<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>                 Bijlage 1: Controleprotocol gemeente Waalre 2024
1. Inleiding
De gemeenteraad verstrekt een opdracht voor de accountantscontrole als bedoeld in artikel
213 van de Gemeentewet voor de gemeente Waalre voor het verslagjaar 2024. Op moment
van besluitvorming is het contract met de huidige accountant “Flynth Adviseurs &
Accountants B.V. (was: Astrium OverheidsAccountants)” beëindigd. Momenteel loopt voor
het uitvoeren van de accountantscontrole voor de komende vier jaar, inclusief verslagjaar
2024, een versnelde aanbestedingsprocedure via het Dynamisch Aankoop Systeem (DAS).
De raad wordt in dit proces meegenomen met de auditcommissie als vooruitgeschoven
post. Zodra er besluiten van de raad nodig zijn in dit proces worden deze voorgelegd.
In de controleverordening van Waalre zijn de uitgangspunten voor de accountantscontrole
vastgelegd.
De jaarrekening 2024 van gemeente Waalre is het object van controle. Tevens is het
financieel beheer over het jaar 2024, zoals uitgeoefend door of namens het college van
burgemeester en wethouders, onderwerp van controle.
1.1 Doelstelling
Dit controleprotocol heeft als doel nadere aanwijzingen te geven aan de accountant en de
gemeentelijke organisatie over de reikwijdte van de controle, de daarvoor geldende
normstellingen en de te hanteren goedkeurings- en rapporteringstoleranties voor de
controle van de jaarrekening 2024 van gemeente Waalre. De bovenstaande
uitgangspunten hebben betrekking op zowel doel- als rechtmatigheid.
De raad kan de accountant alleen nadere aanwijzingen geven voor zover deze uitgaan
boven de wettelijke minimumeisen.
1.2 Wettelijk kader
De gemeentewet (GW), artikel 213, schrijft voor dat de gemeenteraad één of meer
accountants aanwijst als bedoeld in artikel 393 1ste lid Boek 2 BW voor de controle van de
in artikel 197 GW bedoelde jaarrekening en het daarbij verstrekken van een
accountantsverklaring en het uitbrengen van een verslag van bevindingen.
In het kader van de opdrachtverstrekking aan de accountant kan de gemeenteraad nadere
aanwijzingen geven voor te hanteren goedkeurings- en rapportagetoleranties.
De gemeenteraad heeft op datum 24-10-2023 de inrichting van de financiële organisatie
van de gemeente Waalre en op datum 7-2-2012 de verordening ex. Artikel 213 GW voor
de controle op het financieel beheer vastgesteld, waarin de opdrachtverlening voor de
accountantscontrole van de jaarrekening is geregeld. Door middel van het controleprotocol
wordt aan de accountant nadere aanwijzingen gegeven over de daarbij te hanteren
goedkeurings- en rapporteringstoleranties voor de controle van de jaarrekening van de
gemeente Waalre.
1.3 Procedure en communicatie
In de controleverordening staan een aantal communicatiemomenten benoemd tussen de
raad en de accountant.
Artikel 7: betreft de communicatie tussen accountant en raad met betrekking tot de
jaarrekeningcontrole.
                                                                                         1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>In overleg met de griffie vinden gedurende het jaar diverse gesprekken plaats tussen de
auditcommissie en de accountant. Hierbij vinden minimaal de volgende overleggen plaats:
- voorafgaand aan de controle (Controleprotocol en normenkader)
- de bespreking van de managementletter
- de bespreking voorafgaand aan vaststelling van de jaarrekening.
2. Algemene uitgangspunten voor de controle (getrouwheid en rechtmatigheid)
De controle van de accountant geeft een oordeel over:
• een getrouwe weergave van de in de jaarrekening gepresenteerde baten en lasten en
    de samenstelling van het vermogen (activa en passiva);
• een getrouwe weergave van de totstandkoming van de rechtmatigheidsverantwoording
    ten aanzien van baten en lasten en balansmutaties in overeenstemming met de
    begroting en de geldende wet- en regelgeving;
• de inrichting van het financieel beheer en de financiële organisatie gericht op de vraag
    of deze een getrouwe en rechtmatige verantwoording mogelijk maken;
• het in overeenstemming zijn van de door het college opgestelde jaarrekening met de
    bij of krachtens algemene maatregel van bestuur te stellen regels bedoeld in artikel
    186 Gemeentewet (Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten);
• de verenigbaarheid van het jaarverslag met de jaarrekening.
Het college stelt de rechtmatigheidsverantwoording op. De rol van de accountant is de
toetsing o.b.v. juistheid en volledigheid van de verantwoording.
Bij de controle zullen de nadere regels die bij of krachtens algemene maatregel van bestuur
worden gesteld op grond van artikel 213, lid 6 Gemeentewet (Besluit Accountantscontrole
Provincies en Gemeenten), alsmede de Richtlijnen voor de Accountantscontrole van de
Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (NBA) bepalend zijn voor de uit te voeren
werkzaamheden.
