<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Uitvoeringsplan
Samen op weg naar een
aardgasvrij Helvoirt
15 april 2024
Dit plan is opgesteld door: Coöperatie HOT, bewonersinitiatief Schoon Helvoirt en Gemeente Vught
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Inhoudsopgave
Publiekssamenvatting .......................................................................... 3                6.3 Maatregelen .................................................................................... 43
1.   Inleiding ....................................................................................... 5         6.4 Planning ........................................................................................... 47
   1.1 Waarom doen we dit? ...................................................................... 5              6.5 Middelen ......................................................................................... 48
   1.2 Betrokkenheid partners en inwoners ............................................... 6                      6.6 Risico’s en beheersmaatregelen ..................................................... 49
   1.3 Wat beschrijft dit uitvoeringsplan? .................................................. 6               7. Handelingsperspectief voor inwoners, ondernemers en gebouw
2.   Beschrijving gebied ....................................................................... 7            eigenaren .......................................................................................... 50
   2.1 Afbakening ........................................................................................ 7     7.1 Overstappen op de gekozen warmteoplossing............................... 50
   2.2 Fysieke kenmerken ........................................................................... 8           7.2 Financiële ondersteuning ................................................................ 56
   2.3 Sociale kenmerken .......................................................................... 13        8.   Juridische borging....................................................................... 58
3.   Participatie, besluitvorming en beleid ......................................... 17                         8.1 Wijziging van het omgevingsplan .................................................... 58
   3.1 Participatie ...................................................................................... 17    8.2 Samenwerkingsovereenkomst tussen de partners ......................... 58
   3.2 Besluitvormingsproces .................................................................... 19          9.   Monitoring en evaluatie ............................................................. 59
   3.3 Beleidscontext................................................................................. 20        9.1 Monitoring ...................................................................................... 59
4.   Doelstelling ................................................................................ 24            9.2 Evaluatie en herijking van de plannen ............................................ 63
5.   Gekozen warmteoplossing .......................................................... 26                    Colofon ............................................................................................. 64
   5.1 Beschrijving warmteoplossing ........................................................ 26               Bijlage 1. Ondernemers met bedrijfspanden in Helvoirt ...................... 65
   5.2. Motivatie van de warmteoplossing ............................................... 30                   Bijlage 2. Motivaction Mentality-model.............................................. 68
   5.3 Technische haalbaarheid ................................................................ 31            Bijlage 3. Participatieverslag .............................................................. 69
6.   Plan van aanpak ......................................................................... 35             Bijlage 4. Monumentenlijst Helvoirt ................................................... 73
   6.1 Uitgangspunten en leidende principes ........................................... 35                    Bijlage 5. Lean Startup methode ......................................................... 74
   6.2 Rolverdeling .................................................................................... 40   Bijlage 6. Opzet HOT-energieadvies .................................................... 76
                                                                                                                                                                                                                           2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Publiekssamenvatting
Dit is een ambitieus plan! Van, voor en door Helvoirtenaren.                gemeente Vught eind 2021 heeft vastgesteld.
                                                                            Bijzonder aan dit plan is dat Helvoirtenaren hun dorpsgenoten bij de
In de komende zeven jaar willen we aanzienlijk besparen:
                                                                            uitvoering gaan helpen. Er is al meer dan tien jaar op een vernieuwende
60% minder aardgasverbruik dan in 2020.                                     manier gewerkt en er is ervaring opgebouwd in het dorp. Dit is gedaan
                                                                            door inwoners die acties hebben uitgevoerd voor meer zonnepanelen,
Dit doel komt niet zomaar uit de lucht vallen. Het is één van de resultaten
                                                                            door het geven van energieadviezen, door het organiseren van
van het Burgerberaad G1000Helvoirt dat in het voorjaar 2023 is
                                                                            gezamenlijke inkoop voor isolatie of betere ramen en door samen slim en
georganiseerd in het HelvoirThuis en met ruim 100 deelnemers is gestart.
                                                                            elektrisch te rijden. Hiermee zijn goede resultaten bereikt en is veel
Helvoirtenaren hebben dus zelf dit doel gesteld. Een doel dat aansluit bij  geleerd. Nu gaan we het tempo versnellen en opschalen.
landelijk beleid om in 2050 aardgasvrij te kunnen leven en daarmee de
                                                                            Coöperatie HOT, inwoners en de gemeente Vught slaan de handen ineen
uitstoot van CO2-gassen te beperken en de klimaatverandering tegen te
                                                                            voor dit ambitieuze plan, vol met concrete acties en hulp.
gaan. Het doel sluit ook goed aan op de Transitievisie Warmte die de
                                                                                                                                                    3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Zo pakken we het aan                                                      installeren naast de cv-ketel (waarschijnlijk vanaf 2026 landelijk
We weten: zoveel mensen, zoveel meningen en ideeën. Precies daar          verplicht). Mensen die nu al willen, kunnen ook een all-electric
willen we mee aan de slag. Ons plan is om persoonlijk in gesprek te gaan  warmtepomp aanschaffen. We kijken niet alleen naar verwarming en
met de inwoners en samen op zoek te gaan naar goede oplossingen.          koeling. De opwek van duurzame elektriciteit speelt ook een belangrijke
Maatwerk dus. Dialoog voorop.                                             rol zoals zonnepanelen op het dak en aansluiting bij de grootschalige
                                                                          opwek van zon- en/of windenergie binnen de gemeente.
Daar zijn dorpsgenoten voor nodig die zich hiervoor willen inzetten.
Dorpsgenoten die energieadvies geven en die samen met aanjagers in        Kan dit allemaal wel?
buurten en verenigingen mensen aanspreken. Tijdens de uitvoering gaan     Ons elektriciteitsnet moet hierin meegroeien. Daarom is Enexis, los van
we monitoren, evalueren en leren of het doel wordt bereikt. Dat is ons    dit plan, al gestart met het maken van plannen om het elektriciteitsnet in
plan.                                                                     het dorp op termijn te verzwaren. Er komen extra ondergrondse kabels
                                                                          bij en meer elektriciteitshuisjes. Daarvoor gaat er soms wel iets ‘op de
Wij geloven dat onze aanpak op een manier gaat, zoals die niet overal in
                                                                          schop’ in de bebouwde kom en het buitengebied. Dat heeft niet alleen
het land wordt gedaan. Je kunt het een sociale innovatie noemen, waar
                                                                          met aardgasvrij te maken, maar ook met elektrisch rijden en
ook anderen van kunnen leren. En wij willen leren van andere wijken in
                                                                          zonnepanelen op daken.
Vught, maar ook ver daarbuiten.
                                                                          Geleidelijk aan zult u steeds meer warmtepompen in het dorp zien. Bij
We werken samen
                                                                          het maatwerkadvies letten we ook op eventuele geluidshinder en
Coöperatie HOT en bewonersinitiatief Schoon Helvoirt bouwen een
                                                                          gevolgen voor flora en fauna. We houden overzicht op alle
organisatie die dit gaat waarmaken. We werken samen met de gemeente
                                                                          ontwikkelingen om balans te houden tussen de ambities om te versnellen
Vught, die ons plan financieel ondersteunt en verbinding onderhoudt met
                                                                          en de beperkingen die er kunnen zijn in het elektriciteitsnet en met de
de specialisten in het gemeentekantoor en met haar professionele
                                                                          milieuregels.
partners. Daarnaast werken we samen met de woningcorporaties
Woonveste en TBV Wonen, netbeheerder Enexis, lokale ondernemers en        Doet u mee?
agrarische bedrijven.                                                     We zullen, nog meer, zichtbaar zijn in het dorp. We willen u helpen met
                                                                          oplossingen die voor u werken. Door mond-tot-mond reclame, door
We doen het stapsgewijs
                                                                          reuring in het dorp, door actief op mensen af te stappen en door te
Moet er veel veranderen of gaat het dorp ‘op de schop’? Daar gaan we in
                                                                          vragen wat u nodig heeft. We wachten dus niet af tot u naar ons toekomt.
dit plan niet van uit. De focus ligt op woningen, gebouwen en hun
                                                                          En dat is net wat anders dan wat op veel plaatsen nu gedaan wordt. Zo
bewoners. We kijken naar kierdichting, isoleren, goed ventileren, comfort
                                                                          creëren we in Helvoirt de volgende vernieuwing in de energietransitie.
verbeteren en de installaties aanpassen. We helpen met het stapsgewijs
                                                                          Een proces waar u trots op kunt zijn of worden. Samen met u en voor en
vinden van manieren om dit te financieren en de transitie betaalbaar te
                                                                          door Helvoirtenaren.
houden. Bovendien raden we aan om een hybride warmtepomp te
                                                                                                                                                    4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>    1. Inleiding
Met duurzame energie je huis verwarmen, douchen en                          wijst Helvoirt aan als startkans omdat inwoners, vertegenwoordigd door
                                                                            coöperatie HOT, al enige jaren acties organiseren voor de verduurzaming
koken. Daar gaat heel Nederland – en dus ook Helvoirt -
                                                                            van particuliere woningen.
naartoe in 2050. Dat duurt nog even, maar er is ook veel
werk aan de winkel. Daarom hebben coöperatie HOT en
bewonersinitiatief Schoon Helvoirt samen met de
gemeente de handen ineengeslagen en een plan gemaakt
voor een duurzaam verwarmd Helvoirt. Zo wordt Helvoirt
op termijn vrij van het gebruik van fossiel aardgas.
1.1 Waarom doen we dit?
In 2019 sloot Nederland het Klimaatakkoord. Hierin spraken overheden,
bedrijven en maatschappelijke organisaties af hoe we de uitstoot van
broeikasgassen gaan terugdringen en zo bijdragen aan de internationale
afspraken van Parijs (2015). Overstappen op een duurzame warmtebron
vermindert onze CO2-uitstoot en maakt ons minder afhankelijk van
aardgas, ook van aardgas uit andere landen. De gestegen aardgasprijzen
en de toegenomen energiearmoede zijn extra redenen om de overstap te
maken naar een duurzame en betaalbare warmtevoorziening.
De gemeente Vught stelde in 2021 de Transitievisie Warmte 1.0 vast.
Deze visie beschrijft wat kansrijke aanvliegroutes zijn en in welke buurten
startkansen liggen om bestaande huizen en gebouwen geleidelijk over te
laten stappen op een nieuwe manier van verwarmen. De Transitievisie
                                                                                                                                                   5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>1.2 Betrokkenheid partners en inwoners                                             adres, uitgenodigd om deel te nemen aan de vervolgbijeenkomst
                                                                                   van het Burgerberaad op 30 januari 2024.
Dit plan is tot stand gekomen in samenwerking met diverse partners,                In de winter van 2023-2024 is aan de inwoners gevraagd gebruik te
inwoners en ondernemers:                                                           maken van een energieadvies of deel te nemen aan een HOT-
                                                                                   huisteam in het kader van het HOT-winterprogramma.
  •    Coöperatie HOT
       Zet zich sinds 2011 (met haar voorgangers LNMH-HEET en DEH) in       Het projectteam dat dit proces begeleidde bestond uit:
       om de energietransitie in Helvoirt te versnellen met o.a. HOT-           •    Loes Keetels, gemeente Vught
       huisteams, energieadviezen en collectieve inkoopacties.
                                                                                •    Jan Peters, HOT voorzitter
  •    Bewonersinitiatief Schoon Helvoirt
                                                                                •    Marie-Cecile Vugs, secretariaat en communicatie vanuit HOT
       Een groep bewoners die is gevormd naar aanleiding van het
                                                                                •    Huub Glas, projectleider HOT
       Burgerberaad G1000Helvoirt (voorjaar 2023) en zich mede inzet
                                                                                •    René Knook, bewonersinitiatief Schoon Helvoirt
       om het Burgerakkoord om te zetten naar concrete projecten.
  •    Woningcorporatie Woonveste
       Beheert 286 sociale huurwoningen en -appartementen in Helvoirt.      1.3 Wat beschrijft dit uitvoeringsplan?
  •    Zorgstichting ’t Heem en TBV Wonen
       Woonzorglocatie Leyenhof heeft 32 zorgappartementen voor 24-         Dit plan beschrijft de gekozen warmteoplossing voor Helvoirt: individueel
       uurszorg en 50 zelfstandige huurappartementen. Er wordt              elektrisch. En dit plan beschrijft ook wat dit betekent voor de inwoners
       samengewerkt met Woonveste en met woningcorporatie TBV               van Helvoirt (hoofdstuk 5). Met dit uitvoeringsplan dragen we bij aan het
       Wonen.                                                               doel voor aardgasreductie dat door de deelnemers aan het Burgerberaad
  •    Netbeheerder Enexis                                                  G1000Helvoirt is gesteld (hoofdstuk 4).
       Zorgt voor betaalbare en betrouwbare levering van aardgas en
       elektriciteit. Heeft daarnaast de wettelijke taak om te zorgen voor  In hoofdstuk 6, het plan van aanpak, staat wat we gaan doen om deze
       de uitbreiding van het energienetwerk.                               doelen te behalen. Hoofdstuk 7 geeft inzicht in welke stappen de partners
                                                                            gaan zetten en wat er van inwoners, ondernemers en andere
  •    Ondernemers
                                                                            gebouweigenaren wordt verwacht.
       Er zijn diverse gesprekken gevoerd met ondernemers. Een
       overzicht van deze ondernemers staat in bijlage 1.                   Dit plan is samen met inwoners en diverse partijen tot stand gekomen
  •    Inwoners                                                             (hoofdstuk 3). Hoofdstuk 8 bevat de juridische aspecten die
       In het voorjaar van 2023 zijn alle inwoners van het dorp van zestien samenhangen met dit plan. Hoofdstuk 9 omschrijft hoe de resultaten
       jaar en ouder uitgenodigd om mee te doen aan het Burgerberaad        worden bijgehouden (monitoring), hoe er wordt geëvalueerd en hoe het
       G1000Helvoirt. In december 2023 zijn alle inwoners opnieuw, op       plan wordt bijgesteld.
                                                                                                                                                     6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>     2. Beschrijving gebied                                                [“Mooie quote”]
2.1 Afbakening
Het uitvoeringsplan heeft niet alleen betrekking op het dorp Helvoirt als
bebouwde kom, maar het omvat ook het buitengebied.
Voor de afbakening wordt de CBS1-definitie van de ’wijk’ Helvoirt gevolgd.
Het dorp en het buitengebied worden over het algemeen door inwoners
als een geheel ervaren, ook vanuit historisch-culturele achtergronden.
Helvoirt bestaat uit vijf buurten:
1. Distelberg
2. Helvoirtse Heide (verspreide huizen)
3. Helvoirt (dorp)
4. Brokkenbroek en Laar (verspreide huizen)
5. Gijzel, Raam en Molenstraat (verspreide huizen)
De buurten 1, 2, 4 en 5 vormen samen het buitengebied van het dorp.
De 5 buurten bij elkaar vormen (nagenoeg) het grondgebied van de
voormalige gemeente Helvoirt (zoals die was tot 1995).
1
  CBS = Centraal Bureau voor de Statistiek
                                                                                           7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>2.2 Fysieke kenmerken
Bebouwing en bouwperioden
Bebouwde kom
De figuur geeft met kleuren de leeftijden van de woningen aan.
De rode bebouwing dateert van meer dan honderd jaar geleden. De
oudste woningen zijn te vinden langs de oorspronkelijke lintbebouwing
van het dorp in de straten: Torenstraat, Helvoirtsestraat, Kastanjelaan,
Lindelaan, Udenhoutseweg, Schoorstraat, Achterstraat, Kerkstraat, Oude
Rijksweg, de Dijk en Molenstraat.
In de jaren zestig en zeventig is het dorp flink gegroeid in het gebied
tussen de N65, de Achterstraat, Torenstraat en Kerkstraat (geel gekleurd).
Vanaf 1975 zijn er twee wijken gebouwd: in de Broekwal (oosten) en
richting de Gijzel (westen) (groen gekleurd).
Rondom ’t Heike is vanaf 1990 nog gebouwd (zuidwest, lichtblauw
gekleurd).
Na 2005 zijn er nog enkele inbreidingslocaties gerealiseerd en/of zijn
oude structuren vervangen: Waterkwartier, Joriskwartier (oude              Bron: Transitievisie Warmte Vught, 2021
brandweer locatie), van Goghplein (de Bloey),
Kastanjelaan/Bloeijmanstraat (centrumplan). Meest recent wordt er                Bouwperiode
gebouwd in Den Hoek, over het spoor, nabij de Helvoirtsestraat.                  < 1920
                                                                                 ≥ 1920 – 1950
                                                                                 ≥ 1950 – 1975
                                                                                 ≥ 1975 – 1990
                                                                                 ≥ 1990 – 2005
                                                                                 ≥ 2005
                                                                                                                   8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>Gehele gebied
                                                                     Het aantal adressen komt niet overeen met het aantal woningen. Dit is zo
In de tabel zijn op adresniveau de bouwperioden aangegeven op basis
                                                                     omdat er ook adressen tussen staan van utiliteitsgebouwen zoals winkels
van de gegevens uit de Basisadministratie Adressen en Gebouwen (BAG)
                                                                     of openbare gebouwen. Daarom wijkt in onderstaande tabel (afkomstig
van 9 januari 2023.
                                                                     van AlleCijfers) het totaal af van het aantal hiervoor genoemde adressen.
                                                                                                                                              9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>Groeimogelijkheden                                                               Bedrijven
                                                                                 In het noorden van Helvoirt ligt één bedrijventerrein, waar vier á vijf grote
De groeipotentie in Helvoirt is beperkt. In de periode 2020-2025 ligt de
                                                                                 bedrijven gevestigd zijn. De overige bedrijven, non-profit, horeca, winkels
focus op Den Hoek. Nieuwe (potentiële) locaties zijn: het aangewezen
                                                                                 en instellingen, zijn verspreid tussen de bebouwing. Ook in het
zoekgebied in het kader van de visie 'Wonen in het buitengebied' (Den
                                                                                 buitengebied zijn bedrijven gevestigd, vaak in (voormalige) agrarische
Hoek), de bouwontwikkeling in de Torenstraat (voormalige pand van de
                                                                                 panden.
Boerenbond, 12 nieuwbouwwoningen) en de oude Dr. Landmanschool
(19 woonzorgeenheden en 4 koopappartementen). Daarnaast is Helvoirt              In bijlage 1 staat een inventarisatie van bedrijven met bedrijfspanden
West als uitleglocatie aangewezen om nader te onderzoeken.                       (gehuurd en/of in eigendom).
In de Woonvisie van Vught (30 september 2021, tabel 3.1) worden 140
woningen extra2 genoemd in 2020-2030 voor Helvoirt. Dat aantal is
gebaseerd op een totale groei van 1.045 woningen in de gemeente Vught.
In deze Woonvisie is de ambitie voor heel Vught uitgesproken voor 2.000
nieuwe woningen.
Daarnaast wordt er beleid geformuleerd voor tijdelijke woningen. In de
Woonvisie is de totale ambitie voor de gehele gemeente vijftig tot
honderd flexwoningen. Er zijn hiervoor vier locaties in beeld, waarvan één
locatie in Helvoirt. De ambitie uit het Burgerakkoord om honderd
flexwoningen toe te voegen in Helvoirt, om de doorstroming in de
bestaande woningen op gang te brengen, heeft raakvlakken met de
woonvisie.
Voor het buitengebied is het beleid Visie wonen in het buitengebied
(oktober 2023) opgesteld voor zogenaamde uitleggebieden en de visie op
wonen in het buitengebied.
2
  Provinciale prognose Noord-Brabant, 2020. Groei in 2020 – 2025 +75 in Helvoirt
en in 2025 – 2030 +65. Samen +140
                                                                                                                                                            10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>Energie
Onderstaande tabellen en grafiek geven het energieverbruik van
particuliere woningen weer in 2020. Dit is het referentiejaar zoals gesteld
in de doelstelling uit het Burgerakkoord.
* Op basis van de aanwezige gegevens, is het gemiddelde energieverbruik in het
buitengebied afgeleid. Dit zijn alle gebieden binnen de reikwijdte van het plan die buiten
de bebouwde kom van het dorp liggen.
                                                                                           Bron: CBS, 2013-2022.
Bron: CBS, 2020.
                                                                                                                 11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>Energielabel
Het energielabel geeft aan hoe goed een woning is geïsoleerd. En hoe
dak, vloeren en ramen van een woning optimaal geïsoleerd kunnen
worden. Het energielabel is verplicht bij de verkoop, verhuur en
oplevering van woningen en appartementen3.
Ruim een kwart van de adressen (25,9%) heeft een energielabel E, F of G.
Dat zijn in totaal bijna 515 adressen, zie de figuur4.
In het dorp (bebouwde kom) heeft 19,2% van de woningen energielabel E,
F of G5. Dat komt overeen met zo’n 315 adressen.
Dit betekent dat er in het buitengebied 200 van de 351 woningen nog een
label E, F of G heeft (meer dan de helft).
                                                                         Bovenstaande grafiek toont het aantal adressen per type energielabel in de
                                                                         woonplaats Helvoirt. Hiervoor zijn de data op adresniveau uit het EP-Online
                                                                         systeem van de RVO gebruikt. EP-Online is de officiële landelijke database waarin
                                                                         energielabels en energieprestatie-indicatoren van gebouwen zijn opgenomen. De
                                                                         gebruikte data gelden voor de situatie per 1 augustus 2023.
3                                                                        5
  Rijksoverheid.nl                                                         Zie voor de gegevens deze link van AlleCijfers.nl
4
  Zie voor de gegevens deze link van AlleCijfers.nl
                                                                                                                                                       12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>2.3 Sociale kenmerken
Inwoneraantal6 en leeftijdsopbouw7
Binnen de reikwijdte van het gebied woonden op 1 januari 2022 4.870
mensen. In bijna tien jaar tijd zijn er zo’n 400 inwoners bijgekomen.
In die periode zijn woningen gebouwd in het Centrumgebied en in
uitbreidingswijk Den Hoek.
6                                                                                  7
  Zie voor het hele gebied hier en voor de bebouwde kom hier, bron: Allecijfers.nl   Zie voor het hele gebied hier en voor de bebouwde kom hier Bron: Allecijfers.nl
                                                                                                                                                                  13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>Basisschool leerlingen                                                         Indicatie energiearmoede
Op de dr. Landmanschool, de enige basisschool in Helvoirt, zaten in het        In 2023 hebben 110 huishoudens een energietoeslag aangevraagd bij de
jaar 2022-2023 346 leerlingen in de leeftijd van vier tot en met twaalf        gemeente Vught. Dit is 5,3% van het totaal aantal huishoudens.
jaar.
In 2011-2012 zaten er 432 leerlingen op deze basisschool. Dat nam
daarna in vijf jaar snel af naar 325. Sindsdien is het redelijk stabiel met
een lichte stijging in de laatste twee jaar.
Van de in totaal 700 kinderen in Helvoirt, tussen de nul en vijftien jaar, zit
dus ongeveer de helft op de basisschool.
                                                                                                                                                  14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>Inkomen                                                       Motivaction data over Helvoirtenaren
                                                              Onderzoek van Motivaction geeft inzicht in de wijze waarop we
                                                              Helvoirtenaren communicatief kunnen benaderden. We gebruiken dit als
                                                              basis voor een effectieve communicatieaanpak, die per doelgroep
                                                              verschilt.
                                                               Welke argumenten zijn voor jouw doelgroep relevant en hoe vertel je
                                                               een pakkend verhaal? Passende communicatie is belangrijk als je
                                                               mensen wil stimuleren om duurzamer te leven. Of wanneer jouw
                                                               organisatie een duurzaam initiatief succesvol naar buiten wil brengen.
                                                               Daarvoor moet je een toon kiezen die aansluit bij de belevingswereld
                                                               van jouw publiek. Maar hoe doe je dat?
                                                               Een goed startpunt om hierover na te denken is het whitepaper Vijf
                                                               Tinten Groen, van onderzoeksbureau Motivaction. Hierin worden vijf
                                                               duurzaamheidsgroepen beschreven. Elk met eigen opvattingen,
                                                               motieven en voorkeuren om duurzaam te leven.
Bron: CBS 2020 en 2021 (recentere jaren nog niet beschikbaar)  Bron: Motivaction
                                                                                                                                      15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>Motivaction maakte begin 2023 deze analyse van de gemeente                     Groen: significant méér dan totaal gemeente
Vught met de volgende resultaten voor Helvoirt:                                Oranje: significant minder dan totaal gemeente
                                                                               Plichtsgetrouwen hebben een sterke maatschappelijke betrokkenheid en
                                                                               proberen milieubewust te leven door een sobere en zuinige stijl. Deze
                                                                               groep staat minder open voor innovatie.
                                                                               Structuurzoekers lopen niet voorop op het gebied van duurzaamheid en
                                                                               hebben vragen over de omvang van het probleem, over de oplossingen
                                                                               en de relevantie van hun bijdrage. (Significant grotere groep dan de rest
                                                                               van de gemeente)
                                                                               Statusbewusten zijn individualistisch ingesteld en gaan voor
                                                                               maatschappelijk succes. Duurzaamheid is goed maar alleen met behoud
                                                                               van status en comfort. (Significant kleinere groep dan de rest van de
                                                                               gemeente)
                                                                               Verantwoordelijken hebben interesse in de politiek, zijn links
                                                                               georiënteerd en maken zich zorgen om het milieu en vinden dat de
                                                                               verduurzaming veel te langzaam gaat.
                                                                               Ontplooiers willen vooral vrij zijn en hun eigen ding doen, ze houden niet
                                                                               van massale bewegingen maar hebben sympathie voor kleinschalige
Percentages in de figuur zijn landelijke gemiddelden.                          initiatieven. Ze vinden duurzaamheid belangrijk, maar ze zijn niet
                                                                               principieel en vinden hun eigen vrijheid belangrijker.
Resultaten voor Helvoirt:
     Plichts-          Structuur-            Status     Verant-
                                                                   Ontplooiers Zie bijlage 2 voor het Mentality Model van Motivaction. Dit is een
   getrouwen            zoekers            bewusten   woordelijken
                                                                               classificatie van verschillende mentaliteiten, breder dan alleen gericht op
                                                                               duurzaamheid.
      12%                  42%                16%        19%          11%
                                                                               De gebruikte begrippen zijn definities die door Motivaction worden
                                                                               gehanteerd.
                                                                                                                                                         16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>     3. Participatie, besluitvorming en beleid
Dit uitvoeringsplan staat niet op zichzelf. Het is onderdeel                De doelgroep particuliere verhuur is niet als aparte doelgroep benaderd.
                                                                            Reden hiervoor is dat verhuur van grote complexen niet of nauwelijks
van een breed participatieproces met de inwoners en
                                                                            voorkomt. De particuliere verhuur van woonhuizen wel, maar daarvoor is
ondernemers van Helvoirt en raakt ook ander                                 de opgave hetzelfde als voor eigenaar-bewoners.
gemeentelijk beleid.
                                                                            Het aantal VvE’s is beperkt in Helvoirt. Voor zover bekend is er een VvE
                                                                            voor het woon- en winkelcomplex de Bloey (Van Goghplein). De Bloey is
                                                                            een nieuw gebouw (2017). Daarnaast hebben het HelvoirThuis en
3.1 Participatie
                                                                            Leyenhof een VvE. Deze zijn van een andere aard dan een VvE van
                                                                            eigenaar-bewoners. Bij de Kamer van Koophandel zijn nog enkele VvE’s
Diverse partijen zijn betrokken bij het opstellen van dit plan. In de tabel bekend in Helvoirt. Dit zijn geen appartementencomplexen of
staat op welke manier ze betrokken zijn. Meer informatie over de inhoud     grootschalige complexen. Het lijken vooral gesplitste (grotere) woningen
van de gesprekken en rol van deze partijen staat in het participatieverslag te zijn waar twee of drie gebruikers met elkaar het eigendom hebben. De
(bijlage 3).                                                                aanpak hiervan is niet afwijkend van eigenaar-bewoners.
                                                                            Burgerberaad G1000Helvoirt
                                                                            Het Burgerberaad G1000Helvoirt is, op initiatief van coöperatie HOT, in
                                                                            het voorjaar van 2023 georganiseerd voor alle inwoners van Helvoirt
                                                                            boven de zestien jaar. Met als doel om kennis en kunde in het dorp te
                                                                            verzamelen, inzicht te krijgen in wat men belangrijk vindt en tot breed
                                                                            gedragen voorstellen vanuit het dorp zelf te komen. Zo’n 110 inwoners,
                                                                            ondernemers en ambtenaren deden hieraan mee en werkten samen aan
                                                                            voorstellen voor een duurzaam Helvoirt. Met als resultaat een
                                                                            Burgerakkoord met 35 aangenomen voorstellen. Deze initiatieven gaan
                                                                            over een breed pallet aan thema’s zoals: biodiversiteit, natuurbehoud,
                                                                            circulariteit, energie, wonen, mobiliteit en bewustwording.
                                                                                                                                                     17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>Meer informatie over het Burgerberaad is te vinden op:
www.g1000Helvoirt.nl
Uit de groep van deelnemers aan dit Burgerberaad, is de initiatiefgroep
Schoon Helvoirt ontstaan. Zij zetten zich in om het Burgerakkoord mede
uit te voeren. Na een uitnodiging aan het hele dorp hebben op 30 januari
2024 nog eens 55 inwoners zich aangesloten. Zij vormen nu elf
werkgroepen, waaronder de Werkgroep ‘Aardgasvrij Helvoirt’.
Werkgroep ‘Aardgasvrij Helvoirt’
Deze werkgroep is vanaf de start van het burgerberaad actief. In eerste
instantie met de focus op het organiseren en faciliteren van het
Burgerberaad. Vanaf juli 2023 is de groep van (toen) vier mensen zich
gaan focussen op:
     •    het samenstellen van het uitvoeringsplan zelf;
     •    het laten aansluiten van meer inwoners bij het opstellen van het
          plan.
Vanaf november 2023 is de groep uitgebreid met twee personen uit de
initiatievengroep die is voortgekomen uit het Burgerberaad. Een van hen
is actief geworden in het HOT-Winterprogramma en in de redactie van dit
uitvoeringsplan. De andere persoon is verbinder tussen de initiatiefgroep
Schoon Helvoirt en de Werkgroep Aardgasvrij Helvoirt. Hij gaat ook in zijn
eigen straat aan de slag met het uitvoeringsplan. Vanaf 30 januari 2024
zijn acht personen aangehaakt die actief willen meewerken met de
uitvoering van het plan zoals het in hoofdstuk 6 wordt omschreven.
                                                                           18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>3.2 Besluitvormingsproces
Deze tijdlijn geeft de belangrijkste stappen in het proces weer.
                                                                 19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>3.3 Beleidscontext
Nota Energie & Klimaat 2022-2030
Het energie en klimaatbeleid8 van de gemeente Vught focust op drie
pijlers: grootschalige opwek van duurzame energie (Regionale
Energiestrategie en zon- en windbeleid), klimaatadaptatie en de
warmtetransitie.
Regionale Energiestrategie (RES)
De gemeente Vught werkt samen met tien andere gemeenten, de
Provincie, Waterschappen en Enexis aan een Regionale Energiestrategie
(RES). Gemeente Vught heeft als opdracht om 0,05 Terawattuur aan
duurzame elektriciteit op te wekken in 2030 en in totaal 0,15 Terawattuur
in 2050. Dat is nodig om ons huidige verbruik duurzaam en lokaal op te
wekken en omdat de vraag naar elektriciteit zal stijgen. Bijvoorbeeld
omdat we met elektriciteit in onze warmte gaan voorzien, meer behoefte
hebben om onze huizen te koelen en meer elektrisch gaan rijden.
Zon- en windbeleid
We streven in Vught naar 100 procent lokaal eigendom van opgewekte
energie en warmte. Zo dragen we als gemeenschap niet alleen de lasten
maar profiteren we ook allemaal van de lusten. We vinden het belangrijk
dat dit eerlijk in de gemeenschap wordt verdeeld. Dat kan bijvoorbeeld
door een deel van de opbrengsten die lokaal worden opgewekt – via een
lokaal Klimaatfonds – te investeren in het verduurzamen van de Vughtse
leefomgeving. Een manier waarop dit georganiseerd kan worden is
bijvoorbeeld via een lokale energiegemeenschap waarin lokale partijen
en inwoners samenwerken. Dit wordt in 2024 verder uitgewerkt.
8
  Nota Energie en Klimaat Vught 2022-2030. Hier te vinden.
                                                                          20
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>Klimaatadaptatie                                                           energieverbruik voor verwarmen (en koelen) van de woning te verlagen.
De focus ligt op het omgaan met hittestress, droogte, wateroverlast en     De doelstelling van de gemeente is om in 2030 het gemiddelde
het vergroten van de biodiversiteit. Dit doen we door, waar mogelijk, te   energieverbruik met 11 procent te verlagen. De doelstelling in Helvoirt,
‘ontstenen’ en door te vergroenen. Ook inwoners en bedrijven worden        van 60 procent aardgasbesparing in 2030, uit het Burgerakkoord is in
gestimuleerd en gefaciliteerd om hun percelen te ‘ontstenen’ en te         vergelijking met de gemeentelijke doelstelling aanmerkelijk ambitieuzer.
vergroenen. In de Groenvisie 2023-20309 staan verschillende maatregelen
                                                                           Aanpak Energiearmoede
om de biodiversiteit te behouden en te vergroten. Het Programma Water
                                                                           De Aanpak Energiearmoede helpt inwoners met energiearmoede11. Er
en Riolering 2022-2026 beschrijft maatregelen voor een waterrobuust en
                                                                           worden energiecoaches ingezet die kleine isolatiemaatregelen installeren
klimaatbestendig Vught10 en gaat ook in op publiekscommunicatie.
                                                                           en tips geven voor energiebesparing. Daarnaast zijn er incidentele acties
Warmtetransitie                                                            zoals een witgoedactie (2024). Inwoners die voor deze actie in
Het warmtebeleid volgt drie lijnen. De wijkgerichte aanpak, de             aanmerking komen, krijgen een cadeaubon voor de aanschaf van
gemeentebrede aanpak en de verduurzaming van gemeentelijke                 energiezuinig witgoed. Hierin werken we samen met energiecoöperatie
gebouwen.                                                                  VET Vught.
Wijkgerichte aanpak                                                        Isolatieprogramma
De Transitievisie Warmte (2021) brengt voor elke wijk en elk dorp in de    De gemeente Vught werkt samen met buurgemeenten in de RES-regio
gemeente Vught de voorlopige voorkeurs-warmteoplossing in kaart. Dit is    Noordoost-Brabant en met lokale partners aan een plan van aanpak voor
op basis van een door het Planbureau landelijk opgestelde Startanalyse     het Isolatieprogramma. Het Nationale Isolatieprogramma, op basis van
(2020) voor de Leefomgeving en op basis van participatie met               Rijksmiddelen, stelt een subsidie beschikbaar voor eigenaren van slecht
betrokkenen (2021). Daarnaast wijst de Transitievisie Helvoirt aan als één geïsoleerde koopwoningen (D-E-F-G label) met een lagere dan
van de startkansen. Als vervolg op de Transitievisie werkt de gemeente     gemiddelde WOZ-waarde. Dit isolatieprogramma wordt in de tweede
wijk- en dorpsgericht samen met inwoners, aan een concrete uitwerking.     helft van 2024 in de gemeente uitgerold.
Deze uitwerking wordt verwerk tot een uitvoeringsplan aardgasvrij.
Gemeentebrede aanpak
De gemeentebrede aanpak focust op gedragsverandering, isoleren en
beter ventileren. Iedere inwoner wordt gestimuleerd om het
9                                                                          11
  Groenvisie gemeente Vught 2023-2030. Hier te vinden.                        We spreken van energiearmoede als een huishouden te maken heeft met een
10
   Plan Water en Riolering 2022-2026. Hier te vinden.                      laag inkomen in combinatie met een hoge energierekening of een woning van
                                                                           (zeer) slechte energetische kwaliteit (TNO, Energiearmoede in Nederland 2022).
                                                                                                                                                       21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>Fysiek en digitaal loket                                                     In het eerste kwartaal van 2024 is de volgorde van gebouwen vastgesteld.
Inwoners kunnen met vragen over verduurzaming van hun huis en                Op basis van deze volgorde wordt later in dit jaar een planning voor de
klimaatadaptatie terecht bij het Energie + Klimaat loket Vught aan het       verduurzaming gemaakt.
Moleneindplein in Vught. Dit is een samenwerking van de lokale partners
VET Vught, HOT, KANT, Podium C en IVN/NMV. Naast een fysiek loket is
er ook het digitale loket Brabant Woont Slim. Hier is allerlei informatie te
vinden. Ook kunnen er telefonisch vragen worden gesteld over
verduurzaming, energiebesparing en subsidies voor zowel inwoners als
ondernemers.
Collectieve (inkoop)acties
De gemeente Vught organiseert regelmatig acties zoals een gratis
warmtescan, isolatie- en glasacties en zonnepanelenacties. Ook de lokale
energiecoöperaties HOT en VET organiseren acties en landelijk zijn er
partijen die collectieve inkoopacties organiseren.
Stimuleringsregeling Duurzaamheid
Sinds januari 2024 kunnen inwoners en ondernemers een aanvraag doen
voor een duurzaamheidslening via de gemeente Vught om hun woning of
bedrijfspand te verduurzamen.
Gemeentelijke gebouwen
De gemeente Vught werkt ook aan de verduurzaming van haar eigen
gebouwen. In 2030 moeten deze gebouwen, bij elkaar genomen, allemaal
nul-op-de-meter zijn.
De gemeentelijke gebouwen in Helvoirt zijn:
    •    HelvoirThuis, Kloosterstraat 30, inclusief tien appartementen
    •    D’n Inbreng, van Beringenstraat 2b
    •    Manege De Hoogakker, Helvoirtsestraat
                                                                                                                                                     22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>Participatiebeleid                                                            Omgevingsvisie Vught 202313
                                                                              De omgevingsvisie Vught 2023 is de langetermijnvisie voor de gemeente
Centraal in het participatiebeleid van Vught staat ‘Samen Vught Maken’.12
De gemeente Vught zoekt actief de verbinding met belanghebbenden om           Vught waarin staat hoe we onze leefomgeving toekomstbestendig willen
gezamenlijk invulling te geven aan participatie. Dit doet de gemeente         inrichten. Enkele kerndoelen zijn: energieneutraal, klimaatadaptatie en
door vroegtijdig te participeren (op projectniveau en structureel) en,        biodiversiteit.
waar mogelijk, op een hoger niveau dan het informeren van de omgeving.
                                                                              Omgevingsplan
De gemeente Vught erkent namelijk de waardevolle kennis,
betrokkenheid en ervaring van belanghebbenden. De gemeente staat              Per 1 januari 2024 geldt de omgevingswet met daarbij als instrument het
open voor nieuwe vormen van participatie en stond daarom positief             omgevingsplan. Dit is, op het moment van uitkomen van dit
tegenover het initiatief van HOT om een Burgerberaad te organiseren in        uitvoeringsplan, nog een verzameling van huidige bestemmingsplannen.
voorbereiding op dit uitvoeringsplan.                                         De gemeente gaat een nieuw omgevingsplan opstellen wat naar
                                                                              verwachting gereed is in 2026.
Onderhoud en beheer
De afdeling Inrichting Openbare Ruimte (IOR) werkt met lange
termijnplanningen voor onderhoud en beheer van de openbare ruimte.
Dit is deels ondergronds zoals het riool, waterleidingen en energie-
infrastructuur. En ook bovengronds zoals de bestrating, groen en
openbare voorzieningen. De afdeling IOR houdt de kwaliteit en de
levensduur van deze voorzieningen bij. Twee keer per jaar is er een
synergie overleg met Enexis en Brabant Water om te kijken of
werkzaamheden te combineren zijn. Er is een wens om op termijn de
trottoirs en voetgangersvoorzieningen in Helvoirt te verbeteren. Plannen
hiervoor zijn nog niet concreet, maar dit zou in de toekomst een
koppelkans kunnen zijn. In het groenbeheer zijn eind 2022 afspraken
gemaakt met aannemer Eschdoorn over klimaatadaptief onderhoud van
het openbaar groen.
12                                                                            13
   Het nieuwe participatiebeleid wordt naar verwachting in het derde kwartaal    Omgevingsvisie Vught 2023 (21 december 2023). Hier te vinden.
van 2024 vastgesteld door de gemeenteraad.
                                                                                                                                                      23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>    4. Doelstelling
De doelstellingen van dit uitvoeringsplan worden bepaald                 Dit uitvoeringsplan richt zich op de eerste twee doelstellingen. Het plan
door het Burgerakkoord Duurzaam Helvoirt (2023) en het                   van aanpak (hoofdstuk 6) richt zich op ondersteuning van huiseigenaren
                                                                         met onvoldoende middelen, particulieren en bedrijven. Met Woonveste
Klimaatakkoord (2019).                                                   is nadien afgestemd over hun aandeel in de aardgasbesparing door
                                                                         middel van hun verduurzamingsplannen (hoofdstuk 7).
Tijdens het Burgerberaad is door inwoners en ondernemers gewerkt aan
voorstellen voor een Duurzamer Helvoirt. Voorstellen die met een         De derde doelstelling draagt bij aan een oplossing voor de netcongestie
meerderheid van stemmen door de deelnemers zijn aangenomen staan in      die ontstaat als gevolg van o.a. de warmtetransitie (zie voor verdere
het Burgerakkoord Duurzaam Helvoirt14. Hierin staan drie doelstellingen  uitleg hoofdstuk 5). Dit valt buiten de scope van dit plan. Wel sluit het aan
die concreet aansluiten bij de transitie naar een aardgasvrij Helvoirt:  bij lopend beleid voor grootschalige opwek van lokale duurzame energie
                                                                         in de gemeente Vught.
1. SamenPlatform (nu Schoon Helvoirt), gemeente en HOT werken
    samen aan een pakket maatregelen voor 60% aardgasreductie voor       In het Burgerakkoord is geen uitspraak gedaan over wanneer Helvoirt
    de groepen huiseigenaren die zelf onvoldoende financiële of andere   volledig aardgasvrij zal zijn. Daarom wordt hiervoor de landelijke
    mogelijkheden hebben (punt 5.8 in het Burgerakkoord);                doelstelling (2050) uit het Klimaatakkoord aangehouden.
2. De woningbouwvereniging Woonveste draagt zorg voor 60%
    aardgasreductie in 2030 voor de 357 sociale huurwoningen (60 %
    minder dan in 2020). Particulieren en bedrijven met voldoende eigen
    financiële mogelijkheden nemen zelf hun verantwoordelijkheid voor
    het behalen van hun aandeel in het doel 60% aardgasreductie in
    2030 (punt 5.6 in het Burgerakkoord);
3. De nodige extra elektriciteit komt met prioriteit uit zonnepanelen op
    daken van huizen, bedrijven en stallen. En het platform start een
    brede dialoog voor 1 grote dorpswindturbine en 1 buurtbatterij
    (punt 5.10 in het Burgerakkoord).
14
   www.g1000helvoirt.nl
                                                                                                                                                    24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>  Doelstelling 2030
60% aardgasbesparing
ten opzichte van 2020
                      25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>     5. Gekozen warmteoplossing
Dit hoofdstuk beschrijft met welke warmteoplossing
Helvoirt in 2050 aardgasvrij verwarmd wordt, wat de
technische haalbaarheid hiervan is en wat de impact is op
de openbare ruimte.
5.1 Beschrijving warmteoplossing
Voor zowel de bebouwde kom (dorp) als het buitengebied (geel gekleurd,
zie figuur) wordt in de Transitievisie Warmte de warmteoplossing
’hybride als basis, volledig elektrisch waar kansrijk‘ voorgesteld. Ook
verwoord als: ‘Overstappen op hybride warmteoplossing, maar all-electric
waar het echt kan. En de resterende gasvraag op termijn duurzaam
invullen.’
Daarnaast zijn op de kaart, zie de figuur hiernaast, twee markeringen
aangegeven:
            Zwart (het dorp) is de directe startkans: tussen nu en 2025
            wordt gestart met planvorming of haalbaarheidsonderzoeken
            naar aardgasvrij of stappen daartoe. Daar geven we met dit
           uitvoeringsplan invulling aan.
           Blauw (Den Hoek) zijn de potentiële startkansen: voor clusters
           van woningen voor all-electric binnen het voornoemde
           transitiepad. Dit heeft in de beslispunten van het
           Burgerakkoord geen specifieke aandacht gekregen.
                                                                          26
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>Energiebron                                                                 Als er wettelijke veranderingen komen in de salderingsregeling voor
                                                                            zonnepanelen, zullen gebouweigenaar mogelijk een batterij plaatsen in
Gebouweigenaren kunnen zelf kiezen uit verschillende soorten
                                                                            hun gebouw om zonne-energie op te slaan en niet terug te leveren aan
warmtepompen15 om elektrisch te verwarmen. Voor al deze oplossingen
                                                                            het elektriciteitsnet. Voor veel woningen staat deze oplossing nog in de
geldt het basisprincipe dat er warmte uit de lucht of bodem wordt
                                                                            kinderschoenen. Hoe meer ervaring wordt opgebouwd in de komende
gehaald en met elektriciteit wordt opgewaardeerd tot 30-50 graden
                                                                            jaren des te meer opties er mogelijk worden.
Celsius zodat het geschikt is om de woning mee te verwarmen. Een all-
electric warmtepomp biedt ook de mogelijkheid om in de zomer de             De hiervoor omschreven warmteoplossing heeft een toename in
woning te kunnen koelen.                                                    elektriciteitsvraag tot gevolg wat voor Helvoirt betekent dat er op termijn
                                                                            netverzwaring gepland is door Enexis. Hier gaat paragraaf 5.3 verder op
De volledige all-electric warmtepomp kan ook voorzien in warm
                                                                            in.
tapwater. Warm tapwater moet regelmatig tot minimaal 58 graden
Celsius verwarmd worden om legionellaproblemen in het water te              Benodigde aanpassingen aan gebouwen
voorkomen. Soms wordt voor warm tapwater uit praktische
                                                                            Een warmtepomp naast of in plaats van een cv-ketel heeft een aantal
overwegingen voor een 2e, op tapwater gerichte, warmtepomp gekozen.
                                                                            gevolgen voor gebouweigenaren:
Hybride warmtepompen maken geen warm tapwater. Dat doet de cv-
ketel in samenwerking met de hybride warmtepomp. Naast de                       1. De woning wordt met 35-50 graden Celsius verwarmd in plaats
