<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>BUSINESS CASE
HET WAALRES MUSEUM
EINDRAPPORT




Februari 2024 | ’s-Hertogenbosch
Projectnummer: G-VT-23061


Opdrachtgever:
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>SAMENVATTING VOORAF
Aanleiding                                                                     van de Design Academy Eindhoven. Op de begane grond zijn wissel-
Sinds 2000 is Het Waalres Museum actief en is het museum gevestigd aan         tentoonstellingen te zien, vaak in samenwerking met lokale/regionale
de Willibrorduslaan in Waalre. Het museum richt zich op het organiseren        kunstenaars.
en presenteren van tentoonstellingen met als zwaartepunt elementen uit
het industrieel erfgoed uit de gemeente Waalre met daarnaast aanvullende       Het pand is in eigendom van het museum en een Rijksmonument. Het
activiteiten op het gebied van textiel en toegepaste kunst.                    beslaat ongeveer 300 m2, wat klein is voor een museum. Het museum is
                                                                               heden ten dage geopend op woensdag-, zaterdag- en zondagmiddag. Het
In 2022 heeft Kunstloc Brabant in opdracht van het College van B&W van         museum trok in de afgelopen jaren minder bezoekers als gevolg van de
de gemeente Waalre een onderzoek uitgevoerd naar het functioneren van          coronapandemie. Vóór de coronapandemie trok het museum jaarlijks circa
Het Waalres Museum. Kunstloc heeft enkele aanbevelingen gedaan die             2.000 tot 2.500 bezoekers. Dat zijn niet alleen betalende, reguliere
ertoe moeten leiden dat de maatschappelijke waarde van Het Waalres             bezoekers, maar ook scholieren en bezoekers die gratis naar binnen mogen
Museum groter wordt en dat Het Waalres Museum een bestendige                   (bijvoorbeeld voor de opening van een tentoonstelling). Het museum heeft
toekomst heeft en houdt. De gemeenteraad heeft op basis daarvan                een prestatieafspraak met de gemeente Waalre. Voor de uitvoering van de
besloten om Het Waalres Museum de kans te geven om een                         taken, waarmee onder meer een beter cultureel klimaat in de gemeente
toekomstscenario te ontwikkelen, voorlopig tot en met het jaar 2027. Eén       wordt nagestreefd, ontving het museum in de afgelopen jaren een
van de onderdelen is het opstellen van een nieuwe business case. Dit           vergoeding van € 10.000,- op jaarbasis.
document bevat de business case.
                                                                               Noodzaak tot verandering en kansen
Huidige situatie                                                               Er is noodzaak tot verandering voor Het Waalres Museum. De keuze voor
Het Waalres Museum is een kleinschalig, geregistreerd museum dat op een        een open depotopstelling van de vaste collectie komt voort uit het gebrek
vrijwilligersorganisatie met circa 40 vrijwilligers steunt. Ook het bestuur,   aan ruimte en de drijfveer om zo veel mogelijk van de collectie te laten zien,
bestaande uit drie personen, vult de taken onbezoldigd in. De collectie van    maar zorgt ervoor dat de opzet statisch is en dat persoonlijke begeleiding
het museum bestaat vooral uit producten die voortkomen uit de vroegere         nodig is om de verhalen achter de collectie goed te ontsluiten. Het Waalres
industrieën van Waalre (onder meer Brabantia, Kendix, Simplex, Walra) en       Museum biedt die persoonlijke touch wel, maar sluit hiermee niet goed aan
sluit dus uitstekend aan op het DNA van de gemeente. In het museum is op       op de (hoge) verwachtingen van museumbezoekers. Een andere inrichting,
de eerste verdieping een deel van deze collecties te zien. De vaste tentoon-   met minder objecten en met een heldere verhaallijn, kan ertoe leiden dat
stelling heeft de vorm van een open depot en is ingericht door studenten       bezoekers meer leren over het industriële erfgoed in Aalst en Waalre.
                                                                                                                                                         2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>De organisatie bestaat alleen uit vrijwilligers en is daardoor kwetsbaar. Dit   Profilering: hoe makers in Waalre en Brainport Eindhoven van idee naar
zorgt ervoor dat het volle potentieel uit de wisseltentoonstellingen niet       product werken
wordt gehaald en andere culturele en sociaal-maatschappelijke activiteiten      Waar sommige delen van de regio zich tijdens de industrialisatie sterk op
maar beperkt kunnen worden georganiseerd. Dit zorgt er ook voor dat de          één type industrie of product richtten, waren Aalst en Waalre als een
bezoekersaantallen lager uitvallen dan de doelstelling van het museum. De       staalkaart van de regionale ontwikkeling. In de gemeente vestigde zich een
financiële positie van het museum is mede door de achterblijvende               diverse samenstelling aan maakbedrijven (o.m. textiel, huishoudelijke
bezoekersaantallen kwetsbaar.                                                   artikelen, speelgoed, sigaren) die de lokale economie stuwden. Die
                                                                                staalkaart is terug te zien in de huidige collecties van Het Waalres Museum.
Naast de genoemde beperkingen zijn er ook de nodige interessante                De verbindende factor is dat de meeste bedrijven in Waalre kwaliteits-
kansen. De verbinding met de maakindustrie van nu en de toekomst in             producten voor thuis maakten, vaak met een hoogwaardig design. Ook nu,
Brainport Eindhoven wordt op dit moment nog weinig gemaakt. De regio            hoewel elders gevestigd, zijn nog diverse internationaal hoog
groeit bovendien sterk, zowel economisch als demografisch. Dit zijn kansen      aangeschreven merken actief (zoals Walra, Brabantia en Kendix) die hun
die het museum beter kunnen positioneren en in beeld brengen bij                oorsprong in Aalst en Waalre hebben.
inwoners van de Brainportregio. Kansen zijn er ook voor samenwerkingen
met andere musea in de regio, die ook aspecten van het industriële erfgoed      Waalre is inmiddels geëvolueerd naar een economie die meer op diensten
van de regio laten zien. Ook de verbreding van de maatschappelijke rol die      is gebaseerd, elders in de regio zijn (high-tech) maakbedrijven nog alom
musea elders nastreven, in lijn met de nieuwe internationale museum-            vertegenwoordigd. De gemeente is met deze ontwikkeling als het ware de
definitie, biedt kansen voor het museum. Het museum onderschrijft de            Living Room van Brainport Eindhoven geworden: een ideale woon-
waarde van deze activiteiten, maar kwam hier door financiële en                 gemeente, als de schakel tussen Eindhoven en de grote natuurgebieden. In
organisatorische uitdagingen in de afgelopen jaren minder aan toe dan           Waalre kunnen mensen buiten zijn en daarbij de natuur, het landschap en
verwacht. De professionalisering van de organisatie moet hier verandering       het erfgoed ontdekken. Dit maakt ook dat inwoners van de gemeente
in brengen.                                                                     Waalre (incl. scholen), inwoners van Brainport Eindhoven, toeristen die in de
                                                                                Brabantse Kempen verblijven en ouderenorganisaties en liefhebbers van
                                                                                industrieel erfgoed de diverse doelgroep van het museum vormen.

                                                                                Het Waalres Museum sluit met de toekomstige profilering hierop aan. Wat
                                                                                de deelcollecties van Het Waalres Museum met elkaar verbindt, is dat ze
                                                                                                                                                         3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>van creatieve makers zijn die hoogwaardige (design-)producten voor thuis       Missie, visie en ambitie
wisten te maken. Soms zelfs uit de restproducten van Philips, daarmee          De herformuleerde missie van het museum is als volgt:
waren ze voorlopers in de circulaire economie.                                 Het Waalres Museum richt zich op het organiseren en presenteren van
                                                                               tentoonstellingen en activiteiten die het rijke industriële (en huisnijverheids-
De makers, hun ontwerpen, hun innovaties en de producten wil het               )verleden van de gemeente Waalre raken. In het verleden hebben de
museum graag blijven tonen. Van idee naar product: dat is waar het om          activiteiten van inwoners en bedrijven uit de gemeente geleid tot het
draait. Waarom maak je iets? En hoe? Dat is ook het proces waarin de           ontwerp en de productie van diverse huishoudelijke en textielartikelen, vaak
makers uit Waalre in het verleden in uitblonken. En waar makers in             met een hoogwaardig design. Het museum verbindt het verleden van deze
Brainport Eindhoven nog steeds in uitblinken, als slimste regio ter wereld.    makers in Waalre aan hedendaagse makers en legt in de tentoonstellingen
                                                                               de nadruk op het brede spectrum van cultuur-historische, kunsthistorische,
Het museum wil dit verhaal – over de ideeën, producten en makers erachter      sociaaleconomische, technisch-inhoudelijke en ontwerpaspecten. Met deze
– op een meer eigentijdse manier vertellen en laten ervaren, met minder        brede benadering biedt het museum bezoekers een onderscheidende en
objecten dan nu én met een duidelijke verhaallijn. Daarmee krijgen             rijke ervaring die educatie, plezier, reflectie en kennisuitwisseling
bezoekers aan het museum meer context bij het verleden van Aalst en            combineert. Als museum zonder winstoogmerk en in dienst van de
Waalre, bij de innovaties uit deze regio en bij de makers uit de gemeente en   samenleving, streeft Het Waalres Museum naar inclusiviteit, diversiteit en
regio die zo hebben uitgeblonken.                                              duurzaamheid in alle activiteiten, gebaseerd op een actieve deelname in én
                                                                               van de Waalrese gemeenschap.
Het Waalres Museum blijft – voorlopig – een kleinschalig museum. Het
huidige gebouw zorgt voor beperkingen van de ambities. Het museum              Met deze missie sluit Het Waalres Museum beter aan op de rol die musea
maakt wel een duidelijke keuze: voor de makers. Niet met een eigen             tegenwoordig hebben in de samenleving. Het museum heeft dus ook de
maaklab, omdat daarvoor de ruimte beperkt is. Veel makers zitten ook           ambitie om een meer betrokken rol in de gemeente Waalre en Brainport
graag dicht bij elkaar om elkaar te inspireren. Met tentoonstellingen geeft    Eindhoven te spelen. Het museum legt in de tentoonstellingen
het museum hen wel de ruimte om hun werk tentoon te stellen. De                nadrukkelijker de verbinding met hedendaagse uitingen van lokale en
professionalisering van de organisatie zorgt ervoor dat het museum beter       regionale makers. Deze keuze maakt Het Waalres Museum omdat daarmee
kan samenwerken, en er beter voor scholen (ook voor nieuwe makers van          de aansluiting op het DNA van de gemeente Waalre en Brainport Eindhoven
alle opleidingsniveaus) en voor specifieke doelgroepen kan zijn.               nog sterker wordt.

                                                                                                                                                       4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Om invulling aan de missie te geven, hanteert Het Waalres Museum de           verwerving en ontzameling. Tevens zal er aandacht zijn voor het
volgende visie en ontwikkeldoelen voor de jaren 2024 t/m 2027:                conserveringsbeleid van de collectie.
• Professionalisering en gefaseerde groei                                   • Educatie: het museum ontwikkelt haar educatieve taak de komende jaren
• Scherpere keuzes in exposities en activiteiten                              door. Het gaat met diverse instellingen in gesprek om de aansluiting van
• Meer beleving en betere publieksfaciliteiten                                de educatieprogramma’s op het curriculum te evalueren. Gezien de
• Maken van verbindingen                                                      positionering heeft het museum de wens om ten aanzien van educatielijn
• Bredere sociaal-maatschappelijke en culturele rol                           “Industrieel erfgoed” het accent op de ontwikkeling van nieuwe ideeën en
                                                                              ‘maken’ te houden en daarin de best mogelijke koppeling met het
Op termijn – bij verdere groei – vormt de beschikbare ruimte een              curriculum van de scholen te maken. Het museum sluit daarbij graag aan
belangrijke beperkende factor. Dit betekent dat nu al wordt nagedacht         op initiatieven die de gemeente op het vlak van cultuureducatie beoogt,
over de volgende stap na 2027 als de professionalisering en vernieuwing       zoals omschreven in de Cultuurnota.
doorgevoerd en succesvol is. Dat is een voorwaarde voor verdere groei.      • Maatschappelijke activiteiten: het museum gaat haar rol op sociaal-
                                                                              maatschappelijk vlak versterken door onder meer het ontwikkelen van
Ontwikkelperspectief                                                          programma’s tegen eenzaamheid en voor mensen met dementie, door
• Museale tentoonstellingen: in het museum nieuwe stijl zal de vaste          aan te sluiten bij recreatieve (erfgoed)routes en door de organisatie van
  expositie compleet opnieuw worden ingericht om het verhaal van het          (culturele) activiteiten als lezingen en kleinschalige muziekvoorstellingen.
  Waalres industrieel erfgoed meer beleefbaar te maken vanuit een sterke
  en aantrekkelijke verhaallijn. Daarnaast zal de benedenverdieping         Samenwerkingen en verbindingen
  worden benut voor dynamische en wisselende exposities en andere           Om deze ontwikkelingen voor elkaar te krijgen gaat Het Waalres Museum
  activiteiten waarbij ‘de makers van nu en van de toekomst’ kans krijgen   veel sterker samenwerken met het culturele en sociaalmaatschappelijke veld
  om hun werk te tonen.                                                     in Waalre en de regio. Op lokaal niveau ziet het museum kansen voor
• Collectie: het museum gaat een kritische evaluatie van de collectie       sterkere samenwerking met Het Waalres Erfgoed (voor bijvoorbeeld de
  uitvoeren. Het Waalres Museum gaat in de toekomst werken aan een          ontwikkeling van erfgoedroutes en programma’s rondom dementerenden),
  (nieuw) collectiebeleidsplan, met een beschrijving van de samenstelling   maar ook voor activiteiten met Het Andere Wonen Waalre, het Alzheimer
  van de collectie (inclusief herkomst en ontsluiting), bijdrage van de     Café Valkens-waard/Waalre, Stichting Met je hart, Goedvoormekaar Waalre,
  collectie aan de museale verhaallijn en een beslisboom ten aanzien van    Stichting de Pracht Ekenrooi, het Steunpunt Vluchtelingen Waalre en de

                                                                                                                                                  5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Volksuniversiteit Waalre. Zo voegt het museum lokaal meer betekenis toe.    Organisatie
Op regionaal vlak zijn samenwerkingen met makers en musea mogelijk. Bij     Het museum wil bij de professionalisering gaan werken met het bestuur-
de musea denkt het museum aan inhoudelijke tentoonstellingen samen          directiemodel. Stichting Het Waalres Museum gaat op zoek naar geschikte
met het Weverijmuseum te Geldrop en Museum de Kantfabriek in Horst.         opvolgers van twee van de huidige bestuursleden. Het museum zet
Ook de banden met het Eindhoven Museum worden aangehaald. Met               bovendien in op een uitbreiding van het vrijwilligersbestand naar circa 50
andere musea zoekt het museum samenwerking om meer bezoekers naar           vrijwilligers, zodat ook mogelijkheden ontstaan om bijvoorbeeld de
de regio te halen, zoals met het Nederlands Steendrukmuseum en het          openstelling van het museum te verruimen. Te werven betaalde krachten
Valkerij en Sigaren-makerijmuseum. Met lokale maakbedrijven als Ovilli      zijn belangrijk in de uitvoering. In de begroting voor de komende jaren is
Design en makersplekken elders in de regio (Sectie-C, Microlab, Plan-B,     aangesloten bij scenario 3 uit het advies van Kunstloc Brabant. Het Waalres
KEVN) gaat het museum de mogelijkheden onderzoeken voor                     Museum gaat op zoek naar twee personen die samen 0,9 FTE gaan invullen,
wisseltentoonstellingen. De banden met Brabantia, Kendix en Walra           onderverdeeld naar de functie directeur (0,5 FTE), curator/conservator (0,2
worden onderhouden en versterkt.                                            FTE) en marketing & communicatie (0,2 FTE). De directeursfunctie is in
                                                                            combinatie met één van de andere twee functies. Een cultureel ondernemer
De verbinding met het onderwijs blijft belangrijk voor het museum. Via de   met sterke netwerk-kwaliteiten, die tevens ervaring heeft met het werken
educatieprogramma’s voor scholen uit de gemeente, maar ook voor de          met vrijwilligersorganisaties heeft de voorkeur.
opleiding van de makers van de toekomst. Design Academy Eindhoven en
SintLucas zijn logische partners voor het museum.                           Ook in de interne organisatie worden enkele wijzigingen doorgevoerd. De
                                                                            beoogde nieuwe structuur is door het bestuur van Het Waalres Museum
Met al deze ontwikkelingen werkt Het Waalres Museum in de komende           vastgelegd in een organisatiestructuur. In de toekomst heeft de organisatie
jaren aan haar maatschappelijke waarde. Het museum versterkt zich op alle   nadrukkelijk aandacht voor de drie landelijke culturele codes. Het bestuur
vijf museale waarden die de Museumvereniging hanteert. De verbindende       onderschrijft deze al, en heeft diverse voorstellen in de business case
waarde en belevingswaarde van het museum verbeteren naar verwachting        opgenomen om deze intern steviger te verankeren.
het sterkst als de plannen mogen worden uitgevoerd.




                                                                                                                                                 6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>Huisvesting                                                                    namelijk wel een knelpunt. Het Waalres Museum heeft minder ruimte dan
Het museum is als eigenaar van het pand verantwoordelijk voor het groot        veel andere kleinere en middelgrote musea in de regio. Dit maakt het
onderhoud en blijft hier – net als de afgelopen jaren – aan werken. Doel is    ontvangen van bijvoorbeeld grote groepen een opgave. Het museum gaat
om in het komende jaar een concreet MJOP op te stellen. In de begroting is     de mogelijkheden voor het voeren van de Museumkaart onderzoeken en
al rekening gehouden met marktconforme bedragen per jaar voor dit              gaat de openstelling verruimen. Groepen worden zo veel mogelijk buiten
onderhoud.                                                                     reguliere openingstijden ontvangen.

Om te groeien als museum is een herinrichting voorzien. Op de boven-           De hogere bijdrage van de gemeente stelt het museum in staat om meer
verdieping wordt een nieuwe inrichting van de vaste tentoonstelling            activiteiten te ontplooien, de kwaliteit van de tentoonstellingen omhoog te
ontwikkeld. Hier worden ook de installaties (licht, audiovisuele technieken)   brengen en potentiële bezoekers beter te bereiken. Dit maakt dat het
tegen het licht gehouden. Op de bovenverdieping blijft enige ruimte voor       museum óók meer eigen inkomsten gaat genereren. Het hogere aantal
kantoor en archief, maar in de ontwerpfase wordt naar de juiste plek en        bezoekers zorgt voor meer inkomsten uit entree en meer inkomsten uit
omvang gezocht. De andere wijzigingen hebben onder meer betrekking op          horeca. Het is te verwachten dat het museum, met enige inspanning, ook
de entreepartij/hoofdingang, die nu nog een ietwat gesloten karakter heeft.    vaker voor bijdragen uit fondsen in aanmerking komt. Deze zijn – uit
Met een andere indeling wordt aan de gastvrijheid gewerkt. Op de               voorzichtigheid – wel conservatief ingeschaald. Bij groter succes zijn ook
benedenverdieping worden de faciliteiten voor de wisseltentoonstellingen       meer activiteiten in dienst van de Waalrese samenleving mogelijk. Door een
verbeterd. Hierbij evalueert het museum ook de belichting en is het doel       betere relatie met het bedrijfsleven hoopt het museum ook meer sponsor-
om, binnen de beperkte ruimte, meer te kunnen experimenteren met de            inkomsten te genereren, op een manier die past bij het museum en bij de
indeling voor de tentoonstellingen.                                            bedrijven.

Bezoekersaantallen en exploitatie                                              In 2027 zijn de directe baten (publieksinkomsten, sponsoring, donaties) van
Het museum kan de bezoekersaantallen in de komende jaren sterk laten           Het Waalres Museum 25-30% van de totale baten. De indirecte baten
toenemen, onder voorwaarde van professionalisering van de organisatie,         (subsidies en bijdragen uit fondsen) zijn circa 70-75% van de totale baten. De
herinrichting van de vaste tentoonstelling en een marketingstrategie die       indirecte baten zijn hiermee redelijk vergelijkbaar met het landelijk
past bij de schaal van het museum. Op basis van een benchmark van              gemiddelde van de indirecte baten van musea (66%). Op de volgende pagina
enkele musea uit de regio is de verwachting dat in 2027 ongeveer 5.000         is de begroting voor de jaren 2025 t/m 2027 opgenomen.
bezoekers mogelijk zijn. De beschikbare ruimte in het museum blijft
                                                                                                                                                     7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>                                                                           2022              2025            2026          2027
Baten
Publieksinkomsten                                                 €      3.442     €       9.600     € 19.400       €    24.600
  Entree                                                          €      3.312     €       7.800     € 15.800       €    20.000
  Horeca                                                          €        -       €       1.800     €   3.600      €     4.600
  Winkel                                                          €        130     €         -       €     -        €       -
Donatie Stichting Vrienden van Het Waalres Museum                 €        996     €         -       €     -        €       -
Overige donaties en sponsoring                                    €      5.578     €       8.000     €   8.000      €     8.000
Subsidie Gemeente Waalre                                          €     10.000     €      85.000     € 85.000       €    85.000
Bijdragen uit fondsen                                             €        -       €       5.000     €   5.000      €     5.000
Totaal                                                            €     20.016     €     107.600     € 117.400      €   122.600
Lasten
Inkoop                                                            €        591     €         600     €   1.300 €          1.600
Huisvesting (incl. onderhoud)                                     €      7.224     €      13.100     € 13.100 €          13.100
Tentoonstellingen en activiteiten                                 €        596     €      10.000     € 20.000 €          25.000
Collectie                                                         €        -       €       3.000     €   3.000 €          3.000
Personeel                                                         €        -       €      60.000     € 60.000 €          60.000
Marketing en communicatie                                         €        -       €       5.000     €   5.000 €          5.000
Kantoor/Algemeen                                                  €      5.880     €       8.000     €   8.000 €          8.000
Afschrijvingen                                                    €      1.468     €       4.000     €   4.000 €          4.000
Totaal                                                            €     15.759     €     103.700     € 114.400 €        119.700
Exploitatieresultaat                                              €      4.257     €       3.900     €   3.000 €          2.900
Financiële baten en lasten                                        €      1.512     €       1.500     €   1.500 €          1.500
Buitengewone baten                                                €        -       €         -       €     -   €            -
Netto resultaat                                                   €      2.745     €       2.400     €   1.500 €          1.400
Exploitatiebegroting 2025 t/m 2027
Gegevens over 2023 en 2024 ontbreken in de tabel. De resultaten over 2023 zijn nog niet definitief, terwijl het
jaar 2024 door gemeente en museum als transitiejaar zijn aangemerkt.
                                                                                                                                  8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>Implementatie                                                                    Evaluatie
Met de plannen verwacht Het Waalres Museum de maatschappelijke                   Het museum stelt de volgende SMART-doelen voor:
bijdrage verder te vergroten. Het museum vraagt daarom het College en de         • Aantal bezoekers: 5.000 in 2027
Raad van Waalre om:                                                              • Aantal tentoonstellingen en activiteiten: jaarlijks circa 3 wisseltentoon-
• steun voor de inhoudelijke richting die Het Waalres Museum voorstelt,            stellingen en (in samenwerking met partners) jaarlijks 3 tot 5 activiteiten
   zoals omschreven in deze business case (in hoofdstuk 4);                        met een culturele en/of sociaalmaatschappelijke achtergrond
• het structureel verhogen van de exploitatiesubsidie tot en met 2027 (naar      • Aantal samenwerkingen en projecten: jaarlijks 2 samenwerkingen/
   € 85.000,-) bij de behandeling van de Kadernota 2025 (in juni 2024);            projecten met andere musea op het vlak van collectie, activiteiten en
• een subsidie voor de transitiekosten die in de uitvoeringsfase gemaakt           tentoonstellingen, plus jaarlijks 3 tot 4 samenwerkingen met makers,
   moeten worden. Deze zijn voorlopig € 14.000,- tot € 20.000,-, maar nog          bedrijven en scholen
   exclusief de herinrichtingskosten die pas na de ontwerpfase duidelijk zijn.   • Eigen verdienvermogen: via publiek, donaties, sponsoring en fondsen
                                                                                   doorgroeien naar circa 30% eigen verdienvermogen in 2027
Heropening in het najaar van 2025 is het streven, als zich geen vertragingen     • Invoering landelijke culturele codes:
door werkzaamheden of financiering voordoen. Anders is 2026 realistischer.         o Vastlegging taakverdeling in bestuur-directiemodel (eind 2024)
Het museum hoopt de gemeente in de komende jaren te overtuigen dat de              o Geformaliseerd diversiteits- en inclusiebeleid (Q2 2025)
ontwikkeling tot en met 2027 niet het eindpunt is, maar de eerste fase van         o Afronding intervisietraject Fair Practice Code (eind 2025), inclusief
een langere, vruchtbare toekomst. Bij steun gaat het museum al tijdens de             rapportage ondernomen stappen en ontwikkeldoelen in jaarverslagen
ontwerpfase aan de slag met fondsenwerving om de herinrichting mee te                 2026 en 2027
financieren. Het museum werkt met een ontwerpteam en stuurgroep
tijdens de realisatie, die periodiek met de gemeente overleggen. Zo blijft de    De doelen gelden voor de jaren na de heropening, tenzij anders vermeld.
gemeente Waalre op de hoogte van alle ontwikkelingen.




                                                                                                                                                        9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>Hoofdrapport




               10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>INHOUDSOPGAVE
1   Inleiding                                            13       3.4     SWOT-analyse en noodzaak voor verandering        39

    1.1   Aanleiding                                     14
    1.2   Doelstelling en voorwaarden                    15
                                                              4   Positionering Het Waalres Museum                         41
    1.3   Leeswijzer                                     17
                                                                  4.1     Toekomstige profilering                          42
2   Uitgangssituatie                                     18
                                                                  4.2     Missie, ambitie en visie                         44
    2.1   Ontstaan van Het Waalres Museum                19
                                                                  4.3     Ontwikkelperspectief per aspect                  47
    2.2   Huidig profiel, missie en visie                20
                                                                  4.3.1   Museum                                           48
    2.3   Collectie                                      22
                                                                  4.3.2   Collectie                                        49
    2.4   Huisvesting                                    23
                                                                  4.3.3   Educatie                                         50
    2.5   Organisatie                                    24
                                                                  4.3.4 Overige activiteiten                               51
    2.6   Publieksbereik en exploitatie                  25
                                                                  4.4     Strategische partners, stakeholders en           52
    2.7   Huidige maatschappelijke bijdrage              27               projectpartners

3   Omgevingsanalyse                                     29       4.5     Beoogde maatschappelijke bijdrage                55

    3.1   Ontwikkelingen in de museale sector            30
    3.2   Ontwikkelingen in Noord-Brabant en Brainport   32
          Eindhoven
    3.3   Ontwikkelingen in Gemeente Waalre              36




                                                                                                                      11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>5   Organisatie                                   57   8   Implementatie                                         78

    5.1   Bestuur                                 58       8.1    Besluitvorming                                 79
    5.2   Vrijwilligers                           59       8.2    Transitiekosten                            80
    5.3   Professionele kernorganisatie           60       8.3    Stappen in uitvoering                          81
    5.4   Organisatiestructuur                    62   9   Evaluatie                                             82
    5.5   Invoering landelijke codes              63       9.1    Indicatoren ontwikkeling museum                83
6   Huisvesting                                   64       9.2   Projectbeheersing en sturen op resultaat    84
    6.1   Zichtbaarheid                           65   Bijlagen                                                  85
    6.2   Functionele verbeteringen               66
    6.3   Meerjaren onderhoud                     67
    6.4   Huisvesting op de middellange termijn   68
7   Exploitatie                                   69
    7.1   Verwachte bezoekersaantallen            70
    7.2   Marketing en communicatie               73
    7.3   Meerjarenbegroting                      74




                                                                                                            12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>1   Inleiding




                13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>1.1          AANLEIDING
De gemeente Waalre bestaat uit de kerkdorpen Aalst en Waalre. In de 19e
en 20e eeuw bood de gemeente ruimte aan diverse maakbedrijven, met
Walra, Brabantia en Simplex als eyecatchers. Deze bedrijven waren niet
alleen belangrijk voor de ontwikkeling van de regio, maar verworven met
hun producten ook (in sommige gevallen) een positie in het huishouden
van Nederlanders en andere landen. In 2000 werd Het Waalres Museum
opgericht, met de missie om deze component van de historie van de
gemeente Waalre te bewaren en tonen.

In 2022 heeft het College van B&W van de gemeente Waalre Kunstloc
Brabant een onderzoek laten uitvoeren naar het functioneren van Het
Waalres Museum. Kunstloc heeft enkele aanbevelingen gedaan die ertoe
moeten leiden dat de maatschappelijke waarde van Het Waalres Museum
groter wordt en dat Het Waalres Museum een bestendige toekomst heeft
en houdt.