3. Te hanteren goedkeurings- en rapporteringstoleranties
De accountant baseert zich op risicoanalyses, deelwaarnemingen en extrapolaties en
accepteert in de controle bepaalde vastgestelde toleranties. Dit zijn de zogenaamde
goedkeuringstolerantie en de rapporteringstolerantie. De accountant controleert niet ieder
document of iedere financiële handeling, maar richt de controle zodanig in dat voldoende
zekerheid wordt verkregen over het getrouwe beeld van de jaarrekening, de verantwoorde
baten en lasten, balansmutaties en financiële beheershandelingen (transacties,
overdrachten, financiering en vermogensmutaties), en de rechtmatigheidsverantwoording.
3.1 Goedkeuringstolerantie getrouwheid
De definitie van de goedkeuringstolerantie is: het bedrag dat de som van fouten in de
jaarrekening of onzekerheden in de controle aangeeft, die in een jaarrekening maximaal
mogen voorkomen, zonder dat de bruikbaarheid van de jaarrekening voor de
oordeelsvorming door de gebruikers kan worden beïnvloed. De goedkeuringstolerantie is
bepalend voor de oordeelsvorming en de strekking van de af te geven
accountantsverklaring. Zie punt 4 welke onderdelen voor de toetsing van de doelmatigheid
van belang zijn.
                                                                                          2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>De raad stelt de goedkeuringstoleranties getrouwheid vast conform onderstaande tabel:
  Goedkeuringstolerantie Goedkeurend Beperking           Oordeelonthouding Afkeurend
  Fouten in de jaar-            ≤ 1%         >1%<3%               -              ≥ 3%
  rekening (% lasten)
  Onzekerheden in de            ≤ 3%        >3%<10%            ≥ 10%               -
  controle (% lasten)
Deze goedkeuringstoleranties komen overeen met de standaard bij gemeenten
gehanteerde goedkeuringstoleranties conform de in het Besluit Accountantscontrole
Decentrale Overheden (BADO) voorgeschreven minimumeisen.
3.1.1 Rapporteringstolerantie getrouwheid
Naast de goedkeuringstolerantie wordt de rapporteringtolerantie onderkend. Deze kan als
volgt worden gedefinieerd: een bedrag dat gelijk is aan of lager is dan de bedragen
voortvloeiend uit de goedkeuringstolerantie. Bij overschrijding van dit bedrag vindt
rapportering plaats in het verslag van bevindingen. Een lagere rapporteringtolerantie leidt
in beginsel niet tot aanvullende controlewerkzaamheden, maar wel tot een uitgebreidere
rapportage van bevindingen.
Voor de rapporteringtolerantie stelt de raad als maatstaf dat de accountant elke fout of
onzekerheid ≥ 10% van de goedkeuringstolerantie rapporteert.
3.1.2 Goedkeuringstoleranties getrouwheid in bedragen
De goedkeuringstoleranties van de getrouwheid op basis van de primitieve begroting 2024-
2027 van de gemeente Waalre met als totaal lastenbedrag van afgerond € 45.000.000 zien
er als volgt uit; een totaalbedrag aan fouten in de jaarrekening van € 450.000 en een
totaal bedrag van onzekerheden van € 1.350.000. Het niet overschrijden van deze
bedragen zal de goedkeurende strekking van de accountantsverklaring niet aantasten. De
rapporteringstolerantie is 0,1% van de primitieve begroting en bedraagt € 45.000.
3.2 Goedkeuringstolerantie rechtmatigheid
De grens waarboven afwijkingen in de verantwoording moeten worden opgenomen wordt
door de Raad bepaald maar bedraagt maximaal 3% van de totale lasten (inclusief
toevoegingen aan de reserves). Deze verantwoordingsgrens geldt voor fouten en
onduidelijkheden afzonderlijk, doch het percentage is gelijk. Onder afwijkingen wordt
verstaan fouten (dus het niet naleven van wet- en regelgeving) en/of posten waarvan bij
het college onduidelijkheid bestaat over de rechtmatigheid. Onduidelijkheden komen vaak
voort uit het ontbreken van controle-informatie. Het begrip is ruim en gaat ook over
(mogelijke tegenstrijdige) interpretaties en van feiten en juridische normen die twijfels
omtrent de rechtsmatigheid oproepen maar geen betrekking op het ontbreken van
(controle-) informatie. De grens is door de raad op 20 april 2021 bepaald op 1% voor
fouten en 1% voor onduidelijkheden.
