<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Inhoudsopgave
                                                                  o
Visuele samenvatting                                                    5.1 Opzet haalbaarheidsonderzoek.                                  25
Samenvatting …                                                          5.2 Resultaten     haalbaarheidsonderzoek                          .26
1. Inleiding…                                                           5.3 Conclusie naar aanleiding van haalbaarheidsonderzoek…..26
   1.1   Context…                                                       5.4   Infrastructuur.                                              27
   1.2 Betrokken partners.                                              5.5 Afwegingskader warmteoplossing                                 28
   1.3 Wat beschrijft dit uitvoeringsplan?.…                                Leidende principes Nota Energie & klimaat Vught 2022-2030 28
2. Wijkanalyse …                                                            Leidende principes en selectiecriteria Transitievisie Warmte
   2.1 Contouren van de wijk.                                  -10          Vught...                                                      …29
                                                                     6. Plan van aanpak..                                                 …30
   2.2 Fysieke kenmerken Loyola
       Bebouwing ….                                                     6.1 Rolverdeling                                                   .30
   2.3 Sociale kenmerken      …                                         6.2 Maatregelen                                                    32
       Doelgroepenanalyse (Motivaction) .                      .14          Isolatie maatregelen …                                       32
                                                                            Onderzoek    bewonersinitiatief collectief warmte- en koudenet.32
   2.4 Relevante ontwikkelingen in de wijk                     .16
                                                                            Individuele warmteoplossingen                                  32
       Ontwikkeling kindcentrum Het Kwartier…                … 16
       Verduurzamingswensen atletiekvereniging Prins Hendrik   …..16        Netverzwaring …                                                33
                                                                                                                                          33
       Nieuwbouw    Isabellaveld en Enexis-terrein
       Verdiepte ligging spoor…                                             Verwijderen gasnet                                             .33
3. Beleid, besluitvorming en participatie …                   17        6.3 Planning                                                       .34
                                                                        6.4 Middelen                                                       .35
   3.1   Beleidscontext
   3.2 Besluitvorming en participatie                                   6.5 Risico's en mitigatie ….                                      …36
                                                                     7. Handelingsperspectief voor bewoners, ondernemers en andere
4. Isolatieopgave …
       Smart Twin …
                                                                     gebouweigenaren …                                                    …37
                                                                        7.1 Overstappen op een duurzame warmteoplossing                    -37
5. Gekozen warmteoplossing …                                  25
                                                                            Isolatiemaatregelen …                                          37
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>      Stappen voor eigenaar-bewoners buiten VVE's
      Stappen voor VVE's…
      Stappen voor huurders bij Woonstichting Charlotte van
      Beuningen
      Stappen voor particuliere huurders en verhuurders
      Stappen voor ondernemers en andere gebouweigenaren …. 38
   7.2 Haalbaarheid
      Betaalbaarheid
      Financierbaarhei
      Werkbaarheid…
      Bijzondere omstandigheden .
8. Monitoring en evaluatie .
   8.1 Monitoring…
   8.2 Evaluatie en herijking …
      Evaluatie .
      Tussentijdse wijzigingen van de planne:
Begrippen….
                                                               Uitvoeringsplan Aardgasvrij Loyola - 3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Visuele samenvatting
                                                              Oplossingen per
                       Onderzoek  naar
                                                                     woning
                          warmtenet
                             ©i                                                                    Ondersteuning
                             ÏCS
                                                                                                         bewoners
                                                             Hybride als tussenoplossing              9
      Isoleren &                                oiie                                                  e
                                                                                                    ° Energieadvies
      ventileren                                                                                    e  Subsidies
                                                                                                    « Financiering
                                 Bewoners doen \
      Enexis versterkt
        elektriciteitsnet
                         het           h et sàa men!                               MetCoördinatie
                                                                                          hulp van professionals Gemeente
                                                                                                                     ©
                                 ° Uitwisselen informatie en ervaringen
                                 ° Collectieve inkoopacties
                                                                                                                  N(al!
                                 « Uiterlijk in 2050 aardgasvrij                                  Communicatie
                                                                                        Uitvoeringsplan Aardgasvrij Loyola - 4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Samenvatting
Dit uitvoeringsplan gaat over de wijk Loyola in Vught en het           buurtniveau inspireren en helpen. Dit kan door informatie uit te
aangrenzende wijkdeel Stadhouderspark. Op dit moment worden de         wisselen over succesvolle maatregelen of door ervaringen uit te
meeste huizen en gebouwen in dit gebied nog verwarmd met               wisselen over de samenwerking met betrouwbare aannemers en
aardgas. Dat gaat in de toekomst veranderen. Vanaf 1 januari 2050      installatiebedrijven. Ook kan er door de bewoners worden gekozen
wordt er geen aardgas meer geleverd. Een deel van de wijk zal in       om gezamenlijk maatregelen in te kopen. Om dit netwerk van
de toekomst worden verwarmd met individuele warmtepompen               bewoners op te starten en actief te houden, wordt de Werkgroep
(inclusief airco's). Er wordt onderzocht of er in de toekomst een      Aardgasvrij Loyola opgericht. Deze werkgroep bestaat uit vrijwillige
warmte- en koudenet kan komen voor het gedeelte van de wijk            wijkbewoners die worden ondersteund door professionals. De
Loyola waar de huizen dichter op elkaar staan. Voor vrijstaande        werkgroep zorgt ervoor dat er voldoende ondersteuning is voor
huizen op grote percelen die verder van elkaar verwijderd zijn,        wijkbewoners op het gebied van technisch advies en het verkrijgen
wordt de aanleg van een warmte- en koudenet te duur. Deze              van inzicht in subsidies en financieringsmogelijkheden. De
conclusie is getrokken na onderzoek naar de technische en              werkgroep wordt geadviseerd door een klankbordgroep van
economische      haalbaarheid van  een eventueel warmte-   en koudenet wijkbewoners en door de stuurgroep Warmtetransitie die de
in de wijk Loyola.                                                     overgang naar aardgasvrij voor de hele gemeente Vught overziet.
Naast het lopende onderzoek naar de mogelijkheden voor een             In de tussentijd gaat netbeheerder Enexis aan de slag met het
warmte- en koudenet in de wijk Loyola, wordt er de komende jaren       verzwaren van het elektriciteitsnet in de wijk. We gaan immers
al gestart met het isoleren van woningen en gebouwen. Op die           steeds meer elektriciteit verbruiken. Niet alleen om te verwarmen,
manier wordt er minder energie verspild. Een deel van de woningen      maar ook bij het elektrisch koken en het elektrisch autorijden.
en gebouwen is al voldoende geïsoleerd, maar een groot gedeelte
ook nog niet. Voor veel woningen is een hybride warmtepomp             Wat    betekent dit voor de bewoners,    ondernemers   en
daarom een goede tussenoplossing. Het eindstation is dan een           gebouweigenaren       in de wijk Loyola en omgeving?
volledig elektrische warmtepomp of een aansluiting op een warmte-      Bewoners, ondernemers en gebouweigenaren kunnen, met behulp
en koudenet. Bij het isoleren van woningen en gebouwen kijken we       van de volgende stappen, overstappen op een duurzame
naar het optimale niveau van isolatie, met het oog op het in de        warmteoplossing:
toekomst verwarmen met een warmtepomp of warmte- en
koudenet. De meeste woningen in de wijk zijn koopwoningen. De               1.   Eigen situatie bepalen. Is er extra isolatie nodig om over te
bewoners van deze woningen zijn zelf aan zet, maar natuurlijk                    stappen op een duurzame warmteoplossing? Zijn er andere
krijgen ze wel de nodige hulp en stimulatie.                                     woon-, werk of renovatiewensen? Om een goed beeld te
                                                                                 krijgen van de mogelijkheden en de maatregelen die
Om eigenaar-bewoners te stimuleren en te helpen bij het isoleren                 getroffen moeten worden om over te kunnen stappen op een
van hun woning zetten we in op een fijnmazig netwerk van                         duurzame warmteoplossing, kunnen bewoners gebruik
bewoners in en om de wijk Loyola, die elkaar op straat- of                       maken van een energieadvies. Dit kan via:
                                                                                                          Uitvoeringsplan Aardgasvrij Loyola - 5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>            het Smart Twin platform;                             Hoe worden    bewoners geholpen    bij het nemen   van stappen?
       a
            de maatwerk energieadviezen via VET-Vught;           Om bovenstaande stappen te doorlopen, zullen veel bewoners hulp
            het Energie + Klimaatloket;                          kunnen gebruiken. Deze hulp wordt op verschillende manieren
            buren die al eerder stappen hebben gezet en kennis   geboden:
           willen delen.                                                Het  burennetwerk:    het doel  is om straks in iedere straat of
  Wijkbewoners zullen dan ook worden gestimuleerd door de               buurt in de wijk Loyola een groep actieve bewoners te
  werkgroep om gebruik te maken van bovenstaande                        hebben. Dit burennetwerk wisselt kennis en ervaring over
  mogelijkheden voor energieadvies.                                     het verduurzamen van woningen uit met andere straat- of
  Gezamenlijke inkoop van isolatiemaatregelen. De                       buurtbewoners. Ook trekt het burennetwerk gezamenlijk op
  Werkgroep Aardgasvrij Loyola ondersteunt groepen                      bij inkoopacties van verduurzamingsmaatregelen. Dit
  bewoners op straat- en buurtniveau bij het organiseren van            burennetwerk wordt ondersteund door het projectteam van
  collectieve inkoopacties. Dit zal met name gaan om veel               de wijk Loyola;
  voorkomende gebouwmaatregelen, zoals specifieke                       Het Energie + Klimaatloket aan het Moleneindplein: hier
  isolatiemaatregelen. Bewoners kunnen hieraan deelnemen                kan iedereen terecht voor vragen over duurzame energie en
  of zelf kiezen   voor andere   aanbieders.                            klimaatadaptatie;
  Gezamenlijke inkoop van duurzame warmteoplossing.                     Het Smart Twin platform: dit is een digitaal platform waar
  Bewoners van woningen die voldoende geïsoleerd zijn,                  bewoners hun eigen woning kunnen nabouwen. Het
  worden door het projectteam ondersteund. Dit doet het                 programma rekent dan uit welke maatregelen nodig zijn om
  projectteam op straat- en buurtniveau door het organiseren            het gewenste isolatieniveau te bereiken. Ook kunnen er
  van inkoopacties voor individuele warmteoplossingen. In het           direct offertes opgevraagd worden bij bedrijven die zich bij
  geval van een warmte- en koudenet krijgen de bewoners                 dit platform hebben aangemeld. Als extra ondersteuning zijn
  een aanbod van een (nog op te richten) warmtebedrijf.                 ook de energieadviseurs van EnergieNul73 Advies
  Bewoners      houden   de keuze  om  deel te nemen    aan  een
                                                                        ingeschakeld om vijftig woningen in de wijk Loyola (die in
  eventueel    warmte-   en koudenet   of om zelf te kiezen voor
                                                                        Smart Twin zijn nagebouwd) te bezoeken en een gratis
  een andere warmteoplossing. Daarnaast helpt het                       woningverduurzamingsadvies uit te brengen. Bewoners van
  projectteam bewoners bij het overstappen naar koken op                woningen in de wijk Loyola die van dit platform gebruik
  inductie.
                                                                        kunnen maken, hebben hier een brief over ontvangen;
. Afsluiting van het gas. Zodra een woning geen gas meer                Energieadviezen van VET-Vught: maatwerkadviezen
  nodig heeft, kan de bewoner bij netbeheerder Enexis het               worden al vele jaren succesvol gegeven door VET-Vught.
  verwijderen van de gasaansluiting aanvragen. De                       Met dit advies weten bewoners welke maatregelen er
  netbeheerder     zal deze werkzaamheden       dan  uitvoeren.
                                                                        specifiek voor hun woning nodig zijn;
. Nazorg. Het Energie + Klimaatloket blijft beschikbaar voor            Energiecoaches van VET-Vught: deze vrijwilligers bieden
  vragen en informatie.                                                 mensen met een smalle beurs gratis hulp om energie te
                                                                        besparen met kleine maatregelen (zoals tochtstrips en
                                                                                                 Uitvoeringsplan Aardgasvrij Loyola - 6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>           radiatorfolie) en met het krijgen van meer inzicht in het
           energieverbruik;                                               Daaropvolgend is er een haalbaarheidsonderzoek gedaan, waarbij
      «    Subsidies en financiering: Om de overstap naar                 zowel  naar de technische  als naar de economische     haalbaarheid
           aardgasvrij betaalbaar te houden, zijn er verschillende        van een warmte- en koudenet is gekeken. De resultaten zijn
           landelijke subsidies beschikbaar. Ook zijn er goedkope         gepresenteerd en besproken tijdens een drukbezochte
           leningen om het overgebleven bedrag mee te financieren.        bewonersbijeenkomst op 6 november 2023 met ruim honderd
                                                                          aanwezigen.
Hoe zijn bewoners        van de wijk Loyola en omgeving     betrokken bij
het maken van dit uitvoeringspla                                          Uit de bewonersbijeenkomsten is een groep bewoners gevormd die
Om de bewoners zo veel mogelijk te betrekken bij het maken van            hebben meegedacht over de beste manier om buurtbewoners te
dit uitvoeringsplan, zijn in 2023 meerdere bewonersbijeenkomsten          bereiken en om een bewonersperspectief te geven op het
georganiseerd, inclusief een webinar. Tijdens de eerste                   uitvoeringsplan. Na het warmte- en koudenet-onderzoek is er ook
bijeenkomsten werden de bewoners vooral geïnformeerd over het             een bewonersgroep gevormd die zich actief wil inzetten om de wijk
feit dat er een uitvoeringsplan gemaakt werd voor hun wijk.               Loyola verder te isoleren en van duurzame warmte te voorzien.
Daarnaast werd alvast gepeild in hoeverre zij open stonden voor
een     eventueel   warmte-  en koudenet.   Al snel bleek dat bewoners    De bewoners van de wijk Loyola zijn veelal geïnformeerd en bereikt
niet onwelwillend stonden tegenover een warmte- en koudenet,              via brieven. Ook zijn er (mede door wijkbewoners) flyers
maar wel eerst meer informatie wilden over de haalbaarheid, de            rondgebracht in de wijk, is er een digitale nieuwsbrief verstuurd en
kosten en hoe een warmte- en koudenet er in de praktijk uit zou           wordt er gebruik gemaakt van bestaande WhatsApp-groepen.
zien.
                                                                                                          Uitvoeringsplan Aardgasvrij Loyola - 7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre> I. Inleiding
In 2019 werd het Nederlandse Klimaatakkoord gesloten. Hierin            «    Energiecoöperatie VET-Vught verzorgt al geruime tijd
hebben overheden, bedrijven en maatschappelijke organisaties                 energieadviezen op maat in de gemeente Vught. In de wijk
afgesproken hoe we de uitstoot van broeikasgassen gaan                       Loyola worden bovengemiddeld veel energieadviezen
terugdringen. Onderdeel van dit Klimaatakkoord is de                         aangevraagd door bewoners. Dit duidt erop dat er
warmtetransitie: de opgave om in 2050 zeven miljoen woningen en              bovengemiddeld veel interesse is voor de energietransitie.