mogelijkheid van een (hybride) warmtepomp, zijn er ook andere                        van 60-90 graden Celsius.
maatwerkoplossingen. Het toepassen van deze maatwerkoplossingen, is                  Dit maakt het nodig om de warmtevraag van een woning te
afhankelijk van de situatie en behoefte van de bewoner.                              verlagen. Dat kan door: beter isoleren van de woningschil, door
                                                                                     het zorgen voor passende ventilatie en door het dichten van
De elektriciteit die nodig is voor de warmtepomp, de cv-ketel en de
                                                                                     kieren in de woning. Ook bewuster gedrag bij het omgaan met
distributiepompen kan (deels) door gebouweigenaren zelf opgewerkt
                                                                                     verwarming en koeling van de woning draagt bij. Isolatie richt zich
worden met zonnepanelen. Daarnaast levert Enexis elektriciteit via het
                                                                                     zowel op de daken, wanden, de vloer als op het glasoppervlak van
elektriciteitsnet en er zal vanaf 2030, deels lokaal, grootschalig duurzame
                                                                                     de woning.
elektriciteit worden opgewekt. Levering vanuit het elektriciteitsnet is
                                                                                2. Verzwaring van elektriciteitsaansluiting in de meterkast van 1-
nodig omdat de verwarming vooral in de winter elektriciteit vraagt en de
                                                                                     fase naar 3-fasen, plus complete vervanging van de meterkast.
hoeveelheid zoninstraling dan gering is.
                                                                                     Dit speelt vooral bij de stap naar een volledig aardgasvrije woning
                                                                                     of gebouw. Enexis verwacht in haar meerjarenprognose een
15
   https://www.milieucentraal.nl/energie-besparen/duurzaam-verwarmen-en-
koelen/warmtepomp-duurzaam-elektrisch-verwarmen/
                                                                                                                                                      27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>          flinke toename van het aantal 3-fasenaansluitingen in Helvoirt,  Isolatie- en ventilatiemaatregelen
          zowel in het dorp als in het buitengebied.
                                                                           Woningen met een vergelijkbare bouwperiode lijken op het eerste
     3. Als de radiatoren niet geschikt zijn voor lage temperatuur
                                                                           gezicht een vergelijkbare isolatie- en ventilatieopgave te hebben. Op
          verwarming, kan het nodig zijn om deze te vervangen voor
                                                                           Brabant Woont Slim16 is per periode te vinden wat de algemene
          geschikte radiatoren of door boosters (extra ventilatie) te
                                                                           bouwkenmerken zijn en welke kansen er liggen om beter te isoleren en
          plaatsen op de radiator of vloerverwarming.
                                                                           ventileren.
          Dit is vrijwel zeker nodig als de warmtepomp ook voor koeling in
          het gebouw zorgt. Bij alleen verwarming kunnen veel radiatoren,  Om een woning aardgasvrij gereed te maken, is het advies ervoor te
          zeker in ruimten die niet intensief gebruikt worden, gehandhaafd zorgen dat de woning minimaal energielabel B heeft op isolatiewaarde.
          blijven.                                                         Zeker bij oudere woningen is het nodig om ook de
     4. Om helemaal aardgasvrij te worden met een all-electric             verbouwingsgeschiedenis van de woning te achterhalen. Vaak zijn er in de
          warmtepomp is het nodig om ook over te stappen op een            loop van de tijd al maatregelen genomen door de bewoners of is de
          elektrische kookplaat.                                           woning bij verkoop gerenoveerd. Daarom is een maatwerk energieadvies,
                                                                           als aanvulling op een algemene oriëntatie gewenst. Het aanbod van
                                                                           relatief goedkope energieadviezen binnen de gemeente Vught is groot. Er
                                                                           zijn meerdere mogelijkheden, afhankelijk van de behoefte.
                                                                           Resterende gasvraag
                                                                           In de voorgestelde warmteoplossing wordt genoemd dat er op termijn
                                                                           (na 2050) nog een resterende gasvraag kan zijn. Bij afwezigheid van
                                                                           aardgas wordt dan gedacht aan groengas. Dit is een gas dat qua
                                                                           eigenschappen vergelijkbaar is met aardgas. Groengas wordt, in
                                                                           tegenstelling tot aardgas, niet gemaakt van fossiele brandstoffen, maar
                                                                           van biomassa. Bijvoorbeeld door vergisting van biomassa zoals mest.
                                                                           Landelijk verwacht men dat er zo’n 1,6 tot 2 miljard m3 groengas
                                                                           beschikbaar komt in 2030. Dat is onvoldoende voor de volledige
                                                                           gebouwde omgeving in Nederland. Landelijk en regionaal is er dus een
                                                                           verdelingsvraagstuk welk gebied op lange termijn groengas krijgt. Dat
16
   https://brabantwoontslim.nl/vught/inzicht-krijgen/eigen-plan
                                                                                                                                                   28
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>zullen vooral gebieden zijn met een monumentale binnenstad of een             oplossingen leiden. Die uitzonderingen zijn nog niet diepgaand
afgelegen landelijk gebied dat relatief dicht bij een producent van           geïnventariseerd. In veel gevallen is bij zo’n incidenteel geval ook een
groengas ligt. Ook wordt gedacht aan industriële toepassingen.                oplossing met een hoge-temperatuur warmtepomp mogelijk als
                                                                              alternatief voor groengas. Dit dient op objectniveau te worden
Industriële toepassing is in Helvoirt niet aan de orde. Maatwerk situaties,
                                                                              afgewogen.
bijvoorbeeld in het buitengebied, kunnen incidenteel tot groengas
Betrouwbaarheid warmteoplossing
Er is een risicoanalyse gemaakt met het oog op de betrouwbaarheid van de warmteoplossing.
                                                                                                                                                       29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>5.2. Motivatie van de warmteoplossing                                    In Helvoirt is de voorkeur-warmteoplossing in de Transitievisie dus
                                                                         gebaseerd op de laagste nationale kosten. De beschouwing over de
Startanalyse en Transitievisie Warmte (2020, 2021)                       nationale kosten en baten blijft onveranderd door dit uitvoeringsplan.
                                                                         Besluitvorming in de gemeenteraad en het participatieproces in de
De voorgestelde warmteoplossing vloeit in eerste instantie voort uit de  burgerraad hebben hier geen ander licht op laten schijnen.
Startanalyse die door het Planbureau voor de Leefomgeving in 2020 is
gemaakt voor iedere Nederlandse gemeente.                                Kosten en baten voor inwoners, ondernemers en gebouweigenaren
De Startanalyse vormde input voor het proces dat in 2021 heeft           Per individu en situatie verschillen de baten en kosten van aardgas
plaatsgevonden om een Transitievisie Warmte voor de gemeente Vught       besparen of aardgasvrij worden enorm. De financiële baten vloeien voort
vast te stellen.                                                         uit energiebesparing en een lagere energierekening. De energieprijzen
                                                                         variëren de afgelopen jaren enorm en het is lastig om in de toekomst te
Gemeente breed (en ook voor Helvoirt) geldt: besparen en transitie       kijken. Daarmee is het zelfs lastig om op individueel niveau een
gereed maken van gebouwen. En daarnaast zoveel mogelijk overstappen      terugverdientijd te bepalen. Dit is maatwerk en een energieadvies geeft
op natuurlijke momenten zoals tijdens geplande renovaties van            hier meer inzicht in. De baten gaan verder dan alleen financiële
woningen, verbouwingen en verhuizingen.                                  besparing:
Uitkomsten Burgerakkoord (voorjaar 2023)                                          Beter binnenklimaat met positieve gevolgen op gezondheid in de
In hoofdstuk 4 staat welke punten uit het Burgerakkoord zijn                      binnenruimte en hogere (arbeids-)productiviteit (thuiswerken,
overgenomen als doelstelling voor dit plan.                                       kantoren, scholen). Denk hierbij aan het vermijden van kieren,
                                                                                  tocht, betere ventilatie en meer comfort;
Nationale kosten en baten
                                                                                  Mogelijkheden om te koelen in de woning als maatregel voor
In het Klimaatakkoord is afgesproken dat een gemeente het expliciet               klimaatadaptatie.
motiveert als zij een andere warmteoplossing kiest dan het alternatief
met de laagste nationale kosten. De nationale kosten van een alternatief Een kosteninschatting in termen van benodigde investeringen,
vormen een zwaarwegend belang. Een gemeente moet dit bij de              financiering en de jaarlijks terugkerende kosten is eveneens lastig op
voorbereiding van haar besluit betrekken. De nationale kosten zijn       individueel niveau te maken. Ook dit vraagt om maatwerk. Ook hier is het
doorgerekend voor Helvoirt en de gemeente Vught in de Startanalyse       antwoord: maatwerk en specifiek energieadvies. Voorlichting helpt om
(2020, Planbureau voor de Leefomgeving). Deze Startanalyse vormt de      mensen bewust te maken van het juiste, natuurlijke, moment om te
basis van de Transitievisie. De Startanalyse is gemaakt als gevolg van   investeren en van een mogelijk stappenplan.
afspraken in het Klimaatakkoord.
                                                                                                                                                 30
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>5.3 Technische haalbaarheid
                                                                           Netverzwaring
De haalbaarheid van de gekozen warmteoplossing wordt vooral bepaald        Netbeheerder Enexis anticipeert in haar meerjarenplanning op de
door de motivatie en mogelijkheden van gebouweigenaren om hun              omschakeling naar (all-electric) warmtepompen en elektrische mobiliteit.
woningen geschikt te maken voor verwarming met hybride                     Technisch gezien is het verzwaren van het elektriciteitsnet (ondergrondse
warmtepompen en/of de aardgasvrije oplossing met een all-electric          leidingen en transformatorhuisjes) geen lastige opgave. Qua planning,
warmtepomp.                                                                capaciteit en financiering is er wel een uitdaging. Als de elektriciteitsvraag
Het kritieke moment voor het verwarmen van een woning met een              sneller stijgt dan het –aanbod ontstaat er netcongestie. Dit betekent
warmtepomp is een (zeer) koude winterdag. De benodigde                     letterlijk: file op het elektriciteitsnet. Dit treedt op als de volledige
verwarmingscapaciteit is dan hoog. Luchtwarmtepompen functioneren bij      piekcapaciteit van het net is bereikt.
lage buitentemperatuur minder efficiënt dan bij hogere                     Hier is een grote rol weggelegd voor netbeheerder Enexis en de
buitentemperaturen. Bodemwarmtepompen kennen dit bezwaar niet of           gemeente als beheerder van de openbare ruimte.
minder. Ze verbruiken minder elektriciteit in de winter, maar hebben op
dat wintermoment ook een hoge verwarmingsvraag die samenvalt met           De gemeente stemt (minstens) eens per kwartaal af met netbeheerder
die van luchtwarmtepompen.                                                 Enexis over de gevolgen van aanpassingen in het elektriciteit- en gasnet.
                                                                           Berekeningen die Enexis heeft gemaakt voor de toekomst wijzen uit dat
Bij het plaatsen van meer warmtepompen neemt de belasting op het           het aantal MS/LS stations (elektriciteitshuisjes)17 bijna zal verdubbelen.
elektriciteitsnet op gebiedsniveau toe. Dat kan op straatniveau            Momenteel zijn er 45 in bedrijf in de vijf (CBS-)buurten waaruit het
operationele problemen geven voor de netbeheerder.                         plangebied bestaat. Van de totaal aanwezig kabellengte (zo‘n 125 km) zal
Het aardgasverbruik neemt door het plaatsen van steeds meer                bijna een kwart moeten worden verzwaard. De focus hiervan ligt vooral in
warmtepompen substantieel af. Alleen bij de all-electric warmtepomp        de bebouwde kom van Helvoirt. Het aantal 3-fasen aansluitingen bij
wordt het aardgasverbruik nul. De hybride warmtepomp vraagt, juist in      gebouweigenaren in het gebied zal ook flink toenemen.
de winterperiode, nog inzet van aardgas via de cv-ketel. Het voordeel van  Voor een nieuw MS/LS station is het ruimtebeslag18 10 – 35 m2. Het
de hybride warmtepomp voor de belasting op het elektriciteitsnet is dat    station zelf heeft een kleiner grondvlak (6,5 m2), maar rondom is ruimte
deze in een strengere winterperiode geen elektriciteitsvraag heeft omdat   nodig vergelijkbaar met ongeveer drie parkeerplaatsen. Hiervoor moeten
de cv-ketel de verwarmingsfunctie dan overneemt.                           zowel in het dorp als in het buitengebied nieuwe locaties gevonden
                                                                           worden. Dat vraagt om afstemming tussen netbeheerder, gemeente en
17                                                                         18
   Zie voor uitgebreide info de handleiding van Enexis over MS/LS stations    Basisinformatie voor energie infrastructuur, mei 2019, Netbeheer Nederland
                                                                                                                                                         31
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>omwonenden. Bij de kabelverzwaring wordt de grond open gegraven met       Effect op energieverbruik
als gevolg enige tijd overlast voor omwonenden.
                                                                          Energiebesparing leidt enerzijds tot vermindering van
Deze grootschalige operatie is binnen het volledige beheergebied van      elektriciteitsverbruik. Anderzijds worden de meeste ruimtes in woningen
Enexis (grote delen van Zuid- en Noordoost-Nederland) al ingepland.       en gebouwen verwarmd met aardgas. Het plaatsen van (hybride)
Contracten voor uitvoering van uitbreidingen liggen al vast tot 2026. Een warmtepompen (en ook airco’s, als niet wordt gekoeld met een
voorlopige planning is bekend tot 2028 op basis van prioritering binnen   warmtepomp) leidt tot verhoging van de elektriciteitsvraag. Bovendien
Enexis, gebaseerd op aangeleverde data van o.a. gemeenten en de           wordt de elektriciteitsvraag meer seizoensgebonden, omdat juist in de
technische status van het elektriciteitsnet. Voor uitbreidingen tot 2031  winter meer elektriciteit nodig is dan in de zomer. Grootschalige opwek
kunnen nog regionale en lokale keuzen worden gemaakt.                     van zon- en windenergie kan dit niet rechtstreeks compenseren omdat
                                                                          dat juist in de zomermaanden meer voorhanden is. Een oplossing
                                                                          hiervoor komt niet lokaal tot stand, maar (boven)regionaal, landelijk en
                                                                          internationaal. Inzet van opslag van duurzame energie, bijvoorbeeld in
                                                                          batterijen, is in ontwikkeling. Batterij-oplossingen kunnen een dag-nacht
                                                                          piek oplossen, maar bieden geen oplossing voor het overbruggen van
                                                                          verschillen in vraag en aanbod per seizoen. Thermische opslag zou dit wel
                                                                          kunnen overbruggen, maar dat is in de Helvoirtse situatie niet aan de
                                                                          orde.
                                                                          Bij de ambitieuze doelstelling van 60% aardgasbesparing in 2030, zoals
                                                                          geformuleerd in dit plan, kan het elektriciteitsverbruik wellicht anders
                                                                          verlopen dan in de prognoses van Enexis die nu gebruikt zijn op basis van
                                                                          landelijke en regionale gemiddelden. Om dit te verifiëren stellen we de
                                                                          gegevens uit dit plan beschikbaar aan Enexis en spreken we een
                                                                          monitoringprogramma af, zie hiervoor hoofdstuk 9.
                                                                          Naast technische haalbaarheid speelt vooral financiële haalbaarheid en
                                                                          draagvlak een grote rol. Hoofdstuk 7 gaat daarop in vanuit het perspectief
                                                                          van woning- en gebouweigenaren.
                                                                                                                                                   32
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>Vergunningen                                                                  Vergunningaanvragen voor bouwen in Helvoirt worden beoordeeld door
                                                                              de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit en Erfgoed. Zij zorgen ervoor dat de
Voor de netverzwaring zijn vergunningen nodig voor het aanleggen van
                                                                              ruimtelijke kwaliteit en lokale karakteristieken bewaard blijven.
extra kabels (ondergronds) en in sommige gevallen ook voor nieuwe
                                                                              Richtlijnen per typologie staan beschreven in de Welstandsnota Helvoirt19
transformatorhuisjes (bovengronds).
                                                                              en de typologie per gebied is te vinden op deze kaart20.
Voor huis- en gebouweigenaren zijn er o.a. omgevingsvergunningen nodig
                                                                              Huis- en gebouweigenaren kunnen met vragen over vergunningen
voor:
                                                                              telefonisch terecht bij de gemeente21.
   •     Isolatiemaatregelen die de constructie van het huis aanpassen,
                                                                              Afwijkende gebouwen
         zoals dakisolatie aan de buitenzijde of voorzetgevels.
   •     Buitenunit warmtepomp op het dak of aan de gevel (voor- en           Monumentale gebouwen
         achterzijde). Ook moeten mensen zich houden aan de                   Het verduurzamen van monumenten, waaronder het isoleren en het
         geluidsnormen op de perceelsgrens.                                   installeren van een warmtepomp en zonnepanelen, is vaak een extra
   •     Aanleggen van een bodemwarmtepomp.                                   uitdaging. De monumentale waarden mogen niet worden aangetast en de
   •     Kozijnwijzigingen in de voorgevel en gevels die naar openbaar        bouwtechnische mogelijkheden zijn beperkter. De regeling voor
         gebied gericht zijn, zijn altijd vergunning plichtig (uitzonderingen monumenten is vastgelegd in de gemeentelijke Erfgoedverordening22.
         daargelaten waar niets wijzigt in materiaal, kleur, indeling etc.).  Aanvragen voor het wijzigen van een monument worden voorgelegd aan
         Over het algemeen (uitzonderingen daargelaten) zijn                  de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit en Erfgoed. Voor een doeltreffende
         kozijnwijzigingen in gevels, anders dan de voorgevel en naar         verduurzaming van een monument is maatwerk en gespecialiseerd advies
         openbaar gekeerd gebied, vergunning vrij. Dit dient per geval        nodig. Huis- en gebouweigenaren van zowel rijks- als gemeentelijke
         bekeken te worden.                                                   monumenten kunnen hulp vinden bij het loket Duurzame Monumenten23
                                                                              en het Restauratiefonds.nl24.
Als er bij collectieve inkoop een omgevingsvergunning nodig is, dan kan
daarvoor één aanvraag worden ingediend. Hiervoor is een machtiging van        Zie bijlage 4 voor een overzicht van 33 gemeentelijke monumenten en 27
mede-aanvragers voor de hoofdaanvrager nodig.                                 rijksmonumenten in Helvoirt25. Helvoirt heeft geen (rijks)beschermd
                                                                              stads- en dorpsgezicht.
19                                                                            23
   Welstandsnota Helvoirt maart 2023. Hier te vinden.                            www.duurzamemonumentenbrabant.nl
20                                                                            24
   Bijlage Typologie kaart. Hier te vinden.                                      www.restauratiefonds.nl/particulier/kennis-diensten/duurzaamheidsadvies-
21
   www.vught.nl/adviesgesprek-bouwplannen                                     monumenten
22                                                                            25
   https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR714603/1                            Bijlagen Welstandsnota Helvoirt maart 2023. Hier te vinden.
                                                                                                                                                          33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>Gebouwen met een afwijkende warmtevraag
Voor zover bekend zijn er geen gebouwen met een enorm afwijkende
warmtevraag zoals voor industriële processen. Mogelijk dat de bakkerij
en enkele horecavoorzieningen gebruik maken van gasgestookte ovens.
Ook hiervoor is maatwerk en gespecialiseerd advies nodig.
Effect op beschermde soorten
Als gebouweigenaar moet je rekening houden met beschermde vogels en
vleermuizen die verstoord of gedood kunnen worden tijdens het
uitvoeren van maatregelen zoals bijvoorbeeld spouwmuurisolatie,
dakisolatie, nieuwe kozijnen of zonnepanelen. De Omgevingswet26 schrijft
voor dat gebouweigenaren door een ecoloog laten controleren of deze
dieren aanwezig zijn.
Om dit gemakkelijker te maken start de gemeente Vught in 2024 met een
ecologisch onderzoek (Soortenmanagementplan (SMP)) voor de                  Nestkastje voor gierzwaluwen.
bebouwde kom van de hele gemeente Vught. Dit onderzoek is naar
verwachting in 2026 is afgerond. De gemeente Vught krijgt in de loop van
2024 bericht of de Provincie een pre-SMP afgeeft. Het pre-SMP geldt
zolang het onderzoek loopt. Met een pre-of afgerond SMP kunnen
gebouweigenaren een ontheffing aanvragen. Ook met een ontheffing kan
het zijn dat je natuurlijkvriendelijk moet isoleren. Dit houdt bijvoorbeeld
in dat je rekening houdt met het broedseizoen en dat je maatregelen
neemt zoals vervangende vogelnestplaatsen. Ook kan er een beperking
gelden van het aantal gebouwen dat je jaarlijks mag isoleren in een
bepaalde wijk. Kijk voor alle informatie op Milieu Centraal27.
26                                                                          27
   De Wet Natuurbescherming is per 1 januari 2024 opgegaan in de               https://www.milieucentraal.nl/klimaat-en-aarde/milieuproblemen/wet-
Omgevingswet.                                                               natuurbescherming/
                                                                                                                                                   34
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>     6. Plan van aanpak
Dit hoofdstuk gaat in op de concrete maatregelen die we                       •   Samen slim met energie (2014-2016, een van de eerste
                                                                                  samenwerkingen tussen coöperatie en netbeheerder Enexis).
gaan uitvoeren, op de planning en op de middelen die
                                                                              •   Samen slim rijden (de eerste vijf elektrische deelauto’s in het dorp
daarvoor nodig zijn. Ook gaat het in op de rolverdeling.                          Helvoirt).
                                                                              •   Eco Local Fuel (een van de eerste landelijke experimenten met
                                                                                  CO2-vrije brandstof via Tanklokaal Helvoirt) en de hieruit
6.1 Uitgangspunten en leidende principes                                          voortvloeiende zonne-coöperatie De Groene Leye met twee
                                                                                  zonnepanelen projecten.
                                                                              •   Zonnemaatje (collectief zonnepark op het terrein van een
Hoger tempo, versnelling nodig, opschaling gewenst
                                                                                  rioolwaterzuivering in Haaren), opgevolgd door Zonnemaatje
De ambitie uit het Burgerakkoord om 60% aardgas te besparen brengt                Duinboeren (zonnepanelen op stallen).
met zich mee dat het tempo flink omhoog moet. Deze ambitie vloeit             •   HOT huisteams (vanaf 2019), waarin zes mensen met een
voort uit een democratisch genomen besluit op 24 juni 2023. Dit besluit           vergelijkbaar vraagstuk samen onder leiding van een professional
geeft het vertrouwen dat inwoners van Helvoirt dit samen met elkaar               een verduurzamingsplan maken.
voor elkaar (willen) krijgen.                                                 •   Burgerberaad G1000Helvoirt (2023) als aanpak om inwoners in
                                                                                  dialoog met elkaar te laten werken aan verduurzaming.
Kijkend naar de ervaringen van de energiecoöperatie in Helvoirt (en haar
voorgangers sinds 2011) brengt de ambitie met zich mee dat versnelling    In november 2023 zijn al deze initiatieven geëvalueerd en zijn de lessen
en opschaling gewenst is. Meer van hetzelfde zal zeer waarschijnlijk niet samengevat. Die komen nu terug in dit uitvoeringsplan.
tot realisatie van de uitgesproken ambitie leiden.
                                                                          Enkele van die lessen en waarnemingen zijn:
Ervaringen uit het verleden: geleerde lessen als basis voor dit plan
                                                                              •   Met de uitgevoerde activiteiten worden vooral mensen in de 2e
Helvoirt heeft een mooie traditie opgebouwd in innovatieve en creatieve           helft van hun levensfase bereikt, veelal zelfs boven de 55 jaar.
oplossingen voor de energietransitie. Denk aan eerdere ervaringen met:        •   De meeste diensten worden gebruikt door mensen met een eigen
                                                                                  woning die financiële armslag hebben om op korte termijn hun
    •    Zonnepanelen Stralen (collectieve inkoop 2011-2014).
                                                                                  maatregelen te nemen.
                                                                                                                                                    35
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>     •   De uitvoering van coöperatieve acties komt (te) vaak terecht op    gemeentelijk (tot nu toe) is afgesproken. Daarmee zet dit plan iets
         de schouders van een beperkte groep (bestuurs-)leden.              uitzonderlijks neer en moeten we dat ook uitzonderlijk aanpakken.
     •   De algemene bekendheid van de (energie)coöperatie is beperkt.
                                                                            We beseffen dat vertrouwen en bekendheid nodig zijn. Daarvoor is
         Als mensen de naam al kennen, dan is vaak niet bekent wat de
                                                                            geduld en doorzettingsvermogen nodig. Ondanks mooie resultaten uit
         coöperatie precies aanbiedt.
                                                                            het verleden en de communicatie hierover binnen het dorp, blijkt de weg
De ervaring bevestigt het algemeen aangenomen beeld dat inwoners            naar advies niet vanzelfsprekend. Niet iedere inwoner gaat uit zichzelf
(huiseigenaren, huurders en ondernemers) op natuurlijke momenten            naar een bewonersinitiatief, naar het Energie + Klimaat Loket of naar
maatregelen nemen. Denk aan: een verhuizing, de benutting van een           coöperatie HOT voor advies en ondersteuning bij
erfenis, gaan samenwonen of scheiden, pensionering, bedrijfsopvolging       verduurzamingsmaatregelen.
of een overname of bij onverwachte of extreme stijging van de
                                                                            De aanname voor een vernieuwing is dat een beproefde methode uit het
energiekosten. Juist op zo’n moment moet het aanbod voor hulp bij
                                                                            verleden, in een moderne jas, nieuw leven wordt ingeblazen:
verduurzaming in beeld zijn.
                                                                                •    Mensen helpen mensen
Communicatieaanpak: Mond-tot-mond
                                                                                •    Direct contact
Om als organisatie op het juiste moment in beeld te zijn bij de mensen die      •    Hulp op basis van maatwerk
willen of moeten gaan verduurzamen, is een actieve en persoonlijke              •    Goed luisteren naar de inwoners
communicatieaanpak nodig. Uit ervaring blijkt dat mond-tot-mond             Deze aanpak ondersteunen we met communicatie via (sociale) media en
reclame goed werkt. De aanpak daarvoor is niet eenvormig, te kopiëren       door het delen van concrete resultaten.
of eenduidig. Iedere persoon is uniek, net als diens woon- of werksituatie.
Het is de kunst om daarvan uit te gaan en daarop in te spelen. Dit gaan     Verduurzaming moet het gesprek van de dag worden. Goede
we de komende jaren doen en verfijnen.                                      voorbeelden gaan als een lopend vuurtje rond. Inwoners, buren, vrienden
                                                                            en kennissen geven het goede voorbeeld en inspireren elkaar om ook aan
Ons ankerpunt voor dit plan is het Burgerakkoord van 24 juli 2023. De       de slag te gaan.
uitkomst van dit akkoord staat in hoofdstuk 4 en is de doelstelling van dit
uitvoeringsplan. Deze doelstelling is samen met inwoners vastgesteld in     Innovatief zijn en blijven
dit bijzondere proces met dialoog als uitgangspunt. De start is dus in de   Om dit waar te maken spelen we vlot op verandering in. We werken met
geest van dit uitvoeringsplan opgepakt.                                     veel met vrijwilligers uit Helvoirt. Die willen best instappen, maar daar is
We realiseren ons dat de uitgesproken ambitie, 60% aardgas besparen in      voorspelbaarheid in termen van tijd en capaciteit voor nodig.
2030, betekent dat we meer gaan doen dan landelijk, regionaal of
                                                                                                                                                       36
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>We hanteren hiervoor de Lean Startup methode (Ries, 2008). Sociale           Ook het Burgerberaad G1000Helvoirt zien we als een experiment in het
initiatieven en ondernemingen (via bijvoorbeeld het Oranje Fonds)            kader van dit uitvoeringsplan.
werken hier ook mee. De werkwijze is als volgt:
 •    We formuleren een hypothese over de toekomst (bijvoorbeeld: “in
      2024 gaan we honderd energie-adviezen uitbrengen aan
      particulieren).
 •    Samen met een aantal geïnteresseerde betrokkenen maken we een
      plan dat bestaat uit één of meer experimenten (pilots). Ieder
      experiment (of prototype van de oplossing) omschrijven we zo
      specifiek mogelijk. Ook bedenken we hoe het effect ervan gemeten
      wordt (interviews, enquête, tellen et cetera).
 •    Het experiment (pilot, prototype) start relatief snel en voeren we uit
      gedurende een vooraf afgesproken tijd (bijvoorbeeld “deze winter”).
      Het hoeft nog niet perfect te zijn bij de start. Gegevens houden we
      bij en we voeren effectmetingen uit om te kunnen leren en
      verbeteren.
 •    Na afloop van de experimenteertijd evalueren we het experiment
      met de groep van betrokkenen. We analyseren de leerervaringen en       Dialoog is uitgangspunt bij participatie
      stellen vast of de hypothese standhoudt of bijgesteld moet worden.
                                                                             Uit het Burgerberaad leerden we onder andere dat het voeren van de
      Ook stellen we vast of het plan anders (of helemaal niet meer) moet
                                                                             dialoog een krachtige aanpak is om mensen samen te laten werken aan
      worden uitgevoerd.
                                                                             verduurzaming. Tijdens de bijeenkomsten en werksessies van het
 •    Op basis van de leerervaringen maken we nieuwe plannen en              Burgerberaad bleek er een grote bereidheid onder de aanwezigen om
      experimenten.
                                                                             samen te werken, om naar elkaars ervaringen te luisteren en ervaringen
Er kunnen meerdere experimenten tegelijkertijd lopen. Bijlage 5 geeft        uit te wisselen. De nodige inspanning van alle deelnemers heeft geleid tot
een korte toelichting op de werkwijze en methodiek van de Lean Startup.      concrete plannen. Ook heeft het Burgerberaad geleid tot een toename
                                                                             van het aantal gemotiveerde en actieve inwoners op het gebied van
Het HOT winterprogramma 2023 – 2024, dat in de looptijd van de               verduurzaming in de vorm van het bewonersinitiatief Schoon Helvoirt.
voorbereiding op dit uitvoeringsplan is uitgevoerd, volgt de Lean Startup    Op basis van deze ervaringen kiezen we ervoor om de dialoog als
aanpak en kun je zien als het eerste experiment van dit uitvoeringsplan.     uitgangspunt aan te houden als we inwoners gaan raadplegen en willen
                                                                             stimuleren om te starten met verduurzamen.
                                                                                                                                                     37
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>Hybride warmtepompen prominent in beeld bij de transitie tot 2030          aardgas). Voor de lange termijn (2050) is dit niet de oplossing. De
                                                                           levensduur van een hybride warmtepomp en een gekoppelde cv-ketel
Binnen de voorgestelde warmteoplossing is er, generiek gesproken, een
                                                                           (circa 15 jaar) laten het toe om rond 2040 alsnog de overstap naar de all-
voorkeur voor hybride warmtepompen boven all-electric.
                                                                           electric warmtepomp te maken. Of een overstap naar een andere
Als de opschaling lukt dan is er een reëel risico dat netcongestie de
                                                                           oplossing die dan misschien meer in beeld is. Dan zijn we landelijk
gewenste ontwikkelingen (zoals meer warmtepompen en elektrisch
                                                                           waarschijnlijk veel meer toegerust op de laatste fase van het aardgasvrij
rijden) gaat frustreren. Bij een juiste installatie kan de hybride
                                                                           maken en is er meer duurzame elektriciteit voor handen en is er
warmtepomp 60 – 85% aardgas besparen per woning28. De hybride
                                                                           misschien ook een alternatief voor duurzaam gas in plaats van aardgas.
warmtepomp werkt op stroom en wordt gekoppeld aan een cv-ketel. De
                                                                           Voor de transitie tot 2030 verdient de hybride oplossing daarom een
cv-ketel springt bij als het buiten heel koud is (< 4oC) en bereidt warm
                                                                           voorkeur. Per gebouw of woning is echter maatwerk nodig. Dat maakt dat
tapwater. Juist in de periode dat een aardgasvrije all-electric
                                                                           er ook situaties zijn waarin de all-electric warmtepomp als directe
warmtepomp veel elektriciteit nodig heeft (bij temperaturen rond of
                                                                           aardgasvrije oplossing op korte termijn al de goede oplossing is.
onder het vriespunt), schakelt bij de hybride oplossing de cv-ketel in (op
28
   Zie https://www.demoprojecthybride.nl
                                                                                                                                                   38
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>Warmtetransitie is een integraal onderdeel van de energietransitie en
verduurzaming
Inhoudelijk kiezen we er in dit uitvoeringsplan voor om de
warmtetransitie niet los te zien van de energietransitie. Het draait in dit
uitvoeringsplan niet alleen om het aardgasvrij worden van Helvoirt en de
bijbehorende CO2-reductie. Dit uitvoeringsplan heeft een sterke relatie
met de verduurzaming van elektriciteitsgebruik en het vergroten van de
duurzame opwek van elektriciteit. Voor elk bedrijf en elk huishouden
wordt niet alleen een route gezocht om van het aardgas af te komen. Ook
wordt er voor de toename van elektriciteitsverbruik, als gevolg van de
toename van het aantal elektrische auto’s en de inzet van (hybride)
warmtepompen, een oplossing gezocht. Er is oog voor de gevolgen van de
capaciteit in het elektriciteitsnet, voor de congestie (opstopping) die kan
optreden en voor het gebrek aan transportcapaciteit in het
elektriciteitsnet (als er onbalans is in vraag en aanbond). Oplossingen
moeten samen lopen in een op elkaar afgestemd tempo, maar wel gericht
op het realiseren van de doelstelling en ambitie uit hoofdstuk 4.
Het uitvoeringsplan aardgasvrij Helvoirt is onderdeel van de agenda die
door het bewonersinitiatief Schoon Helvoirt wordt opgepakt. Deze
agenda gaat over de vraag: hoe maken we Helvoirt met elkaar duurzaam?
Bij aardgasvrij wonen wordt er ook gekeken naar de dynamiek op de
woningmarkt (meer natuurlijke momenten), mobiliteit (heeft een extra
elektriciteitsvraag), groen en biodiversiteit (inpassing in de openbare
ruimte, groen voor verkoeling), circulariteit en bewustwording
(fundament voor actieve en persoonlijke communicatie).
                                                                            39
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>6.2 Rolverdeling
Werkgroep Aardgasvrij Helvoirt                                           De Werkgroep Aardgasvrij Helvoirt bestaat uit minimaal vijf en maximaal
                                                                         negen leden:
De Werkgroep Aardgasvrij Helvoirt voert dit plan van aanpak uit volgens
de werkwijze van Lean Startup. Incidenteel kunnen er onder de vleugels   •  Een coördinator (aanjager), parttime ingehuurd vanuit het
van de werkgroep projectgroepen ontstaan die één of meer                    werkbudget dat beschikbaar is vanuit de werkgroep.
experimenten uitvoeren. De werkgroep richt zo’n projectgroep op.         •  Een bestuurslid van HOT en/of een lid van de initiatievengroep
De Werkgroep Aardgasvrij Helvoirt functioneert op dit moment al op deze     Schoon Helvoirt, op vrijwillige basis.
manier vanuit het bewonersinitiatief Schoon Helvoirt. Op 30 januari 2024 •  Inwoners van het dorp Helvoirt en/of mensen die het dorp goed
is deze werkgroep uitgebreid naar acht deelnemers.                          kennen, op vrijwillige basis.
                                                                         •  Minstens één lid die focust op de communicatie van en naar de
                                                                            inwoners en andere doelgroepen in Helvoirt.
                                                                         •  Ambtelijke ondersteuning vanuit de gemeente Vught (parttimebasis)
                                                                            die de verbinding met het gemeentekantoor verzorgt (heen en terug).
                                                                                                                                              40
</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre>Relatie met bewonersinitiatief Schoon Helvoirt                            opdracht in de huidige situatie alleen verstrekt worden aan coöperatie
                                                                          HOT. Dit is omdat HOT een juridische entiteit is en daarom deze opdracht
De Werkgroep Aardgasvrij Helvoirt maakt deel uit van de                   kan aannemen. Om dit uitvoeringsplan op te stellen, is er in 2023 een
werkgroepenstructuur onder het bewonersinitiatief Schoon Helvoirt. De     vergelijkbare opdracht door de gemeente Vught aan HOT verstrekt. Met
coördinatiegroep van Schoon Helvoirt ontvangt informatie over de          het vaststellen van dit uitvoeringsplan (naar verwachting in het derde
voortgang en de samenhang met andere werkgroepen die actief zijn          kwartaal van 2024) eindigt deze opdracht en worden er nieuwe afspraken
binnen de (nog in ontwikkeling zijnde) structuur van Schoon Helvoirt.     gemaakt.
Stuurgroep Warmtetransitie (STT)
                                                                          Wanneer in de toekomst het bewonersinitiatief Schoon Helvoirt ook een
De Werkgroep Aardgasvrij Helvoirt legt, binnen het beleidsterrein Energie juridische vorm krijgt en/of gaat samenwerken met HOT, kan het zijn dat
en Klimaat, verantwoording af aan de Stuurgroep Warmtetransitie (tot nu   Schoon Helvoirt opdrachtnemer wordt.
toe Strategisch Transitieteam genoemd). Deze werkgroep kan aan deze
                                                                          Overlegstructuur met samenwerkingspartners
Stuurgroep ook (on)gevraagd advies geven.
                                                                          Vanuit de Werkgroep Aardgasvrij Helvoirt vindt regulier overleg plaats
De Stuurgroep Warmtetransitie is een gemeente-brede stuurgroep die als    met de volgende samenwerkingspartners:
doel heeft om de Transitievisie Warmte uit te laten voeren en aan te
                                                                            •    Enexis: eens per kwartaal vindt het reguliere koersoverleg tussen
sturen op strategisch en tactisch niveau. De stuurgroep kan bijsturen op
                                                                                 de gemeente Vught en Enexis plaats. Deze overleggen gaan met
budget, planning en doelen. De Stuurgroep zet zich in voor monitoring en
                                                                                 name over de ontwikkelingen rondom het oplossen van de
evaluatie en gebruikt leerervaringen voor andere uitvoeringsplannen in
                                                                                 netcongestie in onder andere Helvoirt en de monitoring van
de gemeente en voor de gemeentebrede aanpak.
                                                                                 aardgasdata.
In de Stuurgroep zitten op dit moment vertegenwoordigers van de
gemeente Vught (wethouder met ambtelijke ondersteuning), de besturen        •    Woonveste en TBV wonen: dit overleg vindt minstens twee keer per
van coöperaties HOT en VET en woonstichting Charlotte van Beuningen.             jaar plaats, naast het reguliere overleg van de corporaties, met de
De Stuurgroep is bevoegd om meerdere partijen permanent of                       gemeente Vught. Hier worden de verduurzamingsplannen voor
incidenteel te vragen deel te nemen aan de Stuurgroep.                           sociale huur in Helvoirt doorgesproken en data over monitoring
                                                                                 opgehaald.
Opdrachtnemer van gemeente Vught                                            •    Energie + Klimaat Loket, inclusief Energieloket de Meijerij en VET-
                                                                                 Vught: dit overleg vindt eens per kwartaal plaats. In dit overleg
De Werkgroep Aardgasvrij Helvoirt maakt gebruik van de budgetten van
                                                                                 worden energieadvisering, het werk van energiecoaches voor
de gemeente Vught voor de uitvoering van haar werkzaamheden (zie 6.5
                                                                                 energiearmoede en de bijdrage aan monitoring afgestemd. Ook
Middelen). Daarom ontvangt de werkgroep in formele zin een opdracht
                                                                                 wordt ondersteuning geboden bij het formuleren van
van de gemeente Vught. Om bestuurlijk-juridische redenen kan deze
                                                                                                                                                     41
</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>       experimenten volgens de Lean Startup aanpak op basis van (de         In eerste instantie gaan we uit van twee tot drie bijeenkomsten per jaar
       evaluatie van) ervaringen.                                           met deze klankbordgroep. Bij iedere bijeenkomst gebruiken we de
   •   Duinboeren en ZLTO de Leije: dit overleg vindt twee keer per jaar    werkwijze van de dialoog om informatie uit te wisselen en op te halen en
       plaats en gaat over de ontwikkelingen in het buitengebied en de      om plannen te toetsen en te ontwikkelen. De werkwijze tijdens het
       bijdrage van en oplossingen voor de agrarische ondernemers.          Burgerberaad G1000 Helvoirt en de informatiebijeenkomst van Schoon
   •   Bouw- en installatiebedrijven uit Helvoirt: als experiment           Helvoirt van 30 januari 2024 staan model voor deze aanpak.
       organiseren we in de tweede helft van 2024 en begin 2025 twee tot
                                                                            Gemeentelijk organisatie
       drie bijeenkomsten om te bespreken of en hoe deze bedrijven
       kunnen bijdragen aan de doelstelling(en), bijvoorbeeld bij de        Vanuit de gemeente Vught is er een ambtenaar parttime beschikbaar in
       collectieve inkoop.                                                  de rol van aanspreekpunt en verbinder. Deze persoon maakt deel uit van
   •   Makelaars uit Helvoirt: deze makelaars zijn actief op de natuurlijke de Werkgroep Aardgasvrij Helvoirt.
       momenten voor verduurzaming. Zij kunnen voorlichting geven en
       kopers van nieuwe woningen in Helvoirt doorverwijzen naar de         Binnen de gemeentelijke organisatie maakt deze ambtenaar van de
       energieadviezen van HOT.                                             gemeente Vught deel uit van het cluster Duurzaamheid die de
   •   Overleg andere partners: naast de voorgaande partners, voert de      warmtetransitie begeleid en faciliteert en waar verbinding wordt gemaakt
       Werkgroep Aardgasvrij Helvoirt, op basis van actuele vragen, ook     met andere thema’s binnen duurzaamheid. Binnen dit cluster worden ook
       overleg met andere partners zoals vertegenwoordigers van             ervaring uitgewisseld over de uitvoeringsplannen binnen de gemeente en
       ondernemers (Energie Collectief Vught, Ondernemersvereniging         de leerervaringen die worden opgedaan. Ook een
       Zeven Stromen) en eigenaren van maatschappelijk vastgoed             communicatiemedewerker van de gemeente is noodzakelijk om te
                                                                            ondersteunen bij en om te zorgen voor een goede stroomlijning tussen
Klankbordgroep
                                                                            parallel lopende activiteiten in de verschillende dorpen/buurten en
De klankbordgroep bestaat uit een onbegrensd aantal inwoners die graag      gemeentebreed.
willen meewerken en –denken aan de doelstelling van dit
uitvoeringsplan.
Leden van de klankbordgroep kunnen deelnemers van Schoon Helvoirt
zijn, het kunnen lokale aanjagers zijn, het kunnen mensen zijn die
energieadviezen geven, die energiecoach zijn, die warmtescans maken,
ervaringsdeskundigen of bijvoorbeeld vertegenwoordigers van bouw- en
installatiebedrijven uit Helvoirt.
                                                                                                                                                    42
</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre>6.3 Maatregelen
Deze paragraaf beschrijft wat we gaan doen om de doelstelling uit hoofdstuk 4 te bereiken. Voor maatregelen die woning- en gebouweigenaren kunnen
nemen om aardgas te besparen zie hoofdstuk 5, 7 en bijlage 6.
Energieadvies met actie
            Centraal staat het continueren en het uitbouwen van                  kunnen komen. Het advies wordt deels digitaal gegeven en de
            maatwerk-energieadviezen aan inwoners. De energieadviseur            energieadviseur houdt contact met de inwoner.
            analyseert de persoonlijke situatie, adviseert maatregelen en
            maakt samen met de inwoner een persoonlijk                           Inwoners kunnen zich digitaal aanmelden via de website van HOT29 of via
verduurzamingsplan om toe te werken naar verduurzaming en de                     secretariaat@coophot.nl. Vrijwilligers van de Werkgroep Aardgasvrij
besparing van aardgas. We volgen hiervoor het format en de werkwijze             Helvoirt kunnen inwoners helpen met aanmelden en het verzamelen van
van het HOT-winterprogramma. Zie bijlage 6 voor een overzicht van                de benodigde gegevens.
energiebesparende- en verduurzamingsmaatregelen die uit dit advies
29
   www.coophot.nl/hot-winteractie
                                                                                                                                                       43
</pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre>De doelstelling is om de volgende groei te realiseren:                   Lokale aanjagers
   •   2024: 100 energieadviezen uitgevoerd                                            Uit de leerervaring van het HOT Winterprogramma 2023 –
   •   2025: 200 energieadviezen uitgevoerd                                            2024, volgt het plan om mond-tot-mond reclame te
   •   2026: 400 energieadviezen uitgevoerd                                            versterken via lokale aanjagers. Zij werken op buurt- of
                                                                                       straatniveau (bijv. vanuit een buurtvereniging) of via een
In de winterperiode kunnen, tegelijk met de adviesafspraken, ook         club. Vanuit deze club of vereniging spreken zij de leden aan. Een
warmtescans van woningen worden gemaakt door vrijwilligers van HOT.      aanjager heeft vaak zelf al (wat) ervaring met verduurzaming of is van
Het aanbod van HOT-huisteams blijft in 2024 in stand. De ervaring zal    plan zelf stappen te gaan zetten en kan daardoor als goed voorbeeld
leren of de belangstelling groeit, stabiliseert of afneemt.              dienen. Aanjagers krijgen een opleiding aangeboden (vanuit de
Gemeentebreed is er een aanbod van energiecoaches voor mensen met        Werkgroep Aardgasvrij Helvoirt) om clubleden, verenigingen, buren,
geldzorgen. Energiecoöperatie VET-Vught coördineert dit in opdracht van  kennissen en vrienden goed door te kunnen verwijzen en een eerste hulp
de gemeente Vught. Energiecoaches helpen inwoners met kleine en          bij verduurzaming te bieden.
direct energiebesparende maatregelen. Ook zorgen zij voor                De doelstelling is om het aantal lokale aanjagers te laten groeien:
bewustwording, waardoor het gedrag van mensen op het gebied van
energieverbruik beïnvloed wordt. De energiecoaches verwijzen ook door       •   2024: 3 aanjagers actief
naar de energieadviezen van HOT of van het Energie + Klimaat loket.         •   2025: 6 aanjagers actief
                                                                            •   2026: 10 aanjagers actief
Gemeentebreed is er ook een aanbod van energieadvies vanuit het
Energie + Klimaat Loket (uitgevoerd door Energieloket de Meierij).       De aanjagers zijn niet alleen gericht op individuele energieadviezen, maar
Hiervoor verleent de gemeente met enige regelmaat een subsidie voor      helpen ook om mensen binnen de straat of club te verenigen voor een
huiseigenaren om voor een maximaal aantal adviezen de kosten te          gezamenlijke aanpak. Dit kan leiden tot een HOT-huisteam of tot een
reduceren tot € 50,-. De energieadviezen van het Energie + Klimaat Loket collectieve inkoop voor de hele straat of club. Het eerste experiment voor
leiden over het algemeen direct tot een offerte voor maatregelen. Dit    de Julianastraat in Helvoirt is sinds februari 2024 in voorbereiding.
energieadvies bestaat naast het energieadvies van HOT en is uiteraard    Bij de straataanpak is het van groot belang om met Enexis goed af te
ook beschikbaar voor inwoners uit Helvoirt. Over en weer wordt naar      stemmen over de status van het elektriciteitsnet. Zeker als de collectieve
elkaar doorverwezen.                                                     actie leidt tot meer elektriciteitsverbruik of –opwek. In sommige straten
                                                                         moet eerst de netverzwaring zijn uitgevoerd om operationele problemen
                                                                         te voorkomen.
                                                                                                                                                  44
</pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 45 ======================================================================

