<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>         PROGRAMMA
         BEGROTING
            2017
Concept t.b.v. raadsvergadering van 10 november 2016
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>INHOUDSOPGAVE
VOORWOORD                                                                  4

SAMENVATTING                                                               5

1.    Algemeen
1.1   Politieke structuur                                                  9
1.2   College en ambtelijke organisatie                                   10

PROGRAMMAPLAN

2     Programmaplan                                                       11
2.1   Sociaal domein Economie                                             13
2.2   Ruimte, wonen en leven                                              31
2.3   Bestuur                                                             45
2.4   Bedrijfsvoering                                                     64
2.5                                                                       74

3     Paragrafen
3.1   Paragraaf lokale heffingen                                          89
3.2   Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing                   102
3.3   Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen                               112
3.4   Paragraaf financiering                                             116
3.5   Paragraaf bedrijfsvoering                                          121
3.6   Paragraaf verbonden partijen                                       127
3.7   Paragraaf grondbeleid                                              139

4     Diverse overzichten
4.1   Overzicht incidentele baten en lasten                              142
4.2   Overzicht van baten en lasten 2017-2020                            144
4.3   Overzicht van baten en lasten 2017 naar taakvelden                 146
4.4   Overzicht van baten en lasten naar kostensoorten                   150
4.5   Overzicht van baten en lasten naar kostensoorten (per programma)   152
4.6   Geprognosticeerde balans                                           154
4.7   Algemene dekkingsmiddelen                                          156

BIJLAGEN

5.1   Investeringen 2017                                                 157
5.2   Overzicht eigen financieringsmiddelen (reserves)                   162
5.3   Overzicht eigen financieringsmiddelen (voorzieningen)              163
5.4   Overzicht stortingen en onttrekkingen aan reserves meerjarig       164
5.5   Ombuigingenlijst                                                   166
5.6   Lijst met afkortingen                                              167
5.7   Raadsvoorstel en –besluit                                            -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>VOORWOORD

Hoogerheide, oktober 2016



Hierbij presenteert het College van Burgemeester en Wethouders u de Programmabegroting 2017 en
het meerjarenperspectief 2018 t/m 2020.

In de afgelopen periode zijn opnieuw diverse kwaliteitsslagen doorgevoerd. Het is goed om te
constateren dat de Programmabegroting 2017 naadloos aansluit op het collegewerkprogramma 2014-
2018. Ook zijn er meer meetbare gewenste maatschappelijke effecten en prestaties benoemd.
Daarnaast zijn diverse wijzigingen in de BBV-regelgeving doorgevoerd met het doel de
vergelijkbaarheid van diverse financiële gegevens tussen gemeenten te vergroten.

Naar de mening van het College van Burgemeester en Wethouders zorgt dit ervoor dat Uw Raad beter
in staat wordt gesteld haar kader stellende en controlerende rol te vervullen. Er is meer en beter inzicht
in en antwoord gegeven op de vragen: ‘Wat willen we bereiken?, ‘Wat gaan we daarvoor doen?’ en
‘Wat mag het kosten?’.
Vanzelfsprekend geeft deze Programmabegroting een transparant inzicht in de consequenties voor de
gemeentelijke financiële huishouding.

Het College van Burgemeester en Wethouders streeft naar een gezond én financieel sluitend
meerjarenperspectief. Samen met Uw Raad heeft het college steeds keuzes gemaakt om een realistisch
financieel beeld te scheppen dat past bij de gewenste maatschappelijke doelstellingen.
De komende jaren blijft het belangrijk om alert en scherp te blijven op zaken die in maatschappelijk
opzicht evolueren en die al dan niet om een snelle adequate oplossing vragen.

Het financieel perspectief vanaf 2017 sluit positief. De beleidsmatige en financiële uitdagingen welke
ons wachten, zullen we nadrukkelijk volgen en, waar nodig, bijsturen.

We doen dit samen met en voor uw raad voor Woensdrecht en haar inwoners en verder betrokkenen.




Namens het College van Burgemeester en wethouders.

M.P. Groffen
Wethouder financiën.




                                                    4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>SAMENVATTING
Hierbij presenteert het college u de Programmabegroting voor 2017 en het meerjarenperspectief voor
de periode 2018-2020. In lijn met Coalitieakkoord, Collegewerkprogramma en Perspectievennota
realiseert het college de gestelde doelen binnen de diverse programma’s, thema’s en producten op
inhoud en binnen de financiële kaders.

In deze samenvatting worden die zaken benoemd, die het college expliciet onder de aandacht van de
gemeenteraad wil brengen en waarover op onderdelen expliciete besluitvorming wordt gevraagd.

Inzicht wordt gegeven in de beoogde doelen en te bereiken resultaten binnen de 5 programma’s, de
thema’s, de producten en hun financiële kaders.
Deze programmabegroting is opgebouwd vanuit de processtappen: Wat willen we bereiken? Wat gaan
we daarvoor doen? Wat zijn de financiële gevolgen?
Een verdere verbeterslag is gemaakt in het inzichtelijker maken van de beoogde (maatschappelijke)
resultaten per programma. Tevens zijn per product de financiële baten en lasten toegevoegd en wordt
inzicht gegeven in de geraamde investeringen.

Na een algemene beschrijving van politieke structuur en organisatie in hoofdstuk 1 wordt in hoofdstuk
2 per programma aangegeven wat de beoogde doelen zijn. In elk programma is een paragraaf kansen
en risico’s opgenomen. Deze paragraaf is een actualisatie van de in de Programmabegroting 2016 en
Jaarrekening 2015 opgenomen kansen en risico’s. Per programma zijn tevens de financiële gevolgen
(baten en lasten) vermeld en worden indicatoren per product op hoofdlijnen toegelicht.

De Programmabegroting 2017 is ingericht volgens het nieuwe BBV, dat vanaf 1 januari 2017 van
kracht is. De wijzigingen van het BBV komen voort uit adviezen van de commissie Depla en beogen
onder andere het versterken van de kader stellende en controlerende taak van de raad en verbetering
van de vergelijkbaarheid tussen gemeenten. De wijzigingen richten zijn op de onderdelen taakvelden;
beleidsindicatoren; kosten van overhead; verbonden partijen; financiële kengetallen en
geprognotiseerde balans; vervallen onderscheid investeringen met economisch en maatschappelijk nut;
rentetoerekening en economische categorieën (kostensoorten).

Naast een aantal -conform BBV- verplichte staten, die opgenomen zijn in hoofdstuk 3 bevat hoofdstuk
4 de paragrafen waarin toelichting wordt gegeven op belangrijke beleidsgebieden.
In bijlage 5.5 is de stand van zaken van de staat van ombuigingen opgenomen. Per saldo resteert nog
een ombuigingsopdracht in programma Ruimte, wonen en leven.

Programmaplan
Binnen programma Sociaal Domein ligt de nadruk op de verdere professionalisering van de
transformatie. Integrale ondersteuning van een gezin met een bijdrage vanuit alle beleidsvelden leidt
tot betere en goedkopere dienstverlening met verbetering van de kwaliteit. In programma Economie
ligt de nadruk op de uitvoering van de Economische visie, de bestrijding van de leegstand en branding
van de Brabantse Wal. In het Programma Ruimte, wonen en leven wordt gestreefd naar het benutten
van kansen in het kader van de duurzaamheid door energiebesparingen, in de opstelling van de
omgevingsvisie als gevolg van de omgevingswet en integrale ondersteuning op maat in leefbare
kernen. In het programma Bestuur staan bestuurskracht, overheidsparticipatie en dienstverlening




                                                 5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>centraal. Tenslotte geeft programma Bedrijfsvoering inzicht in de verdere ontwikkeling en
professionalisering van de organisatie en financiële indicatoren.

Per programma wordt een aantal investeringen benoemd, waarvan wordt voorgesteld deze direct ten
laste te brengen van de Algemene Reserve. In de Perspectievennota hebben we u hierover
geïnformeerd. Voor 2017 betreft dit een totaalbedrag van € 238.000,- (zie ook bijlage 5.1).

Voor 2017 is een totaal aan investeringen begroot van € 1,8 miljoen. Enkele belangrijke investeringen,
die beoogd zijn, betreffen binnen programma Sociaal Domein, definitieve huisvesting integrale
toegang en nieuwbouw basisschool De Poorte; in programma Economie de investering in het
Streekhuis Brabantse Wal; binnen het programma Ruimte, Wonen en Leven wordt met name genoemd
de investeringen in het buitenbeheer (wegen en riolering) ter grootte van € 1,3 miljoen; in programma
Bestuur met name de investeringen t.b.v. de Toekomstvisie. In programma Bedrijfsvoering tenslotte
worden investeringen voorzien t.b.v. gebouwenbeheer en archiveringseisen.

Conform het collegewerkprogramma 2014-2018 wordt de lastendruk jaarlijks jaarlijks verhoogd met
maximaal het inflatiepercentage; het aantal gratis ‘tikken’ bij de milieustraat is m.i.v. 2017 verhoogd
van 2 naar 3.

Belangrijk uitgangspunt bij de realisatie van onze doelstellingen en effecten is het voeren van een goed
financieel beleid teneinde een sluitende (meerjaren)begroting te realiseren met een in financieel
opzicht gezond meerjarenperspectief. Met het huidige meerjarenperspectief zijn we als college daarin
geslaagd.

Bij de Perspectievennota werd reeds een nagenoeg meerjarig positief financieel perspectief
gepresenteerd. Sindsdien zijn er diverse mutaties geweest, die geleid hebben tot de in onderstaande
tabel vermelde, geactualiseerde ramingen.

Omschrijving/ begrotingsjaar                                               2016         2017         2018         2019         2020

Begrotingssaldo na vaststelling Perspectievennota 2016-2020             -€ 333.908   € 30.940     € 200.540    € 126.317    -€ 124.371

Mutaties na vaststelling:

     Mutaties a.g.v. besluiten college en raad                          € 24.157     -€ 86.935    -€ 86.935    -€ 86.935    -€ 100.705

     Mutaties a.g.v. moties gemeenteraad 14 juli 2016                   -€ 30.250    -€ 31.250    -€ 31.250    -€ 46.250    -€ 46.250

     Mutaties o.b.v. overeenkomsten en wettelijke verplichtingen.       € 63.724     € 211.137    € 515.659    € 718.221    € 780.559

     Additionele opbrengsten (input vakafdelingen)                      € 75.000     € 156.679    € 120.961    € 121.780    € 122.562

     Actualisatie belastingopbrengsten                                  € 164.250    -€ 7.178     -€ 49.118    -€ 92.310    -€ 50.102

     Mutaties reguliere begrotingswerkzaamheden                         -€ 236.965   -€ 256.617   -€ 266.879   -€ 237.532   -€ 212.485



Geactualiseerd saldo Programmabegroting 2017 en
                                                                        -€ 273.992   € 16.776     € 402.978    € 503.291    € 369.208
meerjarenperspectief 2018 t/m 2020




                                                                    6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>Allereerst heeft de Septembercirculaire een positief meerjarig financieel effect. Daarnaast heeft een
aantal van de in de Perspectievennota genoemde risico’s zich geëffectueerd met een negatief effect op
het resultaat. Mutaties in de opbrengsten van belastingen worden veroorzaakt door een lagere raming
van de inflatiecorrectie. De ambities binnen de programma’s zijn hoog omdat (wettelijke) eisen
toenemen evenals maatschappelijke verwachtingen.

Uitgaande van de in de rapportage ‘1e en 2e kwartaal Sociaal Domein’ geraamde positieve financiële
saldo van ruim € 1,1 miljoen binnen het sociaal domein wordt vooralsnog voor het jaar 2016 een totaal
financieel saldo geraamd van € 853.008,-.

Ontwikkeling indicatoren en ratio’s
Ofschoon nu pas gestart wordt met het meten van en rapporteren over, binnen de programma’s
opgenomen BBV-indicatoren, geven de waarden van deze indicatoren overall gezien een positief
beeld. Ook de ontwikkeling van de vijf financiële indicatoren in de begrotingsperiode is als positief te
kwalificeren.

Weerstandsvermogen en risicobeheersing.
Uitgaande van opwaartse bijstelling van risico’s en aanwending t.b.v. investeringen resulteert een
weerstandsratio per eind 2017 van afgerond 1,5. In deze berekening is de door de raad vastgestelde
reserve Sociaal Domein meegenomen.

Resumerend mogen we stellen dat we voor de begrotingsperiode 2017-2020 een meerjarig positief
financieel perspectief kunnen presenteren, waarin we ons bewust zijn van de risico’s die we lopen.
Risico’s die we in deze begroting opwaarts bijgesteld hebben t.o.v. de Jaarrekening 2015. Desondanks
wordt voldaan aan de door de raad gestelde norm, waaraan de weerstandsratio dient te voldoen.

Verbreding ‘in = uit’ binnen Sociaal Domein
In de Perspectievennota is aangekondigd, dat het college zal onderzoeken in hoeverre een integrale
verbreding van het Sociaal Domein in financiële zin – oftewel verbreding van het principe ‘in-uit’ –
meer mogelijkheden tot flexibiliteit, monitoring en sturing biedt. Dat onderzoek heeft ertoe geleid, dat
de voorliggende Programmabegroting 2017 is uitgewerkt op basis van de verbreding van het principe
‘in=uit’ over het totale Sociaal Domein, exclusief BUIG. Dit betekent, dat er op alle Sociaal Domein-
budgetten niet meer wordt uitgegeven dan dat er aan (rijks)inkomsten wordt ontvangen en dat de
financiële voor- en nadelen aan het eind van het jaar over de desbetreffende ‘producten’ worden
gesaldeerd. Eventuele tekorten worden verrekend met de reserve Sociaal Domein. Eventuele
overschotten komen ten gunste van de algemene middelen (de reserve Sociaal Domein wordt derhalve
niet aangevuld). In het kader van de opstelling van de Programmabegroting 2018 e.v. zou bezien
kunnen worden in hoeverre handhaving van de reserve Sociaal Domein nog noodzakelijk c.q.
wenselijk is.




                                                   7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>Schematisch is de uitbreiding als volgt weer te geven:




Vaststellen subsidieplafond 2017
Op grond van de algemene subsidieverordening gemeente Woensdrecht 2016 stelt de raad jaarlijks het
subsidieplafond vast. Voor de subsidieperiode 2017 stellen wij u voor de subsidieplafonds per thema
als volgt vast te stellen:



                Thema                                             Subsidieplafond

                1: Sociale Samenhang:                             €        365.070
                2: Maatschappelijke Participatie:                 €        726.792
                3: Sport:                                         €         73.055
                4: (Amateur) Kunst:                               €        100.150
                5: Cultuur:                                       €         37.285
                6: Ontplooiing:                                   €        166.638

                Totaal                                            €      1.468.990


Het subsidieplafond voor de bovengenoemde thema’s is in deze Programmabegroting 2017 meerjarig
voor eenzelfde bedrag opgenomen. Daarnaast is er jaarlijks voor de subsidieregeling ‘Eenmalige
subsidies Woensdrecht’ € 7.500 beschikbaar.




                                                    8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>1. Algemeen
1.1 Politieke structuur
Na de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2014 is in Woensdrecht een ABZ-CDA-VVD coalitie
gevormd. Het coalitieakkoord heeft de titel "Samen voor Woensdrecht" meegekregen.

De verdeling van de 19 zetels in de gemeenteraad van Woensdrecht is als volgt:
Algemeen Belang Zuidwesthoek (ABZ) 7; Christen-Democratisch Appèl (CDA) 3; Volkspartij voor
Vrijheid en Democratie (VVD) 3 zetels; Partij van de Arbeid (PvdA) 2;
D66 Zuidwesthoek (D66) 2 en Alle Kernen Troef (AKT) 2 zetels.

Ter voorbereiding op de vergaderingen van de raad zijn drie raadscommissies ingesteld, de
opinieraden voor Ruimte, Samenleving en Bestuur. De bespreking in de opinieraden vindt plaats in
twee delen, één informerend en één opiniërend. Aansluitend aan de laatste opinieraad wordt een
besluitraad gehouden. Dit is een officiële vergadering van de raad, waarin besluiten worden genomen
over die voorstellen, waar de raad het unaniem mee eens is.

Voorzitter:    drs. J.J.C. Adriaansen (burgemeester)
Griffier:      C. Adriaanse

Raadsleden
Algemeen Belang Zuidwesthoek (ABZ)                     Volkspartij voor Vrijheid en Democratie
M.P.M. Schuurbiers, A.L. Kools,                        (VVD)
A.M. van Zweden-Timmermans,                            E.J.M. Bolders, R.A.H. Boussen en
M.R.G. Adriaansen, A.C.M. Buijsen,                     H.S. Kielman
M.M.E. van Eekeren en A.P.C.M. Gelten

Christen-Democratisch Appèl (CDA)                      Partij van de Arbeid (PvdA)
J.A. Pijnen, L.J.C.L. de Vos en                        C. Jaspers en E. van Oevelen-Theunissen
E.C.M. van Wezel

Democraten 66 (D66)                                    Alle Kernen Troef (AKT)
K. Suijkerbuijk en S.P.C. Musters                      L.M. Bolders en A.M. Mathijssen




                                                 9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>1.2 College en ambtelijke organisatie
Het college van Woensdrecht bestaat uit de burgemeester en vier wethouders. Elk lid van het college
heeft een deel van het takenpakket in zijn portefeuille. Het college vergadert wekelijks op dinsdag. De
gemeentesecretaris is naast directeur van de ambtelijke organisatie ook secretaris van het college. De
secretaris is als adviseur aanwezig bij de wekelijkse collegevergaderingen.

College van burgemeester en wethouders en portefeuilleverdeling
Burgemeester:
drs. J.J.C. Adriaansen             Openbare orde en veiligheid, Dienstverlening en
                                   burgerzaken, Regionale samenwerking, Communicatie
                                   algemeen, Bestuurlijke en juridische zaken, Aviolanda en
                                   Handhaving
Wethouders:
J.P.M. de Waal                     Ruimtelijke ordening, Landschap en natuur, Bouwzaken,
  e
(1 locoburgemeester)               Personeel en organisatie, Economische zaken,
                                   Accommodatiebeheer en Sport

M.P. Groffen                            Financiën, Belastingen, Grondzaken, Centrale inkoop,
(2e locoburgemeester)                   Evenementen, Toerisme en recreatie, Branding Brabantse
                                        Wal, Grensoverschrijdende contacten, Informatisering en
                                        automatisering

L.G.M. van der Beek                     Onderwijs, Integraal jeugdbeleid, Welzijn, Sociale Zaken
(3e locoburgemeester)                   en Zorg

J.M.A. van Agtmaal                      Milieu, Openbare werken (inclusief afvalverwijdering),
(4e locoburgemeester)                   Verkeer en vervoer, Volkshuisvesting, Cultuur en
                                        Monumenten, iDOP’s en Leefbaarheid

Gemeentesecretaris:
A.P.E. Baart MBA

Managementteam
A.P.E. Baart MBA                        algemeen directeur (voorzitter)
P. Adriaensen                           afdelingshoofd Beleid- & Planvorming (waarnemend)
mr. M.P. van Dort                       afdelingshoofd Publiekszaken
T.J.M. Jansen                           afdelingshoofd Interne dienstverlening
drs. ing. K. de Vries                   afdelingshoofd Beheer collectieve voorzieningen (a.i)
drs. J.A.G. Gommers MBA QT              concern controller

Ondernemingsraad
De Ondernemingsraad (OR) van de gemeente Woensdrecht bestaat uit zeven leden. In de “kiesgroep”
gemeentepersoneel is de Abva/Kabo met één lid en de “vrije lijst” met zes leden vertegenwoordigd.
Ook is er een ambtelijk secretaris. De OR is in 2014 gekozen.




                                                  10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>2. PROGRAMMAPLAN
Wijzigingen Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) per 1 januari 2017

De begroting 2017 is ingericht volgens het nieuwe BBV, dat vanaf 1 januari 2017 van kracht is.
Hieronder worden de wijzigingen uiteengezet en de effecten hiervan voor de begroting.

Aanleiding
De wijzigingen van het BBV komen voort uit adviezen van de commissie Depla en beogen onder
andere het volgende:
        Versterking van de kader stellende en controlerende taak van de raad;
        Verbetering van vergelijkbaarheid tussen gemeenten.

Wijzigingen
De wijzigingen richten zijn op de volgende onderdelen:
    1. Taakvelden;
    2. Beleidsindicatoren;
    3. Kosten van overhead;
    4. Verbonden partijen;
    5. Financiële kengetallen en geprognotiseerde balans;
    6. Vervallen onderscheid investeringen met economisch en maatschappelijk nut;
    7. Rentetoerekening;
    8. Economische categorieën (kostensoorten).

1. Taakvelden
Vanaf de begroting 2017 is het verplicht om de begrotingscijfers ook te presenteren naar de wettelijk
verplichte taakvelden. Er zijn 53 taakvelden. De activiteiten die een gemeente uitvoert zijn
ondergebracht in deze taakvelden. Doordat deze taakvelden voor alle gemeenten verplicht zijn, wordt
de vergelijkbaarheid tussen gemeenten vergroot. In de begroting is een afzonderlijk overzicht van de
taakvelden opgenomen.

2. Beleidsindicatoren
Er zijn 39 indicatoren die voor alle gemeenten zijn voorgeschreven. Deze indicatoren moeten in elke
begroting en jaarrekening terugkomen. Deze indicatoren zijn openbaar en worden ontsloten via de
website waarstaatjegemeente.nl. Per indicator is aangegeven: cijfers van de gemeente Woensdrecht,
cijfers van alle gemeenten en gemeenten met minder dan 25.000 inwoners, jaar van laatste meting en
bron.

3. Kosten van overhead
Bij de bedrijfsvoeringskosten is een onderscheid te maken in overheadkosten en kosten die direct
gerelateerd kunnen worden aan programma’s. Voorbeelden van overheadkosten zijn huisvesting, ICT,
personeelszaken en financiën, communicatie en juridische zaken. In de begroting 2016 werden de
overheadkosten verdeeld over alle programma’s. In elk programma zat dus een component overhead.
Met ingang van 2017 zijn alle overheadkosten verantwoord op het taakveld “Overhead” en is er een
apart produkt voor aan de programmastructuur voor toegevoegd.

De bedrijfsvoeringskosten, die direct gerelateerd kunnen worden aan programma’s betreffen de kosten
van de ambtelijke organisatie die niet vallen onder overhead. De kostenverdeling voor deze kosten is in
de begroting 2017 gewijzigd. In de begroting 2016 was de kostenverdeling gebaseerd op verwachte
tijdsbesteding. Vanaf de begroting 2017 is het budget per programma (budgetten van de
perspectievennota) het uitgangspunt voor de doorverdeling van deze kosten.

Door deze verschuivingen is er geen vergelijking meer mogelijk tussen de cijfers van 2017 tot en met
2020 met de cijfers over 2015 en 2016.



                                                  11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>4. Verbonden partijen
Informatie over verbonden partijen, met betrekking tot de belangrijkste ontwikkelingen, moet vanaf
2017 worden opgenomen in de programma’s waarvoor de verbonden partij werkt.

5. Financiële kengetallen en geprognotiseerde balans
In de begroting 2016 zijn voor het eerst financiële kengetallen opgenomen. Vanaf 2017 is daar de plicht
bijgekomen om ook een geprognosticeerde balans op te nemen. Doel hiervan is om de raad meer inzicht
te geven in de ontwikkeling van onder meer investeringen, reserves en voorzieningen en in de
financieringsbehoefte.

6. Vervallen onderscheid investeringen met economisch en maatschappelijk nut
Conform de huidige regels wordt er een onderscheid gemaakt tussen investeringen met een economisch
nut en investeringen met maatschappelijk nut (bijvoorbeeld wegen, bruggen, openbaar groen, e.d.).
Investeringen met een economisch nut moeten worden geactiveerd, bij investeringen met
maatschappelijk nut is de voorkeur om dat niet te doen. In de nieuwe voorschriften komt het
onderscheid te vervallen en moeten alle (nieuwe) investeringen geactiveerd worden en afgeschreven
over de verwachte levensduur. In de begroting 2017 zijn geen investeringen met maatschappelijk nut
voorzien.

7. Rentetoerekening
De commissie BBV heeft een afzonderlijke notitie opgesteld over dit onderwerp. De invoering van deze
notitie is verplicht vanaf 1 januari 2018. Er is voor gekozen om de notitie al vanaf de begroting 2017 te
verwerken. Hiermee wordt voorkomen dat voor de begroting 2018 er wederom sprake is van een
stelselwijziging, waardoor de vergelijkbaarheid van de cijfers met voorgaande weer niet te maken is.

Vanaf de begroting 2016 waren alle rentelasten verantwoord op één product. Vanaf de begroting 2017
zijn alle rentelasten verdeeld over de diverse programma’s.

8. Economische categorieën (kostensoorten).
Vanaf de begroting 2017 zijn de voorgeschreven economische categorieën gewijzigd. Dit heeft gevolg
voor het overzicht in hoofdstuk 4.3. Dit overzicht is ingericht volgens de nieuwe voorschriften.




                                                   12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>Programma 1 Sociaal domein
Visie
Inwoners functioneren zo lang mogelijk op een verantwoorde wijze in hun vertrouwde woon- en
leefomgeving. Eigen kracht brengt onze inwoners tot zo volledig en volwaardig mogelijk participeren
in de samenleving. Mantelzorg en vrijwilligers kunnen daarbij behulpzaam zijn. De inwoner die er niet
in slaagt in voldoende mate te participeren, krijgt professionele ondersteuning op maat door een
gecoördineerd samenhangend uitvoeringsnetwerk van partners onder regie van de gemeente. Het
motto is: “Iedereen telt en doet mee”. De (toegang tot) ondersteuning en zorg is laagdrempelig,
dichtbij, integraal en duidelijk herkenbaar voor de inwoners.

Uitgangspunten
Wettelijke voorschriften en eigen beleid in het kader van de Participatiewet, de Wmo, welzijn,
volksgezondheid, onderwijs, jeugd(zorg) en voor- en vroegschoolse voorzieningen blijven van kracht
c.q. worden verder ontwikkeld.

Met aandacht voor:
1. mensen zo lang mogelijk in de eigen woonomgeving laten functioneren
2. samenwerken in de regio
3. negatieve gevolgen bezuinigingen beperken
4. niemand valt ‘buiten de boot’
5. wijkgerichte organisatie van de zorg
6. voor alle leerlingen een passende onderwijsplek
7. goede toegang tot passende opvang en passend onderwijs

Belangrijkste te ontwikkelen beleidsnota’s
• Evaluatie ISD en te ontwikkelen nieuw beleid
• Beleidsplan Vroeg- en Voorschoolse Educatie (VVE)
• Beleidsplan peuteropvang
• Verordening schuldhulpverlening
• Regionaal Integraal Onderwijshuisvestingsplan
• Integraal regionaal Beleidsplan Sociaal Domein.
• Beleidsplan (en verordening) Zorg voor Jeugd in West-Brabant West 2018 e.v.
• Regionale (West-Brabant West) inkoopstrategie Jeugdzorg 2018 e.v.

Belangrijkste bestaande bestuurlijke kaders
• Lokaal educatieve agenda (2015)
• Regionaal Educatieve Agenda (2013)
• Ondersteuningsplan Passend Onderwijs (2013)
• VVE-beleid 2013-2014 (2013)
• Beleidsplan Peuteropvang 2016
• Verordening Voorzieningen Maatschappelijke Ondersteuning Woensdrecht (2015)
• Financieel Besluit Maatschappelijke Ondersteuning Woensdrecht (2015)
• Verordening Jeugdhulp Gemeente Woensdrecht (2015)
• Algemene subsidieverordening gemeente Woensdrecht (2015)
• Beleidsregels kostendelersnorm Participatiewet (2015)
• Handhavings- en maatregelenverordening inkomensvoorzieningen (2015)
• Re-integratieverordening Participatiewet (2015)
• Uitvoeringsvoorschriften incidentele subsidie (2013)
• Verordening cliëntenparticipatie ISD Brabantse Wal (2012)
• Verordening individuele inkomenstoeslag Participatiewet (2015)
• Verordening individuele studietoeslag Participatiewet (2015)
• Verordening Inkoop producten en diensten Stichting Samen Werken (2012)
• Verordening sociaal-culturele bijdrage voor de minima (2015)
• Verordening tegenprestatie inkomensvoorzieningen (2015)
• Verordening ter bevordering van maatschappelijke participatie door schoolgaande kinderen
    (2015)
                                                 13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>•   Verordening Wmo Adviesraad gemeente Woensdrecht (2015)
•   Beleidsregels reïntegratie Participatiewet (2015)
•   Beleidsregels bijzondere bijstand (2015)
•   Beleidsnota armoedebestrijding (2015)
•   Beleidsnota alleenrecht voor de uitvoering van schuldhulpverlening (2010)
•   Beleidsplan gemeentelijke schuldhulpverlening (2012)
•   Klachtenregeling Jeugd (2015)
•   Privacybeleid Sociaal Domein (2016)
•   Privacyprotocol Gegevensverwerking Jeugdhulp (2016)
•   Privacyprotocol Gegevensverwerking Maatschappelijke Ondersteuning (2016)


Verbonden partijen
Bij de realisatie van het programma Sociaal Domein zijn de navolgende verbonden partijen betrokken:
Gemeenschappelijke        Regeling   WVS-Groep,      Gemeenschappelijke     Regeling      Openbare
Gezondheidszorg West-Brabant, Intergemeentelijke Sociale Dienst, Gemeenschappelijke Regeling
Regionale Ambulance Voorziening Brabant Midden West Noord en de Gemeenschappelijke Regeling
Programma Schoolverzuim en Voortijdig Schoolverlaten.

Staat van baten en lasten programma 1 (in €)
                Begroting primair     Begroting wijziging    Begroting      Begroting      Begroting      Begroting      Begroting
                      2016                   2016              2016           2017           2018           2019           2020

Baten                    13.726.033              2.151.991     15.878.024     16.233.446     15.642.168     15.543.036     15.456.804
Lasten                  -21.723.865               -627.576    -22.351.441    -24.639.915    -23.957.255    -23.824.969    -23.735.144
SALDO                   -7.997.832              1.524.415     -6.473.417     -8.406.469     -8.315.087     -8.281.933     -8.278.340




Thema 1.1 Sociale zaken
De te bereiken maatschappelijke effecten voor dit thema zijn:
1. Iedereen participeert in de samenleving.
2. Arbeidsproductiviteit van uitkeringsgerechtigden draagt bij aan de leefbaarheid in de gemeente
    Woensdrecht.
3. Arbeidsontwikkeling wordt integraal benaderd, met het oog op optimalisatie van kansen op de
    arbeidsmarkt voor uitkeringsgerechtigden.
4. Uitkeringsgerechtigden stromen duurzaam uit.
5. Kwetsbare groepen worden voldoende ondersteund door gemeentelijk beleid. Zij ervaren zo
    beperkt mogelijk nadelige gevolgen van (rijks-)beleid, waardoor zij volwaardig deelnemen aan de
    samenleving.
6. Talenten worden ontwikkeld door het mogelijk maken van goed onderwijs waardoor meer kansen
    op participatie bestaan.

Belangrijkste ontwikkelingen

Algemene beschrijving
In september 2015 hebben de colleges van de negen WVS-gemeenten ingestemd met het rapport
Herstructurering WVS-groep ‘Werk in uitvoering’ (‘het Van Oorschot-rapport). Dit plan beoogt de
geleidelijke omvorming van de WVS-groep naar een leerwerkbedrijf. Momenteel wordt gewerkt aan
een integrale uitwerking van het plan op de onderdelen ‘governance’, sturing en monitoring;
ketenbegroting en aanpassing GR. Het stappenplan wordt in het voorjaar van 2017 aan de bestuurders
voorgelegd.

Kansen en risico’s
Er rust vaak een taboe op armoede waardoor slechts een gering deel van de inwoners meldt zich om
in aanmerking te komen voor regelingen. Met een persoonlijke benadering door de signalerende
partijen willen we het gebruik van voorzieningen in het kader van het armoedebeleid vergroten. We
willen ervoor te zorgen dat zo vroeg mogelijk signalen opgepakt worden met de benodigde acties
om uitsluiting te voorkomen. Want voorkomen is beter dan genezen. Hierbij willen we de eigen
kracht en zelfredzaamheid van de doelgroep versterken zodat mensen weerbaarder zijn in de toekomst.

                                                             14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>We willen de samenwerking en afstemming tussen verschillende partijen die betrokken zijn bij de
aanpak van armoede en schulden bevorderen met als doel een effectievere en efficiëntere uitvoering.