één miljoen utiliteitsgebouwen met hernieuwbare energie te              e    Door de ligging van de wijk Loyola aan het Drongelens
verwarmen. Het terugdringen van de uitstoot van broeikassen is niet          kanaal en de aanwezigheid van een rioolgemaal, is er een
de enige reden om te stoppen met het gebruiken van aardgas voor              potentiële warmtebron beschikbaar. Dit is handig als er
verwarming. Ook de aardbevingen in Groningen, de afhankelijkheid            wordt gekozen voor een collectief warmte- en koudenet.
van andere landen, de sterk gestegen aardgasprijzen in de
afgelopen jaren en de sterk toegenomen energiearmoede zijn           1.2 Betrokken partners
redenen om te kiezen voor de overstap naar een schone en
                                                                    Dit uitvoeringsplan is een product van de gemeente Vught,
betaalbare warmtevoorziening.
                                                                    partnerorganisaties, bewoners, ondernemers en andere
                                                                    gebouweigenaren in de wijk Loyola. De partnerorganisaties die
 I.I   Context
                                                                    deelnemen aan dit uitvoeringsplan zijn:
In 2021 heeft de gemeente Vught een Transitievisie Warmte (TVW)         «    Energiecoöperatie VET-Vught, een bewonersinitiatief dat
vastgesteld. Deze Transitievisie beschrijft het tijdspad naar het           zich inzet voor een CO: neutrale gemeente;
moment waarop de hele gemeente Vught in 2050 verwarmd wordt             «     Woonstichting Charlotte van Beuningen, een woonstichting
zonder aardgas. In deze visie is de wijk Loyola en omgeving (vanaf           die huurwoningen aanbiedt met een focus op de gemeente
nu: Loyola) aangewezen als startgebied. Dat betekent niet dat
                                                                            Vught;
Loyola als eerste van het aardgas af zal gaan. Het betekent wel dat
                                                                        e    Netbeheerder Enexis, die zorgt voor het transport van
voor deze wijk als eerste een uitvoeringsplan wordt gemaakt. Naast
                                                                             aardgas en elektriciteit.
het maken van een uitvoeringsplan voor de Loyola, leren we als
gemeente Vught ook wat het betekent om een uitvoeringsplan te
maken. Loyola heeft een aantal kenmerken die deze wijk geschikt      1.3 Wat beschrijft dit uitvoeringsplan?
maken voor deze leerweg:                                            Dit uitvoeringsplan beschrijft een analyse van de wijk Loyola en hoe
     e   Loyola heeft verschillende bebouwing uit verschillende     deze wijk uiterlijk in 2050 aardgasvrij verwarmd wordt. In de
         bouwperiodes Hierdoor wordt in de breedte ervaring         Transitievisie Warmte (TVW) is voor het overgrote deel van de
         opgedaan met verschillende soorten woningen. Deze          gemeente Vught een all-electric warmteoplossing als meest
         ervaring kan gebruikt worden bij het maken van             waarschijnlijk beschreven. Voor enkele gebieden in Vught is in de
         uitvoeringsplannen voor andere wijken in Vught.            TVW beschreven dat er een verdiepend onderzoek nodig is. Dit
                                                                    onderzoek is nodig om de mogelijkheid voor een collectief warmte-
                                                                                                       Uitvoeringsplan Aardgasvrij Loyola - 8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>en koudenet in kaart te brengen. Een van die gebieden ligt in de
wijk Loyola. Voor dit uitvoeringsplan is er een haalbaarheidsstudie
(zie bijlage) uitgevoerd door marktpartij To Realize Concepts (2RC).
Ongeacht welke warmteoplossingen er gaan komen, zullen veel
woningen wel alvast transitiegereed gemaakt worden. Dat betekent
dat ze voldoende geïsoleerd zijn om op lagere temperatuur te
kunnen    worden  verwarmd.  Daarnaast   moet  het warmte
afgiftesysteem in de woning in staat zijn om de woning op lage
temperatuur te verwarmen. In dit uitvoeringsplan wordt ook
beschreven hoe de gemeente Vught de bewoners van Loyola gaat
ondersteunen bij het transitiegereed maken en het verkrijgen van
het juiste warmte afgiftesysteem.
                                                                     Uitvoeringsplan Aardgasvrij Loyola - 9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>2.Wijkanalyse                                                          Daarnaast vormt de spoorlijn Den Bosch-Tilburg een grens
Voordat er verder wordt ingezoomd op dit uitvoeringsplan is het van    waardoor het stukje ten zuiden van dit spoor, niet wordt
belang om duidelijk te hebben over welk deel van de gemeente           meegenomen in de scope van dit uitvoeringsplan. Een groot deel
Vught het precies gaat wanneer we spreken van Loyola. Dit wordt in     van de woningen in dit stukje van de wijk zijn vergelijkbaar met de
dit hoofdstuk toegelicht.                                              woningen aan de andere kant van de John F. Kennedylaan die
                                                                       binnen de wijk Loonsebaan vallen. Deze woningen kunnen daarom
2.1 Contouren van de wijk                                              beter meegenomen worden in het uitvoeringsplan voor de wijk
                                                                       Loonsebaan.
De wijk Loyola dankt haar naam aan het retraitehuis Loyola dat hier
tot 1979 stond. Tegenwoordig ligt in de wijk Loyola nog de
Loyolalaan en het Loyolapark. De wijk loopt vanaf Fort Isabella        Zie onderstaande figuur voor de contouren van de wijk zoals we die
langs de westkant van het spoor tot aan de John F. Kennedylaan. In     hanteren voor dit uitvoeringsplan:
het noorden wordt de wijk begrenst door het kanaal en het gebied
van de voormalige Frederik Hendrik Kazerne.
Op het terrein van de voormalige kazerne Frederik Hendrik is een
nieuwe buurt verrezen, genaamd Stadhouderspark. In deze buurt zit
een kindcentrum (Het Kwartier). In dit kindcentrum zitten twee
basisscholen, een kinderopvang en een buitenschoolse opvang.
Ook atletiekvereniging Prins Hendrik en een klein aantal bedrijven
zijn gevestigd in deze buurt. Ook wordt het gehele terrein van het
kindcentrum gebruikt door Jeugd Aktief tijdens de laatste week van
de zomervakantie.
Hoewel Stadhouderspark volgens de indeling van het CBS
(Centraal Bureau voor de Statistiek) in de wijk Vughtse Heide en
Iunetten ligt, sluit het sociaal en geografisch veel beter aan bij de
wijk Loyola. Veel kinderen uit de wijk gaan naar school bij een van
de  basisscholen     in het kindcentrum. Bewoners   hebben  vaak  niet
door dat ze eigenlijk in een andere wijk wonen. Er is daarom
gekozen om niet de formele wijkindeling aan te houden, maar
Stadhouderspark mee te nemen in het uitvoeringsplan van de wijk
Loyola.                                                                Figuur 1: links: formele indeling van de wijken volgens het CBS, rechts: indeling ten
                                                                       behoeve van dit uitvoeringsplan
                                                                                                             Uitvoeringsplan Aardgasvrij Loyola - 10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>2.2 Fysieke kenmerken              Loyola
                                                                                     Aantal       adressen      per  bouwperiode
Bebouwing
De wijk Loyola is een gebied met gemengde bebouwing. Er staan
1.077 woningen, 61 utiliteitsgebouwen en een gebouw dat gemengd
                                                                                           s                     “
wordt gebruikt. In het gebied rondom de Kampdijklaan en het                                     <1920                       66
oostelijke gedeelte van de Loonsebaan staan veel woningen die
gebouwd zijn tussen 1920 en 1964, een enkeling is nog ouder. In                              1920-1945                      90
het zuiden van de wijk aan de Zuidoosterlaan staan een aantal
vooroorlogse woningen. De andere buurten zijn gefaseerd gebouwd                              1946    - 1964                165
tussen 1975 en 1991 met een mix van seriematige bouw
(Vughterhage) en relatief veel vrije kavels. In de decennia daarna
                                                                                             1965   - 1974                  30
zijn door de buurten verspreid nog clusters gebouwen bijgebouwd.
De bebouwing aan de Margrietlaan en op het voormalige
kazerneterrein is relatief jong. De verwachte isolatieopgave in deze                         1975-1991                     169
wijkdelen is minimaal tot nihil. Er zijn ook clusters gebouwen op
nieuwbouwlocaties die al aardgasvrij worden opgeleverd (LOOF-                                1992-     2005                113
project op het voormalige landgoed de Braacken). Ook zijn er de
afgelopen jaren op het Isabellaveld woningen aardgasvrij gebouwd
                                                                                             2006   - 2014                 159
en zullen er in de komende jaren nog woningen gebouwd gaan
worden op het overige gedeelte van het Isabellaveld en op het
terrein van Enexis in de wijk. De plannen hiervoor zijn nog in                              2015   - heden                 348
ontwikkeling, maar het staat vast dat ook hier aardgasvrij gebouwd
gaat worden. Sinds 1 juli 2018 dienen alle nieuwe woningen
namelijk aardgasvrij te worden gebouwd.                                                         Totaal                    1.140
Het gebied bestaat voornamelijk uit grondgebonden woningen. Er                      Figuur 2: woningen naar bouwperiode.     Bron: Kadaster
zijn in totaal zes appartementencomplexen verspreid over het oude
kazerneterrein. Drie hiervan zijn in bezit van woonstichting Charlotte Naast woningen bevat het gebied een mix aan utiliteitsgebouwen.
van Beuningen, twee zijn van een VVE en de appartementen van           Het gaat daarbij voornamelijk om kindcentrum Het Kwartier. Omdat
het andere complex worden verhuurd door een projectontwikkelaar.       het huidige gebouw al jaren te klein is voor twee basisscholen, heeft
                                                                       de raad opdracht gegeven om voor de kleinste school nieuwbouw te
                                                                       realiseren. Hiervoor is een locatieonderzoek gaande met drie
                                                                       varianten. Twee van die varianten zijn op de locatie van het huidige
                                                                       Kwartier. Dit kan mogelijkheden bieden voor een eventueel warmte-
                                                                                                            Uitvoeringsplan Aardgasvrij Loyola - 11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>en koudenet, aangezien Het Kwartier de grootste warmtevraag
heeft binnen Loyola. Daarnaast zijn er ook verschillende kantoren,
een atletiekvereniging en een restaurant gevestigd in Loyola.
Een speciale vermelding is nodig voor Fort Isabella. Dit oude
vestingwerk is in privaat eigendom en wordt momenteel
omgebouwd tot ‘buitenstad’ met een mix van wonen, werken,
recreatie en educatie. Dit terrein heeft haar eigen duurzame
warmtesysteem in de vorm van een kleinschalig warmte- en
koudenet. Fort Isabella wordt daarom verder niet meegenomen in
de scope van dit uitvoeringsplan.
Woningen in Loyola worden voor het overgrote deel verwarmd met
individuele cv-ketels. Iets meer dan 10% van de woningen wordt al
elektrisch verwarmd met een lucht- of bodem-waterwarmtepomp.
                              Woningen naar eigendom
                PARTICULIERE                                                                                               D  2015 tot heden
                  VERHUUR
                     x}
                           WONING:
                          CORPORATIE
                             (15%)
                                     KOOPWONING
                                         (78%)
              Figuur 2: woningen naar eigendom. Bron: Kadaster
                                                                                                      zaie
                                                                   Figuur 3: bebouwing naar bouwperiode. Bron: Kadaster
                                                                                                     Uitvoeringsplan Aardgasvrij Loyola - 12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>2.3 Sociale      kenmerken                                                       Leeftijdsopbouw
Loyola is een populaire wijk met relatief veel gezinnen. De
inkomens van de bewoners in Loyola zijn gemiddeld relatief hoog.
Het aandeel huishoudens met een laag inkomen is een stuk lager
dan het landelijk gemiddelde, maar ook in Loyola zijn er
                                                                                                0-25  JAAR
huishoudens met een laag inkomen. Energiearmoede vraagt dus                                         26%
ook in deze wijk voldoende aandacht.
                 Huishoudens met een laag inkomen
                                                                                          25-45 JAAR
                                                                                              21%
                                                                      Figuur 4: leeftijdsopbouw. Bron: CBS
                                                                 Opleidingsniveau van inwoners van 15-75 jaar
                                                                                                     MIDDEL
                                                                                                      (20%)
                    Nederland                    Loyola
           Figuur 3: huishoudens met een laag inkomen. Bron: CBS     Figuur5: opleidingsniveau. Bron: CBS
                                                                                   Uitvoeringsplan Aardgasvrij Loyola - 13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>Doelgroepenanalyse (Motivaction)
Adviesbureau Motivaction heeft in 2023 een analyse gedaan naar       Basismodel
de verschillende waarden en leefstijlen van de inwoners van de
gemeente Vught en dus ook Loyola. Hierbij is ook specifiek
gekeken naar opvattingen ten aanzien van duurzaamheid.
In Loyola zijn veel verschillende groepen. Hierbij zijn de
‘Kosmopolieten’ en ‘Opwaarts mobielen’ het meest
vertegenwoordigd, gevolgd door de ‘Nieuwe Conservatieven’ en de
‘Postmoderne Hedonisten’ (Tabel 1).
Kosmopolieten zijn open en kritische wereldburgers die
postmoderne waarden als ontplooien en beleven integreren met
moderne waarden als maatschappelijk succes, materialisme en
genieten.
Opwaarts mobielen zijn carrièregerichte individualisten met een
uitgesproken fascinatie voor sociale status, nieuwe technologie,
risico en spanning.
De nieuwe conservatieven zijn de liberaal conservatieve              sto us woorden   _  trodtioneel               moder
maatschappelijke bovenlaag. Zij willen alle ruimte geven aan
technologische ontwikkeling, maar zijn geen voorstander is van
sociale en culturele vernieuwing.                                            Figuur 6: Basismodel Mentality van Motivaction met betreffend aandeel in
                                                                                                             Nederland.
Postmoderne Hedonisten zijn de pioniers van de beleveniscultuur,
waarin experimenteren en het breken met morele en sociale
conventies doelen op zichzelf zijn geworden.                                0%              24%        10%      16%        0%         31%         15% 2%
                                                                                   Tabel 1: percentages van de Mentality profielen in de wijk Loyola
Postmaterialisten zijn maatschappijkritische idealisten
die zichzelf willen ontplooien, stelling nemen tegen sociaal onrecht
en opkomen voor het milieu.
                                                                                                            Uitvoeringsplan Aardgasvrij Loyola - 14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>In het onderzoek van Motivaction is ook specifiek gekeken naar de    Door hun brede interesse en open houding ten aanzien van veel
kijk van de wijkbewoners op duurzaamheidskwesties. Hieruit zijn vijf verschillende activiteiten is hun aandacht vaak vluchtig.
duurzaamheidsprofielen opgemaakt (Figuur 9). In Loyola komen
met name de ‘Statusbewusten’ en ‘Verantwoordelijken’ naar voren,
op ruime afstand gevolgd door de ‘Ontplooiers’ (Tabel 2).
Statusbewusten zijn individualistisch ingesteld en hun
maatschappelijke betrokkenheid is terug te zien in
ondernemerschap. Ze zijn ambitieus, prestatiegericht en zien de
toekomst positief tegemoet. Ze streven in hun leven naar luxe en
succes of hebben dit al bereikt. Meer dan anderen lopen
statusbewusten warm voor technologische ontwikkelingen en
innovatieve producten. Ze beschikken vaak als eerste over de
nieuwste snufjes en schromen niet die aan anderen te laten zien.
Statusbewusten staan open voor duurzame oplossingen, maar
duurzaam gedrag is daarbij niet hun belangrijkste overweging.
