiteiten binnen maatschappelijke organisaties,                           10,9%           38,2%        50,9%
   verenigingen of vrijwilligerswerk
   Overige activiteiten                                                         18,2%           63,6%        18,2%


  Tabel 2: Activiteiten waar stoppende raadsleden meer/minder tijd aan willen besteden




  De gehele onderzoeksrapportage en de bijbehorende bijlagen zijn te verkrijgen op www.nationaalraadsledenonderzoek.nl     11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 48 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 49 ======================================================================

<pre>                BIJLAGEN - HOOFDST

                                                                                                    Percentage raadsleden
 Stopreden
                                                                                                    dat deze reden noemt
 Ik wil meer tijd kunnen besteden aan andere hobby’s                                                12,1%
 Ik wil meer vrije tijd                                                                             14,9%
 Ik wil meer tijd aan mijn gezin/familie besteden                                                   18,4%
 Ik kan het raadswerk niet goed combineren met mijn baan/ bedrijf                                   7,8%
 Binnen mijn familie of persoonlijke kring hebben we te maken met ziekte/gezondheidsklachten        3,5%
 Ik heb te maken met ziekte/gezondheidsklachten                                                     1,4%
 Ik verhuis (mogelijk) naar een andere gemeente                                                     2,1%
 Ik vind het raadswerk niet uitdagend                                                               2,1%
 Ik vind het raadswerk te moeilijk                                                                  1,4%
 Ik vind het raadswerk niet (meer) leuk                                                             12,1%
 De werkdruk voor het raadswerk is te hoog                                                          5,7%
 Ik vind het lastig om te gaan met de verantwoordelijkheid die van raadsleden worden gevraagd       1,4%
 Het raadswerk kost mij te veel tijd                                                                5,7%
 Het raadswerk is niet gevarieerd genoeg                                                            0,7%
 Vergaderingen zijn te lang                                                                         4,2%
 De vergadertijden komen mij niet goed uit                                                          2,1%
 Er zijn te veel verschillende vergaderingen                                                        2,1%
 Vergaderstukken bevatten niet de juiste informatie om een goede beslissing te kunnen nemen         1,4%
 Er wordt te weinig op inhoud vergaderd                                                             9,9%
 De gemeenteraad is geen goede afspiegeling van de bevolking                                        0,7%
 Raadsleden in mijn gemeente zijn niet professioneel genoeg                                         3,5%
 Ik vind de sfeer tijdens vergaderingen slecht                                                      1,4%
 Ik kan mijn ambities niet verullen als raadslid                                                    2,8%
 Ik word lager op de kieslijst geplaatst.                                                           0,7%
 Er zijn naar mijn idee mensen binnen mijn politieke partij die de functie beter kunnen vervullen   5,7%
 Ik wil graag ruimte maken voor vernieuwing                                                         33,3%
 Ik kan niet goed overweg met mijn fractieleden                                                     0,7%
 Ik krijg/wil een andere politieke functie                                                          1,4%




12   Nationaal Raadsledenonderzoek 2021
</pre>

====================================================================== Einde pagina 49 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 50 ======================================================================

<pre>TUK 6

                                                                                                             Percentage raadsleden
   Stopreden
                                                                                                             dat deze reden noemt
   De gemeenteraad heeft onvoldoende macht om beslissingen vanuit de provincie of het rijk tegen te houden   2,1%
   De gemeenteraad heeft onvoldoende financiële middelen om haar taak goed uit te kunnen voeren              1,4%
   De gemeenteraad heeft te weinig zicht op het doen en laten van het college van B&W                        2,1%
   De gemeenteraad heeft te weinig zicht op het doen en laten van gemeenschappelijke regelingen              2,8%
   De gemeenteraad is te afhankelijk van het college als het gaat om informatie                              1,4%
   Het is te moeilijk echt dingen gedaan te krijgen voor inwoners                                            2,8%
   Er is te weinig dualisme, waardoor je vrijwel geen invloed uit kunt oefenen                               10,6%
   De gemeenteraad is niet actief genoeg bij de uitvoering van haar taken                                    0,7%
   Ik krijg van inwoners te weinig waardering voor alles wat ik doe                                          1,4%
   De media belichten alleen dingen die fout gaan                                                            2,1%
   Inwoners rekenen ons onterecht af op dingen waar wij geen invloed op hebben                               0,7%
   Ik vind de sfeer in de gemeenteraad niet prettig                                                          2,1%
   Fracties zijn onvoldoende bereid samen te werken                                                          1,4%
   Fracties houden zich niet aan afspraken                                                                   0,7%
   Raadsleden krijgen onvoldoende ambtelijke ondersteuning                                                   0,7%
   Ik krijg niet de juiste uitrusting/materialen om het raadswerk goed uit te kunnen
                                                                                                             0,7%
   voeren (laptop, iPad, mobiel, etc.)
   Een andere reden                                                                                          18,4%
   Ik ga een studie volgen                                                                                   1,4%
   Na x-aantal jaar vind ik het mooi geweest                                                                 6,4%
   Ik ben te oud                                                                                             3,5%
   Ik mag maar 3 periodes raadslid zijn van mijn partij                                                      2,1%
   Mijn gemeente gaat fuseren                                                                                1,4%
   Ik ga emigreren                                                                                           0,7%

