<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Begroting
   2025
           Financiële
     meerjarenraming
       2026 t/m 2028
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>                         Begroting WSD 2025
                    Financiële Meerjarenraming WSD
                            2026 t/m 2028




Boxtel, 27 maart 2024                      WSD
                                           Postbus 173
                                           5280 AD Boxtel
                                           tel. 0411–650 111
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Inhoud




Beleidsbegroting


1. Algemene toelichting op de begroting en meerjarenraming            4

2. Verbonden partijen                                                10

3. Weerstandvermogen                                                 13

4. Financiering                                                      18

5. Onderhoud kapitaalgoederen                                        18

6. Rechtmatigheid                                                    18

7. Wet Open overheid                                                 19


Begroting 2025 en Financiële meerjarenraming 2026-2028


8. Begroting 2025 en Financiële meerjarenraming 2026-2028            20

9. Uitgangspunten en toelichting                                     22




Bijlagen

   1.  Gemiddelde bezetting WSD 2023 - 2028
   2.  Bezetting niet-gesubsidieerd personeel (NGA) 2023-2028
   3.  Investeringsoverzicht 2023-2028
   4.  Ontwikkeling voorzieningen 2023-2028
   5.  Overzicht leningen en rente en afschrijvingen 2023-2028
   6.  Overzicht bijdragen gemeenten in de bestuurs- en indicatiekosten 2024-2025
   7.  Ontwikkeling bestemmingsreserves 2023-2028
   8.  Specificatie onttrekking bestemmingsreserves 2025
   9.  A. Uitgangspunten
       B. Ontwikkeling algemene reserve
   10. Overzicht taakvelden 2025
   11. Specificatie incidentele baten en lasten 2024-2028




                                      2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Beleidsbegroting WSD




       3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>1. Algemene toelichting op de begroting en meerjarenraming


1.1. Inleiding
Het is een onrustige tijd waarin de diverse crises elkaar opvolgen en ons allemaal meer of
minder raken en om aandacht vragen. Er zijn een groot aantal ontwikkelingen waar we mee te
maken hebben. Naast de oorlog in Oekraïne en de Gazastrook die effect hebben op de europese
en wereldeconomie zijn er ook op allerlei andere vlakken crisissituaties. Van stikstofcrises en
energiecrises tot aan de persoonlijke crisis waar onze medewerkers doorheen gaan door de
behoefte aan bestaanszekerheid.
Al deze onderwerpen bepalen in meer of mindere mate hoe we ons als WSD ontwikkelen en
welke keuzes we maken om ons steeds weer aan te passen aan de wisselende omstandigheden.
Met de inzet van alle medewerkers en onze stakeholders is dat boven verwachting goed gelukt.
Enerzijds ontwikkelt WSD zich naar een steeds wendbaardere organisatie en anderzijds houden
we samen met onze gemeenten vast aan onze missie en koers. De kern daarvan is zoveel
mogelijk mensen die erop aangewezen zijn te ondersteunen in hun ontwikkeling naar en in
werk. Deze begroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028 is opgesteld vanuit de vastgestelde
koers “Gezamenlijk Doorontwikkelen” en de uitwerking hiervan in de gemeentelijke lokale
plannen.



1.2. Missie en Visie WSD

WSD maakt het verschil voor mensen. Wij geloven in een maatschappij waarin iedereen
volwaardig en naar vermogen kan meedoen. Daarom kunnen en willen we niet accepteren dat er
mensen zijn die niet volwaardig kunnen participeren, enkel en alleen omdat ze een afstand tot
de arbeidsmarkt hebben.

Op basis van deze visie heeft het bestuur WSD als missie meegegeven: het matchen, inzetten
en ontwikkelen van zoveel mogelijk mensen die vallen onder de Participatiewet. WSD maakt dit
gemakkelijk en aantrekkelijk voor gemeenten en werkgevers. Samen creëren wij duurzame
kansen in werk.

Al meer dan 65 jaar voert WSD diverse wettelijke regelingen uit op het gebied van toeleiding
naar en in werk voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Dat gebeurt in opdracht van
de negen samenwerkende gemeenten Best, Boxtel, Meierijstad, Nuenen, Oirschot, Oisterwijk,
Sint-Michielsgestel, Son en Breugel en Vught.

Het doel dat WSD nastreeft is ontwikkeling van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt
naar zo regulier mogelijk werk. Dat is de politieke opdracht vanuit de wet en van onze
gemeenten. WSD hanteert hier leerwerk en praktijkleerlijnen waarin mensen zich in en door
werk verder ontwikkelen. De professionals van WSD hanteren de methode “sturen als
zelfsturing” om medewerkers zoveel mogelijk in hun kracht te zetten. Uit onderzoek blijkt dat
medewerkers het meest tevreden zijn als ze op een reguliere plek werken en dat dit vaak ook
financieel het meest voordelig is. Het blijft vanzelfsprekend dat WSD ook altijd een plaats biedt
aan mensen die aangewezen zijn op beschutte werkplekken met veel begeleiding.


1.3. Gezamenlijk doorontwikkelen en lokale plannen
De invoering van de Participatiewet in 2015 heeft stevige gevolgen voor gemeenten en WSD.
Daarom is in 2014 besloten om gezamenlijk een traject in te gaan om de koers van WSD
opnieuw te bepalen. Na een gedegen proces met een doorlooptijd van bijna 4 jaar is in juli 2020
de nieuwe koers vastgesteld die is uitgewerkt in een drietal pijlers.

De Gemeenschappelijk Regeling WSD blijft de basis voor de samenwerkende tien (inmiddels
negen) gemeenten. De basisdienstverlening van WSD richt zich op inwoners met de achtergrond
Wsw en de nieuwe doelgroepen Participatiewet. De ontwikkeling van de basisdienstverlening van
de gemeenschappelijke regeling wordt beschreven onder de hierna genoemde punten een en
twee. Aanvullend voor onze doelgroepen in het Sociaal Domein worden plusdiensten ontwikkeld.
Dit is hieronder beschreven in punt drie:

1. Ontwikkel gezamenlijk de lokale infrastructuur door.
   Gemeenten zijn unaniem in hun wens om de krachten van WSD zo lokaal mogelijk te
   bundelen met andere maatschappelijke partners. Door een intensievere en nabije


                                              4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>   samenwerking verwachten we dat we beter kunnen gaan inspelen op de behoefte van
   inwoners.

   We werken gezamenlijk toe naar het stapsgewijs ontwikkelen van een zo veel mogelijk
   lokale (en fysieke) infrastructuur, onder gelijktijdige afbouw van de centrale infrastructuur.
   Dit is onderdeel van de basisdienstverlening die met tien deelnemende gemeenten in de
   gemeenschappelijke regeling wordt overeengekomen. De lokale infrastructuur heeft het
   open karakter van een ‘supermarkt’ en heeft als doel om niet alleen lokale oplossingen te
   bieden aan inwoners maar ook om een bijdrage te leveren aan een inclusieve samenleving.
   Dit kan bijvoorbeeld doordat het een plek of netwerk is waar inwoners terecht kunnen voor
   advies of voorlichting, voor een kop koffie, voor het bekijken van vacatures, voor
   groepsbijeenkomsten etc.

   We stellen voor dat op basis van de lokale uitgangssituatie afspraken gemaakt worden over
   de verschijningsvorm van deze lokale infrastructuur, over welke organisaties hierin
   deelnemen en hoe de onderlinge rolverdeling is. Hierbij haken we zoveel mogelijk aan bij de
   al aanwezige of te ontwikkelen sociale en gemeentelijke infrastructuren in de gemeenten.

2. Ontwikkel een WSD breed expertisecentrum.
   WSD heeft zich in de loop van de experimenten ontwikkeld tot expertisecentrum, waar in-
   en externe projectleiders, beleidsmedewerkers en uitvoerenden gezamenlijk innoverende
   vormen van dienstverlening hebben ontwikkeld. Daarbij anticiperend op verandering in wet-
   en regelgeving binnen het brede sociale domein. Tevens wordt vanuit dit centrum de lobby
   naar landelijke gremia vorm en inhoud gegeven. Bijvoorbeeld op de mogelijkheden om tot
   cao-afspraken te komen of de gevolgen van de Wet arbeidsmarkt in balans (WAB) af te
   wenden. Deze expertise en lobby wordt door alle gemeenten gewaardeerd en als belangrijke
   meerwaarde van de GR gezien.

   Het advies is dan ook om dit expertisecentrum verder door te ontwikkelen tot een
   community voor trajectconsulenten van WSD, casemanagers en beleidsmedewerkers van
   gemeenten. Expertise en kennis worden daar gedeeld en nieuwe innovatieve producten en
   diensten worden ontwikkeld.

   Er vinden (wekelijks) bijeenkomsten plaats om elkaar te versterken, de solidariteit van de
   GR te voeden en bij te dragen aan de professionaliteit van de deelnemers. Dit biedt ook een
   basis om te zorgen dat we maximaal complementair zijn aan elkaar en de uitvoering efficiënt
   en effectief vorm wordt geven.

   Daarnaast investeert WSD maximaal in haar aanwezigheid binnen het lokale netwerk van
   elke gemeente. En waar mogelijk in de ontwikkeling van een ‘supermarkt’, zoals hiervoor
   omschreven. WSD laat haar trajectconsulenten voor en op locatie bij gemeenten werken,
   waarbij hun onderlinge samenhang en de verankering met WSD geborgd blijft middels de
   community. Ook het expertisecentrum is onderdeel van de basisdienstverlening die met de
   deelnemende gemeenten in de gemeenschappelijke regeling wordt overeengekomen.

3. Ontwikkel de plusdiensten verder door.
   De plusdiensten zijn de zogenaamde re-integratiediensten die de gemeenten bij WSD
   inkopen. De re-integratiediensten zijn als producten beschreven in de dienstenportfolio van
   WSD. Per dienst is beschreven voor welke doelgroepen het product geschikt is, het doel wat
   we willen bereiken met de inzet van het product, de looptijd etc.

   De afspraken over inkoop van diensten regelen gemeenten en WSD gezamenlijk in een
   contractspecificatie. In de contractspecificatie noemen we dan alleen het product en wat het
   kost. Casemanagers kopen op basis van het dienstenportfolio en de contract-specificatie
   producten in en dat is dan het traject voor die klant. Op deze wijze leveren we maatwerk
   voor de klanten.

   WSD en gemeenten ontwikkelen voortdurend gezamenlijk nieuwe diensten. Basis daarvoor is
   de vraag vanuit gemeenten. Ontwikkeling van nieuwe diensten gebeurt grotendeels vanuit
   het expertisecentrum.




                                             5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>1.4. Algemene toelichting op de begroting en meerjarenraming

Koers en Lokale plannen
Het Algemeen bestuur van WSD heeft na een uitgebreide ambtelijke en bestuurlijke
voorbereiding in juli 2020 de koers “Gezamenlijk doorontwikkelen” vastgesteld. Vervolgens zijn
de negen gemeenten samen met WSD gestart met het opstellen van lokale plannen.
In deze lokale plannen wordt invulling gegeven aan de lokale verankering van WSD, afstemming
van de prioriteiten van de gemeenten en het aanpassen van de organisaties van WSD en de
gemeenten aan de nieuwe samenwerking. De lokale plannen zijn binnen elke gemeente uitvoerig
besproken in de colleges en raden.

Volgens het oorspronkelijk koersplan vindt in de periode 2021 tot en met 2025 de uitvoering van
de lokale plannen plaats. Het gaat om het opzetten en verder uitbouwen van de samenwerking
met de gemeenten om de basis dienstverlening vorm te geven, het opzetten van het
gezamenlijke expertisecentrum “De Kenniskompanie” en het optimaliseren van de plusdiensten.
Met de keuze van de gemeenten en het bestuur voor het “break even scenario” ligt er een
financieel fundament onder deze plannen en de begroting. En hoewel het landelijke speelveld
van de Participatiewet (PW), inclusief de beschikbare macrobudgetten en de budgetverdeling
instabiel is, is door de keuze van de gemeenten één van de grootste onzekerheden voor WSD
weggenomen.

De voortgang van de lokale plannen worden in elke bestuursvergadering besproken. Ook in de
ambtelijke kwartaaloverleggen staat de voortgang standaard op de agenda.

Op 16 november 2022 zijn tijdens een raadsinformatiebijeenkomst raadsleden van de
deelnemende gemeenten door projectleiders en beleidsmedewerkers bijgepraat over de
voortgang van de lokale plannen.

Het Algemeen bestuur van WSD heeft als einddoel van de koers gekozen voor het break-
evenscenario. Concreet betekent dat WSD tenminste 2.100 personen met een SW- of een PW-
dienstverband in dienst heeft of via WSD direct zijn geplaatst en begeleid bij een externe
werkgever. Met dit volume is WSD in staat een sluitende exploitatie te realiseren, waarbij er ook
ruimte is om het gezamenlijke expertisecentrum te bekostigen.

Na het vaststellen in juli 2020 van het koersdocument ‘Gezamenlijk doorontwikkelen’ is er door
het Algemeen bestuur een bestemmingsreserve lokale plannen gevormd van € 2,6 mln. Dit
budget is bedoeld ter dekking van “de noodzakelijke additionele kosten die gemeenten moeten
maken boven op hun beschikbare capaciteit en middelen om de lokale plannen uit te voeren”.
Ten behoeve van de gemeenten staan begin 2021 ter beschikking de reserve lokale plannen ad
€ 2,6 mln., en de stimulusreserve ad € 6,7 mln. Om de organisatie van WSD aan te passen aan
en de koers en lokale plannen en is de reserve doorontwikkeling WSD ad € 1,3 mln. gevormd.