<pre>Regelmatig collectieve inkoop                                              houdt dit punt goed bij. Het informatiepunt staat zichtbaar in een publiek
                                                                           toegankelijke ruimte. We bouwen ervaring op met een regelmatig
             De uitkomsten van ieder energieadvies worden door de
                                                                           terugkerend spreekuur in Lokaal30, zowel overdag als in de avonduren.
             Werkgroep Aardgasvrij Helvoirt geregistreerd en geordend.
                                                                           Bij bekende Helvoirtse evenementen willen we een informatiekraam
             Wanneer er meerdere gelijkvormige vragen zijn (ongeveer 5
                                                                           inrichten en bemensen.
             tot 20) naar bijvoorbeeld isolatie of een warmtepomp, dan
kan er een collectieve inkoopactie worden gestart. Met als doel:           In de lokale (sociale) media plaatsen we terugkerende rubrieken. Over
                                                                           actuele acties, behaalde resultaten, maar bijvoorbeeld ook interviews
  •   Vergroten van de aantrekkelijkheid voor een marktpartij
                                                                           met mensen uit het dorp die ervaringen delen met verduurzaming.
  •   Aantrekkelijke prijs voor inwoners
  •   Betrekken van lokale bouw- en installatiebedrijven                    Beschikbare kanalen zijn:
Financieringsadvies                                                           •   Het maandelijks op papier en digitaal verschijnende Pomphuiske.
                                                                              •   Het internet en Facebook-platform Helvoirt.net.
            Vrijwilligers uit het dorp, vanuit de Werkgroep Aardgasvrij
                                                                              •   De website en (sociale) media van coöperatie HOT en mogelijke
            Helvoirt, geven medebewoners advies over mogelijke
                                                                                  toekomstige communicatiemiddelen via Schoon Helvoirt.
            subsidies en leningen. Ze kunnen doorverwijzen naar de
                                                                              •   Het wekelijks op papier en digitaal verschijnende Klaverblad
            verduurzamingslening van de gemeente Vught, naar het
                                                                                  (zelden huis-aan-huis, maar wel af te halen).
Warmtefonds en mogelijkheden bij banken. De Werkgroep Aardgasvrij
                                                                              •   De wekelijkse gemeentelijke informatiepagina (ook in het
Helvoirt heeft contacten met de lokale financieel adviseur, Veldsink-v.d.
                                                                                  Klaverblad, maar separaat ook via sociale media).
Heijden, over wederzijds doorverwijzen. Voor financieringsadvies stellen
                                                                              •   De kwartaaluitgave van de gemeente en samenwerkende partijen
we, als experiment, een spreekuur in op een vaste tijd in Lokaal30 (in het
                                                                                  in het Klaverblad over Energie + Klimaat.
HelvoirThuis). Dit spreekuur wordt bemand door vrijwilligers. Voor
                                                                              •   De website www.wijinvught.nl met een eigen pagina over het
mensen met geldzorgen werken we samen met de Wij Omarmen en
                                                                                  uitvoeringsplan aardgasvrij in Helvoirt.
Vincentius die voor de gehele gemeente actief zijn met
armoedevraagstukken.                                                          •   Met informatie en concreet advies aansluiten bij het in januari
                                                                                  2024 gestarte Repair Café Helvoirt in d’n Inbreng.
Zichtbaarheid, bekendheid, communicatie                                       •   De gemeentelijke informatieborden (rand van de bebouwde kom),
                                                                                  evenementenborden of een spandoek boven de weg.
                In het HelvoirThuis, maar mogelijk ook bij Electro van
                Hattum in Helvoirt, richten we een aantrekkelijk              Vanuit de Werkgroep Aardgasvrij Helvoirt focust minimaal één persoon
                informatiepunt in. Sterk vormgegeven, compact maar in         zich op de communicatieaanpak, op aanlevering van kopij en op de
                het oog springend. De Werkgroep Aardgasvrij Helvoirt          leerervaringen die uit de publicaties voortvloeien.
                                                                                                                                                   45
</pre>