De gemeenteraad heeft besloten om Het Waalres Museum de kans te
geven om scenario 3 te ontwikkelen. Eén van de onderdelen van scenario
3 is het opstellen van een nieuwe business case. Dit document bevat de
business case voor Het Waalres Museum tot en met 2027, met een
doorkijk op de langere termijn.




INLEIDING                                                                 14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>1.2           DOELSTELLING EN VOORWAARDEN
Doelstelling                                                                  vastgesteld in de Cultuurnota van de gemeente Waalre 2022. De case is
De gemeente Waalre heeft Het Waalres Museum gevraagd om een                   realistisch: een benchmark met gegevens uit de branche is in de inhoud
business case op te stellen waarmee een duurzame meerjarige exploitatie       opgenomen. De BC is onderlegger voor het museumbestuur om het
mogelijk wordt. Belangrijk is om daarbij toe te lichten wat daarvoor nodig    interne bedrijfsplan op te stellen (in analogie).”
is: de inhoudelijke keuzes, een maatschappelijke positie in nieuwe
samenwerkingen, de sociale zorg voor behoud van vrijwilligersinzet en de      In scenario 3 wordt uitgegaan van een fasering, waarbij het noodzakelijk is
economische factoren en de inspanningen die gedaan gaan worden voor           dat de gemeente Waalre vanaf 2023 een aantal jaren gaat investeren in
het vergroten van inkomstenbronnen.                                           de professionalisering van Het Waalres Museum. Hierbij wordt gedacht
                                                                              aan de aanstelling van minimaal één vaste kracht (voor € 60.000,-) en een
De gemeente vraagt het museum ook de te bereiken doelstellingen               werkbudget van € 25.000,-. Dit zou gaan gelden vanaf het jaar 2024. Dit is
SMART (specifiek, meetbaar, acceptabel, realistisch en tijdsgebonden) te      een schatting die nader begroot wordt bij de totstandkoming van de
formuleren, zodat zij gebruikt kunnen worden voor de monitoring van de        business case en het sponsorplan.
voortgang die het museum maakt in de komende jaren.
                                                                              Uit de business case blijkt duidelijk de meerwaarde van Het Waalres
Voorwaarden                                                                   Museum voor de inwoners van de gemeente Waalre, ook in de
De gemeente Waalre heeft de volgende voorwaarden aan de business              samenwerking met de lokale partners. De business case speelt in op
case gesteld:                                                                 landelijke ontwikkelingen in de cultuur- en erfgoedsector en draagt bij
“De BC beschrijft een groeimodel naar 2027 waarin het museum                  aan het stimuleren van het cultureel klimaat zoals vastgesteld in de
aantoonbaar een duurzame positie heeft bereikt, zowel museaal                 Cultuurnota van de gemeente Waalre 2022. De case is realistisch: een
inhoudelijk- als in economische/financiële zin. De BC geeft inzicht in de     benchmark met gegevens uit de branche is in de inhoud opgenomen. De
afwegingen en keuzes die gemaakt zijn en onderbouwt deze. Het                 business case is onderlegger voor het museumbestuur om het interne
museum laat een helder profiel zien en is in lijn met het advies dat          bedrijfsplan op te stellen (in analogie).
KunstLoc (scenario 3) hierover heeft gegeven. Uit de BC blijkt duidelijk de
meerwaarde van het Waalres Museum voor de inwoners van de                     Welke onderdelen bevat de business case?
gemeente Waalre, ook in de samenwerking met de lokale partners. De            De gemeente heeft Het Waalres Museum tevens gevraagd tenminste 12
BC speelt in op landelijke ontwikkelingen in de cultuur- en erfgoedsector     onderdelen uit te werken in het kader van de business case. Deze
en draagt bij aan het stimuleren van het cultureel klimaat zoals              onderdelen staan weergegeven in de tabel op de volgende pagina.

INLEIDING                                                                                                                                            15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre> Onderdeel                             Uitwerking
 Urgentie en aanleiding                Probleemanalyse, behoefte en de noodzaak voor verandering
 Samenvatting case                     Gecomprimeerde beschrijving en begroting
 Kernwaarden en toegevoegde            Inhoudelijk, sociaal-maatschappelijke en economisch, toegevoegde waarden conform Museumvereniging NL,
 waarden, Impact                       meerwaarde
 Marktpositie                          Collectie, plaats in museale en toeristische sector, context Brabantbreed, bereik

 Publiek en Marketing                  Bezoekersprofiel, educatie, programmering, reputatie en imago, public relations, projecten

 Samenwerkingen/ verbinding            Strategische partners (binnen en buiten de sector), stakeholders, projectpartners

 Organisatie                           Bestuur en organisatie, taken en verantwoordelijkheden, medewerkers, vrijwilligersbeleid, externe diensten,
                                       invoering landelijke codes CG/FP/ID
 Vastgoed en locatie                   Zichtbaarheid, mogelijkheden, werk – en expositieruimte, onderhoud gebouw, verbeteringen, herinrichting

 Begroting                             Kosten en baten, financieringsmix: eigen inkomsten, subsidies- en fondsenwerving

 SWOT-analyse                          Schematische weergave van kansen en risico’s, benchmark sector

 Implementatie                         Transitieperiode, stappenplan

 Evaluatie                             SMART-metingsindicaties, projectbeheersing en sturen op resultaat
 Tabel 1.1. Onderdelen business case




INLEIDING                                                                                                                                            16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>1.3          LEESWIJZER
Deze business case is als volgt opgebouwd:                                     Waalres Museum hebben voor de exploitatie. Het publieksbereik wordt
 In hoofdstuk 2 wordt de huidige situatie van Het Waalres Museum               geraamd, en er wordt een meerjarenbegroting bijgesloten.
 beschreven. Aandacht is voor de historie, missie, het huidige profiel, de     In hoofdstuk 8 wordt ingegaan op de implementatie van de plannen.
 huisvesting, de organisatie, de exploitatie en de maatschappelijke            Het Waalres Museum kiest voor een geleidelijke ontwikkeling, dit
 waarde van het museum.                                                        hoofdstuk biedt inzicht in een stappenplan en in de transitiekosten.
 In hoofdstuk 3 is een omgevingsanalyse uitgewerkt met een reflectie           In hoofdstuk 9 worden handvatten voor evaluatie gepresenteerd. Het
 op Het Waalres Museum. Gestart wordt met actuele ontwikkelingen in            hoofdstuk bevat SMART-metingsindicaties die de afspraken tussen de
 de museale sector. Daarna wordt de historie van de provincie Noord-           gemeente en Het Waalres Museum verder kunnen vormgeven.
 Brabant, Brainport Eindhoven en gemeente Waalre gekoppeld aan de
 huidige samenstelling van het museale veld. Tenslotte wordt hieruit,        De indeling in hoofdstukken komt niet exact overeen met de tabel op de
 middels een SWOT-analyse, de noodzaak tot verandering beschreven.           vorige pagina. Dat is om het plan voor Het Waalres Museum op zo logisch
 In hoofdstuk 4 worden de plannen van Het Waalres Museum                     mogelijke wijze te presenteren. De noodzaak voor verandering wordt
 uiteengezet (profiel, missie, ambitie, visie). Per aspect wordt een beeld   bijvoorbeeld niet alleen bepaald door interne factoren, maar ook door
 voor de toekomst geschetst (museumconcept en -programmering,                ontwikkelingen in de sector en buiten de sector. Daarom wordt de SWOT
 collectie, educatie, overige activiteiten). Er is ook aandacht voor de      en de noodzaak voor verandering pas aan het einde van hoofdstuk 3
 samenwerkingen die het museum voor zich ziet, en de beoogde                 omschreven.
 meerwaarde van deze plannen.
 In hoofdstuk 5 is aandacht voor de organisatie. Welk organisatiemodel       Uiteraard worden wel alle punten uit de tabel behandeld in de
 streeft Het Waalres Museum na en hoe wordt invulling gegeven aan het        rapportage. In Bijlage 1 is een overzicht te vinden met de pagina’s waarop
 vrijwilligersbeleid en de geldende landelijke codes in de museale           ieder onderdeel van de tabel terug te vinden is in het rapport.
 wereld?
 In hoofdstuk 6 wordt uitgewerkt hoe de veranderingen aan het
 museum doorwerken in de huisvesting. Welke toekomst ziet het
 museum voor zich, welke stappen zijn hiervoor te maken en welke
 globale kosten zitten hieraan vast?
 In hoofdstuk 7 wordt begroot welke gevolgen de keuzes van Het


INLEIDING                                                                                                                                           17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>2   Uitgangssituatie




                       18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>      2.1           ONTSTAAN VAN HET WAALRES MUSEUM
      De gemeente Waalre heeft in het verleden diverse transities                   Ongeveer 25 jaar geleden werd Stichting Het Waalres Museum opgericht
      doorgemaakt. Na enkele eeuwen met vooral agrarische activiteiten              om de herinnering aan het industriële erfgoed van de gemeente te
      verschoof in de 18e en 19e eeuw de aandacht naar huisnijverheid. De           borgen voor de huidige inwoner en toekomstige generaties. Sinds 2000 is
      inwoners van kerkdorpen Aalst en Waalre droegen onder meer bij aan de         het museum geopend, aan de Willibrorduslaan 4 te Waalre, na een
      textielindustrie die langzamerhand opkwam in de regio. In de tweede           renovatie van de voormalige linnen- en pellenfabriek van J.W. Swane.
      helft van de 19e eeuw en de eerste helft van de 20e eeuw kreeg de
      gemeente een industriëler karakter. In de gemeente vestigden zich onder
      meer sigarenfabrieken, linnenweverijen, een schoenmakerij, een
      roomboterfabriek, een blekerij, een kaarsenfabriek, een kistenfabriek, een
      boterfabriek, een messenmakerij en een machinefabriek. In Aalst kwamen
      ook bekende merken als Walra, Brabantia en Simplex tot ontwikkeling. In
      de tweede helft van de 20e eeuw nam de industriële activiteit in de
      gemeente gestaag af.




Onderstaand is op de linker afbeelding de voormalige linnen- en pellenfabriek van J.W. Swane vóór de renovatie in 2000 te zien. Bij de renovatie is het pand volledig
gerenoveerd en herbouwd, zoals op de middelste foto te zien is. Tegenwoordig kennen inwoners en bezoekers het pand zoals op de rechter afbeelding.




                                                                                                                                                           19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>2.2           HUIDIG PROFIEL, MISSIE EN VISIE
Het Waalres Museum is een kleinschalig museum. Enkele jaren geleden is         De visie van Het Waalres Museum heeft zich in de loop der jaren
op de eerste verdieping van het gebouw de vaste tentoonstelling                ontwikkeld. Daar waar in het verdere verleden ruimte was voor exposities
heringericht door twee studenten van de Design Academy Eindhoven.              op een breder cultuurhistorisch vlak, kiest het museum tegenwoordig
Omwille van de ruimte is gekozen voor een opstelling die doet denken           vaker voor het thema industrieel erfgoed. Hierbij wordt – zo goed als
aan een open depot. Hierdoor is het museum in staat een belangrijk deel        mogelijk – de verbinding tussen de vaste collectie en hedendaagse
van de collectie te tonen. Tegelijkertijd zorgt dit er wel voor dat de opzet   kunstuitingen gezocht. Bij de wisseltentoonstellingen wordt telkens
statisch is en dat persoonlijke begeleiding nodig is om de verhalen achter     vanuit verschillende invalshoeken aspecten van de industriële activiteiten
de collectie goed te ontsluiten. Het Waalres Museum biedt die                  (van ontwerp tot product) belicht.
persoonlijke begeleiding ook, waar mogelijk. Het museum drijft immers
op een vrijwillige organisatie. Het museum heeft dus een kleinschalig          In de afgelopen jaren organiseerde het museum onder meer de volgende
profiel, en biedt een persoonlijke touch. Het Waalres Museum is sinds          wisseltentoonstellingen:
eind 2017 geregistreerd in het Museumregister en voldoet sindsdien aan         • Duurzaam speelgoed van Simplex en Fisher-Price. De tentoonstelling
de museumnorm.                                                                    was een reis in de tijd voor zowel ouders, kinderen en grootouders. Wie
                                                                                  kent niet het boerderijtje, het schooltje, de garage en de stapelringen.
De missie van Het Waalres Museum is als volgt omschreven:                         En wie heeft er niet met de Simplex puzzels met de rode knopjes
Het Waalres Museum is een museum dat zich richt op het organiseren                gespeeld hier in de buurt. De tentoonstelling omvatte speelgoed van
en presenteren van tentoonstellingen en activiteiten met als                      de jaren ‘50 tot eind jaren ‘80. Het was en is speelgoed dat van kind
zwaartepunt elementen uit het industrieel erfgoed uit de gemeente                 naar kind ging en gaat, en voor de volgende generatie weer vlot van
Waalre met daarnaast aanvullende activiteiten op het gebied van textiel           zolder wordt gepakt zonder in actualiteit in te leveren. Duurzaamheid
en toegepaste kunst, met als aandachtsgebieden kunstnijverheid en                 toen we dat woord nog helemaal niet gebruikten. Het was speelgoed
antiek damast. De nadruk bij het industrieel erfgoed uit de gemeente              wat gerepareerd werd in plaats van weggegooid.
Waalre ligt op het gehele bestaan van industriële activiteiten waarbij zo      • Kant en damast uit de kast. Het Waalres Museum exposeerde
mogelijk een verbinding wordt gemaakt met de actualiteit in het heden             topstukken huishoudelijk textiel onder de titel “Kant en Damast uit de
en bij het damast ligt de nadruk op de periode voor 1950. In het expositie-       kast”. De nadruk lag op kanten en damasten gebruiksvoorwerpen, met
en activiteitenprogramma worden de onderwerpen in hun volle breedte               damasten van begin 17e tot eind 20e eeuw. Het linnen damast met het
belicht, wat inhoudt dat zowel cultuurhistorische, kunsthistorische als           schaduwspel van figuren en patronen behoorde vroeger tot de uitzet
technisch-inhoudelijke en ontwerp-aspecten aan bod kunnen komen.                  van vrouwen uit welgestelde kringen. Ook hotels en scheepvaart-

UITGANGSSITUATIE                                                                                                                                      20
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>maatschappijen waren afnemers van dit ‘Artistiek damast’. Het
geëxposeerde kant was deels afkomstig van de vroegere Waalrese
textielfabriek Boost en van Moorsel, aangevuld met werk uit de
verzameling van de Gemertse kantklosster Ennie Wouters. Naast Kant en
Damast toonde Het Waalres Museum huishoudtextiel van de weverijen
Van Dijk uit Waalre en Van Dissel uit Eindhoven.

Kunst in brede zin is een tweede component waar met de wissel-
tentoonstellingen in het museum op wordt ingezet, op verzoek van de
gemeente. Met enige regelmaat wordt gestreefd kunst met industrieel
erfgoed in één expositie te combineren. De basis hiervoor vormt de
gedachte dat kunstzin, creativiteit en vormgeving nauw verbonden zijn
met menselijke activiteiten. Een volledig overzicht van de georganiseerde
tentoonstellingen is terug te vinden op de website van het museum.




UITGANGSSITUATIE                                                            21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>2.3            COLLECTIE
Samenstelling                                                                          bijvoorbeeld in opslag in Overpelt. Ongeveer 80% van de collectie is elders
Het thema van Het Waalres Museum is industrieel erfgoed uit de                         in België opgeslagen, in een loods van Brabantia.
kerkdorpen Aalst en Waalre. Deze kerkdorpen werden in 1923
samengevoegd tot de gemeente Waalre. De collectie omvat objecten die                   Eigendom en digitalisering
te maken hebben met de industriële activiteiten die in de gemeente                     Alle delen van de collecties zijn verkregen door schenkingen of zijn
hebben plaatsvonden. In het verleden waren namelijk diverse                            overgedragen aan het museum via schriftelijke overeenkomsten. Alle
maakbedrijven in de gemeente gevestigd, zoals Van Elderen &                            collectiestukken zijn in de afgelopen jaren door vrijwilligers geregistreerd
Co./Brabantia, Steinmeier & Co., Linnenweverij Van Dijk, Sigarenfabriek                in een eigen Excelsysteem1). De collectie is gedeeltelijk digitaal ontsloten
Swane en Kaarsenfabriek Koster-Keunen. Uit deze maakbedrijven                          via de website van het museum. Bij kleinschalige musea die louter op een
kwamen diverse producten en merken (bijvoorbeeld Walra, Kendix) voort                  beperkte schil vrijwilligers draaien (zoals Het Waalres Museum) komt het
die nationaal en internationaal een sterke reputatie hadden en hebben.                 overigens zelden voor dat de (hele) collectie op de website is ontsloten.

Het Waalres Museum is een geregistreerd museum, waarbij deze                           Onderscheidend vermogen
industriële erfgoedcollectie centraal staat. De collectie bestaat uit:                 In tegenstelling tot veel andere (kleine) musea in de regio die zich richten
• Ruim 1.600 objecten Brabantia;                                                       op veelal één specifieke activiteit/product (bijv. auto's, sigaren,
• Ruim 500 objecten Simplex;                                                           weefmachines) beschikt Het Waalres Museum over meerdere collecties
• Ongeveer 450 stukken textiel;                                                        vanuit de verschillende activiteiten die het verleden van de gemeente
• Ongeveer 3.000 Kendix designs;                                                       Waalre kleurden. Het zijn veelal producten die van hoge kwaliteit zijn,
• Circa 500 unieke damasten;                                                           duurzaam zijn en/of een bijzonder design hebben. De samenhang tussen
• Ongeveer tien objecten m.b.t. Swane en Koster-Keunen.                                de deelcollecties zit bovendien in het gegeven dat het allemaal producten
                                                                                       zijn die met inrichting van en activiteiten in het huis te maken hebben
Met deze objecten biedt het Waalres Museum een gevarieerd beeld van                    (gordijnstoffen, damasten tafelkleden, kaarsen, speelgoed voor de
het industriële verleden van Aalst en Waalre. Het Waalres Museum is                    kinderen, gebruiksvoorwerpen in de keuken). Ze bieden gezamenlijk
gevestigd in de voormalige linnenfabriek van Swane. Daar wordt een deel                inzicht in de industriële ontwikkeling in de gemeente Waalre én in de
van de collectie getoond middels een vaste opstelling op de eerste                     producten en designs in eigen huis. De collectie van het museum heeft
verdieping. Diverse delen van de collectie zijn op andere locaties                     bovendien een zekere nostalgische waarde. Sommige deelcollecties zijn
opgeslagen. Een groot gedeelte van de Kendix-collectie bevindt zich                    vooral interessant voor een nichepubliek.

1. Vanwege eerdere tegenvallende ervaringen werkt het museum niet met het Memorix-systeem.                                                                     22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>2.4 HUISVESTING
Locatie, historie en monumentale waarde                                                           Oppervlakte en indeling
Het Waalres Museum is gevestigd in de oude linnen- en pellenfabriek van                           Het perceel heeft een oppervlakte van 185 m2, de gebruiksoppervlakte van
J.W. Swane, aan de Willibrorduslaan 4 te Waalre. Het pand is in 1861                              het gebouw betreft 302 m2 (3). Daarvan is 208 m2 beschikbaar voor (vaste
gebouwd en werd in 1899 uitgebreid tot de huidige vorm. Tot en met                                en wisselende) tentoonstellingen, verdeeld over de begane grond en de
midden jaren ‘90 werd de fabriek gebruikt voor industriële en overige                             eerste verdieping. Daarnaast is er een de publieksruimte aan de voorzijde
bedrijfsdoeleinden.                                                                               van het gebouw, van circa 56 m2. Ongeveer 38 m2 wordt op dit moment
                                                                                                  ingezet als vrijwilligers-/personeelsruimte en archief.
In 1998 verwierf Stichting Het Waalres Museum het gebouw. Met steun
van de Europese gemeenschap, de provincie Noord-Brabant, de                                       Huidige staat en onderhoud
gemeente Waalre, het regionale bedrijfsleven en Waalrese particulieren is                         Sinds de verwerving van het gebouw vinden periodiek diverse
het gebouw gerestaureerd. In 2000 werd de restauratie voltooid en volgde                          onderhoudswerkzaamheden plaats. Voor schilderwerkzaamheden binnen
de opening van het museum. Het gebouw van Het Waalres Museum is                                   en buiten wordt onder meer samengewerkt met een lokale ondernemer,
door de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed aangemerkt als                                     die om niet de werkzaamheden voor het museum uitvoert. De meeste
rijksmonument vanwege het algemeen belang. De voormalige                                          recente schilderwerkzaamheden vonden in 2022/2023 plaats. In 2018 is
linnenfabriek biedt zicht op de sociaal-economische ontwikkeling van de                           een zinken gevelafdekking aangebracht en zijn de stuitlatten van de
nijverheid en de typologische ontwikkeling van de verdiepingsbouw voor                            buitenramen vernieuwd. In 2019 is de ventilatie tussen de voorzetramen
de textielindustrie(1). De gaafheid van het exterieur biedt extra                                 en buitenramen aangebracht.
toegevoegde waarde.
                                                                                                  Het museumgebouw beschikt over dakisolatie en vloerverwarming. De
Het pand van Het Waalres Museum is vlakbij de Markt gevestigd. In dit                             ramen zijn aan de binnenkant voorzien van een extra afsluiting, maar er
deel van Waalre vonden in het verleden diverse industriële activiteiten                           zijn nog slagen te maken in de verdere verduurzaming. Het museum
plaats(2). Aan de overzijde van Het Waalres Museum was bijvoorbeeld de                            verwarmt het gebouw met gas.
sigarenfabriek van Swane, op de plaats waar nu Bonbonfabriek Rudolf
Vermeulen is gevestigd. Op de Markt ondernam onder meer Linnen-                                   Ieder jaar bezoekt de Stichting Monumentenwacht Noord-Brabant het
fabriek Van Dijk haar activiteiten met het merk Walra. Het museum heeft                           museum om de kwaliteit van het Rijksmonument te beoordelen. Op de
de collectie antiek damast van de fam. Van Dijk in bruikleen.                                     meeste aspecten is in het meest recente rapport de staat van het
                                                                                                  museumgebouw redelijk tot zeer goed beoordeeld(4). Het Waalres
 (1)   Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, Rijksmonumentenregister, 513709                    Museum heeft het advies gekregen om onder meer de gootbekledingen
 (2)   SRE Milieudienst (2013), Catalogus Cultuurhistorische Inventarisatie Erfgoedkaart Waalre                                                                         23
 (3)   Bron: Het Waalres Museum en www.kadastralekaart.com                                        en het buitenpleisterwerk bij de gevelankers te vervangen of verbeteren.
 (4)   Stichting Monumentenwacht Noord-Brabant (2023). Inspectierapport 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>2.5           ORGANISATIE
Bestuur en organisatie                                                       Organogram
Stichting Het Waalres Museum is een vrijwilligersorganisatie zonder          Het Waalres Museum werkt in haar organisatie met het bestuur en
betaalde krachten. De organisatie steunt op dit moment op circa 40           diverse commissie, namelijk:
vrijwilligers, die zich met diverse taken in de organisatie bezighouden.     • Gastvrijheid;
                                                                             • Technische commissie;
De algemene en dagelijkse leiding is in handen van het bestuur van           • Kunst- en expositiecommissie;
Stichting Het Waalres Museum. Het bestuur bestaat volgens de statuten        • Backoffice (pers & communicatie, administratie).
uit minimaal drie en maximaal zeven bestuursleden. Het bestuur kiest uit
zijn midden een voorzitter, secretaris en penningmeester. De functies        Tussen de commissies zijn ook kruisbestuivingen. Zo helpen de
secretaris en penningmeester kunnen ook door één persoon worden              vrijwilligers die zich bezighouden met pers & communicatie ook mee met
ingevuld.                                                                    het schrijven van de zaalteksten bij wisseltentoonstellingen.

De huidige bestuursleden zijn:
• Mevrouw Toine Jordense (voorzitter);
• De heer Michel Hoevenaars (penningmeester);
• De heer Jan Ensink (secretaris).

Alle bestuursleden vullen deze taken onbezoldigd in. De bestuursleden
dragen niet alleen de algemene en dagelijkse leiding van het museum,
maar vullen ook diverse uitvoerende taken. Dat is nodig om de
openstelling van het museum en de ontwikkeling van nieuwe activiteiten
en tentoonstellingen te garanderen. De voorzitter en penningmeester
moeten binnen afzienbare tijd afstand doen van hun taken, conform de
statuten van de stichting. Zij hebben al langer zitting in het bestuur van
Het Waalres Museum dan toegestaan volgens de Governance Code
Cultuur. Er zijn gesprekken met potentiële kandidaten voor een
bestuursfunctie.

UITGANGSSITUATIE                                                                                                                                24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>2.6          PUBLIEKSBEREIK EN EXPLOITATIE
Publieksbereik                                                               Op de balans van Het Waalres Museum zijn voorzieningen voor groot
Het museum is heden ten dage geopend op woensdag-, zaterdag- en              onderhoud en voor vervanging van de inventaris opgenomen. Tevens is
zondagmiddag. De entreeprijs voor volwassenen bedraagt € 5,-. Kinderen       zichtbaar dat het museum nog een openstaande lening heeft bij de
jonger dan 14 jaar kunnen het museum gratis bezoeken, in lijn met het        gemeente Waalre.
prestatiecontract dat het museum met de gemeente heeft afgesloten. De
Museumkaart of andere kortingskaarten zijn niet geldig.

Het museum trok in de afgelopen jaren minder bezoekers als gevolg van
de coronapandemie. Vóór de coronapandemie trok het museum jaarlijks
circa 2.000 tot 2.500 bezoekers. Dat zijn niet alleen betalende, reguliere
bezoekers, maar ook scholieren en bezoekers die gratis naar binnen
mogen. Tot deze laatste categorie behoren onder meer kinderen van 14
jaar en jonger en mensen die naar de opening van een tentoonstelling
komen. De bezoekersaantallen blijven achter op de doelstelling van het
museum, dat inzet op ongeveer 3.500 bezoekers aan het museum op
jaarbasis.

Exploitatie
In bijlage 2 is de resultatenrekening van Het Waalres Museum in de jaren
2018-2022 opgenomen, net als de balans d.d. 31-12-2022. De eigen
inkomsten waren, onder invloed van de coronapandemie, relatief laag in
de afgelopen jaren. Het aandeel van de gemeentelijke bijdrage in de
totale baten nam toe van 25-30% in 2018 en 2019 tot 50-55% in de jaren
van en na de pandemie (2020-2022). Ook in de begintijd van Het Waalres
Museum was het aandeel van de gemeentelijke subsidies in de totale
baten hoger.