Het Algemeen bestuur heeft in juli 2021 besloten tot de vorming van de Reserve Stimulus. Deze
reserve had de doelstelling ter financiering van de begeleidingskosten van medewerkers uit de
PW voor zover die kosten de begeleidingsbudgetten die het rijk aan de gemeenten beschikbaar
stelt te boven gaan.

Middels besluitvorming van het Dagelijks bestuur in februari 2023 en het Algemeen bestuur in
juli 2023 is er bijgestuurd op het bovenstaande: uit het positieve resultaat 2022 is een dotatie
gedaan aan de Bestemmingsreserve doorontwikkeling WSD van € 0,82 mln. ten behoeve van
additionele kosten die WSD moet maken om de organisatie aan te passen aan de lokale plannen
en veranderingen in de PW. De Bestemmingsreserve Lokale plannen gemeenten wordt in stand
gehouden en ultimo 2026 wordt bezien wat daarvan eventueel resteert.

Er wordt onverminderd veel werk verzet, zowel door de gemeenten als door WSD, waarbij de
samenwerking verder is geïntensiveerd. Echter ook veel van de afgelopen jaren gesignaleerde
belemmeringen, blijven onverminderd van kracht:
 De instroom staat nog steeds onder druk en kost meer moeite dan destijds ingeschat. Zoals
   bekend zijn met de invoering van de PW de oude instroomkanalen van mensen die op
   aangepast werk aangewezen verbroken. Het blijft dan ook een continue inspanning om dit
   netwerk levend te houden.
 We willen inzetten op het doorontwikkelen van ons aanbod voor een brede diversiteit aan
   doelgroepen:
    * Anderstaligen met een andere achtergrond vragen extra investeringen in cultuurdiversiteit.
    * Een grote groep jongeren en mensen met psychiatrische en gedragsproblemen.


                                             6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>     * Langdurig werklozen met een zeer grote afstand tot de arbeidsmarkt.
     Met betrekking tot de aanpassingen van onze werkwijzen en gewijzigde eisen aan onze
     professionals hebben we inmiddels stappen gezet, maar forse vervolgstappen zitten nog (de
     komende jaren) in de pijplijn.
   Mede in het kader van het Breed offensief is in 2022 gestart met de instroom van de brede
    doelgroep (Nug en UWV). Helaas waren de resultaten van de pilot met het UWV afgelopen
    jaar teleurstellend. Extra inspanning is in 2024 (en verder) gepland om de werving brede
    doelgroep te intensiveren.
   De wet- en regelgeving en ook de financieringsstructuur is inmiddels negen jaar na de
    invoering van de PW nog steeds instabiel. Omdat WSD een van de koplopers in het land is,
    lopen we vaak als een van de eerste tegen problemen aan. Het beïnvloeden en vertalen van
    nieuwe regels naar een werkbare praktijk kost nog steeds tijd en energie.
   WSD beschikt sinds jaar en dag over twee kernapplicaties welke niet of slechts ten dele naar
    de Cloud gebracht kunnen worden. Alhoewel deze systemen functioneel momenteel nog aan
    onze minimale eisen voldoen, wordt de discussie over de toekomstbestendigheid hiervan
    inmiddels gevoerd. Dit zowel vanuit het oog van efficiency als vanuit informatiebeveiliging.
    Uitfasering of in elk geval vervanging van deze zogeheten legacy-systemen zal zeer
    waarschijnlijk in de nabije toekomst plaats gaan vinden, maar is nog onderwerp van studie.
    Daaruit zullen alternatieven, planning en bijbehorende kosten naar voren komen.
   Ten slotte is het onderwerp van Informatiebeveiliging op de WSD-agenda verschoven naar
    een meer prominente plek met dito prioriteit. Dit brengt ook nieuwe en onvoorziene kosten
    met zich mee (zoals o.a. ook vanuit de VNG is geadviseerd).

Ontwikkelingen wet- en regelgeving en financiering
Sinds de invoering van de Participatiewet is het realiseren van een sluitende businesscase voor
de gesubsidieerde banen op grond van de Participatiewet als een mission impossible
bestempeld: de rijksfinanciering is volstrekt ontoereikend om ook maar in de buurt van een
kostendekkend model te komen.
Vanuit zowel sociale ontwikkelbedrijven, gemeenten als de brancheverenigingen Cedris en
Divosa is veel geïnvesteerd in de lobby om te komen tot betere financiering. Dit is een kwestie
van de lange adem.

In de tussentijd is binnen WSD nagedacht over een manier om de instroom van Participatie-
wetters, ondanks het financieringstekort, op gang te houden.
Het Algemeen bestuur heeft in juli 2021 besloten tot de vorming van de Reserve Stimulus. Deze
reserve was in eerste instantie bestemd voor de financiering van de begeleidingskosten van
medewerkers uit de PW voor zover die kosten de begeleidingsbudgetten die het rijk aan de
gemeenten beschikbaar stelt te boven gaan en daarmee de financiële barrière bij onze
gemeenten, om mensen uit de doelgroep aan werk te helpen, weg te nemen.

Doelgroep LKS- regulier
In 2020 is het budget voor de begeleidingsvergoeding van LKS- regulier overgeheveld naar de
algemene uitkering waarmee voor deze groep de stap is gemaakt naar vergoeding op basis van
realisatie (P * Q). Eerder is dat al gebeurd met het budget voor de loonkostensubsidie. Het
volumeprobleem vanuit de Rijksfinancieringssystematiek is hiermee opgelost. Dit betekent dat
dus ook Nuggers onbeperkt en zonder financieel risico voor gemeenten naar werk toegeleid
kunnen worden.
Gemeenten (waaronder veel uit WSD-gebied) die veel banen met LKS uitvoeren krijgen door
deze overheveling meer begeleidingsbudget. De WSD gemeenten zijn er hierdoor wat betreft
budget flink op vooruit gegaan.

N.B. Met de toevoeging van het begeleidingsbudget aan de algemene uitkering veert het
begeleidingsbudget nu mee met de trap-op-trap-af systematiek van de rijksoverheid: als het rijk
minder gaat uitgeven zakt het begeleidingsbudget. Dat is een cyclisch patroon (laagconjunctuur
leidt tot bezuinigingen), terwijl de exploitatie van WSD een meer anticyclisch patroon kent (meer
instroom en lagere bedrijfsopbrengsten in tijden van laagconjunctuur). Vooralsnog gaan we
ervan uit dat dit risico geen grote gevolgen heeft voor het benodigde weerstandvermogen van
WSD.

Doelgroep Beschut
Het ministerie van SZW heeft voor Beschut werk eenzelfde soort verdeelmodel op basis van Q*
P (aantal * prijs) in voorbereiding. Hierdoor zal het volumeprobleem ook voor de doelgroep
Beschut worden opgelost. Ook hier geldt dan dus dat Nuggers onbeperkt en zonder financieel
risico voor gemeenten naar werk toe-geleid kunnen worden.




                                             7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>Belangrijke constatering is dat reeds nu het beschikbare totale begeleidingsbudget voor Beschut
dusdanig ruim is dat er geen enkele belemmering is om elke inwoner die daarvoor in
aanmerking komt, dus ook Nugggers, toe te leiden naar een LKS-baan.

Bovenstaande oplossing op de Q-component is slecht één onderdeel van de businesscase van de
PW. Resteert nog de P-component.

De P-component in de financiering van de PW is nu de belangrijkste oorzaak van de negatieve
businesscase PW. Door maatregelen in de beloningssfeer van de PW in afgelopen jaren staat de
businesscase steeds verder onder druk (Cao Aan de slag, pensioen, Wml stijging met meer dan
20% vanaf 2022, maar ook de gemiddeld intensievere begeleiding).
Dit blijkt ook uit de actualisatie van de businesscase PW vanuit de begroting 2024.
Het negatieve subsidieresultaat per persoon PW bij WSD bedraagt in 2024 ca. € 4.150 per
persoon (€ 5.600 per fte).

Het Rijk onderneemt inmiddels wel kleine stappen om de financiering te verbeteren onder de
vlag van stimulans van beschutte werkplekken. Zo wordt vanaf 2024 de begeleidingsvergoeding
voor Beschut verhoogd met € 2.157 per persoon. Aangezien de doelgroep beschut slechts een
deel van de totale PW-populatie betreft is dit over het geheel gezien slechts een beperkte
bijdrage in het tekort van de negatieve businesscase PW.

In haar kamerbrief van juli 2023 heeft de minister op basis van een tweetal onderzoeken van
APE (stand van zaken Beschut werk) en Berenschot (toekomstbestendigheid sociaal
ontwikkelbedrijven) geconcludeerd dat financiële maatregelen nodig zijn om de doelstellingen
van Participatiewet te realiseren. Zij heeft daartoe een aantal maatregelen genomen en
budgetten vrij gemaakt. De bovengenoemde verhoging van de begeleidingsbijdrage Beschut is
er daar één van.
SWZ onderkent dat er extra maatregelen nodig zijn om de doelstellingen van de Participatiewet
te realiseren. Met de kamerbrief van 21 december 2023 worden een 3-tal varianten voor
versterking van de infrastructuur benoemd met daarbij verschillende doelstellingen qua
nagestreefde omvang van plaatsingen beschut en de tussengroep die (nog) niet via reguliere
werkgevers in een P-baan geplaatst kan worden.

Voorkeur van de minister gaat uit naar een variant waarin realisatie van een basisinfrastructuur
gekoppeld aan 30.300 beschutte banen in 2048 en daarnaast in 2048 10.000 banen voor andere
doelgroepen die nog niet regulier aan het werk kunnen, de doelstelling is.
Voor de transformatie van de sociale ontwikkelbedrijven wordt in 2024 éénmalig € 64 mln. en
voor de periode 2025 tot 2035 totaal € 330 mln. in tranches beschikbaar gesteld. Over de wijze
waarop deze middelen beschikbaar komen voor de sociale ontwikkelbedrijven loopt nog
onderzoek.

Ter stimulering van de realisatie van 10.000 extra nieuwe banen naast de beschutte
werkplekken komt vanaf 2025 voor de komende 24 jaar structurele middelen beschikbaar
volgens een groeimodel van 400 extra plaatsen per jaar leidend tot 10.000 plaatsen in 2048
waarbij het bedrag jaarlijks oploopt tot uiteindelijk € 34,7 ml. in 2048. Voor 2025 is dit een
bedrag van € 3.465 per fte. Hoe dit gaat landen bij de sociale ontwikkelbedrijven is op dit
moment nog onbekend. In het voorjaar 2024 zal dit via de gebruikelijke circulaires worden
uitgewerkt.

Maar ook met deze budgetaanpassing is de businesscase Participatiewet nog bij lange na niet
sluitend.

In de vergadering van het dagelijks bestuur van 20 maart 2024 is mede in het licht van
voorstaande ontwikkelingen een update gegeven over de stand en de benodigde omvang van de
diverse reserves lokale plannen, doorontwikkeling en Stimulus. Dit heeft geleid tot de volgende
besluiten:

    1.   Het weerstandsvermogen fractioneel aanvullen met € 0,2 mln. op basis van de
         geactualiseerde berekening volgens het model Deloitte.

    2.   Uit het positieve resultaat 2023 een aanvulling te doen aan de Bestemmingsreserve
         doorontwikkeling WSD van € 0,45 mln. Deze heeft vooral betrekking op de werving
         brede doelgroep en de verhoogde aandacht voor informatiebeveiliging en de mogelijke
         acties voortvloeiend uit de legacy systemen.




                                             8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>   3.   De Bestemmingsreserve Lokale plannen gemeenten in stand te houden en ultimo 2026
        te bezien wat daarvan eventueel resteert.

   4.   Een bestemmingsreserve Duurzaamheid te vormen van € 0,4 mln. om daarmee de
        hogere afschrijvingen als gevolg van hogere uitgaven aan verduurzaming komend jaar
        op te vangen.

   5.   De Stimulus reserve ongemoeid laten. Vooralsnog is er geen noodzaak tot onttrekking
        noch dotatie. De komende jaren is deze reserve in te zetten om te zorgen dat het
        subsidieresultaat SW + PW van WSD elkaar minimaal compenseert. Dit zal zo ook in de
        begroting WSD 2025 en de meerjarenraming 2025 t/m 2028 worden opgenomen.

   6.   Bovenstaande te verwerken in de jaarstukken en deze in juli 2024 ter besluitvorming
        voor te leggen aan het Algemeen bestuur.


Tot nu toe kon met het positieve subsidieresultaat Wsw het negatieve subsidieresultaat PW
afgedekt worden. Met de daling van de Sw-populatie en de groei van de PW-bezetting bereiken
we naar verwachting in 2025/2026 het omslagpunt.
Om de aankomende begroting WSD 2025 en meerjarenraming 2026 t/m 2028 sluitend te
houden zal dit negatieve subsidieresultaat worden afgedekt door inzet van de Stimulusreserve.
Gezien de huidige economische situatie, de duur van de kabinetsformatie en het door het Rijk
voorspelde Ravijn in de financiering via het gemeentefonds is de kans klein dat in het komend
jaar, maar ook in de jaren daarna, de financiering structureel verbetert. Naar verwachting zullen
we jaarlijks de benodigde omvang van de stimulusreserve opnieuw moeten beoordelen en zo
nodig aanvullen.