Verantwoordelijken dragen graag hun steentje bij aan een
duurzamere samenleving en zien duurzaamheid allerminst als een
                                                                       taag
hype. Ze zijn zich erg bewust van hun ecologische voetafdruk en
het effect daarvan op toekomstige generaties. Zo maken
verantwoordelijken zich oprecht zorgen over regionale en mondiale
milieuschade. Deze groep is niet tegen innovaties op het gebied         3
van duurzaamheid, maar ze hebben soms wel hun bedenkingen.                  waarden>  traditioneel                         modern                       postmodern
                                                                                       ‘behouden                  bezitten _ verwennen            ontplooien _ beleven
                                                                      Figuur 7: De vijf duurzaamheidsprofielen        'Vijf tinten groener’ van Motivaction met
Ontplooiers staan open in het leven en gaan actief op zoek naar                                    betreffend aandeel in Nederland.
nieuwe ervaringen. Persoonlijke vrijheid is hét uitgangspunt voor
deze groep. Ontplooiers willen graag zelf een bijdrage leveren,
creatief meedenken over oplossingen en volgen niet blindelings de
massa. Ze kiezen hun eigen weg en nemen beslissingen met als
doel zichzelf te ontwikkelen. Ontplooiers zijn optimistisch en                0%                   2%               41%                   42%                 15%
toekomstgericht. Ze denken eerder in kansen dan in bedreigingen.             Tabel 1: Percentages van de duurzaamheidsprofielen in de wijk Loyola.
                                                                                                              Uitvoeringsplan Aardgasvrij Loyola - 15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>2.4 Relevante ontwikkelingen in de wijk
De transitie naar een wijk waar geen gebruik van aardgas wordt     beheerorganisatie     van de accommodatie heeft al laten weten
gemaakt, is een ingrijpende gebeurtenis. Daarom is het belangrijk  geïnteresseerd te    zijn in het verduurzamen van hun warmtevraag.
dat er zoveel mogelijk wordt gekeken naar koppelkansen met         Aansluiten op een     warmte- en koudenet kan voor hen een
andere ontwikkelingen in en om de wijk. Hieronder worden een       interessante optie   zijn en zorgt wederom voor een goede
aantal van de meest relevante ontwikkelingen besproken die in de   inkomstenbron     voor een warmte-     en koudenet.
toekomst mogelijk tot een goede koppelkans kunnen leiden.
                                                                   Nieuwbouw      Isabellaveld    en Enexis-terrein
Ontwikkeling kindcentrum Het Kwartier
                                                                   In de wijk Loyola bevinden zich twee locaties waar in de toekomst
Kindcentrum Het Kwartier heeft behoefte aan meer ruimte. Er zijn   nieuwbouwprojecten worden ontwikkeld. Dit zijn het Isabellaveld en
verschillende opties om dit te realiseren. De gemeenteraad heeft   het Enexis-terrein ten westen van de Kampdijklaan. De woningen
opdracht gegeven drie verschillende varianten te onderzoeken. Op   die daar gebouwd worden, zullen aardgasvrij zijn en hebben dus
basis  van  de resultaten  van dat onderzoek wordt verwacht dat de
                                                                   behoefte aan een duurzame warmtebron. Dit biedt mogelijkheden
gemeenteraad eind 2024 een keuze maakt. Bij twee van de drie te    voor een warmte- en koudenet. De projecten hebben op zichzelf
onderzoeken varianten wordt er voorgesteld om aan of naast het     niet voldoende schaalgrootte voor een rendabel warmte- en
huidige Kwartier te bouwen. Bij de andere variant wordt er         koudenet. Wel hebben deze projecten de potentie om een solide
nieuwbouw voorgesteld aan de John F. Kennedylaan. Welke variant    basis te bieden   voor   de start van  een eventueel warmte-  en
er ook wordt gekozen, er zullen dus bouwwerkzaamheden              koudenet dat zich verder verspreidt naar de omliggende bestaande
plaatsvinden waar een pand met een grote warmtevraag bij is        bebouwing.
betrokken. Dit biedt kansen voor de start van een warmte- en
koudenet. Niet alleen kan de bron van het warmte- en koudenet
                                                                   Verdiepte ligging spoor
waarschijnlijk efficiënter worden gebouwd (minder aanlegkosten en  Op dit moment wordt gewerkt aan de verdiepte ligging van het
minder overlast), ook kan een dergelijk pand als eerste worden     spoor waar de wijk Loyola aan grenst. Hoewel de werkzaamheden
aangesloten op het warmte- en koudenet. Hierdoor wordt een groot   niet direct een koppelkans bieden voor het aardgasvrij maken van
deel van de omzet gegarandeerd.                                    de wijk, is het wel goed om ervan bewust te zijn dat dit project ook
                                                                   speelt.
Verduurzamingswensen atletiekvereniging Prins Hendrik
Naast kindcentrum Het Kwartier is ook de sportaccommodatie van
atletiekvereniging Prins Hendrik een grote afnemer van warmte. De
                                                                                                     Uitvoeringsplan Aardgasvrij Loyola - 16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>3. Beleid, besluitvorming en participatie
In dit hoofdstuk wordt beschreven welk proces en welke             Voor het maken van dit uitvoeringsplan zijn enkele gebieden als
overwegingen tot de uiteindelijke inhoud van dit uitvoeringsplan   startkans aangewezen. In deze gebieden is er al sprake van
hebben geleid. Daarmee wordt inzicht verschaft in de               initiatieven op het gebied van verduurzaming. Of er is potentie voor.
totstandkoming van de keuzes die zijn gemaakt in dit               De wijk Loyola geldt als een van die startkansen.
uitvoeringsplan. Dit wordt gedaan door achtereenvolgens de
beleidscontext voor dit uitvoeringsplan, het besluitvormingsproces Gemeentebrede aanpak
en de participatie van wijkbewoners in het proces te beschrijven.  Naast de wijkgerichte aanpak met de uitvoeringsplannen is er ook
                                                                   gemeentebreed beleid dat gaat over de warmtetransiti
3.1   Beleidscontext
                                                                   Aanpak Energiearmoede
Het gemeentelijk beleidsgebied dat het meest raakt aan dit
                                                                   De Aanpak Energiearmoede helpt inwoners door het inzetten van
uitvoeringsplan is het warmtebeleid. Daarnaast speelt ook ander
                                                                   energiecoaches. Deze coaches kunnen kleine isolatiemaatregelen
energie- & klimaatbeleid een rol in de wijze waarop dit
                                                                   installeren en tips voor energiebesparing geven. Daarnaast zijn er
uitvoeringsplan tot stand is gekomen. In dit hoofdstuk worden per  incidentele acties om   inwoners te ondersteunen.  Hierin werken    de
beleidsthema de belangrijkste doelstellingen en principes van de
                                                                   gemeente Vught samen met energiecoöperatie VET Vught.
gemeente Vught en de wijze waarop deze van belang zijn voor dit
uitvoeringsplan beschreven.
                                                                   Isolatieprogramma
‘Warmtetransitie
                                                                   Gemeente Vught werkt samen met buurgemeenten in de RES-regio
                                                                   Noordoost-Brabant en met lokale partners aan een plan van aanpak
Het warmtebeleid van gemeente Vught volgt drie lijnen. De
                                                                   voor het Isolatieprogramma. Dit nationale programma, op basis van
wijkgerichte aanpak, de gemeentebrede aanpak en de
                                                                   Riĳksmiddelen, stelt een subsidie beschikbaar voor eigenaren van
verduurzaming van gemeentelijke gebouwen.
                                                                   slecht geïsoleerde koopwoningen (D-E-F-G label) met een lager
                                                                   dan gemiddelde WOZ-waarde en wordt vanaf 2024 uitgerold.
Wijkgerichte aanpak
In 2021 heeft gemeente Vught haar transitievisie warmte (TVW)
                                                                   Fysiek en digitaal loket
vastgesteld. De TVW brengt, op basis van een landelijke
                                                                   Inwoners kunnen met vragen over verduurzaming van hun huis en
startanalyse van het Planbureau voor de Leefomgeving en
                                                                   over klimaatadaptatie terecht bij het Energie + Klimaatloket Vught
participatie met betrokkenen, voor elke wijk en elk dorp in de
                                                                   aan het Moleneindplein in Vught. Naast een fysiek loket is er ook
gemeente Vught de voorlopige voorkeurs-warmteoplossing in kaart.
                                                                   het digitale loket Brabant Woont Slim. Bij deze loketten is allerlei
Dit uitvoeringplan is een vervolg op deze transitievisie. De
                                                                   informatie te vinden. Ook kunnen er telefonisch vragen worden
gemeente Vught werkt wijk en dorp gericht en samen met de
                                                                   gesteld over verduurzaming, energiebesparing en subsidies voor
inwoners aan dit uitvoeringsplan Aardgasvrij Loyola.               zowel   inwoners als ondernemers.
                                                                                                  Uitvoeringsplan Aardgasvrij Loyola - 17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre> Collectieve (inkoop)acties                                          hebben    om  onze huizen te koelen    en omdat we  vaker elektrisch
De gemeente organiseert regelmatig acties zoals een gratis           gaan rijden.
warmtescan, isolatie- en glasacties en zonnepanelenacties. Ook de
lokale energiecoöperaties HOT en VET organiseren acties en           Zon- en windbeleid
landelijk zijn er partijen die collectieve inkoopacties organiseren. We streven in Vught naar 100% lokaal eigendom van opgewekte
                                                                     energie en warmte. Zo dragen we als gemeenschap niet alleen de
SVN lening                                                           lasten maar profiteren we ook allemaal van de lusten. We vinden
Sinds januari 2024 kunnen inwoners en ondernemers een aanvraag       het belangrijk dat dit eerlijk in de gemeenschap wordt verdeeld. Dat
doen voor een duurzaamheidslening via de gemeente Vught om           kan bijvoorbeeld door een deel van de opbrengsten, die lokaal
hun woning of bedrijfspand te verduurzamen.                          worden opgewekt, via een lokaal Klimaatfonds te investeren in het
                                                                     verduurzamen van de Vughtse leefomgeving. Een manier waarop
Gemeentelijke gebouwen                                               dit georganiseerd kan worden is bijvoorbeeld via een lokale
De gemeente werkt ook aan de verduurzaming van haar eigen            energiegemeenschap waarin lokale partijen en inwoners
gebouwen. In 2030 moeten deze, bij elkaar genomen, allemaal nul-     samenwerken. Dit wordt in 2024 verder uitgewerkt.
op-de-meter zijn.
                                                                     Klimaatadaptatie
Nota Energie & Klimaat 2022-2030                                     De focus bij klimaatadaptatie ligt op het omgaan met hittestress,
Het energie en klimaatbeleid van de Gemeente Vught focust zich,      droogte, wateroverlast en het vergroten van de biodiversiteit. Dit
naast de warmtetransitie, op de pijlers: Grootschalige opwek van     doen we door, waar mogelijk, te ontstenen en door te vergroenen.
duurzame energie (Regionale Energiestrategie & en zon- en            Ook inwoners en bedrijven worden gestimuleerd en gefaciliteerd om
windbeleid) en klimaatadaptatie.                                     hun percelen te ontstenen en te vergroenen. In de Groenvisie 2023-
                                                                     2030 staan verschillende maatregelen om de biodiversiteit te
Regionale Energiestrategie (RES)                                     behouden en vergroten. Het Programma Water en Riolering 2022-
De gemeente Vught werkt samen met negen andere gemeenten,            2026 beschrijft maatregelen voor een water robuust en
met de Provincie, met de Waterschappen en met Enexis aan een         klimaatbestendig Vught en gaat ook in op publiekscommunicatie.
Regionale Energiestrategie (RES). Gemeente Vught heeft als
opdracht om 0,05 Terawattuur aan duurzame elektriciteit op te        Participatiebeleid
wekken in 2030 en 0,15 Terawattuur in 2050. Dat is nodig om ons      Centraal in het participatiebeleid van Vught staat ‘Samen Vught
huidige verbruik duurzaam en lokaal op te wekken en omdat de         Maken”'. De gemeente Vught zoekt actief de verbinding met
vraag naar elektriciteit zal stijgen. Bijvoorbeeld omdat we met      stakeholders om gezamenlijk invulling te geven aan participatie. Dit
elektriciteit in onze warmte gaan voorzien, omdat we meer behoefte   doen we door vroegtijdig te participeren (op projectniveau en
                                                                     structureel), waar mogelijk, op een hoger niveau dan het informeren
1 Het nieuwe participatiebeleid wordt naar verwachting in het derde
kwartaal van 2024 vastgesteld door de gemeenteraad.
                                                                                                      Uitvoeringsplan Aardgasvrij Loyola - 18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>van de omgeving. De gemeente Vught erkent namelijk de                vervolgens per cluster bewonersbijeenkomsten te
waardevolle kennis, betrokkenheid en ervaring van stakeholders.      organiseren. De clusters zijn gemaakt aan de hand van de
Meer en betere participatie is dan ook één van de speerpunten van    ligging en bouwperiode van woningen. Op deze manier
het coalitieakkoord   2023-2026.   Mensen   moeten  eerder en beter  waren de bijeenkomsten zo relevant mogelijk voor de
betrokken worden bij gemeentelijk beleid en de uitvoering daarvan.   bewoners   uit een   betreffend   cluster.  Het doel van de
                                                                     bijeenkomsten was enerzijds bewoners te informeren over
3.2 Besluitvorming en participatie                                   het uitvoeringsplan voor hun wijk. Anderzijds was het doel
                                                                     van de bijeenkomsten om bewoners te bevragen over hun
Het proces van besluitvorming en het participatieproces van dit
                                                                     ideeën, behoeften en mogelijke zorgen als het gaat om het
uitvoeringsplan is sterk met elkaar verweven. Bewonersparticipatie
                                                                     verduurzamen van hun wijk. De nadruk bij de bijeenkomsten
heeft namelijk een grote rol gespeeld in de besluitvorming waarmee
                                                                     voor wijkdelen met relatief jonge woningen lag veelal op het
dit uitvoeringsplan tot stand is gekomen. Dit maakt dan ook dat
                                                                     duurzaam verwarmen van deze woningen. Ook werd hier de
relevante momenten en/of handelingen van beide processen
                                                                     vraag gesteld of zij open zouden staan voor het verkennen
hieronder gezamenlijk worden beschreven.
                                                                     van een warmte- en koudenet. Bij de bijeenkomsten voor
Besluitvormings- en participatieproces
                                                                     wijkdelen met wat oudere woningen lag de nadruk juist op
                                                                     isolatiemaatregelen, omdat duurzame warmteoplossingen
Begin 2023 startten de gemeente en energiecoöperatie VET de
                                                                     daar nog niet aan de orde zijn. Met betrekking tot het open
samenwerking om plannen te maken voor een aardgasvrij Loyola.        staan voor het verkennen       van  een warmte-     en koudenet   was
Hieronder staan de belangrijkste stappen in het proces van deze
                                                                     de conclusie duidelijk: bij voorbaat stonden bewoners over
planvorming beschreven. Ook staat beschreven welke
                                                                     het algemeen niet onwelwillend tegenover een warmte- en
belanghebbenden betrokken waren en geparticipeerd hebben.