====================================================================== Einde pagina 45 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 46 ======================================================================

<pre>Experimenten of projecten voor de langere termijn                         is en ook welke invloed op het uitvoeringsplan Aardgasvrij in Helvoirt en
                                                                          de beheersing van de netcongestie in het gebied.
Buitengebied – eigen projectmatige aanpak?
                                                                          Koppelen van vijf thema’s uit het programma van Schoon Helvoirt
Er is overwogen om voor de woningen en bedrijven in het buitengebied
een eigen projectmatige aanpak te ontwikkelen. Aanleiding hiervoor is     De aanpak in dit uitvoeringsplan houdt rekening met de vijf thema’s die
het hoge percentage E, F en G labels en het relatief hoge aardgasverbruik voortkomen uit het Burgerakkoord (wonen + energie, groen +
per woning en gebouw. Deze aanpak laat de grootschalige bedrijven         biodiversiteit, mobiliteit, circulariteit en bewustwording). We zoeken in
buiten beschouwing, omdat er al een samenwerking loopt tussen deze        2024 en 2025 nog niet (pro)actief de koppeling met deze thema’s .We
ondernemers in het Energie Collectief Vught.                              volgen als één van de werkgroepen binnen Schoon Helvoirt wel de
                                                                          ontwikkelingen en kansen. Begin 2025 kijken we of en hoe een koppeling
Er is nu gekozen om nog niet te starten met een project gericht op het
                                                                          aan deze thema’s kan bijdragen aan de gewenste versnelling. We bouwen
buitengebied. Eerst wordt er ervaring opgedaan met de voor 2024 en
                                                                          eerst ervaring op met de aanpak die nu is voorgesteld. Daarmee krijgen
2025 geplande maatregelen. Inwoners van het buitengebied kunnen hier
                                                                          de andere thema’s ook ruimte en kans om zich verder te ontwikkelen
ook aan meedoen. Op basis van deze ervaring kan er eind 2025 of begin
                                                                          onder de paraplu van Schoon Helvoirt. Gelet op de doelstelling van dit
2026 een specifiek project worden geformuleerd.
                                                                          uitvoeringsplan is daar nog tijd en ruimte voor.
Relatie met lokale opwek zon en wind
Op het gebied van lokale zon en wind opwek, lopen er twee belangrijke
projecten binnen de gemeente Vught:
     •   PlanMER30 en het Programma grootschalige opwek Vught31.
         Hierin worden de afwegingen voor mogelijke locaties voor
         grootschalige zonneparken windturbines en beschreven.
     •   De borging van 100 procent lokaal eigendom voor grootschalige
         opwek van zon- en/of windenergie.
Voor beide projecten is gepland dat de resultaten in het tweede kwartaal
van 2024 beschikbaar zijn. Daarna kan er afgestemd worden of er invloed
30                                                                        31
   PlanMER                                                                   Concept Programma Grootschalige Opwek Vught van 7 maart 2024.
                                                                                                                                                    46
</pre>