                                             9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>2. Verbonden partijen

Organigram
In het organigram hierna is de organisatie van WSD inclusief verbonden partijen weergegeven
per 31 december 2023.

De organisatiestructuur is gebaseerd op twee grote bedrijfsonderdelen: Participatie en Werk &
Ontwikkeling.

De divisie Participatie is vooral gericht op de instroom van doelgroepmedewerkers en de levering
van maatwerk richting gemeenten.
Onder de Participatiewet hebben de gemeente de regie op de keuzes voor welke beleidsterreinen
(Jeugd, WMO, Inburgering, Participatie) zij van belang achten, welke concrete doelen er gesteld
worden, wie de uitvoering voor zijn rekening neemt en hoeveel budget er beschikbaar is. Dit
vraagt om maatwerk van zijde van WSD waarbij continue innovatie van dienstverlening en
ketensamenwerking, profilering richting bestuur, raden en ambtelijke professionals en het
borgen van de financiering van groot belang zijn.

De divisie Werk & Ontwikkeling focust zich volledig op de uitvoering. Daarom zijn alle werk-
gerelateerde activiteiten binnen deze divisie gebundeld. Arbeidsontwikkeling in lijn met de
wensen van de gemeenten, ontwikkeling van de werkportfolio en het commercieel slim en
efficiënt inzetten van de arbeidsvermogens van alle doelgroepmedewerkers.




Verbonden entiteiten.
Hieronder volgt een nadere toelichting op de verbonden partijen die vallen onder de invloed van
het bestuur van WSD.

Stichting Blizo
De Stichting Blizo-werkgemeenschap, gevestigd te Vught, is opgericht op 9 november 1971. Het
doel is het bevorderen van de deelname van visueel en anderszins beperkten aan het
maatschappelijk economisch productieproces, onder andere door het verschaffen van aangepast
werk. In 1994 is een samenwerkingsovereenkomst gesloten met de gemeenschappelijke
regeling WSD en in 1999 is een nieuwe overeenkomst gesloten waarin is opgenomen dat het
bestuur van WSD en het bestuur van Blizo een personele unie vormen. In de loop der jaren zijn
de activiteiten van Blizo en WSD steeds meer verweven geraakt wat in 1998 heeft geleid tot een
vereenvoudiging van de administratieve processen rondom Blizo door enkel de kernactiviteiten
van de stichting bij Blizo vast te leggen en de reguliere productieprocessen bij WSD.




                                            10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>De financiële positie van Blizo is goed en hieruit vloeien vooralsnog geen risico’s voort zoals
onderstaande cijfers illustreren:

Eigen vermogen ultimo 2022                                                € 1.655.000
Prognose eigen vermogen ultimo 2023 (voor resultaatbestemming)            € 1.695.000
Prognose gerealiseerd resultaat 2023 (positief)                           €    40.000

Private structuur onder de gemeenschappelijke regeling
WSD is vàn en vóór de gemeenten van de gemeenschappelijke regeling. WSD biedt haar
diensten aan voor alle inwoners. WSD profileert zich hierbij als gemeenschappelijke regeling en
dus als (publiek) verlengstuk van de gemeenten. WSD streeft naar duurzame partnerships met
onder andere UWV Werkbedrijf en regionale private bedrijven. Dit in nauwe samenwerking met
Werkpleinen en gemeenten. WSD kiest er bij voorkeur niet voor om deelnemer/mede-eigenaar
te worden van private bedrijven, tenzij noodzakelijk uit strategische overweging.
Hieronder wordt de huidige private structuur onder WSD op 31 december 2023 beschreven.

WSD Holding B.V., gevestigd te Boxtel is per 24 maart 2003 opgericht met als doelstelling het
oprichten en verwerven van, het deelnemen in, het samenwerken met en het voeren van de
directie over andere ondernemingen, alsmede het (doen) financieren, ook door middel van het
stellen van zekerheden, van andere ondernemingen, met name van die waarmee de
vennootschap in een groep is verbonden. Kortom WSD Holding B.V. is een houdstermaatschappij
die zelf geen activiteiten uitvoert, maar wel beleidsinvloed heeft op de
dochterwerkmaatschappijen. De aandelen zijn voor 100% in handen van de gemeenschappelijke
regeling WSD.
De (geconsolideerde) financiële positie van WSD Holding B.V. is goed en hieruit vloeien
vooralsnog geen risico’s voort zoals onderstaande (voorlopige) cijfers illustreren:

Eigen vermogen ultimo 2022                                                € 2.887.000
Prognose eigen vermogen ultimo 2023 (voor resultaatbestemming)            € 3.298.000
Prognose gerealiseerd resultaat 2023 (positief)                           € 411.000

Werkpartners B.V.
Werkpartners B.V., gevestigd te Boxtel, is voortgekomen uit de juridische omvorming per 1
januari 2015 van WSD Personeelsbeheer B.V.. WSD Personeelsbeheer B.V. gevestigd te Boxtel,
is opgericht op 16 december 2003 met als doelstelling het tegen vergoeding detacheren van
gesubsidieerd en niet-gesubsidieerd personeel naar WSD en haar B.V.’s.

Werkpartners wordt in toenemende mate ingeschakeld bij het bieden van aangepaste arbeid
voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt en wordt daarnaast ook ingezet worden bij de
detachering van niet-gesubsidieerd personeel naar WSD, naar de deelnemende gemeenten en
naar derden. De aandelen van Werkpartners B.V. zijn voor 100% in handen van WSD Holding
B.V.

Werksupport B.V.
Werksupport B.V., gevestigd te Boxtel, is sinds 1 januari 2015 ingericht om op te treden als
organisatie die invulling kan geven aan het werkgeverschap voor de doelgroep Participatiewet in
een uitzendconstructie (toepassing CAO A.B.U.). Werksupport B.V. is voortgekomen uit de
juridische omvorming van WSD In Werk B.V.. WSD In Werk B.V., gevestigd te Boxtel, is
opgericht op 16 december 2003 met als doelstelling het uitvoeren van re-integratiediensten ten
behoeve van de arbeidsmarkt in de meest ruime zin. Momenteel vinden er geen activiteiten
plaats. De toekomst zal duidelijk maken in welke mate werkgevers gebruik maken van de
dienstverlening door Werksupport B.V. in het kader van de uitvoering van de Participatiewet. De
aandelen van Werksupport B.V. zijn voor 100% in handen van WSD Holding B.V.

WSD Participatie B.V., gevestigd te Boxtel, is opgericht per 31 maart 2010 met als doelstelling
het ontwikkelen c.q. bieden van passende werkgelegenheid, oprichten en verwerven van, het
deelnemen in, het samenwerken met, het besturen van, alsmede het (doen) financieren van ook
door middel van het stellen van zekerheden, van andere ondernemingen. Kortom WSD
Participatie B.V. is een participatiemaatschappij die zelf geen activiteiten uitvoert, tenzij door het
uitoefenen van aandeelhoudersrechten in ondernemingen waarin wordt deelgenomen. De
aandelen van WSD Participatie B.V. zijn voor 100% in handen van WSD Holding B.V.

Het Goed Dommeldal B.V., statutair gevestigd te Emmeloord, is opgericht in mei 2010 door Het
Goed Participatie B.V. (51%) en WSD Participatie B.V. (49%) met als doelstelling de exploitatie
van een kringloopbedrijf. In het bijzonder de optimalisering van de inzameling en het hergebruik



                                              11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>van grof huishoudelijk afval en textiel, het scheppen van betaalde werkgelegenheid en
mogelijkheden voor mensen met een grote achterstand op de arbeidsmarkt waaronder in het
kader van de Wsw, het samenwerken met, het deelnemen in, het overnemen van en het
besturen van andere vennootschappen en ondernemingen, het (doen) financieren, ook door
middel van het stellen van zekerheden, van andere ondernemingen. WSD Participatie B.V. heeft
een minderheidsbelang in Het Goed Dommeldal B.V. maar heeft middels statutair vastgelegde
afspraken een beslissende stem op een aantal specifiek benoemde terreinen (onder andere
benoeming en ontslag bestuurder en toezicht onderneming). Het Goed Dommeldal B.V. heeft per
ultimo 2023 vier vestigingen in respectievelijk Best, Boxtel, Nuenen en Schijndel.

De Schoonmaak Coöperatie U.A.
De Schoonmaak Coöperatie U.A, statutair gevestigd te Boxtel, is opgericht in november 2012
door drie leden; WSD Holding B.V., Bossche Banen B.V. en BEPRO B.V.. In het licht van de
nieuwe aanbestedingswet is de juridische structuur van De Schoonmaak Coöperatie
heroverwogen en hebben de SW-bedrijven het lidmaatschap van de oprichters overgenomen per
31 december 2013.
Dat betekent dat per die datum de gemeenschappelijke regeling WSD als lid deelneemt in De
Schoonmaak Coöperatie. De drie algemeen directeuren van Diamant-groep, Weener XL en WSD
vormen samen de Raad van commissarissen van De Schoonmaak Coöperatie.
Doelstelling van De Schoonmaak Coöperatie is het faciliteren en creëren van werkplekken voor
personen met een afstand tot de arbeidsmarkt in een leer-werkbedrijf gericht op onder meer
schoonmaak. De Schoonmaak Coöperatie is gevestigd in een deel van het pand van Blizo aan de
Kettingweg in Vught. De Schoonmaak Coöperatie heeft de uitvoering van de schoonmaak-
contracten van WSD, Weener XL en Diamant-groep overgenomen sinds 2012. Daartoe zijn en
worden doelgroepmedewerkers waarvoor schoonmaak een passende werksoort is gedetacheerd
vanuit WSD bij De Schoonmaak Coöperatie. Vanuit WSD-Groep zijn daarnaast 7 niet-
gesubsidieerde medewerkers gedetacheerd bij De Schoonmaak Coöperatie in staf- en
kaderfuncties en zijn afspraken gemaakt over dienstverlening door WSD op het gebied van
juridische zaken en PR en communicatie.

De financiële positie van De Schoonmaak Coöperatie U.A. is goed en hieruit vloeien vooralsnog
geen risico’s voort zoals onderstaande cijfers illustreren:

Eigen vermogen ultimo 2022 (na resultaatbestemming)                            € 1.075.000
Eigen vermogen ultimo 2023 (voor resultaatbestemming)                          € 1.929.000
Voorlopig gerealiseerd resultaat: 2023 (positief)                              € 966.000

Stichting AANtWERK
WSD is één van de initiatiefnemers van Stichting AANtWERK. Stichting AANtWERK, statutair
gevestigd in Boxtel, is opgericht op 26 maart 2013.
Stichting AANtWERK heeft als doel een platform te bieden voor ondernemers welke zich mede
ten doel stellen maatschappelijk verantwoord te ondernemen. Mensen met een afstand tot de
arbeidsmarkt en bedrijven in het kader van uitwisselingen, welke door de stichting worden
geïnitieerd, met elkaar in contact te brengen en aan elkaar te binden. De financiële omvang van
de stichting is zeer beperkt (totale exploitatie bedraagt minder dan € 150.000) en hieruit vloeien
geen risico’s voort voor WSD-groep.




                                             12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>3. Weerstandvermogen

Het Algemeen Bestuur heeft op 9 maart 2022 besloten tot herbevestiging van bestaand beleid
voor de bepaling van het weerstandsvermogen en daarop volgende resultaatbestemming met
een aantal aanpassingen en nieuwe besluiten. De aanpassingen hebben vooral betrekking op de
resultaatbestemming en allocatie van het totale vermogen naar weerstandsvermogen en
bestemmingsreserves.

Ten aanzien van het weerstandsvermogen is besloten:
   1. Bij de bespreking van de financiële stukken van WSD in het beleids- en financieel
       overleg met de gemeenten, er nadrukkelijk meer aandacht gegeven wordt aan de risico
       inschattingen en de berekening van de risico’s, zoals opgenomen in de jaarlijkse “Notitie
       weerstandsvermogen”. (Concern control van WSD zorgt voor een meer inzichtelijke en
       meer toegankelijke wijze van presenteren).
       Dit is vormgegeven door in samenwerking met BDO Advisory een visualisatie
       Weerstandsvermogen te ontwerpen die als bijlage bij deze notitie is opgenomen.
   2. De instabiliteit van het landelijke stelsel en de financiering van de PW is gebleven.
       Niettemin is met de vaststelling van de koers van WSD en de lokale plannen van de
       gemeenten het risico van WSD afgenomen naar een gemiddeld niveau. Dat betekent dat
       het uitgangspunt voor de risicoberekening de minimum positie wordt.
       Er is dus niet langer sprake van een bandbreedte van minimum- en maximumomvang.

Jaarlijks wordt het weerstandsvermogen van WSD herijkt op basis van een geactualiseerde
inschatting van de verschillende bedrijfs- en subsidierisico’s. De omvang van het berekende
weerstandsvermogen kent vervolgens een directe relatie met de bestemming van het
rekeningresultaat. Dit proces vindt al jaren volgens vast stramien plaats waarbij met name de
grote onzekerheden in de omgeving waarin WSD opereert van wezenlijke invloed zijn op de
risicobeoordeling.

Uitwerking weerstandsvermogen 2024
Volgens het bestuursbesluit van 9 maart 2022 blijft het in de branche gangbare model voor de
berekening van weerstandsvermogen van Deloitte het te hanteren instrument voor WSD.
Voor de risico-inschatting zijn de koers van WSD (lokaal) en de ontwikkelingen rondom de PW
en Wsw (landelijk) de belangrijkste kaders.