                                                                     koudenet Wel gaven ze aan meer informatie nodig te
     e   Start van de samenwerking | Maart 2023. De gemeente en
                                                                     hebben om hun mening te kunnen geven over een mogelijk
        VET zijn gestart met het samenwerken aan het
                                                                     warmte- en koudenet in de wijk. Bij de bijeenkomsten die
         uitvoeringsplan voor een aardgasvrij Loyola. Er werd een
                                                                     primair gingen over de isolatieopgave van woningen gaven
         plan van aanpak gemaakt voor:                               veel  bewoners   aan   dat ze behoefte     hadden    aan informatie
             o   Het betrekken van wijkbewoners en andere
                                                                     over welke verduurzamingsmaatregelen geschikt zijn voor
                 stakeholders bij het uitvoeringsplan;
                                                                     hun eigen woning.
             o   Het in kaart brengen van de isolatieopgave van de
                                                                     Samenwerking met wijkbewoners | Juni 2023 —
                 wijk en dit (op woningniveau) inzichtelijk te maken
                 voor bewoners;
                                                                     doorlopend. Aan de hand van de buurtbijeenkomsten is er
                                                                     groep van wijkbewoners gevormd die meedenken over
             o   Het verder verkennen (in navolging van de TVW)
                                                                     ideeën en plannen ten aanzien van een aardgasvrije wijk.
                 van de meest geschikte duurzame
                                                                     Verkenning en ontwikkeling van wijkaanpak
                 warmteoplossing voor de wijk/wijkdelen.
                                                                     energiebesparing | April- augustus 2023. De gemeente
     e   Bewonersbijeenkomsten voor verschillende wijkdelen |
                                                                     voerde tussen april en augustus verkenningsgesprekken
        April en mei 2023. Op basis van een eerder gemaakte
                                                                     met architectenbureau De Twee Snoeken en EnergieNul73
        wijkanalyse werd de wijk in clusters opgedeeld om
                                                                                               Uitvoeringsplan Aardgasvrij Loyola - 19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>Advies over een samenwerking om de isolatieopgave van         gebrek aan buitenruimte om een eigen systeem aan te
Loyola in kaart te brengen en deze aan te pakken. Het doel    leggen.
was een gecombineerde aanpak te ontwikkelen. De               Webinar aardgasvrij Loyola e.o. | September 2023. In
bewoners krijgen, via een digitale tool van De Twee           navolging van de buurtbijeenkomsten in het voorjaar, is er
Snoeken (Smart Twin), inzicht in mogelijkheden voor het       een webinar georganiseerd om wijkbewoners te informeren
verduurzamen van hun woning. Ook kunnen bewoners een          over de planvorming voor een aardgasvrije wijk. Deze
(fysiek) maatwerkadvies bij energieadviseurs (EnergieNul73    webinar was ook op een later moment nog terug te kijken.
Advies) aanvragen. Op deze manier wordt zowel digitaal als    Haalbaarheidsonderzoek warmte- en koudenet |
fysieke hulp geboden en komt de aanpak tegemoet aan de        Augustus — November 2023. In deze periode voerde To
verschillende behoeften van wijkbewoners. Daarnaast kan       Realize Concepts een haalbaarheidsonderzoek uit naar een
de tool van De Twee Snoeken worden verrijkt door              warmte- en koudenet in de wijk en vonden er tussentijdse
informatie van lokale specialisten. De Twee Snoeken en        evaluatiemomenten plaats met de gemeente. De
EnergieNul73 Advies kwamen gezamenlijk met een                hoofdvragen van het onderzoek betroffen de technische en
opdrachtvoorstel in juli. Na enkele aanpassingen aan het      economische    haalbaarheid van   een warmte-   en koudenet.
voorstel ging de gemeente akkoord en werd de opdracht in      Bij economische haalbaarheid ging het daarbij zowel om het
augustus aan beide partijen verstrekt. De hiernavolgende      rendement ten opzichte van de initiële investering als de
maanden werkte De Twee Snoeken aan het digitaliseren          hoogte van de eindgebruikerslasten vergeleken met een
van woningen uit de wijk in Smart Twin om aan het einde       individuele lucht-water warmtepomp.
van het jaar te kunnen starten met de ontwikkelde aanpak.     Bewonersbijeenkomst: presentatie en bespreking
Verkenning naar en opdrachtverstrekking voor                  resultaten haalbaarheidsonderzoek | 6 november 2023.
haalbaarheidsonderzoek warmte- en koudenet | Juni -           Het haalbaarheidsonderzoek     naar een warmte-    en koudenet
juli 2023. De gemeente heeft drie bedrijven gevraagd een      werd in oktober afgerond en op 6 november afgesloten met
opdrachtvoorstel te maken voor een                            een presentatie van de onderzoeksresultaten voor
haalbaarheidsonderzoek naar een lage temperatuur-             wijkbewoners. Na de presentatie werden de resultaten
warmte- en koudenet. Op basis van de ingediende               besproken met wijkbewoners door de gemeente Vught en
voorstellen is gekozen om de opdracht voor het onderzoek      To Realize Concepts. Vervolgens konden wijkbewoners
toe te wijzen aan To Realize Concepts.                        aangeven of zij wilden deelnemen aan een wijkinitiatief om
Gesprekken met bestuurders VVE's | Augustus 2023.             een warmte- en koudenet in de wijk verder te gaan
Met de besturen van WE Willem de Zwijger en VVE De            verkennen. Hoofdstuk 5 beschrijft de resultaten van dit
Stadhouder is een gesprek geweest. Hierin kwam naar           haalbaarheidsonderzoek     en de rol die het onderzoek   heeft
voren dat bij een van de VVE's nog niet gekeken wordt naar    gespeeld in het bepalen van de voorkeurs-warmteoplossing.
een andere warmtebron, omdat hun huidige installatie pas      Wijkaanpak energiebesparing in uitvoering | November
enkele jaren oud is. De andere WE heeft aangegeven open       2023 — doorlopend. De seriematig gebouwde woningen in
te staan om in de toekomst aan te sluiten op een eventueel    de wijk met een isolatieopgave zijn gedigitaliseerd in Smart
warmte-   en koudenet.   Voornaamste   reden hiervoor was het Twin en dus werd de samenwerking in de wijkaanpak
                                                                                     Uitvoeringsplan Aardgasvrij Loyola - 20
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>          energiebesparing afgetrapt. Voor de wijkaanpak                             genomen om in eerste instantie alleen verder te kijken naar
          energiebesparing werd op 23 november een bijeenkomst                       een warmte- en koudenet in Stadhouderspark. Voor de rest
          georganiseerd waar wijkbewoners werden geïnformeerd                       van de wijk wordt eerst gekeken naar het collectief isoleren
          over de aanpak. Vervolgens ontvingen de betreffende                       van   woningen.
          huishoudens een brief met een sleutelcode om in te loggen                  Opstellen uitvoeringsplan | December 2023 — April 2024.
          op Smart Twin en daar aan de slag te gaan met de                          Aan de hand van het hierboven beschreven besluitvormings-
          verduurzaming van hun woning. Hoofdstuk 4 gaat verder in                   en participatieproces is dit uitvoeringsplan opgesteld. Na het
          op deze wijkaanpak energiebesparing.                                       opstellen van het uitvoeringsplan wordt het vastgesteld door
          Wijkinitiatief voor een aardgasvrij Loyola e.o. |                          de gemeenteraad.
          December 2023 — doorlopend. Na de bijeenkomst van 6
          november, waar de resultaten van het                                Samenwerking    met partnerorganisaties
          haalbaarheidsonderzoek       naar een    warmte-    en koudenet  in    .
                                                                                     Enexis — De gemeente overlegt eens per twee á drie
          de wijk werden gepresenteerd, hebben acht tot twaalf                       maanden met Enexis om relevante ontwikkelingen bij zowel
          wijkbewoners laten weten deel te willen nemen aan een                      de gemeente als bij Enexis te bespreken. Op het moment
          werkgroep die een warmte- en koudenet in de wijk verder                    dat uitvoeringsplannen voor aardgasvrij in de gemeente
          gaat verkennen. Begin december heeft de eerste                            Vught worden vastgesteld door de raad, neemt Enexis dit
          bijeenkomst van deze werkgroep plaatsgevonden. Hier                        mee in hun langetermijnplanning.
          kwam    uit dat er behoefte  was   aan   informatie   over en             Woonstichting Charlotte van Beuningen — In april 2023
          ervaringen van andere bewoners bij het neerzetten van zo'’n                heeft de gemeente Vught een verkennend gesprek gevoerd
          werkgroep. Daarom is er op 7 februari 2024 een bijeenkomst                 met woonstichting Charlotte van Beuningen om diens
          georganiseerd onder begeleiding van BuurtWarmte?. Tijdens                  plannen voor het aardgasvrij maken van hun gebouwen in
          deze bijeenkomst verzorgde BuurtWarmte een presentatie                     de wijk te inventariseren. Hier werd duidelijk dat Charlotte
          over het proces waar een wijkinitiatief mee te maken krijgt bij           van Beuningen haar appartementen in de wijk in principe
          het realiseren    van  een warmte-   en   koudenet.    Ook werd            aardgasvrij wil maken met het toepassen van
          uitleg gegeven over het neerzetten van een goede                          warmtepompen. Echter, als er een warmte- en koudenet
          organisatie. Na deze presentatie volgde er een gesprek over               wordt gerealiseerd in de wijk, dan wordt dat ook als
          de mogelijke vervolgstappen van het wijkinitiatief. Hier werd              eventuele mogelijkheid gezien om hun appartementen in
          duidelijk dat de werkgroep op dit moment vooral                            Loyola daarmee aardgasvrij te maken. Er is afgesproken dat
          mogelijkheden zag in het stimuleren van isolatiemaatregelen                de gemeente en de woonstichting elkaar op de hoogte
          in de wijk en nog onvoldoende draagvlak zag om nu actief                   houden van relevante ontwikkelingen omtrent het
          aan de slag te gaan met de ontwikkeling van een warmte-                    aardgasvrij maken van de wijk.
          en koudenet voor de hele wijk. Daarom werd het besluit
? Landelijk initiatief dat wijkbewoners helpt bij het opzetten van hun eigen
collectieve warmtenet: https://buurtwarmte.energiesamen.nu/
                                                                                                             Uitvoeringsplan Aardgasvrij Loyola - 21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>« Energiecollectief Vught (ECV) — Er is contact geweest met
  het Energiecollectief Vught. Zij hebben geen leden in deze
  wijk en hoeven dus verder niet betrokken te worden.
                          PARTICIPATIE                                 STAKEHOLDERS
                                          INDIVIDUELE   GESPREKKEN                  BIJEENKOMSTEN     WERKGROEPEN
                    BEWONERS
                  ONDERNEMERS
            CHARLOTTE  VAN   BEUNINGEN
                      ENEXIS
                                                   Figuur 8: overzicht particípatie stakeholders
                                                                                                  Uitvoeringsplan Aardgasvrij Loyola - 22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>4. Isolatieopgave                                                                          Woningen naar voortgang in warmtetransitie
Los van de meest geschikte duurzame warmteoplossing voor een
wijk, is het van belang dat de warmtevraag al wel wordt
teruggedrongen en er andere noodzakelijke gebouwaanpassingen
                                                                                                             AL
worden gedaan. In de Transitievisie Warmte is als uitgangspunt
genomen dat zoveel mogelijk gebouwen het niveau transitiegereed        APPARTEMENTEN AL               AARDGASVRIJ
moeten hebben bereikt. Met transitiegereed wordt bedoeld dat een            GEÏSOLEERD                      14%                MAATWERK
gebouw klaar is voor de overstap naar een aardgasvrije oplossing.                8%                                         ISOLATIEOPGAVE
De volgende maatregelen zijn hiervoor nodig: voldoende isolatie,                                                                     22%
ventilatie en kierdichting om de woning comfortabel te verwarmen
op lage temperaturen. Ook op de koudste dagen van het jaar.
Daarnaast is een adequate binnen-installatie’ en de overstap naar
elektrisch koken vereist. Meerdere verduurzamingsmaatregelen                                          GROND-
                                                                                                                            GECLUSTERDE
vragen ingrijpende aanpassingen aan een woning. We sturen er                                     GEBONDEN        AL
                                                                                                                          ISOLATIEOPGAVE
dan ook op aan om dergelijke maatregelen zoveel mogelijk te
nemen op natuurlijke momenten zoals een verhuizing of een                                          (gaelidai]                      31%
                                                                                                        25%
verbouwing. Dit scheelt vaak ook in de investeringskosten.
Veel woningen in de wijk Loyola zijn gebouwd na het jaar 2000°. De
wijk bestaat nog voor de helft uit woningen waar de isolatie nog
moet worden verbeterd. Dit is bekend op basis van een analyse op
bouwjaar. De aanname hierbij is dat het gros van deze woningen        Figuur 9: woningen naar voortgang in warmtetransitie.  Bron:  analyse op basis van
                                                                                        Kadaster data, WKO-tool en eigen onderzoek
mogelijk in de tussentijd wel is na-geïsoleerd, maar dat dit meestal
nog niet voldoende is om over te stappen op een duurzame
warmteoplossing. Individuele uitzonderingen zijn uiteraard mogelijk.
Een hybride warmtepomp geldt in veel situaties als geschikte
tussenoplossing richting een definitieve overstap naar aardgasvrij
wonen.
3 Met binnen-installatie wordt gedoeld op een warmte- en             * https://www.milieucentraal.nl/energie-besparen/isoleren-en-
koudeafgiftesysteem zoals radiatoren, vloerverwarming of airco.      besparen/alles-over-isoleren/#check-je-isolatie
                                                                                                        Uitvoeringsplan Aardgasvrij Loyola - 23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>Smart     Twin                                                                      Op dit digitale platform kunnen bewoners hun eigen woning digitaal
Om bewoners te helpen bij het isoleren van hun woning, is het                       nabouwen. Het achterliggende algoritme rekent vervolgens uit
belangrijk om hen eerst inzicht te geven in de huidige status van                   welke maatregelen nog nodig zijn om het gewenste isolatieniveau te
hun isolatie. Vervolgens kunnen verbeteringen worden                                bereiken. Daarnaast geeft Smart Twin een inschatting van de
aangedragen die tot slot kunnen worden uitgevoerd. Om dit te                        kosten van de maatregelen, de daarbij te ontvangen subsidie en de
faciliteren, wordt gebruik gemaakt van het digitale platform Smart                  financiële besparingen die gepaard gaan met deze maatregelen.
Twin. Dit platform is ontwikkeld door architectenbureau en                          Ook biedt het platform de mogelijkheid om direct offertes op te
softwareontwikkelaar De Twee Snoeken uit 's-Hertogenbosch en                        vragen bij bedrijven die zich bij het platform hebben aangemeld.
wordt ook op landelijke schaal gebruikt om energieadviezen te
geven via de website www.verbeterjehuis.nl van Milieu Centraal.                     Als extra ondersteuning en ter verificatie en verbetering van de
                                                                                    resultaten van het algoritme, zijn ook de energieadviseurs van
                                                                                    EnergieNul73 Advies ingeschakeld om vijftig woningen te bezoeken
                                                                                    en een woningverduurzamingsadvies uit te brengen.
                          Smart { Twin                    w       E
                                                                           Deeee
                                                    Figuur 10: visualisatie van een woning in Smart Twin
                                                                                                                   Uitvoeringsplan Aardgasvrij Loyola - 24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>5. Gekozen warmteoplossing
Dit hoofdstuk beschrijft hoe er in Loyola uiterlijk in 2050 aardgasvrij
wordt verwarmd en gekookt. De Transitievisie Warmte beschrijft
een all-electric warmteoplossing als meest waarschijnlijk voor (een
groot deel van) deze wijk. Echter, in het wijkdeel Stadhouderspark
wordt ook een    collectief warmte-  en  koudenet   als eventuele
mogelijkheid besproken. Bij het bespreken van de mogelijke
warmteoplossingen, vroegen de bewoners om meer informatie te
over de betekenis van een warmte- en koudenet om vervolgens een
voorkeur te kunnen bepalen. Daarom is er een onderzoek gestart
naar de economische       en technische   haalbaarheid   van een  warmte-
en koudenet in de wijk.