  Tabel 3: Alle gegeven stopredenen




  De gehele onderzoeksrapportage en de bijbehorende bijlagen zijn te verkrijgen op www.nationaalraadsledenonderzoek.nl          13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 50 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 51 ======================================================================

<pre>               BIJLAGEN - HOOFDST

                                                   Eens       Eens        Neutraal   Neutraal    Oneens     Oneens
 Stelling
                                                   (doorgaan) (stoppen)   (doorgaan) (stoppen)   (doorgaan) (stoppen)
 Het raadswerk is gevarieerd                       95,4%      82,5%       3,8%       14,2%       0,8%       3,3%
 Ik kan mijn ei kwijt in het raadswerk             89,1%      73,3%       8,6%       18,3%       2,3%       8,3%
 Ik besteed met plezier tijd aan het raadswerk     92,1%      71,7%       6,7%       22,5%       1,3%       5,8%
 Ik vind de werkdruk voor het raadswerk te hoog 43,1%         43,3%       32,0%      27,5%       24,9%      29,2%
 Ik ben tevreden met de vergoeding die ik krijg    45,8%      49,2%       18,8%      23,3%       35,4%      27,5%
 Ik leer veel van het werk als raadslid            90,8%      80,0%       8,8%       17,5%       0,4%       2,5%
 Ik heb veel van de doelen die ik aan het
 begin van de raadsperiode had, kunnen             46,2%      35,8%       40,8%      38,3%       13,0%      25,8%
 verwezenlijken
 Ik denk regelmatig na over hoe dingen
                                                   89,1%      84,2%       9,9%       15,0%       1,0%       0,8%
 rondom het raadswerk beter kunnen
 Ik vind het belangrijk werk te doen waarmee
                                                   97,1%      94,2%       2,9%       5,8%        0,0%       0,0%
 ik anderen help
 Ik vind het belangrijk dat mijn collega
                                                   85,7%      91,7%       12,6%      7,5%        1,7%       0,8%
 raadsleden competent en professioneel zijn
 Ik erger me als ik merk dat andere raadsleden
                                               81,8%          81,7%       14,5%      15,0%       3,8%       3,3%
 zich niet goed voorbereiden op vergaderingen
 Ik voel een soort voldoening als het goed gaat
                                                   97,1%       90,0%      2,3%        7,5%       0,6%        2,5%
 met mijn raadswerk
 Partijen in de gemeenteraad gunnen elkaar
                                                   28,3%       25,0%      29,1%       30,8%      42,6%       44,2%
 hun successen
 Ik heb het idee dat soms voorstellen worden
 afgewezen op basis van wie ze indienen in         66,2%       65,0%      14,0%       13,3%      19,7%       21,7%
 plaats van de inhoud
 Leden van de gemeenteraad gaan met
                                                   57,4%       53,5%      25,2%       31,7%      17,4%       15,0%
 respect met elkaar om
 Tijdens vergaderingen discussiëren wij over
 de inhoud van agendapunten en niet over           74,8%       73,3%      13,8%       20,0%      11,3%       6,7%
 individuele raadsleden
 Sommige partijen zijn systematisch te laat
                                                   38,4%       35,8%      38,4%       42,5%      23,3%       21,7%
 met het aanleveren van documenten
 Raadsleden zijn over het algemeen bereid met
 iedere partij samen te werken als de inhoud dit   61,4%       60,0%%     15,7%       14,2%      22,9%       25,8%
 toelaat




14   Nationaal Raadsledenonderzoek 2021
</pre>

====================================================================== Einde pagina 51 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 52 ======================================================================