UITGANGSSITUATIE                                                                                                                               25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>Prestatieafspraken met de gemeente Waalre                                        museum zoals het ontwikkelen van filmmateriaal dat een link heeft
Stichting Het Waalres Museum ging enkele jaren geleden voor de periode           met het industrieel erfgoed en collectie van het museum, het
2018-2022 de volgende prestatieafspraken aan met de gemeente Waalre:             ontwikkelen van lesprogramma’s over industrieel erfgoed en het
• Historisch erfmateriaal ontwikkelen in de vorm van filmmateriaal: het          jaarlijks organiseren van diverse tentoonstellingen. Een deel van deze
   verhaal achter Kendixtextiel, Simplex, Brabantia en de oorspronkelijke        afspraken heeft het museum weten te realiseren, bijvoorbeeld op het
   verhalen van ooggetuigen vastleggen via een interview op film.                vlak van educatie.
• Het museum levert elk jaar een film op.                                      • Aan enkele activiteiten heeft het museum geen uitvoering kunnen
• Kinderen gratis museumkaartjes verschaffen en daardoor meer                    geven, omdat de activiteiten niet passen binnen de beperkte ruimte
   betalende volwassen aantrekken.                                               van het museum (bijvoorbeeld door lopende tentoonstellingen).
• Het driemaandelijks organiseren van een tentoonstelling van lokale of          Bovendien is het museum door de kleine vrijwilligersorganisatie niet in
   regionale kunstenaars.                                                        staat gebleken de frequentie van activiteiten en openstelling te kunnen
• Een keer in de twee maanden een filmavond organiseren.                         bieden. Een deel van de activiteiten (bijv. elke twee maanden een
• Samenwerking zoeken met Waalres Erfgoed                                        filmavond organiseren en driemaandelijkse een nieuwe tentoonstelling
• Lesprogramma scholen "Kijken naar Kunst" en "Industrieel Erfgoed"              met lokale/regionale kunstenaars) sluit bovendien minder goed aan op
   aanbieden aan scholen in Waalre of in de regio die hiervoor interesse         de missie en visie van het museum.
   hebben.                                                                     • De vergoeding van € 10.000 op jaarbasis bleek onvoldoende
                                                                                 kostendekkend, afgezet tegen de kosten die gemaakt moeten worden
Deze afspraken zijn als gevolg van de coronapandemie één jaar                    (naast de gratis inzet van vrijwilligers).
opgeschoven, via een eenmalige toekenning. 2024 wordt als een
overgangsjaar beschouwd.                                                       Het Waalres Museum onderschrijft in hoge mate de waarde van de
                                                                               activiteiten voor de inwoners van de gemeente Waalre en overige
Het Waalres Museum heeft in de afgelopen jaren zo goed als mogelijk            bezoekers aan het museum. De omvang van het gebouw en de
invulling proberen te geven aan bovenstaande prestatieafspraken. Als           organisatie vormen knelpunten om de volledige meerwaarde te kunnen
deze afspraken tegen het licht gehouden worden, valt een aantal zaken          bieden.
op:
• Een deel van de activiteiten sluit goed aan bij de visie en missie van het


UITGANGSSITUATIE                                                                                                                                    26
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>2.7              HUIDIGE MAATSCHAPPELIJKE BIJDRAGE
De Museumvereniging hanteert vijf museumwaarden die gezamenlijk             design. De collectie heeft een nostalgische waarde en bevat deelcollecties
de maatschappelijke waarde van een museum beschrijven1):                    die specifiek interessant zijn voor nichepubliek.
  Collectiewaarde. Musea zijn de schatkamers van de samenleving, waar
  jong en oud veel kunnen leren en beleven. Ze zijn het geheugen van        Op dit moment kiest Het Waalres Museum voor een open depotopstelling
  stad, streek en land.                                                     waarin bijzonder veel producten zichtbaar zijn. Dit stelt de bezoeker in
  Verbindende waarde. Musea zijn de schakel tussen het verleden en          staat een breed palet van de collectie te aanschouwen. De context bij de
  heden. Ze zorgen voor verbinding met het grote verhaal van de             producten (ontstaansgeschiedenis, ontwerp etc.) komt tot leven bij een
  mensheid.                                                                 rondleiding door één van de vrijwilligers, maar is anders toch moeilijker te
  Educatieve waarde. Om hun eigen identiteit volledig te kunnen             doorgronden.
  ontwikkelen moeten kinderen en jongeren liefst zo vroeg mogelijk
  kennismaken met cultuur en musea.                                         Verbindende waarde
  Belevingswaarde. In deze tijd, waarin alles draait om zelf ervaren en     Het Waalres Museum is een ontmoetingsplaats. In de eerste plaats voor
  beleven, zijn musea misschien wel belangrijker dan ooit. Het zijn         de vrijwilligers; bij het museum zijn ongeveer 40 vrijwilligers actief. Maar
  plekken voor bezinning, verwondering, verbazing en ontroering;            ook voor andere mensen uit de gemeente Waalre en omgeving. Het
  allemaal emoties die musea een intrinsieke waarde geven.                  museum organiseert regelmatig tentoonstellingen met werk van lokaal of
  Economische waarde. Musea dragen bij aan de economie, ze zijn een         regionaal gewortelde kunstenaars. De tentoonstellingen worden vooraf-
  toeristische trekpleister en verbeteren de leefbaarheid van de            gegaan met een officiële opening, waar lokale makers, inwoners en
  omgeving.                                                                 politici elkaar kunnen ontmoeten en in contact kunnen komen.

Collectiewaarde                                                             Cultuur kan ook bijdragen aan de mentale gezondheid. In het verleden
In tegenstelling tot veel andere regionale musea die zich vaak richten op   heeft Het Waalres Museum onder meer met Het Andere Wonen
één specifieke activiteit of product (bijvoorbeeld textiel, sigaren,        samengewerkt. Het Andere Wonen biedt een woongemeenschap voor
steendruk, Philips, DAF), omvat de collectie van Het Waalres Museum         mensen met dementie. In het museum is een expositie georganiseerd
diverse deelcollecties die het verleden van de gemeente weerspiegelen.      met werken van de bewoners van deze woongemeenschap, wat van
Deze producten, vaak hoogwaardig of duurzaam en met bijzonder design,       grote waarde was voor de bewoners en hun familieleden. Regelmatig
bieden inzicht in zowel de lokale industriële ontwikkeling als huiselijk    wordt het museum bezocht door groepen van de Zonnebloem, die een
                                                                            sociaal en recreatief uitje in de buurt zoeken. Ook op andere manieren
                                                                            draagt Het Waalres Museum dus bij aan de verbinding in de lokale en
1.   Museumvereniging (2011). Meer dan waard                                                                                                       27
                                                                            regionale gemeenschap.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>Educatieve waarde                                                           totstandkoming van diverse ontwerpen, bedrijven en producten die in
Het Waalres Museum biedt op het vlak van educatie een kunst- en             Waalre zijn gemaakt. Daarmee neemt ook de belevingswaarde voor de
cultuurprogramma, opgedeeld in twee deelprogramma’s (“Kunst” en             bezoekers toe. De bezoekers waarderen de tentoonstellingen van het
“Industrieel erfgoed”). Deze programma’s zijn bestemd voor de groepen       museum, als ze de verhalen achter de producten te horen krijgen.
5/6 en 7/8 van de basisscholen in Aalst en Waalre. Jaarlijks maken
ongeveer 400 leerlingen gebruik van de programma’s.                         Economische waarde
                                                                            De economische waarde hangt sterk samen met het aantal bezoekers. De
Bij het programma “Kunst” is het doel om kunst en de betekenis van          waarde van Het Waalres Museum is daarom op dit vlak nog bescheiden.
kunst in enge en zo mogelijk in brede zin op de leerlingen over te          Ongeveer de helft van de inkomsten komen voort uit subsidies, de overige
brengen. Dit doet het museum door de kinderen kennis te laten maken         inkomsten zijn publieksinkomsten of donaties.
en uitleg te geven over kunst. De leerlingen worden ook actief betrokken
door . Voor dit educatieprogramma werkt het museum samen met lokale         Een bezoek aan het museum zorgt voor spin-off elders. Regelmatig is een
en regionale kunstenaars, omdat het museum hierover zelf weinig             bezoek aan Het Waalres Museum onderdeel van bijvoorbeeld een
expertise heeft.                                                            fietstocht, waarbij ook de lokale horeca of andere plekken in de kern
                                                                            Waalre worden aangedaan. Het museum biedt ook arrangementen aan in
Bij het programma “Industrieel erfgoed”. Programma gericht op               samenwerking met Rudolf Vermeulen Bonbons. Het museum heeft
industriële en culturele verleden van Aalst en Waalre, met aandacht voor    enkele jaren geleden becijferd dat de spin-off enkele tienduizenden euro’s
culturele waarden van gemeenschappen, geografische ligging,                 bedraagt. Het Waalres Museum is in de Visie Recreatie en Toerisme van
natuurlijke hulpbronnen en groeifactoren of belemmeringen. Streven is       de gemeente Waalre ook genoemd als onderdeel van één van de
dat leerlingen worden uitgedaagd nieuwe ontwerpen en producten te           ontwikkelsporen op dat vlak (onder dorpscentra).
bedenken voor hedendaagse vraagstukken. Deze lessen worden gegeven
door een vrijwilliger.                                                      Algemene conclusie
                                                                            Op diverse onderdelen biedt Het Waalres Museum waarde voor de
Belevingswaarde                                                             samenleving. Op andere onderdelen zijn nog stappen te zetten. De
De wijze waarop de vaste en tijdelijke tentoonstelling is vormgegeven, is   waarde van een museum hangt sterk samen met de kracht van de
vrij statisch. Het museum speelt vooral in op de nostalgische waarde van    vrijwilligers- en professionele organisatie, één van de punten waarop Het
de collectie. Met een rondleiding wordt meer context gegeven aan de         Waalres Museum in de komende jaren stappen hoopt te zetten.

UITGANGSSITUATIE                                                                                                                                   28
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>3   Omgevingsanalyse




                       29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>3.1               ONTWIKKELINGEN IN DE MUSEALE SECTOR
Veranderende rol van musea vastgelegd in nieuwe definitie                    museumregistratie is het zichtbaar maken, bewaken en verbeteren van
De Museumvereniging sluit zich voor de definitie van museum aan bij de       de kwaliteit van de Nederlandse musea ten behoeve van het verantwoord
recent vernieuwde definitie zoals door ICOM (International Council of        beheer van het museale erfgoed in Nederland. Vervolgens kan het
Museums) wordt gehanteerd(1):                                                museum maximaal eens per vijf jaar worden ingeloot voor een audit om
Een museum is een permanente instelling zonder winstoogmerk, in              te controleren of het museum nog steeds voldoet aan de norm, tenzij er
dienst van de samenleving, gericht op het onderzoeken, verzamelen,           een audit plaatsvindt wegens ingrijpende veranderingen in het museum.
bewaren, interpreteren en tentoonstellen van materieel en immaterieel        Het Waalres Museum onderschrijft de nieuwe definitie en werkt aan
erfgoed. Musea zijn openbaar, toegankelijk en inclusief en bevorderen        activiteiten die aansluiten op de museumdefinitie.
diversiteit en duurzaamheid. Ze werken en communiceren ethisch,
professioneel en met participatie van gemeenschappen. Musea bieden           Overige trends in de museumwereld
een verscheidenheid aan ervaringen met het oog op educatie, genoegen,
reflectie en kennisuitwisseling.                                             Ontwikkelingen in bezoek
                                                                             • Musea hebben zwaar geleden onder de lange periodes van sluiting en
Ten opzichte van de vorige museumdefinitie is de aandacht voor het             openstelling met veel beperkingen gedurende de coronaperiode. Pas
bevorderen van diversiteit, duurzaamheid en professionaliteit belangrijker     in 2023 zien we dat musea gemiddeld genomen weer in de buurt
geworden. Onder meer toegankelijkheid wordt belangrijker. Musea                komen van de bezoekersaantallen van 2019(2). In 2022 bleven de
zoeken bijvoorbeeld naar manieren om mensen die normaliter geen                bezoekersaantallen nog achter op het niveau van 2019 (namelijk 23,5
museum (kunnen) bezoeken toch te bereiken.                                     miljoen in plaats van bijna 33 miljoen).
                                                                             • Voor de komende 5-10 jaar zijn er groeipotenties voor het museum-
De nieuwe museumdefinitie raakt ook Het Waalres Museum. Omdat de               bezoek door groei van de bevolking en het toerisme in combinatie met
term museum niet beschermd is en dus in principe door iedereen te              een toename van het opleidingsniveau. De groei kan nog verder
gebruiken, is er een Museumregister ingesteld van museale instellingen         aantrekken door het aantal gebruikers van kaarten (Museumkaart,
die aantoonbaar voldoen aan criteria voor een kwalitatief hoogwaardige         VriendenLoterij VIP-kaart) en meer aandacht voor marketing.
invulling van de functies van een museum. Deze criteria zijn samengevat
in de Museumnorm, waarin ook de (nieuwe) museumdefinitie is                  Bedrijfsvoering/exploitatie
opgenomen. Het beheer van het Museumregister wordt uitgevoerd door           • Bijna wekelijks zijn in Nederlandse kranten berichten te vinden over
de onafhankelijke stichting Museumregister Nederland. Het doel van             Nederlandse musea die door sterk stijgende kosten (in bouw/

                                                                                                                                                      30
 (1)   Zie ook https://museumvereniging.nl/kennisbank/museumdefinitie/
 (2)   Bron: Museumvereniging
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>  onderhoud, energie, personeel en marketing) en de achterblijvende                                        Maatschappelijke betekenis
  groei van de inkomsten in de financiële problemen te komen. Subsidies                                    • De maatschappelijke betekenis van musea wordt breder en
  van overheden zijn namelijk niet altijd met hetzelfde niveau                                               belangrijker. Cultuur in het algemeen en musea als onderdeel hiervan
  toegenomen.                                                                                                wordt steeds meer als instrument ingezet door de overheid om
• Daarnaast geldt bij veel musea – ook bij Het Waalres Museum – dat het                                      maatschappelijke taken uit te voeren op gebied van bijvoorbeeld
  vrijwilligersbestand veroudert en vaak moeilijk op peil te houden is.                                      participatie, educatie, kennisuitwisseling en diversiteitsbeleid, Deze
  Mensen zijn minder eenvoudig te overtuigen om zich vast aan een                                            ontwikkeling sluit aan op een publicatie van de Museumvereniging uit
  organisatie te verbinden, en hebben – onder meer door drukke                                               het verleden(3). De maatschappelijk betekenis van musea loopt gelijk op
  werkzaamheden en hogere pensioenleeftijden – meer behoefte aan                                             met de introductie van de nieuwe museumdefinitie eind 2022 waarin
  projectmatige ondersteuning(1). De bedrijfsvoering van kleinschalige                                       deze taken meer prominent naar voren komen.
  musea die louter op vrijwilligers draaien zijn op termijn alleen nog                                     • Deze bredere maatschappelijke rol maakt het voor musea complexer
  levensvatbaar als de organisatie op professionele wijze en financieel                                      om goed te kunnen functioneren en vraagt om professionalisering.
  ondersteund wordt. Ook hier zijn uiteraard (extra) kosten aan                                              Tegelijkertijd betekent dit dat hiermee ook andere, nieuwe vormen van
  verbonden. Dit sluit aan op een eerder advies van de Raad voor Cultuur,                                    financiering kunnen worden aangeboord, ook uit andere beleidsvelden/
  die al voor de pandemie signaleerde dat de kleinere musea                                                  sectoren, zoals het sociale domein. Musea kunnen sociale impact
  ondersteuning nodig hebben om met hun collecties en verhalen                                               hebben, door bijvoorbeeld te participeren in programma’s tegen
  inwoners van steden, dorpen en streken cultuurhistorisch besef bij te                                      eenzaamheid en voor de bevordering van welzijn en gezondheid(4).
  brengen(2).
                                                                                                           Specifiek voor kleine musea wijzen o.a. Raad voor Cultuur en Museum-
Wijze van beleving                                                                                         vereniging op oplossingen om de uitdagingen het hoofd te bieden, door:
• Verhalen worden steeds belangrijker. Hierbij wordt de collectie, naast                                   • een sterke focus in het verhaal van het museum aan te brengen
  de intrinsieke kwaliteiten die deze heeft, ook steeds meer een                                           • met de presentatie (niet te statisch, ook interactief en zo mogelijk
  instrument om deze verhalen te onderbouwen, illustreren en                                                 gepersonifieerd) op het publiek in te spelen
  versterken.                                                                                              • points of interest buiten het museum zo mogelijk aan het verhaal van
• Musea worden interactiever, minder eenzijdig product-/collectiegericht                                     het museum te koppelen.
  en meer gericht op de wensen van de bezoeker.                                                            • sterk de samenwerking te zoeken met andere musea (delen van kennis,
 (1)   Onderzoek door Motivaction & Nederlandse Organisaties Vrijwilligerswerk (NOV), juni 2023
                                                                                                             taken, arrangementen en met lokale partijen (voor bijvoorbeeld
 (2)   Raad van Cultuur (2018). In wankel evenwicht, april 2018                                              sponsoring in natura).
 (3)   Nederlandse Museumvereniging (2011), Meer dan waard                                                                                                                      31
 (4)   Berenschot (2023). ‘In de schijnwerpers’ over de groeipotenties van de culturele sector door bijdragen aan maatschappelijke opgaven
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>3.2               ONTWIKKELINGEN IN NOORD-BRABANT EN
                  BRAINPORT EINDHOVEN
Historische context(1)                                                     ook in de regio-Eindhoven de industrialisatie fors opkwam. De regio-
In de 19e eeuw veranderde het karakter van Noord-Brabant sterk. Van een    Eindhoven verwierf bekendheid door Gerard en Anton Philips, die met
agrarische samenleving ontwikkelde de provincie zich tot een gebied met    hun lampenfabriek een belangrijk stempel op de regio drukten. Ook DAF
industrie en fabrieksarbeid. Deze transformatie voltrok zich in twee       werd één van de belangrijkste werkgevers in de regio. Hierdoor werd
duidelijke golven, met de eerste golf rond 1820 en een explosieve          Eindhoven in de twintigste eeuw één van de snelst groeiende steden van
groeifase vanaf 1850/1860.                                                 Nederland.

Eerste stap van agrarisch naar industrieel karakter (1800-1850)            Periode van transitie: opkomst dienstensector, Brainport Eindhoven en
Rond 1800 richtte de Brabantse bevolking zich nog op de traditionele       vrijetijdseconomie
landbouw. De uitvinding van stoommachines in Engeland had gevolgen         Na de Tweede Wereldoorlog krijgt de verzorgingsstaat meer vorm. De
voor de economische activiteit in Noord-Brabant. Al vanaf het begin van    welvaart neemt aanvankelijk sterk toe, ook in de regio-Eindhoven. De
de 19e eeuw werd gebruik gemaakt van de stoomtechnologie. Dit stuitte      economie veranderde in de tweede helft van de twintigste eeuw steeds
ook op weerstand van de bevolking.                                         meer in een diensteneconomie. Industrieën die traditioneel sterk waren,
                                                                           zoals de textielindustrie en de sigarenindustrie, verdwenen.
Opkomst van de industrie in Brabant (vanaf 1850)
De echte Industriële Revolutie in Brabant voltrok zich pas later in de     Ook in de regio-Eindhoven veranderde veel, met name in de late jaren
tweede helft van de 19e eeuw. De overgang van landbouw naar industrie      tachtig en begin jaren negentig. Uitdagingen als de inkrimping van
en fabrieksarbeid zag sectoren zoals weven, leerlooien en schoenmaken      Philips en het faillissement van DAF leidden tot het ontstaan van
en sigarenrollen gedijen in verschillende regio's van Brabant. Een reden   Brainport Eindhoven. Door een synergie van kennis- en maakindustrie en
voor deze explosieve groei in Noord-Brabant waren de lage lonen.           samenwerking met de TU Eindhoven wordt nieuwe werkgelegenheid
Hierdoor werd het traditionele thuiswerken langzamerhand verdrongen.       gecreëerd, met gespecialiseerde toeleveranciers, bedrijven, onderzoeks-
Ook nieuwe Industrieën vonden hun plaats in Brabant. Zo vestigden in       en onderwijsinstellingen. In de regio werden bedrijven als ASML, VDL en
Brabant zich de suikerindustrie en de metaal- en elektrosector.            NXP nieuwe iconen. De vraag naar toptalent zorgt ervoor dat de regio een
                                                                           steeds internationaler karakter krijgt. Ook weten steeds meer gasten uit
Eindhoven als één van de snelst groeiende steden van Nederland             binnen- en buitenland de regio te vinden. De vrijetijdseconomie is
Niet alleen lage lonen, maar ook arme zandgronden zorgden ervoor dat       daarmee steeds belangrijker geworden.
                                                                                                                                                32
 (1) Bron: Brabants Erfgoed
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>Huidige (museale) invullingen                                            •   HomeComputerMuseum, Helmond
In Noord-Brabant, en dus ook Brainport Eindhoven, zijn diverse musea     •   Kessels Museum, Tilburg
actief die herinneren aan de economische ontwikkeling van de provincie   •   Museum Techniek met een Ziel, Neerkant
en de regio en de producten die deze ontwikkeling opleverde. In          •   Nationaal Speelgoedmuseum Spelebos, Best
onderstaand overzicht zijn de huidige musea opgenomen.                   •   Speelgoedmuseum Op Stelten, Oosterhout

Agrarisch verleden                                                       Tussen de musea bestaan grote verschillen in thematiek, concept,
• Boerderijmuseum De Tolbrug, Bakel                                      inrichting, exploitatie en organisatie. Wat de musea met elkaar gemeen
• Boerenbondsmuseum, Gemert                                              hebben, is dat deze met een specifieke collectie inzicht bieden in een fase
• Jan Visser Museum, Helmond                                             van ontwikkeling van een streek of dorp. Vaak biedt de collectie inzicht in
• Meierijsche Museumboerderij, Heeswijk-Dinther                          de activiteiten van 1800 tot en met 1950.
• Museum de Vier Quartieren, Oirschot
• Nationaal Vlasserij-Suikermuseum, Klundert                             Enkele van deze musea hebben op het vlak van collectie inhoudelijke
                                                                         overeenkomsten met Het Waalres Museum:
Industrieel verleden & huisnijverheid                                    • Musea als het TextielMuseum en het Weverijmuseum beschikken
• DAF Museum, Eindhoven                                                    bijvoorbeeld over een collectie die herinnert aan het textielverleden van
• Het Schoenenkwartier, Waalwijk                                           de regio-Tilburg en –Eindhoven. Het TextielMuseum beschikt over de
• Museum de Looierij, Dongen                                               grootste textielcollectie op nationaal niveau, met aandacht voor onder
• Museum de Sigarenmaker, Bergeijk                                         meer interieur, huishouden, kleding en industrieel erfgoed. Het
• Nederlands Steendrukmuseum, Valkenswaard                                 museum beschikt onder meer over een damastweverij en –wasserij.
• Philips Museum, Eindhoven                                                Makers werken aan nieuwe producten in het TextielLab. Het Weverij-
• Valkerij en Sigarenmakerij Museum, Valkenswaard                          museum legt juist de nadruk op het productieproces. Het museum laat
• TextielMuseum, Tilburg                                                   het industrieel erfgoed uitgebreid zien, en vertelt over de arbeidsom-
• Weverijmuseum, Geldrop                                                   standigheden.
                                                                         • Het Waalres Museum heeft ook huishoudelijke en speelgoedartikelen
Design & huishoudelijke producten                                          in de collectie. Het museum heeft daarmee (enige) overeenkomsten
• Design Museum Den Bosch, ‘s-Hertogenbosch                                met bijvoorbeeld de Brabantse speelgoedmusea. Deze richten zich

                                                                                                                                                33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>  echter uitsluitend op speelgoed, dat lang niet altijd lokaal                            naar een economie gebaseerd op industrie zal aandacht krijgen in het
  geproduceerd werd. Aandacht voor productie- of ontwerpproces                            nieuwe museum.
  ontbreekt. Bij Het Waalres Museum is de insteek in het geval van de
  Simplex-collectie duidelijk anders. In Brabant zijn ook enkele musea die                Beleid(1)
  huishoudelijke producten in hun collectie hebben, maar het gaat in alle                 De Provincie Noord-Brabant kent geen specifiek museumbeleid. In het
  gevallen om een ander type collectie.                                                   verleden is wel de Cultuuragenda opgesteld, met daarin drie programma-
• Andere musea die aandacht hebben voor het industriële erfgoed van                       lijnen. Enkele jaren laten volgde het uitvoeringsprogramma “Cultuur in
  de regio doen dat vaak op andere wijze en/of hebben aandacht voor                       uitvoering”. Deze beleidsstukken vormen nog steeds de basis voor diverse
  andere producten. Het Philips Museum en het DAF Museum hebben                           subsidieregelingen voor culturele instellingen uit Brabant. Op dit moment
  aandacht voor de producten die door de bedrijven in het verleden zijn                   kunnen musea ook aanspraak maken op subsidies in het kader van het
  geproduceerd. Het DAF Museum biedt daarbij vooral een overzicht van                     stimuleren van het publieksbereik.
  de vrachtwagens en personenauto’s zonder al te veel historische
  context. Het Philips Museum biedt een blik van herkenning en laat                       Noord-Brabant hecht ook waarde aan het erfgoed in de provincie, omdat
  bezoekers door een selectie van de geschiedenis van het bedrijf lopen.                  het bijdraagt aan het behoud en het versterken van de identiteit en het
  Het Nederlands Steendrukmuseum en het Valkerij en Sigarenmakerij-                       karakter van Brabant. Het stelt zich tot doel om de verhalen achter het
  museum bieden zicht op andere industriële activiteiten, die in                          erfgoed zichtbaar te maken, zodat deze doorgegeven kunnen worden aan
  Valkenswaard plaatsvonden. Het Steendrukmuseum behandelt de                             nieuwe generaties. Ook daar sluit Het Waalres Museum sterk op aan.
  historische, technische, artistieke kanten en het maatschappelijke
  belang van het steendrukken op interactieve wijze. Het Valkerij en                      Erfgoed Brabant stelt vier verhaallijnen centraal:
  Sigarenmakerijmuseum gaat in op de historie van de sigarenindustrie                     • Bevochten Brabant. Aan de hand van enkele thema’s wordt de
  die in de regio-Eindhoven sterk vertegenwoordigd was.                                     militaire geschiedenis van Brabant inzichtelijk gemaakt.
                                                                                          • Religieus Brabant. Hierin staan de verhalen en monumenten die
Een museum dat nog in ontwikkeling is, is Eindhoven Museum/Museum-                          herinneren aan de religieuze geschiedenis van Brabant centraal.
park VONK*. In dit museum zal de gehele geschiedenis van de regio                         • Innovatief Brabant. Onder verhaallijn “Innovatief Brabant” is aandacht
Eindhoven te zien zijn, van prehistorie tot het heden. Ook de ontwikkeling                  voor de economische ontwikkeling in de provincie, met aandacht voor
van een economie gebaseerd op agrarische activiteit en huisnijverheid                       agrarische activiteiten, huisnijverheid, industrialisatie, crisis en
                                                                                            wederopbouw.
                                                                                                                                                             34
 (1) Bron: Brabants Erfgoed, Provincie Noord-Brabant en website provincie Noord-Brabant
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>• Bestuurlijk Brabant. Hierbij gaat het om de bestuurders die Brabant
  rijk was en de kastelen, landgoederen en buitenplaatsen die van hen
  waren.

Voor deze verhalen en bijbehorend erfgoed is gekozen omdat deze het
beste bij Brabant passen. Hierdoor ontstaan ook kansen om bijvoorbeeld
de leefbaarheid en de vrijetijdseconomie te stimuleren. Het Waalres
Museum sluit sterk aan bij de verhaallijn Innovatief Brabant.




                                                                         35
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>             3.3               ONTWIKKELINGEN IN GEMEENTE WAALRE
             Historische context                                                                               kaarsenfabriek, een steenbakkerij, een textielbedrijf, drie messenmakers
             De gemeente Waalre vormt een staalkaart van de omvorming van een                                  en boterfabrieken te vinden. Ook bekende merken als Brabantia, Walra,
             agrarisch-ambachtelijke structuur naar de industriële samenleving die in                          Kendix en Simplex werden in de gemeente Waalre geproduceerd.
             de gehele regio speelde(1). In het verleden was er vooral agrarische
             activiteit, maar werd in de gemeente ook damast gemaakt. De                                       Ook de gemeente Waalre kreeg te maken met vertrekkende industrie.
             huisnijverheid kwam op en bleef in de gehele 19e eeuw een belangrijke rol                         Bedrijven werden overgenomen (de kaarsenfabriek bijvoorbeeld door
             spelen. Thuiswevers uit Aalst en Waalre werkten ook in opdracht van de                            kwaliteitsmerk Bolsius in Schijndel) of verplaatsten hun productie naar
             textielfabrieken die in Geldrop waren gevestigd. Ook aan de houthandel                            andere locaties. Ook Brabantia vertrok uit Aalst, eind jaren ‘90. De
             en sigarenindustrie werd meegewerkt.                                                              economie van nu is vooral een diensteneconomie. Ook handel en horeca
                                                                                                               zorgen voor veel banen, terwijl het aantal banen in de industrie gestaag
             Medio 19e eeuw ontstond de eerste industriële bedrijvigheid in fabrieken                          afneemt. Waalre staat tegenwoordig bekend als een goede
             in de gemeente. Dat leidde tot een breed palet aan ondernemingen. In                              woongemeente, en wordt ook wel de Living Room van Brainport
             kerkdorpen Aalst en Waalre waren een tabaks- en sigarenfabriek, zes                               genoemd(2).
             linnenweverijen (met pellewevers), een leerlooierij, een blekerij, een



(1)   SRE Milieudienst (2013), Catalogus Cultuurhistorische Inventarisatie Erfgoedkaart Waalre
(2)   Gemeente Waalre (2020). Atlas met relevante trends en ontwikkelingen voor de omgevingsvisie van Waalre




             TITEL VAN DE PRESENTATIE/HET RAPPORT                                                                                                                                    36
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>In de tijd dat de industrie floreerde was er niet één type industrie dat er   1. De basis op orde
bovenuit stak in de gemeente. Wel lag de nadruk bij veel van de bedrijven     • Ondanks de beperkte hoeveelheid culturele voorzieningen in Waalre,
op de vervaardiging van producten die A-merken zijn/waren, producten             erkent de gemeente het belang van cultuur voor de mentale
gebaseerd op een kwalitatief hoogwaardig materiaal en design en                  gezondheid en de cohesie in de samenleving.
producten die te maken hebben met de inrichting van het huis, woning          • De gemeente streeft naar de ontwikkeling van een cultureel klimaat via
en keuken. Dat gaat zowel om praktische producten (Brabantia) als om             samenwerking met betrokken organisaties en inwoners.
sfeerverhogende producten (Kendix, damast, kaarsen).                          • Onderwijs wordt gezien als een ideale plek om cultuur te introduceren,
                                                                                 met aandacht voor ondersteuning van kinderen en financiële steun aan
Huidige invulling museum en erfgoed                                              amateurkunstverenigingen.
• Het Waalres Museum is het museum dat collecties uit het industriële
  erfgoed van Aalst en Waalre beheert. Het biedt inzicht in de producten,     2. Bouwen aan een cultureel klimaat
  en het proces dat daartoe leidde.                                           • Om samenhang tussen culturele organisaties te bevorderen, wordt
• Het Waalres Erfgoed is in 1986 opgericht om het erfgoed van de                voorgesteld een cultuuraanjager aan te stellen die initiatieven neemt
  kerkdorpen Aalst en Waalre veilig te stellen voor de inwoners en              en samenwerking stimuleert.
  toekomstige generaties. Dit doen zij door het verzamelen, bestuderen        • Het organiseren van een presentatiedag voor Waalrese culturele
  en beschrijven van documenten en foto’s, en door het dagelijks leven          organisaties en het ontwikkelen van een grote culturele manifestatie
  van de inwoners door de eeuwen heen zoveel mogelijk inzichtelijk              ter ere van het 100-jarig bestaan van de gemeente worden voorgesteld
  maken. Om die reden heeft Het Waalres Erfgoed zicht op de verhalen            als stappen richting meer samenwerking en zichtbaarheid van cultuur
  van de mensen die de ideeën ontwikkelden voor de producten en die             in Waalre. De gemeente ziet potentieel een belangrijke rol voor Het
  de producten vervaardigden. Het Waalres Erfgoed beschikt over diverse         Waalres Museum in dit culturele klimaat.
  collecties, gericht op bijvoorbeeld de Waalrese schrijver Anton Coolen,
  oude gereedschappen en lokaal fotomateriaal(1).                             3. Stimuleren van cultuureducatie
                                                                              • Het stimuleren van cultuureducatie staat centraal voor de komende
Beleid                                                                          vier jaar, met aandacht voor kinderen en een zinvolle
In 2022 is de Cultuurnota voor de gemeente Waalre opgesteld. In de              vrijetijdsbesteding.
Cultuurnota zijn de volgende ambities opgenomen:

 (1)   Website Het Waalres Erfgoed
                                                                                                                                                    37
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>• Deelname aan de landelijke regeling ‘Cultuureducatie met Kwaliteit’ en
  financiële ondersteuning van kunstonderwijs in de vrije tijd worden
  voorgesteld om cultuurparticipatie te vergroten. Op Brabants niveau
  wordt aansluiting op De Cultuur Loper (DCL) beoogd.
• Er wordt aandacht besteed aan de samenhang tussen regulier
  onderwijs, amateurkunst, en vrijetijdskunstonderwijs om
  talentontwikkeling te stimuleren en cultuurparticipatie te bevorderen.

