<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Aan de leden                                                              Datum
                                                                          1 maart 2024
                                                                          Ons kenmerk
                                                                          U202400109
                                                                          Lbr. 24/005
                                                                          Telefoon
                                                                          070 373 8393
Onderwerp
Begrotingsadvies 2025-2028
Geachte leden van college en gemeenteraad,
Tijdens de Algemene Ledenvergadering 2023 van de VNG is de resolutie ‘Naar een rechtvaardig,
duurzaam en solide meerjarig financieel perspectief’ aangenomen. Aansluitend heeft de VNG
 - voor het eerst in haar bestaan - een begrotingsadvies uitgebracht voor uw meerjarenbegroting
2024-2027. Wij hebben gemerkt dat vrijwel alle gemeenten ons advies hebben betrokken bij hun
besluitvorming over de begroting. Wij ontvingen vanuit verschillende gemeenten de vraag om ook
dit jaar met een advies voor de meerjarenbegroting 2025-2028 te komen. Op aanraden van de
VNG-commissie Financiën heeft het VNG-bestuur daartoe inderdaad besloten. Het
begrotingsadvies bestaat uit 2 delen: een eerste deel in deze brief en een tweede deel volgend op
het verschijnen van de meicirculaire.
    Advies in het kort:
         Bereid ombuigingen voor waartoe in uw gemeente besloten zal worden indien de
             korting van € 3 miljard vanaf 2026 niet wordt teruggedraaid of verzacht. Breng deze zo
             goed mogelijk in kaart, maar zet ze nog niet in gang.
         Presenteer deze gevolgen financieel én inhoudelijk zo scherp mogelijk.
         Betrek daarbij het advies van de Taskforce Taken en Middelen, die aangeven vooral
             te focussen op taken in medebewind. We realiseren ons dat dit voor elke gemeente
             een eigen afweging vraagt, die tot andere keuzes kan leiden.
         Beschrijf in ieder geval de 5 meest significante ombuigingsmaatregelen, hun
             consequenties en het taakveld dat daarmee geraakt wordt.
Vereniging van Nederlandse Gemeenten
Nassaulaan 12 Den Haag | Postbus 30435 | 2500 GK Den Haag                                           vng.nl
070 - 373 83 93 | info@vng.nl
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Overwegingen
We realiseren ons dat op dit moment in vrijwel alle gemeenten gesprekken over mogelijke
ombuigingen worden gevoerd. We willen er echter ook op wijzen dat de gesprekken vanuit de VNG
met het demissionaire kabinet over de kortingen vanaf 2026 nog niet zijn afgerond. Ook heeft de
ALV op 1 december onze inzet voor afspraken met het nieuwe kabinet vastgesteld. Daarin staan
duidelijke randvoorwaarden: de opschalingskorting moet worden afgeschaft, de korting op het
accres moet worden hersteld en er moet een goede afspraak komen over de groei van het
gemeentefonds, die rekening houdt met de ontwikkeling van de zorgkosten.
De financiële situatie voor gemeenten is daarmee het best te omschrijven als ‘prepare for the worst,
hope for the best’. Het is verstandig om na te denken over maatregelen, tegelijkertijd willen we
voorkomen dat gemeenten te vroeg onnodige en onomkeerbare ombuigingen in gang zetten.
De lopende kabinetsformatie en de demissionaire status van het huidige kabinet maken het lastig
om een inschatting te maken op welk moment exact meer duidelijkheid is te verwachten. Met het
demissionaire kabinet is afgesproken in april opnieuw te overleggen over het schrappen van de
opschalingskorting. Daarmee zou de korting van € 3 miljard met € 675 miljoen worden verminderd.
Van kabinetszijde is daarbij wel aangegeven dat besluitvorming afhangt van de stand van zaken
van de kabinetsformatie en de bredere financiële context. Pas na het verschijnen van de
meicirculaire ontstaat dus duidelijkheid over de opschalingskorting.
Begrotingsadvies in 2 delen
Vanwege de onzekerheid over de ontwikkelingen op de korte termijn, kiezen we ervoor om u een
advies te geven in 2 delen. Dit eerste advies roept op eventuele ombuigingen nog niet in gang te
zetten, maar wel zo goed mogelijk in kaart te brengen en geeft daarvoor de nodige tips en
achtergrondinformatie. We hopen dat de informatie in deze brief behulpzaam is in het gesprek over
de ombuigingen tussen raad en college.
Het tweede deel van het advies voor de meerjarenbegroting 2025-2028 volgt kort na de
meicirculaire, tenzij er eerder een nieuw kabinet aantreedt. Vorig jaar heeft de VNG geadviseerd
voor de jaren 2024 en 2025 een sluitende begroting te presenteren, maar voor de jaren daarna de
tekorten zichtbaar te maken. Het ligt op dit moment niet voor de hand is dat wij soortgelijk advies
voor de meerjarenbegroting 2025-2028 zullen afgeven. Alleen het begrotingsjaar 2025 zou dan
sluitend zijn. Hoewel dit strikt genomen binnen de toezichtregels zou passen, zou het in onze ogen
onverantwoord zijn niet te anticiperen op de door het rijk ingeboekte korting van € 3 miljard vanaf
2026.