<pre>TUK 6

   Mensen binnen mijn eigen fractie staan altijd
                                                      88,9%    89,2%       6,3%        9,2%         4,8%        1,7%
   voor mij klaar
   Binnen mijn fractie wordt ieder lid meegeno-
                                                      90,4%    89,2%       5,7%        6,7%         4,0%        4,2%
   men bij het maken van beslissingen
   Ik krijg van mijn fractie de ruimte om zelf on-
   derwerpen te kiezen waar ik me mee bezig wil       93,3%    89,2%       4,0%        7,5%         2,7%        3,3%
   houden
   Ik heb het gevoel dat ik altijd vrij ben om voor
                                                      89,9%    91,7%       5,5%        5,8%         4,6%        2,5%
   mijn mening uit te komen
   Ik kan mij nog altijd goed vinden in de stand-
                                                      92,7%    90,0%       6,3%        7,5%         1,0%        2,5%
   punten van mijn fractie
   Ik werk graag met mijn fractiegenoten              92,0%    90,0%       6,9%        7,5%         1,0%        2,5%
   De macht van de gemeenteraad is te beperkt ten
   opzichte van andere overheidslagen, zoals de       58,6%    52,9%       17,6%       18,5%        23,8%       28,6%
   provincie
   Ik slaag er geregeld in onderwerpen die ik
                                                      65,2%    58,0%       29,3%       37,0%        5,5%        5,0%
   belangrijk vind op de agenda te krijgen

   Het collegeakkoord is dusdanig dicht-
   getimmerd dat het als oppositie moeilijk is     43,1%       37,8%       21,4%       27,7%        35,5%       34,5%
   invloed uit te oefenen/dingen gedaan te krijgen

   De macht van de gemeenteraad is te beperkt ten
   opzichte van het college van burgemeester en       48,0%    38,7%       16,6%       20,2%        35,5%       41,2%
   wethouders

   Alle fracties krijgen voldoende middelen om zelf
                                                      37,7%    41,2%       26,2%       30,3%        36,2%       28,6%
   onderzoek uit te (laten) voeren

   De gemeenteraad heeft voldoende zicht op het
   doen en laten van het college van burgemeester     33,0%    37,8%       24,7%       27,7%        42,3%       34,5%
   en wethouders

   De gemeenteraad neemt voorstellen
                                                      46,8%    38,7%       19,6%       28,6%        33,6%       32,8%
   van iedere partij even serieus

   De coalitie en bijhorende fracties zijn zo verweven
   dat er steeds minder scheiding tussen               51,5%   42,0%       19,6%       29,4%        28,9%       28,6%
   volksvertegenwoordiging en bestuur (dualisme) is

   De gemeenteraad heeft voldoende zicht op
   gemeenschappelijke regelingen en andere            24,5%    25,2%       20,2%       17,6%        55,3%       57,1%
   samenwerkingsverbanden




  De gehele onderzoeksrapportage en de bijbehorende bijlagen zijn te verkrijgen op www.nationaalraadsledenonderzoek.nl   15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 52 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 53 ======================================================================

<pre>                BIJLAGEN - HOOFDST

 De gemeenteraad krijgt voldoende en op tijd
 informatie verstrekt van het college van             32,6%   47,1%      29,4%       21,8%       38,1%        31,1%
 burgemeester en wethouders

 De griffie is onpartijdig                            83,4%   84,7%      11,1%       10,2%       5,5%         5,1%
 Als raadsleden of fracties grensoverschrijdend
 gedrag laten zien, dan spreekt de griffie ze         51,3%   53,4%      32,8%       33,1%       16,0%        13,6%
 daarop aan

 Er is vrijwel altijd een ruimte beschikbaar op het
                                                      89,1%   87,3%      6,6%        6,8%        4,3%         5,9%
 gemeentehuis voor fractieoverleg

 Ik krijg voldoende ondersteuning en informatie
                                                      87,2%   91,5%      7,2%        5,9%        5,5%         2,5%
 van de griffie

 Als ik (schriftelijke) vragen stel aan het college
 van burgemeester en wethouders, krijg ik hier        52,6%   57,6%      23,2%       25,4%       24,3%        16,9%
 snel antwoord op

 Ik krijg als raadslid wel eens te maken
                                                      20,0%   14,5%      13,2%       14,5%       66,8%        70,9%
 met bedreigingen en agressie

 Inwoners die contact met mij
                                                      85,1%   82,9%      12,6%       12,0%       2,3%         5,1%
 opnemen, tonen voldoende respect

 Ik heb het gevoel dat burgers goed
                                                      11,7%   6,8%       25,3%       35,9%       63,0%        57,3%
 inzien wat wij allemaal voor hen doen

 Als ik als raadslid een wijkbezoek of werkbezoek
                                                      88,9%   85,5%      10,4%       12,8%       0,6%         1,7%
 bijwoon, wordt er met respect met mij omgegaan


Tabel 4: Vergelijking van antwoorden op de stellingen van raadsleden die stoppen en raadsleden die doorgaan




16   Nationaal Raadsledenonderzoek 2021
</pre>

====================================================================== Einde pagina 53 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 54 ======================================================================

<pre>TUK 6




  De gehele onderzoeksrapportage en de bijbehorende bijlagen zijn te verkrijgen op www.nationaalraadsledenonderzoek.nl   17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 54 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 55 ======================================================================

<pre>RAADSLEDEN
BESTEDEN IN 2021
GEMIDDELD 70%
VAN HUN TIJD AAN
BESTUURLIJKE
TAKEN EN 25,4%
VAN HUN TIJD AAN
VOLKSVERTEGEN-
WOORDIGENDE
TAKEN.