In 2021 heeft de gemeente Waalre de Visie recreatie en toerisme
vastgesteld. Waalre zet recreatie (en toerisme) op passende wijze in om
een groene woongemeente waar het voor iedereen fijn wonen is te zijn.
Waalre wordt gezien als de schakel tussen de stad Eindhoven en de grote
natuurgebieden in de omgeving van Waalre. Waalre biedt de omgeving
om buiten te zijn en de natuur, het landschap en erfgoed te ontdekken.
Waalre zet nadrukkelijk niet in op grootschalige voorzieningen, maar op
kleine, lokale initiatieven. Die voorzieningen en de infrastructuur nodigen
inwoners uit om te bewegen, ontspannen en ontmoeten. Ook toerisme in
de gemeente is kleinschalig en van goede kwaliteit.

Bij de ontwikkelsporen in de visie is met name ontwikkelspoor 3
Dorpscentra relevant voor het Waalres museum. Hierin wordt gepleit voor
het aantrekkelijker en gezelliger maken van de dorpscentra Waalre en
Aalst, waarbij verhalen over het historisch/industrieel erfgoed en de relatie
met toeristisch recreatieve routes wordt gelegd en het belang van Het
Waalres Museum hierbij.




                                                                                38
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>3.4 SWOT-ANALYSE EN NOODZAAK VOOR VERANDERING
SWOT-analyse                                                                  programmering op zoek naar een duidelijkere profilering en
Op de volgende pagina is een SWOT-analyse opgenomen. Deze is                  positionering; waarin onderscheidt zij zich van het overige aanbod? En
opgesteld vanuit de analyses in de voorgaande paragrafen en de huidige        hoe kan het museum hiermee haar waarde voor de inwoner van Waalre
situatie van Het Waalres Museum, zoals omschreven in hoofdstuk 2. In de       en de regio Brainport Eindhoven vergroten?
SWOT is dus aandacht voor de kracht van het museum in de bedrijfs-          • De zoektocht naar een hernieuwde profilering wordt bemoeilijkt door
voering en in het aantrekken van publiek, maar ook voor de samen-             de beperkte capaciteit van het museum (circa 300 m²) waarbinnen het
werkingen die het museum aangaat. De belangrijkste conclusies zijn:           museum zowel haar vaste expositie, wisselexposities (bijvoorbeeld op
• Het Waalres Museum beschikt over meerdere deelcollecties met                gebied van kunst) alsook algemene/ondersteunende ruimtes moet
   bijzondere kwaliteiten en die sterk verbonden zijn met het DNA - met       invullen. Hierin zullen ook keuzes gemaakt moeten worden: waarop ligt
   name het industriële verleden - van de gemeente Waalre. Deze sluiten       de focus en welke activiteiten worden wellicht afgestoten?
   ook naadloos aan bij de historie en (industriële) ontwikkeling van       • Daarnaast zal ook de organisatie een impuls moeten krijgen. Deze
   Brainport Eindhoven.                                                       draait nu volledig op vrijwilligers waardoor deze kwetsbaar is in
• Sommige van deze deelcollecties zijn echter vooral voor de fijnproever.     meerdere opzichten. Door professionele ondersteuning op structurele
   Een belemmering is bovendien de beperkte ruimte waar het museum            basis kan de positionering en vernieuwing van het museum vorm
   over beschikt, de beperkte schil aan vrijwilligers waar het museum op      krijgen, kan PR en marketing worden geprofessionaliseerd, kan
   steunt en de statische opstelling van de vaste collectie.                  gewerkt worden aan de uitbreiding van het vrijwilligersbestand,
• Het museum bevindt zich in een regio die groeit, zowel economisch als       kunnen de externe contacten versterkt worden en kan worden gewerkt
   demografisch. Dit biedt kansen op meer bezoek. Ook kan het museum          aan de sociaal-maatschappelijke waarde.
   haar sociaal-maatschappelijke waarde verder vergroten.                   • Tot slot zal gewerkt moeten worden aan de uitstraling van het
• Stijgende lasten en minder bereidheid tot vrijwillige inzet vormen een      museum. De vaste expositie heeft nu een erg traditioneel karakter, met
   (financiële) bedreiging voor het museum, net als het monumentale           weinig dynamiek. Het museum blijft hiermee buiten beeld bij veel
   karakter van het museumgebouw.                                             inwoners van Waalre en Brainport Eindhoven. Dit vraagt investeringen
                                                                              om de aantrekkelijkheid te vergroten, terwijl het museum over weinig
Behoefte en noodzaak voor verandering                                         tot geen middelen/reserves beschikt en financieel dus kwetsbaar is. Als
De volgende conclusies kunnen worden getrokken over de noodzaak tot           eigenaar van het gebouw moet het museum bovendien rekening
verandering:                                                                  houden met onderhoudslasten waarvoor het museum de afgelopen
• Het Waalres Museum moet in haar collectie, vaste expositie en               jaren deels moest rekenen op sponsoring in natura.

                                                                                                                                                 39
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>Sterkte                                                               Zwakte
• Uitgebreide en bijzondere collectie in relatie tot industrieel      •   Beperkte omvang organisatie, circa 40 vrijwilligers
  erfgoed Aalst en Waalre                                             •   Beschikbare capaciteit/metrages beperkt
• Aansluiting collectie van museum op DNA/historie gemeente           •   Statische opstelling vaste expositie, niet goed te beleven zonder
  Waalre en op verhaallijn Innovatief Brabant                             uitleg/gids. Een deel van de collectie is bovendien alleen
• Monumentale status gebouw (met makersverleden) in combinatie            interessant voor fijnproevers
  met kwaliteiten omgeving, met o.m. kerken, Markt, horeca/retail     •   Verbinding met huidige maakindustrie ontbreekt, verbinding
• Persoonlijke benadering tijdens bezoek aan het museum                   met andere culturele organisaties kan sterker
                                                                      •   Kwetsbare financiële positie (beperkt verdienvermogen en
                                                                          reserves), weinig/geen budgetten voor marketing en activiteiten




Kans                                                                  Bedreiging
•   Toename bezoekpotentieel musea door groei vanuit regionale        •   Bezuinigingen overheid (Ravijnjaar, politieke veranderingen)
    bevolking (incl. expats) en toerisme/recreatie                    •   Monumentale status gebouw (beperkingen bij
•   Verbinding tussen makersverleden Waalre en huidige bloeiende          vernieuwingen plus risico onderhouds-/energielasten)
    maakindustrie Brainport Eindhoven                                 •   Omvang en kwaliteit alternatieven in de vrijetijdseconomie
•   Samenwerkingen met andere organisaties voor verbinding                (ook cultureel, museaal) nemen toe
    tussen collectie en immaterieel erfgoed                           •   Stijgende lasten voor musea (onder meer onderhoud,
•   Verbreding maatschappelijke rol musea (ook andere                     energie en personeel)
    beleidsvelden), in lijn met nieuwe museumdefinitie                •   Veranderende kijk in samenleving op vrijwilligersrol
•   Beleidsmatige aandacht voor cultuur (als doel en als middel) in
    Waalre alsmede financieringsmogelijkheden via culturele
    fondsen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre>4   Positionering
    Het Waalres Museum




                         41
</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>4.1          TOEKOMSTIGE PROFILERING
Wat was en is Waalre?                                                       Welk bezoekersprofiel past bij Waalre en bij het museum?
Eindhoven en de omliggende gemeenten industrialiseerden in de tweede        Waalre beschikt niet over grootschalige verblijfsrecreatieve bedrijven. Die
helft van de 19e eeuw, nadat de inwoners zich daarvoor hadden gericht op    zijn wel verder ten zuidwesten van de gemeente te vinden, maar veel van
het boerenleven en huisnijverheid. Waar sommige delen van de regio zich     deze mensen komen niet snel naar Waalre. Toeristen komen wel naar het
sterk op één type industrie of product richtten, was Waalre als een         museum, maar niet in grote getalen. Daarvoor bieden de dorpen Aalst en
staalkaart van de regionale ontwikkeling. In de gemeente vestigde zich      Waalre op dit moment te weinig onderscheidend aanbod. Toch zijn er wel
een diverse samenstelling aan maakbedrijven (o.m. textiel, huishoudelijke   kansen: in de omgeving zijn veel monumentale gebouwen en
artikelen, speelgoed, sigaren) die de lokale economie stuwden. Die          erfgoedverhalen die voor de leefstijlen inzichtzoeker en verbindingszoeker
staalkaart is terug te zien in de huidige collecties van Het Waalres        interessant kunnen zijn (zie bijlage 3 voor meer informatie over leefstijlen).
Museum. De verbindende factor is dat de meeste bedrijven in Waalre
kwaliteitsproducten voor thuis maakten, vaak met een hoogwaardig            Door de ligging tussen Eindhoven en de natuurgebieden komen
design. Bij sommige bedrijven gaat het om typische gebruiksartikelen        Eindhovenaren wél regelmatig in aanraking met de gemeente, voor
voor het huishouden, bij andere bedrijven om sfeerverhogende                wandelen en fietsen. Belangrijk voor het museum is uiteraard ook de
producten. Ook nu, zij het elders, zijn nog diverse, internationaal hoog    inwoner van de gemeente Waalre. Met de collecties vertelt het museum
aangeschreven merken actief (zoals Walra, Brabantia en Kendix) die hun      over een groot deel van de geschiedenis van Aalst en Waalre, en biedt het
oorsprong in Aalst en Waalre hebben.                                        museum zicht op de innovatiekracht die er in de gemeente en de regio
                                                                            was (en is). Dat is ook voor de scholen van de gemeente interessant.
Waalre is inmiddels geëvolueerd naar een economie die meer op diensten
is gebaseerd, elders in de regio zijn (high-tech) maakbedrijven nog alom    Dat maakt dat het museum, met gerichte marketing en communicatie,
vertegenwoordigd. De gemeente is met deze ontwikkeling als het ware         aanspraak kan maken op de volgende typen bezoekers:
de Living Room van Brainport Eindhoven geworden: een ideale woon-           • Inwoners van de gemeente Waalre, zowel reguliere bezoekers als
gemeente. In de Visie Recreatie & Toerisme is Waalre als de schakel           scholen en specifieke doelgroepen;
tussen Eindhoven en de grote natuurgebieden gepositioneerd. In Waalre       • Inwoners van Brainport Eindhoven, met het accent op Eindhoven en
kunnen mensen buiten zijn en daarbij de natuur, het landschap en het          het zuidelijk/zuidwestelijk deel van de regio;
erfgoed ontdekken, zonder grote toeristisch-recreatieve voorzieningen.      • Toeristen die in de Brabantse Kempen verblijven;
Wandelen en fietsen zijn belangrijk om de gemeente te ontdekken.            • Ouderenorganisaties en liefhebbers van industrieel erfgoed.


                                                                                                                                                     42
</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre>Welke onderscheidende thema’s kan Het Waalres Museum over het                   Hoe maakt Het Waalres Museum verbinding met het heden?
verleden laten zien?                                                            Het museum wil ook wisseltentoonstellingen blijven organiseren, omdat
Elders in de regio zijn verschillende musea die zich specialiseren. Zij laten   dit voor herhaalbezoeken zorgt, zeker ook bij de eigen inwoners. Dat past
de eindproducten van een regionaal geworteld bedrijf of juist het               bij de rol van het museum als plek voor ontspanning, voor toeristen en
technische maakproces van een specifieke industrie zien.                        voor recreanten. Met de wisseltentoonstellingen kan het museum
                                                                                bovendien de verbinding met het heden maken. Nog steeds zijn er talloze
Wat de deelcollecties van Het Waalres Museum met elkaar verbindt, is dat        makers in Waalre en in Brainport Eindhoven die met innovatieve
ze van creatieve makers zijn die hoogwaardige (design-)producten voor           ontwerpen tot nieuwe producten komen. De tentoonstellingen geven
thuis wisten te maken. Soms zelfs uit de restproducten van Philips,             ruimte aan deze makers. Met de nadruk op die makers die aansluiten bij
daarmee waren ze voorlopers in de circulaire economie. De makers, hun           de kernwaarden uit het verleden van Aalst en Waalre: kwaliteit,
ontwerpen, hun innovaties en de producten wil het museum graag                  creativiteit, hoogwaardig design en vormgeving, producten in het huis.
blijven tonen. Van idee naar product: dat is waar het om draait. Waarom         Ook kunst in verbinding met het thema van het museum past hierbij.
maak je iets? En hoe?
                                                                                Welk profiel krijgt Het Waalres Museum hiermee?
Dat is ook het proces waarin de mensen en bedrijven uit Waalre in het           Het Waalres Museum blijft – voorlopig – een kleinschalig museum. Het
verleden in uitblonken. En waar mensen en bedrijven in Brainport                huidige gebouw zorgt voor beperkingen van de ambities. Het museum
Eindhoven nog steeds in uitblinken, als slimste regio ter wereld. De keuze      maakt wel een duidelijke keuze: voor de makers. Niet met een eigen
past dus bij de historie van Aalst en Waalre. Het is namelijk nooit één         maaklab, omdat daarvoor de ruimte beperkt is. Veel makers zitten boven-
fabriek geweest die allesbepalend was in de gemeente, in ieder geval niet       dien graag dicht bij elkaar om elkaar te inspireren. Met tentoonstellingen
voor de gehele periode.                                                         geeft het museum hen wel ruimte om hun werk tentoon te stellen.

Het museum wil dit verhaal op een meer eigentijdse manier vertellen,            De professionalisering van de organisatie zorgt ervoor dat het museum
met minder objecten en met een duidelijke verhaallijn. Daarmee krijgen          beter kan samenwerken, en er beter voor scholen (ook voor nieuwe
bezoekers aan het museum meer context bij het verleden van Aalst en             makers van alle opleidingsniveaus) en voor specifieke doelgroepen kan
Waalre en bij het proces waarin mensen uit de gemeente en regio altijd          zijn. Het museum laat scholieren in de toekomst kennis maken met die
hebben uitgeblonken.                                                            makers. Wellicht dat een nieuwe generatie makers wordt geïnspireerd en
                                                                                opstaat? De persoonlijke touch blijft belangrijk voor het museum.
                                                                                Daarmee kan het museum er ook zijn voor specifieke doelgroepen, die
                                                                                                                                                     43
                                                                                aandacht vragen vanuit het sociale domein.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre>4.2 MISSIE, AMBITIE EN VISIE
De herijkte positionering van Het Waalres Museum en de nieuwe definitie       Het Waalres Museum niet alleen de kans om haar maatschappelijke
van het ICOM voor musea hebben invloed op de missie van het museum.           waarde te vergroten, maar het past ook bij de positionering van de
Deze is als volgt geherformuleerd:                                            gemeente Waalre als “Living room” van Brainport Eindhoven.
Het Waalres Museum richt zich op het organiseren en presenteren van
tentoonstellingen en activiteiten die het rijke industriële (en huisnijver-   Om invulling aan de missie te geven, hanteert Het Waalres Museum de
heids-)verleden van de gemeente Waalre raken. In het verleden hebben          volgende visie en ontwikkeldoelen voor de jaren 2024 t/m 2027:
de activiteiten van inwoners en bedrijven uit de gemeente geleid tot het      • Professionalisering en gefaseerde groei. In de komende jaren gaat
ontwerp en de productie van diverse huishoudelijke en textielartikelen,          Het Waalres Museum professionaliseren en gefaseerd groeien, binnen
vaak met een hoogwaardig design. Het museum verbindt het verleden                een bestuur-directiemodel. Dit bereikt het museum door:
van deze makers in Waalre aan hedendaagse makers en legt in de                  • het aantrekken van nieuwe bestuursleden met diverse expertise-
tentoonstellingen de nadruk op het brede spectrum van cultuur-                     gebieden. De nieuwe bestuursleden onderschrijven de positionering
historische, kunsthistorische, sociaaleconomische, technisch-inhoudelijke          van Het Waalres Museum;
en ontwerpaspecten. Met deze brede benadering biedt het museum                  • de geleidelijke groei van het vrijwilligersbestand tot circa 50
bezoekers een onderscheidende en rijke ervaring die educatie, plezier,             vrijwilligers, met meer variatie in leeftijd;
reflectie en kennisuitwisseling combineert. Als museum zonder                   • het aanstellen van een professionele kracht die zich bezig gaat
winstoogmerk en in dienst van de samenleving, streeft Het Waalres                  houden met onder meer de professionalisering van de
Museum naar inclusiviteit, diversiteit en duurzaamheid in alle                     programmering en interne processen en het leggen en onderhouden
activiteiten, gebaseerd op een actieve deelname in én van de Waalrese              van externe contacten voor samenwerking;
gemeenschap.                                                                  • Scherpere keuzes in exposities en activiteiten. De professionalisering
                                                                                 komt de exposities en activiteiten van Het Waalres Museum ten goede.
Met deze missie sluit Het Waalres Museum inhoudelijk in grote mate aan           Deze zijn in de komende jaren altijd in verbinding met de missie en
op de huidige collectie en activiteiten van het museum (met het accent           ambitie van het museum. Het museum biedt de bezoeker een blik op
op het tonen van de makers en het industriële erfgoed van de gemeente            het verleden en het heden met 2-3 wisselende tentoonstellingen per
Waalre), maar heeft het museum ook de ambitie om een meer betrokken              jaar op de begane grond van het museum. Zo wordt duidelijk hoe het
rol in de gemeente Waalre en Brainport Eindhoven te spelen. Het                  industriële verleden van Waalre de basis heeft gevormd voor nieuwe
museum legt in de tentoonstellingen nadrukkelijker de verbinding met             makers, designs en kunstuitingen.
hedendaagse uitingen van lokale en regionale makers. Deze keuze maakt
Het Waalres Museum omdat daarmee de aansluiting op het DNA van de
                                                                                                                                                   44
gemeente Waalre en Brainport Eindhoven nog sterker wordt. Dat biedt
</pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 45 ======================================================================

<pre>• Betere publieksfaciliteiten en –beleving na herinrichting. Het                onderhoudt het museum haar goede banden, met als doel om de
  ontbreekt Het Waalres Museum op dit moment aan goede                          educatieprogramma’s zo goed mogelijk te laten aansluiten op het
  publieksfaciliteiten, zeker als het museum grotere groepen (educatief         curriculum van de scholen.
  of recreatief) ontvangt. Hiervoor maakt het museum enkele                   • Een bredere sociaal-maatschappelijke en culturele rol. Van musea
  aanpassingen in het gebouw en in de faciliteiten, zodat de gastvrijheid       wordt verwacht dat zij niet alleen maar instellingen zijn die materieel
  verbetert. De presentatie van de vaste collectie stelt bezoekers nog niet     erfgoed tonen, ze krijgen een steeds bredere rol in de samenleving. Het
  goed in staat om (zelfstandig) de verhalen achter het industriële             Waalres Museum ziet de kansen die er voor het museum zijn en gaat in
  erfgoed van Waalre te ervaren. Daarom zet het museum met een                  de komende jaren, stapsgewijs en binnen de organisatorische,
  herinrichting van de vaste tentoonstelling op de eerste verdieping erop       financiële en fysieke mogelijkheden, werken aan meer betekenis voor
  in – in samenwerking met onder meer Het Waalres Erfgoed – om meer             specifieke doelgroepen in de gemeente Waalre.
  context aan de bezoeker te kunnen meegeven. Dat betekent dat
  minder objecten zichtbaar zullen zijn, en dat de verhalen achter de         Door deze stappen houdt Het Waalres Museum in de komende jaren (tot
  collectie beter beleefbaar zijn. Dat doet het museum aan de hand van        en met 2027) het verleden van de gemeente Waalre levend, en maakt het
  een duidelijke verhaallijn en moderne technieken. Hiermee streeft het       de verbinding met het heden sterker. Daarnaast werkt het museum aan
  museum na dat iedere bezoeker tevreden en met een rijkere beleving          haar financieel-organisatorisch toekomstbestendigheid. Deze stappen
  het museum verlaat.                                                         moeten op termijn gaan leiden tot meer bezoekers en meer activiteiten
• Maken van verbindingen staat centraal. Het museum onderschrijft             die een waardevolle bijdrage leveren aan het maatschappelijke leven in
  dat voor een grote maatschappelijke waarde de inbedding in het              de gemeente Waalre. In de volgende paragrafen worden de stappen
  bedrijfsleven, het lokale en regionale sociaal-maatschappelijke en          nader toegelicht.
  culturele veld en het onderwijs noodzakelijk is. Daarom zoekt het
  museum in de komende jaren actief de verbinding met makers,
  bedrijven en instellingen uit Waalre en Brainport Eindhoven. Het doel is
  om niet alleen het verleden van de gemeente Waalre sterker te laden
  met relevante verhalen, maar ook om inzicht te geven in de stappen die
  makers van nu in Waalre en Brainport Eindhoven maken. Zo krijgt het
  verleden van Waalre meer context. Met het lokale onderwijs


                                                                                                                                                   45
</pre>

====================================================================== Einde pagina 45 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 46 ======================================================================

<pre>Perspectief op middellange termijn
Het museum constateert dat de bescheiden ruimte in het museum-
gebouw aan de Willibrorduslaan een beperking vormt voor de ambities
van het museum op langere termijn. Nu al loopt het museum tegen
beperkingen aan, bijvoorbeeld als grotere groepen het museum
bezoeken. Om die reden is de (vrije) openstelling geminimaliseerd tot drie
middagen per week, zodat bezoekers op deze momenten voldoende
ruimte hebben om het museum te ervaren. Bezoeken van groepen
worden zo veel mogelijk op andere momenten ingepland.

Als het museum in de komende jaren stappen gaat maken, wordt het
gebouw nog meer een bottleneck. Toch is dit de eerste stap die het
museum moet maken. Voor het museum heeft de professionalisering van
de organisatie en programmering de hoogste prioriteit. Als het museum
deze stappen overslaat, wordt de druk op de huidige organisatie te groot.

Op langere termijn groeit het museum graag door naar een nieuwe
locatie die de ruimte biedt om invulling te geven aan de ambities van het
museum en de gemeente. In een nieuw gebouw zijn er betere
mogelijkheden om cultuur sterker zichtbaar te maken in de gemeente
Waalre. Daaraan wil Het Waalres Museum graag bijdragen, in
samenwerking met andere organisaties die in het lokale veld actief zijn.
Het museum wil hierover het gesprek met de gemeente aangaan in de
komende jaren.

In hoofdstuk 6 wordt meer aandacht aan de huisvesting besteed.


                                                                             46
</pre>

====================================================================== Einde pagina 46 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 47 ======================================================================

<pre>4.3 ONTWIKKELPERSPECTIEF PER ASPECT
Het ontwikkelperspectief per aspect hangt samen met het profiel en de
missie/visie die op de vorige pagina’s is opgeschreven. In de kern is Het
Waalres Museum een museum. Deze functie staat dus centraal. In lijn met
de museumdefinitie behoren tegenwoordig meer taken tot het pakket
van musea. In de komende paragrafen wordt meer inzicht in de ambities
en invulling per functie gegeven, met een onderscheid in:
• Museum (4.3.1);
• Educatie (4.3.2);
• Collectie (4.3.3);
• Overige activiteiten (4.3.4).