Belang van Transformatie
Na de overdracht van taken binnen het sociaal domein aan de gemeenten (=transitie) per 1 januari
2015 vindt de transformatie plaats. Deze transformatie houdt o.a. dat veranderingen in houding van
inwoners, ambtenaren en professionals en aanpassing van aanpak worden gevraagd en gestimuleerd en
er van wordt uitgegaan dat ‘meer’, ‘minder’ wordt gerealiseerd.
Deze transformatie overstijgt de indeling van onderstaande thema’s en producten. Binnen de
transformatie wordt vooral de verbinding gezocht tussen traditionele beleidsterreinen en thema’s. Als
voorbeeld dient b.v. de integrale toegang. Binnen deze toegang wordt vanuit het principe ‘één gezin,
één regisseur, één gezinsplan’ gestuurd op een integrale ondersteuning van een gezin met een bijdrage
vanuit alle beleidsvelden. Dit leidt tot betere en goedkopere dienstverlening met verbetering van de
kwaliteit.

De gemeente geeft in een netwerksamenwerking met andere gemeenten en andere partners vorm aan
de transformatie en voert deze uit. Dit is een grote opgave waarmee we al enkele jaren bezig zijn en
nog zullen zijn. In 2016 is gestart met de drie programma’s: ‘Transformatie in Mensen’,
‘Transformatie Sociale Voorzieningen’ en ‘Transformatie in Toegang’. Het programma
‘Transformatie in Mensen’ beoogt een gedrags- en cultuurverandering bij burgers (eigen kracht,
verantwoording, initiatief, regie), medewerkers van de gemeente (regie- en netwerkgemeente) en bij
partners (niet denken vanuit het instituut, maar de mens centraal).
Binnen het programma ‘Transformatie Sociale Voorzieningen’ worden alle bestaande voorzieningen
in zowel het voorliggende veld als de maatwerkvoorzieningen tegen het licht gehouden. Er wordt
bekeken welke rol de gemeente heeft en welke voorzieningen er moeten zijn voor als het goed gaat en
voor als het minder gaat.
Het programma ‘Transformatie in Toegang’ betreft het inrichten van de integrale toegang voor
minimaal de Wmo, Jeugd, participatiewet en wordt de koppeling gelegd met het voorliggend veld en
het Zorg- en Veiligheidshuis de Markiezaten. Deze programma’s lopen tot eind 2017.



Thema 1.1 Sociale zaken is onderverdeeld naar 2 producten, die hierna worden verbijzonderd.

PRODUCT 01 = PARTICIPATIEWET
De Wet Sociale Werkvoorziening (WSW) en de Wet Werk en Bijstand (WWB) worden
samengevoegd in de Participatiewet. Ook personen uit de Wajong die kunnen werken, vallen onder de
nieuwe wet. De Wajong en Wet Sociale Werkvoorziening blijven als vangnet voor bepaalde
doelgroepen bestaan.

WAT WILLEN WE BEREIKEN MET DIT PRODUCT?

De genoemde effecten en resultaten vloeien voort uit coalitieakkoord en collegewerkprogramma.
Resultaten nieuw beleid                                         wanneer
                                                     14      15    16     17    18
Er is een uitvoeringsorganisatie voor de
Participatiewet ingericht op basis van de keuze       X      X
die een gedegen onderzoek naar mogelijke opzet
heeft opgeleverd.
De      uitvoeringsorganisatie     is    volledig                  X       X     X
operationeel.
De evaluatie van de ISD is afgerond.                  X
Overeenkomstig de Participatiewet wordt de            X      X     X       X     X
overgangssituatie voor Wajong en sociale
werkvoorziening uitgevoerd c.q. afgebouwd.
Uitvoering van beschutte arbeid is geborgd.           X      X     X       X     X




                                                 15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>De toegang tot de Participatiewet is onderdeel van
de integrale toegang van het sociaal domein                       X        X
lokaal, bereikbaar, toegankelijk en samen met
partners vormgegeven.


WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN?

In het voorliggende begrotingsjaar worden de volgende resultaten beoogd:
SMART resultaten 2017                                Toelichting
Uitvoeringsorganisatie operationeel
De      ‘uitvoeringsorganisatie     Participatiewet’ Het te behalen resultaat in 2017 is afhankelijk
bestaat feitelijk uit (een keten van) drie van              het     in   2016      vast   te stellen
organisaties: de WVS, de SSW en de ISD.              herstructureringsplan.
In het herstructureringsplan van de WVS wordt in
de komende periode verder invulling gegeven hoe
deze organisaties zich tot elkaar verhouden.
Overgangssituatie Wajong
De gemeente Woensdrecht stuurt, op basis van
een advies van de ISD, op de inbreng van het
aantal werknemers (bijstandscliënten) voor het
jaar 2017. Deze werknemers worden als
vervanging voor de uitstroom Wajong en SW bij
de WVS ondergebracht voor het opdoen van leer-
werk-ervaring en uitstroom naar regulier werk.
Naast dit resultaat wordt ook een bijdrage
geleverd aan de levensvatbaarheid van de WVS.
Sociale activering
Op basis van ervaringscijfers van de afgelopen In 2017 wordt getracht om alle gemeentelijke
jaren worden in 2017 via de Stichting Samen uitkeringsgerechtigden met een afstand tot de
Werken voor een vaste bijdrage van                   arbeidsmarkt een traject aan te bieden.
€ 80.000 minimaal 35 trajecten, gericht op het
verkleinen van de afstand tot de arbeidsmarkt,
afgenomen.
Borging beschutte arbeid
De borging van beschutte arbeid wordt in 2017
binnen de WVS vorm gegeven.



WAT GAAT DAT KOSTEN?
Uitvoering van de acties binnen dit product leiden tot de volgende financiële gevolgen.

Staat van baten en lasten (in €)
1.1.1 Participatiebudget (ontwikkeling en uitvoering)
                   Begroting primair Begroting wijziging    Begroting      Begroting      Begroting      Begroting      Begroting
                         2016               2016              2016           2017           2018           2019           2020
Baten                        6.380.100            133.230      6.513.330      6.431.121      6.237.846      6.161.859      6.059.972
Lasten                      -7.304.112            -83.731     -7.387.843     -8.250.327     -8.002.895     -7.922.639     -7.815.782
Saldo                        -924.012             49.499       -874.513     -1.819.206     -1.765.049     -1.760.780     -1.755.810


Investeringen (meerjarig)
Voor dit product zijn vanaf 2017 geen investeringen geraamd.




                                                             16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>WAT ZIJN DE RELEVANTE BELEIDSINDICATOREN?
Van de door BBV vanaf de Programmabegroting 2017 verplicht gestelde beleidsindicatoren zijn
navolgende indicatoren relevant voor dit product. De vermelde cijfers zijn afkomstig van de (in het
BBV-besluit genoemde) externe organisaties en betreffen de bij die externe organisaties bekend
zijnde, meest recente cijfers. Deze cijfers worden gepubliceerd op de website
www.waarstaatjegemeente.nl.


                                                  Gemeente           Geheel         Grootteklasse
Indicator                            periode     Woensdrecht        Nederland          <25.000
                                                                                      inwoners
Bijstandsuitkeringen                   2015          187,3             405,1             209
Lopende re-integratievoorzieningen     2015          110,3              250             151,6

Toelichting:
- ‘Personen met een bijstandsuitkering’ betreft het aantal per 10.000 inwoners.
- ‘Lopende re-integratievoorzieningen’ heeft betrekking op het aantal per 10.000 inwoners van 15 tot
  64 jaar.



PRODUCT 02 = ARMOEDEBELEID EN SCHULDHULPVERLENING
Gemeenten hebben een rol bij schuldhulpverlening en het bestrijden van armoede. Naast wet- en
regelgeving van de rijksoverheid, voeren gemeenten maatregelen uit ter bestrijding van armoede
onder hun inwoners, die daarvoor in eerste instantie eigen verantwoordelijkheid dragen.

WAT WILLEN WE BEREIKEN MET DIT PRODUCT?

De genoemde effecten en resultaten vloeien voort uit coalitieakkoord en collegewerkprogramma
Resultaten nieuw beleid                                         wanneer
                                                     14      15    16     17    18
Een door de raad vastgestelde beleidsnota met
uitvoeringsplan         armoedebeleid         en             X
schuldhulpverlening is geïmplementeerd op basis
van een evaluatie van huidig beleid.
Voorlichting vergroot de bekendheid met de                   X     X
mogelijkheden voor het oplossen van (eigen)
problemen.
De toegang tot bijzondere bijstandsvoorzieningen
en schuldhulpverlening is onderdeel van de            X      X
integrale toegang van het sociaal domein lokaal,
bereikbaar, toegankelijk en samen met partners
vormgegeven.

WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN?

In het voorliggende begrotingsjaar worden de volgende resultaten beoogd:
SMART resultaten 2017                              Toelichting
Uitvoeringsplan          armoedebeleid         en
schuldhulpverlening                                Met het armoedepact wordt samengewerkt met
Als onderdeel van de beleidsnota met deze partners om gezamenlijk te strijden tegen
uitvoeringsplan armoedebeleid en schuldhulp- armoede door:
verlening is in 2017 met alle organisaties en -het actief delen van informatie over
verenigingen zowel vrijwilligers als professionals voorzieningen
een armoedepact afgesloten. Met deze -vergroten van voorzieningen
samenwerking wordt ingezet op stille armoede, -vergroten van bewustzijn en maatschappelijke
preventie en de zelfredzaamheid van de inwoner. betrokkenheid

                                                17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>                                                                -delen van kennis en ervaring
                                                                -versterkte vroegsignalering en snelle opvolging
                                                                van acties.
Voorlichting
Cliënten waarderen de wijze                                     De klanttevredenheid wordt jaarlijks gemeten
waarop zij worden geïnformeerd en ondersteund                   door een klanttevredenheidsonderzoek van de
met minimaal een zes op een schaal van 10.                      ISD.
Integratie in integrale toegang
Vanaf 1 januari 2018 is voor inwoners,                          In vervolg op de in 2016 uitgevoerde activiteiten
professionals     en      vrijwilligersorganisaties             worden         in       2017        voorlichtings-
duidelijk op welke manier cliënten hulp en                      /netwerkbijeenkomsten          en       trainingen
ondersteuning kunnen krijgen bij het zelf                       georganiseerd. Met de bewaarkaart kan een
oplossen van problemen op het gebied van                        inwoner, vrijwilliger of professional snel zien of
armoede en schulden.                                            er eventueel recht bestaat op diverse regelingen.



WAT GAAT DAT KOSTEN?
Uitvoering van de acties binnen dit product leiden tot de volgende financiële gevolgen.

Staat van baten en lasten (in €)
1.1.2 Armoedebeleid en schuldhulpverlening
                 Begroting primair Begroting wijziging    Begroting      Begroting      Begroting      Begroting      Begroting
                       2016               2016              2016           2017           2018           2019           2020
Baten                         13.000                  0         13.000         13.231         13.231         13.231         13.231
Lasten                      -588.400            -25.000       -613.400       -668.201       -664.521       -664.255       -663.918
Saldo                      -575.400            -25.000       -600.400       -654.970       -651.290       -651.024       -650.687


Investeringen (meerjarig)
Voor dit product zijn vanaf 2017 geen investeringen geraamd.


WAT ZIJN DE RELEVANTE BELEIDSINDICATOREN?
Van de door BBV vanaf de Programmabegroting 2017 verplicht gestelde beleidsindicatoren is
navolgende indicator relevant voor dit product. De vermelde cijfers zijn afkomstig van de (in het
BBV-besluit genoemde) externe organisaties en betreffen de bij die externe organisaties bekend
zijnde, meest recente cijfers. Deze cijfers worden gepubliceerd op de website
www.waarstaatjegemeente.nl.



Indicator                               periode           Gemeente    Geheel                           Grootte     klasse
                                                          Woensdrecht Nederland                        < 25.000 inwoners

% kinderen in uitkeringsgezin           2012              3,35                  5,66                   2,62

Toelichting.
   - Betreft het percentage kinderen in de leeftijdscategorie van 0 tot 18 jaar, dat leeft in een gezin
        dat van een bijstandsuitkering moet rondkomen.




                                                           18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>Thema 1.2 Zorg en welzijn
De te bereiken maatschappelijke effecten voor dit thema zijn:
1. Optimale zorg voor zorgbehoevenden binnen beschikbare budgetten.
2. Het bieden van een betaalbaar ondersteuningsaanbod, waardoor mensen met beperkingen kunnen
    participeren in de samenleving.
3. Inwoners zijn zich bewust van de veranderende omstandigheden, nemen hun
    verantwoordelijkheid, zijn zelfredzaam en participeren naar vermogen.
4. Het realiseren van een efficiënte samenwerking in de regio / in netwerken, bijvoorbeeld op het
    gebied van beleidsontwikkeling, planvoorbereiding, aanbesteden en contracteren.
5. Het stimuleren van vrijwilligerswerk en mantelzorg ten behoeve van zorgvragen, sociale cohesie
    en economie.
6. Inwoners zijn op de hoogte van ontwikkelingen en mogelijkheden.
7. De integrale toegang is lokaal geregeld, bereikbaar en toegankelijk waarbij de behoeften van de
    inwoners voorop staan.
8. Inwoners zijn tevreden over de uitvoering van de Wet Maatschappelijke Ondersteuning 2015 door
    de gemeente Woensdrecht.

Belangrijkste ontwikkelingen

Algemene beschrijving
Inwoners moeten optimaal participeren en in staat zijn langer zelfstandig in de eigen vertrouwde
omgeving te blijven wonen. Zorg en ondersteuning moeten daarom dichtbij, laagdrempelig en
integraal worden aangeboden. In aansluiting daarop vindt een doorontwikkeling van de Brede
Welzijnsinstelling plaats en moet de verbinding tussen de participatiewet en
Wmo/Jeugdzorg verder worden uitgewerkt.

Kansen en risico’s
Burgerinitiatieven in het sociaal domein
De kern van de transformatiegedachte is het samenwerken met initiatiefnemers in het sociaal domein.
Wanneer dit initiatief uitblijft, rust een grotere taak op de gemeente om de transformatie vorm te
geven. 2016 laat een snelle groei zien in de ontwikkeling van burgerinitiatieven, maar tegelijkertijd
een grote verscheidenheid. Gemeente Woensdrecht moet alert blijven en per initiatief de rol en
houding kiezen die aansluit bij de aard en doelstelling van het initiatief. De samenwerking met
burgerinitiatieven en monitoring wordt geïntensiveerd.

Samenwerking Brabantse Wal
De samenwerking Brabantse Wal krijgt concreet vorm met de Script-Aanpak. Zowel in drie
transformatieprogramma’s (Toegang, Voorzieningen en Mensen), als in de Beleidsclusters (Wmo,
Jeugdzorg, Participatiewet, Gezondheidszorg en Onderwijs) werken we op beleidsniveau samen en
verdelen we taken om effectiever en efficiënter te kunnen werken. Jaarlijks wordt geëvalueerd en
wordt getoetst op efficiëntie en effectiviteit.

Thema 1.2 Zorg en welzijn betreft één product.

PRODUCT 03 = WET MAATSCHAPPELIJKE ONDERSTEUNING
De Wet Maatschappelijke Ondersteuning (Wmo) regelt dat mensen in een kwetsbare situatie
ondersteuning kunnen krijgen in de vorm van huishoudelijke hulp, zorgverlening, hulpmiddelen etc.
Gemeenten voeren de Wmo uit. Burgers denken mee over de benodigde ondersteuning, zijn
zelfredzaam en nemen de verantwoordelijkheid te zoeken naar eigen oplossingen voordat een beroep
gedaan wordt op de gemeente.

WAT WILLEN WE BEREIKEN MET DIT PRODUCT?

De genoemde effecten en resultaten vloeien voort uit coalitieakkoord en collegewerkprogramma
Resultaten nieuw beleid                                         wanneer
                                                    14      15    16     17     18
De nieuwe taken begeleiding, kortdurend verblijf,
beschermd wonen en de nieuwe vorm van hulp            X      X

                                                 19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>bij het huishouden, voortkomend uit de Wet
maatschappelijke ondersteuning 2015 (Wmo
2015) zijn geïmplementeerd
De toegang voor Wmo is onderdeel van de
integrale toegang van het sociaal domein lokaal,                     X        X
bereikbaar, toegankelijk en samen met partners
vormgegeven.

WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN?

In het voorliggende begrotingsjaar worden de volgende resultaten beoogd:
SMART resultaten 2017                              Toelichting
Doorontwikkeling BWI
In 2017 hebben we een goed functionerende, In het 4e kwartaal van 2016 wordt het
doorontwikkelde welzijnsorganisatie.               verbetertraject geëvalueerd en worden de
                                                   verbeteringen zo nodig bijgestuurd. Samen met
                                                   de BWI wordt een plan van aanpak opgesteld
                                                   waarin wordt vastgelegd hoe dit gemeten en
                                                   gemonitord wordt.
Burgerinitiatieven Sociaal Domein
De lijn uit 2016 waarin we steeds meer Verdere uitrol van de integrale toegang vindt
burgerinitiatieven in het sociaal domein plaats via initiatiefnemers in het sociaal domein
faciliteren en stimuleren wordt voortgezet. De in de dorpen. Dit garandeert een op de behoeften
gemeente stimuleert de ontwikkeling van van het betreffende dorp afgestemde werkwijze
initiatieven waarop de gemeentelijke Integrale en vorm van ondersteuning.
Toegang aan kan sluiten, zodat mensen
laagdrempelig in het eigen dorp geholpen kunnen
worden en langer zelfstandig thuis kunnen blijven
wonen.
Halverwege 2017 wordt de pilot in Putte
geëvalueerd. Naar aanleiding van deze evaluatie
zal zo nodig bijsturing plaatsvinden en zal deze
pilot als voorbeeld kunnen dienen voor de andere
kernen.


WAT GAAT DAT KOSTEN?
Uitvoering van de acties binnen dit product leiden tot de volgende financiële gevolgen.

Staat van baten en lasten (in €)
1.2.1 Wet Maatschappelijke Ondersteuning (ontwikkeling en uitvoering)
                    Begroting primair Begroting wijziging      Begroting      Begroting      Begroting      Begroting       Begroting
                          2016               2016                2016           2017           2018           2019            2020
Baten                         3.291.317          2.013.799        5.305.116      5.175.047      4.735.901      4.711.080       4.721.274
Lasten                       -7.510.487           -477.423       -7.987.910     -8.004.491     -7.673.691     -7.643.811      -7.653.079
Saldo                       -4.219.170          1.536.376       -2.682.794     -2.829.444     -2.937.790     -2.932.731      -2.931.805


Investeringen (meerjarig)
1.2.1 Wet Maatschappelijke Ondersteuning (ontwikkeling en uitvoering)
Omschrijving                                           Begroting      Begroting                        Begroting           Begroting
                                                         2017           2018                             2019                2020

Project Doorontwikkeling BWI                                              25.000                  0                 0                  0
Bibliotheken: Onderzoek + aanpassing huisvesting i.v.m.                   15.000                  0                 0                  0
nieuwe visie op bibliotheekwerk en relatie integrale toegang
(inclusief voorbereidingskrediet)

Extra budget voor samenwerking sociaal domein Brabantse                   35.000                  0                 0                  0
Wal volgens scriptaanpak
                                                                          75.000                  0                 0                  0



                                                               20
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>WAT ZIJN DE RELEVANTE BELEIDSINDICATOREN?
Van de door BBV vanaf de Programmabegroting 2017 verplicht gestelde beleidsindicatoren is
navolgende indicator relevant voor dit product.. De vermelde cijfers zijn afkomstig van de (in het
BBV-besluit genoemde) externe organisaties en betreffen de bij die externe organisaties bekend
zijnde, meest recente cijfers. Deze cijfers worden gepubliceerd op de website
www.waarstaatjegemeente.nl.


 Indicator                      periode      Gemeente           Geheel          Grootte klasse
                                             Woensdrecht        Nederland       < 25.000 inwoners


 Wmo-cliënten met een           2015                 595              nb                465
 maatwerkarrangement


Toelichting.
   - Betreft het aantal maatwerkarrangement (specialistische ondersteuning binnen Wmo) per
        10.000 inwoners. Voor de Wmo gegevens geldt, dat het referentiegemiddelde gebaseerd is op
        180 deelnemende gemeenten.
   - Niet alleen het aantal inwoners is van belang. Ook bepaalt de leeftijdsopbouw van de
        bevolking de mate waarin specialistische ondersteuning nodig is. Ondanks het feit dat onze
        gemeente in eerste instantie inzet op voorliggende vrij toegankelijke voorzieningen, krijgen
        inwoners de ondersteuning die ze nodig hebben. Er is ook een goed werkend systeem van
        cliëntondersteuning die inwoners wijst op de mogelijkheden van ondersteuning.




                                                21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>Thema 1.3 Jeugdzorg
De te bereiken maatschappelijke effecten voor dit thema zijn:

1. Een duurzaam jeugdzorgstelsel ondersteunt kinderen in hun ontwikkeling tot zelfredzame
   volwassenen.
2. Hun opvoeders en kinderen stellen kansen centraal.
3. Kinderen nemen actief deel aan het sociale en culturele leven en dragen bij aan de sociale
   samenhang.
4. Inwoners zijn zich bewust van de veranderende omstandigheden, nemen hun
   verantwoordelijkheid, zijn zelfredzaam, benutten vrij toegankelijke zorg optimaal.
5. Indien nodig kan de inwoner een beroep doen op specifieke zorg in de vorm van een
   maatwerkvoorziening.
6. Optimalisatie van de dienstverlening voor de burgers door middel van regionale samenwerking
   met aandacht voor slim aanbesteden, contracteren en samen ontwikkelen.
7. De integrale toegang is lokaal geregeld, is duidelijk herkenbaar voor onze inwoners, is
   laagdrempelig waarbij de behoeften van de inwoners voorop staan.
8. Ouders nemen hun eigen verantwoordelijkheid en de gemeente gaat uit van: “Wij nemen wel de
   verantwoordelijkheid maar doen het niet alleen!”

Belangrijkste ontwikkelingen

Algemene beschrijving
In 2017 zal in regionaal verband (9 gemeenten) een doorontwikkeling plaatsvinden van het
jeugdzorgstelsel in de regio West-Brabant West (WBW). In 2017 zal een start gemaakt worden met
een verdere verfijning van de arrangementensystematiek. Op basis van analyses over 2016 en keuzes
in verschuivingen binnen de arrangementen zal getracht worden om te komen tot stabiele tarieven
voor 2018 en verder. Uiteraard zullen de zorgaanbieders hierbij betrokken en begeleid worden.
Daarnaast wordt in de regio WBW, in samenwerking met de zorgaanbieders gewerkt, aan het
ontwikkelen van een kwaliteitsmonitor voor de niet vrij-toegankelijke zorg. Nog in 2016 wordt deze
kwaliteitsmonitor geïmplementeerd en vanaf 1 januari 2017 wordt de monitor uitgevoerd, waarbij de
metingen gericht zijn op uitval, doelrealisatie en cliënttevredenheid.

Kansen en risico’s
De budgetten voor Jeugdzorg lopen in de regio West-Brabant West terug van € 80 miljoen in 2015 tot
ongeveer € 63 miljoen in 2017. Het jaar 2016 was (in financieel opzicht) voor de jeugdzorg nog steeds
een black box vanwege de vele onzekerheden (daadwerkelijk gebruik jeugdzorg, beperkt budget, maar
ook compensatie jeugdzorgPlus). Vanwege de onzekerheid van de te ontvangen budgetten in 2017 en
het gegeven dat er nog weinig ervaringscijfers bekend zijn, is het lastig in te schatten wat de financiële
consequenties zijn die de transitie van de jeugdzorg met zich meebrengt. Binnen de regio WBW is er
sprake van het zgn. solidariteitsbeginsel, waarmee eventuele risico’s met de 9 samenwerkende
gemeenten gedeeld worden.




                                                   22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>PRODUCT 04 = JEUGDZORG
De gemeente wenst beleid, verantwoordelijkheid en uitvoering van jeugdzorg dicht bij de doelgroep
te beleggen en de zorg te ‘ontschotten.’ De gemeente is per 2015 verantwoordelijk voor alle
onderdelen die onder de verzamelnaam jeugdzorg vallen: de vroegere provinciale jeugdzorg, gesloten
jeugdzorg, jeugdbescherming (voogdij en gezinsvoogdij), jeugdreclassering, jeugd-geestelijke
gezondheidszorg (jeugd-ggz) en jeugd-licht verstandelijk gehandicapten hulp (jeugd-lvg).
Naast de jeugdzorg wordt met name ook ingezet op preventie, onder andere door uitvoering van het
integraal jeugdbeleid.

WAT WILLEN WE BEREIKEN MET DIT PRODUCT?

De genoemde effecten en resultaten vloeien voort uit coalitieakkoord en collegewerkprogramma
Resultaten nieuw beleid                                         wanneer
                                                     14      15    16     17    18
De nieuwe Wet op de Jeugdzorg             is op       X      X
Woensdrechts niveau geïmplementeerd.
Inwoners zijn tevreden over de uitvoering van de             X     X       X     X
Wet op de Jeugdzorg onder verantwoordelijkheid
van de gemeente Woensdrecht.
De toegang voor jeugdzorg is onderdeel van de         X
integrale toegang van het sociaal domein lokaal,
bereikbaar, toegankelijk en samen met partners
vormgegeven.
Kadernota lokaal integraal jeugdbeleid en het                X
uitvoeringsprogramma zijn vastgesteld.
Uitvoeren van het lokaal integraal jeugdbeleid               X     X       X     X
heeft als resultaat dat jongeren optimaal
participeren.

WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN?

In het voorliggende begrotingsjaar worden de volgende resultaten beoogd:
SMART resultaten 2017                              Toelichting
Uitvoering Wet op de Jeugdzorg
In 2017 wordt in regionaal verband (West- In samenwerking met de zorgaanbieders in de
Brabant West) uitvoering gegeven aan de jeugdzorg is in de regio WBW in 2016 gewerkt
kwaliteitsmonitor niet vrij toegankelijke zorg.    aan het opstellen van een kwaliteitsmonitor. In
                                                   september 2016 wordt een pilot gedraaid om
                                                   uiteindelijk met ingang van 2017 definitief te
                                                   kunnen meten. De metingen zullen gericht zijn
                                                   op doelrealisatie, uitval en Clienttevredenheid.
Uitvoering lokaal integraal jeugdbeleid
Er is een uitvoeringsprogramma integraal jeugd- Sinds 2016 zijn het uitvoeringsprogramma
en volksgezondheidsbeleid 2017 vastgesteld door integraal           jeugdbeleid          en        het
het college en dit wordt uitgevoerd..              uitvoeringsprogramma volksgezondheidsbeleid
                                                   één uitvoeringsprogramma geworden. Dit wordt
                                                   ook in 2017 voortgezet.




                                                  23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>WAT GAAT DAT KOSTEN?
Uitvoering van de acties binnen dit product leiden tot de volgende financiële gevolgen.

Staat van baten en lasten (in €)
1.3.1 Jeugdzorg (ontwikkeling en beleid)
                     Begroting primair Begroting wijziging      Begroting      Begroting      Begroting      Begroting       Begroting
                           2016               2016                2016           2017           2018           2019            2020
Baten                          3.882.555              48.322       3.930.877      4.497.636      4.538.779      4.540.455       4.545.916
Lasten                        -4.490.869            -57.072       -4.547.941     -5.830.168     -5.810.401     -5.813.063      -5.819.854
Saldo                          -608.314              -8.750        -617.064     -1.332.532     -1.271.622     -1.272.608      -1.273.938


Investeringen (meerjarig in €)
1.3.1 Jeugdzorg (ontwikkeling en beleid)
Omschrijving                                                         Begroting        Begroting         Begroting           Begroting
                                                                       2017             2018              2019                2020

Realiseren definitieve huisvesting i.v.m. Integrale Toegang                30.000                  0                  0                 0
(inclusief voorbereidingskrediet)
                                                                           30.000                  0                  0                 0

WAT ZIJN DE RELEVANTE BELEIDSINDICATOREN?
Van de door BBV vanaf de Programmabegroting 2017 verplicht gestelde beleidsindicatoren zijn
navolgende indicatoren relevant voor dit product. De vermelde cijfers zijn afkomstig van de (in het
BBV-besluit genoemde) externe organisaties en betreffen de bij die externe organisaties bekend
zijnde, meest recente cijfers. Deze cijfers worden gepubliceerd op de website
www.waarstaatjegemeente.nl.


Indicator                                   periode Gemeente                          Geheel                    Grootte klasse
                                                    Woensdrecht                       Nederland                 < 25.000
                                                                                                                inwoners
Jongeren met jeugdhulp                      2015          11,4                        10                        9,3
Jongeren met jeugdreclassering              2015          0,8                         0,5                       0,5

Jongeren met jeugdbescherming               2015          1,6                         1,2                       1


Toelichting.
   - Het percentage jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp ten opzicht van alle jongeren tot 18 jaar.
   - Het percentage jongeren (12-22 jaar) met een jeugdreclasseringsmaatregel ten opzichte van
        alle jongeren (12-22 jaar).
   - Het percentage jongeren tot 18 jaar met een jeugdbeschermingsmaatregel ten opzichte van alle
        jongeren tot 18 jaar.
   - Gebaseerd op de maandrapportages vanuit het Zi2T zijn er geen aanwijzingen dat er risico’s
        of redenen te benoemen zijn voor de hogere percentages met betrekking tot de inzet van
        jeugdhulp, jeugdreclassering of jeugdbescherming. Zorginstelling Almata zorgt voor een meer
        dan gebruikelijke inzet van jeugdhulp ten opzichte van andere gemeenten in de regio. Een
        specificatie van de hoogte hiervan is echter op dit moment niet te geven.




                                                                24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>Thema 1.4 Onderwijs
De te bereiken maatschappelijke effecten voor dit thema zijn:

1. Er is voor elk kind is een passende onderwijs-/ontwikkelplek bereikbaar.
2. Door samenwerking tussen verschillende partners zijn de onderwijs -en ontwikkelingskansen van
   kinderen en volwassenen vergroot.
3. Kansen worden optimaal benut door effectieve en efficiënte verbindingen van aandachtsgebieden
   zoals onderwijs en jeugdzorg, de omgeving, educatie en vrije tijd.
4. Kinderen hebben geen achterstand bij de start van de basisschool en/of voortgezet onderwijs.
5. Leerlingenvervoer is betaalbaar.
6. Ruimten/gebouwen worden efficiënt gebruikt.

Belangrijkste ontwikkelingen

Algemene beschrijving
De gemeente Woensdrecht zet in op het investeren van talenten van jongeren (0-23 jaar) binnen onze
gemeente. Het is onze taak om te zorgen voor een omgeving waar jongeren de kans krijgen om hun
talenten te ontdekken en verder door te ontwikkelen. Dit willen wij bereiken door zorg en
ondersteuning te organiseren in een vertrouwde omgeving waarin ouders, leerlingen en
beroepsopvoeders elkaar ontmoeten. Waar nodig wordt er geschakeld met adequate ondersteuning of
zorg op basis van “één kind, één gezin, één plan”.

Bergen op Zoom is op dit moment bezig met een verkenningsproces inzake doordecentralisatie
primair onderwijs. Kort gezegd, betekent dit dat er een keuze gemaakt moet worden of de
gemeentelijke zorgplicht voor onderwijshuisvesting (exclusief de verantwoordelijkheid) blijft bij de
gemeente of dat de uitvoering ervan kan worden overgeheveld naar schoolbesturen. Omdat
Steenbergen en Woensdrecht met dezelfde schoolbesturen te maken hebben wordt door deze
gemeenten in 2016 besloten of zij bij het traject van Bergen op Zoom aan gaan sluiten. Bij een positief
besluit zal dit hele traject zo’n 2 à 3 jaar duren en zeker gevolgen gaan hebben voor beslissingen op
het gebied van onderwijshuisvesting de komende jaren.

Kansen en risico’s
Om dit te kunnen realiseren is een structurele en duurzame samenwerking tussen de verschillende
partners noodzakelijk. Door de krachten te bundelen en te werken op een basis van een warme
overdracht ontstaat er een doorgaande (leer)lijn. Door deze samenwerking kan er voor elke jongeren
een optimaal ontwikkelaanbod geboden worden.

Thema 1.4 Onderwijs is onderverdeeld naar 4 producten, die hierna worden verbijzonderd.