18   Nationaal Raadsledenonderzoek 2021
</pre>

====================================================================== Einde pagina 55 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 56 ======================================================================

<pre>HIERMEE LIGT DE
TIJDSVERDELING
TUSSEN
BESTUURLIJKE
ACTIVITEITEN EN
VOLKSVERTEGEN-
WOORDIGENDE
ACTIVITEITEN
IN 2021 NOG VERDER
VERWIJDERD VAN DE
VOORGESCHREVEN
VERDELING (50-50)
DAN IN 2019.
De gehele onderzoeksrapportage en de bijbehorende bijlagen zijn te verkrijgen op www.nationaalraadsledenonderzoek.nl   19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 56 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 57 ======================================================================

<pre>  Nationaal Raadsledenonderzoek
Daadkracht voert sinds 2007 een trendonderzoek uit naar de tijdsbesteding, werkzaamheden en honorering van
gemeenteraadsleden in Nederland. Daadkracht onderzoekt daarmee in hoeverre de tijdsbesteding van raadsleden
overeenkomt met de aanbeveling van de Stuurgroep Evaluatie Dualisering Gemeentebestuur om tenminste 50% van de
raadstijd buiten het gemeentehuis door te brengen. Daadkracht heeft het Nationaal Raadsledenonderzoek inmiddels
zevenmaal uitgevoerd sinds 2007. Elke meting bestaat uit de vaste componenten tijdsbesteding, werkzaamheden en
honorering. Dit onderzoek is in samenwerking met de Nederlandse Vereniging voor Raadsleden tot stand gekomen.
Op www.nationaalraadsledenonderzoek.nl zijn meer figuren met onderzoeksresultaten beschikbaar. Deze onderzoeks-
resultaten bevatten de cijfers van het onderzoek uit 2021 afgezet tegen de voorgaande trendonderzoeken.




  Bekendmaken                                                                                                   COLOFON
Daadkracht Bekendmaken is marktleider online publiceren van regelgeving                           Onderzoek en redactie:
en zakelijke kennisgevingen volgens de Wet elektronische bekendmaking                                     drs. Bart-Jan Flos,
(o.a. DROP). Daadkracht ondersteunt met advies, training en invoerdiensten.                               drs. Erwin Snijder,
                                                                                         drs. Ageeth de Jager – de Lange,
  Advies                                                                                       Simone van den Berg MSc,
Daadkracht Advies ondersteunt lokale overheden bij vraagstukken over                              Kim van der Heide MSc,
bedrijfsvoering, informatiehuishouding en dienstverlening. De adviseurs van                        Marc van Breemen en
Daadkracht zijn specialist in het optimaliseren van processen, het invoeren                               Inky te Brake MSc.
van zaakgericht werken, privacyvraagstukken, informatie-architecturen en
informatiebeveiliging.                                                                                        Met dank aan:
                                                                                  Nederlandse Vereniging voor Raadsleden
  Talent
Daadkracht Talent biedt talentvolle mensen aan die net klaar zijn met                                           Vormgeving:
hun studie. Alumni bestuurs- en bedrijfskunde werken, leren en doen de                  De Ontwerpzolder/Anke de Kroon
nodige vakkennis op bij gemeenten onder begeleiding van Daadkracht en de                          Uitgave november 2021
Daadkracht Academie. Zo kunnen zij goed voorbereid bij u aan de slag.                           ISBN 978-90-829590-5-5


  Digitaal
Daadkracht Digitaal helpt overheden bij het inrichten en verbeteren van
hun website. Daadkracht doet dit met onderzoek, concrete oplossingen en
ondersteuning bij de uitvoering. Toegankelijk, vindbaar en gebruiksvriendelijk.




Postbus 6635                024 344 6288                @Daadkrachtmedia
6503 GC Nijmegen            info@daadkracht.nl        www.daadkracht.nl

20 Nationaal Raadsledenonderzoek 2021
</pre>

====================================================================== Einde pagina 57 =================================================================

<br><br>