                                                                            47
</pre>

====================================================================== Einde pagina 47 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 48 ======================================================================

<pre>4.3.1 MUSEUM
Wie kiest wordt gekozen                                                        industrialisatie ging gepaard met andere uitdagingen. Daarom zal het
In principe is de collectie van Het Waalres Museum zo omvangrijk dat het       museum ook meer aandacht – waar mogelijk via audio- en videomateriaal
gehele gebouw als een erfgoedmuseum in te richten is. Het museum zou           – besteden aan de achtergrondverhalen van deze makers en de bedrijven,
dan alleen een vaste tentoonstelling hebben. Als die op attractieve wijze      zodat voor de bezoeker ook de cultuurhistorische en sociaaleconomische
wordt ingericht, dan zal het museum, zeker in de periode na heropening,        context waarin deze innovaties zijn ontstaan voor de bezoeker tot leven
op meer bezoekers kunnen rekenen. Het nadeel is echter dat bezoekers in        komt.
dat geval weinig redenen zullen hebben om nog eens terug te keren bij
het museum, en grote stromen toeristen waar het museum op terug kan            Dynamische tentoonstellingsruimte op de begane grond
vallen zijn er niet.. Bovendien wil het museum sterker de relatie met nu en    Op de begane grond creëert het museum een dynamische tentoon-
de toekomst maken en daaraan draagt een ruimte voor wisseltentoon-             stellingsruimte waar de makers van nu en van de toekomst kans krijgen
stellingen bij. Het is dus zaak om voor de vaste tentoonstelling kritisch de   om hun werk te tonen. Dat kunnen makers zijn die nieuwe praktische
samenstelling van de collectie te evalueren. En met minder objecten het        oplossingen bedenken voor alledaagse problemen en situaties, maar ook
verhaal van het museum te vertellen, zodat datgene wat het museum wil          makers die kunstvormen die sterk in relatie staan met het industriële
bijbrengen beklijft. Voor een eerste aanzet ten aanzien van de collectie       erfgoed waar Het Waalres Museum zich op richt. We laten daarmee
wordt verwezen naar paragraaf 4.3.2.                                           nieuwe innovaties zien die in de gemeente Waalre en in Brainport
                                                                               Eindhoven worden gemaakt. In de tentoonstellingen wordt altijd de
Een beter beleefbare vaste tentoonstelling, met één verhaallijn                verbinding gezocht met de collecties van Het Waalres Museum en/of de
De exacte uitwerking van de museale verhaallijn komt tijdens de                historie van Aalst en Waalre. Bijvoorbeeld door de bezoeker beter te laten
ontwerpfase aan de orde. Duidelijk is wel dat de collecties niet meer – min    begrijpen welke technisch-inhoudelijke en ontwerpaspecten bij de
of meer – onafhankelijk van elkaar zullen worden gepresenteerd, maar dat       vorming van het idee tot het nieuwe product komen, of hoe een innovatie
de delen daarvan in functie zullen staan van één verhaallijn die inzicht       gevolgen kan hebben voor het leven van de mens. Denk bijvoorbeeld aan
geeft in hoe inwoners van Aalst en Waalre in het verleden hun ideeën tot       allerlei slimme technologieën die ons in staat stellen om ons leven anders
een product hebben ontwikkeld dat niet meer weg te slaan was uit de            in te richten.
huizen van de gemiddelde Nederlander – en ver daarbuiten. Zo wordt
duidelijk hoe nieuwe mogelijkheden om producten te produceren het              Het is de intentie om de ruimte flexibeler – dynamischer – te kunnen
denken van de makers in Aalst en Waalre hebben beïnvloed. Het ligt voor        programmeren. Dat betekent ook dat het museum over meer inrichtings-
de hand om de verschillende stadia van economische ontwikkeling                elementen zal moeten beschikken die voldoende flexibiliteit bieden om
centraal te stellen in de verhaallijn – zonder daarbij specifiek op zoek te    diverse wisseltentoonstellingen in te richten.
                                                                                                                                                     48
zijn naar een chronologisch en tijdsgebonden verhaal. Iedere fase in de
</pre>

====================================================================== Einde pagina 48 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 49 ======================================================================

<pre>4.3.2 COLLECTIE
De herinrichting en professionalisering van de organisatie gaan samen              vernieuwd museum? Welke verhalen hebben zij daarbij?
met een kritische evaluatie van de collectie. De collectie is bij de           •   De museale verhaallijn heeft invloed op de keuzes ten aanzien van de
museumregistratie enkele jaren geleden al volledig in kaart gebracht. Er is        collectie. De evaluatie van de huidige collecties wordt gelijk opgaand
geen concreet collectiebeleidsplan op dit moment, nieuwe stukken                   met de organisatieontwikkeling en het ontwerpplan uitgevoerd. Zo
worden beoordeeld op uniciteit en dubbele stukken worden afgestoten                komen alle stappen die Het Waalres Museum in het kader van de
volgens de daarvoor geldende protocollen.                                          professionalisering wil zetten samen. De evaluatie van de huidige
                                                                                   collecties wordt uitgevoerd met de inzet van enkele vrijwilligers en
Het Waalres Museum gaat in de toekomst werken aan een (nieuw)                      onder leiding van bestuur en directie. De beslisboom in het collectie-
collectiebeleidsplan, met een beschrijving van de samenstelling van de             beleidsplan is straks zo ingericht dat de waarde van alle objecten in het
collectie (inclusief herkomst en ontsluiting), bijdrage van de collectie aan       licht van de museale verhaallijn kan worden beoordeeld. Daarbij
de museale verhaallijn en een beslisboom ten aanzien van verwerving en             hanteert het museum een open blik: inkrimpen of afstoten behoort tot
ontzameling. Tevens zal er aandacht zijn voor het conserveringsbeleid van          de mogelijkheden, op onderbouwde en passende wijze.
de collectie.                                                                  •   Het museum waakt er met deze werkwijze voor om op korte termijn
                                                                                   ondoordachte keuzes tussen deelcollecties te maken. De waarde van
Als voorzet voor het collectiebeleidsplan ziet Het Waalres Museum het              een museum komt immers deels voort uit het conserveren van de
volgende:                                                                          collectiestukken, ook als deze minder voor een breed publiek
• Alle deelcollecties (behoudens de kerststallencollectie) zijn sterk lokaal       aantrekkelijk zijn en meer voor een nichepubliek. Het museum gaat wel
  geworteld, door de herkomst van het ontwerp en de productie of door              aan de slag met een herwaardering van de collectie.
  de herkomst van de verzamelaar. Ze komen bovendien allemaal voort            •   Het museum onderschrijft het oordeel van Ginder en Kunstloc Brabant
  uit maakbedrijven en individuele makers uit de regio. Keuzes maken is            dat het museumgebouw te klein is om fysiek een representatief en
  op voorhand dus niet zo eenvoudig. Dat geldt wel ten aanzien van de              helder beeld van alle deelcollecties te geven. Daarvoor zoekt het
  kerststallencollectie. Het museum is voornemens deze niet meer in een            museum oplossingen. Die kunnen er zijn in de vorm van ontzameling of
  losse expositie in het museum te tonen.                                          alternatieve wijze van ontsluiting (bijvoorbeeld via digitale weg of via
• Het museum gaat in het kader van het ontwerp van de nieuwe                       plaatsing delen van collecties op alternatieve locaties (zorg, gemeente)
  verhaallijn voor het museum in gesprek met andere organisaties (zoals            in Aalst en Waalre). Daarvoor gaat het museum in gesprek met diverse
  Het Waalres Erfgoed, scholen, zorginstellingen) en met de inwoners van           partners.
  de gemeente Waalre. Welke objecten uit de collectie roepen                   •   Nieuwe verwervingen worden in de toekomst ook beoordeeld aan de
  herinneringen bij hen op en zouden zij graag terugzien in een                    hand van het op te stellen collectiebeleidsplan.
                                                                                                                                                        49
</pre>

====================================================================== Einde pagina 49 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 50 ======================================================================

<pre>4.3.3 EDUCATIE
Op het vlak van educatie heeft Het Waalres Museum in de afgelopen            Ten aanzien van de programmering van de educatie blijft het museum in
jaren al diverse stappen gezet. Het Waalres Museum biedt een kunst- en       de komende jaren in ontwikkeling:
cultuurprogramma (“Kunst/Industrieel Erfgoed”) voor de basis-                • Het museum gaat met de diverse instellingen in gesprek om de
schoolgroepen 5/6 en 7/8 van de (op dit moment) vijf basisscholen in Aalst     aansluiting van de educatieprogramma’s op het curriculum te
en Waalre. Dit bestaat uit:                                                    evalueren. Gezien de positionering heeft het museum de wens om ten
• Industrieel erfgoed. Programma gericht op industriële en culturele           aanzien van educatielijn “Industrieel erfgoed” het accent op de
   verleden van Aalst en Waalre, met aandacht voor culturele waarden van       ontwikkeling van nieuwe ideeën en ‘maken’ te houden en daarin de
   gemeenschappen, geografische ligging, natuurlijke hulpbronnen en            best mogelijke koppeling met het curriculum van de scholen te maken.
   groeifactoren of belemmeringen. Streven met het programma is dat            Het educatieprogramma “Kunst” brengt het museum graag meer in
   leerlingen worden uitgedaagd nieuwe ontwerpen en producten te               overeenstemming met het doel bij de tentoonstellingen, om kunst
   bedenken voor hedendaagse situaties en vraagstukken. Deze lessen            meer in reflectie op industrieel erfgoed te plaatsen waarbij het maken
   worden gegeven door een vrijwilliger.                                       van kunst ook voortkomt uit een idee.
• Kunst. Bezichtigen van kunst, uitleg over kunst en de betekenis van        • Het museum sluit graag aan op initiatieven die de gemeente op het
   kunst in enge en zo mogelijk in brede zin. Het streven is om leerlingen     vlak van cultuureducatie beoogt, zoals omschreven in de Cultuurnota.
   zelf actief te betrekken bij vormgeven aan kunstuiting. Deze lessen         Het gaat onder meer om de aansluiting op provinciale en landelijke
   worden gegeven door een lokale kunstenaar.                                  programma’s De Cultuur Loper en Cultuureducatie met Kwaliteit.
                                                                             • In de afgelopen jaren hebben als gevolg van de coronapandemie nog
Het museum wil ook in de komende jaren waardevolle educatie-                   weinig scholen uit andere gemeenten gebruik gemaakt van de
programma’s blijven bieden aan de scholen in de gemeente Waalre.               mogelijkheden die de programma’s Museumschatjes en Museum-
Helaas staat de ruimte in het museumpand niet toe om een aparte                schatten bieden. Daar zet het museum in de komende jaren sterker op
educatieruimte op te nemen. Voor een groep van circa 20-25 leerlingen          in. Dat past bij de sterkere verbindingen die het museum met
zou ongeveer 50 m2 nodig zijn, wat de ruimte voor tentoonstellingen nog        bedrijven, instellingen en onderwijs in de regio wil maken.
verder zou beperken. De voorbereiding op de schoolbezoeken blijft
daarom op de scholen zelf, eventueel met ondersteuning van Het Waalres
Museum op afstand/op locatie.



                                                                                                                                                 50
</pre>

====================================================================== Einde pagina 50 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 51 ======================================================================

<pre>4.3.4 OVERIGE ACTIVITEITEN
In de afgelopen jaren heeft Het Waalres Museum naast de tentoon-                • (Re-)integratie: het museum biedt mogelijkheden voor bijvoorbeeld
stellingen en de educatieactiviteiten enkele andere activiteiten kunnen             asielzoekers of mensen terugkerend van burn-outklachten om
organiseren waarmee het bijdraagt aan de samenleving van Aalst en                   binnen het museum aan de slag te gaan.
Waalre. Door organisatorische, financiële en ruimtelijke beperkingen was      • De locatie van Het Waalres Museum, te midden van diverse industriële
het programma niet zo uitgebreid als het museum zelf had beoogd. Voor            erfgoedlocaties, nodigt uit tot de ontwikkeling van een (digitaal
de komende jaren is de ambitie er om meer activiteiten te organiseren,           ondersteunde) route. Op die manier kan het museum bijdragen aan
uiteraard passend binnen de organisatorische, financiële en ruimtelijke          een langere verblijfsduur van bezoekers aan Waalre. Dat is niet alleen
mogelijkheden. Ook gaat het museum op zoek naar de mogelijkheden                 goed voor het museum, maar ook voor andere lokale (horeca-)
om bezoekers meer van het industriële erfgoed van Aalst en Waalre                ondernemers. Het museum gaat met jonge ontwerpers aan de slag om
buiten het museum mee te geven.                                                  hier een vorm aan te geven. Ook wordt onderzocht of een wandel- of
                                                                                 fietsroute rondom industrieel erfgoed door de gehele gemeente
Activiteiten voor het museum op de korte of middellange termijn zijn:            mogelijk is, mogelijk in aansluiting op Waalre Walks.
• Het Waalres Museum wil in de toekomst vaker verbinder in de lokale          • Het museum wil graag een belangrijke bijdrage leveren aan het
   samenleving zijn. Samen met andere partijen gaat het museum op                culturele klimaat van de gemeente Waalre. Niet alle activiteiten die in
   zoek naar vormen waarbij de activiteiten, collectie en tentoonstellingen      de prestatieafspraken van de afgelopen jaren waren opgenomen, zijn
   van Het Waalres Museum waarde kunnen hebben voor groepen in de                tot volle wasdom gekomen. De ruimte blijft een belemmerende factor
   samenleving. Het museum gaat in de eigen organisatie op zoek naar 2-          in de komende jaren. Daarom blijft het zoeken welke activiteiten
   3 vrijwilligers die zich met de ontwikkeling van programma’s op het           binnen de huidige behuizing van het museum plaats kunnen vinden.
   snijvlak van zorg en cultuur bezig gaan houden. Bestaande ideeën zijn:        Het museum denkt daarbij aan lezingen en kleinschalige
  • Activiteiten tegen eenzaamheid, waarbij het museum aansluiting kan           muziekvoorstellingen, in verbinding met de exposities.
     zoeken op het programma Eén tegen Eenzaamheid of een
     samenwerking kan aangaan met Stichting Met je hart.                      Een deel van bovenstaande activiteiten kan worden gefinancierd uit het
  • In samenwerking met Het Waalres Erfgoed herinneringskoffers               activiteitenbudget. Het museum onderzoekt of aanvullende financiële
     ontwikkelen. Door het praten over het persoonlijke verleden (aan de      bronnen (zoals fondsen) beschikbaar zijn voor bijvoorbeeld de
     hand van herinneringskoffers) krijgen mensen met dementie meer           ontwikkeling van routes. Ook verkent het museum of vanuit andere
     zelfvertrouwen. De nostalgische waarde van delen van de collectie        bronnen mogelijkheden zijn voor de ontwikkeling van vraaggerichte
     van Het Waalres Museum biedt hiervoor een uitstekende optie. Dit         culturele activiteiten.
     helpt ook om de mensen met dementie beter in contact te laten
                                                                                                                                                     51
     komen met familieleden.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 51 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 52 ======================================================================

<pre>4.4 STRATEGISCHE PARTNERS, STAKEHOLDERS EN
    PROJECTPARTNERS
Op diverse manieren kan Het Waalres Museum de samenwerking zoeken,         belangrijk. Het museum beoogt weliswaar een verbetering van de eigen
bestendigen of verbeteren met andere organisaties en bedrijven. Deze       horecafaciliteiten, maar deze zijn ondersteunend en alleen geschikt voor
samenwerkingen zijn niet alleen van belang voor de kracht van het          individuele bezoekers of kleine groepen. Voor grotere groepen blijft het
museum, maar helpen ook bij het aantrekken van externe financiering via    museum de samenwerking zoeken met andere partijen. Een bezoek aan
bijvoorbeeld (culturele) fondsen. In deze paragraaf maken we een           het museum kan worden gestart of afgesloten met koffie en gebak op
onderscheid naar strategische partners, stakeholders en projectpartners.   een plek nabij het museum. Ook voortzetting van de arrangementen met
Bij alle samenwerkingen evalueert Het Waalres Museum of deze aansluit      Rudolf Vermeulen Bonbons liggen voor de hand.
bij het diversiteits- en inclusiebeleid van het museum.
                                                                           Op museaal vlak zijn ook enkele samenwerkingen mogelijk, met name op
Samenwerkingen en strategische partnerships                                regionaal niveau:
Op lokaal niveau wil Het Waalres Museum de samenwerking met Het            • Voor de programmering zijn mogelijkheden om samen te werken met
Waalres Erfgoed verder versterken. Het Waalres Erfgoed is altijd een         het Weverijmuseum in Geldrop en Museum de Kantfabriek in Horst,
natuurlijke partner voor Het Waalres Museum geweest, de organisaties         voor bijvoorbeeld tentoonstellingen over damast, Kendix en Walra. Het
delen ook enkele vrijwilligers. De verhalen die Het Waalres Erfgoed          Weverijmuseum zou eventueel ook een rol kunnen spelen als afscheid
beheert zijn waardevol voor Het Waalres Museum, omdat het museum             wordt genomen van een deelcollectie als de damastcollectie.
hiermee nog meer de verhalen achter de makers kan ontsluiten. Bij de       • Op dit moment werkt Eindhoven Museum nog aan de transformatie
herinrichting van de vaste expositie hoopt Het Waalres Museum dus de         van het PreHistorisch Dorp tot Museumpark VONK*. Het museum gaat
samenwerking met Het Waalres Erfgoed aan te gaan. Ook op andere              de gehele historie (van prehistorie tot heden) van regio-Eindhoven
vlakken zijn samenwerkingen mogelijk. Nu al gaat Het Waalres Erfgoed         laten zien. Ook Eindhoven Museum is een logische partner voor Het
met herinneringskoffers langs dagbestedingen en zorginstellingen.            Waalres Museum, onder meer in de ontwikkeling van nieuwe tentoon-
Aansluiting vinden op elkaar zou waardevol zijn, de objecten van het         stellingen. Wellicht kan Het Waalres Museum op momenten als extra
museum kunnen de ervaring voor de mensen die bezocht worden                  locatie voor een tentoonstelling dienen, en zijn er mogelijkheden om
verrijken. Ook in de ontwikkeling van een route rondom industrieel           via bruiklenen tot vernieuwende wisseltentoonstellingen te komen.
erfgoed hebben de verhalen van Het Waalres Erfgoed meerwaarde.             • Ten zuiden van Eindhoven zijn diverse musea gevestigd die inzicht
                                                                             geven in het industriële erfgoed en de makers die in het verleden deze
Op lokaal niveau zijn ook de horecabedrijven nabij Het Waalres Museum        regio tot ontwikkeling brachten. Niet alleen Het Waalres Museum, maar

                                                                                                                                                52
</pre>

====================================================================== Einde pagina 52 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 53 ======================================================================

<pre>  ook het Valkerij en Sigarenmakerijmuseum en het Nederlands Steen-          Stakeholders
  drukmuseum. Het is het verkennen waard om te kijken of deze musea          Het Waalres Museum heeft met haar activiteiten diverse stakeholders.
  samen met elkaar met een arrangement meer bezoekers kunnen                 Allereerst de gemeente Waalre, waarvoor het museum waardevolle
  trekken in bijvoorbeeld de groeps- en bussenmarkt.                         activiteiten wil ontwikkelen die bijdragen aan een goed cultureel klimaat.
                                                                             Ook de vijf basisscholen in de gemeente zijn stakeholders voor het
Op regionaal vlak wordt bovendien gewerkt aan de professionalisering         museum, vanwege de bijdrage die het museum kan leveren aan de
van de regiomarketing. Op dit moment wordt de content vanuit lokale          vorming van hun leerlingen.
partijen aangeleverd aan RegioRadarEindhoven. Aansluiting op deze
initiatieven, en wellicht ook op Eindhoven247, is belangrijk voor Het        Ook enkele andere onderwijsinstellingen zijn stakeholders. In het verleden
Waalres Museum om in beeld te blijven bij bezoekers aan de Brabantse         heeft het museum samengewerkt met studenten van de Design
Kempen.                                                                      Academy Eindhoven voor de vormgeving van tentoonstellingen. Het
                                                                             Waalres Museum hoopt dat studenten van de Design Academy ook in de
Belangrijk voor Het Waalres Museum zijn bovendien de makers en de            toekomst hun bijdrage aan het museum willen blijven leveren. Dat geldt
maakbedrijven. Zij zijn immers diegenen die de basis vormen van de           ook voor leerlingen van het SintLucas, de vakschool voor creatief talent.
collectie van het museum. De contacten van Het Waalres Museum met            Het Waalres Museum wil een podium zijn voor nieuwe creatieve ideeën
bijvoorbeeld Brabantia en Kendix zijn goed, het museum wil deze              en designs, daar past een verbinding met het talent van de toekomst
contacten bestendigen. Ook tot Walra zoekt het museum toenadering.           uitstekend bij.

In Brainport Eindhoven zijn ook nieuwe makers en maakbedrijven aan de        Het Waalres Museum ziet ook lokale instellingen en organisaties in de
slag. Zij zijn diegenen die het museum de koppeling naar het heden           zorg en het sociale domein als belangrijke stakeholders. Samen met hen
bieden. Daarom zoekt het museum contact met maakbedrijven en                 kijken we naar de mogelijkheden waarop we waardevol kunnen zijn voor
makersplekken waar nieuwe designers hun projecten ontwikkelen. Een           elkaar. Door activiteiten bij de instellingen, door tentoonstellingen in het
voorbeeld van een lokaal maakbedrijf is Ovilli Design, elders in Brainport   museum, door het plaatsen van een deel van de collectie en door het
Eindhoven zijn de Dutch Design Foundation en makersplekken als Sectie-       bieden van mogelijkheden voor vrijwilligers. We denken onder meer aan
C, Microlab, Plan-B en KEVN.                                                 Het Andere Wonen Waalre, het Alzheimer Café Valkenswaard/Waalre,


                                                                                                                                                      53
</pre>

====================================================================== Einde pagina 53 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 54 ======================================================================

<pre>Stichting Met je hart, Goedvoormekaar Waalre, Stichting de Pracht            • Opstellen en uitvoeren benaderplan;
Ekenrooi en het Steunpunt Vluchtelingen Waalre. Ook ziet het museum          • Contracteren sponsoren;
kansen om de samenwerking met de Volksuniversiteit Waalre te                 • Resultaten zichtbaar maken.
versterken, bijvoorbeeld in het kader van lezingen.
                                                                             Daarmee creëert het museum waarde voor het bedrijfsleven en bevordert
Projectpartners                                                              het museum de eigen financieringsmix. Daarvoor zijn ook mogelijkheden
Het Waalres Museum heeft de intentie om met diverse projecten aan de         via fondsenwerving. Het museum is voornemens om bij de ontwikkeling
slag te gaan. Bij de herontwikkeling wil het museum graag onder meer         van bijvoorbeeld nieuwe tentoonstellingen en educatieprogramma’s
Het Waalres Erfgoed en de Design Academy Eindhoven betrekken. Voor           vaker gebruik te maken van de fondsen die hiervoor middelen
de verbinding van het museum met de omgeving met een route gaat het          beschikbaar hebben.
museum graag aan de slag met een jonge designer. Met de zorg-
instellingen werkt het museum aan nieuwe activiteiten.

Sponsorplan
Musea verbinden ook regelmatig bedrijven aan zich als sponsor,
bijvoorbeeld via de oprichting van een businessclub of zaalsponsoring. De
faciliteiten van Het Waalres Museum zijn hiervoor niet bijzonder geschikt,
vooral door het gebrek aan ruimte, maar door de meer naar buiten
gerichte profilering zijn er wel kansen om de banden met het
bedrijfsleven te versterken. Als Het Waalres Museum over een nieuw
ontwerpplan beschikt, gaat het museum aan de slag met een eigen
sponsorplan en -beleid. Bij een goed ontwikkeld plan kan het museum
alle onderstaande stappen uiteindelijk realiseren:
• Criteria prospectlijst opstellen;
• Prospects in kaart brengen;
• Formuleren verkoopargumenten;
• Ontwikkelen sponsorpakketten;
                                                                                                                                              54
</pre>

====================================================================== Einde pagina 54 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 55 ======================================================================

<pre>4.5 BEOOGDE MAATSCHAPPELIJKE BIJDRAGE
Met de toekomstige profilering gaat het museum de maatschappelijke               brug tussen verleden, heden en toekomst.
bijdrage versterken. In paragraaf 2.7. was de huidige waarde al                • De functie van het museum als ontmoetingsplaats wordt versterkt. Het
beschreven, hieronder volgen de belangrijkste wijzigingen. De                    museum zet in op een groei van het aantal vrijwilligers, voor meer
beoordeling is kwalitatief.                                                      mensen heeft Het Waalres Museum daarmee een sociale functie. Ook
                                                                                 de bredere openstelling draagt hieraan bij.
Collectiewaarde                                                                • Het museum gaat sterker verbinding maken met het sociaal-
De collectie van Het Waalres Museum heeft op dit moment vooral                   maatschappelijke veld in de gemeente Waalre, met deelname aan
nostalgische waarde. De collectie komt in de open depotopstelling vooral         programma’s op het vlak van dementie, eenzaamheid en participatie.
tot leven bij een rondleiding door één van de vrijwilligers, maar is anders      Er wordt ook fysieke verbinding gemaakt met de omgeving door een
moeilijker te doorgronden. In de toekomst gaat het museum de collectie           (digitaal ontsloten) route door het historische ensemble van Waalre.
kritisch doorlichten en selecteren op basis van uniciteit, kwaliteit en          Dit zorgt voor verbinding op lokaal vlak.
aansluiting op het museumverhaal. De omvang van de collectie zal naar          • Het museum gaat meer samenwerken met andere kleinschalige
verwachting dus afnemen. De objecten die behouden blijven hebben de              musea ten zuiden van Eindhoven en iets verder weg, voor het trekken
grootste waarde, waardoor gemiddeld gezien de kwaliteit van de collectie         van meer bezoekers en voor het ontwikkelen van tentoonstellingen. Dit
wordt versterkt.                                                                 zorgt voor verbinding op regionaal vlak.

De flexibele, eigentijdse inrichting inclusief audiovisuele technieken stelt   Educatieve waarde
het museum in staat om het verhaal van Aalst en Waalre en de collectie         Het museum blijft werken aan de kwaliteit van de educatieve pakketten.
helderder, attractiever en professioneler te presenteren.                      De verwachting is dat het museum een kwaliteitsverhoging bereikt door
                                                                               de professionalisering van de organisatie en door nauwere samenwerking
Verbindende waarde                                                             met lokale instellingen. Hierdoor wordt een betere basis gelegd voor de
Met de toekomstplannen gaat Het Waalres Museum zich sterker als                makers van de toekomst. Dat bewerkstelligt het museum ook door de
verbinder positioneren:                                                        educatielijn “Kunst” meer in lijn te brengen met het industriële erfgoed
• Het museum zoekt actief de verbinding met makers, bedrijven en               dat het museum herbergt. Scholieren worden uitgedaagd om met eigen
  designers in de regio. Het biedt getalenteerde makers kansen om hun          ontwerpen voor alledaagse situaties te komen. Het aantal scholieren dat
  werk te presenteren in het museum. Daarmee slaat het museum een              gebruik maakt van de pakketten zal licht toenemen.


                                                                                                                                                   55
</pre>

====================================================================== Einde pagina 55 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 56 ======================================================================

<pre>Het museum zoekt sterker de samenwerking met onderwijsinstellingen           geraamd. De verwachting is dat deze, samen met de professionalisering,
die de makers van de toekomst opleiden. Het museum biedt hen ieder           flink zullen toenemen. Dat vertaalt zich in economische waarde, bij het
jaar een podium om nieuwe creatieve ideeën en designs tonen. Ook zo          museum zelf en bij andere ondernemers. Zeker bij bezoek van grotere
vergroot het museum de waarde op educatief vlak.                             groepen werkt het museum samen met bedrijven in de omgeving, zoals
                                                                             Rudolf Vermeulen Bonbons en de lokale horeca. Zij kunnen meer spin-off
Belevingswaarde                                                              verwachten door hogere bezoekersaantallen.
De herinrichting van de vaste tentoonstelling moet deze beter beleefbaar
maken voor de bezoeker. Dat het museum keuzes gaat maken tussen              Een sterker museum heeft ook imago-effecten voor de gemeente en
collectiestukken in de vaste opstelling helpt hierbij. Ook de grotere        draagt bij aan het vestigingsklimaat.
aandacht voor verhalen over en achter de makers en de flexibele en
eigentijdse inrichting laat de belevingswaarde toenemen. Bezoekers           Algemene conclusie
moeten daarmee zelfstandig de centrale boodschap van het museum              De professionalisering, nieuwe profilering en herinrichting zorgen ervoor
kunnen beleven. In de wisseltentoonstellingen beleven bezoekers de           dat het museum op alle vlakken een stap voorwaarts kan zetten. Het
makers en designs van de toekomst. Dit daagt uit tot reflectie.              museum biedt meer beleving binnen de deuren van het museum en
                                                                             verbindt makers, scholieren, bedrijven en specifieke doelgroepen. In de
Bij de tentoonstellingen ontwikkelt het museum enkele aanvullende            onderstaande tabel is de ontwikkeling van de maatschappelijke waarde
activiteiten zoals lezingen of kleinschalige muziekvoorstellingen. Daarmee   indicatief getoond.
zal op cultureel vlak meer te beleven zijn in de gemeente.
                                                                             Museale                                  Ten opzichte van huidige situatie
De ontwikkeling van routes zorgt ervoor dat bezoekers in de toekomst
                                                                             Collectiewaarde                                         +
beter in staat zijn om de opgedane indrukken in het museum terug te
zien in de omgeving. Zo beleven bezoekers de historie van Waalre (en         Verbindende waarde                                      ++
Aalst) sterker.                                                              Educatieve waarde                                       +

                                                                             Belevingswaarde                                         ++
Economische waarde
In paragraaf 7.1 wordt het aantal bezoekers na de herpositionering           Economische waarde                                      +

                                                                             Tabel 4.1. Ontwikkeling maatschappelijke waarde

                                                                                                                                                          56
</pre>

====================================================================== Einde pagina 56 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 57 ======================================================================

<pre>5   Organisatie




                  57
</pre>

====================================================================== Einde pagina 57 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 58 ======================================================================

<pre>5.1          BESTUUR
Werken richting een bestuur-directiemodel                                  termijn te borgen, tot het moment dat geschikte opvolgers gevonden zijn.
De wijze waarop het bestuursmodel ingevuld wordt, krijgt in de praktijk
op verschillende manieren vorm. Zo zijn er (veelal kleine) organisaties    Belangrijk is dat het bestuur de Governance Code Cultuur onderschrijft en
waar bestuursleden zelf uitvoerende taken verrichten. Ook kan het          toepast. Het bestuur onderschrijft de Code wel maar past deze nog niet in
bestuur taken mandateren aan een directie (bestaande uit één of            volledigheid toe in het algemene beleid van het museum. In paragraaf 5.5
meerdere personen). Er wordt dan ook wel gesproken over het bestuur-       is meer aandacht voor de invoering van de landelijke codes van de
directie-model.                                                            culturele sector.

Bij Het Waalres Museum is op dit moment sprake van een model waarbij
de bestuursleden ook uitvoerende taken verrichten. Dit heeft vooral te
maken met de (te) beperkte omvang van de organisatie en vanwege
beperkingen in budget. Het streven is om op (korte) termijn te komen tot
een bestuur-directiemodel indien dit budgettair mogelijk wordt.