                                                  25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre> PRODUCT 05 = BREDE SCHOLEN EN INTEGRALE KINDERCENTRA
 De “Brede School” is een concept dat gemeente, onderwijspartners en verenigingen samenbrengt
 teneinde door inbreng van deskundigheid, ideeën en menskracht, bij te dragen aan de ontwikkeling
 van het kind. ‘Brede scholen’ staan midden in de samenleving. De ontwikkeling van Integrale
 Kindcentra (IKC) betekent dat basisscholen, kinderopvang, peuterspeelzalen onder één bestuur
 komen te vallen.

 WAT WILLEN WE BEREIKEN MET DIT PRODUCT?

 De genoemde effecten en resultaten vloeien voort uit coalitieakkoord en collegewerkprogramma
 Resultaten nieuw beleid                                         wanneer
                                                      14      15    16     17    18
 In iedere kern heeft er een doorontwikkeling van
 de Brede Scholen plaatsgevonden of zijn de                         X
 Brede Scholen doorontwikkeld naar een IKC.

  WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN?

  In het voorliggende begrotingsjaar worden de volgende resultaten beoogd:
  SMART resultaten 2017                             Toelichting
  Doorontwikkeling Integrale Kind Centra
  Er is een onderzoek naar het samengaan van Door de harmonisatie van kinderopvang en
  kinderopvang        en      peuterspeelzaalwerk peuterspeelzaalwerk is het verschil onderling
  (harmonisatie) uitgevoerd. De gevolgen van de minimaal geworden. Om in het belang van het
  harmonisatie zijn in beeld gebracht en in Q3 kind te kunnen handelen wordt het samengaan
  voorgelegd aan de raad.                           van kinderopvang en peuterspeelzaalwerk
                                                    onderzocht.


WAT GAAT DAT KOSTEN?
Uitvoering van de acties binnen dit product leiden tot de volgende financiële gevolgen.

Staat van baten en lasten (in €)




Investeringen (meerjarig in €)
1.4.1 Brede scholen en integrale kindcentra
Omschrijving                                                       Begroting    Begroting       Begroting       Begroting
                                                                     2017         2018            2019            2020

Opstellen Beleidsplan IHP en doordecentralisatie (inclusief            25.000               0               0               0
voorbereidingskrediet)
Project Nieuwbouw school Woensdrecht -> basisschool De                 30.000               0               0               0
Poorte / De Stappen inclusief voorbereidingskrediet
                                                                       55.000               0               0               0




                                                              26
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>WAT ZIJN DE RELEVANTE BELEIDSINDICATOREN?
Van de door BBV vanaf de Programmabegroting 2017 verplicht gestelde beleidsindicatoren is geen
indicator relevant voor dit product..

PRODUCT 06 = VOOR- EN VROEGSCHOOLSE ACTIVITEITEN
 Onderwijsachterstanden kunnen door voor- en vroegschoolse educatie (VVE) verminderen.
 Gemeentebestuur,        schoolbesturen,      kinderopvang    en    peuterspeelzalen      moeten
 onderwijsachterstandenbeleid ontwikkelen en (helpen) uitvoeren om de startcondities van kinderen
 teverbeteren bij hun entree op de basisschool.
 WAT WILLEN WE BEREIKEN MET DIT PRODUCT?

 De genoemde effecten en resultaten vloeien voort uit coalitieakkoord en collegewerkprogramma
 Resultaten nieuw beleid                                         wanneer
                                                      14      15    16     17    18
 Het nieuwe VVE-beleid 2016-2020 is vastgesteld.              X
 Nieuw VVE-beleid wordt uitgevoerd.                                 X       X     X

 WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN?

 In het voorliggende begrotingsjaar worden de volgende resultaten beoogd:
 SMART resultaten 2017                              Toelichting
 Vaststelling VVE-beleid
 In 2017 is het VVE-beleid 2018-2022 In 2017 worden de nieuwe kaders bekend voor
 vastgesteld.                                       het          nieuwe        bekostigingsbesluit
                                                    Onderwijsachterstandenbeleid.

 Evaluatie      beleidsplan      Peuteropvang
 In de tweede helft van 2017 is het beleidsplan Elk kind heeft recht op minimaal 2 dagen
 Peuteropvang geëvalueerd.                      peuteropvang. Op basis hiervan is er een
                                                beleidsplan Peuteropvang vastgesteld, waardoor
                                                kinderen die geen recht hebben op kinderopvang
                                                wel een toegankelijk aanbod krijgen voor
                                                peuteropvang.


 WAT GAAT DAT KOSTEN?
 Uitvoering van de acties binnen dit product leiden tot de volgende financiële gevolgen.

 Staat van baten en lasten
  1.4.2 Voor- en vroegschoolse activiteiten
                    Begroting primair Begroting wijziging    Begroting      Begroting      Begroting      Begroting      Begroting
                          2016               2016              2016           2017           2018           2019           2020
 Baten                              701                  0            701            822            822            822            822
 Lasten                        -241.750            -26.035       -267.785       -294.834       -303.787       -314.485       -325.190
 Saldo                        -241.049            -26.035       -267.084       -294.012       -302.965       -313.663       -324.368


 Investeringen (meerjarig)
 Voor dit product zijn vanaf 2017 geen investeringen geraamd.


 WAT ZIJN DE RELEVANTE BELEIDSINDICATOREN?
 Van de door BBV vanaf de Programmabegroting 2017 verplicht gestelde beleidsindicatoren is
 navolgende indicator relevant voor dit product. De vermelde cijfers zijn afkomstig van de (in het
 BBV-besluit genoemde) externe organisaties en betreffen de bij die externe organisaties bekend
 zijnde, meest recente cijfers. Deze cijfers worden gepubliceerd op de website
 www.waarstaatjegemeente.nl.




                                                             27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>Indicator                           periode Gemeente            Geheel             Grootte klasse
                                            Woensdrecht         Nederland          < 25.000
                                                                                   inwoners
% achterstandsleerlingen            2012    12,05               11,61              8,23

Toelichting.
   - Het percentage leerlingen (4-12 jaar) in het primair onderwijs, dat kans heeft op een
       leerachterstand.
   - Het betreft hier niet het aantal achterstandsleerlingen maar het aantal leerlingen dat kans
       maakt op het oplopen van achterstanden. Onze gemeente scoort naar verwachting wat
       slechter omdat verhoudingsgewijs het opleidingsniveau van ouders lager is dan bij
       vergelijkbare gemeenten en een relatief groot aantal arbeidsmigranten in onze gemeente
       verblijft. Er wordt al veel gedaan om deze achterstanden weg te werken. Talentontwikkeling
       is speerpunt van ons beleid.


PRODUCT 07 = LEERPLICHT EN VOORTIJDIG SCHOOLVERLATEN
Kinderen in Nederland moeten, ingevolge de Leerplichtwet, naar school. Gemeenten voeren het
toezicht daarop uit. Woensdrecht doet dat in een netwerk samenwerkingsverband (samen met
Steenbergen, Bergen op Zoom, Roosendaal en Halderberge). Dat heeft voordelen op het gebied van
continuïteit, flexibiliteit, kwaliteit en efficiency.

WAT WILLEN WE BEREIKEN MET DIT PRODUCT?

De genoemde effecten en resultaten vloeien voort uit coalitieakkoord en collegewerkprogramma
Resultaten nieuw beleid                                         wanneer
                                                     14      15    16     17    18
Er is een keuze gemaakt over de vorm waarin de
samenwerking       leerplicht   en     voortijdig                  X
schoolverlaten wordt voortgezet en of deze wordt
uitgebreid met andere activiteiten zoals
leerlingenvervoer.

WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN?

In het voorliggende begrotingsjaar worden de volgende resultaten beoogd:
SMART resultaten 2017
 Geen relevante begrote resultaten te melden.




 WAT GAAT DAT KOSTEN?
 Uitvoering van de acties binnen dit product leiden tot de volgende financiële gevolgen.

 Staat van baten en lasten (in €)




 Investeringen (meerjarig)
 Voor dit product zijn vanaf 2017 geen investeringen geraamd.




                                                28
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre> WAT ZIJN DE RELEVANTE BELEIDSINDICATOREN?
 Van de door BBV vanaf de Programmabegroting 2017 verplicht gestelde beleidsindicatoren zijn
 navolgende indicatoren relevant voor dit product. De vermelde cijfers zijn afkomstig van de (in het
 BBV-besluit genoemde) externe organisaties en betreffen de bij die externe organisaties bekend
 zijnde, meest recente cijfers. Deze cijfers worden gepubliceerd op de website
 www.waarstaatjegemeente.nl.


                                                                                   Grootte klasse
                                                       Gemeente      Geheel
  Indicator                              periode                                      < 25.000
                                                      Woensdrecht   Nederland
                                                                                     inwoners
  Voortijdige schoolverlaters totaal
                                          2012            3,6           3,2              2,4
  (VO + MBO) %
  Absoluut verzuim                        2014            18             5                3

  Relatief verzuim                        2014            70            60               39



 Toelichting.
 - Het percentage van het totaal aantal leerlingen (12 - 23 jaar) dat voortijdig, dat wil zeggen zonder
    startkwalificatie, het VO en MBO-onderwijs verlaat.
 - Absoluut verzuim betreft het aantal leerplichtigen, dat niet staat ingeschreven op een school, per
    1.000 leerlingen.
 - Relatief verzuim betreft het aantal leerplichtigen dat wel staat ingeschreven op een school, maar
    ongeoorloofd afwezig is, per 1.000 leerlingen.
 - In de periode voor het schooljaar 2012-2013 werd er een meetmethode gehanteerd die geen
    realistisch beeld gaf van het aantal voortijdig schoolverlaten. Er werden populaties in de
    berekening meegerekend, die niet behoren tot de groep voortijdig schoolverlaters. Vanaf het
    schooljaar 2012-2013 wordt een nieuwe meetmethode gehanteerd, waarbij gebruik gemaakt wordt
    van gegevensbronnen die in de periode daarvoor nog niet beschikbaar waren. De cijfers hierboven
    zijn van voor de nieuwe meetmethode.
 - Uit de publicatie blijkt wel de volgende percentages voor voortijdige schoolverlaters voor 2014
    Woensdrecht 1,5 % , Nederland 2 % en < 25000 inwoners 1,4 %
 - Met betrekking tot het verzuim blijkt uit het jaarverslag van Regionaal Bureau Leerplicht
    West-Brabant blijkt dat het verzuim van seizoen 2014 naar 2015 met ruim 50% is afgenomen.


PRODUCT 08 SPECIAAL / PASSEND ONDERWIJS
Het nieuwe stelsel Passend Onderwijs heeft tot doel om zo goed mogelijk onderwijs te bieden aan
ieder kind, ongeacht de ondersteuningsbehoefte. Er moet goed worden samengewerkt tussen de
gemeente, onderwijsinstellingen en zorgaanbieders voor de aansluiting tussen de situatie op school en
in de thuissituatie.

 WAT WILLEN WE BEREIKEN MET DIT PRODUCT

 De genoemde effecten en resultaten vloeien voort uit coalitieakkoord en collegewerkprogramma
 Resultaten nieuw beleid                                        wanneer
                                                     14      15    16     17     18
 Onderwijs,           kinderopvang            en
 peuterspeelzaalwerk     vormen      een   goed       X
 functionerende zorgstructuur op basis van
 heldere afspraken ten behoeve van optimale
 ontwikkeling van individuele talenten.
 Het goedgekeurde plan van aanpak voor
 “thuiszitters” problematiek en de aansluiting                X
 tussen Voortgezet Onderwijs en Middelbaar
                                                 29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre> Beroeps Onderwijs wordt toegepast.
 Het door college en/of raad vastgestelde plan
 voor de regie op toeleiding van (risico)jongeren             X
 richting arbeidsmarkt onder de Participatiewet
 wordt toegepast.


 WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN?

 In het voorliggende begrotingsjaar worden de volgende resultaten beoogd:
 SMART resultaten 2017                              Toelichting
 Samenwerking in Passend Onderwijs
 In Q1 wordt in de REA/LEA de                       Vanuit Passend Onderwijs is de REA opgericht
 onderwijsagenda opgesteld voor het jaar 2017.      om de samenwerking tussen onderwijs en
 Hierdoor wordt leerlingen een doorgaande leer-     gemeenten optimaal te houden. Vanuit deze
 en zorglijn aangeboden waardoor gedurende de       samenwerking worden onderwerpen uitgewerkt
 gehele        schoolloopbaan       noodzakelijk    waarbij zowel gemeente als onderwijs en evt.
 onderwijs/zorg gegarandeerd is.                    zorgaanbieders betrokken zijn.


WAT GAAT DAT KOSTEN?
Uitvoering van de acties binnen dit product leiden tot de volgende financiële gevolgen.

Staat van baten en lasten
De baten en lasten, die een oorzakelijk verband hebben met dit product worden elders binnen dit
programma verantwoord op de basis van de vastgestelde kostensoort-/kostenplaats structuur.

Investeringen (meerjarig)
Investeringen die een oorzakelijk verband hebben met dit product worden elders binnen dit
programma verantwoord op de basis van de vastgestelde kostensoort-/kostenplaats structuur.


WAT ZIJN DE RELEVANTE BELEIDSINDICATOREN?
Van de door BBV vanaf de Programmabegroting 2017 verplicht gestelde beleidsindicatoren is geen
indicator relevant voor dit product.




                                                30
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>Programma 2 Economie
Visie
Het college van burgemeester en wethouders van Woensdrecht zorgt als aanjager samen met andere
organisaties en met ons omringende gemeenten voor voldoende werkgelegenheid. Dit betekent dat er goede
vestigingsmogelijkheden voor het bedrijfsleven dienen te zijn en er een gezond ondernemersklimaat heerst
voor ondernemers in het algemeen en de luchtvaartsector in het bijzonder. De gemeente faciliteert daar
waar mogelijk en wenselijk en brengt daar waar nodig de partijen samen om tot een economische
structuurversterking te komen. De economische visie is daarbij de leidraad.

Woensdrecht wordt onder de merknaam Brabants Walhalla vermarkt tot het “actieve buiten” in de
Deltaregio, waar door ondernemers spraakmakende evenementen worden georganiseerd. In de gemeente is
het goed toeven op recreatief gebied zowel voor de eigen inwoners als voor recreanten en toeristen.

Uitgangspunten
Naast diverse wettelijke voorschriften en regels geeft het coalitieakkoord specifiek aan:
1. de verruiming van vestigingsmogelijkheden en het realiseren van regionale versterkingen waarbij
    groeimarkten aangegrepen zullen worden;
2. People, Profit en Planet moeten daarbij in evenwicht zijn;
3. het is van belang zowel de kansen te benutten en de risico’s te beperken tot een aanvaardbaar niveau.


Belangrijkste te ontwikkelen beleidsnota’s
Er worden in 2017 vooralsnog geen beleidsnota’s opgesteld.


Belangrijkste bestaande bestuurlijke kaders
• Evenementenbeleid (2012)
• Horecabeleidsplan (2013)
• Drank- en Horecaverordening (2013)
• Economische visie Woensdrecht (2013)
• Visie Detailhandel Woensdrecht; (2014)
• Regiomarketingvisie Brabantse Wal (Streekorganisatie, 2014)
• Koersdocument Brabantse Wal (Streekorganisatie, 2015)


Verbonden partijen
Bij de realisatie van het programma Economie zijn de navolgende verbonden partijen betrokken: Delta NV,
Intergas Holding BV, Business Park Aviolanda BV., Openbaar lichaam Belgisch-Nederlands Grensoverleg
en NV REWIN West-Brabant.

Staat van baten en lasten programma 2 (in €)
                 Begroting primair     Begroting wijziging     Begroting        Begroting      Begroting      Begroting      Begroting
                       2016                   2016               2016             2017           2018           2019           2020

Baten                         25.000                350.000           375.000         25.074         25.074         25.074         25.074
Lasten                      -569.981               -684.383        -1.254.364       -203.202       -166.363       -163.708       -161.774
SALDO                      -544.981               -334.383          -879.364       -178.128       -141.289       -138.634       -136.700




                                                              31
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>Thema 2.1 Economie en ondernemen
Voor alle delen van dit programma geldt dat de gemeente eerder procespartner en deelnemer is dan dat zij
een primaire rol heeft. Daarom zijn als resultaatdoelen veelal                    procesafspraken en
inspanningsverplichtingen opgenomen. Daartegenover staat dat de directe budgettaire lasten van de
gemeente betrekkelijk beperkt zijn.

De te bereiken maatschappelijke effecten voor dit thema zijn:

1.   Inwoners en bezoekers komen graag winkelen in Woensdrecht.
2.   Adequaat winkelvoorzieningenniveau.
3.   Bedrijven in de gemeente Woensdrecht bieden de eigen inwoners voldoende werkgelegenheid.
4.   De gemeente Woensdrecht biedt vestigingsmogelijkheden aan bedrijven, passend in de context, die
     zich hier willen vestigen.
5.   Aan bestaande bedrijven kan zij uitbreidingsmogelijkheden bieden.
6.    Het ondernemersklimaat in Woensdrecht biedt kansen aan bedrijven.

Belangrijkste ontwikkelingen

Algemene beschrijving
In 2017 zal er verder uitvoering worden gegeven aan de economische visie 2014-2020.
De gemeente faciliteert de vestiging, uitbreiding en/of verplaatsing van bestaande en nieuwe bedrijven.
Samen met REWIN wordt er actief ingezet op de acquisitie van nieuwe bedrijven. Naast de acquisitie van
bedrijven wordt ook in 2017 de startende ondernemer in de gemeente Woensdrecht ondersteund door het
Starterscentrum.

De groeiende leegstand is één van de andere actiepunten voor 2017. Middels een regelmatig terugkerend
overleg, waarbij ondernemers, pandeigenaren, makelaars en overige belanghebbende aanwezig zijn worden
de leegstaande panden in kaart gebracht. In 2017 zal er tevens gestart worden met het bekijken van de
mogelijkheid om detailhandel te herprogrammeren naar een maatschappelijke-, woon- of ambachtelijke
bestemming om op deze manier de leegstand terug te dringen.

Kansen en risico’s
Er is op termijn een dreigend tekort aan (geschikt) personeel. De arbeidsmarkt als geheel wordt krapper,
dynamischer en complexer. Dit wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door ontgroening en vergrijzing. Het
Rijk hanteert de doelstelling om te komen tot een arbeidsparticipatie van 80%. West-Brabant zat in 2010
op 68%. De krimp van de potentiële beroepsbevolking en daardoor de daling van de werkzame
beroepsbevolking zet de arbeidsmarkt na 2020 flink onder druk. Het dreigende arbeidstekort voor de regio
West-Brabant in 2020 bedraagt 14.000 personen. Dit brengt risico’s met zich mee en biedt daarnaast ook
kansen om in 2017 door ondersteuning te streven naar het percentage wat beoogd wordt

De Visie bedrijventerreinen is afgerond en er zijn meerdere zoeklocaties aangewezen voor de vastgestelde
uitbreidingsvraag. De gemeente beschikt niet over eigen grond en is afhankelijk van grondeigenaren voor
uitbreiding wat een risico met zich meebrengt. Er zijn weinig tot geen uitbreidingsmogelijkheden in 2017.

Iedere kern heeft minimaal één basisvoorziening (supermarkt) die bijdraagt aan de leefbaarheid. De
groeiende leegstand in de kernen is onder andere te wijten aan de toename van detailhandelsbestedingen
via internet en de vergrijzing van het ondernemersbestand. De middenstand in de kernen is goed
georganiseerd. Door hier in 2017 verder in te faciliteren kan leegstand mogelijk worden opgelost.

Thema 2.1 Economie en ondernemen is onderverdeeld naar 3 producten, die hierna worden verbijzonderd.




                                                 32
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>PRODUCT 09 = WERKGELEGENHEID
Het college wenst Woensdrecht aantrekkelijk te houden voor ondernemers en een gezond economisch
klimaat te behouden. Werkgelegenheid heeft hoge prioriteit.

WAT WILLEN WE BEREIKEN MET DIT PRODUCT

De genoemde effecten en resultaten vloeien voort uit coalitieakkoord en collegewerkprogramma.
Resultaten nieuw beleid                                         wanneer
                                                     14      15    16     17    18
De Economische visie wordt uitgevoerd.                X      X     X       X     X
De gemeente Woensdrecht vervult, samen met
andere betrokkenen, een actieve rol ten behoeve       X      X     X       X     X
van behoud van werkgelegenheid (in de regio)
zoals bij de sluiting van Philip Morris en
ontslagen bij Fokker.


WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN?

In het voorliggende begrotingsjaar worden de volgende resultaten beoogd:
SMART resultaten 2017                              Toelichting
Uitvoering Economische visie
Faciliteren en verbinden van de partners binnen De gemeente Woensdrecht draagt actief bij door
zowel Aviolanda als lokale economie door middel de rol van regisseur en/of netwerkpartner op zich
van het eenmaal per jaar organiseren van een te nemen bij het versterken van de
bedrijvencontactdag, het participeren in 2017 in werkgelegenheid, inclusief het op weg helpen
het starterscentrum en REWIN en het faciliteren van starters. Daarnaast wordt er actief
van ondernemers en onderwijs door het ingespeeld                  op     regionale  en      lokale
samenbrengen in gastcolleges en bijeenkomsten.     ontwikkelingen indien dat nodig is. Verder
.                                                  worden er gerichte bedrijfsbezoeken gebracht.
                                                   Ook zal de gemeente Woensdrecht partijen bij
                                                   elkaar brengen en afstemming bevorderen.



WAT GAAT DAT KOSTEN?
Uitvoering van de acties binnen dit product leiden tot de volgende financiële gevolgen.

Staat van baten en lasten (in €)
2.1.1 We rkgelegenheid
                  Begroting primair   Begroting wijziging     Begroting      Begroting      Begroting      Begroting      Begroting
                        2016                 2016               2016           2017           2018           2019           2020
Baten                               0                    0               0              5              5              5              5
Lasten                        -47.393                    0         -47.393        -12.172        -12.091        -12.085        -12.078
Saldo                        -47.393                     0        -47.393        -12.167        -12.086        -12.080        -12.073


Investeringen (meerjarig)
Voor dit product zijn vanaf 2017 geen investeringen geraamd.




                                                             33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>WAT ZIJN DE RELEVANTE BELEIDSINDICATOREN?
Van de door BBV vanaf de Programmabegroting 2017 verplicht gestelde beleidsindicatoren zijn
navolgende indicatoren relevant voor dit product. De vermelde cijfers zijn afkomstig van de (in het BBV-
besluit genoemde) externe organisaties en betreffen de bij die externe organisaties bekend zijnde, meest
recente cijfers. Deze cijfers worden gepubliceerd op de website www.waarstaatjegemeente.nl.


 Indicator                            periode Gemeente          Geheel    Grootte klasse
                                              Woensdrecht       Nederland < 25.000
                                                                          inwoners
 Banen                                2015      681,2           721,7         602,3
 Netto arbeidsparticipatie            2015      63,3            65,4          66,5
 % werkloze jongeren                  2012      0,38            1,21          0,98

Toelichting.
   - Ten opzichte van de benchmarkgroepen zijn er geen significante afwijkingen. Wel is het
        percentage werkloze jongeren laag.
   - Toelichting op de 3 indicatoren:
        • Het aantal banen, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 tot 64 jaar.
        • Netto arbeidsparticipatie betreft het percentage van de werkzame beroepsbevolking t.o.v. de
            beroepsbevolking.
        • Werkloze jongeren betreft het percentage werkloze jongeren van 16 tot 22 jaar.


PRODUCT 10 = MIDDENSTAND EN WINKELGEBIEDEN
De middenstand is de motor van de economie. Daar waar mogelijk zal het college dan ook de
middenstand faciliteren, leegstand trachten te voorkomen en winkelgebieden aantrekkelijk te
maken/houden.

WAT WILLEN WE BEREIKEN MET DIT PRODUCT?

De genoemde effecten en resultaten vloeien voort uit coalitieakkoord en collegewerkprogramma.
Resultaten nieuw beleid                                         wanneer
                                                     14      15    16     17    18
De visie Detailhandel 2014 is uitgevoerd.                                  X
Het project “leegstand winkelpanden” wordt            X      X     X       X     X
gecontinueerd.
Onderzoek naar ondernemersfonds is afgerond.                 X
Reclamebelasting wordt ingevoerd                             X

WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN?

In het voorliggende begrotingsjaar worden de volgende resultaten beoogd:
SMART resultaten 2017                              Toelichting
Leegstand
In 2017 wordt per kwartaal met ondernemers, Hierdoor wordt een bijdrage geleverd aan de
pandeigenaren,      makelaars      en     overige leegstandproblematiek.
belanghebbenden overleg gehouden wat moet
resulteren in een actueel overzicht van
beschikbare winkelpanden en panden op
bedrijventerreinen op de website van de gemeente
Woensdrecht. Tevens wordt er elke acht weken
gesproken met de ondernemersverenigingen.
Herprogrammeren detailhandel in
bestemmingsplan                                    Hierdoor wordt een bijdrage geleverd aan de
Onderzoek wordt uitgevoerd of detailhandels- leegstandsproblematiek.
bestemmingen buiten het clustergebied, die niet
in gebruik zijn, geherprogammeerd kunnen
                                                34
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>worden naar een maatschappelijke-, woon- of
ambachtelijke bestemming.

Ondernemersfonds
De middelen van het ondernemersfonds worden
aangewend voor feestverlichting, citydressing,
netwerkbijeenkomsten, ijsbaan, kennisdeling en
onderzoek.


WAT GAAT DAT KOSTEN?
Uitvoering van de acties binnen dit product leiden tot de volgende financiële gevolgen.

Staat van baten en lasten (in €)
2.1.2 Middenstand e n winkelgebieden
                  Begroting primair Begroting wijziging     Begroting      Begroting      Begroting      Begroting      Begroting
                        2016               2016               2016           2017           2018           2019           2020
Baten                          25.000                  0          25.000         25.023         25.023         25.023         25.023
Lasten                        -69.029                  0         -69.029        -56.974        -56.600        -56.574        -56.540
Saldo                        -44.029                   0        -44.029        -31.951        -31.577        -31.551        -31.517


Investeringen (meerjarig)
Voor dit product zijn vanaf 2017 geen investeringen geraamd.


WAT ZIJN DE RELEVANTE BELEIDSINDICATOREN?
Van de door BBV vanaf de Programmabegroting 2017 verplicht gestelde beleidsindicatoren is de indicator
‘functiemenging’ relevant voor dit product. De vermelde cijfers zijn afkomstig van de (in het BBV-besluit
genoemde) externe organisaties en betreffen de bij die externe organisaties bekend zijnde, meest recente
cijfers. Deze cijfers worden gepubliceerd op de website www.waarstaatjegemeente.nl.


  Indicator                                 periode Gemeente                   Geheel    Grootte klasse
                                                    Woensdrecht                Nederland < 25.000
                                                                                         inwoners
  Functiemenging                            2015           49                  51,3              47


Toelichting.
- functiemengingsindex (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen, en
  varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel
  woningen als banen. Onze gemeente scoort hierin gemiddeld.




                                                           35
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>PRODUCT 11 =BEDRIJVENTERREINEN
Vitale bedrijventerreinen zijn van groot belang voor de huisvesting van bedrijven die niet in de
kernen gevestigd kunnen zijn. Vandaar dat het college daar waar mogelijk de bedrijven zal faciliteren,
of het nu om een nieuwe vestiging, uitbreiding of verplaatsing gaat.

WAT WILLEN WE BEREIKEN MET DIT PRODUCT?

De genoemde effecten en resultaten vloeien voort uit coalitieakkoord en collegewerkprogramma.
Resultaten nieuw beleid                                         wanneer
                                                     14      15    16     17    18
Bij gebleken haalbaarheid en na regionale
afstemming is uitbreiding van bedrijventerrein De                          X
Kooi mogelijk gemaakt.

WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN?

In het voorliggende begrotingsjaar worden de volgende resultaten beoogd:
SMART resultaten 2017                              Toelichting
Economische visie
De gemeente Woensdrecht         handelt    alle Hierdoor wordt vestiging c.q. uitbreiding van
bestemmingsplan- en bouwaanvragen zo snel bedrijvigheid gefaciliteerd.
mogelijk, maar in ieder geval binnen wettelijke
termijnen, af.
Bedrijfsvestigingen
De gemeente faciliteert vestiging, uitbreiding
en/of verplaatsing van bestaande en nieuwe
bedrijven door informatieverstrekking over
vergunningen en procedures, voortvarende
afwikkeling van vergunningaanvragen (ruim
binnen de wettelijke termijnen) en het leggen van
de relatie tussen vraag en aanbod door het houden
van netwerkbijeenkomsten.

WAT GAAT DAT KOSTEN?
Uitvoering van de acties binnen dit product leiden tot de volgende financiële gevolgen.

Staat van baten en lasten
De baten en lasten, die een oorzakelijk verband hebben met dit product worden elders binnen dit
programma verantwoord op de basis van de vastgestelde kostensoort-/kostenplaats structuur.

Investeringen (meerjarig)
Investeringen die een oorzakelijk verband hebben met dit product worden elders binnen dit programma
verantwoord op de basis van de vastgestelde kostensoort-/kostenplaats structuur.


WAT ZIJN DE RELEVANTE BELEIDSINDICATOREN?
Van de door BBV vanaf de Programmabegroting 2017 verplicht gestelde beleidsindicatoren is navolgende
indicator relevant voor dit product. De vermelde cijfers zijn afkomstig van de (in het BBV-besluit
genoemde) externe organisaties en betreffen de bij die externe organisaties bekend zijnde, meest recente
cijfers. Deze cijfers worden gepubliceerd op de website www.waarstaatjegemeente.nl.

  Indicator                             periode Gemeente            Geheel    Grootte      klasse
                                                Woensdrecht         Nederland < 25.000 inwoners

  Vestigingen                           2015        113,3           122,4         133,7

Toelichting.
- Betreft het aantal vestigingen van bedrijven, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 tot 64 jaar.

                                                    36
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>Thema 2.2 Toerisme en recreatie, branding Brabantse Wal
Voor alle delen van dit programma geldt dat de gemeente eerder procespartner en deelnemer is dan dat zij
een primaire rol heeft. Daarom zijn resultaatsdoelen bijna niet aan te geven. Veelal zijn procesafspraken en
inspanningsverplichtingen opgenomen. Daartegenover staat dat de directe budgettaire lasten van de
gemeente betrekkelijk beperkt zijn

De te bereiken maatschappelijke effecten voor dit thema zijn:
    1. Een leef- en verblijfsgebied waar het goed toeven is.
    2. Een kwalitatieve en kwantitatieve ontwikkeling van Toerisme en Recreatie.
    3. Potentiële bezoekers kunnen gemakkelijk goede informatie over Brabantse Walhalla en
       wielergemeente Woensdrecht vinden.

Belangrijkste ontwikkelingen

Algemene beschrijving
In 2017 wordt gestart met de uitvoering van het Wielerplan Woensdrecht. Wielerorganisaties zijn verenigd
in een wielerplatform. Hierin bundelen we onze krachten, versterken we het fietsaanbod en stimuleren we
het gebruik ervan. Op lokaal niveau en regionaal niveau via Stichting de Goeie Ontsnapping. We leggen
cross-overs tussen (vrijetijds)economie en cultuur, sport en welzijn. Het fietsen is voor ons het platform en
middel voor het vergroten van economische spin-off, leefbaarheid en saamhorigheid, beweging,
gezondheid en talentontwikkeling.

Kansen en risico’s
Het proces tot en na de kandidaatstelling voor een Geopark biedt kansen voor nieuwe
samenwerkingsprojecten en subsidies binnen Europa. Uiteraard levert het ook naamsbekendheid voor de
regio op. Provincie Noord-Brabant heeft in 2017 een visie ontwikkeld met beleidsthema’s op de Brabantse
Wal, waarvoor de provincie zich in gaat zetten. Dit biedt kansen voor subsidies en facilitaire ondersteuning.
Er liggen kansen voor meer structuur, samenwerking en aandacht voor Woensdrecht wielergemeente met
het op te richten wielerplatform. De nieuwe, sterke merknaam en extra communicatie van het Grenspark
biedt kansen voor meer bezoek in Woensdrecht. De verdere opmars van de digitalisering inclusief social
media in 2017 realiseert mogelijkheden voor extra (gratis) promotie van het recreatieaanbod in
Woensdrecht.