Koers WSD
Het Algemeen bestuur van WSD heeft na een uitgebreide ambtelijke en bestuurlijke
voorbereiding in juli 2020 de koers “Gezamenlijk doorontwikkelen” vastgesteld. De komende
jaren staan in het teken van het in samenwerking met de gemeenten opzetten en uitvoeren van
lokale plannen, het verder ontwikkelen van het gezamenlijk expertisecentrum en van
plusdiensten. Bestuur en gemeenten hebben gekozen voor het break even scenario met een
volume van 2.100 doelgroepmedewerkers eind 2026. Hiermee ligt er een financieel fundament
onder deze plannen. En hoewel het landelijke speelveld van de Participatiewet (PW), inclusief de
beschikbare macrobudgetten en de budgetverdeling instabiel is, is door de keuze van de
gemeenten een belangrijk onderdeel van de grote onzekerheden voor WSD weggenomen.

Door de coronacrisis heeft de uitwerking van de lokale plannen vertraging opgelopen die ook in
2023-2024 nog voelbaar is. Voor de verdere vormgeving van de lokale plannen zijn nog
toereikende middelen beschikbaar via de bestemmingsreserve Lokale Plannen.

Landelijke ontwikkelingen in PW en Wsw
Vanuit de evaluatie van de Participatiewet in 2020 is de (inmiddels demissionaire)
staatssecretaris van SZW gestart met het Breed offensief. Meer dan 20 maatregelen zijn
aangekondigd en zijn in 2023 van kracht geworden. Het gaat van het invoeren van een landelijk
preferent administratief proces, aanpassen van de no-risk polis, aanvraagrecht op no-risk, tot
betere informatie voor werkgevers etc.

Een aantal van die maatregelen raken de financiering van gemeenten vanuit de Participatiewet.
Belangrijk is dat er een nieuwe financiering komt die gemeenten stimuleert om meer mensen te
plaatsen. De aanpassingen in het Buigbudget en de overheveling van het begeleidingsbudget
naar de Algemene uitkering waardoor gerealiseerde banen met LKS structureel betaalbaar
blijven zijn een aantal goede stappen. De financiering van de loonkostensubsidies is per 1
januari 2022 in positieve zin gewijzigd waarbij het realiseren van LKS-banen wordt beloond door
extra financiering in latere jaren. Per 1 januari 2023 is ook de financiering van de
begeleidingsvergoeding voor de reguliere Participatiebanen aangepast door overheveling van het


                                            13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>budget Nieuwe doelgroep Regulier naar het Gemeentefonds. De aanvankelijke onduidelijkheid
over de herleidbaarheid van dit eerder duidelijk herkenbare begeleidingsbudget na opname in
het gemeentefonds is inmiddels van tafel. Op verzoek van Cedris en Divosa heeft Bureau
Berenschot een handreiking en rekenmodel ontworpen waarmee het begeleidingsbudget
Regulier weer herkenbaar is per gemeente. Ook de financiering via het gemeentefonds voorzien
in financiering op basis van realisatie voorgaand jaar, waarmee ook hier een incentive op
plaatsing in banen met LKS is gerealiseerd.

Daarmee is in elk geval de Q-component (hoeveelheid gerealiseerde banen) in de financiering
van LKS-banen in belangrijke mate voorzien. Maar dit alleen is onvoldoende. De financiering (P-
component) van Participatiebanen met loonkostensubsidie is structureel onvoldoende om de
business case rond te krijgen. Door de invoering van de Wet arbeidsmarkt in balans per 1
januari 2020, leidend tot een CAO voor de Participatiewet en een pensioenregeling zijn de
kosten voor de gemeenten opgelopen met ca. 20% per arbeidsplaats PW. De stijging van het
WML per 1 januari 2023 met 10,15% en de invoering van een Wettelijk Minimum uurloon per 1
januari 2024 o.b.v. 36 uur (verhoging van het WML met 7,46%) zorgen voor verdere verhoging
van de kosten van een Participatiebaan die niet te financieren zijn vanuit de netto toegevoegde
waarde van zo’n baan.

In haar kamerbrief van juli 2023 heeft de staatssecretaris op basis van een tweetal onderzoeken
van APE (stand van zaken beschut werk) en Berenschot (toekomstbestendigheid sociaal
ontwikkelbedrijven) geconcludeerd dat financiële maatregelen nodig zijn om de doelstellingen
van Participatiewet te realiseren. Zij heeft daartoe een aantal maatregelen genomen en
budgetten vrij gemaakt.

Er komt extra budget om de begeleidingsvergoeding Beschut vanaf 2024 structureel te verhogen
met als doelstelling in 2048 30.300 beschutte werkplekken te realiseren. Hiervoor is budget
oplopend van € 13,1 mln. in 2024 tot 64,7 mln. (structureel vanaf 2024) beschikbaar. Voor 2024
komt dit neer op een bedrag van € 2.157 per persoon. Streven van SZW is om vanaf 2025 de
financiering op basis van realisatie te laten zijn. De wijze waarop dit te realiseren wordt nog
onderzocht door SZW. Deze verhoging met € 2.157 per werkplek per jaar is binnen de
businesscase beschut helaas niet meer dan een druppel op de gloeiende plaat.

SWZ onderkent dat er extra maatregelen nodig zijn om de doelstellingen van de Participatiewet
te realiseren. Met de kamerbrief van 21 december 2023 worden een 3-tal varianten voor
versterking van de infrastructuur benoemd met daarbij verschillende doelstellingen qua
nagestreefde omvang van plaatsingen beschut en de tussengroep die (nog) niet via reguliere
werkgevers in een P-baan geplaatst kan worden.
Voorkeur van de minister gaat uit naar variant 2 waarin realisatie van een basisinfrastructuur
gekoppeld aan 30.300 beschutte banen in 2048 en daarnaast in 2048 10.000 banen voor andere
doelgroepen die nog niet regulier aan het werk kunnen de doelstelling is.
Voor de transformatie van de sociale ontwikkelbedrijven wordt in 2024 éénmalig € 64 mln. en
voor de periode 2025 tot 2035 totaal € 330 mln. in tranches beschikbaar gesteld. Over de wijze
waarop deze middelen beschikbaar komen voor de sociale ontwikkelbedrijven loopt nog
onderzoek.

Ter stimulering van de realisatie van 10.000 extra nieuwe banen naast de beschutte
werkplekken komt vanaf 2025 voor de komende 24 jaar structureel € 34,7 mln. beschikbaar
volgens een groeimodel van 400 extra plaatsen per jaar leidend tot 10.000 plaatsen in 2048
waarbij het bedrag jaarlijks oploopt tot uiteindelijk € 34,7 ml. in 2048. Voor 2025 is dit een
bedrag van € 3.465 per fte. Ook met deze budgetaanpassing is de businesscase Participatiewet
nog bij lange na niet sluitend.

Een en ander betekent dat er bewegingen zijn richting een betere financiering van de
Participatiewet maar om deze echt kostendekkend te laten zijn is nog steeds substantieel meer
geld nodig. Met onze branchevereniging maken we ons hier de komende tijd sterk voor.

Vooralsnog investeren WSD en gemeenten in nieuwe banen mede door inzet op het
stimulusprogramma zodat de WSD-trein al volop rijdt en niet hoeft te wachten tot de
regelgeving feitelijk wijzigt. Dankzij prudent beleid in het verleden is WSD ook in staat deze
investeringen te doen zonder dat daarvoor gemeentelijke budgetten moeten worden ingezet.

Actualisering risicoanalyse:
Tegen de bovengenoemde achtergrond vindt de vertaling van risico’s naar het
weerstandsvermogen plaats door middel van het standaardmodel voor Sociale werkbedrijven



                                             14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>zoals dat door Deloitte is ontwikkeld. Met behulp van dit model worden op een systematische
wijze risico’s geïnventariseerd. Het model houdt rekening met omzetrisico’s, investeringsrisico’s,
conjunctuurgevoeligheid en specifieke risico’s.

De specifieke risico’s van WSD hangen samen met wijzigingen in de financieringssystematiek.
Het gaat om bezuinigingen op het budget, of ongedekte kostenstijgingen (b.v. als gevolg van de
Wet arbeidsmarkt in balans en stijgingen WML) in de Wsw en de Participatiewet.
Hierbij wordt rekening gehouden met de deelnemingen in de BV’s van WSD en het lidmaatschap
en de samenwerking met de Schoonmaak Coöperatie. Vervolgens wordt berekend welke
financiële buffer noodzakelijk is. U vindt in bijlage 1 de uitgewerkte versie. In het rekenmodel
wordt een minimale omvang van de financiële buffer bepaald.

Bij de interpretatie van de uitkomsten van het model is het belangrijk om te realiseren dat het
Algemeen bestuur heeft besloten dat in het model geen rekening wordt gehouden met
stelselwijzigingen: fundamentele wetswijzigingen die tot gevolg kunnen hebben dat de
financieringssystematiek of doelgroep aantallen ingrijpend veranderen.
Een voorbeeld van zo’n fundamentele wijziging is het risico voortvloeiend uit Europese
rechtspraak die de vrijstelling ex art 8a Waadi mogelijk onderuit kan halen. Daarmee zouden
reguliere cao’s de bestaande cao’s Wsw en Aan de Slag moeten vervangen. Voor WSD is de
potentiële kostenverhoging van het vervallen van de vrijstelling voorzichtig becijferd op ca. €1,5
mln. Dit tast het fundament van de Participatiewet en daarmee de sector aan. We verwachten
dat in de loop van 2024 de situatie rondom art 8a Waadi helder zal worden. Een dergelijke
fundamentele stelselwijziging blijft buiten de risico-inschatting en berekening van het vereiste
weerstandsvermogen.

Voor de bepaling van het benodigde weerstandsvermogen van WSD wordt onderscheid gemaakt
in drie risicogroepen:

1.   Bedrijfsrisico’s van de gemeenschappelijke regeling.
     Dit zijn risico’s die voorvloeien uit de bedrijfsmatige activiteiten van de verschillende
     afdelingen in de divisies Werk & Ontwikkeling en Participatie. Deze risico’s worden beïnvloed
     door enerzijds de marktrisico’s en anderzijds door de onzekere ontwikkeling van de omvang
     van het aantal plaatsingen en trajecten door gemeenten bij WSD. Daarnaast vloeien ook
     risico’s voort uit de ontwikkeling dat de stafafdeling SEZ zich steeds meer op de markt
     begeeft en haar dienstverlening aanbiedt op het gebied van ontzorging in het kader van de
     Participatiewet. Voorzieningen en de daarbij behorende risico’s worden buiten beschouwing
     gelaten. Deze risico’s (b.v. dubieuze debiteuren) zijn individueel al tegen het licht gehouden,
     gekwantificeerd en afgedekt door een voorziening. Eveneens worden buiten beschouwing
     gelaten risico’s die afgedekt zijn middels verzekeringen, zoals het risico van
     bedrijfsaansprakelijkheid en ongevallen van medewerkers.

2.   Subsidierisico van de gemeenschappelijke regeling.
     Dit betreft risico’s die WSD loopt ten aanzien van de hoogte en verdeling van de
     rijksbijdrage SW en de budgetten voor banen met loonkostensubsidie, alsmede
     bovennormale stijgingen van de loonkosten (zoals bijvoorbeeld in de PW is gebeurd met de
     buitengewoon sterke verhoging van het Wettelijk Minimum Loon, het invoeren van het
     wettelijk minimumuurloon of het mogelijk afbouwen van fiscale maatregelen zoals het
     Loonkostenvoordeel). De financiering van de PW afgezet tegen de elkaar opvolgende
     kostenstijgingen maken het steeds moeilijker om tot een sluitende businesscase te komen
     voor de PW. Dit blijkt ook uit verschillende onderzoeken van onder andere Berenschot en
     Capel Advies. Ook het Rijk heeft inmiddels onderkend dat, in elk geval voor de realisatie van
     Beschutte werkplekken, aanvullende financiering noodzakelijk is om voldoende begeleiding
     voor deze doelgroep te organiseren en daarmee de doelstelling van op termijn 30.300
     Beschutte Werkplekken te realiseren. Helaas wordt daarmee wordt slechts een klein deel van
     het financieringstekort in de businesscase voor de PW gedicht. Vooral inmiddels cumulatief
     forse loonkostenstijging PW (als gevolg van invoering van de CAO Aan de Slag, de daarop
     volgende verhogingen van het WML 2022 en de verhoging van het WML door invoering van
     het Wettelijk Minimum Uurloon in 2023) is van grote invloed op de businesscase. Bij
     verhoging van de loonkosten en gelijkblijvende loonwaarde stijgt de terug te verdienen
     loonwaarde via netto toegevoegde waarde verder en daarmee wordt het financieringstekort
     steeds groter.

     Een ander risico in de PW is het risico van het niet realiseren van het volume instroom. De
     WSD-gemeenten hebben in het collectief een afspraak dat er eind 2026 2.100
     arbeidsplaatsen gerealiseerd worden. Mocht dit niet lukken en belandt WSD in een



                                              15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>     krimpscenario, dan is dat een fors risico. De gewijzigde financiering van LKS en
     begeleidingsvergoeding op basis van realisatie nemen in elk geval de voornaamste
     belemmering voor het volume aan instroom weg.