                                                                                          3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Op basis van de goedkeuringstoleranties (besluit raad [20 april 2021] en wetgeving
[kadernota rechtmatigheid Commissie BBV]):
   Goedkeuringstolerantie Rechtmatig     Rechtmatig,       Rechtmatig        Onrechtmatig,
                                         opnemen           Goedkeurende      afkeurende
                                         rechtmatigheids-  verklaring    met verklaring **
                                         verklaring  met   beperking **
                                         onderbouwing *
   Fouten in de jaar-         ≤ 1%          >1%<3%             Afwijking        Afwijking
   rekening (% lasten)                       en > 3%           bevinding        bevinding
                                                              accountant       accountant
                                                              >1% <3%             >3%
   Onduidelijkheden    (%     ≤ 1%          >1%<3%             Afwijking        Afwijking
   lasten)                                   en > 3%           bevinding        bevinding
                                                              accountant       accountant
                                                              >1% <3%             >3%
*) Op het moment dat er een afwijkende bevinding is tussen de accountantscontrole en
opgenomen rechtmatigheidsbevinding in de rechtmatigheidsverklaring, krijgt de gemeente
de kans om de rechtmatigheidsverklaring aan te passen naar de bevindingen van de
accountant. Op het moment dat de gemeente de bevindingen van de accountant
overneemt en onderbouwt, verstrekt de accountant een goedkeurende verklaring.
**) Op het moment dat de gemeente van de bevindingen van de accountant niet
overneemt, leidt dit afhankelijk van het percentage tot een verklaring met beperking (>1%
<3%) of een afkeurende verklaring (>3%) van de accountant.
3.2.1 Rapporteringtolerantie rechtmatigheid
Alle incidentele bevindingen of systematische fouten en onduidelijkheden boven de 1% of
groter dan € 100.000 op programmaniveau worden opgenomen in de paragraaf
Bedrijfsvoering. Daarnaast worden fouten en onduidelijkheden met een lager bedrag dan
€ 100.000 op programmaniveau ook opgenomen en toegelicht indien zij politiek relevant
zijn. In de financiële verordening die op 10 december 2024 wordt vastgesteld door uw
raad, worden een aantal aanvullende afspraken uitgewerkt. Hierdoor wordt de reikwijdte
van de rechtmatigheidscontrole praktisch uitvoerbaar gemaakt.
3.2.2 Goedkeuringstoleranties rechtmatigheid in bedragen
De goedkeuringstoleranties van de rechtmatigheid op basis van de primitieve begroting
2024-2027 van de gemeente Waalre met als totaal lastenbedrag € 45.000.000 bedraagt
1% (fout) van de begroting en dat is € 450.000 en 1% voor de onduidelijkheid en dat is
€ 450.000.
De accountant stelt de rechtmatigheidsverantwoording niet meer op, maar controleert de
getrouwheid van de rechtmatigheidsverantwoording samengesteld door het college, op
basis van de geconstateerde fouten en onzekerheden.
De ambtelijke organisatie heeft haar interne controle organisatie, in afstemming met de
accountant, verbeterd en aangepast om de interne controles dusdanig vorm te geven dat
de rechtmatigheidsverantwoording op een getrouwe manier kan worden opgesteld. Tevens
is nagedacht over fraude- en corruptierisico’s analyse en risicobeheersingsmaatregelen.
Nota bene
De accountant hanteert bij de jaarrekeningcontrole de daadwerkelijke totale lasten
na mutaties in de reserves; dit is de wettelijk voorgeschreven grondslag voor gemeenten.
                                                                                           4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>De hiervoor genoemde grensbedragen kunnen dus, bij het opstellen van de jaarstukken
2024, nog veranderen.
4. Invulling paragraaf bedrijfsvoering
De Commissie BBV geeft in de Kadernota Rechtmatigheid nadere aanwijzingen over de
informatie die het college in de paragraaf bedrijfsvoering in de jaarstukken en begroting
kan opnemen.
In de paragraaf Bedrijfsvoering worden de volgende aspecten opgenomen volgens
raadsbesluit van 20 april 2021:
- Bevindingen en oorzaken
Alle incidentele bevindingen of systematische fouten en onduidelijkheden boven de 1% of
groter dan € 100.000 op programmaniveau worden opgenomen in de paragraaf
Bedrijfsvoering. Daarnaast worden fouten en onduidelijkheden met een lager bedrag dan
€ 100.000 op programmaniveau ook opgenomen en toegelicht indien zij politiek relevant
zijn. In de financiële verordening die op 10 december 2024 wordt vastgesteld door uw
raad, worden een aantal aanvullende afspraken uitgewerkt. Hierdoor wordt de reikwijdte
van de rechtmatigheidscontrole praktisch uitvoerbaar gemaakt.
- Afwijkingen van wet- en regelgeving
Bij afwijking van de wet- en regelgeving wordt dit gemotiveerd aangegeven en
maatregelen benoemd ter voorkoming van afwijkingen in de toekomst.
- Maatregelen
Het beschrijven van de maatregelen om de fout en/of onduidelijkheid in de toekomst te
voorkomen.
- Verschil bevindingen college en bevindingen accountant
De verschillen in bevindingen van het college en bevindingen van de accountant worden
toegelicht, indien deze voorkomen.