Risico’s liggen er in de merkvermenging van de communicatie: het onjuist gebruiken van de naam
Brabantse Wal en wielergemeente. De digitalisering is ook een bedreiging als het gaat om de promotie van
concurrerend aanbod van andere destinaties. Marketing van een grotere regio Geopark Schelde-Delta kan
dit risico verminderen.

Thema 2.2 Toerisme en recreatie, branding Brabantse Wal is onderverdeeld naar 3 producten, die hierna
worden verbijzonderd.




                                                  37
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>PRODUCT 12 = LANDSCHAPPELIJKE ONTWIKKELING (LANDSCHAP VAN ALLURE)
De landschappelijke kwaliteiten van de gemeente Woensdrecht dienen behouden en waar mogelijk
versterkt te worden. De energie die het traject Landschappen van Allure heeft losgemaakt mag niet
verloren gaan.

WAT WILLEN WE BEREIKEN MET DIT PRODUCT?

De genoemde effecten en resultaten vloeien voort uit coalitieakkoord en collegewerkprogramma.
Resultaten nieuw beleid                                         wanneer
                                                     14      15    16     17    18
De geselecteerde projecten ‘van A naar B’
worden samen met betrokkenen uitgevoerd.              X      X     X       X     X


WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN?

In het voorliggende begrotingsjaar worden de volgende resultaten beoogd:
SMART resultaten 2017                              Toelichting
Projecten van ‘Van A naar B’
Wij halen subsidie voor de deelprojecten                        De subsidie Landschappen van Allure is niet
Landschappen van Allure binnen en participeren                  verkregen. Desondanks wordt           een aantal
samen met lokale ondernemers en stakeholders                    projecten     (deels)    uitgevoerd.     Dit   in
jaarlijks in ca. 5 deelprojecten.                               samenwerking met partners. Afhankelijk van
                                                                subsidiemogelijkheden,        sponsoring       en
                                                                participatie worden er deelprojecten uitgevoerd.



WAT GAAT DAT KOSTEN?
Uitvoering van de acties binnen dit product leiden tot de volgende financiële gevolgen.

Staat van baten en lasten (in €)
2.2.1 Landschappelijke ontwikkelinge n
                  Begroting primair Begroting wijziging     Begroting      Begroting      Begroting      Begroting      Begroting
                        2016               2016               2016           2017           2018           2019           2020
Lasten                        -21.745                  0         -21.745           -488           -485           -485           -484
Saldo                        -21.745                   0        -21.745           -488           -485           -485           -484


Investeringen (meerjarig)
Voor dit product zijn vanaf 2017 geen investeringen geraamd.


WAT ZIJN DE RELEVANTE BELEIDSINDICATOREN?
Van de door BBV vanaf de Programmabegroting 2017 verplicht gestelde beleidsindicatoren is geen
indicator relevant voor dit product.




                                                           38
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>PRODUCT 13 = BRANDING BRABANTSE WAL EN WIELERGEMEENTE
Woensdrecht is een aantrekkelijke gemeente voor toeristen en inwoners om actief te recreëren, in het
bijzonder voor fietsliefhebbers. De gemeenten Bergen op Zoom, Steenbergen, Woensdrecht en
Roosendaal stellen een regiomarketingvisie vast en vertalen die in een regiomarketing- en
communicatieplan dat wordt uitgevoerd.

WAT WILLEN WE BEREIKEN MET DIT PRODUCT?

De genoemde effecten en resultaten vloeien voort uit coalitieakkoord en collegewerkprogramma.
Resultaten nieuw beleid                                         wanneer
                                                     14      15    16     17    18
De actualisering van het Toeristisch Recreatief
Actie Plan is vertaald in de Economische visie en
vertaald     in    het     Regiomarketing-     ne     X      X     X       X     X
communicatieplan Brabantse Wal, waarvan de
projecten worden uitgevoerd.
Er is een Fietsplatform Woensdrecht opgericht,
van waaruit projecten en promotie worden                     X     X       X     X
uitgevoerd, waaronder Natuur en fietspoort
Volksabdij.
Woensdrecht werkt mee aan / faciliteert een                  X     X       X     X
selectie van wielerprojecten in West-Brabant.
De visie Buitengebied is opgesteld, waarmee           X
recreatieve ontwikkeling wordt bevorderd.
De projecten in het kader van ‘de groene agenda’
uit de intentieverklaring van de Vliegbasis           X      X     X       X     X
Woensdrecht en gemeenten Bergen op Zoom en
Woensdrecht worden uitgevoerd.
De gemeente Woensdrecht brengt recreatie- en
middenstandsondernemers met het oog op                X
samenwerking bijeen in structureel overleg.

WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN?

In het voorliggende begrotingsjaar worden de volgende resultaten beoogd:
SMART resultaten 2017                              Toelichting

Economische visie en Regiomarketingvisie
Brabantse Wal                                            Betreft verdere promotie Liberation Route,
In 2017 voeren we minimaal drie projecten uit de         Natuurpoort      De    Volksabdij      (verdere
Economische visie en Regiomarketingvisie                 ontwikkeling) en kandidaatstelling Geopark (via
Brabantse Wal uit.                                       streekorganisatie).
Wielerplan Woensdrecht
In 2017 is het wielerplatform opgericht en voeren        Te weten: regionaal wielercentrum, versterking
we onder regie van dit platform minimaal vijf            wielerevenementen, GP Adrie van der Poel
projecten uit het Wielerplan Woensdrecht uit.            relatie   evenement,     merkontwikkeling/
                                                         communicatiecampagne en MTB netwerk.
Wielerplan West-Brabant
In 2017 is Stichting de Goeie Ontsnapping een
publiek-private entiteit, van waaruit we een
verkenning uitvoeren naar NK Wielrennen West-
Brabant in 2018 of 2019, kennisdeling tussen
wielerevenementenorganisaties,     lobby     en
subsidie/sponsorwerving voor uitvoering van het
Wielerplan West-Brabant.


                                                    39
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>De groene agenda
In 2017 voeren we vanuit de Groene Agenda het
project MTB netwerk (zie             Wielerplan
Woensdrecht) uit.
Stimuleren samenwerking recreatie- en
middenstandsondernemers
In 2017 adviseren we recreatieondernemers en
stimuleren      we      kennisdeling     tijdens
bedrijfsbezoeken en structurele overleggen met
de ondernemersvereniging vanuit de Brabantse
Wal gemeenten. Daarnaast informeren en
stimuleren we (vergunning) aanvragen.


WAT GAAT DAT KOSTEN?
Uitvoering van de acties binnen dit product leiden tot de volgende financiële gevolgen.

Staat van baten en lasten (in €)
2.2.2 Branding Brabantse Wal en wielergemeente
                   Begroting primair   Begroting wijziging     Begroting      Begroting      Begroting      Begroting       Begroting
                         2016                 2016               2016           2017           2018           2019            2020
Baten                                0              350.000         350.000             44             44             44              44
Lasten                        -223.297             -533.500        -756.797       -109.951        -75.246        -75.194         -75.129
Saldo                        -223.297             -183.500        -406.797       -109.907        -75.202        -75.150         -75.085


Investeringen (meerjarig in €)
2.2.2 Branding Brabantse Wal en wielergemeente
Omschrijving                                                        Begroting        Begroting           Begroting         Begroting
                                                                      2017             2018                2019              2020

Investering Aanpassing/vernieuwing fietsroutenetwerk                      15.000                  0                  0                  0
Investering Aanleg M TB netwerk/paden                                     25.000                  0                  0                  0
Streekhuis Brabantse Wal                                                  36.000                  0                  0                  0
                                                                          76.000                  0                  0                  0

WAT ZIJN DE RELEVANTE BELEIDSINDICATOREN?
Van de door BBV vanaf de Programmabegroting 2017 verplicht gestelde beleidsindicatoren is geen
indicator relevant voor dit product.


PRODUCT 14 = GRENSOVERSCHRIJDENDE SAMENWERKING BELGIE EN ZEELAND
Uitdagingen laten zich niet sturen door territoriale grenzen. Er zijn allerlei verwevenheden en
gezamenlijke belangen en ambities. Het college zoekt doelgericht de samenwerking met de buren op
om meerwaarde te creëren.

WAT WILLEN WE BEREIKEN MET DIT PRODUCT?

De genoemde effecten en resultaten vloeien voort uit coalitieakkoord en collegewerkprogramma.
Resultaten nieuw beleid                                         wanneer
                                                     14      15    16     17    18
Grensoverschrijdende     samenwerking      wordt      X      X     X       X     X
planmatig vormgegeven en uitgevoerd.
Projecten uit het Grenspark-Beleidsplan Beheer
en Inrichting 2014 – 2029 worden uitgevoerd.          X      X     X       X     X
De Liberation Route Slag om de Schelde wordt in
samenwerking uitgevoerd in West-Brabant,              X      X
Antwerpen/Vlaanderen en Zeeland.
Via de regiomarketing Brabantse Wal wordt
samenwerking in het Deltagebied planmatig             X      X     X       X     X
vormgegeven.

                                                              40
</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre>WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN?

In het voorliggende begrotingsjaar worden de volgende resultaten beoogd:
SMART resultaten 2017                              Toelichting
Grensoverschrijdende samenwerking
In 2017 stellen we een plan vast waarin de
focus/visie      voor       grensoverschrijdende
samenwerking vanuit Woensdrecht is vastgelegd
en       van     waaruit       minimaal      drie
samenwerkingsprojecten worden uitgevoerd.

In 2017 vindt een symposium/relatie evenement
plaats voor kennisdeling, lobby, nieuwe
samenwerkingsprojecten       en       subsidie-
programma’s. (zie Wielerplan Woensdrecht).

Uitvoering Grenspark-Beleidsplan
In 2017 realiseren we minimaal de volgende
projecten: grensoverschrijdend MTB netwerk (zie
ook       Wielerplan       Woensdrecht)      en
merkontwikkeling Grenspark.
Samenwerking Deltagebied
In 2017 adviseert Woensdrecht bij de                              Al deze evenementen zijn onderdeel van de
programmering van de Brabantse Wal. De                            Delta Innovation Days en zorgen voor promotie
gemeente faciliteert via communicatie en                          van en samenwerking binnen het Schelde-
bemiddeling met organisaties bij de Eerste                        Deltagebied.
aspergesteek en ProefMei. Woensdrecht is
vertegenwoordigd bij de Ravelijnlezing voor
lobby en relatiebeheer.


WAT GAAT DAT KOSTEN?
Uitvoering van de acties binnen dit product leiden tot de volgende financiële gevolgen.

Staat van baten en lasten (in €)
2.2.3 Grensoverschrijdende samenwerking me t België en Zeeland
                  Begroting primair   Begroting wijziging     Begroting        Begroting      Begroting      Begroting      Begroting
                        2016                 2016               2016             2017           2018           2019           2020
Baten                               0                    0                 0              2              2              2              2
Lasten                        -51.025              -20.000           -71.025         -5.831         -5.794         -5.791         -5.788
Saldo                        -51.025              -20.000           -71.025         -5.829         -5.792         -5.789         -5.786



WAT ZIJN DE RELEVANTE BELEIDSINDICATOREN?
Van de door BBV vanaf de Programmabegroting 2017 verplicht gestelde beleidsindicatoren is geen
indicator relevant voor dit product..




                                                             41
</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>PRODUCT 15 = EVENEMENTEN
Evenementen zijn belangrijke activiteiten om veel bezoekers naar Woensdrecht en de Brabantse Wal
te trekken en het vaste recreatieve aanbod thematisch te promoten en aan elkaar te verbinden.

WAT WILLEN WE BEREIKEN MET DIT PRODUCT

De genoemde effecten en resultaten vloeien voort uit coalitieakkoord en collegewerkprogramma.
Resultaten nieuw beleid                                         wanneer
                                                    14      15    16     17     18
Evenementen en aansluitend        recreatief- en
winkel aanbod worden gezamenlijk en thematisch        X      X     X       X     X
vermarkt.

 WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN?

 In het voorliggende begrotingsjaar worden de volgende resultaten beoogd:
 SMART resultaten 2017                             Toelichting
 Vermarkten evenementen
 In 2017 worden minimaal twee evenementen en
 winkel/recreatieaanbod gezamenlijk vermarkt
 onder één thema. Zie ook Wielerplan
 Woensdrecht.


WAT GAAT DAT KOSTEN?
Uitvoering van de acties binnen dit product leiden tot de volgende financiële gevolgen.

Staat van baten en lasten
De baten en lasten, die een oorzakelijk verband hebben met dit product worden elders binnen dit
programma verantwoord op de basis van de vastgestelde kostensoort-/kostenplaats structuur.

Investeringen (meerjarig)
Investeringen die een oorzakelijk verband hebben met dit product worden elders binnen dit programma
verantwoord op de basis van de vastgestelde kostensoort-/kostenplaats structuur.


WAT ZIJN DE RELEVANTE BELEIDSINDICATOREN?
Van de door BBV vanaf de Programmabegroting 2017 verplicht gestelde beleidsindicatoren is geen
indicator relevant voor dit product.




                                                  42
</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre>Thema 2.3 Aviolanda
Voor alle delen van dit programma geldt dat de gemeente eerder procespartner en deelnemer is dan dat zij
een primaire rol heeft. Daarom zijn resultaatsdoelen bijna niet aan te geven. Veelal zijn procesafspraken en
inspanningsverplichtingen opgenomen. Daartegenover staat dat de directe budgettaire lasten van de
gemeente betrekkelijk beperkt zijn.

De te bereiken maatschappelijke effecten voor dit thema zijn:
    1. Behoud van werkgelegenheid in het luchtvaartonderhoud en een duurzame ontwikkeling op het
       gebied van landschap en onderwijs.

Belangrijkste ontwikkelingen

Algemene beschrijving
De focus van Aviolanda is veranderd van grondverkoop naar een gespecialiseerde, meer netwerkgerichte
cluster. Op en rondom de vliegbasis Woensdrecht en Businesspark Aviolanda wordt ingezet op een
ontwikkeling van bedrijven en toeleveranciers gerelateerd aan luchthaven gebonden maintenance, repair en
overhaul (revisie). Hierbij wordt zoveel mogelijk kansen benut en waar mogelijk verder versterken van
bestaande samenwerkingsverbanden tussen bedrijfsleven, onderwijsinstellingen, regionale clusters en
overheidsinstellingen, werkzaam binnen de topsectoren. Het versterken en behouden van de uitstekende
uitgangspositie van Aviolanda en de vliegbasis met zijn innovatieve bedrijven en excellente
kennisinstellingen is daarbij de prioriteit.

Er is op de vliegbasis Woensdrecht gestart met voorbereidende werkzaamheden voor de faciliteiten die
benodigd zijn voor het onderhoud van de F35 en de motoren. Het gaat hierbij om vier gebouwen, de
motorenonderhoudswerkplaats, een testcel voor motoren, een spuithangar en de voertuigenwerkplaats.

Op Businesspark Aviolanda is alles in gereedheid gebracht voor de komst van Laser System Robotics. Dit
bedrijf bouwt en test Robots om vliegtuigen volautomatisch te ontdoen van hun laklaag.

Kansen en risico’s
Op macro-economische schaal wordt de komst van het motorenonderhoud van de F35 gezien als kans.
Doordat het onderhoud gaat plaatsvinden op vliegbasis Woensdrecht is Nederland een potentiele
vestigingsplaats voor toeleveranciers en fabrikanten in het F35 programma. Het zwaartepunt van de
Nederlandse Aerospace industrie is gesitueerd in het zuiden van Nederland. Voor de Nederlandse
Luchtmacht is het zwaartepunt gesitueerd rondom vliegbasis Woensdrecht. Doordat de UK heeft gekozen
om de EU te verlaten biedt dit kansen voor de luchtvaartsector in Nederland. Een sterk Aerospace Cluster
met internationale bekendheid is belangrijk voor nieuwvestigers.

Om het Aerospace cluster in de regio te versterken wordt er optimaal ingezet op het faciliteren van de
innovatiekracht van het bedrijfsleven en worden verbindingen gelegd met de kennisinstellingen in de
luchtvaartsector. Tevens wordt er in de regio samengewerkt in de propositie van de luchtvaartsector in
Noord-Brabant.

De economische groei is alleen mogelijk indien er voldoende geschoold personeel in de regio aanwezig is.
Het ontbreken van voldoende geschikt personeel, MBO en HBO, wordt gezien als risico. De
ontwikkelingen rondom Aviolanda en de vliegbasis Woensdrecht zijn mogelijk door het behouden en
versterken van de bosrijke, stedelijke uitloopgebieden. Dit alles niet alleen met oog voor natuur, landschap
en stedelijk gebied, maar ook door perspectief te bieden aan de landbouw.




                                                  43
</pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre>PRODUCT 16 = AVIOLANDA
Op Aviolanda zijn ruim 3.000 mensen werkzaam. Het is van groot belang dat deze werkgelegenheid
wordt behouden en versterkt vanuit een duidelijk gedragen profiel. Dit met aandacht voor
landschapsontwikkeling, onderwijs en draagvlak onder de partners.

WAT WILLEN WE BEREIKEN MET DIT PRODUCT

De genoemde effecten en resultaten vloeien voort uit coalitieakkoord en collegewerkprogramma.
Resultaten nieuw beleid                                         wanneer
                                                     14      15    16     17    18
Besluit       herpositionering      Businesspark      X
Aviolanda.
Actualisatie ruimtelijke visie                        X
Uitvoeren van de samenwerkingsovereenkomst            X      X     X
en strategische ontwikkelingsvisie.


WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN?

In het voorliggende begrotingsjaar worden de volgende resultaten beoogd:
SMART resultaten 2017                              Toelichting
Economische visie
We zoeken actief naar private investeerders en Zowel door de bedrijfscontactfunctionaris als het
verbinden die aan ondernemers.                     REWIN wordt ingezet op het leggen van deze
                                                   verbindingen.
Planet Agenda
De gemeente krijgt POP3 subsidie voor de Er worden projecten uit de Planet Agenda
realisatie van ’t Eiland en krijgen subsidie gerealiseerd           waaronder de   Ecologische
toegekend voor de realisatie van Ecologische Verbinding Overberg en het herstel van het
Verbindingszone de Overberg te Huijbergen.         Eiland.

De vliegbasis wordt geholpen met de realisatie       Waar mogelijk faciliteert de gemeente de
van groene projecten op de vliegbasis zoals          vliegbasis Woensdrecht op het gebied van
herstellen van lanen; venherstel; zichtbaar maken    Wonen, Werken en recreëren. Door gezamenlijke
van       cultuurhistorische      objecten     en    projecten uit te voeren wordt de relatie versterkt
ontsnipperingsmaatregelen.                           tussen de vliegbasis en de gemeente
Profit agenda
Woensdrecht wordt het UAV testcentrum van            In 2016 is het Europees project Icares ingediend.
Nederland. Dit doen wij met geld vanuit de EU.       Het doel van dit project is om vraag en aanbod op
Dit project zal in 2017 tot en met 2019 worden       het gebied van UAV op Aviolanda bij elkaar te
uitgevoerd door de gemeente in de rol van            brengen.
penvoerder.

Woensdrecht verbindt ondernemers, overheden en   De ontwikkelingen rondom de F35 en de
onderwijspartijen door nieuwe innovatieve        voorname positionering van de Vliegbasis
projecten te formuleren om gezamenlijk EU        Woensdrecht zijn een drijvende kracht achter de
subsidie aan te vragen.                          clusterontwikkeling. Gebleken is dat de komst
                                                 van de F35 een aanjager zal zijn voor verdere
Woensdrecht is de proeftuin geworden voor economische versterking. Deze ontwikkelingen
Internet of Things. In dit project worden nieuwe zullen betrekking hebben op andere sectoren,
toepassingen gedemonstreerd met als doel zoals automotive, biobased en logistieke sectoren.
bedrijfsprocessen te verbeteren en versnellen.
Brandpreventie in het Grenspark is één van de
nieuwe toepassingen.
People agenda
Jaarlijks bezoeken minimaal vier basisscholen de Er worden verbindingen gelegd om het basis- en
MBO opleiding luchtvaart techniek op Aviolanda. voortgezet onderwijs beter aan te laten sluiten bij
Dit wordt door de gemeente geïnitieerd en de vraag uit de beroepspraktijk door gesprekken
gefaciliteerd.                                   tot stand te brengen. Het sectorplan West-

                                                44
</pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 45 ======================================================================

<pre>Met de Brabantse Wal gemeenten wordt in 2017 Brabant, het Regionaal Investering Fonds
techniek onderwijs op de basisscholen in de regio Beroepsonderwijs en het Composiet Maintenance
ingevoerd als onderdeel van het curriculum.       Cluster zijn de bouwstenen voor beter onderwijs.

Duurzaamheid
In 2017 zal er op het Businesspark Aviolanda een                Voor Aviolanda is met alle partijen een
Zonne installatie worden aangelegd van circa 3,2                onderzoek uitgevoerd naar de haalbaarheid van
MW. Het totale energie verbruik wordt met ruim                  de aanleg van zonnepanelen en de reductie van
30% gereduceerd door de omvorming van alle                      het energieverbruik. Het uiteindelijke doel is de
verlichting naar LED. Om dit te realiseren is er                huisvestingskosten van bedrijven op Aviolanda te
een SDE subsidie verkregen van € 2,9 miljoen.                   minimaliseren.
Een externe investeerder zal de overige kosten
voor zijn rekening nemen. De gemeente neemt de
projecttrekkersrol op zich totdat er tot realisatie
wordt overgegaan.

Gezamenlijk met waterschap, defensie en BPA Met als doel regenwater te bergen, afvoer te
wordt het gehele watersysteem geoptimaliseerd.. minimaliseren en de verdroging van de Brabantse
                                                Wal te verminderen


WAT GAAT DAT KOSTEN?
Uitvoering van de acties binnen dit product leiden tot de volgende financiële gevolgen.

Staat van baten en lasten (in €)
2.3.1 Aviolanda
                  Begroting primair Begroting wijziging     Begroting      Begroting      Begroting      Begroting      Begroting
                        2016               2016               2016           2017           2018           2019           2020
Lasten                       -157.492           -130.883        -288.375        -17.786        -16.147        -13.579        -11.755
Saldo                       -157.492           -130.883        -288.375        -17.786        -16.147        -13.579        -11.755


Investeringen (meerjarig)
Voor dit product zijn vanaf 2017 geen investeringen geraamd.


WAT ZIJN DE RELEVANTE BELEIDSINDICATOREN?
Van de door BBV vanaf de Programmabegroting 2017 verplicht gestelde beleidsindicatoren is geen
indicator relevant voor dit product.




                                                           45
</pre>

====================================================================== Einde pagina 45 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 46 ======================================================================

<pre>Programma 3 Ruimte, wonen en leven
Visie
Door de energie en kracht in de samenleving te bundelen en in te zetten voor het dagelijks onderhoud
van de openbare ruimte en de voorzieningen, behouden en versterken de inwoners samen met
verenigingen, de gemeentelijke organisatie en andere deelnemers het leef-, woon- en werkklimaat van
Woensdrecht. De gemeente beschouwt actief alle mogelijkheden die zij heeft om dat te bereiken.
Bewoners worden medeverantwoordelijk en kunnen meedenken, meebeslissen en ook meewerken aan
verbeteringen in hun straat, wijk, kern.

Uitgangspunten
Uitgangspunten voor dit programma zijn onder meer wettelijke bepalingen en voorschriften op
landelijk, provinciaal en gemeentelijk niveau en lokale beleidsregels en -nota’s zoals de verordening
Dorpsplatforms, de woonvisie, het Beheerplan Openbare Ruimte, het Wegenbeleidsplan, het Verbreed
Gemeentelijk Rioleringsplan, het Grondbeleid, het Accommodatiebeleid en het Gemeentelijk
Verkeers- en Vervoersplan en niet het minst belangrijk, de ‘Handreiking Overheidsparticipatie’.

Er is aandacht voor:
1. belangen, wensen, behoeften van bewoners;
2. behoud van de voorzieningen in elke kern;
3. terugdringen van de regels zodat bewoners meer vrijheden krijgen, binnen de gestelde kaders;
4. herkenbare en laagdrempelige contactpersonen van de gemeente;
5. met minimale middelen een zo hoog mogelijk kwaliteitsniveau realiseren van wegen;
     groen, e.d.
6. accommodaties voor onder meer jongeren en ouderen.

Belangrijkste te ontwikkelen beleidsnota’s
   • Welstandsnota
   • Erfgoedverordening
   • Bestemmingsplannen (o.a. komplannen);
   • Omgevingsvisie (in het kader van Omgevingswet)
   • Beleidsnota Duurzaamheid

Belangrijkste bestaande bestuurlijke kaders
   • Toekomstvisie Dorpsplatforms (2015)
   • Bestuursopdracht herpositionering Buitendienst (2015)
   • Accommodatienota (2015)
   • Beleidsplan Wegen 2015-2018 (2015)
   • Verbreed Gemeentelijk Riolerings Plan 2014-2019 (2013)
   • Beheer Openbare Ruimte (BOR) (groenbeheerplan)
   • Meer Jaren Onderhouds Programma (MJOP) gebouwen (2015)
   • Exploitatie openbare verlichting
   • Visie Buitengebied 2015 incl. provinciale Verordening Ruimte (2014)
   • Structuurvisie “Kern Hoogerheide” als beleidsdocument voor de verdere ontwikkeling van de
       gebieden rondom het centrum van Hoogerheide en de heringerichte Scheldeweg. (2015)
   • Woonvisie (2015)
   • Partiële herziening bestemmingsplan Buitengebied (2016)
   • Structuurvisie “Kern Hoogerheide” (2016)
   • Gemeentelijke Verkeer en Vervoersplan 2016-2020 (2016)
   • Actualisatie Verbreed gemeentelijk rioleringsplan (2016)
   • Verordening kwaliteitscriteria omgevingsrecht (2016)




                                                 46
</pre>

====================================================================== Einde pagina 46 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 47 ======================================================================

<pre>Verbonden partijen
Bij de realisatie van het programma Ruimte, wonen en leven zijn de navolgende verbonden partijen
betrokken: Saver NV, Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant, Gemeenschappelijke Regeling
Regionale Milieudienst West-Brabant, Gemeenschappelijke Regeling Veiligheidsregio Midden- en
West-Brabant, Gemeenschappelijke Regeling Beheer en Ontwikkeling Kleinschalig Collectief
Vervoer West-Brabant en Gemeenschappelijke Regeling Hypotheekfonds Noord-Brabantse
Gemeenten.

Staat van baten en lasten programma 3 (in €)
                 Begroting primair     Begroting wijziging    Begroting      Begroting      Begroting      Begroting      Begroting
                       2016                   2016              2016           2017           2018           2019           2020

Baten                      5.585.391              1.833.610      7.419.001      5.252.950     12.007.505      5.666.374      5.904.510
Lasten                   -12.599.105             -4.081.061    -16.680.166     -8.765.491    -15.368.114     -9.360.044     -9.685.582
SALDO                    -7.013.714             -2.247.451     -9.261.165     -3.512.541     -3.360.609     -3.693.670     -3.781.072


Thema 3.1 Ruimte
De te bereiken maatschappelijke effecten voor dit thema zijn:
1. De inwoners voelen zich betrokken bij hun woonomgeving.
2. Duurzame inrichting en gebruik van de openbare ruimte.
3. Maatwerk op het niveau van de straat en de wijk.
4. Klantvriendelijke, efficiënte en duidelijke dienstverlening waarbij gedacht wordt in
    mogelijkheden en kansen voor bewoners.
5. De sportverenigingen betalen marktconforme huurprijzen.
6. Voor verenigingen zal accommodatieruimte beschikbaar blijven.

Belangrijkste ontwikkelingen

Algemene beschrijving
De invoering van de omgevingswet wordt in 2019 verwacht. Door de herziening van welstandsnota
zijn de normen voor de verschijningsvorm van gebouwen heroverwogen en waar nodig bijgesteld.
Duurzaamheid komt als algemeen thema en als uitgangspunt voor alle beleids- en uitvoeringszaken
centraal te staan (voor onder meer de aanschaf van materiaal en materiaal, energie, inrichting van de
openbare, afval e.d.). Naast een nog te ontwikkelen beleidsnota duurzaamheid, wordt duurzaamheid
als thema en uitgangspunt ook betrokken op de 4 te actualiseren bestemmingsplannen (komplannen)
voor de bebouwde kommen.

Kansen en risico’s
Kansen zijn gelegen in het in het kader van duurzaamheid streven naar energiebesparingen en in de
opstelling van de omgevingsvisie als gevolg van de omgevingswet.

Thema 3.1 Ruimte is onderverdeeld naar 3 producten, die hierna worden verbijzonderd.

PRODUCT 17 =RUIMTELIJKE ORDENING EN ONTWIKKELING, LANDSCHAP EN
            NATUUR

Het college staat voor een aantal belangrijke ruimtelijke opgaven en initiatieven. Het is zaak
voortvarend hieraan te werken en resultaten te boeken. Dit met het oog op de diverse belangen en een
deugdelijk kostenverhaal.

WAT WILLEN WE BEREIKEN MET DIT PRODUCT?

De genoemde effecten en resultaten vloeien voort uit coalitieakkoord en collegewerkprogramma.
Resultaten nieuw beleid                                         wanneer
                                                     14      15    16     17    18
Conform een vastgestelde visie voor het
buitengebied zal een herzien bestemmingsplan                 X


                                                              47
</pre>

====================================================================== Einde pagina 47 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 48 ======================================================================

<pre>Buitengebied worden gerealiseerd.
Masterplan Hoogerheide: Na de benodigde
planvorming en aanbesteding wordt de                         X
vernieuwing van de Scheldeweg gerealiseerd.
Masterplan Hoogerheide: na de benodigde
planvorming zijn de plandelen Noord en Zuid                               X
gerealiseerd.
De herinrichting van het Tervoplein e.o. in de           X
kern Putte is gestart.
Herontwikkeling van het Glatt-terrein in Putte is            X
gestart.
In de Groeve Boudewijn is woningbouw                               X
planologisch mogelijk gemaakt.
Het Raadhuisplein bestaande uit het plein en                 X
deelplan C zijn gerealiseerd..
De trajecten rondom perceelsplitsingen zijn              X
doorlopen.

WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN?

In het voorliggende begrotingsjaar worden de volgende resultaten beoogd:
SMART resultaten 2017                              Toelichting
Herontwikkeling Glatt-terrein
Faciliteren van de ontwikkeling van de Glatt- De voortgang is afhankelijk van de beoordeling
locatie.   Aan      de   initiatiefnemer   wordt van de ingediende plannen.
medewerking verleend om de herontwikkeling te
kunnen realiseren.
Woningbouw Groeve Boudewijn
Bestemmingsplan Groeve Boudewijn is door de Inmiddels is een samenwerkingsovereenkomst
raad vastgesteld in Q4.                            met Vestia gesloten om 32 woningen in het
                                                   bestemmingsplan       op te nemen.    Het
                                                   natuurgedeelte is door Natuurmonumenten
                                                   aangekocht.

Trajecten perceelsplitsingen
Zes vastgestelde bestemmingsplannen in het De laatste 3 deelnemers moeten nog een plan
kader van perceelsplitsingen               indienen.
Overig
De omgevingsvisie is gereed.               Als gevolg van de toekomstige Omgevingswet,
                                           die naar verwachting in 2019 in werking zal
                                           treden,    zijn   gemeenten     verplicht    een
                                           omgevingsvisie op te stellen. Door deze nu al op
                                           te stellen wordt voldaan aan de verplichting van
                                           de Omgevingswet en kan hij tevens dienen als
                                           leermoment voor implementatie van de
                                           omgevingswet binnen de organisatie.
De randweg in Putte is aangelegd.          De werkzaamheden zullen in Q1 kunnen worden
                                           afgerond.




                                                    48
</pre>

====================================================================== Einde pagina 48 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 49 ======================================================================

<pre>WAT GAAT DAT KOSTEN?
Uitvoering van de acties binnen dit product leiden tot de volgende financiële gevolgen.

Staat van baten en lasten (in €)
3.1.1 Ruimtelijke ordening en ontwikkeling, landschap en natuur
                   Begroting primair Begroting wijziging    Begroting      Begroting      Begroting      Begroting       Begroting
                         2016               2016              2016           2017           2018           2019            2020
Baten                          130.328          1.446.454      1.576.782         46.197      6.801.605        473.333         712.333
Lasten                      -1.375.386         -1.468.326     -2.843.712       -222.550     -6.943.101       -609.187        -842.833
Saldo                      -1.245.058            -21.872     -1.266.930       -176.353       -141.496       -135.854        -130.500


Investeringen (meerjarig in €)
3.1.1 Ruimtelijke ordening en ontwikkeling
Omschrijving                                                      Begroting        Begroting        Begroting           Begroting
                                                                    2017             2018             2019                2020

Investering implementatie omgevingswet                                     p.m.            p.m.                  0                  0


                                                                               0               0                 0                  0

WAT ZIJN DE RELEVANTE BELEIDSINDICATOREN?
Van de door BBV vanaf de Programmabegroting 2017 verplicht gestelde beleidsindicatoren is geen
indicator relevant voor dit product.