     Bij de subsidierisico’s is aangenomen dat bij de berekening van de minimumvariant WSD in
     staat is om 50% van de budgetdaling in 3 jaar op te vangen.

3.   Risico deelnemingen. Dit zijn de risico’s die voortvloeien uit de private bedrijven van WSD:
     WSD Holding BV, WSD Participatie BV, Werkpartners BV en Werksupport BV en het
     lidmaatschap van WSD van De Schoonmaak Coöperatie U.A.. De private bedrijven worden
     geacht hun eigen bedrijfsrisico’s op te kunnen vangen. Het risico deelnemingen betreft voor
     WSD het risico dat WSD loopt door de samenwerking: bijvoorbeeld de activiteiten die WSD voor
     de BV’s verricht in de vorm van (backoffice) dienstverlening.

Redelijk stabiel beeld en heroverweging na realisatie lokale plannen
Uit de nu voorliggende bedrijfsrisicoanalyse blijkt dat het totale risicoprofiel van WSD licht
toeneemt als gevolg van een toename van de risico’s samenhangend met de bedrijfsmatige
activiteiten van WSD.

De toename van het bedrijfsrisico is een effect van de toename van risico’s dat klanten
wegvallen en vervangende klanten weer wat makkelijker te verleiden zijn. We zien dat ten
gevolge van de actuele en verwachte toekomstige economische ontwikkelingen in Nederland en
de situatie op de arbeidsmarkt over de volle breedte werkgevers huiverig zijn om te investeren
in de groei van hun organisatie. De oplossing wordt steeds meer gezocht in robotisering en
uitbesteding waardoor de beschikbaarheid van werkplekken voor de doelgroep afneemt. De
afhankelijkheid van enkele grote klanten in de totale klantenportefeuille speelt daarbij ook een
rol omdat relatieve afhankelijkheid van een aantal grote klanten binnen het model leidt tot een
groter risico. De subsidierisico’s en deelnemingsrisico’s blijven redelijk stabiel.

Overzicht minimum bedrijfsrisico’s WSD (Bedragen * € 1.000):

 Risico                         2021           2022        2023          2024         Verandering
                                                                                    2024 t.o.v. 2023
 Bedrijfsrisico Gem.             9.100         8.900       8.800          9.000                  200
 Regeling WSD
 Risico subsidie Gem.            1.500         1.500       1.600         1.600                      0
 Regeling WSD
 Risico deelnemingen               100            100        100            100                     0
 Totaal Risico
 (maximum positie               10.700        10.500      10.500        10.700                     200
 weerstandsvermogen)

Een nadere specificatie is opgenomen in bijlage 1.

Het minimaal vereist weerstandsvermogen stijgt daarmee fractioneel van € 10,5 mln. naar €
10.7 mln.

Overwegingen
Het risicoprofiel van WSD gebaseerd op het model van Deloitte is licht toegenomen.

Grote onbekenden zijn:
    -  ontwikkeling financiering Sw via toereikende LPO voor zowel stijging loonkosten Sw als
       ondersteunende diensten (CAO ambtenaren);
    -  ontwikkeling in de financiering van de Participatiewet ter compensatie van de structurele
       negatieve businesscase en van kostenstijgingen a.g.v. CAO ontwikkelingen;
    -  ontwikkelingen rondom vrijstelling ex art. 8a Waadi;
    -  onzekerheid financiering gemeenten, het zogenaamde Ravijn;
    -  overige macro risico’s (bv. de oorlog in de Oekraïne en de effecten daarvan op de
       economie en rijksfinanciën).

Hiermee is in deze analyse geen rekening gehouden. De huidige financiële positie van WSD is,
door zeer prudent beleid van het bestuur van WSD sterk, maar niet onbegrensd.

Op basis van het bovenstaande overzicht van het totale risico van WSD is het voorstel om het
minimum weerstandsvermogen fractioneel te verhogen naar € 10,7 mln. (2023: € 10,5 mln,).


                                             16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>Kengetallen
Het Besluit begroting en verantwoording (BBV, art.11) bepaalt dat een basisset van vijf
financiële kengetallen moet worden opgenomen in de paragraaf ‘weerstandsvermogen en
risicobeheersing’ van de begroting en jaarrekening. De op te nemen kengetallen betreffen;
schuldquota leningen, solvabiliteitsratio, grondexploitatie, structurele exploitatieruimte en
belastingcapaciteit en duidelijk is dat deze primair gericht zijn op gemeenten en provincies en
minder op organisaties als WSD. De voor WSD relevante kengetallen zijn onderstaand ten
opzichte van vorig jaar en begroting opgenomen.
Deze kengetallen maken het de leden van het Algemeen bestuur gemakkelijker om inzicht te
krijgen in de financiële positie van WSD.

Ontwikkeling van de kengetallen

Kengetallen:                             Jaarrekening        Begroting 2024       Begroting 2025
                                             2023
1.a. Netto schuldquote                      -29,9%                 n.v.t.               n.v.t.
1.b. Netto schuldquote gecorrigeerd          -29,9%                n.v.t.               n.v.t.
     voor alle verstrekte leningen
2.   Solvabiliteitsratio                     79,9%                 n.v.t.               n.v.t.
3.   Structurele exploitatieruimte            4,3%                 2,9%                 1,7%


Toelichting op de diverse kengetallen:

1. Netto schuldquote & de netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen
De netto schuldquote geeft inzicht in het niveau van de schuldenlast van WSD ten opzichte van
de eigen middelen. Het geeft zodoende een indicatie in welke mate de rentelasten en aflossingen
op de exploitatie drukken. Omdat bij leningen er onzekerheid kan bestaan of ze allemaal terug
worden betaald, wordt bij de berekening van de netto schuldquote onderscheid gemaakt door
het kengetal te berekenen, zowel inclusief als exclusief de doorgeleende gelden. Op die manier
wordt duidelijk wat het aandeel van de verstrekte leningen in de exploitatie is en ook wat dat
betekent voor de schuldenlast. De wijze waarop de netto schuldquote gecorrigeerd voor de
doorgeleende gelden wordt berekend is gelijk aan de netto schuldquote, met dien verstande dat
bij de financiële activa ook alle verstrekte leningen worden opgenomen.
WSD heeft een zeer goede liquiditeitspositie en geen schulden uit hoofde van geldleningen wat
resulteert in een negatieve schuldquote, hetgeen als positief wordt beoordeeld.

2. Solvabiliteitsratio
De solvabiliteitsratio geeft inzicht in de mate waarin WSD in staat is aan zijn financiële
verplichtingen te voldoen. Onder de solvabiliteitsratio wordt verstaan het eigen vermogen als
percentage van het balanstotaal. Het eigen vermogen van WSD bestaat volgens
uit de reserves (zowel de algemene reserve als de bestemmingsreserves) en het resultaat uit
het overzicht van baten en lasten. Hoe hoger deze ratio, hoe groter de weerbaarheid van WSD.

3. Structurele exploitatieruimte
Dit kengetal is van belang om te kunnen beoordelen welke structurele ruimte WSD heeft om de
eigen lasten te dragen, of welke structurele stijging van de baten of structurele daling van de
lasten daarvoor nodig is. Voor de beoordeling van het structurele en reële evenwicht van de
begroting wordt thans het onderscheid gemaakt tussen structurele en incidentele lasten. De
structurele exploitatieruimte wordt bepaald door het saldo van de structurele baten en lasten en
het saldo van de structurele onttrekkingen en toevoegingen aan reserves gedeeld door de totale
baten en uitgedrukt in een percentage. Een positief percentage betekent dat de structurele
baten toereikend zijn om de structurele lasten te dekken.

Beoordeling van de onderlinge verhouding tussen de kengetallen en relatie tot de
financiële positie
De kengetallen zijn in overeenstemming met de positie van WSD als gemeenschappelijke
regeling. De organisatie heeft een stevig eigen vermogen en is niet afhankelijk van extra
bijdragen van de deelnemers en/of vreemd vermogen. Dit komt tot uiting in de
solvabiliteitsratio. De uitkomst hiervan wordt voor een belangrijk deel bepaald door het beleid
ten aanzien van de opbouw van de algemene reserve.




                                             17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>4. Financiering

WSD is als decentrale overheidsorganisatie gehouden aan de Wet Financiering Decentrale
Overheden en moet daarom verplicht Schatkistbankieren. De mogelijkheden om rendement te
genereren met eigen vermogen (rente op uitgezette overtollige liquiditeiten) zijn ingeperkt
doordat alle decentrale overheden verplicht zijn om hun overtollige (liquide) middelen aan te
houden in de schatkist. Het woord ‘overtollig’ verwijst naar alle middelen die decentrale
overheden niet onmiddellijk nodig hebben voor de publieke taak. Op de bij de schatkist
aangehouden middelen wordt momenteel geen minimale rente vergoed.
Los van de beperkingen vanuit de Wet Verplicht Schatkistbankieren is het financiële beleid van
WSD, zoals vastgelegd in het door het Algemeen bestuur vastgestelde Treasurystatuut, sowieso
erg prudent in de omgang met financiële middelen.

Leningen
WSD financiert alle activiteiten met eigen vermogen en hoeft daarvoor geen externe
financieringsbronnen aan te wenden.



5. Onderhoud kapitaalgoederen

WSD heeft een aantal bedrijfsgebouwen in eigendom in Boxtel, Schijndel, en Vught. Het
onderhoud daarvan is een belangrijk onderdeel van de exploitatie van WSD.

Gelijktijdig met de koersvorming is een proces opgestart om te komen tot een nieuwe
huisvestingsvisie. De vastgestelde koers voorziet in samenwerking van WSD en gemeenten
waarbij de lokale situatie in het sociale domein wordt versterkt door de expertise van WSD.
Wens is dat WSD voor inwoners zichtbaar lokaal aanwezig is in de gemeentelijke structuren. In
2020 zijn alle gemeenten aan de slag gegaan met hun lokale plan voor de uitwerking van de
toekomstige samenwerkingsvorm. Mede op basis daarvan is medio 2021 een verkenning met
betrekking tot de toekomst van het hoofdgebouw van WSD in Boxtel gemaakt. De uitdaging was
om het gebouw in lijn te brengen met de koers van WSD enerzijds en de eisen van deze tijd
anderzijds. Begin 2022 is door het DB een besluit genomen en een budget van € 4,6 miljoen
beschikbaar gesteld voor de volledige transformatie van het hoofdgebouw van WSD. Hiervan
wordt een derde geïnvesteerd in duurzaamheid zoals isolatie, verwarming en koeling met
aardwarmte.

Ultimo 2023 bedraagt de totale boekwaarde van de gebouwen, inclusief grond,
terreinvoorzieningen en installaties € 6,61 miljoen. Dit is inclusief de investeringen in uitvoering
van de transformatie van het gebouw in Boxtel.

In de loop van 2024 wordt ook het pand op de locatie Schouwrooij 20 onder handen genomen.
De gesprekken met architecten en aannemers zijn daarvoor inmiddels opgestart.
En ook de andere panden van WSD zullen in de komende jaren worden verduurzaamd.

Na oplevering van de transformatie van Schouwrooij 20 en 22 zal actualisering van het
meerjarenonderhoudsplan met bijbehorende meerjarenonderhoudsbegroting plaatsvinden.


6. Rechtmatigheid

Met ingang van het boekjaar 2023 is de rechtmatigheidsverantwoording ingevoerd. Daarmee
verandert de rol van het dagelijks bestuur en het algemeen bestuur: het dagelijks bestuur legt
over de rechtmatigheid verantwoording af aan het algemeen bestuur. De
rechtmatigheidsverantwoording wordt een toelichting in de jaarrekening 2023. De spelregels
rondom de rechtmatigheids-verantwoording zijn opgenomen in de Kadernota Rechtmatigheid
van de commissie BBV.

Sinds in september 2023 duidelijk is geworden dat de invoering na jaren van uitstel dan toch per
1 januari 2023 zou worden ingevoerd is samen met de accountant gestart met de vormgeving
van de rechtmatigheidsverantwoording voor WSD. Voor 2023 heeft dat geresulteerd in een
pragmatische benadering vanuit een minimumvariant. Het AB heeft op voorstel van het DB in
december de noodzakelijke besluiten genomen: het normenkader 2023 is vastgesteld evenals de
verantwoordings- en rapportagegrenzen. Daarmee warden da kaders aanwezig voor de



                                              18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>uitvoering van de noodzakelijke interne controlewerkzaamheden om te komen tot een
rechtmatigheidsverantwoording.

In 2024 worden een aantal documenten aangepast om de invoering van de
rechtmatigheidsverantwoording ook formeel goed te borgen: aanpassing van de verordeningen
ex artikel 212 Gemeentewet (Financiële verordening) en artikel 213 Gemeentewet
(Controleverordening) en het controleprotocol.

Vervolgens is een eerste stap het in overleg met bestuur en directie zorgen voor een interne
beheersing specifiek gericht op de rechtmatigheidsverantwoording. Dat betekent dat de interne
controles zodanig systeem- of gegevensgericht gepland worden, dat het dagelijks bestuur tot
een gedegen onderbouwd oordeel kan komen over de rechtmatigheid. De aanpak wordt
vastgelegd in een overkoepelend interne controleplan en vanwege de relatie met de controle van
de getrouwheid afgestemd met de accountant. In de jaren daarna is de ambitie om te komen tot
een werkwijze waarbij de rechtmatigheidsverantwoording wordt gebruikt als impuls om de
bedrijfsvoering te verbeteren. Met een plan van aanpak wordt uitgewerkt wat de ambitie van de
organisatie is ten aanzien van de administratieve organisatie en interne beheersing, IT- beheer
en verbijzonderde interne controle). Daarbij wordt de gehele organisatie betrokken, bijvoorbeeld
via het zogenaamde ‘Three Lines’- model, zodat ook de verantwoordelijke managers in de 1e en
2e lijn medeverantwoordelijk worden voor het rechtmatigheidsbeheer. Om dit ook in de
organisatievorm te geven zal meer tijd vragen.