- Voortgang
Het afleggen van verantwoording over de rechtmatigheid door het college is een
groeiproces. Elk jaar probeert de organisatie processen te verbeteren, waardoor de
kwaliteit van de financiële bedrijfsvoering verbetert.
5. Begrip rechtmatigheid en de aanvullend te controleren rechtmatigheidcriteria
Onder rechtmatigheid1 wordt begrepen de definitie volgens het Besluit Accountantscontrole
Decentrale overheden (BADO) dat de in de rekening verantwoorde lasten, baten en
balansmutaties rechtmatig tot stand zijn gekomen, dat wil zeggen ‘in overeenstemming
zijn met de begroting en met de van toepassing zijnde wettelijke regelingen’.
In het kader van de rechtmatigheidscontrole kunnen 9 rechtmatigheidscriteria worden
onderkend:
1. het begrotingscriterium
2. het voorwaardencriterium
3. het misbruik en oneigenlijk gebruik criterium
4. het calculatiecriterium
5. het valuteringscriterium
1 Voor een toelichting op het begrip rechtmatigheid in relatie tot de accountantscontrole bij gemeenten
en provincies wordt verwezen naar de Nota van toelichting bij het Besluit accountantscontrole
gemeenten (Staatsblad 2002, 68), het NBA-discussierapport ‘Financiële rechtmatigheid(scontrole) bij
gemeenten en provincies’, en de NBA en VNG (website)publicaties inzake rechtmatigheid en
accountantscontrole.
                                                                                                       5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>6.   het  adresseringscriterium
7.   het  volledigheidscriterium
8.   het  aanvaardbaarheidscriterium
9.   het  leveringscriterium
In het kader van het getrouwheidsonderzoek wordt al aandacht besteed aan de criteria 4
t/m 9 door de gemeente Waalre en de accountant. Voor de oordeelsvorming over de
rechtmatigheid van het financiële beheer zal extra aandacht besteed moeten worden aan
de volgende rechtmatigheidscriteria:
1. Het begrotingscriterium
2. Het voorwaardencriterium
3. Het misbruik en oneigenlijk gebruik criterium
5.1.           Het begrotingscriterium
Het begrotingscriterium houdt in dat de financiële beheershandelingen dienen te passen
binnen de door de raad vastgestelde begroting (budgetrecht), waarbij het juiste
programma, de toereikendheid van het begrotingsbedrag (baten en lasten), alsmede het
begrotingsjaar van belang zijn. Het college dient tijdig overschrijdingen toe te lichten,
begrotingswijzigingen voor te stellen of aanvullende verklaringen te geven. Uitgangspunt
voor het begrotingscriterium is dat de afwijkingen in de jaarrekening ten opzichte van de
begroting na wijziging goed herkenbaar dienen te worden opgenomen en toegelicht.
In de financiële verordening is nader uitgewerkt hoe moet worden bepaald of de lasten
binnen de omschrijving van de activiteiten en het bijbehorende bedrag van het programma
passen. Hier is tevens beleid vastgelegd ten aanzien van het tijdig melden van verwachte
budgetoverschrijdingen.
Niet alle in de jaarrekening geconstateerde afwijkingen zijn fouten in de zin van de
rechtmatigheidscontrole. Uitgaven waarbij het college heeft gehandeld binnen het door de
raad gestelde beleid, zijn (in principe) niet strijdig met het budgetrecht. De accountant zal
vervolgens nog wel vaststellen of de afwijkingen al of niet rechtmatig zijn.
Om een inzicht te geven in mogelijk gevolgen van de begrotingsrechtsmatigheid is het
volgende overzicht samengesteld:
 Nr.  Bij toetsing van de begrotingsafwijkingen kunnen de volgende   Onrechtmatig, telt niet  Onrechtmatig, telt
      soorten begrotingsafwijkingen worden onderkend:                mee voor het oordeel    mee voor het oordeel
 1    Kostenoverschrijdingen inzake activiteiten die niet passen                                      X
      binnen het bestaande beleid en waarvoor men tegen beter
      weten in geen voorstel tot begrotingsaanpassing heeft
      ingediend.
 2    Kostenoverschrijdingen die passen binnen het bestaand beleid,                                   X
      maar waarbij de accountant ondubbelzinnig vaststelt dat die
      ten onrechte niet tijdig zijn gesignaleerd.
 3    Kostenoverschrijdingen die geheel of grotendeels worden                 X
      gecompenseerd door direct gerelateerde opbrengsten, bijv. via
      subsidies of kostendekkende omzet.
 4    Kostenoverschrijdingen bij open einde (subsidie) regelingen.            X
      Vaak blijkt vanwege dit open karakter in het kader van het
      opmaken van de jaarrekening een (niet eerder geconstateerde)
      overschrijding.