Zichtbaar maken effecten korting
Vorig jaar heeft de VNG de Taskforce Taken en Middelen onder voorzitterschap van Alexander
Rinnooy Kan in het leven geroepen. Ondersteund door onderzoeksbureau BMC heeft de taskforce
zich gebogen over de vraag wat de gevolgen zouden zijn, indien de korting van € 3 miljard
onverkort doorgevoerd zou worden. De taskforce concludeerde dat de korting reële gevolgen gaat
hebben voor alle gemeenten, op vrijwel alle beleidsterreinen. We willen deze gevolgen van de
keuzes van het kabinet duidelijk laten zien: de gemeentelijke financiën zijn onvoldoende om het
huidige takenpakket op hetzelfde niveau voort te zetten.
Daarom adviseren wij de gevolgen van de korting van € 3 miljard zowel financieel als inhoudelijk zo
scherp mogelijk te presenteren.
 Vereniging van Nederlandse Gemeenten                                                               2/4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Eerste deel van het begrotingsadvies
Ons advies is daarom is als volgt:
1. Stel een reële meerjarenbegroting 2025-2028 op
Breng allereerst, in lijn met het advies vorig jaar, de begroting zo reëel mogelijk in beeld. Dat zal
naar verwachting tot een tekort leiden vanaf 2026, waardoor er ombuigingen zullen moeten worden
voorbereid.
2. Breng de maatregelen in beeld die nodig zijn om het tekort dat optreedt bij een reële begroting
     2025-2028 te mitigeren, met zowel de financiële als inhoudelijke consequenties
De Taskforce Taken en Middelen onder leiding van Rinnooy Kan biedt in haar bericht en advies 3
mogelijkheden om met de korting om te gaan:
          a. (deels) dichten door het verhogen van de OZB
          b. bezuinigingen op autonome taken
          c. bezuinigingen op medebewindstaken.
3. Betrek daarbij de aanbevelingen van de Taskforce Taken en Middelen
De taskforce drukt gemeenten op het hart vooral te focussen op bezuinigingen op
medebewindstaken. Belangrijkste argument hiervoor is dat het gaat om een niet-taakgebonden
korting die door het rijk is doorgevoerd. Daarmee ligt het voor de hand om ook op taken die voor het
rijk worden uitgevoerd te besparen.
De taskforce merkt ook op dat aan de autonome taken verhoudingsgewijs minder wordt uitgegeven
(in totaal ca. € 13 miljard) dan aan taken in medebewind (ca. € 23 miljard). Daarnaast is juist op die
taken al veel bespaard om de groei van de uitgaven in het sociaal domein op te vangen.
Een verhoging van de OZB acht de Taskforce ook niet logisch. Om het hele tekort op te vangen zou
de OZB gemiddeld (!) met zo’n 60% moeten stijgen. Die stijging zou moeilijk uitlegbaar zijn: de
inwoners krijgen er immers geen extra voorzieningen voor terug.
Wij onderschrijven dit advies van de Taskforce, maar realiseren ons dat dit voor elke gemeente een
eigen afweging vraagt die tot andere keuzes kan leiden.
Uniforme presentatie consequenties
Voor de gesprekken die wij namens u met het rijk blijven voeren, is een goed totaaloverzicht van de
keuzes die gemeenten voornemens zijn te maken essentieel. Wij leggen ons namelijk niet neer bij
de korting. Met dit totaaloverzicht wordt pas echt duidelijk waar de korting van € 3 miljard in de
praktijk toe zal leiden. Dat overzicht is door ons alleen op te stellen als die informatie op een min of
meer vergelijkbare wijze is opgenomen in uw kader- of voorjaarsnota of uiteindelijke begroting.
Wij willen u daarom verzoeken een onderdeel ‘Maatregelen vanwege korting gemeentefonds 2026
en verder’ op te nemen in uw kader- of voorjaarsnota en het proces daar naartoe. Beschrijf de
nieuwe of voorgenomen bezuinigingsmaatregelen, maar ook bezuinigingen waartoe – vooruitlopend
op de financiële situatie in 2026 – al eerder is besloten.
Beschrijf in ieder geval de 5 meest significante ombuigingsmaatregelen en consequenties en het
betreffende taakveld dat daarmee geraakt wordt.
 Vereniging van Nederlandse Gemeenten                                                                 3/4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Het Interprovinciaal Overleg (IPO) en het ministerie van Binnenlandse Zaken zijn in kennis gebracht
van dit begrotingsadvies. We zijn voornemens om het tweede deel van het advies – net als bij ons
begrotingsadvies vorig jaar – in afstemming met de provinciale toezichthouders op te stellen.
Meer informatie
Mocht u vragen hebben naar aanleiding van deze ledenbrief, dan kunt u contact opnemen met ons
Klantcontactcentrum info@vng.nl of 070-373 83 93.
Tot slot
Ik begrijp dat de voortdurende onzekerheid over de financiën veel vraagt van u als
gemeentebestuur, maar ook uw gemeentelijke organisatie en uw partners. In een tijd waarin de
maatschappelijke opgaven groot zijn en om investeringen vragen, is de structurele financiële
dekking daarvoor helaas ontoereikend.
Ik vertrouw erop dat dit advies u ondersteunt bij het gesprek binnen uw gemeente over mogelijke
keuzes in uw meerjarenbegroting 2025-2028.
Met vriendelijke groet,
Vereniging van Nederlandse Gemeenten
L.K. Geluk
Algemeen directeur
 Vereniging van Nederlandse Gemeenten                                                           4/4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>