====================================================================== Einde pagina 46 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 47 ======================================================================

<pre>6.4 Planning
             47
</pre>

====================================================================== Einde pagina 47 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 48 ======================================================================

<pre>6.5 Middelen                                                                        beschikbaar wordt gesteld binnen de vigerende afspraken over
                                                                                    Lokaal30.
Het Rijk en andere overheden bieden steeds meer middelen om de                  •   Een budget om mensen op te leiden om energieadvies te kunnen
benodigde duurzaamheidsmaatregelen voor woning- en                                  geven en om lokale aanjager te kunnen zijn.
gebouweigenaren betaalbaar te maken. Hier gaat paragraaf 7.2 verder op          •   Een onkostenvergoeding voor vrijwilligers en een
in.                                                                                 vrijwilligerstegemoetkoming, binnen daarvoor geldende regels.
                                                                                •   Een budget voor communicatiemiddelen, het huren van ruimtes
Daar waar er middelen te kort zijn ligt het niet in de invloedssfeer van de         voor bijeenkomsten en catering.
gemeente Vught of de bewonersinitiatieven om die middelen te                    •   Budget voor een ambtelijk aanspreekpunt vanuit duurzaamheid.
verkrijgen. Daar gaat deze paragraaf dus niet over.
                                                                             We gaan na of er financieringsmogelijkheden zijn vanuit landelijke
Deze paragraaf gaat over de middelen die nodig zijn om het plan van
                                                                             regelingen en innovatiesubsidies om de Helvoirtse aanpak op de lange
aanpak voor de periode 2024 tot en met 2030 uit te voeren.
                                                                             termijn te kunnen financieren. Dit doen we naast de mogelijke middelen
Veel inzet zal worden verricht door inwoners voor inwoners. Zij hebben       die de gemeente Vught beschikbaar kan stellen.
hiervoor wel de steun nodig van de gemeente, ambtelijk en financieel.
Ervaring leert dat met de inzet van alleen vrijwilligers, de continuïteit in Met de Lean Startup methodiek als uitgangspunt (evaluatie van
gevaar komt en de gewenste versnelling daardoor niet bereikt wordt.          leerervaringen) bepalen we in het voorjaar van 2025 of de versnelling in
                                                                             2026 om meer financiële middelen vraagt en wie deze financiering kan en
In Helvoirt is, vanaf de zomer 2024, nodig:                                  wil dragen.
    •  Een parttime coördinator (aanjager) die:                              Samengevat vragen we onderstaande financiële middelen om dit plan uit
        o Aanspreekpunt is voor vrijwilligers                                te voeren. Het budget voor 2026 is een indicatie en wordt begin 2025
        o Acties coördineert en proactief inzet                              bijgesteld op basis van evaluatie van de activiteiten.
        o Monitoring uitvoert
        o Afstemt met andere activiteiten in het domein energietransitie
        o Een databestand opbouwt waarin gegevens over
             energieadviezen, trends en leerervaringen worden opgeslagen
        o Communicatie plant en aanstuurt
    •  Een plek in het HelvoirThuis voor een vaste infostand en parttime
       gebruik van Lokaal30. We gaan er vooralsnog vanuit dat dit om niet
                                                                                                                                                     48
</pre>

====================================================================== Einde pagina 48 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 49 ======================================================================

<pre>6.6 Risico’s en beheersmaatregelen
Mogelijke onzekerheden bij de uitvoering van het plan zijn (zonder
volledig te willen zijn):
   •    Een lager dan verwachte aanmeldingsbereidheid voor
        energieadviezen.
   •    Het vinden van goede lokale aanjagers.
   •    Te weinig draagvlak bij eigenaren om woningen daadwerkelijk te
        verduurzamen.
   •    Onzekere economische en politieke situatie (landelijk en
        internationaal).
   •    Het rondkrijgen van de financiën die vanaf 2026 nodig zijn voor de
        uitvoering van het plan.
   •    Het vinden van de juiste betaalde kracht(en) die met draagvlak in
        het dorp.
   •    Samenwerking met overige initiatieven binnen de gemeente
        (Energie Collectief, Energie + Klimaat loket, gemeentelijke
        organisatie ….).
   •    Het lastig bereiken van bepaalde doelgroepen via een
        communicatie-aanpak.
   •    De overbelasting van het elektriciteitsnet. Mogelijk moet het ten
        doel gestelde tempo hierdoor worden aangepast. Hierover vindt
        regelmatig afstemming plaats op gemeentelijk niveau met Enexis.
We achten het niet zinvol om nu uitvoerig in te gaan op de
beheersmaatregelen van deze onzekerheden. De Lean Startup aanpak
zorgt voor het regelmatig bijstellen en leren van (risicovolle en kansrijke)
gebeurtenissen. Daarom blijft een opsomming van beheersmaatregelen
in dit plan nu achterwege.
                                                                           49
</pre>

====================================================================== Einde pagina 49 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 50 ======================================================================

<pre>    7. Handelingsperspectief voor inwoners, ondernemers en gebouw eigenaren
Dit hoofdstuk beschrijft de stappen die inwoners,                       en besparen. Bewustzijn over de reden van verandering is belangrijk,
                                                                        maar dit maakt nog niet dat een persoon handelt om te veranderen.
ondernemers en gebouweigenaren kunnen nemen om
hun huis aardgasvrij-gereed te maken en op termijn                      Het is belangrijk dat de boodschap past bij de actualiteit van het
                                                                        dagelijkse leven van een inwoner. Dit helpt om de boodschap te laten
aardgasvrij. Ook beschrijft dit hoofdstuk welke financiële
                                                                        landen. Ook is het belangrijk om bij de boodschap te vermelden waar de
ondersteuning hiervoor beschikbaar is.                                  inwoner terecht kan voor hulp, advies, subsidie of bijvoorbeeld een vraag.
                                                                        Aansluiten bij natuurlijke momenten
7.1 Overstappen op de gekozen warmteoplossing
                                                                        Niet voor niets staat in de Transitievisie dat het belangrijk is om aan te
                                                                        sluiten op natuurlijke momenten. Dat zijn bijvoorbeeld verhuizingen,
Eigenaren en gebruikers van woningen en gebouwen hebben oneindig
                                                                        verbouwingen of renovaties, verandering van de samenstelling van een
veel mogelijkheden om informatie te vinden over energiebesparing en
                                                                        huishouden of een andere functie van een gebouw. Het is voor de
duurzaam verwarmen (of koelen). Uit hoofdstuk 5 (warmteoplossing)
                                                                        uitvoering van dit uitvoeringsplan van groot belang om op die momenten
volgt de conclusie dat de opgave voor eigenaren en gebruikers vooral
                                                                        de eigenaar of de gebruiker te attenderen op de mogelijkheden om
bestaat uit maatwerk. Zij kunnen voor maatwerkadvies terecht bij:
                                                                        energie te besparen en een aardgasvrije oplossing te creëren.
•   Energiecoöperatie HOT
                                                                        Dat is niet gemakkelijk. Precies op het moment dat een eigenaar of
•   Energie + Klimaat loket Vught
                                                                        gebruiker van de woning of het gebouw een stap wil zetten, moet het
•   Brabant Woont Slim (regionaal energieloket)
                                                                        maatwerkadvies voor de deur staan. Het op tijd matchen van vraag en
•   De gemeente: wijinvught.nl/energie-klimaat en het bouwloket
                                                                        aanbod is de komende jaren de opgave. Het is van groot belang dat we
•   Gespecialiseerde bouw- en installatiebedrijven                      samen alert zijn op het aandragen van mogelijkheden bij buren,
•   Internet en landelijke bronnen zoals Verbeterjehuis.nl en Milieu    kennissen en vrienden in het dorp. We ontwikkelen daarvoor een
    Centraal                                                            fijnmazig netwerk dat eraan bijdraagt dat inwoners vertrouwen hebben in
Voordat mensen gaan handelen, is eerst bewustwording nodig. De          de aangeboden maatwerkadviezen en ook goede voorbeelden zien.
boodschap over het nut en de noodzaak van de energietransitie,          Paragraaf 7.2 gaat in op de ondersteuning van woning- en
aardgasvrije oplossingen en besparen wordt breed gecommuniceerd. Dat    gebouweigenaren om de veranderingen te kunnen betalen en
geldt voor zowel klimaatverandering, CO2-reductie, klimaatbestendigheid financieren. Het gaat immers niet alleen om bouwkundig of
                                                                                                                                                   50
</pre>

====================================================================== Einde pagina 50 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 51 ======================================================================