Benoeming van (nieuwe) bestuursleden
Statutair is vastgelegd dat het bestuur bestaat uit minimaal drie en
maximaal zeven leden. Op dit moment bestaat het bestuur uit drie leden:
een voorzitter, een secretaris en een penningmeester. Bestuursleden
worden voor een termijn van drie jaren benoemd en kunnen daarna,
terstond, worden herbenoemd. De functies voorzitter, secretaris en
penningmeester kunnen niet worden vervuld door een bestuurder die al
tweemaal is herbenoemd. Zij kunnen alleen als algemeen bestuurslid
aanblijven. In de praktijk is dit voor twee bestuursleden wel het geval.
Reden hiervoor is dat wel gezocht wordt naar nieuwe bestuursleden maar
dat deze nog niet gevonden zijn. Om die reden blijven de huidige
bestuursleden aan om de continuïteit van het museum(-bestuur) op korte


                                                                                                                                                58
</pre>

====================================================================== Einde pagina 58 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 59 ======================================================================

<pre>5.2           VRIJWILLIGERS
Uitbreiding van vrijwilligersbestand gewenst                                   voor uitgevoerde taken. Het museum heeft een aansprakelijkheids-
Het Waalres Museum steunt op dit moment volledig op ongeveer 40                verzekering voor het geval er problemen optreden tijdens de uitoefening
vrijwilligers. In het verleden heeft het museum wel met een vrijwilliger-      van de vrijwilligerstaken.
directeur voor de aansturing van de organisatie gewerkt, maar dat is al
enkele jaren niet meer het geval. Een uitbreiding van het aantal               In het vrijwilligersbeleid zal het museum in de toekomst ook aandacht
vrijwilligers naar circa 50 vrijwilligers is gewenst. Op die manier ontstaat   hebben voor de geldende landelijke codes uit de culturele sector, zoals de
meer capaciteit on de taken voor de bedrijfsvoering van Het Waalres            Code Diversiteit en Inclusie.
Museum op goede wijze in te vullen.

Het museum werkt op dit moment al met een organogram. In paragraaf
5.4. wordt hier nader op ingegaan. De vrijwilligers van het museum
werken binnen deze organisatiestructuur in diverse werkgroepen. Het ligt
voor de hand om de aansturing van deze werkgroepen in de toekomst
door een directeur/coördinator te laten doen.

Nieuw vrijwilligersbeleid
Als nieuwe vrijwilligers zich melden bij Het Waalres Museum, houdt één
van de bestuursleden een kennismakingsgesprek met de potentiële
vrijwilliger. In dat gesprek wordt verkend hoe vaak en op welke wijze de
vrijwilliger zou kunnen bijdragen aan het museum, aan één of meerdere
commissies binnen het museum.

Het Waalres Museum sluit met de vrijwilliger een vrijwilligers-
overeenkomst af. In deze overeenkomst staat omschreven welke
wederzijdse verplichtingen het museum en de vrijwilliger naar elkaar toe
aangaan. Vrijwilligers kunnen geen aanspraak maken op een vergoeding


                                                                                                                                                     59
</pre>

====================================================================== Einde pagina 59 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 60 ======================================================================

<pre>5.3           PROFESSIONELE KERNORGANISATIE
Professionalisering van de eigen organisatie                                totale inzet uitkomt op maximaal 0,9 FTE, dus:
Het streven van Het Waalres Museum is te komen tot een                      • een directeur met een culturele achtergrond en kennis van collecties,
professionalisering van de organisatie waardoor om te beginnen een            aangevuld met een marketeer met ervaring in de museale sector;
scheiding gemaakt kan worden tussen de beleidsmatige en                     • een directeur met sterke feeling voor marketing/externe contacten,
controlerende bestuurstaken en de uitvoerende directietaken.                  aangevuld met een junior of medior conservator.

Het Waalres Museum wil overstappen naar een bestuur-directie-               Wij achten de aanstelling van een directeur met sterke netwerk-
model, waarbij het bestuur (bestaande uit vrijwilligers) op hoofdlijnen     kwaliteiten als randvoorwaarde om de maatschappelijke waarde van het
bestuurt en de directie de uitvoerende functie uitoefent namens het         museum te vergroten. De directeur zou in dit geval op het volgende
bestuur.                                                                    profiel moeten aansluiten:
                                                                            • Sterk cultureel ondernemer die inhoudelijk de toekomstige profilering
We gaan voor de uitwerking uit van de volgende functies:                      onderschrijft en in staat is in dialoog intern en extern deze profilering
• Directeur (0,5 FTE)                                                         naar aantrekkelijke publieksprogramma’s te vertalen, met oog voor de
• Curator/Conservator (0,2 FTE)                                               toekomst;
• Marketing & communicatie (0,2 FTE)                                        • Ervaring met het werken in vrijwilligersorganisaties, met sociale
                                                                              vaardigheden die hierbij passen;
De directeur voert de inhoudelijke lijn van het museum uit. Hij/zij houdt   • Niet noodzakelijk een achtergrond als conservator/historicus, maar wel
zich sterk bezig met het vormen van netwerken en partnerships op lokaal       met affiniteit met het industriële erfgoed in de regio-Eindhoven;
en regionaal niveau en met het werven van fondsen voor tentoon-             • Goed in het vormen van netwerken en partnerships op lokaal en
stellingen en activiteiten. Dit laatste doet de directeur in samenspraak      regionaal niveau, met instellingen (cultureel, sociaal domein) en het
met de curator/conservator, die zich meer met het collectiebeheer en de       bedrijfsleven;
programmering van het museum bezig houdt. De specialist marketing &         • Goed in het werven van fondsen voor tentoonstellingen en activiteiten.
communicatie zet (in samenwerking met regionale partners) nieuwe
promotiecampagnes uit en zorgt dat de website en sociale media              Uitgaande van de museum-CAO van juli 2023 en een salarisschaal van
geüpdatet blijft.                                                           gemiddeld 10-12 komt het bruto maandsalaris uit op gemiddeld € 4.000-
                                                                            4.500,- (verdeeld over de diverse functies). Rekening houdend met
Gezien de budgettaire beperkingen pleiten we voorlopig voor een             vakantiegeld, eindejaarsuitkering en pensioenopbouw en werkgevers-
combinatie van de directietaak met één van de andere functies zodat de      lasten van 25% komen de lasten dan ongeveer op € 60.000,- uit.
                                                                                                                                                    60
</pre>

====================================================================== Einde pagina 60 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 61 ======================================================================

<pre>Inhuur externe diensten
Om de programmering van de tentoonstellingen te versterken is het
museum voornemens ook de samenwerking met gastcuratoren te
zoeken. Hiermee houdt het museum rekening in het programmerings-
budget.

Het museum verwacht voor de reguliere bedrijfsvoering verder geen
aanvullende externe diensten te hoeven inhuren, tenzij de expertise om
de marketingstrategie te implementeren onvoldoende geborgd is Dat
geldt wel voor de taken in het kader van de instandhouding van het pand.
Hierover wordt meer toegelicht in hoofdstuk 6.




                                                                           61
</pre>

====================================================================== Einde pagina 61 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 62 ======================================================================

<pre>5.4 ORGANISATIESTRUCTUUR
Het Waalres Museum werkt op dit moment al met een
organogram waarin enkele commissies actief zijn. Enkele
vrijwilligers zijn op meerdere terreinen actief. Hiertoe
behoren ook de bestuursleden, die naast de bestuurstaken         Figuur 5.1.
bijvoorbeeld ook op het vlak van collectie, educatie,            Organisatiestructuur
tentoonstellingen/activiteiten en gastvrijheid actief zijn.      Bron: Bestuur Het
                                                                 Waalres Museum

Het bestuur van Het Waalres Museum heeft met de
invulling van de professionele kernorganisatie in het
achterhoofd de bestaande interne organisatie tegen het
licht gehouden. Het resultaat hiervan is rechts afgebeeld.

De professionele kernorganisatie legt verantwoording af aan
het bestuur. De commissies voeren de activiteiten uit in
samenwerking met de professionele kernorganisatie.
Belangrijk is dat per onderdeel voldoende inhoudelijke
expertise aanwezig is. Bij activiteiten rondom de exposities,
collectie, educatie en sociaal-maatschappelijke activiteiten
wordt bijvoorbeeld geprefereerd dat (ook) vrijwilligers actief
zijn met een achtergrond in het industriële erfgoed, in de
educatie, in de kunsthistorie of in de zorg. Dan kunnen (in
samenwerking met de professionele kernorganisatie) deze
activiteiten goed worden ingevuld. De ervaring bij musea
elders in het land leert dat bij vernieuwingen van musea
zich ook nieuwe vrijwilligers melden. Dat kan er ook toe
leiden dat nog minder bezette of ontbrekende
competenties beter worden ingevuld.

                                                                           62
</pre>

====================================================================== Einde pagina 62 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 63 ======================================================================

<pre>5.5          INVOERING LANDELIJKE CODES CULTUURSECTOR
Het bestuur van Het Waalres Museum onderschrijft de landelijke codes          • Vergoeding opening tentoonstellingen kunstenaars. In de afgelopen
die gelden in de cultuursector, te weten de Governance Code Cultuur, de         jaren vroeg Het Waalres Museum een vergoeding van de kunstenaars
Fair Practice Code en de Code Diversiteit & Inclusie. Deze codes zijn           voor de kosten die het museum moest maken voor de openings-
immers onderdeel van de Museumnorm, die als basis voor de registratie           recepties van de tentoonstellingen. Dit was gezien de financiële situatie
van musea geldt, en zijn belangrijk bij de toekenning van subsidies uit         van het museum noodzakelijk, maar sluit niet goed aan op de
fondsen. Het Waalres Museum is een geregistreerd museum. De                     uitgangspunten in de Fair Practice Code. Het Waalres Museum gaat
belangrijkste principes van de individuele codes zijn beschreven in bijlage     deze kosten niet meer in rekening brengen.
4. De toepassing van deze codes blijft op sommige vlakken nog achter,
ook naar mening van het bestuur. In de komende jaren gaat het bestuur         Stappen op middellange termijn
zich er hard voor maken om de organisatie en de bedrijfsvoering volledig      • Inrichting bestuur-directiemodel. Bij een besluit tot subsidieverlening
in lijn te brengen met de landelijke codes.                                     gaat het bestuur aan de slag met de implementatie van het bestuur-
                                                                                directiemodel, zoals omschreven op de vorige pagina’s. De uitvoerende
Stappen op korte termijn                                                        taken moeten op die manier meer op afstand van het bestuur komen
• Opstellen jaarverslag. Het Waalres Museum heeft in de afgelopen jaren         te staan. Het bestuur gaat bovendien ten minste éénmaal per jaar het
  weliswaar een jaarrekening opgesteld, maar niet het gebruikelijke             eigen functioneren bespreken, en met een externe begeleiding eens
  verslag van de museale activiteiten. Dat is voortaan wel de intentie van      per drie jaar. Voor het aantrekken van nieuwe bestuursleden worden de
  het bestuur. In het jaarverslag is in een aparte paragraaf aandacht voor      profielschetsen geüpdatet. Tevens komt er een openbaar rooster van
  de voortgang op de invoering van de landelijke codes.                         aftreden (via de website ontsloten).
• Potentiële doelgroepen in kaart. Onderdeel van de toepassing van de         • Implementatie Fair Practice Code. Kunstloc Brabant organiseerde in
  Code Diversiteit & Inclusie is dat potentiële doelgroepen in kaart            2023 trainings- en intervisietrajecten voor culturele aanbieders in
  worden gebracht. Een eerste stap is met deze business case gemaakt.           Noord-Brabant om de Fair Practice Code beter toe te passen binnen de
  Dit moet uiteindelijk leiden tot een visie op diversiteit en inclusie van     eigen organisatie. Het Waalres Museum onderzoekt de mogelijkheden
  Het Waalres Museum. Het museum is voornemens (in het geval de                 om zo’n traject met Kunstloc Brabant te doorlopen.
  Raad goedkeuring verleent voor de professionaliseringsplannen) tijdens      • In gesprek met eigen organisatie over diversiteit en inclusie. In het
  de ontwerpfase de principes van de Code Diversiteit & Inclusie toe te         kader van de visie op de Code Diversiteit & Inclusie gaat het museum
  passen. Hiertoe gaat het museum ook in gesprek met lokale                     ook de eigen organisatie betrekken, zodat zij mede-eigenaar worden
  instellingen die specifieke doelgroepen vertegenwoordigen.                    van het plan. Het eindresultaat moet een gedragen diversiteits- en
                                                                                inclusiebeleid voor het museum worden.
                                                                                                                                                     63
</pre>

====================================================================== Einde pagina 63 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 64 ======================================================================

<pre>6   Huisvesting




                  64
</pre>

====================================================================== Einde pagina 64 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 65 ======================================================================

<pre>6.1          ZICHTBAARHEID
Het pand van Het Waalres Museum is een Rijksmonument aan de                 lengte parallel langs de straat die het museum ter beschikking heeft.
Willibrorduslaan 4 in Waalre. Het pand is goed ingepast in een deel van     Verbeteringen zijn mogelijk, maar worden sterk beperkt door de status
de Willibrorduslaan waar zich ook andere monumenten bevinden die            van Rijksmonument. Beschikbare opties zijn QR-codes aan de
herinneren aan de industriële periode van Waalre.                           muur/tegen de ramen waarmee voorbijgangers alvast een beeld kunnen
                                                                            krijgen van wat er binnen te zien en beleven is. QR-codes kunnen ook
Dat in het pand een museum gehuisvest is, wordt op verschillende            worden gebruikt in de ontwikkeling van een route rondom het industriële
manieren naar buiten zichtbaar:                                             erfgoed van de gemeente Waalre.
• bij de entree/deuren staat informatie over het museum (o.a.
  geregistreerd museumbordje), de lopende expositie e.d.;                   In de avond zijn wellicht ook mogelijkheden om met verlichting het pand
• ter hoogte van de bovenverdieping hangen enkele banieren met de           iets sterker te accentueren. Alles moet uiteraard wel passen bij en
  naam en logo van het museum;                                              aansluiten op de status van Rijksmonument.
• op de hoek bij de entree is een kleine, glazen etalageachtige ruimte
  waar stukken uit het museum getoond (kunnen) worden.

De passant/potentiële bezoeker wordt momenteel nog niet heel sterk
verleid om zich breder te oriënteren of naar binnen te gaan omdat de
uitstraling van het museum ingetogen/weinig opvallend is. Dat heeft ook
te maken met enkele praktische zaken. De Rijksmonumentstatus zorgt
ervoor dat het toevoegen van opvallende decoratieve elementen aan het
gebouw niet mogelijk is. In verband met lichtval zijn de binnenluiken van
het museum vaak gesloten. Hierdoor kunnen mensen niet eenvoudig een
blik van buiten naar binnen werpen. Tijdens de coronapandemie hield het
museum een deel van de luiken wel open, om zo voorbijgangers toch nog
een blik op de collectie van het museum te kunnen gunnen.

Dat het museum ingetogen is, is opvallend gezien de bijna 25 meter


                                                                                                                                                65
</pre>

====================================================================== Einde pagina 65 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 66 ======================================================================

<pre>6.2           FUNCTIONELE VERBETERINGEN
De komende jaren zal Het Waalres Museum als eigenaar van het                     museum beschikt op dit moment niet over voldoende middelen om te
museumpand aan de Willibrorduslaan diverse onderhoudswerkzaam-                   spelen met de indeling. Doel is om in de toekomst, binnen de beperkte
heden uitvoeren, zodat de monumentale waarde van het pand geborgd                ruimte, meer te kunnen experimenteren met de indeling. Hiervoor
blijft. De stappen op dit vlak zijn beschreven in paragraaf 6.3. In deze         heeft het museum moderne panelen, sokkels, vitrinekasten en tafels
paragraaf komt de beoogde herinrichting direct in relatie met de                 nodig die flexibel kunnen worden ingezet. In de ontwerpfase gaat het
culturele functie van Het Waalres Museum aan bod.                                museum ook de verlichting van de benedenruimte evalueren. Een
                                                                                 weinig interessante tentoonstelling is met goede belichting niet
Het Waalres Museum voorziet de volgende aanpassingen:                            interessant te maken, maar andersom wel. Dat stelt het museum
• Verbeteringen aan entreepartij/hoofdingang. De entree van het                  mogelijk ook in staat om de luiken van het museum vaker te openen.
  museum heeft nu nog een ietwat gesloten karakter, ondanks het                • Nieuwe opzet en inrichting vaste tentoonstelling. Het is belangrijk
  gebruik van glas. De glazen binnendeur maakt het mogelijk om in de             voor de aantrekkelijkheid van het museum dat ook de bovenverdieping
  meeste seizoenen de deuren open te zetten, daar gaat het museum                opnieuw wordt ingericht. De inhoudelijke keuzes op dat vlak zijn al in
  meer gebruik van maken. Bovendien wil het museum de entreeruimte               paragraaf 4.3.1. toegelicht. Ook hier geldt, net als bij de benedenver-
  moderniseren. De balie ziet het museum graag verplaatst worden naar            dieping, dat de installaties (licht, audiovisuele technieken) tegen het
  de zijde van de glazen deuren. Aan de andere zijde (waar nu de balie is)       licht worden gehouden. Doel is om meer licht in het pand toe te laten.
  wil het museum een klein zithoekje voor 6-8 personen creëren, waar           • Herinrichting kantoorruimte. Op de bovenverdieping is op dit
  individuele bezoekers na een museumbezoek nog kunnen napraten,                 moment een kantoorruimte met archief. Deze plek wordt
  een bericht in het gastenboek kunnen achterlaten en kunnen genieten            heringedeeld, waarbij een aparte kantoorruimte voor de
  van een kop koffie. Dit beslaat ongeveer 10 tot 14 m2. Hiervoor schaft het     directeur/coördinator ontstaat.
  museum nieuwe middelen aan. Het museum zet omwille van de                    • Beveiliging. Wanneer de tentoonstellingen met meer impact en met
  ruimte en de persoonlijke touch die het wil blijven behouden niet in op        meer kostbare bruiklenen van andere musea en van particulieren
  een koffieautomaat. Voor grotere groepen werkt het museum samen                gepaard gaan, zal ook de beveiliging van het museum onder de loep
  met lokale horeca.                                                             moeten worden. Op dit moment is de beveiliging op het niveau zoals
• Flexibiliteit bij inrichting wisseltentoonstellingen benedenruimte.            afgesproken met de verzekeringsmaatschappij. Eens per jaar wordt
  De benedenruimte, waar nu de wisseltentoonstellingen plaatsvinden,             deze gecontroleerd door een externe partij. Er wordt voorlopig niet
  biedt nu beperkte faciliteiten voor de tentoonstellingen. Het museum           uitgegaan van investeringen op dit vlak.
  gebruikt de muren en enkele tafels om objecten op uit te stallen. Het

HUISVESTING                                                                                                                                         66
</pre>

====================================================================== Einde pagina 66 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 67 ======================================================================

<pre>6.3             MEERJAREN ONDERHOUD
Stichting Het Waalres Museum zorgt als eigenaar van het pand voor het                       •   Veiligheidsinstallatie;
structurele onderhoud van het Rijksmonument. De stichting heeft in de                       •   Bestrating;
tussenliggende jaren niet met een meerjaren onderhoudsplan (MJOP)                           •   Metselwerk;
gewerkt, maar vooral gestuurd op adviezen van Stichting Monumenten-                         •   Kozijnen, ramen en deuren;
wacht, die jaarlijks een inspectie uitvoert. De benodigde werkzaamheden                     •   Dakbedekkingen en dakramen;
aan het pand, zoals schilderwerkzaamheden buiten, zijn door lokale                          •   Goten en hemelwaterafvoeren;
bedrijven uitgevoerd. Vanwege het algemene belang van Het Waalres                           •   Schilderwerk;
Museum voor de lokale samenleving, hebben diverse bedrijven hiervoor                        •   Metselwerk;
geen vergoeding gevraagd.                                                                   •   Stukadoorwerk;
                                                                                            •   Beglazing;
De grootste uitdaging op de middellange termijn is de energietransitie                      •   Houten draagconstructies.
waar ook Het Waalres Museum voor staat. Dat zal op een later moment
ingrijpende investeringen vragen. Het Waalres Museum dient daarnaast                        Het museum heeft in het verleden in beperkte mate gebruik gemaakt
rekening te houden met enige toename in de kosten voor het onderhoud                        van monumentensubsidies voor onderhoud en verduurzaming.
van het gebouw, met name aan de buitenschil van het pand. Bij de                            Regelingen van bijvoorbeeld de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed
herinrichting van de expositieruimtes binnen tracht Het Waalres Museum                      (Subsidie instandhouding rijksmonumenten) en Rijksdienst voor
ook enkele onderhoudswerkzaamheden direct mee te nemen.                                     Ondernemend Nederland (Subsidieregeling duurzaam maatschappelijk
                                                                                            vastgoed – DUMAVA) kunnen het museum helpen onderhoud en de
Voor de middellange termijn (10 jaar) stelt Het Waalres Museum voor om,                     energietransitie te financieren. Het bestuur gaat zich hiervoor inzetten.
in samenspraak met een inhoudelijk expert van de gemeente Waalre en
een bouwtechnisch adviseur, de verbeteringen en werkzaamheden te                            De Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed en andere subsidieverstrekkers
periodiseren, zodat de kwaliteit van het pand op peil blijft. In dat                        adviseren om jaarlijks 0,5% van de herbouwwaarde van een pand op te
onderhoudsplan zal het museum een onderscheid maken naar de                                 nemen als structurele onderhoudslasten1). De herbouwwaarde van het
volgende elementen:                                                                         pand is in dit geval € 700.000,-. Voor de komende jaren zal het museum
• Verwarmings- en elektrische installaties;                                                 enige achterstallige werkzaamheden moeten uitvoeren. Streven is om
• Waterinstallatie en sanitair;                                                             daarna op structurele wijze onderhoud uit te voeren.
• Liftinstallatie;

1. Bron: Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed, zie https://www.cultureelerfgoed.nl/onderwerpen/subsidie-instandhouding-rijksmonumenten/welke-kosten-zijn-subsidiabel   67
</pre>

====================================================================== Einde pagina 67 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 68 ======================================================================

<pre>6.4 HUISVESTING OP DE MIDDELLANGE TERMIJN
Eerder is aangegeven dat de huidige huisvesting 302 m² bedraagt,             De huisvesting voor de langere termijn zal globaal aan de volgende
waarvan 264 m2 beschikbaar is als publieks- en tentoonstellingsruimte.       voorwaarden moeten voldoen:
Door een andere indeling en kwaliteitsverbetering van de vaste expositie,    • Vloeroppervlak met circa 500-700 m2 publieksruimte;
meer focus op industrieel erfgoed in de vaste én wisselexpositie, een        • Bij voorkeur een locatie waar meegelift kan worden op bestaande
geprofessionaliseerde organisatie en ruimere openstelling kan hiermee          bezoekersstromen;
de komende jaren een flinke sprong gemaakt worden in kwaliteit,              • Een locatie en gebouw met een oud industrieel karakter heeft
uitstraling en bezoekersaantallen.                                             meerwaarde maar is niet persé noodzakelijk;
                                                                             • Compleet nieuw ingerichte vaste expositie met een sterke verhaallijn
Het Waalres Museum ziet mogelijkheden om nog verder te groeien. Het            en een hoge belevingswaarde;
onderwerp van het museum biedt hier mogelijkheden voor, want het sluit       • Een ruimte voor wisselexposities;
goed aan op het DNA van de regio Brainport Eindhoven. Bij meer groei         • Ruimte voor groepen/educatie/workshops.
zou het museum ook een groter bereik kunnen realiseren. Voor een
ambitieuzer scenario op de (middel-)lange termijn, dat wil zeggen 6-7 jaar   In de Cultuurnota stelde de gemeente Waalre dat Het Waalres Museum
of later, zal op enig moment de huidige huisvesting te krap worden. Bij      een grotere rol kan spelen in de brede culturele programmering van de
een streven naar een groter marktbereik met meer bezoek, een langere         gemeente. Het museum blijft in de komende jaren graag met de
verblijfsduur en meer bestedingen per bezoek, zal dus een andere,            gemeente in gesprek of zo’n bredere programmering, in samenwerking
ruimere huisvesting alsmede een nieuwe opzet van de vaste expositie          met meerdere organisaties, kan leiden tot bijvoorbeeld een Huis voor
noodzakelijk zijn. Zo’n vernieuwing hoeft wijzigingen op de korte termijn    Erfgoed en Cultuur in de gemeente.
niet in de weg te staan: een vitaal museum voert immers elke 6-7 jaar
veranderingen door aan concept en inrichting. De vernieuwingen op de
korte termijn zijn nodig om als organisatie te groeien en de waarde van
het museum voor Waalre te verstevigen. De stap die het museum tot en
met 2027 hoopt te maken, ziet het dus niet per sé als het eindpunt van de
groei.




HUISVESTING                                                                                                                                       68
</pre>

====================================================================== Einde pagina 68 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 69 ======================================================================

<pre>7   Exploitatie




                  69
</pre>

====================================================================== Einde pagina 69 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 70 ======================================================================

<pre>7.1           VERWACHTE BEZOEKERSAANTALLEN
Het Waalres Museum trok voor de uitbraak van de coronapandemie 2.000       • Professionalisering geeft impuls aan bezoekersaantallen. Uit de
tot 2.500 bezoeken per jaar. Dat is inclusief bezoeken van scholen en        benchmark komt naar voren dat de musea die alleen van vrijwilligers
gratis bezoeken. Dat aantal realiseerde het museum met beperkte tot          afhankelijk zijn minder bezoekers trekken dan de musea die één of
geen budgetten voor marketing en communicatie onder specifieke               meerdere professionele krachten in dienst hebben. Zeer treffend
doelgroepen. Het is de intentie van Het Waalres Museum om in de              voorbeeld in dit geval is het Weverijmuseum, dat in 2023 voor het eerst
toekomst een deel van het activiteitenbudget hiervoor te reserveren.         een interim-directeur had en direct een fikse stijging van de bezoekers-
Daarmee moet het museum meer mensen weten te bereiken. Hoeveel               aantallen kreeg. Dat is vaker zichtbaar bij meer kleinschalige musea.
mensen wordt mede bepaald aan de hand van een benchmark. Als               • Brede maatschappelijke rol biedt meerwaarde. Enkele musea in de
voorwaarde geldt dat de openstelling van het museum hierop aangepast         benchmark zijn breed maatschappelijk georiënteerd. Museum
wordt.                                                                       Techniek met ‘n Ziel positioneert zich met enkele gecombineerde
                                                                             functies bijvoorbeeld als een ontmoetingsplaats in het dorp, en haalt
Samenstelling van de benchmark                                               met die functies nog enkele duizenden bezoeken per jaar. Keramiek-
Het is niet eenvoudig om een benchmark samen te stellen die aansluit bij     centrum Tiendschuur en Nationaal Vlechtmuseum houden zich bezig
de positionering van Het Waalres Museum. De meeste musea beschikken          met het ambacht (en de bescherming ervan). Daarvoor werken ze
namelijk over (veel) meer ruimte en/of laten juist het ambachtelijke         samen met allerlei makers uit binnen- en buitenland. Ook zo is waarde
maakproces zien, inclusief de machines uit de fabrieken die producten        voor de samenleving te creëren.
produceerden. Nederlandse musea gericht op design, zoals het Design        • Museumkaart ook bij veel kleine musea standaard. Toegang met de
Museum Den Bosch, programmeren in de regel veel breder, minder               Museumkaart tot Het Waalres Museum is op dit moment niet mogelijk.
gericht op producten die voortkomen uit de industrie en beschikken           Andere kleine musea kiezen hier wel bewust voor. Ook een museum als
sowieso over meer ruimte. In de benchmark zijn daarom musea                  Museum Techniek met ‘n Ziel, dat pas sinds 2019 een geregistreerd
opgenomen die in dezelfde regio zitten, die bijvoorbeeld ook net stappen     museum is. Uit een onderzoek van SEO Economisch Onderzoek kwam
hebben gemaakt in de professionalisering van de organisatie of die de        naar voren dat musea profiteren van het voeren van de Museumkaart.
producten van een ambacht of industrie laten zien.                           Voorwaarde is wel dat in de regio veel mensen wonen die over zo’n
                                                                             Museumkaart beschikken. In Noord-Brabant is hier sprake van.
Welke lessen zijn te trekken uit de benchmark?
Uit de benchmark van deze musea zijn enkele lessen te trekken:


EXPLOITATIE                                                                                                                                      70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 70 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 71 ======================================================================

<pre>                                                                                                                      Aantal FTE
                                                           Aantal     Gepubliceerde      Museum-
                                                                                                     Aantal m2         betaalde       Thematiek en tentoonstellingen
                                                        bezoekers        entreeprijs        kaart
                                                                                                                       krachten

Nederlands Steendrukmuseum          Valkenswaard             7.000              € 8,-           Ja         493        2,5 -3,0 FTE    Geschiedenis van de lithografie en invloed op
                                                                                                                                      hedendaagse wereld van de massa-beeld-
                                                                                                                                      communicatie. Daarnaast kunstexposities waarin
                                                                                                                                      verbinding met lithografie wordt gezocht

Weverijmuseum Geldrop               Geldrop            6.000-8.000              € 9,-           Ja         1.142     0,4 - 0,6 FTE    Collectie met industriële weefgetouwen en
                                                                                                                                      spinnerijmachines, arbeidsomstandigheden en
                                                                                                                                      invloed op de regio, 1-2 wisseltentoonstellingen per
                                                                                                                                      jaar gericht op toepassingen textiel

Valkerij en Sigarenmakerijmuseum    Valkenswaard       3.000-4.000              € 6,-           Ja         584              0 FTE     De geschiedenis van Valkenswaard en omgeving,
                                                                                                                                      het werk van de valkeniers aan de Europese
                                                                                                                                      vorstenhuizen. Daarnaast alles dat betrekking heeft
                                                                                                                                      op de voormalige sigarenindustrie in de regio over
                                                                                                                                      de periode van 1864 tot 1995.