7. Openbaarheidsparagraaf: Wet Open Overheid

In artikel 3.5 van de Wet Open Overheid (WOO) is voorgeschreven dat bestuursorganen in de
jaarlijkse begroting aandacht besteden aan beleidsvoornemens inzake de uitvoering van deze
wet, en in de jaarrekening verslag doen van de uitvoering ervan.
WSD heeft als volgt uitvoering gegeven aan deze nieuwe wet. In februari 2023 is het MT van
WSD geïnformeerd over de uit de WOO voortvloeiende verplichtingen voor onze organisatie.
Het Algemeen bestuur van WSD is in maart 2023 geïnformeerd over de inhoud van de wet. Het
bestuur heeft aansluitend een procedure voor inkomende WOO-verzoeken vastgesteld. Uit de
WOO vloeit de verplichting voort tot het actief openbaar maken van informatie. WSD is pro-
actief met het verstrekken van relevante informatie via haar eigen website alsmede via de
raadsinformatie via de deelnemende gemeenten.
Op de website van WSD worden de agenda’s en besluitenlijsten van de vergaderingen van het
Algemeen Bestuur gepubliceerd waarmee wordt voorzien in de publicatie van de meest relevante
besluitvorming voor WSD als openbaar lichaam.
Het bestuurssecretariaat onderzoekt wat verder nog voor publicatie in aanmerking wat
uiteindelijk in 2024 moiet leiden tot een werkproces waarmee et bestuurssecretariaat in de
toekomst invulling kan geven aan de absolute verplichting tot publicatie conform WOO.

Om het proces van informatieverzoeken goed in te richten, is er op de website van WSD reeds
een algemeen, apart, mailadres voor WOO-verzoeken opgenomen. Dit mailadres is gekoppeld
aan de mailbox van Juridische zaken en het directiesecretariaat. Via deze weg wordt de
mogelijkheid tot het verzoek voor publieke informatie voor eenieder opengesteld en waarborgen
we dat er altijd iemand is die het verzoek op kan pakken.




                                            19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>           Begroting WSD 2025

en Financiële meerjarenraming 2026 t/m 2028




                   20
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>8. Begroting WSD 2025
   en Financiële meerjarenraming 2026 - 2028
                                                                        detail
                                                         Jaarrek.     Begroting       Begroting    Raming     Raming     Raming

                                                          2023            2024          2025       2026       2027       2028
Bedrijfsresultaat
  Bedrijfsopbrengsten                                      26.598          28.638        29.350     30.165     30.875     31.130
  Grond-, hulpstoffen uitbesteed werk                       6.234           6.293         6.420      6.600      6.755      6.810
  Netto toegevoegde waarde                                 20.364          22.345        22.930     23.565     24.120     24.320
  Overige opbrengsten Plusdiensten                          6.867           7.334         7.360      6.985      6.960      6.985
  Resultaat deelnemingen                                        0               0             0          0          0          0

  Baten                                                    27.231          29.679        30.290     30.550     31.080     31.305

  Salariskosten ambt. medewerkers                           4.330           3.690         3.570      3.450      3.360      3.235
  Externe dienstverlening formatie                         13.466          16.319        16.995     17.685     18.570     19.100
     subtotaal NGA                                         17.796          20.009        20.565     21.135     21.930     22.335
  Dienstverlening door derden                               1.381           1.496         1.545      1.595      1.645      1.695
  Afschrijvingen                                              876           1.237         1.200      1.200      1.200      1.200
  Overige bedrijfskosten                                    5.155           4.242         4.365      4.485      4.605      4.625

  Lasten                                                   25.208          26.984        27.675     28.415     29.380     29.855

Totaal bedrijfsresultaat                                   2.023           2.695          2.615     2.135      1.700      1.450


Subsidieresultaat WSW
  Budget Wsw                                               37.547          35.837        33.190     31.315     29.760     28.530
  Personeelskosten Wsw                                     32.720          32.402        30.300     28.200     26.650     25.440
  Uitvoeringskosten begeleid werken                           688             619           590        550        510        475

  Subsidieresultaat Wsw                                     4.139           2.816         2.300      2.565      2.600      2.615

Subsidieresultaat PW
  Begeleidingsbijdragen PW Beschikbaar budget               4.081           4.960         5.890      7.110      7.960      8.435
  Loonkosten PW -/- LKS (incl. LIV) beschikbaar budget      6.899           7.986         9.410     11.300     12.580     13.245

  Subsidieresultaat Participatiewet                        -2.818          -3.026        -3.520     -4.190     -4.620     -4.810

  Bijdrage Stimulus reserve                                    39                 0            0      500       1.300      1.700

  Bijdrage gemeenten                                          235            237            240       240        240        240

  Resultaat gemeentelijke bijdrage                            235            237            240       240        240        240

Totaal subsidieresultaat                                   1.595                 27        -980      -885       -480       -255


Totaal incidentele lasten en baten                            -21                44            0          0          0          0


Exploitatieresultaat vóór onttrekking                      3.597           2.766          1.635     1.250      1.220      1.195


Onttrekking bestemmingsreserve Organisatieontwikkeling       460             460           460        460        460        460


Doorontwikkeling organisatie
  Kosten Doorontwikkeling organisatie                         200            455            455       455            0          0
  Onttrekkingen bestemmingsreserve Doorontwikkeling           200            455            455       455            0          0

Resultaat Doorontwikkeling                                       0                0            0          0          0          0


Lokale Plannen
  Kosten Lokale Plannen                                       183            212            217       217            0          0
  Onttrekkingen bestemmingsreserve Lokale Plannen             183            212            217       217            0          0

Resultaat Lokale Plannen                                         0                0            0          0          0          0

Resultaat na onttrekking bestemmingsreserves               4.057           3.226          2.095     1.710      1.680      1.655


  Saldo incidentele baten en lasten (zie bijlage 11)         -460            -460           -460      -960      -1.760     -2.160


  Structureel begrotingssaldo                              3.597           2.766          1.635       750        -80       -505

                                                                     21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>9. Uitgangspunten en toelichting

Algemene Kaders
  De begroting 2025 en de Financiële meerjarenraming WSD 2026 tot en met 2028 zijn
   opgesteld in overeenstemming met de verslaggevingsvoorschriften in het Besluit
   Begroting en Verantwoording provincie en gemeenten (BBV). In deze begroting en
   meerjarenraming is er sprake van één programma in de zin van het BBV, zijnde de
   uitvoering van de Participatiewet (incl. de sociale werkvoorziening oud).

    Het Algemeen bestuur van WSD heeft na een uitgebreide ambtelijke en bestuurlijke
    voorbereiding in juli 2020 de koers “Gezamenlijk doorontwikkelen” vastgesteld. Al snel
    na de start van de implementatie van de koers in lokale plannen bleek dat de
    financiële kaders van de Participatiewet een belemmering bleken voor gemeenten. Het
    Dagelijks bestuur heeft daarop op 22 januari 2021 het Stimulusprogramma vastgesteld
    om elke financiële barrière bij onze gemeenten om mensen uit de doelgroep aan het
    werk te helpen weg te nemen. Voor het verloop van de bezetting Wsw en PW is het
    Stimulus-programma 2021-2025 de basis. Het Stimulusprogramma heeft als
    vertrekpunt de financiële doorrekening in het koersdocument “Gezamenlijk
    Doorontwikkelen” van het scenario “Break-even”. Jaarlijks stellen we op basis van de
    feitelijke gerealiseerde bezetting en de geactualiseerde verwachtingen voor wat betreft
    uitstroom en instroom het scenario bij richting nieuwe meerjarenraming. Het
    ambitieniveau blijft ook in deze actualisering onverminderd 2.100
    doelgroepmedewerkers, ultimo 2026 en volgende jaren. Op basis van
    ervaringsgegevens gaan we van een uitstroom Wsw van 7% per jaar. Het gaat om de
    optelsom van personen met een proefplaatsing, een SW- en een PW-dienstverband, of
    via WSD direct geplaatst en begeleid bij een externe werkgever.
    Het Stimulusprogramma vormt samen met het expertisecentrum de basisdienst-
    verlening van de gemeenschappelijke regeling WSD. De basisdienstverlening wordt
    opgenomen in de lopende aanpassing van de gemeenschappelijke regeling.

   Het Stimulusprogramma is een tijdelijke financieringsvorm ter overbrugging van de
    periode die nodig is om van rijkswege de financiering van de Participatiewet dusdanig
    aan te passen dat er sprake kan zijn van een sluitende businesscase. In de afgelopen
    jaren neemt het rijk steeds kleine stappen die de financiering verbeteren:

    Doelgroep LKS- regulier
    In 2020 is het budget voor de begeleidingsvergoeding van LKS- regulier overgeheveld
    naar de algemene uitkering waarmee voor deze groep de stap is gemaakt naar
    vergoeding op basis van realisatie (P * Q). Eerder is dat al gebeurd met het budget
    voor de loonkostensubsidie. Het volumeprobleem vanuit de
    Rijksfinancieringssystematiek is hiermee opgelost. Dit betekent dat dus ook Nuggers
    onbeperkt en zonder financieel risico voor gemeenten naar werk toegeleid kunnen
    worden. Gemeenten (waaronder veel uit WSD-gebied) die veel banen met LKS
    uitvoeren krijgen door deze overheveling meer begeleidingsbudget. De WSD
    gemeenten zijn er hierdoor wat betreft budget flink op vooruit gegaan.

    Doelgroep Beschut
    Het ministerie van SZW heeft voor Beschut werk eenzelfde soort verdeelmodel op
    basis van Q* P (aantal * prijs) in voorbereiding. Hierdoor zal het volumeprobleem ook
    voor de doelgroep Beschut worden opgelost. Ook hier geldt dan dus dat Nuggers
    onbeperkt en zonder financieel risico voor gemeenten naar werk toe-geleid kunnen
    worden.

    Bovenstaande oplossing op de Q-component is slecht één onderdeel van de
    businesscase van de PW. Resteert nog de P-component.

    De P-component in de financiering van de PW is nu de belangrijkste oorzaak van de
    negatieve businesscase PW. Door maatregelen in de beloningssfeer van de PW in
    afgelopen jaren staat de businesscase steeds verder onder druk (Cao Aan de slag,
    pensioen, Wml stijging met meer dan 20% vanaf 2022, maar ook de gemiddeld
    intensievere begeleiding). Dit blijkt ook uit de actualisatie van de businesscase PW




                                            22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>    vanuit de begroting 2024. Het negatieve subsidieresultaat per persoon PW bij WSD
    bedraagt in 2024 ca. € 4.150 per persoon (€ 5.600 per fte).

    Het Rijk onderneemt inmiddels wel kleine stappen om de financiering te verbeteren
    onder de vlag van stimulans van beschutte werkplekken. Zo wordt vanaf 2024 de
    begeleidingsvergoeding voor Beschut verhoogd met € 2.157 per persoon; een beperkte
    bijdrage in het tekort van de negatieve businesscase PW.
    Voor de aankomende jaren zijn door de Minister in december verdere middelen
    toegezegd. Over de verdeling daarvan vanaf 2025 volgt de besluitvorming na de
    voorjaarscijfers vanuit Den Haag. Voor deze begroting 2025 en meerjarenraming
    2026-2028 is derhalve met deze toezeggingen GEEN rekening gehouden.

   Tot nu toe kon met het positieve subsidieresultaat Wsw het negatieve subsidieresultaat
    PW afgedekt worden. Met de daling van de SW-populatie en de groei van de PW
    bezetting bereiken we naar verwachting in 2025/2026 het omslagpunt.
    Om te voorkomen dat de totale exploitatie van WSD uiteindelijk negatief wordt en we
    geen sluitende meerjarenraming kunnen laten zien, is inzet van de Stimulus reserve
    nodig. Er wordt vanuit gegaan dat het positieve subsidieresultaat Wsw plus het
    negatieve subsidieresultaat PW bij elkaar opgeteld tenminste nul moeten zijn. Om de
    begroting structureel sluitend te houden zal dit negatieve subsidieresultaat worden
    afgedekt door inzet van de Stimulusreserve.

   Voor Beschut werk geldt vooralsnog de financiering van de begeleiding op basis van
    historische uitstroomcijfers SW uit 2014. Een verdeelmodel vastgesteld voor Beschut
    werk op basis van aantal * prijs is in voorbereiding maar hiermee kan voor deze
    begroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028 GEEN rekening worden gehouden.

   De Plusdiensten bestaan uit diensten die van oudsher door WSD worden aangeboden,
    zoals intake en diagnose, re-integratietrajecten e.d.. Deze dienstverlening heeft al
    jarenlang ongeveer dezelfde omvang. In de raming wordt dan ook uitgegaan van
    stabilisatie hiervan. Daarnaast bestaan de plusdiensten uit nieuwe en innovatieve
    diensten en methodes die ontwikkeld zijn door gemeenten en WSD gezamenlijk. Het
    gaat om b.v. inburgering en taal tijdens het werk, jeugdtrajecten, ontwikkelgerichte
    arbeidsmatige dagbesteding etc. De verwachting is dat deze diensten fors zullen
    groeien, omdat deze inspelen op urgente lokale behoeften van gemeenten.
    Voorzichtige aanname is dat de dienstverlening licht groeit t.o.v. de huidige situatie.