<pre>installatietechnisch advies. Veel inwoners moeten naast een keuze voor een technische oplossing, ook de financiering en betaalbaarheid zeker stellen. Op
natuurlijke momenten zijn de volgende maatwerk oplossingen beschikbaar voor inwoners voor Helvoirt:
                                                                                                                                                        51
</pre>

====================================================================== Einde pagina 51 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 52 ======================================================================

<pre>Monitoring houdt de effectiviteit van alle acties bij in de periode van nu gemeente maakt jaarlijks prestatieafspraken met alle woonstichtingen,
tot 2030. Daar waar het effect achterblijft initiëren we nieuwe acties en  waaronder ook Woonveste.
inspanningen. In hoofdstuk 6 wordt deze werkwijze beschreven.
                                                                           Woonveste participeert, samen met TBV Wonen, in de vereniging van
Per doelgroep is er ook een specifiek handelingsperspectief:               eigenaren van verzorgingshuis de Leyenhof.
         Verhuurders                                                       ’t Heem en TBV Wonen
                                                                           Bij ’t Heem en TBV Wonen gaat het met name om huurders van
Woningcorporatie Woonveste
                                                                           (ouderen-)zorg woningen. Die zijn geconcentreerd in het gebied rondom
Woonveste heeft 286 woningen en appartementen in beheer (circa 15%).
                                                                           verzorgingshuis de Leyenhof. Voor deze woningen zijn op korte termijn
Zij heeft een langjarig investeringsprogramma om al haar woningen te
                                                                           geen verduurzamingsplannen, omdat het relatief jonge woningen zijn. De
verduurzamen en, uiteindelijk, aardgasvrij te maken. Zij beginnen met de
                                                                           gemeente maakt ook jaarlijks prestatieafspraken met TBV wonen.
woningen die label E, F, G hebben. Die worden voor 2028 verduurzaamd,
aansluitend op landelijke wet- en regelgeving. Het gaat in Helvoirt om     Particuliere verhuurders
circa 30-45 woningen in deze categorie.                                    Binnen de particuliere verhuur gaat het om zo’n 187 woningen (circa 8%).
                                                                           Er is geen sprake van grootschalige complexmatige verhuur aan
                                                                           particulieren in Helvoirt. Verduurzaming zal vooral het initiatief zijn van
                                                                           de eigenaren. Hun vraagstuk en opgave is tot op zekere hoogte
                                                                           vergelijkbaar met die van een eigenaar-bewoner. Daarom wordt er geen
                                                                           specifieke aandacht aan het handelingsperspectief van deze doelgroep
                                                                           besteed.
                                                                                    Huurders
                                                                           Huurders zijn voor grote maatregelen afhankelijk van de verhuurder,
                                                                           maar kunnen zelf kleine maatregelen nemen om energie te besparen
Woonveste is niet alleen in Helvoirt actief en maakt voor haar gehele      (gedrag, kierdichting, na-isolatie zolder). Milieu Centraal32 geeft tips voor
verzorgingsgebied langjarige plannen, waarbij werk wordt voorbereid en     kleine veranderingen die je aan je huis mag doen. Daarnaast kunnen
gecontracteerd bij aannemers. Huurders worden tijdig geïnformeerd als      huurders bij het Energie + Klimaat loket Vught informeren naar de
hun woningen aan de beurt zijn voor verduurzaming. Bovendien zijn          mogelijkheden voor een energiecoach die helpt met het plaatsen van
huurders vertegenwoordigd in een Huurders Belangen Vereniging. De          kleine energiebesparende maatregelen.
32
   Energie besparen in een huurwoning | Milieu Centraal
                                                                                                                                                       52
</pre>

====================================================================== Einde pagina 52 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 53 ======================================================================

<pre>        Eigenaar-bewoners                                            Hieronder beschrijven we wat een eigenaar kan doen aan de woning of
                                                                     het gebouw:
Voor eigenaar-bewoners verloopt de verduurzaming in vier stappen die
voor de meeste mensen vergelijkbaar zijn:                            Woning met een slecht energielabel (D-E-F-G) (25,9%) en/of hoog
                                                                     verbruik.
                                                                     De eerste stap is besparen, isoleren en beter ventileren, om de woning
                                                                     geschikt te maken voor aardgasvrij verwarmen. Vanaf 2024 rolt de
                                                                     gemeente een isolatieprogramma uit met Rijksmiddelen die hiervoor
                                                                     beschikbaar zijn gesteld. Een groot deel van de eigenaren in deze
                                                                     doelgroep ontvangen dan extra subsidie voor isolatiemaatregelen. Dit is
                                                                     interessant voor veel eigenaren in het buitengebied van Helvoirt, waar
                                                                     relatief veel woningen met een slecht energielabel staan. Aandachtspunt
                                                                     is wel de WOZ-waarde, omdat 80% van de woningen binnen de gemeente
                                                                     Vught die hiervoor in aanmerking komen een lager dan gemiddelde WOZ-
                                                                     waarde moeten hebben. In het buitengebied zijn wellicht juist woningen
                                                                     met een meer dan gemiddelde WOZ-waarde.
                                                                     Woning die al redelijk goed geïsoleerd is (label B of lager).
                                                                     Deze woningen zijn aardgasvrij gereed. Voor deze bewoners
                                                                      is de volgende stap het installeren van een hybride warmtepomp naast
                                                                     de cv-ketel. Vanaf 2026 wordt de hybride warmtepomp waarschijnlijk
                                                                     verplicht voor de meeste woningen omdat er landelijke regelgeving in
                                                                     voorbereiding is voor de gebouweigenaren die hun cv-ketel willen (of
                                                                     moeten) vervangen. Deze bewoners kunnen ook overwegen om over te
                                                                     stappen naar een aardgasvrije oplossing met een all-electric
                                                                     warmtepomp.
                                                                     Aardgasvrije woningen
                                                                     Mensen met een aardgasvrije woning kunnen in het dorp als voorbeeld
                                                                     dienen. Vanuit lokale samenwerkingsinitiatieven vragen we deze
                                                                     bewoners om hun ervaringen te delen en informatie te verschaffen aan
                                                                     mensen die twijfelen over de stap naar een aardgasvrije woning.
                                                                                                                                            53
</pre>

====================================================================== Einde pagina 53 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 54 ======================================================================

<pre>Aardgasvrije woningen zijn nog in de minderheid, maar zijn onder te       •   Wensen of eisen vanuit de markt (duurzame inkoop) en/of
verdelen in:                                                                  persoonlijke ambities van de ondernemer die bijdragen aan
                                                                              verduurzaming en/of de uitstraling daarvan op het bedrijfsimago voor
        o    Eigenaren die een recent gebouwde nieuwbouwwoning
                                                                              klanten.
             hebben gekocht die al aardgasvrij is, vanwege de wettelijke
             verplichting per 1 juli 2018. In Helvoirt gaat dit om 78     Ondernemers zullen naar verwachting vaker samen optrekken als een
             woningen in Den Hoek.                                        ondernemer met ervaring een minder ervaren ondernemer kan helpen.
        o    Eigenaren die bij een verbouwing of renovatie afgelopen      Het organiseren van een collectief kan helpen, maar de primaire focus
             jaren hun woning op particuliere basis al aardgasvrij hebben van ondernemers ligt vaak niet bij verduurzamingsmaatregelen, maar bij
             gemaakt. Als zij de gasaansluiting hebben laten verwijderen  de eigen bedrijfsvoering. Regelmatig contact, korte lijnen naar
             door Enexis is dat ook geregistreerd. Tussen 2019 en 2023    voorlichting en onderlinge hulp kan deze ondernemers helpen.
             gaat het om totaal 31 gebouwen.
                                                                          Ondernemers zijn verenigd in enkele initiatieven, zoals:
        Ondernemers en verenigingen met bedrijfspanden
                                                                          •   Ondernemersvereniging Zeven Stromen (niet alleen leden uit
Het handelingsperspectief voor ondernemers is, net als voor eigenaar-         Helvoirt, ook uit omliggende dorpen), waar naast de ondernemers
bewoners, gekoppeld aan natuurlijke momenten:                                 met bedrijfspanden ook veel zelfstandig ondernemers lid zijn (die
                                                                              vanuit de thuissituatie werken).
•   Landelijke of internationale regels die van toepassing worden op de
                                                                          •   Energie Collectief Vught, met de focus op grotere ondernemingen in
    bedrijfsvoering, bijvoorbeeld:
                                                                              transport waarvoor elektrificatie van transportvoertuigen aan de orde
        o Label C verplichting voor kantoren vanaf 2023.
                                                                              is en waar de bedrijfshallen in beeld zijn voor Zon-op-Dak. Op veel
        o Energie monitoring en audits met verplichtingen om
                                                                              panden zijn al zonnepanelen aangelegd en warmtepompen
             maatregelen die binnen vijf jaar terugverdiend (kunnen)
                                                                              geïnstalleerd voor de verwarming van de bedrijfs- en kantoorruimtes.
             worden verplicht toe te passen.
•   Elektrificatie van transportmiddelen en verkrijgen van voldoende      Vanuit de gemeente Vught is er een bedrijfscontactpersoon die in contact
    laadcapaciteit voor elektrisch vervoer.                               staat met deze ondernemers en die adviezen kan geven. Ook vanuit het
•   Overname door een nieuwe eigenaar en/of bedrijfsopvolging.            Energie + Klimaat loket Vught (en Energieloket de Meierij) worden
•   Veranderingen in de markt die vragen om aanpassingen in de te         ondernemers geholpen.
    verkopen producten en/of innovatie in het bedrijfsproces.
                                                                          De lokale bouw- en installatiebedrijven kunnen inwoners en ondernemers
•   Bedrijfsmatig onverantwoorde stijging van energiekosten binnen de
                                                                          ondersteunen met maatwerk advies, offertes en verduurzaming.
    bedrijfsvoering.
                                                                                                                                                  54
</pre>

====================================================================== Einde pagina 54 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 55 ======================================================================

<pre>De opgave voor ondernemers                                                 •   Gezondheid en fitness (huisartsen, tandartsen, fysiotherapie, fitness,
                                                                               apotheek).
Uit een inventarisatie onder ondernemers blijkt dat de opgave om
                                                                           •   Horeca (restaurants, café, snackbar, lunchroom, catering).
aardgasvrij te worden voor de meeste bedrijven niet anders is dan voor
                                                                           •   Minicampings.
eigenaar-bewoners. Ze kunnen dan ook hetzelfde stappenplan volgen.
                                                                           •   Bouw- en installatiebedrijven, constructiebedrijf, bouwmaterialen.
Uit deze zelfde inventarisatie blijkt dat de meeste bedrijfsprocessen geen •   Autoreparatie en -verkoopbedrijven.
grote bijdrage hebben aan het aardgasverbruik in het dorp. Afgezien van    •   Hoveniers en kwekerijen, boomrooier.
een enkel industrieel bedrijf met een gasverbruik van minder dan 50.000    •   Boerderijen (voltijds agrarisch, parttime agrarisch en ook na verlies
m3/jaar per locatie, is met name het gebruik van aardgas voor                  agrarische functie met andere focus, zoals paarden, asperges,
bakprocessen in ovens een aandachtspunt. Die kunnen, op termijn,               planten- en boomkwekerij, opslag in loodsen).
worden vervangen door elektrische ovens. De vervangingsmomenten            •   Transportondernemingen (van Schijndel, van Kuijk, Maurang, Gubbels
worden bepaald door de omstandigheden, die zijn genoemd in de eerste           aanneming en sloop, vd Bosch).
alinea van deze paragraaf.                                                 •   Loonbedrijven en machineverhuur.
Het aardgasverbruik van bedrijven lijkt, ten opzichte van het totale       •   Industriële bedrijven (productie en logistiek; Matador, Hemeco, Arpo,
verbruik in het gebied (3,2 miljoen m3/jaar in 2020), niet heel groot.         Agruniek mengvoeders).
                                                                           •   Winkels en supermarkten.
De opgave om als dorp 60% aardgas te besparen, focust zich dus vooral      •   Tankstations (Esso – Tanklokaal Helvoirt, BP aan N65, de Dijk en
op ruimteverwarming van de woningen en gebouwen in het dorp.                   tegenover het Vincent Van Goghplein (v.d. Heijden)).
Inventarisatie van type ondernemingen                                      •   Beperkt aantal kantoren, een bank en makelaars.
Er is een opsomming gemaakt van ondernemingen in bijlage 1. De             Maatwerk
opsomming is een statusopname en kan regelmatig veranderen en              Uit de inventarisatie bij ondernemers blijkt dat een specifieke aanpak per
uitgebreid worden.                                                         groep (gelijksoortige) ondernemingen van weinig toegevoegde waarde is.
De meeste bedrijfspanden liggen verspreid tussen de woningen, zowel in     Binnen een gelijksoortige groep zijn er toch weer verschillen, die leiden
het dorp als in het buitengebied.                                          tot de conclusie dat ook voor ondernemingen maatwerkadvies nodig is.
Gecategoriseerd gaat het om verschillende soorten ondernemers en           Sommige ondernemers hebben al (vergaande) maatregelen genomen,
verenigingen:                                                              maar dit is vaak niet bekend bij collega’s. Op basis van gesprekken blijkt
                                                                           dat ondernemers weinig behoefte hebben om op een podium ervaringen
•    Verenigingen (harmonie, voetbal, tennis, paardensport, jeu de         met verduurzaming te delen. Wel willen zij collega’s één-op-één helpen
     boules).                                                              en informeren. Vooralsnog valt dit niet actief te faciliteren.
                                                                                                                                                      55
</pre>

====================================================================== Einde pagina 55 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 56 ======================================================================

<pre>          Maatschappelijk vastgoed                                     •    Manage de Hoogakker (bruikleenovereenkomst met
                                                                            paardensportvereniging).
 Dit zijn gebouwen met een openbare functie zoals:
                                                                       De gemeente heeft een eigen plan (zie paragraaf 3.3), om alle eigen
•    Het HelvoirThuis (Vereniging 55+, basisschool, kinderdagverblijf,
                                                                       gebouwen (verder) te verduurzamen. Voor de drie genoemde gebouwen
     peuterspeelzaal, gymzaal en Stichting TinH).
                                                                       hierboven is ook maatwerk nodig om ze aardgasvrij te maken.
•    Kindercentrum miniMAXI (Kastanjelaan 8).
•    D’n Inbreng, nabij de rolschaatsbaan (LEFH).
•    Emmaus aan de Udenhoutseweg (bezinningscentrum, vluchtelingen
     opvang).
                                                                       7.2 Financiële ondersteuning
•    De Sint-Nicolaas kerk (parochie Edith Stein).
                                                                                Subsidies en leningen
•    De Oude Kerk (hervormde gemeente).
•    Huis van Vincent (voormalige dr. Landmanschool) (verbouwplan op   Voor de investeringen in verduurzamingsmaatregelen komen geleidelijk
     basis van prijsvraag uit 2021).                                   aan steeds meer mogelijkheden. De overheid heeft actief subsidiebeleid,
•    De brandweerkazerne, in eigendom van de veiligheidsregio.         dat actueel ontsloten is via het Energie + Klimaat loket Vught, Brabant
                                                                       Woont Slim, lokale energieadviseurs en het internet. Regelingen wijzigen
Het gebouwbeheer is ondergebracht bij beheerstichtingen of een
                                                                       vaak. De Energiesubsidiewijzer33 is een startpunt voor woningeigenaren,
vastgoed organisatie van een moederorganisatie.
                                                                       VvE’s en huurders voor actuele informatie over de subsidie en
De beheerorganisaties van maatschappelijk vastgoed maken eigen         financieringsmogelijkheden.
afwegingen, die te maken hebben met planning van meerjarig
                                                                       Er zijn ook steeds meer duurzaamheidsleningen waarbij de overheid en
onderhoud, renovaties en instandhoudingsmaatregelen.
                                                                       banken vanuit hun maatschappelijke verantwoordelijkheid gunstige
                                                                       condities creëren voor aflossing en rentepercentages, zoals het Nationaal
De gemeente heeft eigen vastgoed in beheer in Helvoirt:
                                                                       Warmtefonds34. Sinds januari 2024 kunnen inwoners en ondernemers bij
• HelvoirThuis, als partner in een Vereniging van Eigenaren en/of
                                                                       de gemeente Vught een duurzaamheidslening35 aanvragen.
     gezamenlijk beheer en opgeleverd voor gebruik in 2015.
• D’n Inbreng (bruikleenovereenkomst met beheerstichting), recent
     grondig verbouwd met aandacht voor verduurzaming.
33                                                                     35
   www.verbeterjehuis.nl/energiesubsidiewijzer/                           www.vught.nl/stimuleringsregeling-duurzaamheid
34
   www.warmtefonds.nl
                                                                                                                                               56
</pre>

====================================================================== Einde pagina 56 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 57 ======================================================================

<pre>De waarde van verduurzaming                                                 Het verlagen van de kosten kan ook door standaardisatie en industriële
                                                                            productie van apparaten en materialen die voor het aardgasvrij maken
Veel maatregelen vragen geld om te investeren en dat is vaak lastig. Er
                                                                            nodig zijn. Inventarisatie in het dorp van gelijksoortige gebouwen en
vloeit wel een financieel voordeel uit voort. Los van afschrijving en
                                                                            opgaven en bundeling kan helpen om dezelfde oplossing meerdere malen
rentekosten op de investering gaan de maandlasten omlaag: je bespaart
                                                                            toe te passen. Als dat ook nog in eenzelfde bouwstroom kan (collectieve
energie of geeft minder geld uit aan fossiele brandstoffen. Op termijn zijn
                                                                            inkoop) heeft dat nog meer voordelen. Daarom stellen we in dit plan
er dus financiële voordelen door minder uitgaven aan energie. Veel
                                                                            lokale energieadvisering voor. Door en voor dorpsgenoten. Dorpsgenoten
mensen rekenen daarom met terugverdientijden. Die zijn alleen niet altijd
                                                                            hebben het overzicht om bundelingen te maken en collectieve voordelen
exact in te schatten door de onzekere energieprijzen in de toekomst.
                                                                            te bereiken.
Vanuit het uitgangspunt van nationale kosten, zoals benoemd in het
                                                                            Om collectieve inkoop en standaardisatie te bereiken, is het nodig dat
Klimaatakkoord, gaat de opgave om aardgasvrij te worden om meer dan
                                                                            dorpsbewoners samenwerken en de weg naar samenwerking ook goed
een economische afweging voor particulieren (terugverdientijd). CO2-
                                                                            kennen. Bewonersinitiatieven (zoals Schoon Helvoirt) en
reductie heeft een waarde, die ook steeds vaker in geld wordt uitgedrukt.
                                                                            energiecoöperaties (zoals HOT) helpen mensen daarbij en wijzen de weg
Maar ook het optimaliseren van investeringen in het elektriciteitsnet,
                                                                            (zie hoofdstuk 6).
grootschalige opwek van zon en wind en het gewijzigde beheer van het
gasnet spelen een grote rol in de nationale kostenbepaling.
De overheid schept daarom met subsidies en gunstige leningen een
steeds aantrekkelijker investeringsklimaat voor particulieren en MKB-
ondernemers. In het Klimaatakkoord zijn immers ook afspraken gemaakt
over de betaalbaarheid van aardgasvrije oplossingen en de
eindgebruikerslasten van de bewoners en bedrijven.
Samenwerken en collectiviteit
Bij de veelal individuele, maatgerichte aanpak op natuurlijke momenten,
zoals die in dit uitvoeringsplan is voorzien, zal samenwerking binnen het
dorp ook tot financiële voordelen leiden. Collectieve inkoop is een
beproefd middel. Het vraagt om organisatie vooraf, maar dan kan er voor
de deelnemers aanzienlijk worden bespaard. Als er een bouwstroom
wordt gecreëerd, kunnen bouw- en installatiebedrijven hun kosten
verlagen.
                                                                                                                                                   57
</pre>

====================================================================== Einde pagina 57 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 58 ======================================================================

<pre>     8. Juridische borging
De gemeente Vught kan de resultaten van dit                                      8.2 Samenwerkingsovereenkomst tussen de partners
uitvoeringsplan op termijn borgen met een wijziging van
                                                                                 Dit uitvoeringsplan is bindend voor de gemeente Vught. Met coöperatie
haar omgevingsplan36. Ook borgt de gemeente Vught de                             HOT sluit de gemeente een overeenkomst waarin de uit te voeren
uitvoering van het plan via een samenwerkings-                                   activiteiten en verantwoordelijkheden staan zoals beschreven in
overeenkomst met diverse partners.                                               hoofdstuk 6: Plan van aanpak.
                                                                                 Middels de partnerovereenkomst met Stichting G1000 heeft de
8.1 Wijziging van het omgevingsplan                                              gemeenteraad zich gecommitteerd aan het serieus nemen van het
                                                                                 Burgerakkoord en daarmee ook aan de besparingsdoelstelling van 60% in
                                                                                 2030. Dit betekent dat de gemeente Vught verplicht is om binnen
Zodra de huidige gaswet wordt vervangen en nieuwe wetgeving (die in de
                                                                                 redelijke termijn na vaststelling van het Burgerakkoord door de
maak is) wordt vastgesteld, krijgt de gemeente ook juridische
                                                                                 Burgerraad van de G1000Helvoirt (onderdelen van) het Burgerakkoord in
instrumenten om de overstap van aardgas naar een alternatief juridisch
                                                                                 haar beleidsplan op te nemen, dan wel publiekelijk te verantwoorden
te borgen. Hiervoor kan een wijziging van het omgevingsplan voor
                                                                                 waarom zij (onderdelen van) het Burgerakkoord niet in haar beleid
Helvoirt nodig zijn. Er kunnen dan nieuwe planregels voor het
                                                                                 opneemt.
omgevingsplan worden opgesteld die bijvoorbeeld de warmteoplossing
en de definitieve einddatum waarop de levering van aardgas in Helvoirt           Ook netbeheerder Enexis is betrokken bij de ontwikkeling van dit
wordt beëindigd verankeren. De gemeenteraad besluit over deze                    uitvoeringsplan en bij de realisatie ervan. Enexis draagt bij vanuit haar
wijziging. Dit uitvoeringsplan voorziet in de benodigde motivering voor          wettelijke taak en volgens de samenwerkingsafspraken die in de RES-
zo’n wijziging op basis van maatschappelijke kosten, haalbaarheid van de         Noordoost Brabant gemaakt zijn. Enexis heeft het voornemen om met
warmtevoorziening en de benodigde infrastructuur.                                iedere gemeente in haar beheergebied een samenwerkingsovereenkomst
                                                                                 op te stellen om afspraken te maken over de samenwerking bij de
                                                                                 netverzwaring.
36
   Per 1 januari 2024 zijn alle bestaande plannen en regelingen gebundeld in een
omgevingsplan. Deze wordt inhoudelijk nog herzien in de komende jaren.
                                                                                                                                                           58
</pre>