5.1 Opzet haalbaarheidsonderzoek
Bij het haalbaarheidsonderzoek is uitgegaan van een vijfde
generatie warmte- en koudenet. Dit is een lage temperatuur
warmte- en koudenet (30-45 graden) waarbij de productie en het
gebruik van de warmte decentraal plaatsvindt. Deze keuze is
gemaakt omdat er geen midden- of hoge temperatuurbron in de
buurt is en dit daarom     de meest efficiënte vorm   voor een collectieve
warmteoplossing in deze wijk is. Daarnaast is het met dit ontwerp
ook mogelijk om woningen te koelen bij warme buitentemperaturen.
In het onderzoek is de wijk verdeeld in vier sectoren, zoals te zien is
op Figuur 13. De drie gekleurde sectoren zijn meegenomen in het
onderzoek naar de economische haalbaarheid. De ‘witte gebieden’
van de wijk zijn buiten beschouwing gelaten. Voor deze gebieden,
uitgezonderd Fort Isabella (zie paragraaf 2.2), is op basis van een
eerste wijkverkenning door To Realize Concepts, een inschatting
gemaakt. Hier kwam uit dat deze minder rendabel zouden zijn voor
een warmte- en koudenet dan de gekleurde sectoren. De gekleurde
sectoren zijn verder onderverdeeld in kleinere clusters van
gebouwen. Op die manier kunnen er meerdere scenario's gemaakt
worden in de economische doorrekening.
                                                                           Uitvoeringsplan Aardgasvrij Loyola - 25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>5.2   Resultaten      haalbaarheidsonderzoek                           5.3 Conclusie naar aanleiding van
Uit het haalbaarheidsonderzoek      naar een  collectief warmte-  en   haalbaarheidsonderzoek
koudenet in de Loyola is gebleken dat dit technisch haalbaar is en     Op basis van de resultaten van het haalbaarheidsonderzoek naar
dat de eindgebruikerslasten betaalbaar zijn. Echter, het               een warmte- en koudenet en de gesprekken met de werkgroep, is
waarschijnlijke financiële rendement voor een exploitant van het       het nu nog te vroeg om een definitieve keuze te maken voor een
warmte- en koudenet is beperkt. Van de sectoren (zie figuur 13)        warmteoplossing. Daarnaast zijn er meerdere vormen van
heeft sector A (groen) het hoogste rendement, maar ook daar lijkt      collectieve warmteoplossingen die verder onderzocht zouden
de financiële opbrengst beperkt. Dit betekent dan ook dat het uiterst  kunnen worden. Een definitieve keuze voor een warmteoplossing is
onwaarschijnlijk is dat een commerciële partij hierin zal investeren.  ook nog niet nodig omdat een groot gedeelte van de wijk eerst
De mogelijkheden die dan nog overblijven voor een warmte- en           voldoende geïsoleerd moet worden en dat kost tijd. Pas als het
koudenet zijn: dat bewoners zelf het warmte- en koudenet               isoleren van de woningen voldoende op stoom is, heeft het zin om
aanleggen en/of beheren, dat de gemeente dit doet, of dat de           te gaan kijken naar een warmte- en koudenet. Als tussenoplossing
gemeente dit samen met bewoners doet. Ook kan er gekeken               wordt er voor een deel van de wijk ingezet op een hybride
worden   naar de rol die netbeheerder    Enexis hierin zou   kunnen
                                                                       warmtepomp.
spelen.
                                                                       De woningen in Stadhouderspark zijn al voldoende geïsoleerd. Voor
Na afloop van de presentatie van de uitkomsten van het                 dit gedeelte van de wijk zijn de ontwikkelingen rondom kindcentrum
haalbaarheidsonderzoek heeft een aantal bewoners aangegeven de         Het Kwartier van groot belang omdat dit potentieel direct een grote
mogelijkheden voor een warmte- en koudenet in de wijk nader te         afnemer    kan worden   van  het warmte-   en koudenet.    Het is de
willen onderzoeken. Deze werkgroep heeft extra kennis opgedaan         verwachting dat, ongeacht de gekozen variant, de
over het opzetten van een dergelijk coöperatief warmtebedrijf          (ver)bouwwerkzaamheden aan het schoolgebouw in 2026 van start
middels een masterclass, verzorgd door het landelijke initiatief       gaan en minstens een jaar tot anderhalf jaar in beslag zullen
                                                                       nemen.    Indien de raad  in december    2024  definitief kiest voor een
BuurtWarmte5. Naar aanleiding van deze masterclass heeft de
werkgroep besloten om nader onderzoek te willen doen naar de           variant is (in de huidige planning) de oplevering begin 2028. De
mogelijkheden voor een warmte- en koudenet in Stadhouderspark          meeste woningen in dit gebied zijn gebouwd in 2015. Dat betekent
                                                                       dat de gasgestookte ketels die nu nog worden gebruikt, ten tijde van
en zich voor de rest van de wijk eerst te richten op het activeren van
bewoners    voor isolatie-acties.
                                                                       de (ver)bouwwerkzaamheden van Het Kwartier richting het einde
                                                                       van hun levensduur lopen. Dat zou dan ook een mooi moment zijn
                                                                       om aan te sluiten op een eventueel warmte- en koudenet. Het
                                                                       definitieve ontwerp voor Het Kwartier staat gepland voor eind 2025.
                                                                       Dan is ook bekend of het pand aan zal sluiten op een warmte- en
                                                                       koudenet. Het is daarom van belang dat voor die tijd duidelijk is of
                                                                       er een warmte- en koudenet aangelegd zal worden. Gemeente
5 https://buurtwarmte.energiesamen.nu/
                                                                                                        Uitvoeringsplan Aardgasvrij Loyola - 26
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>Vught dient daarom in 2024 een standpunt in te nemen over               omhoog. Naast een alternatieve warmteoplossing dragen ook het
eventuele participatie in een warmte- en koudenet in Loyola.            elektrisch rijden (en dus laden) en elektrisch koken bij aan de
                                                                        zwaardere belasting van het elektriciteitsnet. Er zullen daarom
Ook de ontwikkeling van het Isabellaveld biedt mogelijkheden voor       ongeveer tien extra elektriciteitsstations en extra elektriciteitskabels
een collectieve warmte- en koudeoplossing. In 2024 wordt de             moeten komen in Loyola, ongeacht de dominante warmteoplossing
tweede fase van het Isabellaveld aanbesteed en hierbij kan een          in de wijk. De stations nemen per stuk ongeveer 31 m2 aan ruimte
collectieve oplossing mee worden genomen in de opdracht voor een        in beslag (inclusief werkruimte) en kunnen daarom niet goed uit het
projectontwikkelaar. Voor met name de veertig rug-aan-rug               zicht worden geplaatst (Figuur 14). De aanblik van de wijk zal dus
woningen biedt een collectieve oplossing voor warmte- en koude          op een aantal locaties veranderen. Daarnaast moeten er meer
een aantrekkelijk perspectief. Een collectieve oplossing vraagt         kabels in de grond worden geplaatst, waarvoor de straten moeten
namelijk minder functionele woonruimte per woning dan het geval is      worden opengebroken wat tot overlast kan leiden. Het is dan ook
bij een individuele warmtepomp. Ook zou in de naastliggende             raadzaam om deze werkzaamheden zo veel mogelijk tegelijk met
buurten kunnen worden geïnventariseerd of er animo is voor              andere ondergrondse werkzaamheden te plannen, zodat straten
deelname aan een collectieve oplossing. Als dat het geval is            niet meerdere keren in relatief korte tijd open hoeven te worden
ontstaat er een daadwerkelijk startpunt voor een warmte- en             gemaakt. Naast dat dit tot minder overlast leidt, bespaart dit
koudenet in Loyola.                                                     uitvoeringskosten.
Voor een deel van de woningen in Loyola is het zeer                     Door de technische aard van      het netwerk en de noodzaak    voor een
onwaarschijnlijk dat ze kunnen aansluiten op een warmte- en             betrouwbaar elektriciteitsnet, hebben omwonenden geen inspraak
koudenet. Vooral voor de vrijstaande woningen in het ‘witte             in de locatie van de stations. Ook    de vorm  van de stations staat
wijkgedeelte’ uit het haalbaarheidsonderzoek, is een warmte- en         vast, maar het is wel mogelijk om te participeren in het bepalen van
koudenet onwaarschijnlijk. Dit komt omdat dit voor een exploitant       het uiterlijk van de stations. Het is bijvoorbeeld mogelijk om de
niet rendabel is. Ook niet als het een coöperatieve exploitant betreft. stations te (laten) beschilderen en/of bestickeren, zoals in het
Bewoners van deze woningen wordt aangeraden om zich te richten          voorbeeld van Figuur 15.
op een individuele warmteoplossing. Met het oog op de niet
vrijstaande woningen uit het ‘witte gedeelte’ is het van belang om de   Om het elektriciteitsnet te ontlasten, kan energieopslag ook een
nieuwbouwplannen op het Isabellaveld en het Enexis-terrein in de        oplossing zijn. Energieopslag is mogelijk in meerdere vormen. Denk
gaten te houden. Als hier een warmte- en koudenet wordt                 hierbij aan individuele thuisbatterijen, buurtbatterijen, maar ook aan
aangelegd, kunnen zij wellicht aansluiten. Wel is het belangrijk dat    (ondergrondse) opslag van warmte. Ook Smart Home systemen
deze woningen eerst voldoende worden geïsoleerd.                        kunnen bijdragen aan de ontlasting van het elektriciteitsnet. Voor
                                                                        zowel energieopslag als Smart Home systemen zijn nu nog geen
5.4   Infrastructuur
                                                                        concrete plannen, maar ontwikkelingen op deze gebieden worden in
Ongeacht de warmteoplossing, zal de wijk veel meer elektriciteit        de gaten gehouden door de werkgroep (zie paragraaf 6.1).
gaan gebruiken en gaat de piekbelasting van het elektriciteitsnet
                                                                                                        Uitvoeringsplan Aardgasvrij Loyola - 27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>                                                                                        gebruikt, is gebaseerd op de Nota Energie & Klimaat Vught 2022-
                                                                                        2030 en de Transitievisie Warmte Vught. Hieronder worden de
                                                                                        belangrijkste onderdelen van het afwegingskader beschreven.
                                                                                        Leidende principes Nota Energie & klimaat Vught 2022-2030
                                                                                            e    We werken samen met de natuurlijke systemen van bodem,
                                                                                                 water, wind en/of zon voor de opwek van energie en
                                                                                                 warmte. Warmte wekken we indien mogelijk op uit de aarde
                                                                                                 of water;
                                                                                            e    Opwek en verbruik van energie worden zoveel mogelijk met
                                                                                                 elkaar gecombineerd;
 Figuur 12: voorbeeld elektriciteitsstation zonder beschildering of bestickering. Bron:     e    Voor de warmteopgave werken we met het principe van de
                                          Enexis
                                                                                                 Trias Energetica. De theorie van de Trias Energetica houdt
                                                                                                 het volgende in:
                                                                                                       o Allereerst wordt ingezet op energiebesparing
                                                                                                       o Ten tweede wordt de energiebehoefte, die na
                                                                                                           besparing overblijft, duurzaam opgewekt en gebruikt.
                                                                                                           Het opwekken wordt het liefst op het gebouw of zo
                                                                                                           dichtbij mogelijk in de buurt gedaan
                                                                                                       o   Ten derde: zolang met stap een en twee nog niet in
                                                                                                           alle energiebehoefte kan worden voorzien, wordt
                                                                                                           voor het restant zo efficiënt mogelijk gebruik gemaakt
                                                                                                           van fossiele brandstoffen;
     e                   5          !                                                       e     Bij ontwikkelingen houden we zoveel mogelijk rekening met
     1.                           E               S
    Figuur 13: voorbeeld van elektriciteitsstation met beschildering of bestickering.            biodiversiteit, klimaatadaptatie, waterbeheer en groen;
                                       Bron: Enexis
                                                                                            e    Als het mogelijk is, sluiten we in de uitvoering voor energie
                                                                                                 en klimaat aan bij andere opgaven, zoals vervanging van
5.5 Afwegingskader warmteoplossing                                                               riolering, mobiliteit en beheer;
De keuze voor een warmteoplossing is een keuze voor langere                                 e    In 2030 is ten minste 20% van de woningen van Vught
termijn. Een individuele warmtepomp gaat al snel vijftien jaar mee                               aardgasvrij;
en een warmte- en koudenet nog veel langer (de leidingen gaan                               e _ In 2030 heeft Vught een besparing van minimaal 11% op het
ongeveer veertig jaar mee$). Het is daarom belangrijk om een                                     gemiddelde energieverbruik van elektriciteit en warmte ten
goede afweging te maken. Het afwegingskader dat hiervoor is                                      opzichte van 2017;
© Bron:   CE   Delft
                                                                                                                           Uitvoeringsplan Aardgasvrij Loyola - 28
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>          Om    inwoners te betrekken, informeren we de inwoners actief We streven naar een efficiënte manier van organiseren. Dat
          tijdens de monitoringsmomenten en tijdens de periode dat      doen we door projecten die plaatsvinden in de openbare
          een uitvoeringsplan wordt opgesteld. Ook betrekken we         ruimte, in de ondergrond en in woningen (sociaal en
          inwoners bij de uitvoering. Met deze werkwijze, waarbij       particulier) waar mogelijk op elkaar aan te laten sluiten.
          inwoners een grotere rol krijgen in de uitvoering van beleid, Daarmee besparen we kosten en voorkomen we bovendien
          willen we als gemeente de inwoners ondersteunen en met        onnodige overlast. Dit vraagt om een integrale aanpak van
          hen   samenwerken.                                            de warmtetransitie, waarbij scherp gekeken wordt naar
                                                                        andere (beleids-)opgaven in wijken;
 Leidende principes en selectiecriteria Transitievisie Warmte           Investeringen van nu zijn duurzaam en dragen bij aan een
Vught                                                                   toekomstbestendige wijk. Duurzaam betekent dat we
          We streven naar draagvlak onder inwoners en stakeholders.     oplossingen beschouwen die bijdragen aan de landelijke
          Dit houdt in dat er veel aandacht gaat naar communicatie en   CO2-doelstellingen (49% reductie in 20307) én aan andere
          participatie om inwoners zo goed mogelijk te betrekken en te  ambities zoals de circulaire economie en klimaatadaptatie.
          informeren. Waar mogelijk kijken we met inwonerinitiatieven   We maken hierin weloverwogen en gedragen keuzes.
          hoe we kansen richting verduurzaming samen kunnen             Verduurzamen doen we stap voor stap, waarbij we een
                                                                        realistische  balans bewaken    tussen ambitie   en
          benutten;
          We streven naar zo betaalbaar mogelijke oplossingen.          haalbaarheid;
          Uitgangspunt is dat de warmtetransitie financieel haalbaar    We realiseren ons dat de warmtetransitie geen doel op zich
          moet zijn voor iedereen. We beseffen ons dat we hiervoor      is, maar juist een middel om te komen tot een CO2-neutrale
          ook afhankelijk zijn van keuzes die op landelijk niveau       en circulaire gemeente waar inwoners gezond, veilig en
          worden gemaakt en dat uit verder onderzoek in de wijken       comfortabel wonen, werken en leven. Om de focus te
          moet blijken wat de (verdeling van) kosten gaan zijn. Maar    houden, beschouwen we de warmtetransitie als onderwerp
          we dragen zo goed mogelijk bij door in de visie voor te       van gesprek, maar liggen onze keuzes altijd in het verlengde
                                                                        van  de bredere doelen.   Dit staat ook centraal    in de
          sorteren op gebieden waar de maatschappelijke kosten het
          laagst zijn;                                                  communicatie richting inwoners en stakeholders;
          We hebben aandacht voor het laaghangend fruit: kansrijke,     De keuzes die we in warmtetransitie maken sluiten aan bij
          spijtvrije duurzame oplossingen op de korte termijn of door   een specifieke straat, wijk of gemeente. Uniformiteit in het
          het aanhaken op bestaande initiatieven. Het gaat om de        type bebouwing, het bouwjaar en de mate van isolatie
          relatief eenvoudige maatregelen in de warmtetransitie die     kunnen bepalend zijn voor de schaal en het soort oplossing
          betrokkenen kunnen inspireren én motiveren om te bewegen      dat toegepast gaat worden. Maar ook de bereidheid tot
          naar de grotere opgave in de wijk. Elke stap is er immers     meedoen van de bewoners en de andere opgaven die
          één. Zo is energiebesparing bijvoorbeeld een relatief kleine  spelen, hebben invloed op de keuzes die worden gemaakt.