PRODUCT 18 = BOUWZAKEN
Het college bewaakt de ruimtelijke kwaliteit van bouwen              en geeft       inwoners eigen
verantwoordelijkheid voor de uiterlijke kwaliteit van bouwwerken. Daarnaast zijn deregulering en een
efficiënte beoordeling van bouwplannen een speerpunt. Verder wordt aandacht gegeven aan de
kwaliteitsborging van taken die voortvloeien uit de Wet Algemene Bepalingen Omgevingsrecht
(Wabo)

WAT WILLEN WE BEREIKEN MET DIT PRODUCT?

De genoemde effecten en resultaten vloeien voort uit coalitieakkoord en collegewerkprogramma.
Resultaten nieuw beleid                                         wanneer
                                                     14      15    16     17    18
De welstandsnota en welstandscommissie zijn
heroverwogen.                                                X
Bouwaanvragen worden conform nieuw beleid                                  X
afgehandeld.


WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN?

In het voorliggende begrotingsjaar worden de volgende resultaten beoogd:
SMART resultaten 2017                              Toelichting
Welstand
In 2017 is de herziening van de Welstandsnota Met de nota ligt de geactualiseerde norm vast
door de raad vastgesteld.                          voor de verschijningsvorm van gebouwen, zodat
                                                   de (ver)bouwer weet waaraan hij moet voldoen
                                                   en de toets aan deze norm zo objectief mogelijk
                                                   kan worden uitgevoerd.
Afhandeling bouwaanvragen
Bouwaanvragen worden conform nieuw beleid en Dit           betreft   de    uitvoering   van   het
binnen de daarvoor gestelde termijn afgehandeld. vergunningverleningsproces volgens de actuele
                                                   bestemmingsplannen en de in 2017 te
                                                   actualiseren welstandsnota.


                                                             49
</pre>

====================================================================== Einde pagina 49 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 50 ======================================================================

<pre>WAT GAAT DAT KOSTEN?
Uitvoering van de acties binnen dit product leiden tot de volgende financiële gevolgen.

Staat van baten en lasten (in €)
3.1.2 Bouwzaken
                  Begroting primair Begroting wijziging    Begroting      Begroting      Begroting       Begroting      Begroting
                        2016               2016              2016           2017           2018            2019           2020
Baten                         225.770             61.849        287.619       387.631        387.631         387.631        387.631
Lasten                       -996.760             -2.534       -999.294        -31.176        -30.962         -30.932       -30.901
Saldo                       -770.990             59.315       -711.675       356.455        356.669         356.699        356.730


Investeringen (meerjarig)
Voor dit product zijn vanaf 2017 geen investeringen geraamd.


WAT ZIJN DE RELEVANTE BELEIDSINDICATOREN?
Van de door BBV vanaf de Programmabegroting 2017 verplicht gestelde beleidsindicatoren is
navolgende indicator relevant voor dit product. De vermelde cijfers zijn afkomstig van de (in het
BBV-besluit genoemde) externe organisaties en betreffen de bij die externe organisaties bekend
zijnde, meest recente cijfers. Deze cijfers worden gepubliceerd op de website
www.waarstaatjegemeente.nl.


Indicator                                     periode Gemeente                    Geheel    Grootte klasse
                                                      Woensdrecht                 Nederland < 25.000
                                                                                            inwoners
Nieuwbouw woningen                            2013          7,2                   6,6                   6,3

Toelichting.
   - Het aantal nieuwbouw woningen per 1.000 woningen
   - Verklaring van het verschil: Bouwplan de Hoef (o.a.) heeft tot een meer dan gemiddeld aantal
        nieuwbouw woningen geleid.


PRODUCT 19 = GEMEENTELIJKE GEBOUWEN EN ACCOMMODATIES
Het college zet in op behoud van de identiteit, voorzieningen en activiteiten in alle kernen;
sportaccommodaties, multifunctionele centra en basisscholen hebben de aandacht.

WAT WILLEN WE BEREIKEN MET DIT PRODUCT?

De genoemde effecten en resultaten vloeien voort uit coalitieakkoord en collegewerkprogramma.
Resultaten nieuw beleid                                         wanneer
                                                      14     15    16     17    18
Plan voor optimale benutting van de gemeentelijke X
accommodaties.
Selectief afstoten van gemeentelijke gebouwen o.a.
zwembad De Plantage, met behoud van de                       X
zwembadfunctie.




                                                           50
</pre>

====================================================================== Einde pagina 50 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 51 ======================================================================

<pre>WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN?

In het voorliggende begrotingsjaar worden de volgende resultaten beoogd:
SMART resultaten 2017                               Toelichting
Accomodaties: contract en beheer
Alle contracten worden beheerd en nagekomen.                            De bewaking van alle in voorafgaande jaren
                                                                        afgesloten contracten, en voortgangsoverleg
                                                                        met huurders zijn structurele taken.

De accommodaties zijn wat betreft tijd en ruimte De verzoeken om huisvesting worden zo veel
maximaal verhuurd tegen de overeengekomen mogelijk gehonoreerd of in behandeling
huurtarieven.                                    genomen om tot een (alternatieve) oplossing te
                                                 komen.
Gemeentelijke accomodaties en hun functie
Voor accommodaties nog in het bezit van de De accommodaties die eigendom blijven van
gemeente is de functie bepaald.                  de gemeente vervullen een noodzakelijke
                                                 functie.


WAT GAAT DAT KOSTEN?
Uitvoering van de acties binnen dit product leiden tot de volgende financiële gevolgen.

Staat van baten en lasten (in €)
3.1.3 Gemeentelijke gebouwen en accomodaties
                       Begroting primair Begroting wijziging      Begroting       Begroting      Begroting        Begroting      Begroting
                             2016               2016                2016            2017           2018             2019           2020
Baten                              229.787            236.271          466.058         204.878        204.878          204.878        204.878
Lasten                            -899.836           -291.219       -1.191.055        -808.142       -796.323         -781.700       -844.540
Saldo                            -670.049            -54.948         -724.997        -603.264       -591.445         -576.822       -639.662


Investeringen (meerjarig)
Voor dit product zijn vanaf 2017 geen investeringen geraamd.


Bezuinigingen (in €)
Voorstel                                             product                             2017          2018           2019          2020
Gemeentehuis Huijbergen, besluit wat er kan gebeuren Gemeentelijke gebouwen en
                                                                                           15.000        15.000         15.000       15.000
met het oude gemeentehuis                            accommodaties
Gebruik MFC - besluit optimalisatie gebruik MFC met   Gemeentelijke gebouwen en
                                                                                             p.m.          p.m.           p.m.          p.m.
kostenbesparing als uitgangspunt                      accommodaties
                                                      Gemeentelijke gebouwen en
Vervallen beheervergoeding MFC's                                                           83.032        83.032         83.032       83.032
                                                      accommodaties



WAT ZIJN DE RELEVANTE BELEIDSINDICATOREN?
Van de door BBV vanaf de Programmabegroting 2017 verplicht gestelde beleidsindicatoren is geen
indicator relevant voor dit product..




                                                                   51
</pre>

====================================================================== Einde pagina 51 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 52 ======================================================================

<pre>Thema 3.2 Leefbaarheid
De te bereiken maatschappelijke effecten voor dit thema zijn:
1.   Behoud culturele en monumentale objecten en efficiënte besluitvorming rondom aanvragen.
2.   Optimaal gebruik van initiatieven, ideeën en inzet van inwoners o.a. via de Dorpsplatforms met
     meer inbreng en verantwoordelijkheid voor de woon-, werk- en leefomgeving.
3.   Het pakket aan taken dat de gemeente uitvoert in de buitenruimte staat ten dienste van kwaliteit,
     dienstverlening en participatie.
4.   De taken in de buitenruimte worden integraal en efficiënt georganiseerd waarbij per kern een
     team van direct aanspreekbare medewerkers wordt ingezet, structureel versterkt met anderen,
     vanuit een maatschappelijk verantwoorde doelstelling.


Belangrijkste ontwikkelingen

Algemene beschrijving
In 2016 zijn de Dorpsplatforms zelfstandige organen (stichtingen) geworden. In 2017 staat centraal het
opstellen van en uitvoering geven aan de Leefbaarheidsagenda.

Kansen en risico’s
De Dorpsplatforms krijgen meer autonomie in de besteding van hun middelen, en in het stimuleren en
entameren van burgerinitiatieven. Er moet voldoende draagkracht zijn onder inwoners en
ketenpartners rond (burger)initiatieven. In 2017 worden zowel de Welstandsnota als de
Erfgoedverordening herzien. Bij deze herzieningen zal de invoering van een integrale planbeoordeling
(welstand en erfgoed gecombineerd) overwogen worden.

Thema 3.2 Leefbaarheid is onderverdeeld naar 2 producten, die hierna worden verbijzonderd.


PRODUCT 20 = DORPSPLATFORMS IN SAMENHANG MET OPENBARE WERKEN
                  “UITVOERING ANDERS”
In programma 4 van het CWP kondigt de gemeente een nieuwe visie aan op burgerparticipatie. In dit
verband moet de voorgestelde doorontwikkeling van de gemeentelijke buitendienst en van
dorpsplatforms geplaatst worden. Dorpsplatforms krijgen meer inbreng en verantwoordelijkheid voor
de woon-, werk- en leefomgeving in samenwerking met diverse deelnemers.

WAT WILLEN WE BEREIKEN MET DIT PRODUCT?

De genoemde effecten en resultaten vloeien voort uit coalitieakkoord en collegewerkprogramma.
Resultaten nieuw beleid                                         wanneer
                                                     14      15    16     17    18
Herijken van de dorpsplatforms in het kader van
een moderne, eigentijdse visie op ‘meedoen’ van                    X
burgers in de meeste brede zin.

(Gefaseerde) herpositionering van de buitendienst                  X
voor een nieuwe integrale taakinvulling met en
naast de inwoners en diverse andere
participanten.

WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN?

 In het voorliggende begrotingsjaar worden de volgende resultaten beoogd:
 SMART resultaten 2017                              Toelichting
Functioneren Dorpsplatforms
De Dorpsplatforms functioneren als zelfstandige - Elk platform stelt, met ondersteuning van de
organen.                                             gemeente, een leefbaarheidsagenda op. De
                                                     uitvoering van de onderwerpen vindt plaats met


                                                    52
</pre>

====================================================================== Einde pagina 52 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 53 ======================================================================

<pre>                                                                     breed         draagvlak       onder         de
                                                                     inwoners/ketenpartners.
                                                                   - Er is aantoonbaar een constructieve relatie
                                                                     opgebouwd met de wijkteams van de
                                                                     buitendienst.
                                                                   - Op het gebied van burgerparticipatie zetten de
                                                                     platforms in op een intensieve samenwerking
                                                                     met ketenpartners binnen de samenleving en
                                                                     het woongebied.


WAT GAAT DAT KOSTEN?
Uitvoering van de acties binnen dit product leiden tot de volgende financiële gevolgen.

Staat van baten en lasten (in €)
3.2.1 Dorpsplatforms in samenhang met openbare werken `uitvoering anders´
                  Begroting primair   Begroting wijziging    Begroting        Begroting      Begroting      Begroting      Begroting
                        2016                 2016              2016             2017           2018           2019           2020
Baten                               0                    0                0             12             12             12             12
Lasten                        -17.100              -30.083          -47.183        -30.470        -30.264        -21.899        -21.871
Saldo                        -17.100              -30.083          -47.183        -30.458        -30.252        -21.887        -21.859


Investeringen (meerjarig)
Voor dit product zijn vanaf 2017 geen investeringen geraamd.


WAT ZIJN DE RELEVANTE BELEIDSINDICATOREN?
Van de door BBV vanaf de Programmabegroting 2017 verplicht gestelde beleidsindicatoren is geen
indicator relevant voor dit product..

PRODUCT 21 =MONUMENTEN EN CULTUUR

Instandhouding van monumenten en culturele uitingen dient te geschieden conform de daarvoor
geldende regelgeving. Wel kan de wijze van afhandeling van aanvragen wellicht geoptimaliseerd
worden. Waardevolle culturele objecten worden zoveel als mogelijk behouden.

WAT WILLEN WE BEREIKEN MET DIT PRODUCT?

De genoemde effecten en resultaten vloeien voort uit coalitieakkoord en collegewerkprogramma.
Resultaten nieuw beleid                                         wanneer
                                                     14      15    16     17    18
De monumentenverordening en de monumenten-
commissie worden heroverwogen.                               X

Aanvragen worden          conform        nieuw       beleid                   X
afgehandeld.


WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN?

In het voorliggende begrotingsjaar worden de volgende resultaten beoogd:
SMART resultaten 2017                              Toelichting
Erfgoedverordening en integrale toetsing
In (Q3) 2017 wordt de herziening van de In 2017 wordt prioriteit gegeven aan de
Erfgoedverordening vastgesteld en zullen de erfgoedverordening en de welstandsnota.
aanvragen in dit kader integraal getoetst worden
aan het nieuwe beleid i.c.m. met de
welstandsnota.



                                                              53
</pre>

====================================================================== Einde pagina 53 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 54 ======================================================================

<pre>WAT GAAT DAT KOSTEN?
Uitvoering van de acties binnen dit product leiden tot de volgende financiële gevolgen.


Staat van baten en lasten (in €)
3.2.2 Monumenten en Cultuur
                       Begroting primair Begroting wijziging    Begroting      Begroting      Begroting        Begroting      Begroting
                             2016               2016              2016           2017           2018             2019           2020
Baten                               41.598                  0         41.598         41.659         41.659           41.659         41.659
Lasten                            -210.485            -22.908       -233.393       -153.382       -151.102         -150.065       -160.103
Saldo                            -168.887            -22.908       -191.795       -111.723       -109.443         -108.406       -118.444


Investeringen (meerjarig)
Voor dit product zijn vanaf 2017 geen investeringen geraamd.

Bezuinigingen (in €)
Voorstel                                           product                            2017          2018           2019          2020
Molens - plan afstoten molen                       Monumenten en cultuur                12.624        12.624         12.624        12.624




WAT ZIJN DE RELEVANTE BELEIDSINDICATOREN?
Van de door BBV vanaf de Programmabegroting 2017 verplicht gestelde beleidsindicatoren is geen
indicator relevant voor dit product.




                                                                54
</pre>

====================================================================== Einde pagina 54 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 55 ======================================================================

<pre>Thema 3.3 Wonen en woonomgeving
De te bereiken maatschappelijke effecten voor dit thema zijn:
1.   Voorzien in de woonbehoefte van mensen die zich hier willen huisvesten.
2.   Veilige wegen, goede bereikbaarheid van belangrijke voorzieningen en een adequaat
     parkeervoorzieningenniveau.
3.   Verantwoorde differentiatie in kwaliteit van onderhoud van de buitenruimte.
4.   De ketensamenwerking water komt ten goede aan kwaliteit, toekomstbestendigheid, kosten en
     efficiency.


Belangrijkste ontwikkelingen

Algemene beschrijving
In 2016 zijn nieuwe regionale prestatieafspraken vastgesteld met de woningbouwverenigingen voor de
periode 2016 – 2020. In 2017 zal dus uitvoering gegeven worden aan de jaarschijf 2017. Ieder half
jaar zijn gemeenten verplicht om een aantal statushouders te huisvesten. De taakstelling voor het
eerste halfjaar van 2017 is nog niet bekend. Op 1 juli 2017 voldoet de gemeente aan de taakstelling
voor het eerste halfjaar. Op 1 januari 2018 bekijkt de provincie of de gemeente voldaan heeft aan de
taakstelling voor het tweede halfjaar. Binnen het vakgebied verkeer en vervoer wordt er gestreefd naar
het vergroten van de bereikbaarheid, verkeersveiligheid en leefbaarheid binnen de gemeente. Hierin
worden alle verschillende vormen van vervoer meegenomen. Begin 2017 zullen nieuwe prognoses van
de provincie Noord-Brabant voor woningbouwafspraken in het kader van RRO bekend gemaakt
worden.

Kansen en risico’s
Door de afspraken met de woningbouwverenigingen kan de gemeente Woensdrecht invloed
aanwenden om het eigen beleid te verwezenlijken. In de komende jaren zal met name in worden gezet
op fietsen, elektrisch vervoer en openbaar vervoer. Dit in het kader van een groene en duurzame
samenleving. De ambities voor verkeer en vervoer zijn hoger dan het beschikbare budget. Er zal
daarom aansluiting gezocht worden bij de al geplande uitvoeringswerkzaamheden (werk met werk
maken).

Thema 3.3 Wonen en woonomgeving is onderverdeeld naar 5 producten, die hierna worden
verbijzonderd.

PRODUCT 22 = WONEN EN VOLKSHUISVESTING
Om de verantwoordelijkheden op het gebied van volkshuisvesting op een transparante en eenduidige
manier waar te maken zal er ingezet worden op een woonvisie. Bijzondere aandacht krijgt de
huisvesting van arbeidsmigranten.

WAT WILLEN WE BEREIKEN MET DIT PRODUCT?

De genoemde effecten en resultaten vloeien voort uit coalitieakkoord en collegewerkprogramma.

Resultaten nieuw beleid                                           wanneer
                                                        14   15     16    17     18
De woonvisie is geactualiseerd                               X
Op basis van een geactualiseerde Woonvisie voert
het college het uitvoeringsprogramma uit samen               X      X      X     X
met de ketenpartners.

WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN?

In het voorliggende begrotingsjaar worden de volgende resultaten beoogd:
SMART resultaten 2017                              Toelichting
Woonvisie en woningbouwafspraken
De afspraken met de woningbouwverenigingen Conform de prestatieafspraken die in Q4 worden


                                                   55
</pre>

====================================================================== Einde pagina 55 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 56 ======================================================================

<pre>zijn in 2017 uitgevoerd.                                        vastgesteld, worden in 2017 zaken opgepakt.

Begin 2017 zullen nieuwe prognoses van de                       Woningbouwafspraken        worden      regionaal
provincie        Noord-Brabant           voor                   gemaakt en uiteindelijk vastgesteld in het RRO.
woningbouwafspraken in het kader van RRO,                       Als er nieuwe prognoses verschijnen, worden
bekend gemaakt worden. In regionaal verband                     vervolgens nieuwe regionale afspraken gemaakt.
zullen op basis daarvan nieuwe afspraken                        Vermoedelijk zullen deze nieuwe afspraken
gemaakt worden.                                                 vastgesteld worden in het RRO in december
                                                                2017.
Overig - huisvesting statushouders
Op 1 juli 2017 en op 1 januari 2018 voldoen we Ieder half jaar krijgen gemeenten een
aan de taakstelling voor de huisvesting van taakstelling opgelegd van de rijksoverheid voor
statushouders.                                 het huisvesten van een aantal statushouders. De
                                               provincie bewaakt halfjaarlijks de realisatie van
                                               deze taakstelling door de gemeenten.

                                                                Met woningcorporaties en met particuliere
                                                                verhuurders zijn afspraken gemaakt, zodat de
                                                                halfjaarlijkse taakstellingen gehaald worden.



WAT GAAT DAT KOSTEN?
Uitvoering van de acties binnen dit product leiden tot de volgende financiële gevolgen.

Staat van baten en lasten (in €)
3.3.1 Wonen en volkshuisvesting
                 Begroting primair Begroting wijziging     Begroting      Begroting      Begroting       Begroting       Begroting
                       2016               2016               2016           2017           2018            2019            2020
Baten                         13.459                   0         13.459              0              0                0              0
Lasten                       -61.524              -2.773        -64.297         -2.936         -2.666           -2.242         -1.941
Saldo                       -48.065              -2.773        -50.838         -2.936         -2.666           -2.242         -1.941


Investeringen (meerjarig)
Voor dit product zijn vanaf 2017 geen investeringen geraamd.


WAT ZIJN DE RELEVANTE BELEIDSINDICATOREN?
Van de door BBV vanaf de Programmabegroting 2017 verplicht gestelde beleidsindicatoren zijn
navolgende indicatoren relevant voor dit product. De vermelde cijfers zijn afkomstig van de (in het
BBV-besluit genoemde) externe organisaties en betreffen de bij die externe organisaties bekend
zijnde, meest recente cijfers. Deze cijfers worden gepubliceerd op de website
www.waarstaatjegemeente.nl.


 Indicator                                    periode Gemeente                    Geheel    Grootte klasse
                                                      Woensdrecht                 Nederland < 25.000
                                                                                            inwoners
 WOZ-waarde woningen                          2015          217                   206                   230
 Demografische druk                           2016          60,2                  53                    59,1

Toelichting.
   - Gemiddelde WOZ-waarde in duizenden euro’s. Woensdrecht wijkt ongeveer 5% af van het
        landelijk gemiddelde wat een gevolg is van onder meer de waarde van de huizen op de
        huizenmarkt.
   - Demografische druk betreft de som van het aantal personen van 0 tot 15 jaar en 65 jaar of
        ouder in verhouding tot de personen van 15 tot 65 jaar.




                                                           56
</pre>

====================================================================== Einde pagina 56 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 57 ======================================================================

<pre>PRODUCT 23 =VERKEER EN VERVOER
De gemeente Woensdrecht moet goed bereikbaar zijn. Dit betekent onder andere dat er adequate
parkeervoorzieningen zijn, veilige verbindingen en dat de Raadhuisstraat functioneel is ingericht.

WAT WILLEN WE BEREIKEN MET DIT PRODUCT?

De genoemde effecten en resultaten vloeien voort uit coalitieakkoord en collegewerkprogramma.
Resultaten nieuw beleid                                         wanneer
                                                     14      15    16     17    18
In Woensdrecht worden parkeervoorzieningen
met burgerparticipatie aangelegd volgens                     X     X       X     X
vastgestelde criteria.
Noodzakelijke maatregelen in het kader van
verkeerscirculatie     en     parkeren  in     de            X                   X
Raadhuisstraat e.o. zijn uitgevoerd.
Een adequate ontsluiting van het bedrijventerrein                          X
Putte is gerealiseerd.


WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN?

In het voorliggende begrotingsjaar worden de volgende resultaten beoogd:
SMART resultaten 2017                              Toelichting
Parkeervoorzieningen
De gemeente Woensdrecht neemt iedere aanvraag Burgerinitiatieven hebben prioriteit en een
voor          parkeervoorzieningen         vanuit (klein)     accent      daarbij   ligt   op     de
burgerparticipatie in behandeling en zorgt voor parkeervoorzieningen
afhandeling binnen de gestelde termijn.
Uitvoering Wegenbeleidsplan
De maatregelen en activiteiten die voor 2017 Het wegenbeleidsplan vormt de basis voor de
volgen uit het wegenbeleidsplan 2015-2018 zijn planning         en     de    noodzakelijk    geachte
volgens planning en binnen financiële kaders maatregelen. Na een second opinion wordt de
uitgevoerd.                                        definitieve uitvoeringsplanning opgesteld.
Bedrijventerrein Putte
De ontsluiting van het bedrijventerrein Putte is
gerealiseerd.
Overig – sanering verkeersborden
Er wordt volgens plan een start gemaakt met de De vele verkeersborden in de gemeente zorgen
sanering van de verkeersborden in de gemeente voor onduidelijke verkeerssituaties. Het saneren
Woensdrecht.                                       van overbodige verkeersborden leidt tot een
                                                   rustiger en verkeersveiliger verkeersbeeld.


WAT GAAT DAT KOSTEN?
Uitvoering van de acties binnen dit product leiden tot de volgende financiële gevolgen.

Staat van baten en lasten (in €)
3.3.2 Verkeer en Vervoer
                 Begroting primair Begroting wijziging    Begroting      Begroting      Begroting      Begroting      Begroting
                       2016               2016              2016           2017           2018           2019           2020
Baten                          3.046             -1.925          1.121          1.258          1.258          1.258          1.258
Lasten                      -484.666           -220.841       -705.507       -345.762       -342.762       -341.721       -340.910
Saldo                      -481.620           -222.766       -704.386       -344.504       -341.504       -340.463       -339.652




                                                          57
</pre>

====================================================================== Einde pagina 57 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 58 ======================================================================

<pre>Investeringen (meerjarig in €)
3.3.2 Verkeer en Vervoer
Omschrijving                                         Begroting    Begroting     Begroting     Begroting
                                                       2017         2018          2019          2020

Uitvoering openbare verlichting                          89.500        89.500        89.500       89.500
                                                         89.500        89.500        89.500       89.500



WAT ZIJN DE RELEVANTE BELEIDSINDICATOREN?
Van de door BBV vanaf de Programmabegroting 2017 verplicht gestelde beleidsindicatoren zijn
navolgende indicatoren relevant voor dit product. De vermelde cijfers zijn afkomstig van de (in het
BBV-besluit genoemde) externe organisaties en betreffen de bij die externe organisaties bekend
zijnde, meest recente cijfers. Deze cijfers worden gepubliceerd op de website
www.waarstaatjegemeente.nl.


Indicator                             periode Gemeente            Geheel    Grootte klasse
                                              Woensdrecht         Nederland < 25.000
                                                                            inwoners
Ziekenhuisopname n.a.v. verkeers-     2014      6                 7              7
ongeval met een motorvoertuig
Ziekenhuisopname n.a.v.               2014      11                10             10
vervoersongeval met een fietser

Toelichting.
   - Beide indicatoren betreffen het percentage als aandeel van het totaal aantal ongevallen die
        leiden tot ziekenhuisopnamen.


PRODUCT 24 = BEHEER OPENBARE RUIMTE INCL. AFVAL EN WATER
Voor het goed functioneren van de samenleving en met het doel op de kwaliteit van de woon- en
leefomgeving en de veiligheid is het noodzakelijk dat de gemeentelijke eigendommen in de openbare
ruimte in goede staat worden gehouden. De gemeente zal daarbij uitvoering geven aan het
vastgestelde beleid. Speciale aandacht voor (duurzame) plannen in de waterketen is gewenst.

WAT WILLEN WE BEREIKEN MET DIT PRODUCT?

De genoemde effecten en resultaten vloeien voort uit coalitieakkoord en collegewerkprogramma.
Resultaten nieuw beleid                                         wanneer
                                                   14       15    16     17    18
Conform het Afvalwaterakkoord wordt in de kern
Huijbergen regenwater en afvalwater gescheiden.                           X
Samenwerking in de waterketen levert de eerste
voordelen      op     in     de    vorm      van                   X
(toekomstbestendige) kwaliteit, efficiency en
kostenbeperking.
Evaluatie Diftar en mogelijk doorontwikkeling.                     X

WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN?

In het voorliggende begrotingsjaar worden de volgende resultaten beoogd:
SMART resultaten 2017                              Toelichting
Afspraken afvalwaterakkoord
In Huijbergen zijn de afvalwater- en In de voorbije jaren zijn werkzaamheden voor
hemelwatersystemen voor een groter deel het scheiden van de waterafvoersystemen



                                                58
</pre>

====================================================================== Einde pagina 58 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 59 ======================================================================

<pre>gescheiden.                                                          uitgevoerd. In 2017 staan geen werkzaamheden
                                                                     gepland. Indien zich de kans voor doet om i.c.m.
                                                                     bestratingswerkzaamheden nieuwe werkzaam-
                                                                     heden uit te voeren, zullen deze benut worden.
Doorontwikkeling Diftar
                                                                     De eerste stap in de doorontwikkeling van Diftar
                                                                     is het ondergronds verzamelen en opslaan van
                                                                     afval. In 2017 zijn op zoveel mogelijk locaties
                                                                     ondergrondse containers (parkjes) aangebracht
                                                                     in alle kernen.
                                                                     Als deze stap is afgerond kan zal een uitgebreide
                                                                     evaluatie rondom afvalinzameling in de
                                                                     gemeente plaatsvinden met daarop aansluitend
                                                                     een toekomstvisie.



WAT GAAT DAT KOSTEN?

Staat van baten en lasten (in €)
3.3.3 Beheer openbare ruimte incl. afval en water
                      Begroting primair Begroting wijziging    Begroting         Begroting      Begroting        Begroting       Begroting
                            2016               2016              2016              2017           2018             2019            2020
Baten                           4.811.680            135.849      4.947.529         4.489.217      4.488.474        4.487.730       4.486.986
Lasten                         -7.368.775         -1.737.357     -9.106.132        -6.249.857     -6.174.757       -6.553.050      -6.535.384
Saldo                         -2.557.095         -1.601.508     -4.158.603        -1.760.640     -1.686.283       -2.065.320      -2.048.398


Investeringen (meerjarig in €))
3.3.3 Beheer openbare ruimte incl. afval en water
Omschrijving                                                          Begroting         Begroting         Begroting             Begroting
                                                                        2017              2018              2019                  2020

Uitvoering wegen                                                          473.250            473.250             786.600            786.600
Investering Inspectie en inventarisatie onderhoud duikers                  55.000                  0                   0                  0
 Kosten verwijderen grafmonumenten                                         23.000             23.000              23.000             23.000
Uitvoeringsprogramma rioolbeheer (voorziening)                            875.783          1.142.748             904.032          1.098.500
                                                                        1.427.033          1.638.998           1.713.632          1.908.100



Bezuinigingen (in €)
Voorstel                                          product                               2017          2018           2019           2020
                                                  Beheer openbare ruimte incl.
Onderhoud en renovatie groenvoorziening                                                   33.520        33.520         33.520        33.520
                                                  afval& water




WAT ZIJN DE RELEVANTE BELEIDSINDICATOREN?
Van de door BBV vanaf de Programmabegroting 2017 verplicht gestelde beleidsindicatoren is geen
indicator relevant voor dit product.




                                                                59
</pre>

====================================================================== Einde pagina 59 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 60 ======================================================================

<pre>PRODUCT 25 = INTEGRALE DORPSONTWIKKELINGSPLANNEN (IDOP’s)
De ruimtelijke projecten in het kader van de iDOP’s zijn nagenoeg afgerond. Een aantal
maatschappelijke projecten loopt nog door de komende tijd.

WAT WILLEN WE BEREIKEN MET DIT PRODUCT?

De genoemde effecten en resultaten vloeien voort uit coalitieakkoord en collegewerkprogramma.
Resultaten nieuw beleid                                         wanneer
                                                     14      15    16     17    18
Het dorpsplein in de kern Woensdrecht is              X
gereconstrueerd.
Maatschappelijke projecten in het kader van de
iDOP’s worden geëvalueerd en actualisatie heeft                    X
plaatsgevonden.

WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN?

In het voorliggende begrotingsjaar worden de volgende resultaten beoogd:
SMART resultaten 2017                              Toelichting
Restantmiddelen iDOP’s
Er is een besluit over de inzet van de
restantmiddelen in het kader van de Integrale
Dorpsontwikkelingsplannen.


WAT GAAT DAT KOSTEN?
Uitvoering van de acties binnen dit product leiden tot de volgende financiële gevolgen.

Staat van baten en lasten
De baten en lasten, die een oorzakelijk verband hebben met dit product worden elders binnen dit
programma verantwoord op de basis van de vastgestelde kostensoort-/kostenplaats structuur.

Investeringen (meerjarig)
Investeringen die een oorzakelijk verband hebben met dit product worden elders binnen dit
programma verantwoord op de basis van de vastgestelde kostensoort-/kostenplaats structuur.


WAT ZIJN DE RELEVANTE BELEIDSINDICATOREN?
Van de door BBV vanaf de Programmabegroting 2017 verplicht gestelde beleidsindicatoren is geen
indicator relevant voor dit product.


PRODUCT 26 = MILIEU
De effecten op de luchtkwaliteit en beleving daarvan blijft onverminderd aandacht houden van het
college.

WAT WILLEN WE BEREIKEN MET DIT PRODUCT?

De genoemde effecten en resultaten vloeien voort uit coalitieakkoord en collegewerkprogramma.
Resultaten nieuw beleid                                         wanneer
                                                    14       15    16     17    18
Om de geluidsoverlast zo veel mogelijk te                    X
beperken is een effectief platform met Belgische
instanties en ondernemingen georganiseerd.
Communicatie over overlast is geoptimaliseerd.               X




                                                  60
</pre>

====================================================================== Einde pagina 60 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 61 ======================================================================

<pre>WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN?