   De kosten van het expertisecentrum worden geacht budget neutraal te zijn. Zowel
    WSD, gemeenten als eventuele derden brengen hun expertise om niet in. Wel zal er
    geïnvesteerd moeten worden om het expertisecentrum op gang te brengen (eenmalige
    investering in b.v. projectleiding) en gefaciliteerd moeten worden met passende
    huisvesting en ICT/communicatiemiddelen. Deze extra kosten maken onderdeel uit van
    het invoeringsplan waarvoor middelen zijn gereserveerd.

   De facilitaire dienstverlening en de uitleen van ambtelijk en overig niet gesubsidieerd
    personeel aan dochterondernemingen en vice versa geschiedt op basis van werkelijke
    kosten. Deze dienstverlening is in dienstverlenings-overeenkomsten vastgelegd. De
    opbrengsten uit deelnemingen zijn separaat opgenomen.

   We hebben op dit moment te maken met hoge inflatiecijfers. Voor de begroting en
    ramingen wordt desalniettemin voor de meeste posten uitgegaan van het prijspeil
    januari 2024. Voor de meeste majeure begrotingsposten geldt dat de prijsstijging
    wordt gecompenseerd (subsidies) of doorberekend (omzet).



Uitgangspunten per begrotingspost
   De diverse crises in afgelopen jaren voortvloeiend uit de coronapandemie en de oorlog
    in de Oekraïne hebben geleid tot aanzienlijke kostenstijgingen. De beste inschatting
    van de gevolgen van die prijsstijgingen vormt de interne detailbegroting 2024 die is
    gebaseerd op de laatste prognose 2023 aangevuld met de verwachtingen rondom de
    ontwikkeling van met name de loonkosten en de mogelijke compensatie door het Rijk.




                                             23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>   Na overleg tussen de branchevereniging, gemeenten en het Ministerie heeft het Rijk in
     2023 maatregelen genomen om de enorm gestegen kosten van levensonderhoud voor
     de doelgroep SW en PW te compenseren. Enerzijds door (éénmalige)
     compensatiemiddelen voor 2023 maar ook een aantal structurele verhogingen vanaf
     2024. Daarbovenop is per 1 januari het wettelijk minimumuurloon ingevoerd wat een
     kostenverhogend effect heeft. De belangrijkste maatregelen in 2024 die doorwerken in
     2025 en verder:

    1.   Loonkostenstijging PW door invoering van een Wettelijk Minimum uurLoon
         waardoor alle PW-lonen stijgen met 3,57% (36 naar 37 uur plus een extra SV-dag
         in schrikkeljaar 2024).
    2.   Loonkostenstijgingen PW en SW als gevolg van de verhoging van het WMuL per 1-
         1-2024 met 3,75%. In juli 2024 komt daar nog een keer 2% (geraamd) bovenop.
    3.   Onbekend is of er een nieuwe cao voor de PW volgt na 2024. Vooralsnog nemen we
         aan dat die er niet komt, het WMuL blijft dan de basis.
    4.   Cao-lonen Wsw volgen de LPO-systematiek volgens de meicirculaire. Daarmee
         worden loonkostenstijgingen gefinancierd vanuit beschikbare rijksvergoeding Wsw.

    Voor 2025 en verder gaan we weer uit van “normale” verhogingen welke worden
    gecompenseerd door verhoging van de omzet (prijsindexering).

   De opbrengsten van de diensten en producten die WSD levert worden geraamd op
    basis van de begroting 2024.

   Het Wsw-budget wordt, conform de besluiten van de gemeenten, volledig ter
    beschikking van WSD gesteld. De meicirculaire Gemeentefonds biedt normaliter
    meerjarig inzicht in de ontwikkeling van het budget. Het is nog onduidelijk welke
    ruimte het Rijk ziet om de per 1 januari 2024 ontstane loonkostenstijging door de
    WML-verhoging en een eventuele compensatie voor SW-ers ingeschaald boven WML te
    compenseren via de LPO. Voor de begroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028
    gaan we voorzichtig uit van compensatie van de loonkostenstijging.
    In de meerjarige ontwikkeling wordt rekening gehouden met verwachte
    budgetaanpassingen als gevolg van lagere uitstroom dan gehanteerd bij de verdeling
    van het macrobudget voor de komende jaren.

   Financiering van de plaatsingen onder de Participatiewet vindt plaats middels
    loonkostensubsidies en begeleidingsvergoedingen. Verder wordt ervan uitgegaan dat
    de instroom Participatiewet in doorsnee qua samenstelling en loonwaarde gelijk is aan
    die van de afgelopen jaren.

   Inkomsten op grond van fiscale tegemoetkomingen, zoals het Lage Inkomens Voordeel
    (LIV) en het Loonkostenvoordeel (LKV) zijn geraamd op basis van de laatst bekende
    gegevens.

   Volgens het Participatiebudget voor de Nieuwe Doelgroep bedraagt de
    begeleidingsvergoeding voor 2024 € 7.217 per persoon voor zowel reguliere als
    beschutte werkplekken. Met dit bedrag is ook gerekend voor de jaren 2025 tot en met
    2028. Er is geen prijsindex op toegepast.

   Er is een cao Gemeenteambtenaren afgesloten voor het jaar 2024 die voorziet in een
    loonsverhoging per 1 januari 2024 van 4,75% en per 1 oktober 2024 1,25%. Verder is
    geen cao-stijging geraamd. Een eventuele loonkostenstijging wordt gecompenseerd
    door toename van de omzet.

   De overige bedrijfskosten worden geraamd op basis van de begroting 2024.

   De additionele kosten om WSD in lijn met de nieuwe koers en lokale plannen om te
    vormen naar een wendbare organisatie worden gedekt door de reserve
    Doorontwikkeling organisatie en zijn budgetneutraal opgenomen in de begroting.

   De additionele kosten van samen met de gemeenten op te stellen Lokale Plannen voor
    doorontwikkeling van de organisatie worden gedekt uit de daarvoor bestemde reserves
    van WSD en zijn budgetneutraal opgenomen in de begroting.




                                            24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>Bijlagen




   25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>                                                                                                                         BIJLAGE 1
  Gemiddelde bezetting WSD 2023-2028

  bron: Budget Wsw 2024 e.v. is primair op basis van de septembercirculaire 2023 rekening houdend met de feitelijke bezetting 2023/2024 en een uitstroom van
  7%. Voor de instroom PW is vanaf 2021 het Stimulus programma de basis leidend tot een totale bezetting van 2.100 personen ultimo 2026. Volgens de
  financiële doorrekening van het Adviesrapport over de koers van WSD Gezamenlijk Doorontwikkelen en de daarop gebaseerde scenarioberekening is 2.100
  personen doelgroepmedewerker nodig om tot een break-even exploitatie te komen.


Bezetting Doelgroep

                                                  Jaarrekening        Begroting         Begroting          Raming            Raming             Raming
                                                      2023              2024              2025              2026              2027               2028
Bezetting WSW-dvb
Gemiddelde bezetting Wsw in personen dvb                   1.143               1.054             976               907               844                785
Gemiddelde bezetting Wsw in fte dvb                        907,4              829,2            767,7             714,0             664,0              623,5

Bezetting WSW-BW
Gemiddelde bezetting Wsw in personen BW                      118                119               113              105                97                 90
Gemiddelde bezetting Wsw in fte BW                         101,3              100,0              95,4             89,0              83,0               77,0

Bezetting PW
Gemiddelde bezetting PW in personen dvb                      597                729              871             1.041             1.159              1.225
Gemiddelde bezetting PW in fte                             421,4              501,8            603,2             724,5             837,5              853,9

Totaalbezetting SW en PW (personen)                       1.858              1.902            1.960             2.053             2.100              2.100



Totale bezetting WSW dvb+BW
Gemiddelde totale bezetting in personen                    1.261             1.173             1.089             1.012               941                875
Gemiddelde totale bezetting in fte                       1.008,7             929,2             863,1             803,0             747,0              700,5
Gemiddelde totale bezetting SW in AJ                     1.088,8           1.002,7             931,3             866,4             806,0              755,8
* waarvan dienstverbanden WSD                              983,5             898,7             832,1             773,9             719,7              675,8
* waarvan Begeleid Werken                                  105,3             103,9              99,2              92,5              86,3               80,0




                                                                             26
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>                                                                                                           BIJLAGE 2



Gemiddelde bezetting Niet gesubsidieerde personeel (NGA) 2023-2028




                                     Jaarrek.       Begroting      Begroting       Raming      Raming       Raming
                                       2023           2024           2025           2026        2027         2028

  In dienst WSD/Blizo                  43,0            37,1           35,1             33,1      31,1           29,1

  Ingehuurd via derden                 180,0          205,4          210,4             215,4    220,4           225,4




  Totale NGA bezetting WSD             223,0          242,4          245,4             248,4    251,4           254,4



Toelichting:


Om de groei naar break-even eind 2026 is in afgelopen jaren de formatie fors uitgebreid.
In de loop van 2024 wordt de formatie geëvalueerd in het licht van het onder druk staand exploitatieresultaat
Wegens de uitstroom van Sw-medewerkers in zogenaamde sleutelfuncties ontkomen we niet aan een lichte toename
van de reguliere bezetting om die functies te bemensen. Ook de toenemende complexiteit van de PW-doelgroep vraagt
om kwalitatief goede invulling van de ontstane ruimte in de begeleidingsorganisatie.
Onder Niet gesubsidieerde arbeid (NGA) wordt verstaan de ambtelijke medewerkers in dienst van WSD,
de welzijnsmedewerkers in dienst van de stichting Blizo en medewerkers op structurele basis ingehuurd
van Werkpartners BV.
De hierboven gespecificeerde ambtelijke medewerkers in dienst van WSD en Blizo zijn verantwoord in de
post salarissen. Personeel ingehuurd van derden is verantwoord onder "externe dienstverlening formatie".
Het beleid van WSD is om geen ambtenaren in de gemeenschappelijke regeling aan te nemen, maar
al het nieuwe NGA-personeel aan te trekken via Werkpartners BV. Dit geeft, via natuurlijk
verloop, een verschuiving van personeel in dienst van WSD/Blizo naar personeel ingehuurd bij derden.


De aantallen in de tabel zijn exclusief 11 FTE NGA medewerkers met een dienstverband bij Werkpartners die elders zijn
geplaatst (De Schoonmaak Coöperatie) of op projecten (bijvoorbeeld de Lokale Plannen) werken.
De kosten van deze medewerkers worden volledig gedekt door de opbrengsten.




                                                       27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>                                                                                              Bijlage 3



                            Investeringsoverzicht 2023-2028
                                 (bedragen x € 1.000,-)




    Omschrijving       Jaarrekening Begroting      Begroting     Raming        Raming         Raming
                           2023       2024           2025         2026          2027           2028



Grond                            0            0             0             0             0              0

Terreinvoorzieningen          102           135            50           50            50            50

Gebouwen                    2.628           244          150           150           150           150

Installaties                2.030            25            50           50            50            50

Machines                      177           508          350           350           350           350

Inventarissen                 364           150          100           100           100           100

Vervoermiddelen               244           615          500           500           500           500



Overige                      2.672            0             0             0             0              0

Totaal                      8.217         1.677         1.200        1.200         1.200         1.200



Het investeringsbeleid van WSD is er op gericht om over een periode van 5 jaar niet meer te
investeren dan het totaal aan afschrijvingen in diezelfde periode van vijf jaar.

Voor de extra kosten van verduurzaming wordt een bestemmingsreserve gevormd.
Dekking van extra lasten daarvan is in de afschrijvingen meegenomen.




                                              28
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>                                                                                                         Bijlage 4


Ontwikkeling voorzieningen 2023 - 2028
      bedragen * € 1.000



                         Jaarrekening     begroting          begroting   Raming         Raming         Raming
Voorzieningen                2023           2024               2025       2026           2027           2028

Dubieuze debiteuren                228            175              175          175            175               175

Incourante voorraden                 6              5                5            5              5                5


Totaal voorzieningen               234            180              180          180            180               180



Toelichting

Volgens het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) is het niet meer toegestaan voorzieningen te
te treffen voor jaarlijks terugkerende aan arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume.
Derhalve zijn in de jaarrekening 2004 en volgende, middels een stelselwijziging, de voorzieningen
voor vakantiegeld en vakantiedagen omgezet in bestemmingsreserves.
Voor een overzicht van de bestemmingsreserves wordt verwezen naar Bijlage 8.




                                                        29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>Overzicht leningen en rente 2023-2028
       (bedragen * € 1.000)


Werkelijke rente leningen

Sinds 2014 maakt WSD geen gebruik meer van externe financiering in de vorm van leningen.
Er worden geen nieuwe leningen aangetrokken in de begrotingsperiode 2024-2028.


Werkelijke rentebaten
Sinds de invoering van schatkistbankieren eind 2013 hebben overtolige jarenlang geen rente opgeleverd.

Sinds augustus 2022 wordt op schatkistbankieren een variabel rentepercentage stijgend tot 3% ultimo 2023 vergoed.