          stap met een grote impact om CO2 te besparen;
7 doelstelling is inmiddels gewijzigd naar 55% met als streven 60%
                                                                                               Uitvoeringsplan Aardgasvrij Loyola - 29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>6. Plan van aanpak
Om Loyola aardgasvrij te maken is de komende jaren nauwe                           o   Een coördinator (aanjager) die parttime wordt
samenwerking nodig met alle partners en stakeholders die                               ingehuurd om actieve bewoners betrokken te houden
betrokken zijn bij dit uitvoeringsplan. Het is belangrijk om zoveel                    en inactieve bewoners betrokken te krijgen. Het is
mogelijk bewoners mee te krijgen. Daarom zetten we in op een                           belangrijk dat er in iedere straat of buurt minimaal
fijnmazig netwerk van bewonersgroepen op straat- en/of                                 één actieve bewoner is om het ‘vliegwiel’ in gang te
buurtniveau die elkaar helpen bij het verduurzamen van hun                             zetten om andere bewoners mee te krijgen;
woningen. Dit kan onder andere door het uitwisselen van ervaringen                 o   Wijkbewoners die op vrijwillige basis meehelpen bij
en door collectieve inkoopacties. Als katalysator van dit netwerk                      het uitvoeren van de taken van de werkgroep;
zetten we een werkgroep op Deze werkgroep bestaat uit een mix                      o   Een communicatiemedewerker die parttime wordt
van professionals en vrijwilligers. Hieronder beschrijven we wie er                    ingehuurd om de communicatie over projecten en
deel uitmaken van deze werkgroep.                                                      activiteiten in de wijk op te pakken vanuit dit
                                                                                       uitvoeringsplan. Daarnaast coördineert de
6.1 Rolverdeling                                                                       communicatiemedewerker de uitingen van de
                                                                                       partners richting (specifieke groepen) bewoners,
Om de samenwerking tussen alle partners goed te laten verlopen
                                                                                       ondernemers en andere gebouweigenaren in het
maken we gebruik van de centrale stuurgroep voor de
                                                                                       gebied. De partners blijven verantwoordelijk voor hun
warmtetransitie in de gehele gemeente (in de transitievisie warmte
                                                                                       eigen uitingen;
het STT geheten). Daarnaast stellen we de eerdergenoemde
                                                                                   o   Ambtelijke ondersteuning vanuit de gemeente Vught
werkgroep in en ook een klankbordgroep van bewoners. De                                in de vorm van een     medewerker   Duurzaamheid.    Dit
werkgroep ondersteunt de initiatieven op straat- en/of buurtniveau
                                                                                       lid verzorgt de verbindingen naar en binnen het
en jaagt deze aan. Figuur 16 toont deze organisatie.
                                                                                       Vughtse gemeentekantoor (heen en terug).
                                                                           °   De bewonersgroepen op straat-/buurtniveau werken
    °    De stuurgroep warmtetransitie Vught bewaakt de
                                                                              zelfstandig, met ondersteuning en stimulans vanuit de
         doelstellingen en de voortgang van dit uitvoeringsplan. De
                                                                              werkgroep, aan het isoleren en aardgasvrij maken van de
         stuurgroep besluit over nieuw uitgewerkte projectvoorstellen
                                                                               gebouwen in hun ‘werkgebied’.
         en over aanpassingen van de plannen die gevolgen hebben
        voor het budget, de planning of de doelen.
                                                                      Bij het inhuren van externe professionals wordt in eerste instantie
    e    De klankbordgroep van bewoners voorziet de werkgroep
                                                                      gekeken naar lokale partijen die bekend zijn met de buurt en die
         Loyola gevraagd en ongevraagd van advies over de
                                                                      met hun eigen netwerk een extra impuls kunnen geven aan het
         uitvoering van dit uitvoeringsplan.
                                                                      opzetten van een fijnmazig netwerk van bewonersgroepen op
    °    De werkgroep Loyola geeft uitvoering aan de verschillende    straat-/buurtniveau.
         deelprojecten en voorziet in de dagelijkse aansturing. De
        werkgroep bestaat uit:
                                                                                                        Uitvoeringsplan Aardgasvrij Loyola - 30
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>Pilot Participatie Coalitie Aardgasvrij                                                        Samen en een aantal bijeenkomsten met specifieke thema's die
In de eerste week van april 2024 werd bekend dat de                                            spelen bij pilotprojecten. Tijdens deze bijeenkomsten wordt middels
verduurzamingsaanpak van de wijk Loyola is uitgekozen door de                                  presentaties kennis overgedragen. Daarnaast wordt er onderling
Participatie Coalitie Aardgasvrij (PC-AGV) als een van de tien                                 kennis en ervaring uitgewisseld tussen de verschillende
pilotprojecten in Nederland voor begeleiding naar een aardgasvrije                             pilotprojecten.
wijk. De aanpak voor een aardgasvrij Loyola is in beeld gekomen bij
PC-AGV na de masterclass die BuurtWarmte heeft gegeven aan de                                  Wat de precieze inhoud en vorm van de begeleiding door PC-AGV
werkgroep van wijkbewoners op 7 april 2024 (zie paragraaf 3.2).                                gaat zijn, zal richting de zomer van 2024 duidelijk worden. De
PC-AGV bestaat uit vijf landelijke organisaties: Hier Opgewekt,                                eerstvolgende stap is een intakegesprek om in kaart te brengen
Buurkracht, de Nederlandse Milieu Federaties, LSA-bewoners en                                  waar behoefte aan is bij de Werkgroep Aardgasvrij Loyola. Op basis
Energie Samen. De begeleiding vanuit PC-AGV in het pilotproject                                daarvan wordt er een plan gemaakt voor de begeleiding.
bestaat uit een beperkt aantal uren begeleiding vanuit Energie
         Gemeente Vught                  Klankbordgroep                                                                           Stuurgroep Warmtetransitie
            °Ê‘"'Î"““‘Î'
             (Faciliterend)           Alle bewoners  die willen
                                             meedenken                                                                               Wethouder
                                                                                                                                     Coöperatie gemeente
                                                                                                                                                 HOT       Vught
                    T                                                                                                                Energiecoöperatie VET
            rVugi                                                              Werkgroep Aardgasvrij                                 Charlotte van Beuningen
                                                                                          Loyola
           Opdrachtnemer
             (Uitvoerend)
                                  Samenwerkingspartners                         Coördinator (aanjager)
                                * Enexis                                        Bewoners (vrijwilligers)
                                + Energie + Klimaatioket                        Communicatie                                                                 G
                                * VET-Vught                                     Gemeente Vught: Medewerker                                                   geverschap
                                * Charlotte van Beuningen                      Duurzaamheid
                                e Vughtse makelaars                                                                       Bewonersgroepen                    __ |,
                                + BuurtWarmte/Energie Samen                                                                                                  Dialoogen
                                & EnergieNul73 Advies                                                              ledere straat/buurtheefteeneigen | _ afstemming
                                < De Twee Snoeken                                                                        groep actieve bewoners               <           ,
                                                                                                                                                             samenwerking
                                                             Figuur 14: organisatiemodel aanpak Aardgasvrij Loyola
                                                                                                                                    Uitvoeringsplan Aardgasvrij Loyola - 31
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>6.2 Maatregelen
De uitvoering van de benodigde maatregelen om Loyola aardgasvrij             voor de bebouwde kom van de hele gemeente. Dit onderzoek is
te maken wordt opgedeeld in deelprojecten. Deze maatregelen                  naar verwachting in 2026 is afgerond. De gemeente krijgt in de loop
worden beschreven in deze paragraaf.                                         van 2024 bericht of de Provincie een pre-SMP afgeeft zolang dit
                                                                             onderzoek loopt. Met een pre-SMP of afgerond SMP kunnen
Isolatie maatregelen                                                         gebouweigenaren een ontheffing aanvragen voor het nemen van
Inwoners en bedrijven worden gestimuleerd om hun woning/gebouw               isolatiemaatregelen waarbij er sprake kan zijn van het verstoren of
voldoende te isoleren om efficiënt gebruik te kunnen maken van               doden van beschermde soorten. Ook met een ontheffing kan het
een duurzame warmtoplossing op lage temperatuur. Hiervoor zal de             zijn dat natuurlijkvriendelijk isoleren? wordt verplicht. Dit houdt
werkgroep mensen aansporen om gebruik te maken van het                       bijvoorbeeld in dat er rekening wordt gehouden met het
eerdergenoemde Smart Twin platform en/of om gebruik te maken                 broedseizoen en/of dat er mitigerende maatregelen worden
van de al bestaande maatwerk energieadviezen via VET-Vught.                  genomen, zoals het plaatsen van vervangende vogelnestplaatsen.
Daarnaast kan iedereen met vragen terecht bij het Energie +                  De isolatieaanpak voor Loyola zal binnen de kaders van het SMP
Klimaatloket aan het Moleneindplein. Vanuit de werkgroep worden              van de gemeente Vught worden uitgewerkt.
bewoners gestimuleerd om gezamenlijke inkoopacties te
                                                                             Onderzoek     bewonersinitiatief collectief warmte-        en koudenet
organiseren waarbij de werkgroep kan ondersteunen.
                                                                             Er is een groep bewoners die graag de mogelijkheden van een
Effect op beschermde soorten                                                 collectief warmte-   en  koudenet  wil onderzoeken.    Hierin werken   ze
Bij het nemen van een aantal isolatiemaatregelen dienen                      samen met de gemeente Vught. BuurtWarmte begeleidt het proces
gebouweigenaren rekening houden met beschermde vogels en                     inhoudelijk. BuurtWarmte is een initiatief van de landelijke      koepel
vleermuizen. Die diersoorten kunnen namelijk verstoord of gedood             van energiecoöperaties Energie Samen en heeft als doel          het
worden tijdens het toepassen van bijvoorbeeld spouwmuurisolatie,             stimuleren van coöperatieve warmteprojecten. Bewoners           van
dakisolatie, nieuwe kozijnen of zonnepanelen. De Omgevingswet                woningen waarbij de isolatie nog niet voldoende is, maar        de cv-ketel
schrijft voor dat gebouweigenaren een ecologisch onderzoek naar              aan vervanging toe is, worden gestimuleerd om voorlopig          te kiezen
de aanwezigheid van de beschermde soorten moeten laten                       voor een hybride warmtepomp.
uitvoeren.
                                                                             Individuele warmteoplossingen
Om dit gemakkelijker te maken start de gemeente Vught in 2024                Een deel van de wijk komt zeer waarschijnlijk niet in aanmerking
met een ecologisch onderzoek (Soortenmanagementplan (SMP))                   voor een warmte- en koudenet. Dit gaat vooral over de vrijstaande
® Door natuurvriendelijk te werken, krijgen vogels of vleermuizen de kans    voldoende verblijfplaatsen voor de dieren overblijven. Deze worden zoveel
om weg te vliegen vóórdat wordt geïsoleerd. Het iso/atiebedrijf zorgt dat er mogelijk onzichtbaar in de spouw weggewerkt.
                                                                                                              Uitvoeringsplan Aardgasvrij Loyola - 32
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>woningen waarvoor de exploitatie van een warmte- en koudenet          hebben gemaakt tot 2036. In de periode tot 2036 heeft Enexis
niet rendabel is. Daarnaast zijn bewoners niet verplicht om aan te    (voorlopig) nog geen buurtaanpak-netverzwaring gepland staan. Dit
sluiten op een warmte- en koudenet, dus moeten deze bewoners          sluit niet uit dat Enexis in deze periode geen tussentijdse
ook geholpen worden met een alternatieve warmteoplossing.             netverzwaringswerkzaamheden uit zal voeren in Loyola. Bij het
Bewoners worden ondersteund bij het vinden van een passende           maken van de planning voor netverzwaringswerkzaamheden
individuele oplossing voor hun warmtevraag. Ook hierbij geldt dat     baseert Enexis zich onder andere op de wijkuitvoeringsplannen van
de werkgroep mensen aan zal sporen om gebruik te maken van het        gemeenten. De werkgroep zorgt ervoor dat er bewonersparticipatie
Smart Twin platform, de maatwerk energieadviezen via VET-Vught        kan plaatsvinden met betrekking tot de kleur/bestickering van de
en van het Energie + Klimaatloket. Ook zal de werkgroep bewoners      elektriciteitsstations.
stimuleren om gezamenlijke inkoopacties te organiseren waarde
werkgroep bij kan ondersteunen. Bewoners van woningen waarbij         Nazorg
de isolatie nog niet voldoende is, maar de cv-ketel wel aan           Het Energie + Klimaatloket is het centrale punt voor vragen van
vervanging toe is, worden gestimuleerd om voorlopig te kiezen voor    bewoners. De werkgroep zorgt voor de juiste informatie en
een hybride warmtepomp.                                               ondersteuning waar nodig.
In eerste instantie betrekken we de woonstichting Charlotte van       Verwijderen gasnet
Beuningen en andere eigenaren van appartementencomplexen nog
                                                                      Bewoners die geen aardgas meer nodig hebben, kunnen een
niet actief. De reden hiervoor is omdat al deze panden zich in het
                                                                      verzoek indienen bij netbeheerder Enexis voor het verwijderen van
gebied bevinden waar mogelijk als eerste onderzoek wordt gedaan       hun individuele gasaansluiting. Enexis zal in de toekomst zelf een
naar een collectief warmte- en koudenet. Als later blijkt dat er geen besluit nemen over het al dan niet verwijderen van het centrale
warmte- en koudenet zal komen in dit deel van de wijk, zullen de      gasnet in de wijk. Verder vindt er periodiek overleg plaats tussen
eigenaren van deze panden zelf voor een warmteoplossing zorgen.       Enexis en vertegenwoordigers van de afdelingen Ruimtelijke
De werkgroep kan hierin, indien gewenst, faciliteren en kennis        Ordening en Vergunningen van de gemeente Vught om de
delen.