 5    Kostenoverschrijdingen die worden gecompenseerd door extra                                      X
      inkomsten die niet direct gerelateerd zijn. Over de aanwending
      van deze extra inkomsten heeft de Raad nog geen besluiten
      genomen.
 6    Kostenoverschrijdingen betreffende activiteiten welke achteraf
      als onrechtmatig moeten worden beschouwd omdat dit
      bijvoorbeeld bij nader onderzoek van de subsidieverstrekker,
                                                                                                                  6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>      belastingdienst of een toezichthouder blijkt (bijvoorbeeld een
      belastingnaheffing). Het zal hier in de praktijk kunnen gaan om
      interpretatieverschillen bij de uitleg van wet- en regelgeving
      die na het verantwoordingsjaar aan het licht komen. Er zijn
      dan geen rechtmatigheidsgevolgen voor dat
      verantwoordingsjaar.
      - geconstateerd tijdens het verantwoordingsjaar                 -            X
      - geconstateerd na het verantwoordingsjaar                      X            -
 7    Kostenoverschrijdingen op activeerbare activiteiten
      (investeringen) waarvan de gevolgen voornamelijk zichtbaar
      worden via hogere afschrijvings- en financieringslasten in het
      jaar zelf of pas in de volgende jaren.
                                                                      -            X
      - jaar van investeren
      - afschrijvings- en financieringslasten in latere jaren         X            -
Voor het toetsen van de begrotingsrechtmatigheid gelden nog enkele aanvullende
bepalingen. Zie hiervoor de kadernota rechtmatigheid van de Commissie BBV (paragraaf
3.3.3.).
5.2.       Het voorwaardencriterium
Besteding en inning van gelden door een gemeente is aan bepaalde voorwaarden
verbonden waarop door de accountant kan worden getoetst. Deze voorwaarden liggen vast
in wetten en regels van hogere overheden en de eigen gemeentelijke regelgeving. De
gestelde voorwaarden hebben in het algemeen betrekking op:
• Algemeen: dit zijn de begripsbepalingen en slotbepalingen;
• Termijnbepalingen: dit zijn bepalingen, waarin termijnen zijn gesteld voor betaling,
    indienen van stukken etc.;
• Administratieve bepalingen: dit zijn veelal procedurele bepalingen over bijvoorbeeld
    een incassoprocedure en het voeren van een administratie;
• Bevoegdheden; zie lijst van volmacht en mandaat;
• Bewijsstukken: dit kunnen aanvraagformulieren of bewijsstukken die derden moeten
    kunnen overleggen i.h.k.v. een verordening;
• Recht: in deze bepalingen is aangegeven wie, onder welke voorwaarden recht heeft op
    bijvoorbeeld een subsidie of vergoeding van de gemeente. Het gaat te allen tijde om
    harde bepalingen waarbij “sanctie” bestaat indien dat recht wordt ontnomen;
• Hoogte: hoogte heeft betrekking op tarieven, formules en andere criteria die aangeven
    welke voorwaarden over de hoogte zijn opgenomen. Het gaat hier om de spelregels
    van de berekening;
• Duur: bij duur gaat het om termijnen van verstrekking, toekenning of werkingsperiode;
• Hardheidsclausules: veel verordeningen en besluiten geven het college de bevoegdheid
    om te besluiten over een aanvraag of toekenning indien de verordening hierin niet
    voorziet.
De precieze invulling verschilt per wet, regeling, respectievelijk verordening. Door de raad
zijn in verschillende verordeningen en besluiten voorwaarden opgenomen. Met het
vaststellen van de reikwijdte van de rechtmatigheidstoets in dit controleprotocol wordt
door de raad het voorwaardencriterium nader uitgewerkt (zie bijlage 2).
Voor alle geldstromen dient ondubbelzinnig vast te staan welke voorwaarden er op van
toepassing zijn. De door hogere overheden gestelde voorwaarden liggen volledig vast. Dit
geldt echter niet voor de voorwaarden in de gemeentelijke regelgeving. Een gemeenteraad
dient dan ook op grond van een overzicht van alle voor de betreffende gemeente geldende
wet- en regelgeving het voorwaardencriterium te operationaliseren. Concreet betekent dit
dat door de raad limitatief moet zijn bepaald aan welke in wet- en regelgeving vastgelegde,
voor de gemeente relevante, voorwaarden de accountant moet toetsen. Het College moet
in de samenstelling van de rechtmatigheidsverantwoording rekening houden met de
                                                                                           7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>uitgangspunten en percentages die de Raad heeft vastgesteld en de accountant controleert
dit. De uitwerking van het voorwaardencriterium is vastgelegd in het normenkader (zie
eveneens bijlage 2).
5.3.       Het misbruik en oneigenlijk gebruik criterium
Dit criterium spitst zich toe op de toetsing van de juistheid en volledigheid van de gegevens
die door belanghebbenden, waaronder de gemeente zelf, verstrekt moeten worden om het
voldoen aan voorwaarden aan te tonen ter voorkoming van misbruik en oneigenlijk
gebruik.