====================================================================== Einde pagina 58 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 59 ======================================================================

<pre>     9. Monitoring en evaluatie
                                                                             •    Het aardgasverbruik in 2020 (referentie peildatum) en 2023 (start
                                                                                  uitvoeringsplan).
9.1 Monitoring
                                                                             •    De werkelijke waarden van aardgasverbruik op gebiedsniveau in
                                                                                  2030 en de tussenliggende en navolgende jaren.
Dit uitvoeringsplan is opgebouwd rondom een concrete doelstelling, zie
                                                                         Daarnaast is het gewenst om gegevens van zo’n tien jaar geleden mee te
hoofdstuk 4. Meerdere partijen en mensen leveren een inspanning om dit
                                                                         nemen in de monitoring. Ook factoren en trends zoals stookgedrag,
plan te realiseren. De monitoringsaanpak meet of we samen de
                                                                         wijzigingen in energielabel door woningverbetering en
doelstelling gaan halen.
                                                                         klimaatomstandigheden (strenge of zachte winter) nemen we mee in de
                                                                         monitoring.
Ook helpt monitoring om het uitvoeringsplan regelmatig te evalueren en
bij te stellen (paragraaf 9.2). Monitoring maakt integraal onderdeel uit Het CBS registreert en publiceert jaarlijks gegevens over het
van de Lean Startup aanpak die in hoofdstuk 6 is geïntroduceerd.         aardgasverbruik per woning. Het CBS houdt een trend bij, die wordt
                                                                         overgenomen op de website van AlleCijfers.nl. Daarbij wordt onderscheid
We meten en rapporteren over zowel het dorp als over het buitengebied
                                                                         gemaakt in:
(zie 2.1 Afbakening)::
                                                                             •    De buurt Helvoirt, grotendeels overeenkomend met de
     •    Hoeveel aardgas er is bespaard t.o.v. 2020.
                                                                                  bebouwde kom.
          Doel 60% reductie in 2030.
                                                                             •    Vier buurten rondom de kern die Helvoirtenaren herkennen als
     •    Hoeveel gebouwen aardgasvrij zijn.
                                                                                  het buitengebied van de oorspronkelijke gemeente Helvoirt (met
          Doel: in 2050 geen gebouwen met aardgasgebruik.
                                                                                  grenscorrecties sindsdien).
In de volgende paragraaf 9.2 wordt beschreven hoe we dit meten.
                                                                         Enexis registreert het daadwerkelijke gebruik per gasaansluiting en deelt
Bovendien werken we met prestatie-indicatoren om de effectiviteit van    deze cijfers met de energieleveranciers die vervolgens de factuur naar de
het uitvoeringsplan vast te stellen (zie einde van deze paragraaf).      klant (eigenaar, huurder) sturen. Deze data zijn (nog) niet beschikbaar en
                                                                         daarmee niet direct bruikbaar voor monitoring. In het reguliere
Aardgasreductie                                                          koersoverleg tussen de gemeente Vught en Enexis, bespreken we de
Om de aardgasreductie te monitoren zijn de volgende gegevens nodig:      beschikbaarheid van deze gegevens.
                                                                         Enexis heeft data beschikbaar gesteld (op aanvraag vanuit de gemeente
                                                                         Vught) over de Standaard Jaar Afname (SJA) die zij berekent. De
                                                                                                                                                  59
</pre>

====================================================================== Einde pagina 59 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 60 ======================================================================

<pre>Standaard Jaarafname is de verwachte jaarafname van een afnemer op           Aardgasvrij
een netaansluiting bij gestandaardiseerde condities en op basis van een
                                                                             Enexis houdt in een Dashboard voor kleinverbruikers bij hoeveel
genormaliseerd jaar. De SJA wordt door alle netbeheerders in Nederland
                                                                             gasaansluitingen er worden verwijderd. Deze gegevens zijn jaarlijks
gebruikt om de netwerkkosten te bepalen, in te schatten hoeveel aardgas
                                                                             beschikbaar voor de gemeente Vught en de Werkgroep Aardgasvrij
ingekocht moet worden en om berekeningen over energiebesparing te
                                                                             Helvoirt.
kunnen maken. Energieleveranciers gebruiken de SJA om een maandelijks
termijnbedrag voor te stellen aan de klant en om een inschatting te          Niet iedere woning- of gebouweigenaar laat fysiek de gasaansluiting
maken van het verbruik als een meterstand niet wordt doorgegeven.            verwijderen als er geen aardgas meer wordt verbruikt. Een indicator voor
                                                                             aardgasvrij is ook of de eigenaar nog een overeenkomst heeft met een
Er zijn twee kanttekeningen bij de verbruikscijfers van het CBS.
                                                                             energieleverancier voor gas. Het is niet eenvoudig om gegevens hierover
     1. Deze data gaat enkel over woningen. Om het totale verbruik op        te achterhalen tenzij mensen op vrijwillige basis dit aangeven aan de
         gebiedsniveau te meten is ook inzicht in andere gebouwen en         werkgroep. We kunnen via een enquête of lokale oproep een beeld
         grootverbruikers nodig. Maar vanwege privacy redenen kan            vormen, maar het is de vraag of we hiermee iedereen bereiken.
         Enexis de data van grootverbruikers niet beschikbaar stellen.
                                                                             Afspraken met en over samenwerkingspartners
     2. Uit de data is niet te herleiden welke woningen worden
         meegenomen bij het gemiddelde verbruik per woning. Zitten daar          •   Woningcorporaties Woonveste en TBV wonen
         ook de reeds aardgasvrij gebouwde woningen bij (vanaf 2018)?                Het woningbezit van beide woningcorporaties, waarin vooral
         Dit zou het gemiddelde verbruik per woning naar beneden halen.              huurders wonen, maakt voor circa 17 procent deel uit van het
                                                                                     aantal woningen in Helvoirt. Er is behoefte aan de monitoring van
Uit de cijfers vanaf 2013 is af te leiden dat er al een autonome trend in de
                                                                                     enerzijds de stappen die worden gezet om energie te besparen
aardgasreductie is (zie pagina 11). Die trend is ingezet door vele
                                                                                     (zoals isolatie, kierdichting en ventilatie) en anderzijds over de
oorzaken. Enerzijds door de interventies die in dit uitvoeringsplan worden
                                                                                     plaatsing van warmtepompen (hybride en/of all-electric).
gepresenteerd richting bewoners en bedrijven en anderzijds door
                                                                                     Woonveste is bereid om jaarlijks inzicht te geven in de
incidentele gebeurtenissen (Coronaperiode, Oekraïne crisis). Om zuiver te
                                                                                     uitgevoerde verduurzamingsmaatregelen in Helvoirt en daarover
kunnen meten is het voor de Werkgroep Aardgasvrij Helvoirt gewenst om
                                                                                     af te stemmen met de gemeente Vught en de Werkgroep
onderscheid te maken tussen autonome ontwikkeling en effecten van de
                                                                                     Aardgasvrij Helvoirt. Deze afspraken zijn een aanvulling op de
interventie. Anderzijds is dat echter ook niet relevant omdat in het
                                                                                     jaarlijkse gesprekken over prestatieafspraken tussen de gemeente
eindbeeld slechts twee vragen dominant zijn:
                                                                                     en de corporatie(s).
     •   Wordt er 60% minder aardgas verbruikt in 2030 dan in 2020?
     •   Wordt de aardgasvrij doelstelling in 2050 gehaald?
                                                                                                                                                        60
</pre>

====================================================================== Einde pagina 60 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 61 ======================================================================

<pre>• Netbeheerder Enexis                                                organisatie om de gegevens te verwerken en te ontsluiten. We
  In de voorgaande paragraaf is monitoring van hun data al aan de    onderscheiden in de database vier groepen:
  orde gekomen met betrekking tot metingen en het delen van          (1) bebouwde kom: eigenaar-bewoners;
  cijfers. Bovendien speelt dat Enexis de netcongestie wil           (2) bebouwde kom: sociale huur;
  aanpakken (conform autonome groei), het elektriciteitsnet gaat     (3) buitengebied: woningen en bedrijfspanden;
  verzwaren (aantal km’s kabels) en aantal nieuwe MS/LS stations     (4) bedrijfspanden overig.
  zal bouwen. Er kan ook worden gemonitord hoeveel nieuwe 3-
  fasen aansluitingen zijn gerealiseerd.                           • Verhuurders – particuliere huurders
  De gemeente Vught overlegt op kwartaalbasis met Enexis in het      Hiervoor volgen we een vergelijkbare aanpak als voor eigenaar-
  Koersoverleg. Buiten dat overleg om kan op basis van behoefte      bewoners. Hierin moet wel worden onderkend dat eigenaar en
  verder worden samengewerkt aan monitoring. Dat is in de            huurder een eigen belang hebben, maar hierin wel kunnen
  voorbereiding op dit uitvoeringsplan al gestart.                   samenwerken.
• Gemeente Vught                                                   • Eigenaren maatschappelijk vastgoed
  De gemeente is de professionele partner van de                     Een overzichtelijke groep waarmee we op individuele basis
  woningcorporaties en Enexis. Haar inbreng is van belang in         afspraken maken om het verduurzamingsproces te volgen.
  verband met het verwezenlijken van haar eigen doelstellingen op
  het beleidsterrein Energie + Klimaat en de aanpalende            • Energiecollectieven en –coöperaties
  beleidsterreinen. De gemeente Vught heeft belang bij de            Het gaat hier om de coöperaties VET en HOT en het Energie
  resultaten van de monitoring.                                      Collectief Vught. Zij verzamelen zelf ook gegevens die van belang
                                                                     kunnen zijn voor de monitoring.
• Eigenaar-bewoners en ondernemers met een bedrijfspand
  Vanuit de Werkgroep Aardgasvrij Helvoirt wordt intensief
  gecommuniceerd met bewoners en ondernemers. Met de
  mensen die energieadvies hebben gekregen, kunnen afspraken
  worden gemaakt. Bijvoorbeeld over het delen van gegevens over
  hun woning met de werkgroep. De werkgroep bouwt daar een
  database van op en gebruikt deze om analyses op de data te
  maken. Het vrijwillig beschikbaar stellen van gegevens vraagt om
  vertrouwen en onafhankelijkheid van de werkgroep. Ook vraagt
  dit om AVG-beleid binnen deze werkgroep en om een goede
                                                                                                                                     61
</pre>

====================================================================== Einde pagina 61 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 62 ======================================================================

<pre>Prestatie-indicatoren
Om de voortgang van het plan te kunnen bepalen zijn, naast gegevens over aardgasverbruik en aardgasaansluitingen, ook de volgende gegevens nodig over
de werking van het plan:
                                                                                                                                                   62
</pre>

====================================================================== Einde pagina 62 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 63 ======================================================================

<pre>Wensen van buiten de gemeente                                                             9.2 Evaluatie en herijking van de plannen
In onderstaand kader is aangegeven dat er ten behoeve van landelijke
vergelijking van uitvoeringsplannen wensen zijn. Nu is de monitoring voor                 Evaluatie
Helvoirt in de komende jaren niet zozeer gebaseerd op rekenkundige
grondslagen maar meer op metingen en trendanalyse. Daarom zijn                            In hoofdstuk 6 is de Lean Startup methode geïntroduceerd. Evaluatie
onderstaande aanbevelingen wel goed om mee te nemen, maar vraagt                          maakt daarvan integraal deel uit. We plannen vooraf (meerdere)
het op dit moment geen expliciete actie of maatregel om deze mee te                       tijdsperioden waarin een experiment loopt en/of we een aanname
nemen in het Helvoirtse monitoringprogramma.                                              toetsen. Als het experiment wordt uitgevoerd zijn er vanaf het begin af
                                                                                          aan metingen, interviews of onderzoeken gepland om het effect ervan te
 Voor de monitoring van de voortgang en het gesprek tussen gemeenten en                   meten. We analyseren en evalueren aan het einde van de vooraf
 stakeholders (inclusief gemeenten in de RES-regio) is het van belang dat de
 uitvoeringsplannen vergelijkbaar zijn, en dus in alle gemeenten op dezelfde (landelijke) afgesproken periode.
 rekenkundige grondslag zijn gebaseerd.
 In samenspraak met het PBL zijn daarom enkele kengetallen geïdentificeerd die de         Evaluatie is daarmee een continu terugkerend proces om te kunnen leren
 eenduidigheid van uitvoeringsplannen moeten borgen.                                      en te kunnen bijstellen.
 Hierbij is aangesloten bij de cijfers van de landelijke Klimaat- en Energieverkenning
 (KEV) en de systematiek van de Startanalyse van de Leidraad.                             Tussentijdse wijziging van de plannen
 De kengetallen staan vermeld in de Handreiking voor lokale analyse.
 Deze kengetallen zijn bedoeld als extra ‘veiligheidsmechanisme’ om te voorkomen dat      Omdat lerend werken het uitgangspunt is zal ook het wijzigen van het
 uitvoeringsplannen op afwijkende of gedateerde aannames worden gebaseerd die niet
                                                                                          plan een continu terugkerende activiteit zijn. Het is van belang om
 stroken met de landelijke uitgangspunten.
 De kengetallen hebben betrekking op:                                                     wijzingen expliciet te maken en ze te delen met betrokken doelgroepen.
 • energiekostprijzen;                                                                    De in hoofdstuk 6 omschreven overlegstructuur wordt daarvoor gebruikt.
 • rentevoet voor kostenberekeningen;
                                                                                          Bovendien delen we wijzigingen op de in dit plan genoemde
 Door deze twee kengetallen toe te passen, hebben de uitvoeringsplannen dezelfde
 rekenkundige grondslag voor het berekenen van de nationale kosten.                       communicatiekanalen.
 • Definitie van woningequivalenten; definitie van utiliteitsbouw.
 Het is wenselijk voor de kwaliteit en functionaliteit van de uitvoeringsplannen dat alle Formele wijzingen van het uitvoeringsplan worden aangeboden aan, of
 gemeenten deze kengetallen hanteren bij het opstellen van de uitvoeringsplannen.         geïnitieerd door de Stuurgroep Warmtetransitie. Het uitvoeringsplan,
                                                                                          wordt na akkoord van de Stuurgroep, met onderbouwing van de
                                                                                          wijzigingen opnieuw aangeboden aan het College van B&W en aan de
                                                                                          gemeenteraad. Daar waar nodig en gewenst wordt een gewijzigd plan
                                                                                          ook voorgelegd aan andere doelgroepen en hun besturen.
                                                                                                                                                                  63
</pre>

====================================================================== Einde pagina 63 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 64 ======================================================================

<pre>Colofon
Datum: 15 april 2024
Dit plan is een uitgave van de Gemeente Vught en is opgesteld in samenwerking met coöperatie HOT en Schoon Helvoirt. Het is tot stand gekomen in
samenwerking met woningcorporatie Woonveste en netbeheerder Enexis.
Foto op pagina 26 is van Rens Bressers.
                                                                                                                                                 64
</pre>

====================================================================== Einde pagina 64 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 65 ======================================================================

<pre>    Bijlage 1. Ondernemers met bedrijfspanden in Helvoirt
Status: januari 2024 (kan snel wijzigen, niet-limitatieve opsomming)        Horeca
Gezondheid en fitness (met bedrijfspanden)                                  -   LOTS, Oude Rijksweg
                                                                            -   Lindenlaan
-   Huisartsenpraktijk, Valkenierstraat – wordt nu verbouwd, tijdelijk in            o De Keizer
    Gezondheidscentrum                                                               o TOF Friethuys
-   Handencentrum Brabant, Valkenierstraat                                           o Pizzeria en Steakhouse San Marco
-   Tandarts Sanders, Lindenlaan                                                     o Klokkenbar
-   Tandartspraktijk Helvoirt, Achterstraat                                 -   Anatolia, van Goghplein
-   Fysiotherapie Jeroen van Schijndel, Achterstraat                        -   De Heeren, Torenstraat
-   Gezondheidscentrum Helvoirt, Broekwal                                   -   Guldenberg recreatieoord
-   BENU Apotheek, Torenstraat 29B                                          -   Duinoord
-   Lien Klerks training en voeding, Achterstraat                           -   MAVI, Nieuwkuijkseweg
-   Stefan van Balkom personal training, Vendelstraat                       -   Santos Place, Rijksweg
-   Fit+, Achterstraat
                                                                            Bedrijven en instellingen met bedrijfsgebouwen
Verenigingen (met clubgebouwen)
                                                                            -   Bouwbedrijven
-   Harmonie Kunst Adelt, de Notenkraker, Kastanjelaan                               o Bouwbedrijf Bergman, Parallelweg
-   Voetbalvereniging, Sportlaan 1A                                                  o Bouwbedrijf Brekelmans
-   HTV Tennis, Sportlaan                                                            o Bouwbedrijf Johan Schellekens
-   Jeu de Boules Leye Boule, Sportlaan                                              o V.d. Bruggen afbouw, Schutsboom
-   Manege de Hoogakker, Helvoirtsestraat 7a –> Leijeruiters – gemeentelijk -   Installatiebedrijven
    eigendom                                                                         o Schellekens – vd Sande loodgieter
                                                                                     o BSI Installatiewerk, Julianastraat 19
                                                                                     o VCW Streefland, Vendelstraat
                                                                                     o Van Hattum Elektro
                                                                            -   Hoveniers en kwekers
                                                                                     o Busser Tuinprojecten, Rijksweg
                                                                                     o Tuinplantenkwekerij Joost Schellekens, de Gijzel
                                                                                     o Plantenkweker Kees v.d. Sande, Loonsebaan
                                                                                     o Harrie v.d. Loo, Nieuwkuijkseweg
                                                                                                                                        65
</pre>

====================================================================== Einde pagina 65 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 66 ======================================================================

<pre>- Minicampings                                                     o Petru Zonwering, Broekwal 66
      o Kampeerboerderij Gijzel                                    o European Fine Art Stichting, Broekwal 64
      o Kamperen de Runsvoort, Runsvoort 2h                        o Sleegers Zeilmakerij, Broekwal 62
      o Minicamping ’t Hoog                                        o Bouwinfosys, Broekwal (ook Helvoirtsestraat 6, bij Zwijnsbergen)
- Autobedrijven                                                    o Bright House Management en Salves, Torenstraat 42
      o Autobedrijf de Jong, Sportlaan                             o Tanklokaal Helvoirt, Rijksweg 15
      o Autobedrijf van Boxtel – Molenstraat                       o Accountant van Herpt, Oude Rijksweg 38A
      o Theo v.d. Heijden autobedrijf, Vinc. Van Goghstraat        o Rijwielcentrale, Torenstraat 50
      o Cock v.d. Loo autobedrijf , Sportlaan                      o ’t Hullenaar interieurs, Oude Rijksweg 24
      o Garage Piet Pijnenburg, Gijzelsestraat              - Parallelweg
- Udenhoutseweg en de Gijzel                                       o Van Haaren sierbestrating
      o Mallens Constructiebedrijf, Udenhoutseweg 7                o v.d. Bosch pluimvee (ook de Gijzel)
      o Emmaus bezinningsoord, Udenhoutseweg 15                    o Il Cupido, beeldengieterij
      o Van Wijk Boomrooierij, Udenhoutseweg 21             - Industrieterrein
      o SVH Verrijkers -> Jasper en Jan Schuurmans                 o Van Schijndel Transport
      o Vd Bosch -> transport (naast kippenboerderij)              o Hemeco magazijnstellingen
- Lindelaan, Kerkstraat en Kastanjelaan                            o Vissers – Agruniek Menvoeders
      o Wijnwinkel                                                 o Arpo
      o Bakkerij Coppens                                           o Van Berkel bestratingen
      o Mitra Slijterij, Kerkstraat                         - Helvoirtsestraat en Nieuwkuijkseweg
      o Slagerij Timmermans                                        o Maurang Transport
      o Bakkerij Smaak, Kastanjelaan 23                                     ▪ Ook opslag van Princée
      o Vd Loo Groenten en Fruit                                   o Boerderijwinkel bijonsJos
      o De Kok kapperszaak                                         o Loonbedrijf gebr. Klerks
      o Kindercentrum miniMaxi -> kinderopvang en BSO       - Distelberg e.o.
      o Huis van van Gogh -> herontwikkeling voormalige dr.        o Gubbels Bedrijven
          Landmanschool                                            o Van Kuijk
- Achterstraat en van Goghplein                                    o Gubbels Machines
      o V.d. Heijden Antiquairs, Vendelstraat                      o Gubbels Asperges
      o Kapsalon Hair&Looks, Achterstraat                          o Distelhoeve pension (paarden)
      o Puur en Pracht, edelsmederij, Achterstraat          - Margriet
      o Bloey en Groei, kinderkleding, Achterstraat 18a            o Recreatieoord Distelloo
      o Bloemenzaak Passiflora, van Goghplein                      o Margriet Asperges
- Torenstraat en Oude Rijksweg                              - Rijksweg
      o Matador                                                    o Maud Hustin catering, Rijksweg
      o Uitvaartcentrum Aaveste, Torenstraat 29C                   o Kerckhoeve beelden, Rijksweg 1
                                                                                                                                      66
</pre>

====================================================================== Einde pagina 66 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 67 ======================================================================