                                                                      netverzwaring voorspoedig op te pakken. Ook zijn er periodieke
                                                                      overleggen tussen Enexis en de afdeling Energie & Klimaat van de
Netverzwaring
                                                                      gemeente Vught om relevante ontwikkelingen op elkaar af te
Netbeheerder Enexis monitort de belasting van het elektriciteitsnet   stemmen.
en de noodzaak om verzwaringen te realiseren. Enexis organiseert
zelf de uitvoering hiervan. Enexis heeft laten weten een doorkijk te
                                                                                                       Uitvoeringsplan Aardgasvrij Loyola - 33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>6.3 Planning
Figuur 16 toont de planning om Loyola aardgasvrij te maken. De                                        van het warmte- en koudenet. Als blijkt dat het warmte- en koudenet
focus ligt in eerste instantie op het isoleren van de woningen en                                      in Stadhouderspark haalbaar is, dan wordt ook voor de volgende
gebouwen in de wijk. Tegelijkertijd wordt de mogelijkheid voor een                                     clusters een onderzoek gestart om in de jaren daarna het warmte-
warmte- en koudenet in Stadhouderspark verder onderzocht. Bij de                                      en koudenet eventueel uit te kunnen breiden. In de tussentijd wordt
aanleg van een eventueel warmte- en koudenet in Stadhouderspark                                        bij gebouwen waar de isolatie nog onvoldoende is ende CV-ketel
kan mogelijk worden aangesloten bij eventuele                                                         vervangen moet worden, ingezet op een hybride warmtepomp.
bouwwerkzaamheden        rondom   kindcentrum         Het Kwartier.        Het
aansluiten van Het Kwartier is heel belangrijk voor de business case
Stap     voor      stap naar   aardgasvr
                                             eind
 E              til                                                                                 30 i transitegereed,
  soleren, ventileren,                                                                              vanaf nu geen nieuwe                   90% is                            95%is          100%is
 energie besparen.                                                                                       gzs:\eﬂt::; meer              tansitiegereed                   twansitiegereed transitiegereed
                                           Duidelikheid
 Onderzoek warmtenet                        aa                                              N            eO            enen plETe   b DE    a       TR             e r
                                         stadhouderspark
 Individuele                         Bij woningen die transitiegereed zijn waarbij duidelj s dat er zeer waarschijnlijk geen warmtenet komt n hun straat, wordt gestimuleerd om bij
                                     het vervangen van hun CV.Ketel e kiezen voor een allelectric warmteoplossing. Als de woning nog niet transitiegereed s maar de CV-ketel wel
 warmteoplossingen                   moet worden vervangen, wordt een hybride oplossing geadviseerd en een plan gemaakt om de woning in de tussentid transtiegereed te maken.
                                                          Huidige planning Enexis i in 2028 afgerond, vanafnu kunnen
                                                          werkzaamheden in Vught worden ingepland. Planning wordt
                                                          gedaan door Enexi,in afstemming met gemeente
                                                             Figuur 15: planning naar een Aardgasvrij Loyola in 2050
                                                                                                                                                  Uitvoeringsplan Aardgasvrij Loyola - 34
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>6.4 Middelen                                                        Benodigde            middelen      ten   behoeve     van  uitvoering
De Stuurgroep Warmtetransitie is een overkoepelend orgaan voor
de warmtetransitie in de gehele gemeente Vught. Dit
uitvoeringsplan maakt gebruik van de bestaande maatwerk
energieadviezen via VET-Vught en van de diensten van het Energie
                                                                                                         m                             e e
+ Klimaatloket. De benodigde middelen voor de Stuurgroep, de         Coördinator (aanjager)
                                                                                                                 €15.000          €30.000       €30.000
maatwerk energieadviezen en het Energie + Klimaatloket worden        (0,2 fte) - inhuur
niet in dit uitvoeringsplan beschreven, maar zijn wel van cruciaal
belang voor het slagen van dit plan. Het is dus belangrijk dat de
hiervoor benodigde middelen in de toekomst geborgd worden.           Communicatiemedewerker
                                                                     (0,1 fte) - inhuur
                                                                                                                 _                T             p
Voor de werkgroep zijn zowel middelen nodig voor de eigen
basiswerkzaamheden als voor het begeleiden en faciliteren van de
                                                                     Onkosten     en
bewoners die de mogelijkheden van een collectief warmte- en                                                       €2.500            €5.000       €5.000
koudenet    onderzoeken.                                             tegemoetkoming vrijwilligers
De in Tabel 3 opgenomen middelen zijn een eerste inschatting. De     Overige kosten (opleiding
benodigde middelen voor 2026 en verder worden mogelijk               vrijwilligers, SmartTwin,                    €7.500          €10.000       € 10.000
aangepast op basis van een evaluatie die in 2025 plaats zal vinden.  communicatiemiddelen, etc.)
                                                                     Medewerker        Duurzaamheid
                                                                                                                 €10.000          €20.000       €20.000
                                                                     Gemeente Vught (0,2 fte)
                                                                     Ondersteuning coöperatief
                                                                                                                 €10.000          €15.000       €15.000
                                                                     warmtenet*
                                                                                                         m                       e             a
                                                                    indien er geen (verdere verkenning naar een) warmte- en koudenet komt,
                                                                    komen deze middelen (gedeeltelijk) te vervallen
                                                                                     Tabel 2: benodigde middelen ten behoeve van uitvoering
                                                                                                           Uitvoeringsplan Aardgasvrij Loyola - 35
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>6.5 Risico’s en mitigat
Om de uitvoering van dit plan goed te laten verlopen en een
betrouwbare warmtevoorziening te bieden, is een risicoanalyse
uitgevoerd. Deze kijkt in eerste instantie naar de isolatieopgave en
de individuele warmteoplossingen. Indien het warmte- en koudenet
verder wordt ontwikkeld, zal hiervoor een separate risicoanalyse
worden uitgevoerd. Tabel 4 toont de belangrijkste risico's met de
gekozen beheersmaatregelen.
                        Risicoanalyse
                                              Risico                                                       Maatregel
                        1. Onvoldoende capaciteit bij installatie              1a. Onderdeel van landelijke discussie, op regionaal niveau
                        en/of isolatiebedrijven, waardoor lange                wordt afstemming gezocht met andere gemeenten om
                        wachttijden ontstaan                                   beschikbare capaciteit zo slim mogelijk in te zetten.
                                                                               2a. De netbeheerder monitort de belasting van het
                        2.   De  verzwaring   van    het elektriciteitsnet     elektri     itsnet om vroegtijdig n te kunnen zetten op
                         loopt vertraging op of de netbelasting loopt          aanvullende netverzwaring.
                        sneller op dan verwacht, waardoor         het net      2b. De werkgroep past haar werkzaamheden aan en legt
                        te   vol  zit om   grootschalig   aardgasvrij    te    tijdelijk de focus vooral op maatregelen die minder
                        worden                                                 belastend zijn voor het elektriciteitsnet of de belasting zelfs
                                                                               verminderen.
                                                                          Tabel 4: risicoanalyse
                                                                                                                            Uitvoeringsplan Aardgasvrij Loyola - 36
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>7. Handelingsperspectief voor bewoners, ondernemers en andere gebouweigenaren
De realisatie van een aardgasvrije wijk vraagt stappen van iedereen  3.   Gezamenlijke inkoop van duurzame warmteoplossing. Voor
die in Loyola woont of werkt. Dit hoofdstuk beschrijft welke stappen      woningen waarbij er voldoende is geïsoleerd, ondersteunt de
bewoners, ondernemers en gebouweigenaren daarvoor moeten                  werkgroep bewoners op straat- en buurtniveau bij het
zetten en welke hulp en ondersteuning daarvoor beschikbaar is.            organiseren van inkoopacties voor individuele
                                                                          warmteoplossingen. Daarnaast worden bewoners geholpen bij
7.1 Overstappen op een duurzame                                           het overstappen naar koken op inductie. Ook hier hebben
                                                                          bewoners    de keuze om    hieraan  deelnemen   of zelf te kiezen
warmteoplossing
                                                                          voor andere aanbieders. In het geval van een warmte- en
Bewoners, ondernemers en gebouweigenaren kunnen in een aantal             koudenet krijgen de bewoners een aanbod van het
stappen overstappen op een duurzame warmteoplossing:                      warmtebedrijf waarbij bewoners een keuze hebben om hier wel
                                                                          of niet op aan te sluiten;
1.  Eigen situatie bepalen. Is er extra isolatie, ventilatie,        4.   Afsluiting van het gas. Zodra de woning geen gas meer nodig
    kierdichting en koeling nodig om over te stappen op een               heeft, kan de bewoner bij netbeheerder Enexis het verwijderen
    duurzame warmteoplossing? Zijn er andere woon-, werk of               van de gasaansluiting aanvragen. De netbeheerder zal deze
    renovatiewensen? Om een goed beeld te krijgen van de                  werkzaamheden dan uitvoeren;
    mogelijkheden en de maatregelen die getroffen moeten worden      5.   Nazorg. Het Energie + Klimaatloket blijft beschikbaar voor
    om over te kunnen stappen op een duurzame warmteoplossing,            vragen en informatie.
    kunnen wijkbewoners gebruik maken van een energieadvies. Dit
    kan via:
                                                                     Isolatiemaatregelen
         o   Het Smart Twin platform;
                                                                     Voor een groot gedeelte van de wijk is het belangrijk om eerst te
         o   de maatwerk energieadviezen via VET-Vught;
                                                                     kijken naar de isolatie van de woning. Verwarmen op lage
         o   het Energie + Klimaatloket;
                                                                     temperaturen vraagt om voldoende isolatie, ventilatie en
         °   Buren die al eerder stappen hebben gezet en kennis
             willen delen.
                                                                     kierdichting. Hiervoor zal de werkgroep mensen aansporen om
                                                                     gebruik te maken van het eerdergenoemde Smart Twin platform
    Wijkbewoners zullen dan ook worden gestimuleerd om gebruik
                                                                     en/of om gebruik te maken van de al bestaande maatwerk
    te maken van bovenstaande mogelijkheden voor energieadvies;
                                                                     energieadviezen via VET-Vught. Daarnaast kan iedereen met
2.  Gezamenlijke inkoop van isolatiemaatregelen. De werkgroep
                                                                     vragen terecht bij het Energie + Klimaatloket. Er wordt aangeraden
    ondersteunt groepen bewoners op straat- en buurtniveau bij het
                                                                     om bij het nemen ingrijpende maatregelen zoveel mogelijk aan te
    organiseren van collectieve inkoopacties voor veel
                                                                     sluiten bij natuurlijke momenten, zoals een verhuizing of
    voorkomende gebouwmaatregelen, zoals specifieke
                                                                     verbouwing. Het is voor de uitvoering van dit plan dan ook van
    isolatiemaatregelen. Bewoners kunnen hieraan deelnemen of
                                                                     belang dat de werkgroep eigenaar-bewoners attendeert om op die
    zelf kiezen voor andere aanbieders;
                                                                     natuurlijke momenten      te kijken naar   oplossingen voor het
                                                                                                       Uitvoeringsplan Aardgasvrij Loyola - 37
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>besparen van energie en het zorgen voor een aardgasvrije              daarover naar haar huurders. Dit is ook afhankelijk van de
warmteoplossing. Vanuit de werkgroep worden bewoners ook              ontwikkelingen omtrent een eventueel warmte- en koudenet.
gestimuleerd om gezamenlijke inkoopacties te organiseren. De
werkgroep kan hierbij ondersteunen. Naast het feit dat goede          Stappen voor particuliere huurders en verhuurders
isolatie nodig is om de woning zonder aardgas van warmte te           Particuliere verhuurders zijn verantwoordelijk voor de aanpassingen
voorzien, is het ook altijd een goede keuze voor het klimaat, de      aan hun gebouwen en de overstap naar aardgasvrij. Ook zij kunnen
portemonnee en het wooncomfort.                                       gebruik maken van subsidies. Van huurders wordt verwacht dat zij
                                                                      meewerken als er een redelijk voorstel gedaan wordt of als er voor
Stappen voor eigenaar-bewoners buiten VvE's                           de benodigde aanpassingen dringende werkzaamheden uitgevoerd
Eigenaar-bewoners van zelfstandige woningen kunnen zelf de            moeten    worden.
keuze maken voor isolatiemaatregelen en het bovenstaande
stappenplan volgen. Bewoners die moeite hebben om de                  Stappen voor ondernemers en andere gebouweigenaren
investeringen in hun woning te financieren kunnen hulp krijgen van    Ondernemers en andere gebouweigenaren zijn verantwoordelijk
het Energie + Klimaatloket bij het vinden en aanvragen van            voor de aanpassingen aan hun gebouwen en de overstap naar
subsidies en voordelige leningen.                                     aardgasvrij. Voor vragen en ondersteuning kunnen zij contact
                                                                      opnemen met de gemeente Vught. Er zijn meerdere (landelijke)
Stappen voor VVE's                                                    regelingen die hen kunnen ondersteunen.
In Loyola zijn twee panden in het bezit van Verenigingen van
Eigenaren (WVE's). In beide panden hebben de appartementen            7.2 Haalbaarheid
eigen cv-ketels. Het betreft in beide gevallen relatief jonge panden,
                                                                      De gemeente Vught en      partners willen dat een aardgasvrije wijk
daarom is extra isoleren niet nodig. Overstappen op een duurzame
                                                                      toegankelijk is voor alle bewoners, ondernemers en andere
warmteoplossing vereist in alle gevallen een besluit van de
                                                                      gebouweigenaren. Hier     wordt beschreven welke stappen er worden
vergadering van eigenaars, vanwege de eventuele juridische,
                                                                      gezet om barrières voor    deze overstap weg te nemen.
financiële en organisatorische consequenties. VVE's krijgen daarom
aparte aandacht in de uitvoering. De Rijksoverheid stelt een          Betaalbaarheid
subsidie beschikbaar aan WVE's om professioneel advies in te
schakelen en voor het nemen van verduurzamingsmaatregelen. Het        Uit verschillende landelijke onderzoeken blijkt dat de energiekosten
gaat hier om de 'Subsidieregeling verduurzaming voor verenigingen     van een duurzame warmteoplossing gemiddeld genomen lager zijn
van eigenaars' (SVVE).                                                dan bij verwarming met aardgas. De kosten die gemoeid zijn met de
                                                                      isolatiemaatregelen en de duurzame warmteoplossing worden voor
Stappen voor huurders bij Woonstichting Charlotte van                 de meeste bewoners (deels) gecompenseerd door een lagere
Beuningen                                                             energierekening. De investering die hiervoor nodig is, moet wel
                                                                      gedaan kunnen worden. Om de betaalbaarheid te vergroten is er
Woonstichting Charlotte van Beuningen is zelf verantwoordelijk voor
                                                                      een aantal regelingen beschikbaar:
de te nemen verduurzamingsmaatregelen en de communicatie
                                                                                                      Uitvoeringsplan Aardgasvrij Loyola - 38
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>     *     Eigenaar-bewoners kunnen gebruikmaken van de landelijke               kan worden afgesloten voor verduurzamingsmaatregelen
         ISDE-subsidie;                                                          zoals isolatie, zonnepanelen of een warmtepomp;
     e    WE's met uitsluitend eigenaar-bewoners kunnen                      e   Bewoners die zich zorgen maken over de kosten kunnen
         gebruikmaken van de SVVE-subsidie                                       zich melden bij Wegwijs+ en worden daar eventueel ook in
     e   Verhuurders en gemengde WE's kunnen gebruikmaken van                    contact gebracht met de andere instanties en organisaties
         de SAH-subsidie;                                                        ter ondersteuning.