Misbruik: is het opzettelijk niet, niet tijdig, onjuist of onvolledig verstrekken van gegevens met als
doel ten onrechte overheidssubsidies of -uitkeringen te verkrijgen of niet dan wel een te laag bedrag
aan heffingen aan de overheid te betalen.
Oneigenlijk gebruik: is het door het aangaan van rechtshandelingen, al dan niet gecombineerd met
feitelijke handelingen, verkrijgen van overheidsbijdragen of het niet dan wel tot een te laag bedrag
betalen van heffingen aan de overheid, in overeenstemming met de bewoordingen van de
regelgeving maar in strijd met het doel en de strekking daarvan.
Misbruik kan gelijkgesteld worden met fraude, omdat er bewust onrechtmatig of onwettig
gehandeld wordt om daar voordeel uit te behalen. Oneigenlijk gebruik is echter niet
onrechtmatig. In feite wordt hier gehandeld in overeenstemming met de wet- en
regelgeving, echter met een ander doel dan met de wet- regelgeving wordt beoogd. Bij
een getrouwe vastlegging van oneigenlijk gebruikte middelen is dus geen sprake van
onrechtmatigheid.
In veel processen (zoals bijstandverlening en subsidieverstrekking) zijn maatregelen
genomen die misbruik en oneigenlijk gebruik moeten tegengaan. Voorbeelden van deze
beheersmaatregelen zijn fraudepreventie, handhaving, voorlichting en de actualisering van
wet- en regelgeving. De gemeente heeft haar beleid op het gebied van misbruik en
oneigenlijk gebruik niet samengevat in een overkoepelende nota. Als er naar aanleiding
van de interne controle bevindingen zijn die duiden op misbruik of oneigenlijk gebruik, zal
dit in de jaarrekening nader worden toegelicht.
6. Reikwijdte accountantscontrole rechtmatigheid toetsing
De accountantscontrole op rechtmatigheid is limitatief gericht op:
     • de naleving van wettelijke kaders, zoals die in de tabel “externe wetgeving” van het
          normenkader gemeente Waalre is opgenomen. Dit uitsluitend voor zover deze
          directe financiële beheershandelingen betreffen of kunnen betreffen;
     • de naleving van de interne kaders, zoals die in de tabel “interne regelgeving” van
          het normenkader gemeente Waalre is opgenomen. Dit laatste voor zover van
          toepassing en uitsluitend voor zover deze directe financiële beheershandelingen
          betreffen of kunnen betreffen;
              o De externe en interne regelgeving voor zover deze direct financiële beheers
                  behandelingen betreffen of kunnen betreffen de naleving van de volgende
                  kaders:
                 • Programmabegrotingen 2024 - 2027;
                 • controleverordening ex artikel 213 Gemeentewet;
                 • financiële verordening ex artikel 212 Gemeentewet;
                 • verordening onderzoek doelmatigheid en doeltreffendheid ex artikel 213a
                     Gemeentewet.
                                                                                                     8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>               • De rechtmatigheidsverklaring opgesteld door de college
    •   Ten aanzien van het voorwaardencriterium vindt, conform de Kadernota van de
        commissie BBV, uitsluitend een toets plaats naar recht, hoogte en duur van de
        financiële beheershandeling.
Indien en voor zover bij de accountantscontrole materiële onrechtmatige handelingen
worden geconstateerd worden deze in de rapportage en oordeelsweging uitsluitend
betrokken indien en voor zover het door de raad of hogere overheden vastgestelde regels
betreft.
Mocht een verordening bijvoorbeeld halverwege 2024 door de raad zijn vastgesteld en
geen werking van terugwerkende kracht 1 januari 2024 hebben, dan is tevens het
normenkader 2023 van toepassing.
7. Rapportering accountant
De     accountant    onderzoekt,   controleert   en    geeft een   oordeel    over    alle
verantwoordingstukken. De inhoud van de jaarverslag/jaarrekening is onderwerp van de
accountantscontrole. De rechtmatigheidsverantwoording wordt opgesteld en beoordeeld
door het College. Maar, de accountant geeft in opdracht van de raad, een verklaring over
de juistheid en volledigheid van de rechtmatigheidsverantwoording.
Tijdens en na afronding van de controlewerkzaamheden rapporteert de accountant hierna
in het kort weergegeven als volgt:
7.1 Interimcontroles
De accountant voert in het najaar een zogenaamde interim controle uit. De uitkomsten
van die tussentijdse controle worden in de Managementletter (ML) vastgelegd. Deze
Managementletter is primair voor het college bedoeld (ter kennisname aan raad).
7.2 Rapport van Bevindingen
Volgens de Gemeentewet wordt een rapport van bevindingen betreffende de jaarrekening
uitgebracht aan de raad en in afschrift aan het college.