Museum Techniek met ‘n Ziel         Neerkant                  5.000             € 10,-          Ja        1.270             0 FTE     Zicht op de evolutie van elektrische apparatuur,
                                                        (3.000 voor                                                                   waar bezoekers met een rondleiding kennis mee
                                                          museum)                                                                     kunnen maken. Daarnaast is het museum een
                                                                                                                                      ontmoetingsplaats, is het heemhuis er gehuisvest,
                                                                                                                                      en is er een reparatiebalie en een grote ruil-
                                                                                                                                      boekenkast

Nationaal Vlechtmuseum              Noordwolde                6.218            € 8,95           Ja         1.375      1,0 - 1,5 FTE   Geschiedenis van het vlechtambacht, inclusief
                                                                                                                                      producten en vlechtkunst. Daarnaast tijdelijke
                                                                                                                                      tentoonstellingen met aandacht voor design,
                                                                                                                                      hedendaagse kunstenaars en specifieke technieken.
                                                                                                                                      Het museum biedt ook workshops en heeft een
                                                                                                                                      kenniscentrum.
Keramiekcentrum Tiendschuur         Tegelen                   8.587            € 9,50           Ja         803        2,5 - 3,0 FTE   Keramische erfgoedcollecties, diverse
                                                                                                                                      tentoonstellingen met nieuwe keramiekuitingen en
                                                                                                                                      verbindingen van keramiek met andere beeldende
                                                                                                                                      kunst
Tabel 7.1. Benchmark musea
Bron: diverse jaarverslagen musea. De bezoekcijfers hebben betrekking op stabiele jaren en zijn zo recent mogelijk. In het geval van het Nederlands Steendrukmuseum en het
Weverijmuseum betreft het cijfers over 2023. Bij het Weverijmuseum is daarvoor het aantal bezoeken uit de communicatie van eind oktober aangehouden, toen er 6.000 bezoeken waren
geweest. Bij Keramiekcentrum Tiendschuur is de entreeprijs inclusief consumptie. De vierkante meters zijn gebaseerd op informatie op www.kadastralekaart.com.
                                                                                                                                                                                 71
</pre>

====================================================================== Einde pagina 71 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 72 ======================================================================

<pre>Wat betekent dit voor Het Waalres Museum?                                     museum bezoekt als onderdeel van een wandeling of fietstocht. Het
Het Waalres Museum beschikt in het huidige museumpand over minder             museum gaat zo efficiënt mogelijk werken met de openingstijden en
ruimte dan de andere musea in de benchmark. Ook het Valkerij en               bijvoorbeeld groepen op momenten plaatsen als de reguliere bezoeker
Sigarenmakerijmuseum beschikt bijvoorbeeld over in totaal bijna 600 m2.       niet in het museum terecht kunnen. Toch is de verwachting dat het
Bovendien is het budget voor personeel en activiteiten zoals opgenomen        museum bij 5.000 bezoekers per jaar tegen de limieten van het gebouw
in scenario 3 van het advies van Kunstloc minder ruim dan bij de meeste       aan gaat lopen. Deze aantallen zijn wel realistisch bij voldoende
musea in de benchmark die al betaalde krachten hebben. Bij een positief       openstellingsuren en de uitvoering van het beschreven programma.
Raadsbesluit zal 2025 bovendien deels in het teken staan van de
herinrichting. Pas in de loop van 2025 zal het museum weer kunnen             Uit de huidige prognose blijkt ook ambitie, want het zou betekenen dat
openen in vernieuwde vorm.                                                    Het Waalres Museum veel meer mensen gaat bereiken. Wellicht dat op
                                                                              de langere termijn nog meer bezoekers mogelijk zijn, maar daarvoor geldt
Op de middellange termijn moet als gevolg van de herinrichting en de          een volgende slag in de professionalisering en meer ruimte als
professionalisering Het Waalres Museum het aantal bezoekers kunnen            voorwaarde. De groei van de organisatie en de bezoekersaantallen naar
toenemen. Qua professionele kernorganisatie gaat Het Waalres Museum           hogere niveaus kosten sowieso tijd. Om de bezoekersaantallen te
richting het niveau van het Nationaal Vlechtmuseum. Dat museum                stimuleren onderzoekt Het Waalres Museum ook de mogelijkheden voor
beschikt over een veel ruimere locatie (ruim 1.200 m2), maar is minder        het voeren van de Museumkaart en gaat het dus uit van een ruimere
gunstig gelegen ten opzichte van grote bevolkingsconcentraties. De            openstelling.
ligging in de dichtbevolkte Brainportregio en provincie Noord-Brabant is
een belangrijke troef voor Het Waalres Museum, net als de diversiteit van
                                                                              Jaar                                     Aantal bezoekers
onderwerpen die in de wisseltentoonstellingen kan worden aangebracht.
                                                                              2025                                     2.000

De beschikbare ruimte in het museum blijft een knelpunt. Op dit moment        2026                                     4.000
voelt bij 15 bezoekers op hetzelfde moment het museum al druk aan. Het        2027                                     5.000
is mogelijk om meerdere “shifts” per dag te ontvangen, maar de ervaring
                                                                              Tabel 7.2. Prognose bezoekersaantallen 2025 t/m 2027
leert ook dat bezoekers zich niet volledig laten spreiden, ook niet als met
tijdssloten wordt gewerkt. Bezoekers blijven voorkeur houden voor
bepaalde dagen en tijden, zeker omdat een deel van de bezoekers het

EXPLOITATIE                                                                                                                                       72
</pre>

====================================================================== Einde pagina 72 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 73 ======================================================================

<pre>7.2          MARKETING EN COMMUNICATIE
Reputatie en imago                                                          regio verblijven vanwege een vakantie. De grootste effectiviteit is te
Het Waalres Museum heeft in de huidige uitvoering een beperkte              bereiken door de inspanningen op Eindhoven en de omliggende
bekendheid, zeker bij inwoners van Brainport Eindhoven. Inwoners van de     gemeenten te richten. Naast eigen activiteiten zoekt het museum
gemeente Waalre zijn beter bekend met de activiteiten van het museum        daarvoor samenwerking met RegioRadarEindhoven en Eindhoven247.
en ook onder lokale kunstenaars wordt het museum gewaardeerd. Met de        Het voeren van de Museumkaart brengt ook voordelen met zich mee op
toekomstige profilering is het museum in staat om de eigen reputatie te     het vlak van zichtbaarheid en marketing.
versterken, onder bezoekers, inwoners, scholen en makers in de Brainport.
Dat doet het museum in eerste instantie door waardevolle activiteiten en    Communicatie met gemeente, stakeholders en projectpartners
tentoonstellingen te organiseren en door kansen te bieden aan scholieren    In paragraaf 4.4. is toegelicht welke mogelijkheden er voor Het Waalres
en makers. Daarmee draagt het museum in de toekomst actief bij aan het      Museum zijn om verbindingen met de wereld buiten het museum te
imago van de gemeente Waalre in de regio. Doel is om de marketing en        versterken. Het museum zet in op goede contacten met al deze partners.
communicatie zo in te richten dat aan dit doel wordt bijgedragen.           Met de gemeente blijft het museum in de komende jaren graag periodiek
                                                                            het gesprek. Doel is om met elkaar uit te vinden op welke manier het
Regionale focus in marketing                                                museum en de gemeente elkaar kunnen versterken in het licht van
Het Waalres Museum heeft enkele vrijwilligers die zich bezig houden met     actuele ontwikkelingen en beleidsdoelen.
het bijhouden van de website, het plaatsen van berichten in lokale en
regionale media en op social media en het schrijven van teksten voor        De contacten met stakeholders als onderwijs, bedrijven en makers
bijvoorbeeld tentoonstellingen en voor communicatiedoeleinden. Om           worden door de directeur van het museum onderhouden, met
stappen te zetten in de bezoekersaantallen is het zaak om ook op het vlak   ondersteuning van het bestuur. Het museum hoopt als verbinder de
van marketing en communicatie enige vooruitgang te boeken. Daarom           diverse stakeholders ook met elkaar kennis te laten maken, bijvoorbeeld
houden we niet alleen rekening met personeelslasten specifiek voor          bij een opening van een wisseltentoonstelling, zodat nieuwe
marketing en communicatie, maar ook met out-of-pocketkosten voor            dwarsverbanden ontstaan.
campagnes en het opzetten van arrangementen. Het is aan de
marketingprofessional om deze op termijn vorm te geven.                     Vernieuwing van de website
                                                                            De website van het museum is één van de eerste kennismakings-
Belangrijk is om de marketinginspanningen aan te laten sluiten op het       momenten van de potentiële bezoeker met het museum. De huidige
potentiële bereik van het museum. Het is onwaarschijnlijk, gegeven de       website is in 2016 ontwikkeld en is eigenlijk aan een grote vernieuwings-
omvang van het museum, dat mensen van ver buiten de Brainportregio          slag toe. Het museum gaat op zoek naar de financiële mogelijkheden om
                                                                                                                                                   73
een bezoek aan het museum zullen brengen. Dat kan alleen als zij al in de   met professionele ondersteuning die stap te maken.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 73 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 74 ======================================================================

<pre>7.3               MEERJARENBEGROTING
Uitgangspunten                                                                  Baten
  In deze paragraaf is een meerjarenbegroting voor Het Waalres Museum            Entree. De prijs voor een ticket voor het museum bedraagt op dit
  opgesteld, met als eindpunt 2027. Het jaar 2024 is als transitiejaar           moment € 5,-. Kinderen tot 14 jaar kunnen het museum gratis
  aangemerkt. Hiervoor wordt aangesloten op de begroting van Het                 bezoeken. Bij het ticket is een consumptie inbegrepen. Uit de
  Waalres Museum.                                                                benchmark van paragraaf 7.1 blijkt dat diverse musea in de omgeving
  In de begroting wordt rekening gehouden met het gegeven dat het                een hogere entreeprijs hanteren. De prijs hangt mede af van de
  doorgaans enkele jaren kost om, na een professionalisering van de              beleving die het museum biedt en de duur van een bezoek. Na een
  organisatie of nieuw concept, naar een hoger bezoekniveau door te              herinrichting moet Het Waalres Museum een hogere entreeprijs
  groeien.                                                                       kunnen vragen. We gaan uit van € 6,50 voor bezoekers van 14 jaar en
  Bij de raming wordt gebruik gemaakt van historische cijfers van Het            ouder. Hierbij geldt:
  Waalres Museum, maar ook van inschattingen en ervaringscijfers van             • We gaan er vanuit dat het museum de Museumkaart gaat voeren. Per
  andere kleinschalige musea. Daarom dient ten allen tijde rekening                bezoek met de Museumkaart betaalt de Stichting Museumkaart circa
  gehouden te worden met een bandbreedte van circa 10% naar boven en               63% van de gepubliceerde entreeprijs.
  naar beneden.                                                                  • Andere bezoekers betalen het volle pond, sommige bezoekers komen
  Alle bedragen zijn exclusief BTW en uitgedrukt in het prijspeil van 2024.        gratis naar het museum. De gerealiseerde opbrengsten per bezoeker
  Het effect van inflatie is niet verwerkt. Inflatie raakt de omzet, maar ook      zijn daarbij belangrijk. We gaan ervan uit dat de opbrengsten per
  de kosten stijgen mee. De prijzen van 2024 vormen op dit moment een              bezoeker (inclusief de bezoekers met de Museumkaart en eventuele
  goed uitgangspunt. Er wordt vanuit gegaan dat hogere inkoop-,                    arrangementen) 65% van de gepubliceerde entreeprijs zijn. Hierbij is
  huisvesting- en/of personeelslasten worden vertaald in een                       ook rekening gehouden met een afslag in verband met btw.
  gelijkwaardige stijging van de ticketprijs.                                    • Ook bezoeken van scholen zorgen bij vrijwel alle musea voor beperkte
  Het geraamde aantal bezoeken uit paragraaf 7.1 geldt als basis voor de           baten. Scholen bezoeken het museum nu nog gratis. Wat betreft
  ramingen.                                                                        schoolbezoeken gaan we voor de toekomst uit van € 1,50 aan baten
                                                                                   per scholier.
                                                                                 Horeca. We houden aan dat bij een entreeticket in de toekomst geen
                                                                                 consumptie is inbegrepen, of dat de prijs van een ticket hiervoor € 1,-
                                                                                 wordt verhoogd. We gaan uit van € 1,- aan gemiddelde bestedingen
1.   Bron: CBS, Musea, bedrijfsopbrengsten en kosten. Geraadpleegd via           voor reguliere bezoekers. Dat is relatief laag vergeleken met andere
     https://opendata.cbs.nl/#/CBS/nl/dataset/83532NED/table                     musea, maar hangt ook samen met de korte verblijfsduur en beperkte
                                                                                                                                                        74
                                                                                 faciliteiten1).
</pre>

====================================================================== Einde pagina 74 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 75 ======================================================================

<pre>Winkel. In principe bieden de partnerships met diverse maakbedrijven        Lasten
goede kansen om speciale producten te verkopen. Om bezoekers iets te          Inkoop. De inkoop is voor de horeca die het museum de gasten biedt.
kunnen bieden is ook voldoende ruimte en een aantrekkelijke inrichting        We gaan uit van een inkoopwaarde van circa 35% van de horecaomzet.
specifiek voor de winkel nodig. We gaan ervan uit dat Het Waalres             Dit is conform (of net iets hoger dan) marktgemiddeldes.
Museum de prioriteiten ergens anders legt in de komende jaren.                Tentoonstellingen en activiteiten. In de plannen gaan we uit van circa
Primair vanwege de beperkte ruimte, maar ook omdat de inkoopkosten            drie tentoonstellingen per jaar. Dat zijn er iets minder dan nu. Zo krijgen
voor producten relatief hoog zijn.                                            bezoekers langer de gelegenheid om de tentoonstelling te bezoeken en
Donaties en sponsoring. Met diverse bedrijven heeft Het Waalres               kan meer diepgang worden geboden. Veel van deze tentoonstellingen
Museum goede contacten, onder meer over de collectie. Het is                  komen voort uit samenwerkingen met makers uit de regio. Het
voorstelbaar dat enkele bedrijven het museum op beperkte wijze gaan           museum gaat hierbij uit van de principes in de Fair Practice Code. Dat
sponsoren, al kan het museum daar weinig tegenover stellen. Musea             geldt ook voor de activiteiten die het museum organiseert. De lasten
doen regelmatig aan zaalsponsoring of richten een businessclub op,            voor activiteiten en tentoonstellingen zullen flink stijgen ten opzichte
maar hiervoor zijn de faciliteiten van het gebouw ontoereikend.               van de huidige situatie. Daarmee neemt de attractiviteit en de
Donaties ontvangt het museum wel. We gaan uit van een bedrag van              maatschappelijke waarde van het museum toe.
enkele duizenden euro’s per jaar, licht hoger dan de afgelopen jaren. Dit     Collectie. Het museum maakt beperkte kosten per jaar voor de instand-
is als gevolg van de inzet op betere contacten met maakbedrijven die          houding van de collectie, omdat het voor de opslag gebruik mag maken
voorheen in Waalre zaten en die nu in de regio actief zijn.                   van een ruimte in de fabrieken van Brabantia. Voor de komende jaren
Fondsen. Voor de ontwikkeling van tentoonstellingen en activiteiten           gaan we van bescheiden collectielasten uit.
zijn fondsen en projectsubsidies beschikbaar, zoals het Cultuurfonds,         Huisvesting. De huisvestingslasten hangen onder meer samen met de
het VSB-fonds en subsidieregelingen van Provincie Noord-Brabant. Het          openstelling, die toe zal nemen in de komende jaren. Voor de hoogte
kost het museum tijd om in een goede relatie met enkele fondsen op te         van de huisvestingslasten zijn de jaren 2016-2019 van Het Waalres
bouwen, maar de mogelijkheden zijn er. We gaan per jaar uit van een           Museum als basis genomen en zijn de lasten opgehoogd met 30%. In de
bescheiden bijdrage uit diverse fondsen, van € 5.000,-. Dit bedrag kan        raming is rekening gehouden met de onderhoudslasten.
verder oplopen en daarmee ook de mogelijkheden voor activiteiten              Personeel. De personeelslasten van het museum zijn voor de directeur/
vergroten.                                                                    coördinator en de curator/conservator. De totale personeelslasten per
Subsidie gemeente Waalre. Hierbij gaan we uit van de bedragen uit             jaar zijn (inclusief werkgeverslasten) € 60.000,-.
scenario 3 van het advies van Kunstloc, dus € 60.000,- voor personeel en      Marketing en communicatie. Het museum zal een hoger out-of-pocket
€ 25.000,- voor activiteiten.                                                 budget voor marketing en communicatie moeten aanhouden om in
                                                                                                                                                     75
</pre>

====================================================================== Einde pagina 75 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 76 ======================================================================

<pre>     beeld te geraken bij bezoekers. Uit cijfers van het CBS komt naar voren                     Financieringsmix
     dat de marketinglasten gemiddeld ongeveer € 1,- per bezoek waren in                         De hogere bijdrage van de gemeente stelt het museum in staat om meer
     2019 en in 2022 zelfs € 1,30 per bezoek. We gaan voor Het Waalres                           activiteiten te ontplooien, de kwaliteit van de tentoonstellingen omhoog
     Museum uit van een bedrag van € 5.000,- per jaar. In 2025 en 2026 is het                    te brengen en potentiële bezoekers beter te bereiken. Dit maakt dat het
     gemiddelde per bezoeker dus hoger dan € 1,- per bezoek, om onder de                         museum óók meer eigen inkomsten gaat genereren. Het hogere aantal
     aandacht te komen bij potentiële bezoekers. In 2027 bevindt het                             bezoekers zorgt voor meer inkomsten uit entree en meer inkomsten uit
     gemiddelde per bezoeker zich ongeveer op het landelijke niveau van                          horeca. Het is te verwachten dat het museum, met enige inspanning, ook
     musea in eerdere jaren.                                                                     vaker voor bijdragen uit fondsen in aanmerking komt. Op die manier
     Kantoor en algemeen. Tenslotte krijgt Het Waalres Museum te maken                           vergroot het museum de inkomsten en is het mogelijk om het museum
     met kantoor- en algemene lasten. In de afgelopen jaren waren deze                           toekomstbestendig te exploiteren.
     telkens tussen € 5.000,- en € 7.000,-. De professionalisering van de
     organisatie gaat ervoor zorgen dat deze lasten licht zullen toenemen.                       Tevens gaat het museum werken aan de relatie met het bedrijfsleven. Op
     We gaan uit van € 8.000,- op jaarbasis.                                                     die manier hoopt het museum ook meer sponsorinkomsten te genereren,
                                                                                                 op een manier die past bij het museum en bij de bedrijven.
Resultaat
De baten zullen stapsgewijs toenemen naar circa € 123.000,- in 2027. Dat                         In 2027 zijn de indirecte baten van het museum, bestaande uit de
is een forse stap ten opzichte van recente jaren. Ook de lasten nemen toe                        gemeentelijke subsidie en bijdragen uit fondsen, circa 70-75% van de
vanwege de professionalisering van de organisatie en vanwege de                                  totale baten. De indirecte baten zijn hiermee redelijk vergelijkbaar met
uitbreiding van de programmering, naar circa € 120.000,- in dat jaar. Na                         het landelijk gemiddelde van de indirecte baten (66%)1).
aftrek van financiële baten en lasten is het netto resultaat in 2027 licht
positief. Dit stelt het museum in staat om enige tegenvallers op te vangen
en om te werken aan de financiële reserves. Het is belangrijk voor de
toekomstbestendigheid om ook op dat vlak stappen vooruit te maken.


1.   Bron: CBS, Musea, bedrijfsopbrengsten en –kosten, geraadpleegd via https://opendata.cbs.nl/#/CBS/nl/dataset/83532NED/table. Cijfers over het jaar 2022.




EXPLOITATIE                                                                                                                                                             76
</pre>

====================================================================== Einde pagina 76 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 77 ======================================================================

<pre>                                                                2022            2025        2026          2027
Baten
Publieksinkomsten                                       €     3.442    €     9.600     € 19.400    €    24.600
  Entree                                                €     3.312    €     7.800     € 15.800    €    20.000
  Horeca                                                €       -      €     1.800     €   3.600   €     4.600
  Winkel                                                €       130    €       -       €     -     €       -
Donatie Stichting Vrienden van Het Waalres Museum       €       996    €       -       €     -     €       -
Overige donaties en sponsoring                          €     5.578    €     8.000     €   8.000   €     8.000
Subsidie Gemeente Waalre                                €    10.000    €    85.000     € 85.000    €    85.000
Bijdragen uit fondsen                                   €       -      €     5.000     €   5.000   €     5.000
Totaal                                                  €    20.016    €   107.600     € 117.400   €   122.600
Lasten
Inkoop                                                  €       591    €       600     €   1.300 €       1.600
Huisvesting (incl. onderhoud)                           €     7.224    €    13.100     € 13.100 €       13.100
Tentoonstellingen en activiteiten                       €       596    €    10.000     € 20.000 €       25.000
Collectie                                               €       -      €     3.000     €   3.000 €       3.000
Personeel                                               €       -      €    60.000     € 60.000 €       60.000
Marketing en communicatie                               €       -      €     5.000     €   5.000 €       5.000
Kantoor/Algemeen                                        €     5.880    €     8.000     €   8.000 €       8.000
Afschrijvingen                                          €     1.468    €     4.000     €   4.000 €       4.000
Totaal                                                  €    15.759    €   103.700     € 114.400 €     119.700
Exploitatieresultaat                                    €     4.257    €     3.900     €   3.000 €       2.900
Financiële baten en lasten                              €     1.512    €     1.500     €   1.500 €       1.500
Buitengewone baten                                      €       -      €       -       €     -   €         -
Netto resultaat                                         €     2.745    €     2.400     €   1.500 €       1.400
 Tabel 7.3. Exploitatiebegroting 2025 t/m 2027
 Gegevens over 2023 en 2024 ontbreken in de tabel. De gegevens over 2023 zijn
 nog niet definitief, terwijl het jaar 2024 als transitiejaar is aangemerkt.




EXPLOITATIE                                                                                                      77
</pre>

====================================================================== Einde pagina 77 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 78 ======================================================================

<pre>8   Implementatie




                    78
</pre>

====================================================================== Einde pagina 78 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 79 ======================================================================

<pre>8.1          BESLUITVORMING
Het Waalres Museum hoopt met deze business case vertrouwen te
kweken bij het College en de Raad van de gemeente Waalre. Het bestuur
verwacht met de herpositionering straks een grotere maatschappelijke
bijdrage te hebben.

In de periode november 2023 tot en met januari 2024 heeft Ginder in
samenwerking met het bestuur van Het Waalres Museum aan de plannen
voor het museum gewerkt. Met deze business case komt deze fase ten
einde en vraagt het museum om besluitvorming in de gemeente Waalre.
Concreet wordt de gemeente gevraagd om het museum de komende
jaren op de volgende manier te ondersteunen:
• steun voor de inhoudelijke richting die Het Waalres Museum voorstelt,
   zoals omschreven in deze business case (in hoofdstuk 4);
• het structureel verhogen van de exploitatiesubsidie tot en met 2027
   (naar € 85.000,-) bij de behandeling van de Kadernota 2025 (in juni
   2024);
• een subsidie voor de transitiekosten die in de uitvoeringsfase gemaakt
   moeten worden.

In de komende twee paragrafen zijn de transitiekosten en de stappen in
de uitvoeringsfase uiteengezet. Deze stappen zijn onder voorwaarde van
een positief besluit van de gemeente Waalre en beschrijven hoe Het
Waalres Museum de hernieuwde positionering wil vertalen naar een
vernieuwd en aantrekkelijk museum.




IMPLEMENTATIE                                                              79
</pre>

====================================================================== Einde pagina 79 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 80 ======================================================================

<pre>8.2               TRANSITIEKOSTEN
De transitiekosten voor de professionalisering van Het Waalres Museum                            de overheid als voorwaarde stellen. Ook verkent het museum de
bestaan uit de elementen in de tabel rechts. Ten aanzien van de tabel                            mogelijkheden om aanspraak te maken op provinciale
rechts maken we nog enkele opmerkingen:                                                          subsidieregelingen en op sponsoring van bedrijven.
• De exacte kosten waarmee de herinrichting van Het Waalres Museum                             • In tabel 8.1. is conform scenario 3 € 7.000,- opgenomen voor een schets-
  gepaard gaat, zijn nog onbekend. Hiervoor moet eerst een ontwerp                               en definitief ontwerp. De ervaring leert dat de ontwerpkosten vaak zo’n
  worden opgesteld. Insteek is om het museum te voorzien van een                                 10% van de totale investeringen in een herinrichting zijn. Het is dus
  moderne, flexibele inrichting die verzorgd maar budgettair bescheiden                          raadzaam om rekening te houden met iets hogere kosten, namelijk
  is. Om meer achtergrondverhalen over de makers en het proces te                                circa € 10.000,- tot € 15.000,-. In dat geval nemen de transitiekosten
  kunnen tonen, moeten er audiovisuele voorzieningen op enkele                                   (exclusief herinrichting) toe tot circa € 17.000,- tot € 20.000,-.
  plekken in de vaste tentoonstelling worden opgenomen. Om die reden
  zouden we uitgaan van ongeveer € 400,- tot € 600,- per m2 aan
                                                                                               Taak                                                                            Kosten
  inrichtingskosten voor de tentoonstellingsruimten. Dat bedrag is
  bescheiden in vergelijking met andere musea die soms wel voor enkele                         Schets- en definitief ontwerp door ervaren ontwerper die een flexibele        € 7.000,-
                                                                                               inrichting van het museum gaat ontwerpen
  duizenden euro’s per vierkante meter investeren in de tentoonstelling1).
  Deze tentoonstellingen gaan dan wel gepaard met een zeer inter-                              Werving & selectie leden professionele kernorganisatie                         € 1.000,-

  actieve en sterk op technologie vertrouwende inrichting. Voor de                             Out-of-pocketkosten vernieuwing website                                       € 6.000,-
  overige ruimten gaan we uit van circa € 100,- tot € 200,- per m2.                            Herinrichting museum                                                                PM
• De benodigde investeringen in de herinrichting zullen, gegeven de
                                                                                               Totaal                                                                       € 14.000,-
  omvang van het gebouw, dus € 90.000,- tot € 140.000,-, bedragen. Het
  museum gaat fondsen zoals het Mondriaanfonds, het Cultuurfonds en                            Tabel 8.1. Raming transitiekosten
  het VSBfonds werven om een deel van de herinrichtingskosten gedekt
  te krijgen. De ervaring leert wel dat fondsen vaak co-financiering vanuit

1.   Bron: trajecten Ginder elders in het land en kengetallen museumontwerpers. Recent ontving Oorlogsmuseum Overloon bijvoorbeeld nog een lening van € 5 mln. van Provincie Noord-
     Brabant voor de realisatie van twee nieuwe publiekstrekkers. Omgerekend naar het aantal vierkante meters die deze in beslag zullen nemen is er sprake van enkele duizenden euro’s
     per vierkante meter aan investeringen.