<pre>         o Bouwmaterialen Brabant, Rijksweg 3                              o Teurlinx, Gijzel 36 – kalvermesterij (vlees)
-   Richting Haaren                                                        o Teurlinx, Kreitestraat 9 – krimpend agrarisch, kinderdagverblijf
         o Van Rens bewegwijzering, Molenstraat                            o V.d. Boer, Gijzelsestraat 3 (tevens kantoor Duinboeren)
                                                                           o Brekelmans, t.o. Gijzelsestraat 14 – stal met melkvee
                                                                           o Van Gemert, Gijzelsestraat 1M – varkensbedrijf
Landelijke bedrijven met lokale vestiging                            - Buitengebied Zuid
                                                                           o Van Asten, Molenstraat 22 – varkens, biggen opfokken
-   Rabobank (v/h in HelvoirThuis, nu in Oisterwijk)
                                                                           o Pulskens, Molenstraat 20 – melkvee
-   Regiobank Veldsink – vd Heijden, v. Goghplein
                                                                           o Leijten, Molenstraat 26 (paardenfokkerij, v/h varkens, nu gestopt)
-   Plus supermarkt, Achterstraat
                                                                           o V.d. Ven – Antwerpsebaan 5 – opslag, agrarische handel
-   Kruidvat, Achterstraat
                                                                           o Van Esch, de Voort – melkvee
-   Aldi, Vincent van Goghplein
                                                                           o Combee, de Dijk – melkvee
-   Action, Vincent van Goghplein
                                                                           o Van Iersel, Gestelstraat 2 – jongvee opfok
                                                                           o Pijnenburg, Antwerpsebaan 3 – loonwerker, schapen
Agrarische bedrijven                                                       o Van Roessel, Rijksweg 2 – vleesstieren
                                                                     - Buitengebied Noord – oost
-   Buitengebied West                                                      o Kemps, De Beemdhoeve (paarden), vooral stalling, Parallelweg
         o Van Balkom, Heikant 10a, de Kerkhoeve, melkveehouder -          o Van Gemert en Schoenmakers, Rijksweg – vleesvee
              zonnepanelen                                                 o V.d. Sande, Nieuwkuijkseweg 26 – paarden (stalling)
         o Kuijpers, Udenhoutseweg 2 – planten en boomkwekerij             o Van Esch, Nieuwkuijkseweg 38 (tevens boerderijwinkel, BijOnsJos) –
         o Van Tuijl, Eendenboerderij, Udenhoutseweg 8                         melkvee
         o Paardenpension Lips, Udenhoutseweg 10A                          o Schuurmans, Nieuwkuijkseweg 21 - vleesvee
         o Maatschap van Rijsewijk, Udenhoutseweg 17 – kippen en           o Van Iersel, Loonsebaan – melkvee
              boerderijwinkel                                              o Voedselbos ’t Loonse Bos, Loonsebaan 1A
         o Van Asseldonk, Udenhoutseweg 41 – melkvee en boomkwekerij       o Van Iersel, Duinoordseweg 26 - asperges
         o Gebr. Van Weezel, Gijzel 35 – vleesvee                          o V.d. Hurk, Margriethoeve, Margrietweg 24 – vleesverkoop, beperkt
         o Coppens, Gijzel 41 – caravans, beperkt makelaarsfunctie             vleesvee
         o V.d. Bosch, Gijzel 32, pluimvee                                 o   V.d. Hurk, Margriet 5 – paarden
         o V.d. Sande Constructiewerken, Gijzel 43
         o Van der Aa, Kreitestraat 1A – plantenkwekerij
                                                                                                                                               67
</pre>

====================================================================== Einde pagina 67 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 68 ======================================================================

<pre>     Bijlage 2. Motivaction Mentality-model
                                                                                 Resultaten voor Helvoirt:
Het Mentality-model deelt Nederlanders op in acht milieus naar hun
levensinstelling. Deze milieus definiëren inwoners op basis van persoonlijke
                                                                                      MB          OM          PM       NC       TB          KP        PH      GG
opvattingen en waarden die aan de leefstijl van elke groep ten grondslag liggen.
Mensen uit hetzelfde milieu hebben gedeelde waarden ten aanzien van werk,            35%           5%         7%       7%      13%          9%       11%     14%
vrije tijd en politiek, en tonen overeenkomstige ambities, drijfveren en
consumentengedrag.                                                               Groen: significant méér dan totaal gemeente
                                                                                 Moderne burgerij De conformistische, statusgevoelige burgerij die het evenwicht
                                                                                 zoekt tussen traditie en moderne waarden als consumeren en
                                                                                 genieten. (Significant grotere groep dan de rest van de gemeente)
                                                                                 Opwaarts mobielen De carrièregerichte individualisten met een uitgesproken
                                                                                 fascinatie voor sociale status, nieuwe technologie, risico en spanning.
                                                                                 Postmaterialisten De maatschappijkritische idealisten die zichzelf willen
                                                                                 ontplooien, stelling nemen tegen sociaal onrecht en opkomen voor het milieu.
                                                                                 Nieuwe conservatieven De liberaal-conservatieve maatschappelijke bovenlaag
                                                                                 die technologische ontwikkeling omarmt, maar terughoudend staat tegenover
                                                                                 sociale en culturele vernieuwing.
                                                                                 Kosmopolieten Kritische wereldburgers die postmoderne waarden als
                                                                                 ontplooien en beleven integreren met moderne waarden als succes,
                                                                                 materialisme en genieten.
                                                                                 Postmoderne hedonisten De pioniers van de beleveniscultuur, waarin
                                                                                 experiment en het breken met morele en sociale conventies doelen op zichzelf
                                                                                 zijn geworden.
Percentages in de figuur zijn landelijke gemiddelden.
                                                                                 Gemaks-georiënteerden De impulsieve consument die in de eerste plaats streeft
                                                                                 naar een onbezorgd, plezierig en comfortabel leven
                                                                                                                                                              68
</pre>

====================================================================== Einde pagina 68 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 69 ======================================================================

<pre>     Bijlage 3. Participatieverslag
  Wie      Wanneer           Hoe                        Inbreng                                     Impact                               Vervolg
           Mei-Juni 2023 Burgerberaad  Tijdens 4 bijeenkomsten hebben inwoners      Het Burgerakkoord heeft concreet de        Deze doelstelling heeft tot
                         G1000Helvoirt en ondernemers antwoord geven op de          doelstelling opgeleverd waar dit           gevolg dat Helvoirt
                                       vraag ‘Hoe maken we Helvoirt samen           uitvoeringsplan op is gebouwd. 60%         aanmerkelijk sneller aardgas
                                       duurzaam?’                                   energiebesparing in 2030 t.o.v. 2020.      gaat besparen dan de
                                                                                                                               gemeente die een doelstelling
                                       Het resultaat is een Burgerakkoord met 35    Daarnaast geeft het Burgerakkoord          heeft van 11%
                                       aangenomen voorstellen op thema’s als:       inzicht dat het dorp biodiversiteit,       energiebesparing t.o.v. 2017.
                                       biodiversiteit, natuurbehoud, circulariteit, natuurbehoud en circulariteit
                                       energie, wonen, mobiliteit en                belangrijke thema’s vindt en waar          En naast deze doelstelling
                                       bewustwording.                               mogelijk koppelkansen liggen met de        spant de gemeente zich in om
                                                                                    activiteiten in dit uitvoeringsplan.       samen met Schoon Helvoirt en
                                       Dit Burgerakkoord geeft duidelijk weer                                                  HOT andere aangenomen
                                       wat er leeft in het dorp en wat men                                                     voorstellen uit het
                                       belangrijk vindt.                                                                       Burgerakkoord te laten landen
Bewoners                                                                                                                       in beleid en uit te voeren.
                                                                                    Daarnaast is de initiatiefgroep Schoon     De werkgroep aardgasvrij
                                                                                    Helvoirt ontstaan waar zo’n 50-60          Helvoirt heeft meegewerkt aan
                                                                                    inwoners bij aangesloten zijn die het      het opstellen van dit
                                                                                    Burgerakkoord, mede met andere             uitvoeringsplan met in het
                                                                                    partners, wil realiseren. Specifiek zijn 8 bijzonder inbreng op het Plan
                                                                                    inwoners betrokken bij de Werkgroep        van aanpak (hoofdstuk 6).
                                                                                    Aardgasvrij Helvoirt.
                                                                                                                                                 69
</pre>

====================================================================== Einde pagina 69 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 70 ======================================================================

<pre>Wie         Wanneer            Hoe                        Inbreng                                      Impact                              Vervolg
            Mrt-april 2023 Persoonlijke  In aanloop naar de het Burgerberaad           De input uit deze gesprekken is de        Een aantal ondernemers zijn in
                           gesprekken en G1000Helvoirt zijn diverse ondernemers        basis geweest voor een inventarisatie     januari-februari 2024 nog eens
                           Burgerberaad  telefonisch benaderd of uitgenodigd voor      van verschillende soorten                 telefonisch benaderd.
                           G1000Helvoirt het Sleutelfigurencafé. In deze gesprekken    ondernemingen in Helvoirt qua
                                         kwam vaak ook ter sprake wat zij              bedrijfstak of locatie en identificatie
                                         belangrijk vinden of in welke maten zij zelf  van mogelijke inspiratoren voor mede-
                                         bezig zijn met de verduurzaming van hun       ondernemers.
                                         onderneming.
            Jan-Feb 2024   Persoonlijke  Met zo’n 15 ondernemers is persoonlijk        Uit de inventarisatie blijkt dat          In de uitvoering blijft een
                           gesprekken    telefonisch contact geweest om een beeld      maatwerk voor deze doelgroep              persoonlijke benadering voor
                                         te krijgen van de verduurzamingsplannen       belangrijk is. Dat krijgt aandacht in het ondernemers centraal staan.
                                         die er al zijn of in de pijplijn zitten en de plan van aanpak (hoofdstuk 6) en
                                         behoefte aan ondersteuning.                   handelingsperspectief voor
Ondernemers                                                                            ondernemers (hoofdstuk 7).
             15 jan 2024   Persoonlijk   Met de bedrijfscontactfunctionaris van de     Hij herkende zich in de inventarisatie.   We blijven bevindingen met
                           gesprek       gemeente Vught is gesproken ter                                                         elkaar delen en zorgen dat hij
                                         aanvulling op de persoonlijke gesprekken.                                               op de hoogte is van de aanpak
                                                                                                                                 Helvoirt aardgasvrij.
             25 jan 2024   Mailcontact   Energie Collectief Vught heeft inzicht        Deze bedrijven hebben gezamenlijk         We houden jaarlijks contact
                                         gegeven in de maatregelen die grote           zonnepanelen geïnstalleerd op             over het uitwisselen van
                                         ondernemers in Helvoirt al genomen            bedrijfsdaken, diverse hebben ook         plannen en gegevens over
                                         hebben.                                       warmtepompen voor de bedrijfs- en         uitgevoerde maatregelen en
                                                                                       kantoorruimte.                            het effect daarvan op het
                                                                                                                                 aardgasverbruik.
             26 jan 2024   Persoonlijk   Met Norbert van Wijk van Energieloket de      Hij herkende zich in de inventarisatie.   We zetten in op samenwerking
                           gesprek       Meijerij gesproken over de verduur-                                                     binnen aanpak Helvoirt
                                         zamingsplannen van ondernemers en hun                                                   aardgasvrij. In doorverwijzing,
                                         uitdagingen. Hij komt als energieadviseur                                               kennisdeling en monitoring.
                                         al jaren bij veel ondernemers.
                                                                                                                                                  70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 70 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 71 ======================================================================

<pre>Wie    Wanneer           Hoe                          Inbreng                                  Impact                         Vervolg
           2023    Opkoersgesprekken Enexis en de gemeente bespreken één keer      Enexis heeft haar planning voor     Deze gesprekken blijven
                   eens per kwartaal per kwartaal de lopende ontwikkelingen in     netverzwaring tot 2028 al           plaatsvinden zodat we
                                     de warmtetransitie met elkaar.                vastliggen en gebruikt vastgestelde op tijd.
                                                                                   uitvoeringsplannen voor het
                                                                                   maken van de
                                                                                   langetermijnplanning.
        6 nov 2023 Gesprek           In een gesprek is Enexis specifiek ingegaan   Deze input is gebruikt in voor de
                                     op de situatie voor Helvoirt en hun planning  beschrijving van de technische
                                     en aanpak voor netverzwaring. Daarnaast is    haalbaarheid van de warmte-
                                     data aangeleverd over de verwachte            oplossing (hoofdstuk 5) en de
                                     omvang van de infrastructuur die nodig is     opzet van monitoring en evaluatie
Enexis                               voor netverzwaring in Helvoirt. En er is data (hoofdstuk 9).
                                     aangeleverd over het aardgasverbruik en
                                     aantal aansluiting in Helvoirt vanaf 2019 tot
                                     nu.
         Feb 2024  Feedback en       Enexis heeft het plan gelezen en hierop                                           In een persoonlijk
                   gesprek           input gegeven.                                                                    gesprek zijn afspraken
                                                                                                                       gemaakt over tussentijds
                                                                                                                       overleg en de
                                                                                                                       aanlevering van
                                                                                                                       gegevens voor
                                                                                                                       monitoring en evaluatie.
                                                                                                                                     71
</pre>

====================================================================== Einde pagina 71 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 72 ======================================================================

<pre>  Wie       Wanneer              Hoe                     Inbreng                        Impact                     Vervolg
           December 2023   Prestatieafspraak Woonveste heeft met de                                     Deze afspraken worden
                                             gemeente in een jaarlijkse                                 jaarlijks geëvalueerd en
                                             afspraak vastgelegd wat zij gaan                           nieuwe afspraken vastgelegd.
                                             doen aan de verduurzaming van
                                             de woningen.
Woonveste 11 december 2023 Persoonlijk       In een gesprek zijn de           Met de verduurzamings-    We houden jaarlijks contact
                           gesprek           verduurzamingsplannen verder     plannen van 30 tot 45     over het uitwisselen van
                                             uitgediept en meegenomen in dit  woningen met E-F-G labels plannen en gegevens over
                                             uitvoeringsplan.                 voor 2030 zal Woonveste   uitgevoerde maatregelen en
                                                                              bijdragen aan de 60%      het effect daarvan op het
                                                                              doelstelling.             aardgasverbruik voor het
                                                                                                        totaal van alle beheerde
                                                                                                        woningen.
             Jan-feb 2024  Mailcontact       Woonveste heeft data over hun
                                             woningvoorraad in Helvoirt
                                             aangeleverd en verdieping op
                                             hun verduurzamingsplannen
                                             gedeeld.
               Feb 2024    Mailcontact       Woonveste heeft het plan                                   We stemmen tweejaarlijks
                                             gelezen en hierop input gegeven.                           wederzijdse ontwikkelingen en
                                                                                                        monitoring van de voortgang
                                                                                                        af.
           December 2023   Prestatieafspraak TVB heeft met de gemeente in
                                             een jaarlijkse afspraak
                                             vastgelegd wat zij gaan doen aan
                                             de verduurzaming van de
     TBV                                     woningen.
              16 jan 2024  Telefonisch en    TBV heeft haar verduurzamings-   TVB heeft op dit moment   We blijven jaarlijks in contact
                           mail contact      plannen gedeeld.                 geen verduurzamings-      om elkaar op de hoogte te
                                                                              plannen in Helvoirt.      houden van ontwikkelingen.
                                                                                                                             72
</pre>

====================================================================== Einde pagina 72 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 73 ======================================================================

<pre>    Bijlage 4. Monumentenlijst Helvoirt
Alfabetische lijst gemeentelijke monumenten Helvoirt:     19. Klein Laar 3
                                                          20. Molenstraat 2
    1. Achterstraat 1
                                                          21. Molenstraat 14
    2. Achterstraat 61
                                                          22. Molenstraat 30
    3. Antwerpse Baan (zandpad)
                                                          23. Nieuwkuikseweg 7
    4. De Heikant 4
                                                          24. Nieuwkuikseweg 19
    5. De Heikant 8
                                                          25. Nieuwkuikseweg 38
    6. De Voort 4
                                                          26. Nieuwkuikseweg 52
    7. Helvoirtsestraat 36
                                                          27. Oude Rijksweg 30-30a
    8. Hoenderstraat 5
                                                          28. Oude Rijksweg 34
    9. Hoge Raam 3
                                                          29. Oude Rijksweg 36
    10. ’t Hoog (maria-kapel)
                                                          30. Torenstraat 8
    11. ’t Hoog 1
                                                          31. Torenstraat 16
    12. Kastanjelaan 2
                                                          32. Udenhoutseweg 8 (schuur)
    13. Kastanjelaan 5
                                                          33. Udenhoutseweg 9-11
    14. Kastanjelaan 10
    15. Kastanjelaan 12
    16. Kastanjelaan 27
                                                      Daarnaast zijn er 27 rijksmonumenten in het Rijksmonumentenregister
    17. Kerkstraat ong. (zerk past. Becx)
                                                      van de Rijksdienst voor Cultureel erfgoed. Zie hier.
    18. Klein Laar 1
                                                                                                                          73
</pre>

====================================================================== Einde pagina 73 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 74 ======================================================================

<pre>    Bijlage 5. Lean Startup methode
De Lean Startup methodiek is toegepast in de startfase van sociaal         Er wordt gewerkt in drie stappen die in cirkels plaatsvinden. Je vertaalt
ondernemende initiatieven die werden gesubsidieerd door het Oranje         ambities en onzekerheden in een plan, dat je een experiment noemt.
Fonds.                                                                     Bijvoorbeeld: We voeren in 2025 200 energiescans uit.
                                                                           Dit experiment bereid je voor (build experiment) tot je een pilot hebt
De Lean Startup methode is in 2008 geïntroduceerd door Eric Ries.
                                                                           waarmee je kunt starten (“baseline”). Het hoeft niet perfect te zijn. Als je
Het is een prettige, gemakkelijk toe te passen werkwijze die goed past bij het minimum viable product (zie onderstaande figuur) hebt dan start je
een initiatief waar veel onzekerheden en afhankelijkheden zijn en waar     ermee met als jouw doel om resultaat te bereiken, maar ook te leren en
nog veel te leren valt.                                                    te verbeteren.
                                                                           Die aanpak lijkt sterk op de manier waarop in het HOT-Winterprogramma
                                                                           het energieadvies is ontwikkeld. In de experiment beschrijving neem je
                                                                           mee wat je wilt weten en meten. Je gaat direct bij afnemers (jouw
                                                                           doelgroep) en/of betrokkenen vragen om feedback (measure).
                                                                           Zo ben je direct buiten actief en loop je minder risico om met elkaar veel
                                                                           binnen te analyseren en te puzzelen.
                                                                           Feedback resultaten analyseer je, liefst samen met het complete team
                                                                           dat het experiment is gestart, om ervan te leren (learn)
                                                                           Daarna stel je de hypothese bij en/of formuleer je een nieuw experiment
                                                                           of stel je het lopende experiment bij.
                                                                           De woorden pivot en perservere in onderstaande figuur attenderen je op
                                                                           focus en doorzettingsvermogen.
                                                                                                                                                      74
</pre>

====================================================================== Einde pagina 74 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 75 ======================================================================

<pre>Er kunnen en zullen meerdere experimenten en hypothesen tegelijk lopen. Dan ziet het proces er ongeveer uit als de onderstaande figuur.
Met deze insteek in het achterhoofd kunnen we het uitvoeringsplan uitwerken als een samenhangende reeks van experimenten en passen we de
monitoringopgave goed in binnen het uitvoeringsplan.
                                                                                                                                         75
</pre>

====================================================================== Einde pagina 75 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 76 ======================================================================

<pre>        Bijlage 6. Opzet HOT-energieadvies
Overzicht energiebesparende maatregelen uit de het energieadvies van - Verwarmingsbronnen in huis:
HOT.                                                                      o Hybride warmtepomp (lucht-water)
                                                                          o Warmtepomp
-  Gedrag en effectiviteit verwarming
                                                                                   ▪ Lucht-lucht (via ventilatiesysteem)
        o Dynamisch instellen lagere temperaturen
                                                                                   ▪ Lucht-water
        o Minder ruimten verwarmen
                                                                                   ▪ Water-water
        o Ventilator op radiatoren
                                                                                   ▪ Water-water met buffer van restwarmte
        o Radiatorfolie
                                                                          o Warmteterugwinning Unit (WTW) in ventilatiesysteem
        o Aanpassen (cv-)ketelwater temperatuur
                                                                          o Warmtepomp boiler (tapwater)
        o Infrarood panelen voor (tijdelijke) lokale verwarming
                                                                          o Houtpelletkachel op cv
-  Energiebesparing
                                                                          o Zonnecollector met elektrische na-verwarming
        o Gordijnen en/of rolgordijnen binnen
                                                                          o Elektrische boiler (apart) voor tapwater (uit warmtepomp)
                ▪ Dagelijks dicht in koude seizoen
                                                                     - Zonnepanelen en -collectoren
        o Luiken, vensters of rolgordijnen buiten
                                                                          o PVT panelen (extra) i.c.m. water-water warmtepomp
                ▪ Dagelijks dicht in koude seizoen
                                                                          o Zonnepanelen (elektrisch)
        o Waterbesparende douchekop
                                                                          o Statische batterij
        o Elektrisch (inductie) koken
                                                                     - Mobiliteit en flexibiliteit
        o LED-verlichting
                                                                          o Oplaadpunt auto
        o Apparaten energiezuiniger (koelen, vriezen, wassen)
                                                                          o Meer opladen thuis inclusief benzinebesparing door
-  Kierdichting
                                                                               thuisladen
        o Voorkomen tocht met bijvoorbeeld strippen
                                                                          o Automatische belasting sturing
        o Deurdrangers op enkele deuren
                                                                     - Netwerk
-   Isolatie woningschil
                                                                          o Aardgasaansluiting opheffen
        o Muren
                                                                          o Verzwaren of opheffen E-aansluiting
        o Vloeren
        o Dak
        o Ramen
        o Buitendeuren
                                                                                                                                      76
</pre>

====================================================================== Einde pagina 76 =================================================================

<br><br>