In het voorliggende begrotingsjaar worden de volgende resultaten beoogd:
SMART resultaten 2017
Duurzaamheid
Het beleidsplan Duurzaamheid is opgesteld.                       Duurzaamheid is een steeds belangrijker en
                                                                 vaker terugkerend onderwerp. Om deze reden
                                                                 heeft het college deze nota additioneel aan het
                                                                 collegeprogramma toegevoegd.
                                                                 In de beleidsnota wordt een evenwichtige balans
                                                                 nagestreefd tussen de 3 P’s: People, Planet en
                                                                 Profit. Dit streven houdt in dat de sociaal-
                                                                 culturele, economische en ecologische aspecten
                                                                 van het beleid met elkaar in evenwicht moeten
                                                                 zijn en elkaar moeten versterken.


WAT GAAT DAT KOSTEN?
Uitvoering van de acties binnen dit product leiden tot de volgende financiële gevolgen.

Staat van baten en lasten (in €)
3.3.5 Milieu
                 Begroting primair   Begroting wijziging    Begroting      Begroting      Begroting       Begroting        Begroting
                       2016                 2016              2016           2017           2018            2019             2020
Baten                              0                    0              0             73             73                73             73
Lasten                      -663.989              -13.151       -677.140       -182.886       -181.623          -181.440       -181.272
Saldo                      -663.989              -13.151       -677.140       -182.813       -181.550          -181.367       -181.199


Investeringen (meerjarig)
Voor dit product zijn vanaf 2017 geen investeringen geraamd.


WAT ZIJN DE RELEVANTE BELEIDSINDICATOREN?
Van de door BBV vanaf de Programmabegroting 2017 verplicht gestelde beleidsindicatoren zijn
navolgende indicatoren relevant voor dit product. De vermelde cijfers zijn afkomstig van de (in het
BBV-besluit genoemde) externe organisaties en betreffen de bij die externe organisaties bekend
zijnde, meest recente cijfers. Deze cijfers worden gepubliceerd op de website
www.waarstaatjegemeente.nl.


   Indicator                                  periode Gemeente                     Geheel    Grootte klasse
                                                      Woensdrecht                  Nederland < 25.000
                                                                                             inwoners

   Huishoudelijk restafval                    2013          157                    210                   175

   Hernieuwbare elektriciteit                 2013          1,8                     nb                   nb


Toelichting.
   - Huishoudelijk restafval betreft de hoeveelheid restafval per bewoner per jaar in kg
   - Hernieuwbare elektriciteit is elektriciteit die is opgewekt uit wind, waterkracht, zon of
        biomassa; uitgedrukt als percentage van totale elektriciteitsopwekking.




                                                            61
</pre>

====================================================================== Einde pagina 61 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 62 ======================================================================

<pre>Thema 3.4 Sport
De te bereiken maatschappelijke effecten voor dit thema zijn:
1.   In Woensdrecht is een gevarieerd aanbod van sportactiviteiten met florerende verenigingen, en
     inwoners nemen daaraan in groten getale deel.
2.   Sport verhoogt sociale cohesie en welzijn.
3.   Sport voor alle inwoners, vooral voor jeugd, wordt gestimuleerd en gefaciliteerd.
4.   Topsport in Woensdrecht wordt bevorderd.
5.   Sport en beweging hebben een gunstige invloed op de schoolprestaties, op het verminderen van
     schooluitval, bevorderen volksgezondheid en tegengaan overlast.
6.   Sport vervult een rol m.b.t. het promoten van de gemeente op het gebied van recreatie en toerisme
     en de wielersport.

Belangrijkste ontwikkelingen

Algemene beschrijving
De gemeente wil het bewegen en sporten blijvend en extra stimuleren. Dit gebeurt vanuit een
duidelijke visie en goede organisatiestructuur (sportplatform) zoals opgenomen in de vastgestelde
Sportnota. De uitvoering van deze nota start in 2017. Met de uitvoering van deze nota wordt in 2017
worden sportdeelname en sociale contacten gestimuleerd, talentontwikkeling en topsport gestimuleerd,
vindt er meer samenwerking plaats tussen sportaanbieders en organisaties, worden organisaties
versterkt, sluit vraag en aanbod beter op elkaar aan.

Kansen en risico’s
Er liggen kansen om het sportaanbod meer te verbinden en op de vraag aan te sluiten.
Sportorganisaties kunnen middels een sportplatform van elkaar leren. Daarnaast liggen er kansen
voor het trekken van meer talenten en talentontwikkeling en topsport bij het regionale wielercentrum
(zie ook 2.2. Toerisme en recreatie, branding Brabantse Wal ) De samenwerking vanuit het
sportplarform biedt kansen voor verbinding van topsport en breedtesport. Risico’s liggen er in nog de
onzekere, toekomstige financiering van sport vanuit het Rijk en de provincie.


PRODUCT 27 = SPORT

WAT WILLEN WE BEREIKEN MET DIT PRODUCT?

De genoemde effecten en resultaten vloeien voort uit coalitieakkoord en collegewerkprogramma.
Resultaten nieuw beleid                                         wanneer
                                                    14       15    16     17    18
Er is een vastgestelde sportnota.                            X
De sportnota wordt uitgevoerd.                                     X       X     X


WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN?

 In het voorliggende begrotingsjaar worden de volgende resultaten beoogd:
 SMART resultaten 2017                           Toelichting
 Uitvoering Sportnota
 We voeren minimaal de volgende vier De sportnota is in Q4 2016 vastgesteld zodat in
 projecten uit de Sportnota uit: Bijeenkomsten 2017 uitvoering gegeven kan worden aan de nota
 voor kennisdeling en samenwerkingsprojecten onder regie van een sportplatform.
 (sport)organisaties; Oprichting sportplatform;
 Onderhoud digitaal loket/website sportaanbod
 BWI      en    Kennismakingsactiviteiten     +
 communicatie (door organisaties en BWI).




                                                  62
</pre>

====================================================================== Einde pagina 62 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 63 ======================================================================

<pre>WAT GAAT DAT KOSTEN?
Uitvoering van de acties binnen dit product leiden tot de volgende financiële gevolgen.

Staat van baten en lasten (in €)
3.4.1 Sport
                 Begroting primair Begroting wijziging    Begroting      Begroting      Begroting       Begroting      Begroting
                       2016               2016              2016           2017           2018            2019           2020
Baten                        129.723            -44.888         84.835         82.025         81.915          69.800         69.680
Lasten                      -520.584           -291.869       -812.453       -738.330       -714.554        -687.808       -725.827
Saldo                      -390.861           -336.757       -727.618       -656.305       -632.639        -618.008       -656.147


Investeringen (meerjarig)
Voor dit product zijn vanaf 2017 geen investeringen geraamd.


WAT ZIJN DE RELEVANTE BELEIDSINDICATOREN?
Van de door BBV vanaf de Programmabegroting 2017 verplicht gestelde beleidsindicatoren is
navolgende indicator relevant voor dit product. De vermelde cijfers zijn afkomstig van de (in het
BBV-besluit genoemde) externe organisaties en betreffen de bij die externe organisaties bekend
zijnde, meest recente cijfers. Deze cijfers worden gepubliceerd op de website
www.waarstaatjegemeente.nl.


Indicator                                    periode Gemeente                    Geheel    Grootte klasse
                                                     Woensdrecht                 Nederland < 25.000
                                                                                           inwoners
Niet-sporters                                2014          50,3                  49,9                  49,8


Toelichting.
- Het percentage inwoners dat niet sport ten opzichte van het totaal aantal inwoners.




                                                          63
</pre>

====================================================================== Einde pagina 63 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 64 ======================================================================

<pre>Programma 4 Bestuur
Visie
Door de kracht van het eigen bestuur, de organisatie en de inwoners én door de samenwerking met
andere organisaties blijft de gemeente Woensdrecht zelfstandig en is zij in staat haar wettelijke taken
uit te voeren. Zij stemt beleid en uitvoering af op de wensen van de inwoners en bedrijven en werkt
samen met de participerende burger die ook zelf verantwoordelijkheid neemt voor de eigen
leefomgeving en bijdraagt aan sociale samenhang. De gemeente biedt een professionele
dienstverlening, participatiekansen voor iedereen en veiligheid. Zij werkt met visie aan relaties en gaat
betekenisvolle verbindingen aan. Gemeentebestuur en organisatie staan midden in de gemeenschap,
werken op basis van gelijkwaardigheid en transparantie samen, én staan soms ook boven de partijen,
in het algemeen belang als handhaver bijvoorbeeld.

Uitgangspunten
Wettelijke voorschriften en eigen beleid in het kader van openbare orde en veiligheid, handhaving,
dienstverlening, burgerparticipatie en samenwerking blijven van kracht c.q. worden verder
ontwikkeld.

Met aandacht voor:
1. ruimte voor de burger met een college dat de eigen verantwoordelijkheden en taken niet uit de
    weg gaat;
2. goede communicatie met de burger, transparant bestuur;
3. aanpak van criminaliteit en drugs en géén coffeeshops, veilig gevoel (fysiek, sociaal en milieu);
    zelfstandigheid van Woensdrecht als gemeente;
4. Woensdrecht werkt vanuit de eigen kracht samen in de regio daar waar dat voor Woensdrecht
    voordelen oplevert;
5. slim (samen)werken zodat de rijksbezuinigingen opgevangen kunnen worden;
6. de voorwaarden die raad en college van Woensdrecht hebben vastgesteld voor mogelijke
    samenwerkingsverbanden, zodat de Woensdrechtse burger de eigen gemeente nabij ervaart.

Belangrijkste te ontwikkelen beleidsnota’s
•   Samenwerking dienstverlening en vergunningen/handhaving
•   Inbedding aanpak georganiseerde (ondermijnende) criminaliteit
•   Visie op bestuurskracht in Woensdrecht
•   Regionale visie op samenwerken op de Brabantse Wal
•   Relatiemanagement en lobby

Belangrijkste bestaande bestuurlijke kaders
•   Ruimte voor initiatief, een handreiking voor een initiatiefrijk Woensdrecht (2016)
•   Toekomstvisie dorpsplatforms met statuten, convenant en financiële richtlijn (2015)
•   Kadernota ‘Woensdrecht regiegemeente van wat naar hoe?’ (2012)
•   Integraal veiligheidsbeleid 2014-2018 (2014)
•   Uitvoeringsprogramma integrale veiligheid 2017-2018 (2016)
•   Spreidings- en dekkingsplan, risico-inventarisatie Veiligheidsregio MWB (2015)
•   Strategische agenda Regio West-Brabant (2015)
•   Dienstverlening; kaders en ambities 2015-2020 (2015)
•   Verordening kwaliteitscriteria VTH 2.1 (2016)
•   Handhavingsbeleid (2015)
•   Handhavingsprogramma 2016 (2015)
•   Actuele toekomstvisie 2035 (2015)

Verbonden partijen
Bij de realisatie van het programma Bestuur is de verbonden partij, Gemeenschappelijke
Regeling Regio West-Brabant, betrokken.




                                                   64
</pre>

====================================================================== Einde pagina 64 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 65 ======================================================================

<pre>Staat van baten en lasten programma 4 (in €)
                 Begroting primair     Begroting wijziging    Begroting      Begroting      Begroting      Begroting      Begroting
                       2016                   2016              2016           2017           2018           2019           2020

Baten                        524.936                 15.548        540.484        551.888      2.797.888        537.888        537.888
Lasten                    -5.216.693               -106.500     -5.323.193     -3.761.866     -3.784.443     -3.844.537     -3.878.739
SALDO                    -4.691.757                -90.952     -4.782.709     -3.209.978       -986.555     -3.306.649     -3.340.851




Thema 4.1 Veiligheid
De te bereiken maatschappelijke effecten voor dit thema zijn:
1.   Woensdrecht is een veilige gemeente en kan dit ook aan de hand van concrete gegevens aantonen.
2.   Mensen die in Woensdrecht verblijven, ervaren de gemeente als veilig en rechtvaardig.
3.   Inwoners hebben reële verwachtingen van veiligheid (veiligheidsniveau) in de woonomgeving en
     leveren waar dat kan ook zelf een bijdrage.
4.   De gemeente handhaaft noodzakelijke wetten, regels en beleid, ook grensoverschrijdend.
5.   Inwoners hebben begrip voor handhaving en onderkennen het belang ervan.

Belangrijkste ontwikkelingen

Algemene beschrijving
Ondermijnende georganiseerde criminaliteit heeft een negatief effect op objectieve en subjectieve
veiligheid, het tast de gezagspositie van de gemeente en andere overheidspartners aan en het is een
bedreiging voor de (rechts)staat. Gemeenten moeten voorkomen dat criminele netwerken (onbedoeld)
gefaciliteerd worden. Dat betekent dat ze structureel alert moeten zijn en mechanismen moeten
inbouwen in processen om dit te voorkomen. De gemeente Woensdrecht zal daarvoor in de
samenwerking met diverse partners, multidisciplinair, afspraken maken.

Kansen en risico’s
Georganiseerde (ondermijnende) criminaliteit houdt niet op bij de grenzen van gemeente, provincie,
Nederland. Ook zijn verschijningsvormen / methoden divers, complex en wisselend. Structurele
aandacht, inzet van extra capaciteit, expertise en intensieve samenwerking met een breed scala aan
partners, goede automatisering en informatisering zijn vereist om veiligheid te waarborgen.
Instrumenteel daarbij zijn: opgeleide medewerkers, informatiepositie en –huishouding (aansluiting in
informatieplein), borging van procedures en werkprocessen. Bestuurlijke maatregelen
(Damoclesbeleid en BIBOB) zijn daarin ingepast.

Kwaliteitscriteria voor Vergunningen Toezicht en Handhaving zijn aangescherpt. In regionale
samenwerking heeft de gemeente Woensdrecht hierop een adequaat antwoord gevonden, zodat er
vooralsnog geen extra kosten mee gemoeid zijn.

Thema 4.1 Veiligheid is onderverdeeld in 2 producten, die hierna worden verbijzonderd.

PRODUCT 28 = OPENBARE ORDE EN VEILIGHEID
‘Veiligheid’ in het kader als hier beschreven heeft betrekking op criminaliteit, rampen en crises
(mogelijk grensoverschrijdend). Het opgestelde Integraal Veiligheidsbeleid 2015-2018 wordt samen
met professionals en vrijwilligers uitgevoerd. De gemeente hecht er aan op lokaal niveau keuzes te
maken ten einde inwoners een veilige leefomgeving te kunnen bieden. Daarbij werkt zij samen met
de eigen inwoners en partijen over de Belgische grens. De ligging van de gemeente Woensdrecht in
haar omgeving vereist specifiek aandacht voor natuurbranden, luchtkwaliteit en geluid.

WAT WILLEN WE BEREIKEN MET DIT PRODUCT?
De genoemde effecten en resultaten vloeien voort uit coalitieakkoord en collegewerkprogramma.
Resultaten nieuw beleid                                         wanneer
                                                     14      15    16     17    18
Integraal Veiligheidsbeleid 2015-2018 is tot stand
gekomen in samenwerking met de stakeholders           X
waarbij prioriteiten zijn gesteld en een
veiligheidsniveau is vastgesteld.
Integraal Veiligheidsbeleid 2015-2018 wordt                  X     X       X     X
                                                              65
</pre>

====================================================================== Einde pagina 65 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 66 ======================================================================

<pre>uitgevoerd.
Preventie       natuurbranden:        Maatregelen
Natuurbrandpreventie van de taskforce preventie                                                X
natuurbranden zijn uitgevoerd.
Milieu/luchtkwaliteit/geluid: inwoners en andere
primaire stakeholders zijn tevreden over de
communicatie over oefeningen, tests en                                     X
waarschuwingssystemen over de landsgrenzen
heen.



WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN?
In het voorliggende begrotingsjaar worden de volgende resultaten beoogd:
SMART resultaten 2017                              Toelichting
Integrale veiligheid
Het uitvoeringsprogramma integrale veiligheid In 2017 zal de aanpak                                            ondermijnende
2017-2018 is in 2017 volgens planning volbracht criminaliteit aandacht krijgen.
en de output-indicatoren zijn behaald.

Preventie natuurbranden
In het najaar van 2017 zijn de prioriteiten op het               Prioriteiten zijn: bereikbaarheid van gebieden en
gebied van natuurbrandpreventie van de taskforce                 betere communicatie richting grondeigenaren en
Kalmthoutse heide – Zoom natuurbranden                           burgers.         Realisatie       van        extra
uitgevoerd.     Een vergelijkbare aanpak wordt                   bluswatervoorzieningen.
gevolgd voor het gebied Brabantse Wal.
Rampenbestrijding
Continuïteit bij invulling van taken in de                       Er zijn voldoende, getrainde medewerkers
rampenbestrijdingsorganisatie is gewaarborgd.                    beschikbaar               voor                 de
                                                                 rampenbestrijdingsorganisatie door districtelijke
                                                                 samenwerking, gezamenlijke invulling van de
                                                                 taken en trainingen.
Overig: aanpak ondermijnende criminaliteit
De gemeente Woensdrecht heeft eind 2017 de                       Medio 2017 zijn: processen, procedures en
aanpak ondermijnende criminaliteit volledig                      samenwerkingsafspraken         multidisciplinair
ingebed in de organisatie en partners zijn                       beschreven en geborgd in de operatie;
tevreden over de samenwerking. Daarmee wordt                     medewerkers en bestuurders getraind –bewust en
ondermijnende criminaliteit optimaal voorkomen.                  bekwaam- en expertise en capaciteit –in
                                                                 samenwerking- op peil; informatiepositie en –
                                                                 huishouding van de gemeente Woensdrecht –in
                                                                 de samenwerking- op orde.



WAT GAAT DAT KOSTEN?
Uitvoering van de acties binnen dit product leiden tot de volgende financiële gevolgen.

Staat van baten en lasten (in €)
4.1.1 Openbare orde en veiligheid
                  Begroting primair Begroting wijziging     Begroting      Begroting      Begroting      Begroting      Begroting
                        2016               2016               2016           2017           2018           2019           2020
Baten                          25.890               5.000         30.890         26.549      2.286.549         26.549         26.549
Lasten                     -1.672.485            -14.874      -1.687.359     -1.606.907     -1.650.248     -1.708.666     -1.744.996
Saldo                     -1.646.595              -9.874     -1.656.469     -1.580.358       636.301      -1.682.117     -1.718.447


Investeringen (meerjarig)
Voor dit product zijn vanaf 2017 geen investeringen geraamd.




                                                            66
</pre>

====================================================================== Einde pagina 66 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 67 ======================================================================

<pre>WAT ZIJN DE RELEVANTE BELEIDSINDICATOREN?
Van de door BBV vanaf de Programmabegroting 2017 verplicht gestelde beleidsindicatoren zijn
navolgende indicatoren relevant voor dit product: De vermelde cijfers zijn afkomstig van de (in het
BBV-besluit genoemde) externe organisaties en betreffen de bij die externe organisaties bekend
zijnde, meest recente cijfers. Deze cijfers worden gepubliceerd op de website
www.waarstaatjegemeente.nl.


Indicator                             periode    Gemeente       Geheel          Grootte klasse <
                                                 Woensdrecht    Nederland       25.000 inwoners


Winkeldiefstal per 1.000 inwoners     2015                0,5        2,4                0,8

Geweldsmisdrijven  per  1.000 2015                        3,9        5,4                3,1
inwoners
Diefstal uit woning per 1.000 2015                        3          3,9                 3
inwoners
Vernieling en beschadiging per 2015                       4,8        6,1                4,6
1.000 inwoners


Toelichting:
- De indicatoren zijn overgenomen uit de CBS-publicaties Geregistreerde criminaliteit & diefstallen.
  Alle indicatoren betreft het aantal per 1.000 inwoners.
- De scores van onze gemeente zijn in lijn met de realisatie van de benchmark.


PRODUCT 29 = HANDHAVING
Handhaving van wettelijke regels en beleid voor wat betreft milieu is ondergebracht bij de
Omgevingsdienst Midden en West- Brabant. Overige handhavingstaken voert de gemeente zelf uit.
Daarvoor wordt jaarlijks een programma opgesteld op basis van wettelijke voorschriften en eigen
beleid. De rijksoverheid heeft eisen aan handhaving en toezicht aangescherpt. De gemeente
Woensdrecht kiest ervoor in samenwerking met andere gemeenten aan die eisen te voldoen. Zij heeft
oog voor draagvlak / begrip bij de inwoners.

WAT WILLEN WE BEREIKEN MET DIT PRODUCT?
De genoemde effecten en resultaten vloeien voort uit coalitieakkoord en collegewerkprogramma.
Resultaten nieuw beleid                                         wanneer
                                                     14      15    16     17    18
De gemeente Woensdrecht voert de taken in het
kader van Vergunningen Toezicht en Handhaving
conform handhavingsbeleid 2014-2017 in                       X     X
samenwerking uit volgens de aangescherpte
kwaliteitscriteria.
De evaluatie van de uitvoering van
handhavingstaken door de OMWB is afgerond.                   X
De besluiten die voortvloeien uit de evaluatie van
de uitvoering van handhavingstaken zijn                                    X
uitgevoerd.

WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN?
In het voorliggende begrotingsjaar worden de volgende resultaten beoogd:
SMART resultaten 2017                              Toelichting
Uitvoering besluiten handhavingstaken
Het programma handhaving en toezicht 2017 is De gemeente voert het handhavingsbeleid uit
volgens planning uitgevoerd.                       deels in samenwerking met de OMWB als
                                                   opdrachtnemer en met buurgemeenten in een
                                                   netwerksamenwerking.
                                                     67
</pre>

====================================================================== Einde pagina 67 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 68 ======================================================================

<pre>Implementatie VTH 2.1 kwaliteitscriteria
De uitvoering van taken toezicht en handhaving
en vergunningen vindt plaats conform de nieuwe
set kwaliteitscriteria (kritieke massa en
procescriteria) binnen het omgevingsrecht
(bekend als Kwaliteitscriteria 2.1).

De gemeente stelt in samenwerking met
Steenbergen en Bergen op Zoom het plan van
aanpak vast voor de implementatie van de
procescriteria volgens de sluitende beleidscyclus
(BIG-8).

WAT GAAT DAT KOSTEN?
Uitvoering van de acties binnen dit product leiden tot de volgende financiële gevolgen.

Staat van baten en lasten (in €)
4.1.2 Handhaving
                   Begroting primair Begroting wijziging    Begroting      Begroting      Begroting      Begroting      Begroting
                         2016               2016              2016           2017           2018           2019           2020
Baten                           17.176             10.446         27.622        41.623         27.623         27.623         27.623
Lasten                        -203.403                  0       -203.403         -1.785         -1.774         -1.773         -1.773
Saldo                        -186.227             10.446       -175.781        39.838         25.849         25.850         25.850


Investeringen (meerjarig)
Voor dit product zijn vanaf 2017 geen investeringen geraamd.


WAT ZIJN DE RELEVANTE BELEIDSINDICATOREN?
Van de door BBV vanaf de Programmabegroting 2017 verplicht gestelde beleidsindicatoren zijn
navolgende indicatoren relevant voor dit product.. De vermelde cijfers zijn afkomstig van de (in het
BBV-besluit genoemde) externe organisaties en betreffen de bij die externe organisaties bekend
zijnde, meest recente cijfers. Deze cijfers worden gepubliceerd op de website
www.waarstaatjegemeente.nl.


Indicatoren                               periode Gemeente                        Geheel                     Grootte klasse
                                                  Woensdrecht                     Nederland                  < 25.000
                                                                                                             inwoners
Verwijzingen Halt                         2014         106,9                      139,7                      107,2
Harde-kern jongeren                       2014         2,6                        1,3                        0,5
Jongeren met delict voor rechter          2012         2,55                       2,57                       1,59

Toelichting:
-‘verwijzingen Halt’ betreft het aantal per 10.000 inwoners in de leeftijd van 12-17 jaar. Voor
wat betreft dit cijfer stellen we dat politie, OM, leerplichtambtenaar en BOA-handhaver de
voornaamste ‘instanties’ zijn die personen naar Halt kunnen verwijzen. Bureau Halt geeft aan
dat onze verwijzers Halt goed weten te vinden en deze in positie brengt en dat Haltmedewer-
kers op hun beurt actief zijn richting de verwijzers.
-‘Harde kern jongeren’ betreft het aantal per 10.000 inwoners in de leeftijd 12-24 jaar.
Het aantal harde kern jongeren is relatief hoog. De cijfers over ‘harde kern’ en ‘jongeren voor
de rechter’ (zie onder) worden beïnvloed door de jongeren die ingeschreven werden/worden
op het adres van de jeugdzorginstellingen Almata. Als er dus harde kern jongeren wonen op
Almata die bekend zijn bij justitie, dan wordt dit bij onze gemeente gesignaleerd.
-De indicator ‘Jongeren met delict voor rechter’ betreft het percentage jongeren van 12-21
jaar. Ook deze indicator geeft een relatief hoge waarde. Zie boven ‘Harde kern jongeren’.



                                                            68
</pre>

====================================================================== Einde pagina 68 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 69 ======================================================================

<pre>Thema 4.2 Bestuur en samenwerking
De te bereiken maatschappelijke effecten voor dit thema zijn:
1.   Inwoners en andere belanghebbenden hebben graag contact met de gemeente en weten deze ook
     gemakkelijk te vinden.
2.   De gemeente is een professionele dienstverlener, bereikbaar voor alle belanghebbenden.
3.   Optimale inzet van burgerparticipatie en burgerkracht bindt burgers aan de gemeente en draagt bij
     aan de betrokkenheid bij de eigen woonomgeving en sociale cohesie. De inwoners zijn
     gemotiveerd zich in te zetten voor en in de eigen leefomgeving.
4.   De gemeente Woensdrecht kan zelfstandig voortbestaan vanuit de eigen (bestuurs)kracht,
     zichtbaar en herkenbaar voor haar burgers.
5.   Zij heeft een strategische positie in de omgeving, Woensdrecht is een gewaardeerd
     samenwerkingspartner.
6.   Ze heeft een effectief netwerk en voert waar nodig een sterke lobby.
7.   Samenwerken met andere gemeenten en met inwoners en creatief omgaan met een ruime
     beleidsvrijheid versterkt de positie van Woensdrecht en biedt inwoners voordelen.
8.   De gemeente Woensdrecht anticipeert transparant op de toekomst met consistent beleid.


Belangrijkste ontwikkelingen

Algemene beschrijving
De (door)ontwikkeling van de gemeentelijke dienstverlening aan burgers, bedrijven en instellingen
vindt op basis van de nota ‘Dienstverlening; kaders en ambities 2015-2020’. Ook zal de gemeentelijke
dienstverlening doorlopend afgestemd worden op ontwikkelingen op het gebied van overheids-
participatie, de inrichting van (de toegang tot) het sociaal domein etc.

Kansen en risico’s
Instrumenteel voor de ontwikkeling van dienstverlening zijn: de inrichting van een mid office, een
nieuwe website en de (her)inrichting van het gemeentehuis. Dit past geheel in de organisatie visie,
missie en kernwaarden 2015-2019. De doorontwikkeling van de organisatie, waarin sprake is van de
inrichting van een afdeling Dienstverlening (publiekszaken + buitendienst) biedt kansen voor meer
synergie door korte lijnen.

De kaders ten aanzien van dienstverlening (op de Woensdrechtse maat) en de (door)ontwikkeling van
de integrale toegang Sociaal Domein ondersteunen elkaar.

Structurele aandacht voor overheidsparticipatie leidt er toe dat burgers zich uitgenodigd voelen om
zelf activiteiten te ondernemen in de eigen directe omgeving, met een toenemende sociale samenhang
in een buurt als kans. Inwoners zijn meer betrokken bij de buitenruimte. Het gevoel van de sociale
onveiligheid neemt af.

Woensdrechtse bestuurders en ambtenaren dragen de ambities van de gemeente enthousiast uit zodat
deze tijdig bekend zijn bij relevante stakeholders en deze in hun beleid en acties onze ambities
kansrijk meewegen. Lobby moet gericht gebeuren en goed onderling worden afgestemd.

Bestuurskracht en samenwerking hebben de aandacht van het college van de gemeente
Woensdrecht en het bestuur van de provincie Noord-Brabant. De gemeente Woensdrecht is
duurzaam bestuurskrachtig.

Thema 4.2 Bestuur en samenwerking is onderverdeeld naar 3 producten, die hierna worden
verbijzonderd.




                                                  69
</pre>

====================================================================== Einde pagina 69 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 70 ======================================================================

<pre>PRODUCT 30 =DIENSTVERLENING EN BURGERZAKEN
Dienstverlening van de gemeente Woensdrecht is professioneel en vindt via diverse kanalen -loket, e-
mail, website, telefoon, brieven- plaats. Contact met de burger moet efficiënt geschieden, effectief
zijn, tijdig en betrouwbaar. Mogelijkheden voor dienstverlening aan huis worden daarbij betrokken.
In 2016 heeft de gemeente Woensdrecht een professioneel klantencontactcentrum ingericht voor haar
inwoners.

WAT WILLEN WE BEREIKEN MET DIT PRODUCT?
De genoemde effecten en resultaten vloeien voort uit coalitieakkoord en collegewerkprogramma.
Resultaten nieuw beleid                                         wanneer
                                                     14      15    16     17    18
Voortgang van het programma dienstverlening
volgens @Antwoord: het klantcontactcentrum
(KCC) doet 80% van alle inkomende vragen –                                       X
ongeacht het kanaal – in één keer goed af en voert
regie op de afdoening van overige klantvragen.
Het college heeft een besluit genomen omtrent de
samenwerking met andere organisaties op het                  X
gebied van dienstverlening o.b.v. een uitgewerkte
business case.

WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN?
In het voorliggende begrotingsjaar worden de volgende resultaten beoogd:.
SMART resultaten 2017                              Toelichting
Klant Contact Centrum (KCC)
Het klantcontactcentrum (KCC) doet 60% van Afdoening van 60% ligt in lijn met de
alle inkomende vragen – ongeacht het kanaal – in ontwikkeling naar 80%-afdoening in 2018.
één keer goed af en voert regie op de afdoening
van overige klantvragen.
Terugkoppeling
Bij 100% van de ingediende klachten/meldingen
openbare ruimte vindt er terugkoppeling plaats
naar de indiener/melder.
Klanttevredenheid
Er is een continu klanttevredenheidsonderzoek op Het       vierjaarlijkse    onderzoek     naar     de
de kanalen digitaal, telefonie en balie ingericht. klanttevredenheid over de gemeentelijke
Klanten waarderen de dienstverlening op deze dienstverlening wordt afgeschaft. Hiervoor in de
kanalen met een 7 op een schaal van 10.            plaats          komt          een           continu
                                                   klanttevredenheidsonderzoek, in eerste instantie
                                                   op de kanalen digitaal, telefonie en balie.

Digitale volwassenheid
Vanaf kwartaal 4 van 2017 wordt elk formulier                   Conform regeerakkoord: De burger heeft recht
dat per post kan worden ingestuurd ook digitaal                 op elektronisch zaken doen. De ambitie waarmee
aangeboden. Het is minimaal mogelijk om op de                   Woensdrecht hieraan in 2017 invulling geeft,
website digitaal de aanvraag in te dienen en                    komt         overeen        met        ‘digitaal
digitaal op te sturen of te uploaden.                           volwassenheidsniveau 3' (op één na hoogste
                                                                niveau).


WAT GAAT DAT KOSTEN?
Uitvoering van de acties binnen dit product leiden tot de volgende financiële gevolgen.

Staat van baten en lasten (in €)
4.2.1 Dienstverlening en burgerzaken
                  Begroting primair Begroting wijziging    Begroting      Begroting      Begroting      Begroting      Begroting
                        2016               2016              2016           2017           2018           2019           2020
Baten                         363.981                102        364.083        365.066        365.066        365.066        365.066
Lasten                     -1.140.474             10.243     -1.130.231       -217.305       -215.886       -215.782       -215.649
Saldo                       -776.493             10.345       -766.148       147.761        149.180        149.284        149.417

                                                           70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 70 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 71 ======================================================================

<pre>Investeringen (meerjarig)
Voor dit product zijn vanaf 2017 geen investeringen geraamd.


WAT ZIJN DE RELEVANTE BELEIDSINDICATOREN?
Van de door BBV vanaf de Programmabegroting 2017 verplicht gestelde beleidsindicatoren is geen
indicator relevant voor dit product..