In het rapport c.q. verslag van bevindingen wordt gerapporteerd over de opzet en
uitvoering van het financiële beheer en of de beheersorganisatie een getrouw en
rechtmatig financieel beheer en een rechtmatige verantwoording waarborgen.
7.3 Uitgangspunten voor de rapportagevorm
Gesignaleerde onrechtmatigheden worden toegelicht gespecificeerd naar de aard van het
criterium (begrotingscriterium, voorwaardencriterium, etc.).
Fouten of onduidelijkheden die de rapporteringtolerantie zoals opgenomen in dit
controleprotocol overschrijden, worden weergegeven in een apart overzicht bij het verslag
van bevindingen. De accountant rapporteert ook over mogelijke bevindingen met
betrekking tot de betrouwbaarheid en de continuïteit van de door de gemeente
gehanteerde geautomatiseerde informatieverzorging.
7.4 Accountantsverklaring
In de accountantsverklaring wordt op een gestandaardiseerde wijze, zoals wettelijk
voorgeschreven, de uitkomst van de accountantscontrole weergegeven, zowel ten aanzien
van de getrouwheid en door het college aangeleverde rechtmatigheidsverklaring. Deze
accountantsverklaring is bestemd voor de raad, zodat deze de door het college opgestelde
jaarrekening kan vaststellen.
                                                                                         9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>Bijlagen:
A. Normenkader rechtmatigheidscontrole externe wetgeving;
B. Normenkader rechtmatigheidscontrole interne regelgeving.
De verordeningen moeten gepubliceerd zijn, om rechtsgeldig te zijn.
                                                                    10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>                            Normenkader gemeente Waalre 2024
Bijlage A: Normenkader rechtmatigheidscontrole externe wetgeving
In het navolgende overzicht is een inventarisatie gegeven van de in het kader van de
rechtmatigheidscontrole bij de gemeente Waalre relevante wetgeving.
Het betreft wetgeving die direct een relatie heeft met het financieel beheer en de inrichting
van de financiële organisatie van de gemeente.
 Algemene wetgeving
     •  Grondwet
     •  Burgerlijk Wetboek (incl. huurwet, huurprijzenwet woonruimte)
     •  Gemeentewet
     •  Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr)
     •  Algemene wet bestuursrecht
     •  Aanbestedingswet 2012 (gewijzigd per 1-7-2016)
     •  De Europese aanbestedingswet is (per 18-4-2016 gewijzigd)
     •  Telecommunicatiewet
 Programma Dienstverlening
     •  Wet basisregistratie personen
     •  Wet rechten burgerlijke stand
 Programma Sociaal Domein
     •  Wet op het primair onderwijs
     •  Wet op de expertisecentra
     •  Jeugdwet
     •  Toepassing Landelijk protocol
     •  Wet kinderopvang en kwaliteitseisen peuterspeelzalen
     •  Wet maatschappelijke ondersteuning 2015(WMO)
     •  Participatiewet
     •  IOAW (Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers)
     •  IOAZ (Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen)
     •  Wet inburgering
     •  Wet sociale werkvoorziening
     •  Wet personenvervoer 2000
     •  Wet op het specifiek cultuurbeleid
     •  Wet langdurige zorg (i.p.v. Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten)
     •  Wet Verplichte Geestelijke Gezondheidszorg
 Programma Ruimtelijk Domein
     •  Wet ruimtelijke ordening
     •  Wet waardering Onroerende Zaken
     •  Besluit administratieve bepalingen inzake het wegverkeer
     •  Drinkwaterwet
     •  Huisvestingswet 2014
     •  Leegstandwet
     •  Waterwet
     •  Wegenverkeerswet 1994
     •  Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo)
     •  Winkeltijdenwet
     •  Woningwet
     •  Wet op de lijkbezorging
     •  Wet belastingen op milieugrondslag
     •  Wet Inrichting Landelijk Gebied (kavelruil)
     •  Crisis- en herstelwet
     •  Wet Milieubeheer
     •  Erfgoedwet
     •  Ontgrondingenwet
     •  Bommenregeling
                                                                                                       11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>   •    Wet natuurbescherming
   •    Verordening grondwaterheffing Noord-Brabant
Programma Algemeen bestuur en Veiligheid
   •    Crisis- en Herstelwet
   •    Drank- en Horecawet
   •    Regeling Opvang Asielzoekers (ROA / VVTV)
   •    Wet dualisering gemeentelijke medebewindsbevoegdheden
   •    Wet Markt en Overheid
   •    Wet Veiligheidsregio’s
   •    Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG)
Bedrijfsvoering/ Financiën
   •    Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV)
   •    Wet financiering decentrale overheden (FIDO)
   •    Financiële Verhoudingswet
   •    Wet op het BTW compensatiefonds (BCF)
   •    Besluit Accountantscontrole decentrale overheden
   •    Wet houdbare overheidsfinanciën (Hof)
   •    Algemene Pensioenwet Politieke Ambtsdragers
   •    Ambtenarenwet
   •    CAR / UWO
   •    Rechtspositie besluit raads- en commissieleden, wethouders, burgermeesters
   •    Wet Normering Topinkomens
   •    Wet waardering onroerende zaken (WOZ)
   •    Wet op de vennootschapsbelasting 1969
   •    Kadernota rechtmatigheid 2016
   •    Besluit accountantscontrole decentrale overheden (BADO)