IMPLEMENTATIE                                                                                                                                                                     80
</pre>

====================================================================== Einde pagina 80 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 81 ======================================================================

<pre>8.3          STAPPEN IN UITVOERING
Het museum moet diverse stappen zetten om de professionalisering eh         • Heropening Het Waalres Museum. Het Waalres Museum streeft naar
herinrichting vorm te geven:                                                  een heropening van het vernieuwde museum in het najaar van 2025.
• Besluitvorming. In de eerste fase moet het museum goedkeuren
  krijgen voor de plannen van de gemeente. Het museum gaat graag            In de onderstaande figuur is het stappenplan voor de komende twee jaar
  met College en Raad in gesprek over de plannen.                           vormgegeven, inclusief indicatieve planning. Heropening in het najaar
• Werving professioneel kernteam. In het geval van een positief besluit     van 2025 is het streven. Dat is ambitieus, dus het is altijd verstandig om
  gaat het museum aan de slag met de werving van de professionele           rekening te houden met vertragingen door bijvoorbeeld werkzaamheden
  krachten, op basis van heldere functieprofielen.                          die langer gaan duren of financiering die langer op zich laat wachten. Als
• Ontwerpfase. De businesscase wordt vervolgens vertaald naar een           daar sprake van is, is het onwaarschijnlijk dat het museum voor 2026 is
  concreet schets- en definitief ontwerp voor het museum. Hiervoor          vernieuwd. Dit maakt ook dat de periode tot en met 2027 betrekkelijk kort
  werkt het museum samen met een professioneel ontwerper. Door het          is, zeker ten opzichte van de heropening. Het museum ziet de
  museum wordt een ontwerpteam opgericht, waarover toelichting is te        ontwikkeling in de komende jaren daarom niet als het eindpunt, maar als
  vinden in paragraaf 9.2. Het museum blijft met de gemeente in nauw        de eerste fase in een langer toekomstperspectief.
  contact tijdens deze fase. Doel is om in deze fase ook definitieve
  zekerheid te krijgen over de herinrichtingskosten.                        Al tijdens de ontwerp- en herinrichtingsfase gaat het professionele
• Herinrichtingsfase. Hierna selecteert het museum een bouwbedrijf dat      kernteam met hulp van bestuur en vrijwilligers aan de slag met de
  aan de slag gaat met de herinrichting van het museum. Het museum          verbetering van de externe contacten, met de programmering van
  tracht in deze fase ook de gewenste onderhoudswerkzaamheden aan           tentoonstellingen en activiteiten van het museum en met de
  het pand door te voeren. In deze fase is het museum tijdelijk gesloten.   herbeoordeling van de collectie. Tijdens de ontwerpfase gaat het bestuur
                                                                            met vrijwilligers en de directeur aan de slag met fondsenwerving.




IMPLEMENTATIE                                                                                                                                     81
</pre>

====================================================================== Einde pagina 81 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 82 ======================================================================

<pre>9   Evaluatie




                82
</pre>

====================================================================== Einde pagina 82 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 83 ======================================================================

<pre>9.1          INDICATOREN ONTWIKKELING MUSEUM
Het Waalres Museum stuurt met de plannen aan op een grotere                     collectie, activiteiten en tentoonstellingen (in 2026 en 2027). Ook
maatschappelijke waarde. Die waarde behelst niet alleen de kerntaken            realiseert het museum jaarlijks 3 tot 4 samenwerkingen met makers,
van een museum, zoals het conserveren en tonen van materieel erfgoed,           bedrijven en scholen (vanaf 2025).
maar ook een bredere maatschappelijke waarde voor specifieke                 • Eigen verdienvermogen. Het museum werkt aan het eigen
doelgroepen. Bij veel activiteiten is de daadwerkelijke output                  verdienvermogen, via publiek, donaties, sponsoring en fondsen.
(bijvoorbeeld talentontwikkeling, meer geluk, minder eenzaamheid,               Jaarlijks doet het museum hiervan verslag via de jaarrekening. Het
betere gezondheid, meer gemeenschapszin) moeilijker te kwantificeren.           museum stelt zich tot doel te groeien, met tussenstappen, naar circa
                                                                                30% eigen verdienvermogen in 2027.
Het museum stelt voor om in de periode tot en met 2027 de volgende           • Tijdsschema invoering landelijke culturele codes. Het museum
SMART-doelen te hanteren waaraan het functioneren van het museum                onderschrijft de landelijke culturele codes al, maar stelt zich tot en met
kan worden beoordeeld:                                                          2027 tot doel om de landelijke culturele codes sterker in de organisatie
• Aantal bezoekers. In paragraaf 7.1 is een raming van de bezoekers-            te integreren en verankeren. Dit levert op:
  aantallen opgenomen, die als metingsindicatie kunnen gelden. In het          • Vastlegging taakverdeling in bestuur-directiemodel (eind 2024);
  jaarverslag wordt de ontwikkeling van de aantallen bezoekers                 • Geformaliseerd diversiteits- en inclusiebeleid (Q2 2025);
  opgenomen, inclusief een toelichting hoe het museum deze                     • Afronding intervisietraject Fair Practice Code (eind 2025), inclusief
  bezoekersaantallen heeft bereikt.                                               rapportage ondernomen stappen en ontwikkeldoelen in
• Aantal tentoonstellingen en activiteiten. Het museum organiseert                jaarverslagen 2026 en 2027.
  jaarlijks circa 3 wisseltentoonstellingen. In verband met de
  herinrichting kunnen deze doelstellingen alleen voor de jaren 2026 en
  2027 gelden. Daarnaast organiseert het museum (in samenwerking
  met partners) jaarlijks 3 tot 5 activiteiten binnen en buiten het museum
  met een culturele en/of sociaalmaatschappelijke achtergrond.
• Aantal samenwerkingen en projecten. Het museum behaalt jaarlijks 2
  samenwerkingen/projecten met andere musea op het vlak van




EVALUATIE                                                                                                                                              83
</pre>

====================================================================== Einde pagina 83 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 84 ======================================================================

<pre>9.2           PROJECTBEHEERSING EN STUREN OP RESULTAAT
Projectbeheersing                                                          zich bevindt. Om goed te sturen op resultaat is niet alleen een efficiënte
Als College en Raad tot een positief besluit komen ten aanzien van de      interne structuur noodzakelijk, maar ook open en betrokken contact met
plannen van Het Waalres Museum, dan richt het museum een                   de gemeente. Het Waalres Museum stelt voor om periodiek de wethouder
ontwerpteam op. In dit ontwerpteam nemen in eerste instantie twee          Sociaal Domein, Sport en Cultuur en Dienstverlening over de
bestuursleden en twee vrijwilligers (met kennis over collectie en bouw-    ontwikkelingen van het museum bij te praten.
technische zaken) zitting. Als de werving van het professionele kernteam
is afgerond, wordt aan hen gevraagd ook zitting te nemen in het            Driemaandelijks wordt de voortgang ook kort schriftelijk gerapporteerd.
ontwerpteam. Het Waalres Museum gaat op enkele momenten graag in
gesprek met Het Waalres Erfgoed, de gemeente Waalre (wellicht de           Sturen op resultaat: museale activiteiten
Cultuuraanjager in de gemeente?) en andere betrokkenen over het            Het museum rapporteert de behaalde resultaten per jaar in een publiek
ontwerp van het vernieuwde museum, zodat de verhalen van het               toegankelijk jaarverslag (inclusief jaarrekening). In het jaarverslag is
Waalrese industriële erfgoed op de beste wijze worden ontsloten. Het       aandacht voor de indicatoren die met de gemeente Waalre worden
ontwerpteam gaat samen met een professioneel te werven ontwerper           afgesproken. Een aanzet hiertoe is gedaan in paragraaf 9.1.
aan de slag met het ontwerp.

Voor de herinrichtingsfase wordt het ontwerpteam omgevormd tot een
stuurgroep met daarin één bestuurslid (penningmeester), de directeur
van het museum en de vrijwilliger met een bouwtechnische achtergrond.
Op die manier blijft er voldoende sturing op de herinrichting vanuit
museaal-inhoudelijk, bouwtechnisch en financieel perspectief. De
gemeente Waalre wordt in deze fase periodiek bijgepraat over de
ontwikkelingen.

Sturen op resultaat: ontwerp- en herinrichtingsfase
Het ontwerpteam en de stuurgroep houden periodiek overleg over de
voortgang. De frequentie hangt af van de fase waarin de herinrichting


EXPLOITATIE                                                                                                                                      84
</pre>

====================================================================== Einde pagina 84 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 85 ======================================================================

<pre>Bijlagen




           85
</pre>

====================================================================== Einde pagina 85 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 86 ======================================================================

<pre>BIJLAGE 1. LEESWIJZER CRITERIA BUSINESS CASE
Onderdeel                    Uitwerking                                          Paragraaf                            Pagina
Urgentie en aanleiding       Probleemanalyse                                     3.4                                  39
                             Behoefte en de noodzaak voor verandering            3.4                                  39
Samenvatting case            Gecomprimeerde beschrijving en begroting            -                                    2 t/m 9
Kernwaarden en toegevoegde   Inhoudelijk, sociaal-maatschappelijk en             2.2, 2.6, 2.7 (heden)                20 t/m 21, 25 t/m 28
waarden, Impact              economisch toegevoegde waarden conform              4.2, 4.5 (toekomst)                  44 t/m 46, 55 t/m 56
                             Museumvereniging NL meerwaarde
Marktpositie                 Collectie                                           2.3 (heden), 4.3.2 (toekomst)        22, 49
                             Plaats in museale en toeristische sector, context   2.2, 3.1 t/m 3.3 (heden), 4.1, 7.1   20, 30 t/m 38, 42 t/m 43, 70
                             Brabantbreed                                        (toekomst)                           t/m 72
                             Bereik                                              2.6 (heden), 7.1 (toekomst)          25 t/m 26, 70 t/m 72
Publiek en Marketing         Bezoekersprofiel                                    2.6 (heden), 4.1 (toekomst)          25 t/m 26, 42 t/m 43
                             Educatie                                            4.3.3                                50
                             Programmering                                       2.2 (heden), 4.3.1, 4.3.4            20 t/m 21, 48, 51
                                                                                 (toekomst)
                             Reputatie en imago                                  7.2                                  73
                             Public relations                                    7.2                                  73
                             Projecten                                           4.3.4                                51
Samenwerkingen/ verbinding   Strategische partners (binnen en buiten de          4.4                                  52 t/m 54
                             sector), stakeholders, projectpartners




                                                                                                                                                     86
</pre>

====================================================================== Einde pagina 86 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 87 ======================================================================

<pre>Onderdeel             Uitwerking                                         Paragraaf          Pagina
Organisatie           Bestuur en organisatie                             5.1                58
                      Taken en verantwoordelijkheden                     5.4                62
                      Medewerkers                                        5.3                60
                      Vrijwilligersbeleid                                5.2                59
                      Externe diensten                                   5.3                61
                      Invoering landelijke codes CG/FP/ID                5.5                63, 93 t/m 94
Vastgoed en locatie   Zichtbaarheid                                      6.1                65
                      Mogelijkheden, werk – en expositieruimte,          6.2                66
                      Onderhoud gebouw                                   6.3                67
                      Verbeteringen, herinrichting                       6.2                66, 68
Begroting             Kosten en baten                                    7.3                74 t/m 77
                      Financieringsmix: eigen inkomsten, subsidies- en   7.3                74 t/m 77
                      fondsenwerving
SWOT-analyse          Schematische weergave van kansen en risico’s       3.4                39 t/m 40
                      Benchmark sector                                   3.1 t/m 3.3, 7.1   30 t/m 38, 70 t/m 72
Implementatie         Transitieperiode                                   8.2                80
                      Stappenplan                                        8.3                81
Evaluatie             SMART-metingsindicaties                            9.1                83
                      Projectbeheersing en sturen op resultaat           9.2                84




                                                                                                                   87
</pre>

====================================================================== Einde pagina 87 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 88 ======================================================================

<pre>         BIJLAGE 2. BALANS EN RESULTATENREKENING 2022
Activa                                             Passiva                                                                                                                     2022
                                                                                                                Baten
Materiële vaste activa                   €   4.414 Eigen vermogen                                 €   -47.199   Publieksinkomsten                                   €         3.442
 Verbouwingskosten                       €   4.414                                                                Entree                                            €         3.312
                                                   Voorzieningen                                  €   25.000      Horeca                                            €           -
Voorraden                                €     350   Voorziening groot onderhoud                  €      -        Winkel                                            €           130
                                                     Voorziening vervanging inventaris            €   25.000    Donatie Stichting Vrienden van Het Waalres Museum   €           996
Vorderingen/Overlopende activa           €   4.336                                                              Overige donaties en sponsoring                      €         5.578
  Omzetbelasting                         €   2.334 Schulden op lange termijn                      €   38.570    Subsidie Gemeente Waalre                            €        10.000
  Overlopende activa                     €   2.002   Lening gemeente Waalre                       €   38.570    Bijdragen uit fondsen                               €           -
                                                                                                                Totaal                                              €        20.016
Liquide middelen                         € 11.269 Schulden op korte termijn/Overlopende passiva   €    3.998    Lasten
                                                   Aflossing gemeente Waalre                      €    2.269    Inkoop                                              €           591
                                                   Rente lening gemeente boekjaar                 €    1.429    Huisvesting                                         €        14.724
                                                   Overige overlopende passiva                    €      300    Vrijval VZ groot onderhoud                          €        -7.500
                                                                                                                Tentoonstellingen en activiteiten                   €           596
Totaal                                   € 20.369 Totaal                                          €   20.369    Collectie                                           €           -
Tabel B2.1 Balans per 31 december 2022                                                                          Personeel                                           €           -
Bron: Het Waalres Museum                                                                                        Marketing en communicatie                           €           -
                                                                                                                Kantoor                                             €         1.886
                                                                                                                Algemeen                                            €         3.994
                                                                                                                Afschrijvingen                                      €         1.468
                                                                                                                Totaal                                              €        15.759
                                                                                                                Exploitatieresultaat                                €         4.257
                                                                                                                Financiële baten en lasten                          €         1.512
                                                                                                                Buitengewone baten                                  €           -
                                                                                                                Netto resultaat                                     €         2.745
                                                                                                                Tabel B2.2 Resultatenrekening 2022
                                                                                                                Bron: Het Waalres Museum
                                                                                                                                                                        88
</pre>

====================================================================== Einde pagina 88 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 89 ======================================================================

<pre>BIJLAGE 3. LEEFSTIJLVINDER
Leefstijlvinder als basis voor bepalen van doelgroepen                      gemeenteniveau, maar ook op het niveau van een stad, dorp en/of
De Leefstijlvinder is een methodiek om scherper voor doelgroepen te         postcode.
kiezen. In het model zijn mensen in te delen in groepen die sterk op
elkaar lijken en is tot stand gekomen op basis van uitgebreid onderzoek     Vanuit de Leefstijlvinder zijn er diverse verdiepende onderzoeken gedaan
van MarketResponse. Het figuur aan de rechterkant geeft het                 naar de voorkeuren van de verschillende leefstijlen. Een van deze
leefstijlenmodel weer. Deze is ingedeeld op basis van twee indelingen:      onderzoeken gaat dieper in op de cultuur- en erfgoedbeleving van de
  De mate waarin iemand gericht is op het individu versus de groep.         leefstijlen. Dit is de basis voor de doelgroepenanalyse in dit onderzoek.
  Mensen aan de ‘ego’ kant overwegen vooral de impact op de eigen
  persoon bij het maken van beslissingen in hun leven. Mensen aan de
  ‘groep’ kant overwegen juist meer het belang van de groep in hun
  beslissingen en gedrag.
  De manier waarop mensen met emoties omgaan. Mensen aan de
  introverte kant van het model zijn wat meer ingetogen en houden hun
  emoties dicht bij henzelf. Mensen aan de extraverte kant van het model
  zijn juist naar buiten gericht en gaan op een open manier met hun
  emoties om.

In het leefstijlenmodel komen zeven onderscheidende doelgroepen naar
voren, namelijk Avontuur-, Plezier-, Harmonie-, Verbindings-, Rust-,
Inzicht-, en Stijlzoekers. Deze doelgroepen zijn onderscheidend op het
gebied van gedrag, waarden en behoeften met betrekking tot vakantie en
vrije tijd. Hoewel iemand nooit helemaal tot één leefstijl behoort, is er
meestal wel een dominante groep waar de waarden van een persoon het
meest bij passen. De leefstijlvinder is in Nederland de meest gebruikte
manier om doelgroepen in kaart te brengen. Dit wordt gedaan op

                                                                            Figuur B1. Het model van de Leefstijlvinder

BIJLAGEN                                                                                                                                          89
</pre>

====================================================================== Einde pagina 89 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 90 ======================================================================

<pre>         CULTUUR- EN ERFGOEDBELEVING PER LEEFSTIJL
                                                                                                  Rustzoeker: op zoek naar rust        Inzichtzoeker:
                                   Plezierzoeker: op zoek naar                                     en ontspanning, activiteit in       bezoekt graag
                                plezier, bezoekt graag filmhuizen,                                 de eigen omgeving, minder              musea en
                                      bioscopen en festivals                                       geïnteresseerd in cultuur en            erfgoed,
                                                                                                             erfgoed                  geïnteresseerd in
                                                               Verbindingszoeker: op zoek naar                                          achtergrond-
                                                                rustige cultuurbeleving, wordt                                          informatie en
                                                               enthousiast van erfgoedlocaties.          Stijlzoeker: gaan vaak met
                                                                                                                                      nieuwe inzichten
                                                                Bezoekt ook graag theaters en               anderen op pad voor
       Avontuurzoeker:                                                                                                                     op doen
                                                                        (streek)musea                     culturele activiteiten om
  cultuurliefhebber, wordt                                                                                  vermaakt te worden,
graag geïnspireerd, bezoekt                                                                                    bezoekt het liefst
  alle culturele activiteiten                                                                              filmhuizen/bioscopen,
                                                                                                              erfgoedlocaties en
                                                                                                                   festivals




                                   Harmoniezoeker: gaat vooral samen
                                   op pad, bezoekt graag bioscopen of
                                     theaters (musicals en cabaret)

                                                                                                                                           90
</pre>

====================================================================== Einde pagina 90 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 91 ======================================================================

<pre>       De zeven leefstijlen - Museumbezoek
Plezierzoekers                           Harmoniezoekers                        Verbindingszoekers                     Rustzoekers
De plezierzoeker bezoekt minder          De harmoniezoeker bezoekt minder       De verbindingszoekers bezoeken         De rustzoeker bezoekt minder graag
graag dan gemiddeld een museum.          graag dan gemiddeld een museum.        graag musea (meer dan gemiddeld).      dan gemiddeld een museum.
De musea die zij het liefst bezoeken     De musea die zij het liefst bezoeken   De musea die zij het liefst bezoeken   De musea die zij het liefst bezoeken
zijn:                                    zijn:                                                                         zijn:
                                                                                zijn:
   Geschiedenismuseum                       Geschiedenismuseum                                                            Geschiedenismuseum
                                                                                   Geschiedenismuseum
   Wetenschap & techniek museum             Kunstmuseum                                                                   Streekmuseum.
   Beeldentuin.                                                                    Kunstmuseum
                                         De belangrijkste kenmerken van                                                Het minst vaak bezoeken zij een
Het minst vaak bezoeken zij een                                                    Streekmuseum
                                         een museum zijn inspirerend,                                                  kunstmuseum.
kunstmuseum.                                                                    De belangrijkste kenmerken van
                                         laagdrempelig en traditioneel.                                                De belangrijkste kenmerken van
De belangrijkste kenmerken van                                                  een museum zijn inspirerend,
                                         Musea hoeven niet experimenteel of
                                                                                educatief, laagdrempelig en voor       een museum zijn educatief,
een museum zijn inspirerend en           vernieuwend te zijn.
educatief en het liefst interactief en                                          ieder wat wils.                        laagdrempelig en inspirerend.
                                         Deze doelgroep komt terug naar
kindvriendelijk.                                                                Deze doelgroep komt terug naar         Minder belangrijk zijn interactief en
                                         een museum vanwege de algehele
                                                                                een museum vanwege een                 maatschappelijk betrokken.
                                         ervaring of dat ze meegaan met
                                                                                vernieuwde collectie of de algehele
                                         andere personen/gezelschap.
                                                                                ervaring van het museum (bijv. een
                                                                                prettige sfeer)




                                                                                                                                                  91
</pre>

====================================================================== Einde pagina 91 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 92 ======================================================================

<pre>Inzichtzoekers                                Stijlzoekers                            Avontuurzoekers
De inzichtzoekers bezoeken graag musea        De stijlzoekers bezoeken graag musea    De avontuurzoekers bezoeken graag
(meer dan gemiddeld). De musea die zij        (iets meer dan gemiddeld). Het liefst   musea (meer dan gemiddeld). De
het liefst bezoeken zijn:                     bezoeken zij een geschiedenismuseum.    musea die zij het liefst bezoeken zijn:
  Kunstmuseum                                 Minder vaak bezoeken zij een               Kunstmuseum
  Geschiedenismuseum                          kunstmuseum.                               Geschiedenismuseum
De belangrijkste kenmerken van een            De belangrijkste kenmerken van een      De belangrijkste kenmerken van een
museum zijn inspirerend en educatief.                                                 museum zijn inspirerend, educatief,
                                              museum zijn anders dan anders,
Deze doelgroep komt terug naar een                                                    anders dan anders, expressief.
                                              educatief, experimenteel.
museum vanwege:                                                                       De Avontuurzoeker is nog vaker dan
  Vernieuwde collectie                        De Stijlzoeker is vaker dan gemiddeld   gemiddeld enthousiast over een
  Algehele sfeer van het museum               enthousiast over een modern museum      modern museum waarbij de offline en
  Te weinig tijd om alles in 1 keer te        waarbij de online en offline ervaring   online ervaring samenkomt.
  bezoeken.                                   samenkomt                               Deze doelgroep komt terug vanwege
Deze doelgroep bezoekt een museum                                                     een vernieuwde collectie en de
niet als het onderwerp of de collectie niet                                           algehele ervaring van het museum.
aanspreekt.




                                                                                                                                92
</pre>

====================================================================== Einde pagina 92 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 93 ======================================================================

<pre>BIJLAGE 4. LANDELIJKE CODES CULTUURSECTOR
Waarom de Governance Code Cultuur?                                            Uitgangspunten Governance Code Cultuur
De Governance Code Cultuur biedt een normatief kader voor goed
bestuur en toezicht in culturele organisaties. Door de Code te hanteren       ➢ Principe 1: De organisatie verwezenlijkt haar maatschappelijke
laten de verantwoordelijke bestuurders en toezichthouders in de                 doelstelling door culturele waarde te creëren, over te dragen en te
cultuursector aan de buitenwereld zien dat zij de gangbare standaarden          bewaren met aandacht voor duurzaamheid, bedrijfsmatige
voor goed bestuur en toezicht volgen. De Code komt niet in de plaats van        verantwoordelijkheid, integriteit, diversiteit, en behoud van een
de eigen verantwoordelijkheid van bestuurders en toezichthouders, maar          centrale focus op de maatschappelijke missie, zelfs bij financiering
is juist bedoeld om bewustwording en kritische reflectie door bestuur en        door private partijen.
toezicht te stimuleren. Daarom biedt de Code handvatten voor het              ➢ Principe 2: De organisatie implementeert de principes van de
handelen in situaties die ingewikkeld zijn.                                     Governance Code Cultuur en verantwoordt zich door ze toe te passen
                                                                                en uit te leggen, volgt de aanbevelingen en wijkt daar alleen
Waarom de Fair Practice Code?                                                   gemotiveerd van af.
De Fair Practice Code is een gedragscode voor ondernemen en werken in         ➢ Principe 3: Bestuursleden en directieleden handelen integer, zijn
kunst, cultuur en creatieve industrie op basis van vijf kernwaarden:            onafhankelijk, en gaan op een transparante en zorgvuldige wijze om
solidariteit, diversiteit, duurzaamheid, vertrouwen en transparantie. De        met tegenstrijdige belangen, waarbij zij alert zijn op mogelijke
code nodigt uit tot kritische reflectie en biedt een handreiking voor hoe       belangenverstrengeling.
de sector samen tot een toekomstbestendige arbeidsmarkt en                    ➢ Principe 4: Bestuursleden en directieleden zijn zich bewust van hun
beroepspraktijk komt.                                                           eigen rol, onderlinge taken, verantwoordelijkheden en
                                                                                bevoegdheden, en handelen daarnaar binnen de organisatie.
Waarom de Code Diversiteit en Inclusie?                                       ➢ Principe 5: Het bestuur draagt de eindverantwoordelijkheid voor de
De Code Diversiteit & Inclusie is een gedragscode in de culturele en            algemene leiding, het functioneren en de resultaten van de
creatieve sector met als doel dat de sector een representatieve                 organisatie, terwijl de directie namens het bestuur de dagelijkse
weerspiegeling van de brede diversiteit van de Nederlandse samenleving          leiding uitvoert.
is. Een basisvereiste is dat de sector gelijkwaardig toegankelijk is voor     ➢ Principe 6: Het bestuur behandelt zorgvuldig en verantwoord de
iedereen: als maker, producent, werkende en publiek. Aan de hand van            mensen en middelen van de organisatie.
vijf stappen gaan organisaties aan de slag om diversiteit en inclusie in de   ➢ Principe 7: Het bestuur draagt verantwoordelijkheid voor zijn
organisatie te verweven.                                                        samenstelling en waarborgt daarbij deskundigheid, diversiteit en
                                                                                onafhankelijkheid.                                                   93
</pre>

====================================================================== Einde pagina 93 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 94 ======================================================================

<pre>Uitgangspunten Fair Practice Code                                            Uitgangspunten Code Diversiteit en Inclusie

➢ Solidariteit: Erkenning van gemeenschappelijk belang en onderlinge         De aandachtspunten bij het opstellen van een Plan van Aanpak (4 P’s:
  afhankelijkheid in de creatieve keten bevordert het verdedigen van         programma, publiek, personeel, partners):
  elkaars belangen. Collectieve afspraken, zoals auteursrechten, worden      ➢ Geef ruimte aan verschillende perspectieven in jouw producten en
  nagestreefd, en gezamenlijke verantwoordelijkheid voor eerlijke              diensten.
  betaling wordt erkend.                                                     ➢ Breng alle potentiële doelgroepen in kaart.
➢ Diversiteit: Streven naar inclusiviteit in de culturele sector door        ➢ Ga na hoe toegankelijk jouw producten en diensten en jouw
  ruimte en kansen te bieden, bevorderd door diverse representatie             organisatie zelf zijn voor potentiële doelgroepen.
  binnen organisaties op verschillende niveaus. Dit omvat niet alleen        ➢ Betrek mensen uit potentiële doelgroepen.
  culturele of etnische diversiteit, maar ook gelijkheid op het gebied van   ➢ Woorden doen ertoe: hanteer de juiste taal en toon.
  gender, seksuele geaardheid, leeftijd, kennis, vaardigheden en             ➢ Zorg dat jouw organisatie de diversiteit van je omgeving
  sociaaleconomische achtergrond.                                              representeert.
➢ Duurzaamheid: Behoud van het potentieel van de culturele sector            ➢ Voorkom een draaideureffect.
  vereist groei en ontwikkeling van creatieve professionals via              ➢ Weet welke kennis en vaardigheden je mist.
  toekomstgericht beleid en investeringen in scholing en HR-beleid,          ➢ Breng de voortgang in kaart.
  ook op het vlak van verzekeringen en pensioenen.                           ➢ Bepaal of huidige partners aansluiten op jouw wensen en
➢ Vertrouwen: In de cultuur en creatieve sector zijn prestaties niet           standpunten ten aanzien van diversiteit en inclusie.
  direct te koppelen aan meetbaar rendement en kwantitatieve
  'output’. Daarom is er vertrouwen in 'outcome', toewijding, kwaliteit
  en intentie vormen daarom noodzakelijke waarden en voorwaarden
  voor succes, in plaats van strikte beoordeling op meetbare resultaten.
➢ Transparantie: Een openheid in beleid en bedrijfsvoering, met name
  in een sector die deels gefinancierd wordt door maatschappelijke
  opdrachtgevers zoals fondsen en overheden, bevordert vertrouwen,
  eigenaarschap en creëert strategische en praktische mogelijkheden
  voor samenwerking.
                                                                                                                                                94
</pre>

====================================================================== Einde pagina 94 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 95 ======================================================================

<pre>                                                         GINDER
                                                         Brugstraat 1a
Dit rapport is met uiterste zorgvuldigheid tot stand
                                                         5211 VS ’s-Hertogenbosch
gekomen op basis van deskundig onderzoek.                T: 088 210 02 00
Onderhavig rapport bevat een weergave en inter-
pretatie van (delen van de) onderzoeksresultaten. Het    E: info@wijzijnginder.nl
is anderen toegestaan om (delen van) het rapport en
gehanteerde methodieken en modellen te kopiëren,
                                                         I: wijzijnginder.nl
distribueren, vertonen, op te voeren zolang Ginder als
maker van het werk wordt vermeld en het werk niet
commercieel wordt gebruikt.

Alle gebruikte beelden in de rapportage zijn
aangeleverd door Het Waalres Museum, behalve op
pagina’s 29, 69 en 85. Deze beelden zijn afkomstig uit
algemene fotodatabanken en zijn rechtenvrij.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 95 =================================================================

<br><br>