     «   Het gemeentelijke isolatieprogramma biedt subsidies en
                                                                        Werkbaarheid
         ondersteuning voor eigenaar-bewoners in slecht geïsoleerde
         woningen met een beperkte WOZ-waarde.                          De werkbaarheid van dit uitvoeringsplan voor bewoners is
                                                                        geëvalueerd met behulp van een Doenvermogentoets’°. Hieruit
 De ondersteunende regelingen die worden aangeboden door de             volgde een aantal aandachtspunten:
 overheid veranderen met enige regelmaat. In aanvulling op de
 hierboven beschreven regelingen geeft de Energiesubsidiewijzer?             «   De mentale belasting voor de keuzes voor een
 van Milieu Centraal per gemeente actuele informatie over subsidies              warmteoplossing en isolatiemaatregelen blijft beperkt dankzij
 en financieringsmogelijkheden voor woningeigenaren, VVE's en                    de  inzet van  actieve bewoners   uit de buurt en de
 huurders.                                                                       ondersteuning die de werkgroep biedt op het gebied van
                                                                                 advies en collectieve inkoop. Daarnaast zijn er verschillende
 Financierbaarheid                                                               instrumenten beschikbaar zoals Smart Twin,
 Aangezien de subsidie niet het hele investeringsbedrag dekt, blijft er          maatwerkadviezen van VET-Vught en het Energie +
 een bedrag over dat uit eigen middelen, een lening of                           Klimaatloket;
 huurverhoging betaald moet worden. Hoewel de maatregelen dus                e   De belasting bij het vinden en aanvragen van subsidies en
 zorgen voor een lagere energierekening, kunnen ze ook leiden tot                financiering is een aandachtspunt. Hier wordt door de
 hogere financierings- of huurlasten. Voor deze groep is de volgende             werkgroep extra aandacht aan geschonken bij de
 ondersteuning beschikbaar:                                                      inkoopacties. Bewoners kunnen met vragen ook terecht bij
                                                                                 het Energie + Klimaatloket;
     e   Het Nationaal Warmtefonds biedt leningen aan die voor               e   Gebouweigenaren die niet reageren op collectieve
         huishoudens met een beperkt inkomen onder voorwaarden                   inkoopacties en adviezen mogen niet buiten de boot vallen.
         rente- en/of aflossingsvrij kunnen zijn;                                Daarom worden er doorlopend inkoopacties georganiseerd
     e   Gemeente Vught biedt een Stimuleringsregeling                           en wordt er ruim voordat de gaskraan dicht gaat extra
         Duurzaamheid aan waarbij een lening tegen een lage rente                aandacht besteed aan deze groep.
° https://www.verbeterjehuis.nl/energiesubsidiewijzer/                  10 Een Doenvermogentoets geeft inzicht of beleid, wet- en regelgeving
                                                                        uitgaat van realistische aannames over het doenvermogen    van de
                                                                        doelgroep
                                                                                                         Uitvoeringsplan Aardgasvrij Loyola - 39
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>Het is belangrijk om mogelijke probleemsituaties vroeg te
signaleren. De aanpak hiervoor staat hieronder beschreven.
Bijzondere omstandigheden
Gedurende de uitvoering zullen er gevallen optreden waarin
bewoners, ondernemers en andere gebouweigenaren niet makkelijk
mee kunnen doen aan de uitvoering. De uitdagingen voor eigenaren
van slecht geïsoleerde gebouwen zijn in elk geval voorzien.
Daarnaast zullen er ook onvoorziene omstandigheden zijn,
waardoor   mensen    die wel mee   willen doen dit niet kunnen. Om hen
te helpen, voorziet dit uitvoeringsplan enkele manieren om
onvoorziene omstandigheden te ondervangen voor deze mensen:
    e   Vroegsignalering. Bij buurtbijeenkomsten,
        inloopspreekuren en het Energie + Klimaatloket kunnen
        buurtbewoners aangeven tegen welke onvoorziene
        omstandigheden zij aanlopen.
    e   Ondersteuning op maat. De werkgroep kan met de
        bewoners verkennen welke problemen zij hebben en welke
        oplossingen hiervoor zijn.
    e   ‘Bezemwagen-periode’ voor de afsluiting van het
        aardgas. Ruim voor de datum waarop de levering van
        aardgas definitief gestopt wordt, zal er een ‘bezemwagen-
        periode’ zijn. In deze periode kunnen oplossingen gezocht
        worden voor bewoners die nog met aardgas verwarmen,
        zodat niemand     in de kou hoeft te zitten.
                                                                       Uitvoeringsplan Aardgasvrij Loyola - 40
</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre>8. Monitoring en evaluatie
Om de doelmatigheid en doeltreffendheid van het beleid te toetsen    8.2 Evaluatie en herijking
gaat de gemeente Vught de voortgang van de warmtetransitie in
Loyola nauwlettend monitoren en periodiek evalueren. In dit          Evaluatie
hoofdstuk beschrijven we hoe we dat doen en wanneer we               De uitkomsten van de monitoring worden halfjaarlijks door de
bijsturen.                                                           stuurgroep besproken. Ook wordt er Een monitoringsverslag,
                                                                     inclusief duiding van de uitkomsten, door de stuurgroep vastgesteld.
8.1 Monitoring
Om de voortgang van de warmtetransitie in Loyola te meten zal een    Tussentijdse wijzigingen van de plannen
aantal belangrijke aspecten gemonitord worden. Tabel 5 toont een     Als de evaluaties daartoe aanleiding geven, passen de partners en
overzicht van alle indicatoren, de uitwerking daarvan, de frequentie de werkgroep de plannen aan. Als dit gevolgen heeft voor het
waarop de indicatoren worden gemonitord en wie verantwoordelijk      budget, de planning of de doelen, besluit de stuurgroep hierover. In
is voor de monitoring.                                               alle andere gevallen besluit de werkgroep. Wijzigingen in het
                                                                     uitvoeringsplan vereisen een nieuw besluit van het college en
                                                                     eventueel van de besturen van de andere partners. De stuurgroep
                                                                     adviseert  hierover.
                                                                                                   Uitvoeringsplan Aardgasvrij Loyola - 41
</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>             INDICATOR
                                                         UITWERKING                                FREQUENTIE                         ACTIEHOUDER
        AANTAL    GEBOUWEN                AANTAL    GEBOUWEN   DAT GEREED   IS VOOR
        TRANSITIEGEREED*                   EEN AARDGASVRIJE WARMTEOPLOSSING                          LIS                                [AERKGROES,
      AANTAL    AARDGASVRIJE                      AANTAL  GEBOUWEN   ZONDER
             GEBOUWEN                               AARDGASAANSLUITING                               EAAR                             NETBEHEERDSR
             EUSTIe                       PERCENTAGE VAN DE NETCAPACITEIT DAT
        EES                                    GEBRUIKT WORDT PER ONDERDEEL
                                                      ELEKTRICITEITSNET
                                                                                                  HALF-JAARLIJKS                      NETBEHEERDER
                                              TEVREDENHEID   VAN  BEWONERS     EN
     BEWONERSTEVREDENHEID                  GEBOUWEIGENAREN OVER HET VERLOOP
                                             VAN  HET PROCES  NAAR AARDGASVRIJ
                                                                                                     JAARLIJKS                          WERKGROEP
            GEBRUIK VAN                    AANTAL    BEWONERS  DAT GEBRUIK    HEEFT
         ENERGIEADVIEZEN                       GEMAAKT VAN ENERGIEADVIEZEN                        LL                                    i
           DEELNAME    AAN                 AANTAL    BEWONERS  DAT GEBRUIK    HEEFT
           INKOOPACTIES                         GEMAAKT VAN DE INKOOPACTIES                       A     AARINS                         LNERKG OEE
‘Deze indicator s niet 100% zuiver te meten. Door het samenvoegen van verschillende databronnen (0a Smart Twin) en inschattingen van buurtaanjagers wordt een zo
zoed mogelijk beeld geschetst
                                                                   Tabel 5: overzicht indicatoren
                                                                                                                          Uitvoeringsplan Aardgasvrij Loyola - 42
</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre>Begrippen
                                                                       verwarming niet aan om te bezuinigen op stookkosten of warmen
Allelectric warmteoplossing                                            hun eten niet op omdat gas te duur voor ze is.
Een warmteoplossing op basis van elektriciteit, zonder aardgas of
andere fossiele brandstoffen.                                           Eind)gebruikerskosten
                                                                       De (eind)gebruikerskosten zijn het saldo van  de kosten en baten
Bouwperiode                                                            (met name energiebesparing) die bewoners,    ondernemers en
De periode waarin het bouwjaar van het gebouw ligt. De                 andere gebouweigenaren moeten opbrengen        voor het overstappen
verschillende bouwperiodes lopen vaak samen met         wijzigingen in op een alternatieve warmtetechniek inclusief  de daarvoor
de bouweisen die op dat moment van kracht waren. Dit geeft een         benodigde isolatie van de woning.
indicatie van de mate van isolatie van een woning.
                                                                       Handelingsperspectief
Collectief warmte-   en koudenet                                       Handelingsperspectief geeft aan welke mogelijkheden er zijn om in
Een netwerk van leidingen onder de grond waar warm en koud             een bepaalde situatie te handelen. Het kan betrekking hebben op
water doorheen    stroomt. Met een warmte-  en koudenet   kunnen       hoe mensen zich kunnen voorbereiden op aardgasvrije
woningen worden verwarmd en gekoeld. De term 'collectief wordt         oplossingen.
gebruikt om het verschil met een individuele warmteoplossing te
benadrukken.                                                           Hybride warmtepomp
                                                                       Een hybride warmtepomp is een kleine warmtepomp die met je cv-
Doenvermogen                                                           ketel samenwerkt. Daardoor verbruik je minder aardgas. De
Het vermogen om in actie te komen en vol te houden, zelfs bij          warmtepomp werkt namelijk op stroom.
tegenslagen.
                                                                       Individuele warmteoplossing
Duurzame warmteoplossing                                               Oplossing waarbij een gebouw in haar eigen warmte voorziet en
Een oplossing waarbij er verwarmd en gekookt wordt zonder              dus geen gebruik maakt van een collectief warmtenet.
fossiele brandstoffen.
                                                                       Klimaatadaptatie
Economische     haalbaarheid                                           Het omgaan met hittestress, droogte en wateroverlast.
Geeft aan of een project voldoende opbrengt om de kosten te
dekken en een hoog genoeg rendement te geven.                          Klimaatakkoord
                                                                       In het Klimaatakkoord hebben overheden, bedrijfsleven en
Energiearmoede                                                         maatschappelijke organisaties in Nederland samen afspraken
Gebrek aan toegang tot (betaalbare) energievoorzieningen in huis       gemaakt over welke maatregelen ze tot 2030 gaan nemen om de
(TNO, 2020). Energiearme huishoudens zetten bijvoorbeeld de            CO2-uitstoot te reduceren in de sectoren gebouwde omgeving,
                                                                                                    Uitvoeringsplan Aardgasvrij Loyola - 43
</pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre>elektriciteit, industrie, mobiliteit en landbouw/landgebruik. Ook is de Participatie
ambitie opgenomen om in 2050 de uitstoot vrijwel volledig terug te      Onder de Omgevingswet wordt met participatie het in een
dringen (geen uitstoot). In het klimaatakkoord is ook de ambitie        vroegtijdig stadium betrekken van belanghebbenden bij het proces
opgenomen om tot en met 2030 1,5 miljoen woningequivalenten te          van de besluitvorming over een project of activiteit bedoeld. Met
verduurzamen. Gemeenten hebben hierin een regierol.                     belanghebbenden worden burgers, bedrijven, maatschappelijke
                                                                        organisaties en bestuursorganen bedoeld.
Meekoppelkansen
Mogelijkheden om de warmtetransitie in de gebouwde omgeving te          Piekbelasting
koppelen aan ander beleid en uitvoering bij de gemeente.                De hoogste vraag naar elektrisch vermogen in een bepaalde
Bijvoorbeeld een wijkgerichte aanpak afgestemd op inzet in het          periode.
sociaal domein of het bundelen van de aanleg van een warmtenet
met vervangingswerkzaamheden aan het riool.                             Pre-soortenmanagementplan
                                                                        Omdat het opstellen van een soortenmanagementplan tot twee jaar
Nationale     kosten                                                    kan duren kan er tijdens de onderzoeksperiode gebruikgemaakt
De nationale kosten zijn de som van de totale kosten en baten in        worden van een presoortenmanagementplan (pre-SMP). De
Nederland voor alle actoren gezamenlijk die nodig zijn om over te       provincie kan op basis van dit pre-SMP een tijdelijke
stappen op een alternatief voor aardgas. Hierbij zijn belastingen,      gebiedsgerichte ontheffing verlenen.
heffingen en subsidies niet meegerekend omdat die kosten voor de
ene actor maar       baten voor de andere  actor betreffen en daarmee   Seriematige bouw
wegvallen in deze rekenmethodiek. De nationale kosten worden            Woningen die in hetzelfde bouwproject, met hetzelfde ontwerp zijn
uitgedrukt in euro per ton CO2. In het Klimaatakkoord worden            gebouwd en daardoor dus zeer vergelijkbaar zijn.
nationale kosten “maatschappelijke kosten” genoemd.
                                                                        Soortenbescherming
Netcapaciteit                                                           Soortenbescherming is bedoeld om de meest kwetsbare plant- en
De netcapaciteit is de hoeveelheid elektriciteit die door een           diersoorten  in Nederland te beschermen.   Het is verboden   om deze
elektriciteitsnet getransporteerd kan worden.                           planten en dieren te doden, vangen, verstoren of verwijderen. In de
                                                                        Wet natuurbescherming (Wnb) staan de soorten waar deze
Omgevingsplan                                                           verboden voor gelden. De Wnb is per 1 januari 2024 overgegaan in
Het omgevingsplan bevat de lokale regels die de gemeente heeft          de Omgevingswet.
opgesteld voor de fysieke leefomgeving. Bij de inwerkingtreding van
de Omgevingswet heeft elke gemeente één omgevingsplan voor              Soortenmanagementplan
haar grondgebied.                                                       In een soortenmanagementplan staan maatregelen, gedragsregels
                                                                        en afspraken om ruimtelijke ontwikkeling, beheer en bescherming
                                                                        van beschermde dier- en plantensoorten mogelijk te maken. Met
                                                                        een soortmanagementplan kan een generieke ontheffing worden
                                                                                                      Uitvoeringsplan Aardgasvrij Loyola - 44
</pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 45 ======================================================================

<pre>verkregen voor de Wet natuurbescherming (Wnb). De Wnb is per 1
januari 2024 overgegaan in de Omgevingswet.
Iransitiegereed
Wanneer een woning goed genoeg is geïsoleerd om aardgasvrij te
worden verwarmd op lage temperaturen. Daarnaast dient het
warmteafgifte systeem in staat te zijn de woning op lage
temperatuur te kunnen verwarmen.
Transitievisie   warmte
In de transitievisie warmte legt de gemeenteraad een realistisch
tijdspad vast waarop wijken van het aardgas gaan. Voor de wijken
waarvan de transitie op korte termijn gepland is, worden ook de
potentiële alternatieve energie infrastructuren opgenomen. Met de
Wet gemeentelijke instrumenten warmtetransitie (Wgiw) wordt de
transitievisie warmte vervangen door het warmteprogramma.
Hiervoor gelden nieuwe regels en overgangsrecht.
Uitvoeringsplan
In een uitvoeringsplan beschrijfje als gemeente hoe een dorp, buurt
of wijk aardgasvrij wordt. Het is een verdere uitwerking van de
bestaande     transitievisie warmte of nieuw vast te stellen
warmteprogramma voor het betreffende gebied.
Warmtebedrijf
Het bedrijf/instantie die het collectieve warmtenet exploiteert.
Warmteoplossingen
Een warmteoplossing is een alternatieve warmtebron voor aardgas.
Warmtetransitie
De overgang van warmte op basis van fossiele brandstoffen (zoals
aardgas) naar warmte op basis van duurzame energie.
                                                                    Uitvoeringsplan Aardgasvrij Loyola - 45
</pre>

====================================================================== Einde pagina 45 =================================================================

<br><br>