PRODUCT 31 = BURGER- EN OVERHEIDSPARTICIPATIE
Burgers denken, beslissen en doen mee, ze doen zelf in de volle breedte van de samenleving en het
woongebied. Het bestuur geeft daarvoor, indien nodig, kaders aan, faciliteert en laat los. Inwoners van
de gemeente Woensdrecht zijn daarvoor gemotiveerd, ze zien kansen en voordelen. Inwoners hebben
samen met de gemeente een goed beeld van hetgeen nodig is om de dorpen in de toekomst vitaal te
houden en leveren waar dat kan ook zelf een bijdrage. De infrastructuur voor eigentijdse participatie
wordt in deze collegeperiode ingericht.

WAT WILLEN WE BEREIKEN MET DIT PRODUCT?
De genoemde effecten en resultaten vloeien voort uit coalitieakkoord en collegewerkprogramma.
Resultaten nieuw beleid                                         wanneer
                                                     14      15    16     17    18
Herijking van en met dorpsplatforms met het oog
op meer mogelijkheden voor burgerparticipatie
heeft geresulteerd in een eigentijdse keuze voor                   X
samenwerking.
De herijking van en met dorpsplatforms met het                             X
oog op meer mogelijkheden voor burgerparticipa-
tie wordt ingevoerd.
Doorontwikkeling van burgerparticipatie in het                             X
kader van: veiligheid, beheer openbare ruimte en
zorg/welzijn is in beleid en uitvoering geborgd.
Een platform voor continu dereguleren is                     X
gefaciliteerd.

WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN?
In het voorliggende begrotingsjaar worden de volgende resultaten beoogd:
SMART resultaten 2017                              Toelichting
Herijking dorpsplatforms
De dorpsplatforms functioneren als zelfstandige De gemeente stimuleert de platforms samen te
organen en stellen, met ondersteuning van de werken               met       ketenpartners  en
gemeente, per kern een leefbaarheidsagenda op.     overheidsparticipatie mogelijk te maken

We evalueren de verzelfstandiging.
Overheidsparticipatie
Woensdrecht is een initiatiefrijke gemeente en Instrumenteel daarbij zijn: trainingen voor de
draagt    dat   uit    door     structurele en ambtelijke organisatie, processen, gemeentelijke
enthousiasmerende berichtgeving.               website. De ‘verbeterdebuurt’-app krijgt de
                                               functie om - naast meldingen van de openbare
                                               ruimte - ook burgerinitiatieven in te dienen.

Inwoners, ketenpartners en instellingen zijn op de
hoogte van wat overheidsparticipatie is en voelen
zich gestimuleerd en gefaciliteerd om zelf
activiteiten te ondernemen.




                                                     71
</pre>

====================================================================== Einde pagina 71 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 72 ======================================================================

<pre>WAT GAAT DAT KOSTEN?
Uitvoering van de acties binnen dit product leiden tot de volgende financiële gevolgen.

Staat van baten en lasten (in €)
4.2.2 Burger- en overheidsparticipatie
                  Begroting primair   Begroting wijziging    Begroting       Begroting      Begroting      Begroting      Begroting
                        2016                 2016              2016            2017           2018           2019           2020
Baten                               0                    0               0             11             11             11             11
Lasten                        -50.354              -10.613         -60.967        -27.168        -26.989        -26.976        -26.959
Saldo                        -50.354              -10.613         -60.967        -27.157        -26.978        -26.965        -26.948


Investeringen (meerjarig)
Voor dit product zijn vanaf 2017 geen investeringen geraamd.


WAT ZIJN DE RELEVANTE BELEIDSINDICATOREN?
Van de door BBV vanaf de Programmabegroting 2017 verplicht gestelde beleidsindicatoren is geen
indicator relevant voor dit product..

PRODUCT 32 = SAMENWERKING EN BESTUURSKRACHT
Woensdrecht werkt samen met andere gemeenten en organisaties en met de eigen inwoners. In die
samenwerking maakt Woensdrecht transparant strategische keuzes en toont de gemeente haar eigen
(bestuurs)kracht. Ook in netwerken behaalt Woensdrecht voordelen voor de (positie van) de eigen
gemeente. Daarbij kijkt Woensdrecht naar de toekomst voor consistent beleid en tijdig signaleren van
kansen.

WAT WILLEN WE BEREIKEN MET DIT PRODUCT?
De genoemde effecten en resultaten vloeien voort uit coalitieakkoord en collegewerkprogramma.
Resultaten nieuw beleid                                         wanneer
                                                     14      15    16     17    18
Het project ‘Woensdrecht regiegemeente van wat
naar hoe’ is afgerond. Betrokkenen in de
gemeente vervullen hun rol t.o.v. relaties zodanig                 X
dat samenwerking effectief en efficiënt is en
voordelen biedt.
De regie op samenwerkingsverbanden is efficiënt                    X
en effectief op inhoud en relatie.
Het collegeprogramma wordt vertaald in een
lobbyprogramma met inzet voor ambtelijke                     X
organisatie, college en raad.
Resultaten van de lobby-agenda worden
structureel verantwoord.                                           X       X     X
Woensdrecht heeft een actuele toekomstvisie
2035, tot stand gekomen in overleg met relevante
stakeholders     en    geaccordeerd     door    de                 X
gemeenteraad waarbij consequenties voor beleid /
ontwikkeling in beeld zijn gebracht.

WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN?
In het voorliggende begrotingsjaar worden de volgende resultaten beoogd:
SMART resultaten 2017                              Toelichting
Relatiemanagement en lobby
College, raad en ambtelijke organisatie voeren de
lobby agenda uit op afgesproken wijze en
beïnvloeden daardoor besluitvorming van
relevante stakeholders (op termijn) ten gunste van
de ontwikkelingen die de gemeente voorstaat.
Zij stemmen hierover geregeld af.
Overig: (Veer)krachtig bestuur; en hoe verder
De regionale visie op samenwerking van de
                                                             72
</pre>

====================================================================== Einde pagina 72 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 73 ======================================================================

<pre>gemeenten op de Brabantse Wal met het oog op
bestuurskracht is vertaald in conclusies en een
aanpak die wordt gevolgd.


WAT GAAT DAT KOSTEN?
Uitvoering van de acties binnen dit product leiden tot de volgende financiële gevolgen.

Staat van baten en lasten (in €)
4.2.3 Samenwerking en bestuurskracht
                   Begroting primair Begroting wijziging    Begroting      Begroting      Begroting      Begroting       Begroting
                         2016               2016              2016           2017           2018           2019            2020
Baten                          117.889                  0        117.889        118.639        118.639        118.639         118.639
Lasten                      -2.149.977            -91.256     -2.241.233     -1.908.701     -1.889.546     -1.891.340      -1.889.362
Saldo                      -2.032.088            -91.256     -2.123.344     -1.790.062     -1.770.907     -1.772.701      -1.770.723


Investeringen (meerjarig in €)
4.2.3 S amenwerking en bestuurskracht
Omschrijving                                                     Begroting        Begroting         Begroting           Begroting
                                                                   2017             2018              2019                2020

Afronding van de nieuwe toekomstvisie 2035, fase 2 en 3                10.000                  0                 0                  0
(bestuurskracht)
                                                                       10.000                  0                 0                  0



WAT ZIJN DE RELEVANTE BELEIDSINDICATOREN?
Van de door BBV vanaf de Programmabegroting 2017 verplicht gestelde beleidsindicatoren is geen
indicator relevant voor dit product..




                                                            73
</pre>

====================================================================== Einde pagina 73 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 74 ======================================================================

<pre>Programma 5 Bedrijfsvoering
Visie
De gemeente Woensdrecht realiseert en verantwoordt de geformuleerde maatschappelijke effecten
binnen de financiële mogelijkheden en randvoorwaarden. Ze voert een verantwoord financieel beleid.
Ze realiseert deze effecten zonder belastingverhoging (m.u.v. inflatiecorrectie) voor haar burgers en
binnen de kaders van een structureel sluitende begroting. Burgers worden daarbij op diverse wijzen
betrokken (burger- en overheidsparticipatie). De gemeente verricht servicegericht en efficiënt haar
diensten. Ze bindt de juiste medewerkers omdat ze een aantrekkelijke eigentijdse werkgever is die
ruimte biedt voor persoonlijke ontwikkeling.

Uitgangspunten
De gemeente voldoet aan wet- en regelgeving m.b.t. financieel beheer, arbeidsrecht, inkoop en
aanbesteding, privacy, informatiebeveiliging, bezwaren en klachten, wet openbaarheid bestuur, wet op
de ondernemingsraden en overige voor zover het de bedrijfsvoeringaspecten betreft.

Andere uitgangspunten zijn:
1. Structureel sluitende Programmabegrotingen 2015 t/m 2018 en financieel meerjarenperspectief,
   conform de regels financieel toezicht zoals die door de financieel toezichthouder (provincie
   Noord-Brabant) zijn vastgesteld.
2. De juiste medewerker op de juiste plaats, goed toegerust voor huidige en toekomstige taken.
3. Geen lastenverhoging voor de burger door verhoging van onroerend zaakbelasting en afvalheffing.
4. De gemeente Woensdrecht haalt dienstverlening voor andere gemeenten in huis.

Belangrijkste te ontwikkelen beleidsnota’s
   • Huisvestingsplan

Belangrijkste bestaande bestuurlijke kaders
   • Inspraakverordening gemeente Woensdrecht (2013)
   • Klachtenverordening (2015)
   • Verordening commissie bezwaarschriften (2014)
   • Gedragscode ambtelijke en bestuurlijke integriteit gemeente Woensdrecht (2016)
   • Financiële Verordening gemeente Woensdrecht, art. 212 Gemeentewet (2015)
   • Verordening op de financiële commissie gemeente Woensdrecht (2012)
   • Controleverordening gemeente Woensdrecht, art. 213 Gemeentewet (2015)
   • Verordening onderzoeken doelmatigheid en doeltreffendheid van de gemeente, art. 213A
       Gemeentewet (2015)
   • Organisatieregeling gemeente Woensdrecht (2016)
   • Integrale beveiliging en Beleid Gemeente Woensdrecht (2015)
   • Informatieveiligheid en –beleid (2016)

Verbonden partijen
Bij de realisatie van het programma Bedrijfsvoering zijn de navolgende verbonden partijen betrokken:
Gemeenschappelijke Regeling Belastingsamenwerking West-Brabant, NV Bank Nederlandse
Gemeenten en Stichting Inkoopbureau West-Brabant.

Staat van baten en lasten programma 5 (in €)
                 Begroting primair    Begroting wijziging    Begroting      Begroting     Begroting     Begroting     Begroting
                       2016                  2016              2016           2017          2018          2019          2020

Baten                    24.598.188              8.396.865     32.995.053    22.585.252    22.636.006    23.099.754    23.147.488
Lasten                   -4.285.374             -7.587.016    -11.872.390    -7.261.360    -9.429.488    -7.175.577    -7.241.317
SALDO                   20.312.814               809.849     21.122.663     15.323.892    13.206.518    15.924.177    15.906.171




                                                             74
</pre>

====================================================================== Einde pagina 74 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 75 ======================================================================

<pre>Thema 5.1 Interne dienstverlening
De te bereiken maatschappelijke effecten voor dit thema zijn:
1. Geen lastenverzwaring voor de burgers en bedrijven met uitzondering van inflatiecorrectie
    t.a.v. hondenbelasting, forensenbelasting en onroerende zaakbelastingen (ozb).
2. De gemeente realiseert en verantwoordt, via de vastgestelde planning & control-cyclus, de
    vastgestelde beoogde resultaten en maatschappelijke effecten. Zij doet dat rechtmatig, volledig,
    tijdig en transparant.
3. Het gemeentelijk huishoudboekje is inhoudelijk beleidsmatig en financieel op orde. Inkomsten en
    uitgaven zijn met elkaar in evenwicht en risico’s zijn in beeld.
4. Het gemeentelijk beleid is in lijn met wettelijke regels.
5. De organisatie is toekomstbestendig, kan flexibel meebewegen met eisen van bestuur en
    omgeving.

Belangrijkste ontwikkelingen

Algemene beschrijving
Momenteel vindt landelijke oriëntatie plaats op een nieuwe inrichting en vormgeving van het
gemeentelijk belastinggebied, als onderdeel van de hervorming van het belastingstelsel. Gepleit wordt
voor een verschuiving van landelijk € 4 miljard aan rijksbelastingen (loon- en inkomstenbelasting)
naar gemeentebelastingen. Doelstelling hiervan is: het versterken van de lokale democratie, het
vergroten van de doelmatigheid en een positief effect voor de werkgelegenheid. Het ingangsmoment
hiervan is nog niet definitief vastgesteld maar richt zich op 2019. Daarnaast wordt ingezet op
afschaffing van een aantal bestaande belastingen: roerende woon- en bedrijfsruimten belasting,
baatbelasting,     forensenbelasting,   hondenbelasting,    reclamebelasting     en     (gedeeltelijk)
precariobelasting.

Informatieveiligheid is een actueel thema, waaraan in toenemende mate eisen worden gesteld. De
wetgeving inzake informatieveiligheid wijzigt met regelmaat en nieuwe wetgeving wordt toegevoegd.
Als gemeente willen we aan deze wetgeving blijven voldoen, hetgeen zorgt voor een toenemende
transparantie naar onze burgers inzake de wijze waarop we met de, op hen betrekking hebbende,
gegevens omgaan.

Kansen en risico’s
De Septembercirculaire 2016 laat met name vanaf 2018 een forse toename van de Algemene Uitkering
zien als gevolg van een toename van de geprognotiseerde uitgaven van het rijk (trap op, trap af). Dit
heeft een aanzienlijk positief effect op het meerjarenperspectief van de gemeente Woensdrecht. Het
blijft echter onzeker of het rijk, na de verkiezingen, die uitgaven ook daadwerkelijk zal doen. Indien
de prognose van investeringen en uitgaven op landelijk niveau naar beneden wordt bijgesteld zal ook
de hoogte van de algemene uitkering voor Woensdrecht worden verlaagd.

Uitbreiding van het gemeentelijk belastinggebied en vervallen van diverse belastingen beïnvloeden de
werking van de lokale democratie en dragen eraan bij dat het beleid zo goed mogelijk aansluit bij de
voorkeuren van de inwoners. Daarbij vraagt de forse uitbreiding van het gemeentelijk belastinggebied
nog nadrukkelijker om een goede afweging tussen kosten- en voorzieningenniveau, maar ook een
doelmatige besteding van gemeentelijke middelen.

Ten aanzien van informatiebeveiliging bestaat het risico, dat uitbreiding van wetgeving en de
noodzaak daaraan te voldoen een onevenredig beslag zal leggen op onze organisatie en de werkwijze
van medewerkers. Dusdanig, dat dit niet meer binnen de bestaande personele formatie opgelost kan
worden en uitbreiding noodzakelijk is.




                                                 75
</pre>

====================================================================== Einde pagina 75 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 76 ======================================================================

<pre>Thema 5.1 Interne Dienstverlening is onderverdeeld naar 4 producten, die hierna worden
verbijzonderd.

PRODUCT 33 =FINANCIEN
De Financiële Verordening gemeente Woensdrecht geeft duidelijk aan hoe het college de Planning &
Control cyclus moet invullen. De programmabegroting, basis voor de gehele cyclus, is met ingang
van de programmabegroting 2015 voor wat betreft de indeling herzien. Dat is noodzakelijk omdat er
veel taken van de centrale overheid worden overgeheveld naar de gemeenten die in samenhang
efficiencyvoordeel moeten opleveren.

WAT WILLEN WE BEREIKEN MET DIT PRODUCT?
De genoemde effecten en resultaten vloeien voort uit coalitieakkoord en collegewerkprogramma.
Resultaten nieuw beleid                                         wanneer
                                                     14      15    16     17    18
Doorontwikkeling Programmabegroting 2015.             X      X
Producten uit de Planning & Control cyclus
worden juist, volledig, transparant, rechtmatig en         X      X      X      X      X
tijdig aangeleverd.


WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN?
In het voorliggende begrotingsjaar worden de volgende resultaten beoogd:
SMART resultaten 2017                              Toelichting
P&C cyclus
De producten uit de Planning & Control-cyclus
(programmabegroting,                jaarrekening,
Perspectievennota)     bieden     we     conform
vastgestelde planning ter besluitvorming aan de
raad aan. In de rapportages wordt voldaan aan de
geldende regelgeving (o.a. BBV).

Conform afspraak met de raad wordt de raad
jaarlijks gevraagd of er behoefte is aan een
verdiepingsrapportage en zo ja welk onderwerp.

Repressief toezicht
De Programmabegroting 2018 is structureel en
meerjarig sluitend. Doel is om daarmee het
repressieve toezicht van de Provincie ook voor
2019 te verkrijgen en daarmee daadkrachtig te
kunnen inspelen op behoeften van onze burgers
en bedrijven.

Doorontwikkeling P&C producten
Als laatste stap in het project ‘P&C verder op            Verdere doorontwikkeling van de rapportages
orde’ worden alle P&C rapportages volledig                zorgt, door koppeling van cijfers met teksten en
geïntegreerd opgemaakt in een management-                 met bronsystemen, voor beter inzicht in,
systeem.                                                  transparantie van en consistentie van beleid en
                                                          cijfers.




                                                     76
</pre>

====================================================================== Einde pagina 76 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 77 ======================================================================

<pre>WAT GAAT DAT KOSTEN?
Uitvoering van de acties binnen dit product leiden tot de volgende financiële gevolgen.

Staat van baten en lasten (in €)
5.1.1 Financiën
                  Begroting primair Begroting wijziging    Begroting      Begroting      Begroting      Begroting      Begroting
                        2016               2016              2016           2017           2018           2019           2020
Baten                      19.962.840          8.224.393     28.187.233     17.826.498     17.835.875     18.257.832     18.263.358
Lasten                     -2.306.207         -7.498.707     -9.804.914       -894.543     -3.105.401       -880.406       -938.787
Saldo                     17.656.633            725.686     18.382.319     16.931.955     14.730.474     17.377.426     17.324.571


Investeringen (meerjarig)
Voor dit product zijn vanaf 2017 geen investeringen geraamd.


WAT ZIJN DE RELEVANTE BELEIDSINDICATOREN?
Van de door BBV vanaf de Programmabegroting 2017 verplicht gestelde beleidsindicatoren zijn
navolgende indicatoren relevant voor dit product. De vermelde cijfers zijn afkomstig van de (in het
BBV-besluit genoemde) externe organisaties en betreffen de bij die externe organisaties bekend
zijnde, meest recente cijfers. Deze cijfers worden gepubliceerd op de website
www.waarstaatjegemeente.nl. De indicatoren voor apparaatskosten en overhead zijn gebaseerd op
onze eigen prognoses.


Indicator                                     periode       Gemeente    Geheel                          Grootte klasse <
                                                            Woensdrecht Nederland                       25.000 inwoners

Bruto gemeentelijk product                    2013          93                     100                  103
(verwacht/gemeten)
Apparaatskosten                               2017           505                   nb                   nb
Overhead                                      2017           12,8%                 nb                   nb

Toelichting:
- Bruto gemeentelijk product (BGP) is het product van de toegevoegde waarde per baan en het aantal
  banen in een gemeente. Het berekent hoe groot de toegevoegde waarde van de economische
  activiteit in een gemeente is. De verhoudingswaarde (index) tussen verwacht BGP en gemeten BGP
  geeft aan of er boven verwachting (<100) of beneden verwachting (>100) wordt gepresteerd.
- Apparaatskosten betreft alle personele en materiële kosten (in euro’s), die verbonden zijn aan het
  functioneren van de organisatie, exclusief griffie en bestuur.
- Overhead betreft de kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers
  in het primaire proces, uitgedrukt als % van de totale lasten.


PRODUCT 34 = LOKALE BELASTINGEN EN HEFFINGEN
De lokale heffingen zijn te onderscheiden in belastingen enerzijds en leges, rechten en overige
tarieven anderzijds. Lokale belastingen en heffingen zijn een belangrijke inkomstenbron voor de
gemeente. Daarbij kijkt het college kritisch naar de totale gemeentelijke belastingdruk.

WAT WILLEN WE BEREIKEN MET DIT PRODUCT?
De genoemde effecten en resultaten vloeien voort uit coalitieakkoord en collegewerkprogramma.

Resultaten nieuw beleid                                                      wanneer
                                                                 14       15   16    17                 18
Belastingverordeningen, leges en heffingen                       X        X    X     X                  X
worden tijdig vastgesteld en gepubliceerd.




                                                           77
</pre>

====================================================================== Einde pagina 77 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 78 ======================================================================

<pre>WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN?
In het voorliggende begrotingsjaar worden de volgende resultaten beoogd:

SMART resultaten 2017                         Toelichting
Belastingverordeningen
De belastingverordeningen worden gelijktijdig Tarieven worden vastgesteld met inachtneming
met de programmabegroting aan de raad van de uitgangspunten zoals opgenomen in het
aangeboden ter vaststelling.                  collegewerkprogramma.


WAT GAAT DAT KOSTEN?
Uitvoering van de acties binnen dit product leiden tot de volgende financiële gevolgen.

Staat van baten en lasten (in €)
5.1.2 Lokale belastingen en heffingen
                  Begroting primair Begroting wijziging    Begroting      Begroting      Begroting      Begroting      Begroting
                        2016               2016              2016           2017           2018           2019           2020
Baten                       4.635.348            172.472      4.807.820      4.702.222      4.743.599      4.785.390      4.827.598
Lasten                       -256.010            -45.809       -301.819       -357.847       -348.583       -342.366       -342.150
Saldo                      4.379.338            126.663      4.506.001      4.344.375      4.395.016      4.443.024      4.485.448


Investeringen (meerjarig)
Voor dit product zijn vanaf 2017 geen investeringen geraamd.


WAT ZIJN DE RELEVANTE BELEIDSINDICATOREN?

Van de door BBV vanaf de Programmabegroting 2017 verplicht gestelde beleidsindicatoren zijn
navolgende indicatoren relevant voor dit product. De vermelde cijfers zijn afkomstig van de (in het
BBV-besluit genoemde) externe organisaties en betreffen de bij die externe organisaties bekend
zijnde, meest recente cijfers. Deze cijfers worden gepubliceerd op de website
www.waarstaatjegemeente.nl.


   Indicator                                        periode Gemeente    Geheel                                 Grootte
                                                            Woensdrecht Nederland                              klasse <
                                                                                                               25.000
                                                                                                               inwoners
   Woonlasten éénpersoonshuishouden                 2016          575                    643                   677
   Woonlasten meerpersoonshuishouden                2016          664                    716                   770


Toelichting:
- Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar, dat een éénpersoonshuishouden betaalt aan
  woonlasten.
- Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar, dat een meerpersoonshuishouden betaalt aan
  woonlasten.

PRODUCT 35 = INFORMATIEVOORZIENING EN AUTOMATISERING
In 2014 is het Informatiebeleidsplan 2014-2016 opgesteld op basis van de evaluatie ICT kaderplan
2009-2013. Ontwikkelingen met betrekking tot digitale informatie huishouding van de gemeente
worden in lijn gebracht met maatschappelijke, sociale, bestuurlijke en technische ontwikkelingen en
ontwikkelingen op het gebied van Informatieverwerking. Het digitale werken wordt verder
uitgebouwd.




                                                           78
</pre>

====================================================================== Einde pagina 78 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 79 ======================================================================

<pre>WAT WILLEN WE BEREIKEN MET DIT PRODUCT?
De genoemde effecten en resultaten vloeien voort uit coalitieakkoord en collegewerkprogramma.

Resultaten nieuw beleid                                                             wanneer
                                                                    14        15      16    17               18
Het ICT Kaderplan 2009-2013 is geëvalueerd en                                 X
het informatiebeleidsplan 2014-2016 is opgesteld.
Het     informatiebeleidsplan  2017-2019     is                                           X
opgesteld.
Raad, college en ambtelijke organisatie werken                                X
digitaal.

WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN?
In het voorliggende begrotingsjaar worden de volgende resultaten beoogd:
SMART resultaten 2017                              Toelichting
Informatiebeleidsplan
We geven uitvoering aan de in de jaarschijf 2017 Dit betreft vooral activiteiten op het gebied van
opgenomen activiteiten en investeringen van het digitale dienstverlening, implementatie BGT en
informatiebeleidsplan 2017-2019.                   organisatie van de informatievoorziening.
Informatieveiligheid
We voldoen aan de geldende wet- en regelgeving De           landelijk     vastgestelde     Baseline
en     bepalen    het    ambitieniveau    inzake Informatieveiligheid Nederlandse Gemeenten
informatieveiligheid van onze gemeente vanaf (BIG) richtlijn wordt hierbij als uitgangspunt
2017                                               gehanteerd.



WAT GAAT DAT KOSTEN?
Uitvoering van de acties binnen dit product leiden tot de volgende financiële gevolgen.

Staat van baten en lasten (in €)
5.1.3 Informatievoorziening en automatisering
                    Begroting primair   Begroting wijziging    Begroting      Begroting       Begroting      Begroting         Begroting
                          2016                 2016              2016           2017            2018           2019              2020
Baten                                 0                    0              0              57             57               57              57
Lasten                          -81.231              -25.000       -106.231        -139.768       -115.780         -117.634        -119.505
Saldo                          -81.231              -25.000       -106.231        -139.711       -115.723         -117.577        -119.448


Investeringen (meerjarig in €)
5.1.3 Informatievoorziening en automatisering
Omschrijving                                                        Begroting         Begroting           Begroting           Begroting
                                                                      2017              2018                2019                2020

Wettelijke archiveringseisen                                               25.000                 0                   0                   0
                                                                           25.000                 0                   0                   0



WAT ZIJN DE RELEVANTE BELEIDSINDICATOREN?
Van de door BBV vanaf de Programmabegroting 2017 verplicht gestelde beleidsindicatoren is geen
indicator relevant voor dit product.




                                                               79
</pre>

====================================================================== Einde pagina 79 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 80 ======================================================================

<pre>PRODUCT 36 = INKOOP- EN AANBESTEDINGSBELEID
Het gemeentelijk inkoop- en aanbestedingsbeleid dient in overeenstemming te zijn met en aan te
sluiten op de Aanbestedingswet. Daarnaast moet gemeentelijk beleid worden opgesteld. Dat moet
goed uitvoerbaar zijn. Nadrukkelijk aandacht zal worden gegeven aan de mogelijkheden, binnen de
wettelijke kaders en regelgeving, van social return on investment, inbesteden en kansen voor lokale
ondernemers.

WAT WILLEN WE BEREIKEN MET DIT PRODUCT?
De genoemde effecten en resultaten vloeien voort uit coalitieakkoord en collegewerkprogramma.
Resultaten nieuw beleid                                         wanneer
                                                    14      15    16     17     18
Actualisatie beleid en implementatie.                 X      X

WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN?
In het voorliggende begrotingsjaar worden de volgende resultaten beoogd:
SMART resultaten 2017                              Toelichting
Uitvoeringswerkzaamheden
We voeren de aanbestedingskalender jaarschijf Bij de aanbestedingen welke in 2017 zullen
2017 uit.                                     plaatsvinden     zal     het     inkoop-     en
                                              aanbestedingsbeleid van toepassing zijn, met
                                              aandacht voor social return on investment,
                                              inbesteden en aandacht voor lokale ondernemers.


WAT GAAT DAT KOSTEN?
Uitvoering van de acties binnen dit product leiden tot de volgende financiële gevolgen.

Staat van baten en lasten
De baten en lasten, die een oorzakelijk verband hebben met dit product worden elders binnen dit
programma verantwoord op de basis van de vastgestelde kostensoort-/kostenplaats structuur.

Investeringen (meerjarig)
Investeringen die een oorzakelijk verband hebben met dit product worden elders binnen dit
programma verantwoord op de basis van de vastgestelde kostensoort-/kostenplaats structuur.

WAT ZIJN DE RELEVANTE BELEIDSINDICATOREN?
Van de door BBV vanaf de Programmabegroting 2017 verplicht gestelde beleidsindicatoren is geen
indicator relevant voor dit product.


PRODUCT 37 = OVERHEAD
In voorgaande jaren werden de overheadkosten verdeeld over alle producten. In elk
programma zat dus een component overhead. Met ingang van 2017 worden de
overheadkosten, conform de nieuwe BBV-regels,            verantwoord in programma 5
Bedrijfsvoering in een nieuw toegevoegd product ‘Overhead’.

Staat van baten en lasten (in €)
5.1.5 Overhead
                 Begroting primair     Begroting wijziging    Begroting       Begroting      Begroting      Begroting      Begroting
                       2016                   2016              2016            2017           2018           2019           2020
Baten                                0                    0               0         56.400         56.400         56.400         56.400
Lasten                               0                    0               0     -5.707.458     -5.699.187     -5.674.733     -5.680.562
Saldo                                0                    0               0    -5.651.058     -5.642.787     -5.618.333     -5.624.162




                                                              80
</pre>

====================================================================== Einde pagina 80 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 81 ======================================================================

<pre>Investeringen (meerjarig in €)
5.1.5 Overhead
Omschrijving                                      Begroting    Begroting    Begroting    Begroting
                                                    2017         2018         2019         2020

Uitvoering gebouwenbeheer (voorziening)               48.000      244.628      383.471               0
Investering herinrichting gemeentehuis                  p.m.         p.m.         p.m.               0

Uitvoering informatiebeleidsplan 2017-2019              p.m.         p.m.         p.m.               0
                                                      48.000      244.628      383.471               0




                                             81
</pre>

====================================================================== Einde pagina 81 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 82 ======================================================================

<pre>Thema 5.2 Personeel en organisatie
De te bereiken maatschappelijke effecten voor dit thema zijn:
1. De organisatie faciliteert bestuur en inwoners optimaal.
2. Dat gebeurt tegen acceptabele kosten en optimaal efficiënt.

Belangrijkste ontwikkelingen

Algemene beschrijving
De gemeente Woensdrecht werkt vanuit eigen kracht samen met andere partners om haar taken goed
te kunnen vervullen, nu en in de toekomst. Zij heeft daarvoor een toekomstvisie opgesteld en een visie
op samenwerken en regie daarop. Met gemeenten op de Brabantse Wal, in de regio West-Brabant, met
de eigen inwoners, en met andere organisaties werkt Woensdrecht samen op vele taak- /
aandachtsgebieden en in diverse vormen om haar bestuurskracht te behouden. Dat speelveld is
voortdurend in beweging.

Dat betekent ook een beroep op de flexibiliteit van medewerkers. De nieuwe visie van de organisatie,
haar missie, kernwaarden en structuur (doorontwikkeling) zijn daarop afgestemd. De
doorontwikkeling zal in 2017 gestalte krijgen als het besluitvormingsproces is doorlopen. In algemene
zin worden samenwerkingsmogelijkheden continue, ook in 2017, onderzocht en waar mogelijk ook
geïmplementeerd.

Kansen en risico’s
De werkzaamheden van bedrijfsvoering zijn ondersteunend aan het primaire proces. Deze dienen
efficiënt en goed geborgd te zijn. Samenwerking op bedrijfsvoeringsfuncties is datgene waar steeds
meer organisaties naar op zoek zijn. Ook de markt biedt een steeds breder pakket aan
ontzorgingsmogelijkheden. ICT-ontwikkelingen maken steeds vaker plaats onafhankelijk werken
mogelijk. Voor samenwerking op bedrijfsvoering geldt dat we ons blijvend en voortdurend oriënteren
op de beste variant.

Het proces om te komen tot doorontwikkeling van de ambtelijke organisatie heeft vertraging gekend in
2016. Afhankelijk van de uitspraak van de Ondernemingskamer zal het vervolgproces doorlopen in
2017 en zal de doorontwikkeling verder zijn beslag krijgen.

PRODUCT 38 = PERSONEEL EN ORGANISATIE
De organisatie van de gemeente Woensdrecht heeft in 2010 de kernwaarden ‘klantbewustheid;
samenwerking; verantwoordelijkheid; flexibiliteit daadkracht en transparantie’ vastgesteld. Deze
vloeien voort uit de organisatievisie, die het functioneren van de organisatie moet richten zodat zij
optimaal ten dienste staat van bestuur en inwoners. De organisatie moet efficiënt (structuur en
processen) zijn ingericht en bemand (de juiste mens op de juiste plaats). Ontwikkelingen in
omgeving en bij het bestuur geven aanleiding tot een evaluatie en bijstelling met gevolgen voor
samenhangende aandachtsgebieden.