                                                             Jaarrek.        Begroting Begroting Raming Raming   Raming
                                                              2023             2024      2025     2026   2027     2028
Berekening renteresultaat over liquide middelen

Rente lasten op leningen                                                 0          0        0       0       0        0

Rente baten op banksaldi                                           620            500       475    450     425      400
Totaal werkelijke rente                                            620            500       475    450     425      400




De rentebaten zijn onderdeel van de overige opbrengsten.
Verwachting is dat rente niet structureel op het huidig niveau blijft.




                                                                                                                          Bijlage 5
                                                                                   30
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>                                                                                                     Bijlage 6


Overzicht bijdragen gemeenten in de bestuurs- en indicatiekosten,


Het Algemeen bestuur heeft in de vergadering van 16 december 2009 besloten om de bestuurs- en indicatiekosten
apart te blijven benoemen en af te rekenen met gemeenten.

De (totale) bestuurs- & indicatiekosten worden gefixeerd op een reëel bedrag met index. Deze kosten worden
vervolgens voorcalculatorisch verdeeld op basis van de gekenmerkte verdeling van de "taakstelling".




Berekening bijdrage arbeidsjaar
                                                               2024                       2025

Totale algemene bestuurs- en indicatiekosten              €     237.000             €     240.000

Totaal gemeentelijke bijdrage                             €     237.000             €     240.000

Aantal Arbeidsjaren Wsw                                          1.066,4 AJ                 994,9 AJ

Gemiddelde bijdrage per arbeidsjaar:                      €      222,24             €      241,23



Bijdrage per gemeente :
                                              Aantal geplaatsten                          Gemeentelijke bijdrage
                                            Begrote          Begrote                    Begroting        Begroting
                                           bezetting         bezetting                    2024              2025
                                             2024              2025

Aangesloten gemeenten
Best                                             92,2                 89,7          €      20.493      €      21.638
Boxtel                                          238,1              217,3            €      52.915      €      52.419
Meierijstad (excl. v.m. Veghel)                 238,6              226,4            €      53.019      €      54.615
Nuenen                                           39,8                 37,7          €        8.837     €         9.094
Oirschot                                         70,1                 66,5          €      15.584      €      16.042
Oisterwijk                                      117,2              109,1            €      26.050      €      26.318
St. Michielsgestel                              116,6              107,3            €      25.904      €      25.884
Son & Breugel                                    24,9                 21,0          €        5.536     €         5.066
Vught                                           129,0              119,9            €      28.661      €      28.924



                                               1.066,4             994,9            €     237.000      €     240.000

Bron:
Gekenmerkte taakstelling 2024 en 2025 volgens de specificatie van het participatiebudget zoals opgenomen in de
septembercirculaire 2023.




                                                   31
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>Ontwikkeling bestemmingsreserves 2023- 2028
                                                                              Totaal   onttrokken
        Te Bestemmen                               Bestemmings-   Gestort   Onttrokken in 2022 en
         in het jaar                                    doel      bedrag     bedrag    voorgaand    2023    2024    2025    2026    2027    2028

2020   Reserve Dividend uit resultaat 2019         gemeenten          878        878          73     699     106
2021   Reserve Dividend uit resultaat 2020         gemeenten        1.738      1.738           0             494     600     600      44
2022   Algemene Gemeentelijke Reserve (AGR) 2021   gemeenten        1.250      1.250         213      79                             556     402
2023   Algemene Gemeentelijke Reserve (AGR) 2022   gemeenten        1.226        198           0                                             198
2024   Algemene Gemeentelijke Reserve (AGR) 2023   gemeenten        1.667          0           0
2020   Reserve Lokale plannen gemeenten            gemeenten        2.600      1.557         727     184     212     217     217
2021   Reserve Stimulusprogramma                   gemeenten        6.734      4.591        1052      39       0       0     500    1.300   1.700
2022   Reserve Stimulusprogramma                   gemeenten          322          0           0
       Totaal bestemmingsreserves gemeenten                        16.415     10.212       2.065    1.001     812     817   1.317   1.900   2.300
                            Onttrokken t/m 2028                    10.212
                            Saldo ultimo 2028                       6.203

2019 Exploitatieresultaat 2018                     algemeen           460        460         241     219       0
2020 Exploitatieresultaat 2019                     algemeen           460        460           0     241     219
2021 Exploitatieresultaat 2020                     algemeen           460        460           0             241     219
2022 Exploitatieresultaat 2021                     algemeen           460        460           0                     241     219
2023 Exploitatieresultaat 2022                     algemeen           460        460           0                             241     219
2024 Exploitatieresultaat 2023                     algemeen           460        460           0                                     241     219
2025 Exploitatieresultaat 2024                     algemeen           460        241           0                                             241
2026 Exploitatieresultaat 2025                     algemeen           460          0           0
2027 Exploitatieresultaat 2026                     algemeen           460          0           0
2028 Exploitatieresultaat 2027                     algemeen           460          0           0
2029 Exploitatieresultaat 2028                     algemeen           460          0           0
2004 Reserve vakantiegeld/-dagen                   pers.kosten      2.108          0           0
2007 Reserve vakantiegeld/-dagen                   pers.kosten        340        274         274
2011 Reserve vakantiegeld/-dagen                   pers.kosten        140        140         140
2019 Reserve vakantiegeld /-dagen                  pers.kosten        435          0           0
2024 Reserve vakantiegeld /-dagen                  pers.kosten        350          0           0
2017 Reserve Kosten Prototypes                     gemeenten        3.300      3.300       3.300
2018 Reserve Doorontwikkeling organisatie          gemeenten        1.580      1.580       1.289     200      91
2023 Reserve doorontwikkeling organisatie          gemeenten          824        824           0             364     455       5
2024 Reserve doorontwikkeling organisatie          gemeenten          450        450           0                             450
2022 Personeelsfonds                               pers.kosten        417        417         417
2023 Personeelsfonds                               pers.kosten        408          0           0
2024 Personeelsfonds                               pers.kosten        556          0           0
224 Reserve Verduurzaming                          algemeen           400          0           0
            Totaal bestemmingsreserves WSD                         16.368      9.986       5.661      660     915     915     915     460     460
                           Onttrokken t/m 2028                      9.986
                           Saldo ultimo 2028                        6.382



Specificatie beschikbare bestemmingsreserves dividend/AGR gemeenten ultimo 2028
- Reserve dividend gemeenten 2019                                       0
- Reserve dividend gemeenten 2020                                       0
- Algemene Gemeentelijke Reserve (AGR) 2021                             0
- Algemene Gemeentelijke Reserve (AGR) 2022                         1.028
- Algemene Gemeentelijke Reserve (AGR) 2023                         1.667
Totaal bestemmingsreserves gemeenten                                2.695




                                                                                                                                                    Bijlage 7
Specificatie beschikbare bestemmingsreserves WSD ultimo 2028
- Reserves algemene bedrijfsontwikkeling                            2.059
- Vakantiegeld en -dagen                                            2.959
Totaal bestemmingsreserves WSD                                      5.574




                                                                                                    32
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>                                                                                                 BIJLAGE    8




Specificatie van de onttrekkingen aan de bestemmingsreserves
                          WSD 2025




                                                                                      €                 €


1. Permanente bedrijfsontwikkeling                                                 460.000


2. Onttrekking bestemmingsreserve dividend / AGR                                   600.000


3. Onttrekking aan de bestemmingsreserve Doorontwikkeling organisatie              455.000


4. Onttrekking aan de bestemmingsreserve Lokale Plannen                            217.000


5. Onttrekking aan de bestemmingsreserve Stimulus                                          0
                                                                                  ----------
   Totaal onttrekking                                                                                1.732.000




   Bevoegdheden vrijval en afloop reserves
    De vorming van de reserves is uitdrukkelijk voorbehouden aan het Algemeen bestuur van WSD. Bij de
   voorstellen tot vorming van de reserves worden door het Algemeen bestuur de doelen en kaders voor de
   betreffende bestemmingsreserve meegegeven. Voor de verdere technische uitwerking van de vrijval wordt de
   ambtelijke organisatie van WSD gemandateerd. In geval van onduidelijkheid consulteert de ambtelijke
   organisatie het Dagelijks bestuur.

   Tenminste jaarlijks, namelijk bij het vaststellen van de jaarrekening van WSD en de begroting en
   meerjarenraming, wordt het Algemeen bestuur geïnformeerd over het verloop van de reserves. In de
   jaarrekening wordt aan het Algemeen bestuur verantwoording afgelegd over de omvang en aard van de
   feitelijke bestedingen. In de begroting en meerjarenraming wordt inzicht gegeven over de verwachte
   onttrekkingen.

   Daarnaast staat het Algemeen bestuur vrij om op ieder moment inzicht te vragen in de vorming en
   onttrekkingen.




                                                   33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>                                                                                                                        BIJLAGE       9

A. Ontwikkeling Algemene Reserve 2023-2028

                                                                * € 1000

stand per 31-12-2023                                             10.500

Bij bestemd resultaat 2023                                            200 Result. 2023 = 4057 -/- 2.209 (BR WSD) -/- 1.648 (BR AGR)

BIJ bestemd resultaat 2024                                              0 Result. 2024 = 3.226 -/- 460 (BR WSD) -/- 2.766 (BR AGR)

stand per 31-12-2024                                             10.700

BIJ bestemd resultaat 2025                                              0 Result. 2025 = 2.095-/- 460 (BR WSD) -/- 1.635 (BR AGR)

stand per 31-12-2025                                             10.700

BIJ bestemd resultaat 2026                                              0 Result. 2026 = 1.710 -/-460 (BR WSD) -/- 1.250 (BR AGR)

stand per 31-12-2026                                             10.700

BIJ bestemd resultaat 2027                                              0 Result. 2027 = 1.680-/- 460 (BR WSD) -/- 1.220 (BR AGR)

stand per 31-12-2027                                             10.700


BIJ uitkering ter dekking resultaat 2028                                0 Result. 2028 = 1.655 -/-460 (BR WSD)-/- 1.195 (BR AGR)

stand per 31-12-2028                                             10.700


B. Toets weerstandvermogen WSD

Op basis van de meest actuele risico-analyse wordt het Algemeen bestuur in haar vergadering van 3 juli 2024 voorgesteld het minimum
weerstandsvermogen vast te stellen op € 10,7 mln. Verwezen wordt naar hoofdstuk 4.


                                                                * € 1000
   Geraamde stand Algemene reserve ultimo 2028                   10.700
   Verwacht minimumniveau besluit Algemeen bestuur juli
   2024                                                          10.700
                                                                      0




                                                                 34
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>Overzicht taakvelden 2025
(bedragen * € 1.000)


taakveld Omschrijving                         Baten    Lasten       Saldo



0.4      Overhead                              6.680     21.329     -14.649
0.8      Overige baten en lasten                   0          0           0
6.4      Begeleide participatie               46.031     34.444      11.587
6.5      Arbeidsparticipatie                  16.899     12.202       4.697

         Saldo taakvelden                     69.610     67.975       1.635

0.10     Mutaties reserves                       460            0      460

0.11     Resultaat rekening baten en lasten   70.070     67.975       2.095




                                      35
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>                                                                                                                     BIJLAGE       11




Specificatie van de incidentele baten en lasten

                                                                         Begroting   Begroting   Raming Raming           Raming
                                                                           2024        2025        2026      2027        2028
   Incidentele baten


   Inzet dividend/AGR                                              *1)        600          600        600       600            600


   Onttrekking reserve Lokale Plannen                              *2)        212          217        217        -             -


   Onttrekking reserve doorontwikkeling tbv de Koers               *2)        455          455        455        -             -


   Onttrekking reserve doorontwikkeling structureel                *3)        460          460        460       460            460


   Onttrekken reserve Stimulus                                     *4)           -          -         500     1.300        1.700




                                                       Totaal baten          1.727       1.732      2.232     2.360        2.760


   Incidentele lasten


   Extra trajecten en diensten gemeenten uit Dividend/AGR          *1)        600          600        600        600           600


   Kosten lokale plannen                                           *2)        212          217        217            -         -


   Kosten doorontwikkeling tbv de Koers                            *2)        455          455        455            -         -




                                                       Totaal lasten         1.267       1.272      1.272       600            600



   Saldo incidentele baten en lasten                                          -460        -460       -960    -1.760       -2.160




   Toelichting:

   *1) De kosten van extra trajecten en diensten die gemeenten bij WSD inkopen worden op verzoek gedekt vanuit de bij
   WSD gereserveerde dividenden en Algemene Gemeentelijke Reserve (AGR).

   *2) Bij het vaststellen van de Koers zijn middelen gereserveerd waaruit de gemeenten en WSD de kosten van
   respectievelijk de Lokale Plannen en Doorontwikkeling van de organisatie dekken.

   *3) Zolang WSD een positief exploitatieresultaat realiseert wordt vanuit het saldo jaarlijks een reserve voor structurele
   doorontwikkeling WSD gevormd. Tegenover deze dekking met een incidenteel karakter staan structurele kosten van
   doorontwikkeling (opleidingen, organisatieontwikkeling etc.)

   *4) De Stimulusreserve is gevormd om te worden ingezet wanneer het totaal subsidieresultaat SW+PW omder het
   minimumniveau zakt.




                                                                            36
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>Schouwrooij 20   0411-650 111
5281 RE Boxtel   info@wsd-groep.nl
Postbus 173      www.wsd-groep.nl
5280 AD Boxtel
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>