   •    Wet revitalisering generiek toezicht
                                                                                   12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>Bijlage B: Normenkader rechtmatigheidscontrole interne regelgeving
 Interne regelgeving gemeente Waalre                                                  Besluit datum
 Programma Dienstverlening
 Verordening heffing en invordering marktgelden 2024                                  12-12-2023
 Subsidieverordening Reclame-uitingen dorpshart Aalst Gemeente Waalre 2024            19-04-2024
 Subsidieverordening gemeentelijke monumenten 2008                                    24-06-2008
 Beheersverordening gemeentelijke begraafplaats Aalst 2020                            29-10-2019
 Programma Samenleven
 Verordening bekostiging leerlingenvervoer gemeente Waalre                            21-06-2022
 Verordening Adviesraad leerlingenvervoer gemeente Waalre                             01-10-2009
 Algemene ondersteunings- en subsidiebeleid gemeente Waalre 2017                      19-07-2016
 Verordening kwijtschelding gemeentelijke belastingen 1995                            13-12-1994
 Verordening Jeugdhulp en WMO gemeente Waalre 2023 (geldende:10-2-2024)               06-06-2023
 Verordening voorziening huisvesting onderwijs gemeente Waalre 2015                   07-04-2015
 Verordening Participatie gemeente Waalre 2022                                        15-02-2022
 Verordening Participatie Wet, IOAW-IOAZ WGS Waalre 2020                              14-04-2020
 Verordening individuele inkomenstoeslag gemeente Waalre                              16-12-2014
 Verordening participatieraad sociaal domein 2024                                     23-01-2024
 Programma Leefomgeving
 Verordening aanleg rioolaansluitingen en inritten                                    01-11-1994
 Verordening uitvoering en handhaving omgevingsrecht gemeente Waalre                  12-12-2023
 Nota Grondbeleid Waalre 2019                                                         16-04-2019
 Erfgoedverordening Waalre 2017                                                       18-04-2017
 Huisvestingsverordening gemeente Waalre 2024-2027                                    12-12-2023
 Verordening ondergrondse infrastructuur Waalre 2014                                  16-12-2014
 Verordening participatie Gemeente Waalre 2022                                        15-02-2022
 Verordening afvoer hemelwater en grondwater Gemeente Waalre                          13-12-2022
 Afvalstoffenverordening gemeente Waalre                                              20-12-2016
 Verordening zonnepanelenproject gemeente Waalre 2017                                 18-04-2017
 Beleidsregels eenmalige energietoeslag 2023 Waalre                                   06-12-2023
 Nota Kostenverhaal 2024                                                              15-10-2024
 Bedrijfsvoering/ Financiën
 Legesverordening 2024                                                                12-12-2023
 Verordening Onroerend zaak belastingen Waalre 2024                                   12-12-2023
 Verordening rioolheffing Waalre 2024                                                 12-12-2023
 Verordening afvalstoffenheffing Waalre 2024                                          16-04-2024
 Verordening toeristenbelasting 2024 Waalre                                           12-12-2023
 Retributie en precariobelasting 2024                                                 12-12-2023
 Verordening verpachting kermisstandplaatsen                                          25-01-1994
 Verordening rechtspositie Raads- en commissieleden gemeente Waalre 2020              13-10-2020
 Verordening op de ambtelijke bijstand en fractieondersteuning 2024                   14-12-2023
 Treasury statuut gemeente Waalre 2016                                                18-10-2016
 Controle Verordening Gemeente Waalre (Geldende v.a. 7-2-2012)                        28-12-2003
 Financiële verordening Gemeente Waalre 2023                                          24-10-2023
 Subsidieverordening Investeringen Regionaal Ontwikkelingsfonds Werklocaties SGA 2021 01-06-2021
 Verordening bedrijven investeringszone Waalre Den Hof Centrum 2023-2027              18-10-2022
 Verordening heffing en invordering lijkbezorgingsrechten 2023                        13-12-2022
 Verordening nadeelcompensatie Waalre                                                 13-12-2022
 Verordening winkeltijden Waalre 2013                                                 19-11-2013
 Verordening gedragscode politieke ambtsdragers                                       11-06-2013
 Verordening commissie bezwaarschriften Waalre 2022                                   18-10-2022
 Verordening rekenkamer gemeente Waalre 2022                                          13-12-2022
 Verordening Onderzoeken doelmatig en doeltreffendheid gemeente Waalre                16-12-2008
                                                                                                 13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>