WAT WILLEN WE BEREIKEN MET DIT PRODUCT?
De genoemde effecten en resultaten vloeien voort uit coalitieakkoord en collegewerkprogramma.
Resultaten nieuw beleid                                         wanneer
                                                    14      15    16     17     18
Evaluatie en actualisatie visie en missie van de          X
ambtelijke organisatie.
Actualisatie   functiehuis     (naar    aanleiding
actualisatie visie en ontwikkelingen in                       X
omgeving).
Actualisatie HR-visie en beleid/regelingen.
Evaluatie en actualisatie mandaatregeling.                X        X




                                                     82
</pre>

====================================================================== Einde pagina 82 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 83 ======================================================================

<pre>Samenwerking op het gebied van bedrijfsvoering
(Woensdrecht, Steenbergen en Bergen op Zoom)
ter bevordering van kwaliteit, voorkomen
kwetsbaarheid en verbeteren continuïteit,                                               X
klantgerichtheid en kosten efficiency met oog
voor ‘couleur locale’ is een feit.
Doorontwikkeling van de structuur van de
organisatie is gerealiseerd op basis van het                                                    X
voorlopig werkmodel 2017.


WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN?
In het voorliggende begrotingsjaar worden de volgende resultaten beoogd:
SMART resultaten 2017                              Toelichting
Doorontwikkeling organisatie
De doorontwikkeling van de ambtelijke Zodra het besluit tot doorontwikkeling is
organisatie verloopt volgens aangepaste planning. genomen wordt 2017 gebruikt om de nieuwe
De organisatiestructuur is afgestemd op lopende organisatie weg te zetten en te richten.
en voorziene ontwikkelingen.
Samenwerking bedrijfsvoering
De     alternatieven    van    versterking   van Mogelijkheden tot (tijdelijke) versterking van de
bedrijfsvoering zijn verkend. Dit kan leiden tot bedrijfsvoeringsfunctie zijn bezien evenals
het nemen van tijdelijke maatregelen inzake met mogelijkheden om te komen tot een structurele
name kwaliteitsverbetering en beperking van verbetering van de kwaliteit en beperking van
kwetsbaarheid.                                     kwetsbaarheid (rekening houdend met kosten
                                                   efficiëntie).


WAT GAAT DAT KOSTEN?
Uitvoering van de acties binnen dit product leiden tot de volgende financiële gevolgen.

Staat van baten en lasten (in €)
5.2.1 Personeel en organisatie
                  Begroting primair   Begroting wijziging    Begroting      Begroting       Begroting      Begroting      Begroting
                        2016                 2016              2016           2017            2018           2019           2020
Baten                               0                    0              0             39              39             39             39
Lasten                     -1.141.927                    0     -1.141.927        -72.134         -71.518        -71.473        -71.416
Saldo                     -1.141.927                     0    -1.141.927        -72.095         -71.479        -71.434        -71.377


Investeringen (meerjarig)
Voor dit product zijn vanaf 2017 geen investeringen geraamd.

WAT ZIJN DE RELEVANTE BELEIDSINDICATOREN?
Van de door BBV vanaf de Programmabegroting 2017 verplicht gestelde beleidsindicatoren zijn
navolgende indicatoren relevant voor dit product. Deze cijfers zijn gebaseerd op onze eigen prognoses.


   Indicator                           Gemeente    Geheel    Grootte klasse
                                       Woensdrecht Nederland < 25.000 inwoners


   Formatie                            5,8                    8,1               6,3

   Bezetting                           130                    137.020           36.740

   Externe inhuur                      10,2%                  15%               14%




                                                             83
</pre>

====================================================================== Einde pagina 83 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 84 ======================================================================

<pre>Toelichting.
- de toegestane formatie in fte per 1.000 inwoners van het ambtelijk apparaat van de gemeente voor
  het begrotingsjaar op peildatum 1 januari (hoeveel mensen (in fte) mogen er in dienst zijn). Fte
  wordt gelijk gesteld aan een 36-urige werkweek.
- Bezetting betreft het werkelijke aantal fte dat werkzaam is.
- Externe inhuur betreft het uitvoeren van werkzaamheden in opdracht van een bij de organisatie in
  dienst zijnde opdrachtgever, door een private organisatie met winstoogmerk. De kosten van de
  inhuur van externen wordt in de begroting weergegeven en tevens als % van de totale loonsom.
- Gegevens op basis van Jaarrekening 2015.




                                               84
</pre>

====================================================================== Einde pagina 84 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 85 ======================================================================

<pre>Thema 5.3 Externe zaken
De te bereiken maatschappelijke effecten voor dit thema zijn:
1. Communicatie met aandacht voor (pro-)actieve voorlichting en public relations, snelle en
    kwalitatief goede besluitvorming bij klachten en bezwaren bevorderen de relatie tussen gemeente,
    burgers, instellingen en bedrijven.
2. Voorkomen van onvoorziene en onnodige kosten door rechtszaken en aansprakelijk- en
    ingebrekestellingen.
3. De huisvesting van de gemeentelijke organisatie ondersteunt de diverse bedrijfsprocessen
    efficiënt en effectief. De ruimtes worden optimaal efficiënt benut. De inwoner kan in ‘zijn’
    gemeentehuis terecht voor dienstverlening, met vragen etc.


Belangrijkste ontwikkelingen

Algemene beschrijving
De doorontwikkeling van de ambtelijke organisatie, verdergaande digitalisering van werkzaamheden,
mogelijkheden van flexwerken, thuiswerken, de uitwerking van het programma dienstverlening, het
uitgangspunt van volledige benutting van het kantooroppervlak en het mogelijk inhuizen van andere
gebruikers, vragen flexibiliteit van en geven flexibiliteit aan onze medewerkers. Dit heeft
consequenties voor inrichting en gebruik van het gemeentekantoor, dat meer een ontmoetingscentrum
zal zijn en daarmee in de breedste zin van het woord het huis van de gemeente wordt. Het nieuwe
huisvestingsplan houdt rekening met genoemde ontwikkelingen. Uitgangspunt is dat de beschikbare
werkruimte voor 100% c.q. zo optimaal mogelijk wordt benut. Leegstand wordt voorkomen door het
in het gemeentehuis onderbrengen van samenwerkingsorganisaties waarin Woensdrecht participeert
en, indien nodig en mogelijk, aan de (gemeentelijke) overheid gelieerde organisaties te huisvesten
(gemeenschappelijke regelingen, overige overheidsorganisaties e.d.). Met het oog op veiligheid en
Arbo-eisen voor medewerkers (inclusief die van samenwerkingspartners) van het Sociaal Domein én
het opheffen van de locatie Kromstraat 4 op lange termijn zullen de activiteiten die daar thans
plaatsvinden (gefaseerd) naar het gemeentehuis worden overgebracht. Daarmee wordt ook het Sociaal
Domein adequaat gehuisvest en kan optimaal gebruik worden gemaakt van de bestaande
voorzieningen.

Kansen en risico’s

Het gemeentehuis Woensdrecht is dan als Huis van de Gemeente gericht op de toekomst: Het is
multifunctioneel en toegankelijk, ingericht. Klanten en gasten ervaren vriendelijkheid en een
servicegerichte efficiënte dienstverlening. Het gebouw moet daarvoor worden aangepast waarvoor
middelen nodig zijn. Daarbij wordt bewust gekeken naar opbrengsten die verhuur en het ontwikkelen
van de dislocatie K4 kan opleveren

Thema 5.3 Externe zaken is onderverdeeld naar 3 producten, die hierna worden verbijzonderd.

PRODUCT 39 = COMMUNICATIE
Een gemeentelijke overheid die actueel, tijdig, duidelijk, effectief en volledig informeert, gebruik
makend van de diverse kanalen (brief, website, social media).

WAT WILLEN WE BEREIKEN MET DIT PRODUCT?
De genoemde effecten en resultaten vloeien voort uit coalitieakkoord en collegewerkprogramma.
Resultaten nieuw beleid                                         Wanneer
                                                     14      15    16     17    18

Doorontwikkeling diverse kanalen ten behoeve                      X
van dienstverlening is gereed.
Actualisatie Communicatiewerkprogramma 2014-
2018 met aandacht voor social media,                       X
participatie,   lobby   en   pers   (inclusief
implementatie).


                                                 85
</pre>

====================================================================== Einde pagina 85 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 86 ======================================================================

<pre>WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN?
In het voorliggende begrotingsjaar worden de volgende resultaten beoogd:
SMART resultaten 2017                              Toelichting
Communicatiewerkprogramma
Proactief communiceren is een must. Dat geldt
zeker voor een aantal projecten uit het
collegewerkprogramma. In 2017 betreft dit
tenminste:
    - Sociaal Domein (ONS-campagne)
    - Randweg Putte
    - (Digitale) dienstverlening
    - KCC
    - Samenwerkingsverband bedrijfsvoering
    - Masterplan Hoogerheide
    - Toekomstvisie en bestuurskracht.

In 2017 zetten we netwerk en lobby in om doelen
(participatiesfeer) te bereiken.
Doorontwikkeling website, intranet, extranet
Het gemeentelijke intranet is in 2017 vernieuwd. Het intranet wordt gebruikt voor ambtelijk
Het huidige extranet voor raadsleden is in 2017 gebruik.
via iBabs beschikbaar.

We faciliteren het project Dienstverlening met de
website om steeds meer digitale diensten aan
burgers en bedrijven te kunnen aanbieden.
Daarnaast ondersteunen we de informatie op de
website vanaf 2017 met geografische kaarten.


WAT GAAT DAT KOSTEN?
Uitvoering van de acties binnen dit product leiden tot de volgende financiële gevolgen.

Staat van baten en lasten (in €)




Investeringen (meerjarig)
Voor dit product zijn vanaf 2017 geen investeringen geraamd.

WAT ZIJN DE RELEVANTE BELEIDSINDICATOREN?
Van de door BBV vanaf de Programmabegroting 2017 verplicht gestelde beleidsindicatoren is geen
indicator relevant voor dit product.

PRODUCT 40 = JURIDISCHE ZAKEN
Juridische zaken dient bij te dragen aan een tijdige en een kwalitatief goede besluitvorming. Dat komt
de relatie met de inwoners ten goede. Mediation kan daar nog een extra impuls aan geven.
“Voorkomen is beter dan genezen.”

WAT WILLEN WE BEREIKEN MET DIT PRODUCT?
De genoemde effecten en resultaten vloeien voort uit coalitieakkoord en collegewerkprogramma.
Resultaten nieuw beleid                             Wanneer
                                                    14      15    16     17     18

Evaluatie en actualisatie klachtenprocedure                X              X
waarin mediation wordt meegenomen.

                                                    86
</pre>

====================================================================== Einde pagina 86 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 87 ======================================================================

<pre>Onderzoek naar het versnellen van de afhandeling
van bezwaarschriften; met een pilot ambtelijk X                              X
horen in samenwerking met andere gemeenten en
mediation.
Bezwaarschriftencommissie is geëvalueerd en in
het licht van bovenstaande pilot is deze opnieuw                             X      X
gepositioneerd.


WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN?

In het voorliggende begrotingsjaar worden de volgende resultaten beoogd:
SMART resultaten 2017                               Toelichting
Bezwaarschriften – tijdigheid
We handelen bezwaren binnen termijnen af en De (wettelijke) termijn voor afhandeling
verdagen uitsluitend indien strikt noodzakelijk. In bedraagt 12 weken (commissie) en 6 weken
geen enkel geval leidt dit tot het betalen van een (ambtelijk horen). Door voor tenminste 50% van
dwangsom wegens niet tijdigheid. Uitgangspunt de ontvangen bezwaarschriften ambtelijk horen
is 40-50 bezwaren op jaarbasis.                     in te zetten zorgen we ervoor dat een
                                                    bezwaarmaker sneller een beslissing op bezwaar
                                                    ontvangt.
Tijdigheid van klachtenafhandeling
We nemen klachten m.b.t. onze dienstverlening De max. afhandelingstermijn bedraagt 10 weken.
serieus: deze worden allen tijdig (conform Verdaging van de termijn geschiedt uitsluitend
Klachtverordening of Interne Klachtenregeling) in afstemming met klager. Afhandeling buiten
afgehandeld. Uitgangspunt is 20 klachten op termijn wordt daarmee in 100% van de gevallen
jaarbasis.                                          voorkomen.
Klachtenafhandeling – inzet van mediation
Door inzet van mediation wordt tenminste 50% Door met klager in gesprek te gaan wordt in veel
van de ingediende klachten vroegtijdig opgelost gevallen een klacht snel naar tevredenheid
en komt het niet tot formele bestuurlijke opgelost of door klager ingetrokken.
klachtbehandeling.


WAT GAAT DAT KOSTEN?
Uitvoering van de acties binnen dit product leiden tot de volgende financiële gevolgen.

Staat van baten en lasten (in €)
5.3.2 Juridische zaken
                  Begroting primair   Begroting wijziging    Begroting       Begroting      Begroting      Begroting      Begroting
                        2016                 2016              2016            2017           2018           2019           2020
Baten                               0                    0               0              3              3              3              3
Lasten                        -90.115                    0         -90.115         -7.517         -7.466         -7.450         -7.432
Saldo                        -90.115                     0        -90.115         -7.514         -7.463         -7.447         -7.429


Investeringen (meerjarig)
Voor dit product zijn vanaf 2017 geen investeringen geraamd.


WAT ZIJN DE RELEVANTE BELEIDSINDICATOREN?
Van de door BBV vanaf de Programmabegroting 2017 verplicht gestelde beleidsindicatoren is geen
indicator relevant voor dit product.




                                                             87
</pre>

====================================================================== Einde pagina 87 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 88 ======================================================================

<pre>PRODUCT 41 = HUISVESTING (GEMEENTELIJKE ORGANISATIE)
In 2014 wordt een geactualiseerd huisvestingsplan voor het gemeentehuis opgesteld dat rekening
dient te houden met actuele en verwachte toekomstige externe en organisatorische ontwikkelingen.
Het doel van het huisvestingsplan is om de gemeentelijke organisatie adequaat te huisvesten. De
ruimte in het gebouw dient 100% benut te worden.

WAT WILLEN WE BEREIKEN MET DIT PRODUCT?
De genoemde effecten en resultaten vloeien voort uit coalitieakkoord en collegewerkprogramma.
Resultaten nieuw beleid                             Wanneer
                                                       14   15     16     17     18

Actualisatie Huisvestingsplan is gereed en
afgestemd op diverse van in- en externe
ontwikkelingen, zoals accommodatiebeleid,               X
HRM-beleid in het kader van werktijden en
werkplekken, decentralisaties, samenwerking.
Het Huisvestingsplan 2014 is uitgevoerd.                                   X

WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN?
In het voorliggende begrotingsjaar worden de volgende resultaten beoogd:
SMART resultaten 2017                              Toelichting
Uitvoeringsprogramma huisvestingsplan
We stellen een integraal huisvestingsplan (voor
dienstverlening,         sociaal         domein,
samenwerkingspartners en ambtelijke organisatie)
vast en zorgen dat benodigde middelen
beschikbaar zijn.

WAT GAAT DAT KOSTEN?
Uitvoering van de acties binnen dit product leiden tot de volgende financiële gevolgen.

Staat van baten en lasten
De baten en lasten, die een oorzakelijk verband hebben met dit product worden elders binnen dit
programma verantwoord op de basis van de vastgestelde kostensoort-/kostenplaats structuur.

Investeringen (meerjarig)
Voor dit product zijn vanaf 2017 geen investeringen geraamd.

WAT ZIJN DE RELEVANTE BELEIDSINDICATOREN?
Van de door BBV vanaf de Programmabegroting 2017 verplicht gestelde beleidsindicatoren zijn geen
indicatoren relevant voor dit product.




                                                  88
</pre>

====================================================================== Einde pagina 88 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 89 ======================================================================

<pre>3. PARAGRAFEN

3.1 Lokale heffingen
Algemeen
Deze paragraaf gaat nader in op de lokale heffingen. Deze zijn te onderscheiden in belastingen
enerzijds en leges, rechten en overige tarieven anderzijds. Inzicht in de omvang, werking en reikwijdte
van de lokale heffingen is van belang voor de raad omdat zij immers veelal de enige mogelijkheid
vormen om aanvullende wensen te kunnen financieren. Daarnaast wordt steeds kritischer gekeken naar
de totale gemeentelijke belastingdruk. Woensdrecht staat echter niet op zichzelf: inzicht in de hoogte
van de heffingen van vergelijkbare gemeenten is eveneens verhelderend.

De gemeente Woensdrecht kent de volgende gemeentelijke belastingen:
• Onroerende zaakbelastingen (ozb);
• Afvalstoffenheffing;
• Rioolheffing;
• Hondenbelasting;
• Forensenbelasting;
• Toeristenbelasting.

Deze belastingen en de diverse te onderscheiden leges en rechten worden in deze paragraaf toegelicht.
De gemeente is beperkt in de belastingen die ze mag heffen. Deze zijn limitatief opgesomd in de
Gemeentewet.

Lokaal beleid
Het beleid ten aanzien van lokale heffingen is gebaseerd op de uitgangspunten van het Coalitie-
akkoord 2014–2018 en het Collegewerkprogramma 2014-2018 “Samen voor Woensdrecht”. Zoveel
als mogelijk wordt gekozen voor het uitgangspunt dat de tarieven van die belastingen, waarbij
maximaal de kosten mogen worden verhaald, de gemeentelijke dienstverlening 100% kostendekkend
dient te zijn (o.a. afvalstoffen-, rioolheffing, leges).

De uitgangspunten met betrekking tot de financiën van de gemeente zijn:
• geen lastenverhoging voor burgers en bedrijven, met uitzondering van inflatiecorrectie ten aanzien
  van onroerende zaakbelastingen (ozb), hondenbelasting en forensenbelasting;
• het voeren van een solide financieel beleid, de gemeentelijke financiën zijn inhoudelijk en
  financieel “op orde”. Inkomsten en uitgaven zijn met elkaar in evenwicht en risico’s zijn in beeld;
• de gemeente realiseert en verantwoordt, via de vastgestelde planning & control-cyclus, de
  vastgestelde beoogde resultaten en maatschappelijke effecten. Zij doet dat rechtmatig, volledig,
  tijdig en transparant.

Ontwikkelingen 2017
De Nederlandse economie staat er weer beter voor. Door de inzet van velen heeft de Nederlandse
economie in 2015 weer de omvang van vóór de crisis bereikt, en groeit deze ook in 2016 gestaag door.
De economische vooruitzichten zijn gunstig, met een groei van 1,7% in zowel 2016 als 2017. De
inflatie en lange rente in het eurogebied blijft laag. De toename van de koopkracht met 1% is in 2017
lager dan in 2016. De woningmarkt herstelt snel, met een snelle toename van de huizenprijzen. Het
aantal te koop staande woningen daalt en de vraag naar woningen blijft toenemen, door demografische
ontwikkelingen zoals de toename van het aantal huishoudens. Transactieaantallen zijn terug op het
niveau van vóór de crisis en zullen ook in 2016 en 2017 blijven toenemen. Er blijven wel flinke
regionale verschillen in het herstel van de prijzen. In Utrecht en Noord-Holland is het aantal te koop
staande woningen sinds 2013 gehalveerd, in andere provincies is de daling pas recent begonnen. De
productie van nieuwbouwwoningen is nog laag in vergelijking met het niveau van vóór de crisis,
waardoor het aantal gereed gekomen woningen en het totaal van te koop staande nieuwbouwwoningen
ook laag blijven. Dit draagt bij aan het herstel van de prijzen (bron: Centraal Planbureau, Macro
Economische Verkenning 2017). Volgens voorlopige cijfers van de Belastingsamenwerking West-



                                                  89
</pre>

====================================================================== Einde pagina 89 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 90 ======================================================================

<pre>Brabant (BWB) is er in Woensdrecht sprake van een stijging van de WOZ-waarden voor 2017
(peildatum 1 januari 2016) van +1,5% bij woningen en 0,0% bij niet-woningen.

Hervorming gemeentelijk belastinggebied
In juni 2016 hebben de Minister van Binnenlandse Zaken en de staatsecretaris van Financiën een brief
aan de Tweede Kamer gezonden over de hervorming van het gemeentelijk belastinggebied.
In de brief wordt geschetst hoe een verschuiving van rijksbelastingen naar gemeentebelastingen
vormgegeven zou kunnen worden, met inbegrip van de wetaanpassingen die daarvoor nodig zijn. In
2015 zijn verschillende studies gepubliceerd, o.a. door het Centraal Planbureau (CPB), de Raad voor
de financiële verhoudingen (Rfv) en - in opdracht van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten
(VNG) - de commissie Financiële ruimte voor gemeenten (commissie Rinnooy Kan) over de
inrichting en vormgeving van het gemeentelijk belastinggebied. In al deze studies wordt, vanuit
verschillende invalshoeken, gepleit voor een verschuiving van € 4 miljard van rijksbelastingen (loon-
en inkomstenbelasting) naar gemeentebelastingen. Argumenten die in de aangehaalde studies worden
genoemd voor de wenselijkheid van deze schuif zijn o.a. versterking van de lokale democratie,
vergroting van de doelmatigheid en de mogelijkheid die deze schuif biedt om de lasten op arbeid te
verlagen met een positief effect voor de werkgelegenheid. Het CPB, de Rfv en de Commissie Rinnooy
Kan komen in hun aanbevelingen met de herinvoering van de OZB voor gebruikers van woningen en
een ingezetenenheffing. Dit zijn belastingen die door alle inwoners van een gemeente worden betaald.
De OZB-gebruikers van woningen kent de WOZ-waarde als grondslag. De WOZ-waarde is een
bekende en economisch weinig verstorende belastinggrondslag. De ingezetenenheffing is een vast
bedrag per volwassen inwoner. Het voornemen is om bij de hervorming van het gemeentelijk
belastinggebied gelijktijdig een aantal kleine belastingen af te schaffen (bijv. honden-, forensen- en
reclamebelasting). Gemeenten kunnen de derving als gevolg van het afschaffen van de kleine(re)
belastingen opvangen met de nieuwe brede heffingen. De keuze voor de hervorming van het
gemeentelijke belastinggebied wordt overgelaten aan het nieuwe kabinet.

Geraamde inkomsten
In 2017 worden de volgende inkomsten met betrekking tot de lokale heffingen geraamd:

Bedragen afgerond op € 1.000,-

Specificatie                                                       Opbrengsten (in €)
belastingopbrengsten        Jaar-       Begroting                        Begroting 2017                            Bedrag
                          rekening         2016        Primitief      Heffings      Totaal          in %         per inwoner
                            2015        (na wijzig.)                  maatregel                                   in euro (€)
                                                                                   ( k.4 + 5)     (k. 6 in %)   (k.6 / 21.700 *)
           1                  2              3            4               5             6             7                8
Onroerende
zaakbelastingen             4.126.000     4.174.000     4.166.000        -28.000    4.138.000        49,14%                 191
Afvalstoffenheffing         1.901.000     2.005.000     1.975.000       -147.000    1.828.000        21,71%                  84
Rioolheffing                1.966.000     1.859.000     1.859.000         35.000    1.893.000        22,48%                  87
Hondenbelasting               172.000       160.000       160.000        -16.000        144.000       1,71%                     7
Toeristenbelasting            351.000       429.000       375.000              0        375.000       4,45%                  17
Forensenbelasting              49.000        42.000        42.000              0         42.000       0,50%                     2
Totaal:                     8.565.000     8.669.000     8.577.000       -156.000    8.420.000       100,00%                 388

(*): Raming inwonertal gemeente Woensdrecht per 1-1-2017.
     Inwonertal gemeente Woensdrecht per 1-1-2016, definitief cijfer vastgesteld door het Cbs: 21.682.

Voornemens per heffing
Onderstaand geven wij een toelichting op de belangrijkste tariefaanpassingen voor het begrotingsjaar
2017. De belastingverordeningen voor 2017 worden in de openbare raadsvergadering van november
2016 aan de raad ter vaststelling aangeboden. De in deze paragraaf opgenomen tarieven voor 2017 zijn
onder voorbehoud van besluitvorming door de gemeenteraad.

Onroerende zaakbelastingen
De onroerende zaakbelastingen worden met ingang van 1 januari 2009 berekend naar een percentage
van de waarde van de onroerende zaak, de WOZ-waarde. De peildatum van de WOZ-waarde is

                                                              90
</pre>

====================================================================== Einde pagina 90 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 91 ======================================================================

<pre>1 januari van het jaar voorafgaand aan het jaar waarop de aanslag betrekking heeft. Dus 1 januari 2016
voor de belastingaanslag 2017.

De nieuwe WOZ-waarden voor 2017 zijn nog niet bekend. Volgens voorlopige cijfers van de
Belastingsamenwerking West-Brabant (BWB) is er sprake van een stijging van de WOZ-waarden voor
2017 (peildatum 1 januari 2016) van 1,5% bij woningen en 0,0% bij niet-woningen. Bij een waarde-
mutatie van de onroerende zaken zal dit worden gecorrigeerd middels aanpassing van de OZB-
tarieven.

Conform het collegewerkprogramma 2014-2018 wordt de lastendruk jaarlijks verhoogd met maximaal
het inflatiepercentage. In de Kadernota 2014 is opgenomen om in de begroting en het
meerjarenperspectief rekening te houden met een inflatiepercentage van 2%. Het inflatiepercentage
voor 2017 bedraagt 0,0% en is gebaseerd op de ontwikkeling van de consumentenprijsindex van de
maand juni 2016 ten opzichte van juni 2015 (bron: CBS). Voor het begrotingsjaar 2017 betekent dit
een lagere stijging van 2,0%. Voor het meerjarenperspectief 2018-2020 wordt een inflatiepercentage
van +1% aangehouden.

Voor 2016 bedragen de percentages OZB in onze gemeente:
• tarief woningen eigenaren                 0,1156%
• tarief niet-woningen eigenaren            0,1657%
• tarief niet-woningen gebruikers           0,1380%

Hoewel verhoging van de tarieven geen wettelijke belemmeringen meer kent wordt voorgesteld om de
tarieven in 2017 niet te laten stijgen.

De volgende tarieven voor 2017 worden aan de raad voorgesteld:
• tarief woningen eigenaren                  0,1139%
• tarief niet-woningen eigenaren             0,1657%
• tarief niet-woningen gebruikers            0,1380%

Op basis van de inflatiecorrectie wordt een lagere opbrengst onroerende zaak belastingen verkregen
van:
• hogere opbrengst woningen eigenaren          € 1.895
• hogere opbrengst niet-woningen eigenaren € 5.778
• lagere opbrengst niet-woningen gebruikers € 35.851
• totale lagere opbrengst:                     € 28.178

Het ‘normtarief’ ofwel redelijk peil van de OZB is door het Ministerie van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties voor 2017 vastgesteld op 0,1927% van de WOZ-waarde (2016: 0,1889%; bron:
Meicirculare gemeentefonds 2016).

Afvalstoffenheffing
Iedere gemeente heeft de wettelijke plicht tot het inzamelen van huishoudelijke afvalstoffen binnen
haar grondgebied (art. 10.11 Wet milieubeheer). De gemeente kan, ter bestrijding van de kosten die
verbonden zijn aan de verwijdering van huishoudelijke afvalstoffen, een heffing instellen, alleen van
burgers, voor ieder perceel (woning) waar de mogelijkheid bestaat tot het inzamelen van
huishoudelijke afvalstoffen, ook al wordt er geen vuilnis aangeboden.

Het beleid in Woensdrecht is er steeds op gericht geweest om de activiteit ‘afvalinzameling & -
verwerking’ kostendekkend te doen uitvoeren. Dat betekent dat de kosten financieel gedekt moeten
worden door de opbrengsten.

Diftar
Met ingang van 1 januari 2013 is Diftar (geDIFferentieerd TARief) volgens het ‘volume frequentie
systeem’ ingevoerd bij de gemeente Woensdrecht. De raad heeft bij de invoering van Diftar een 11-tal
uitgangspunten geformuleerd en heeft de bijbehorende financiële uitwerking vastgesteld. Hierbij is
tegemoetgekomen aan de wens om te kiezen voor een voorzichtige start met aanvaardbare risico’s
voor de bewoners en de gemeente.


                                                 91
</pre>

====================================================================== Einde pagina 91 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 92 ======================================================================

<pre>Risico bij invoering van diftar
Hoewel bij de invoering van Diftar is uitgegaan van landelijke kengetallen en vergelijkbare gemeenten
die werken met Diftar, is het niet uitgesloten dat de aannames, die zijn gedaan bij het bepalen van de
tarieven van de afvalstoffenheffing, afwijken van de werkelijke situatie. Er kunnen zich mee- en
tegenvallers voordoen. Mochten zich mee- en tegenvallers voordoen, dan kunnen deze opgevangen
worden middels de egalisatievoorziening ‘afvalinzameling & -verwerking’. De verwachte stand van
deze voorziening bedraagt op 1 januari 2017 € 93.500.

Aanslagoplegging
Binnen de Algemene wet inzake rijksbelastingen, ook van toepassing op lokale belastingen, is de regel
dat belastingbedragen waarvan de grootte reeds aan het begin van het belastingtijdvak vaststaat, aan
het begin van het tijdvak kunnen worden opgelegd. Voor het vaste bedrag, al dan niet gedifferentieerd
naar grootte huishouden, is dat het geval. Voor belastingbedragen waarvan de grootte pas na afloop
van het tijdvak kan worden vastgesteld geldt dat een (definitieve) aanslag pas na afloop van het tijdvak
kan worden vastgesteld. Dat geldt voor de variabele belasting afhankelijk van het aantal ledigingen in
het tijdvak.

Juridisch en praktisch gezien is de ideale situatie: basisbedrag op de combi-aanslag en de variabele
aanslag een jaar later op de combi-aanslag. Met ingang van 2015 wordt er geen voorlopige aanslag
afvalstoffenheffing opgelegd. De vaste kosten 2017 komen op de combi-aanslag gemeentelijke
belastingen 2017. De variabele kosten 2017 van Diftar worden opgenomen op de combi-aanslag 2018.
Deze systematiek is juridisch getoetst bij de VNG en wordt bij alle BWB-deelnemers (die Diftar
kennen) met ingang van 2015 toegepast.

Tarieven
Het beleid in Woensdrecht is erop gericht om de activiteit ‘afvalinzameling & -verwerking’
kostendekkend uit te voeren. Dat betekent dat de kosten financieel gedekt moeten worden door de
opbrengsten.

Positieve ontwikkeling is dat de verwerkingstarieven voor huishoudelijk afval met ingang van
1 februari 2017 fors dalen. Dit is het gevolg van een aanbestedingsprocedure van februari 2014. De
laatste jaren was het steeds noodzakelijk de egalisatievoorziening aan te wenden als gevolg van een
nadelig resultaat op afvalinzameling & –verwerking.

De egalisatievoorziening - in combinatie met het aanbestedingsvoordeel vanaf 2017 - maakte het
mogelijk de tarieven de laatste jaren niet te verhogen. Zo werd en wordt recht gedaan aan de
uitgangspunten van het Collegewerkprogramma om de tarieven niet te verhogen. Vanwege de per
1 februari 2017 dalende verwerkingskosten ontstaat er een verwacht voordeel op afvalinzameling & -
verwerking van ca. € 142.000 (als de tarieven niet worden aangepast).

Aangezien de tarieven maximaal kostendekkend mogen zijn, is aan de raad voorgesteld de tarieven te
verlagen. De volgende tabel geeft de voorgestelde tarieven aan.

Omschrijving / jaar                                              2017           2016
- tarief vast deel van de afvalstoffenheffing                €     150,00   €     157,00
- tarief per lediging van een 240 liter restafvalcontainer   €       4,00   €       4,75
- tarief per lediging van een 140 liter restafvalcontainer   €       2,35   €       2,80
- tarief per lediging van een 240 liter gft-afvalcontainer   €        -     €        -
- tarief per lediging van een 140 liter gft-afvalcontainer   €        -     €        -
- tarief per inworp in een ondergrondse afvalcontainer       €       0,50   €       0,60

Voor een ‘gemiddelde’ burger van de gemeente Woensdrecht betekent dit een afname van de aanslag
afvalstoffenheffing met € 16,75 (- 7,7%).

In de begroting 2017 is een opbrengst afvalstoffenheffing geraamd van € 1.827.750.

Het geraamde saldo van ‘afvalinzameling & -verwerking’ bedraagt - na aanpassing van de tarieven -
€ 5.000 nadelig. Het kostendekkingspercentage bedraagt 99,7%.

                                                    92
</pre>

====================================================================== Einde pagina 92 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 93 ======================================================================

<pre>Aantal tikken milieustraat
De gemeenteraad heeft in juli 2016 - middels een motie - het college verzocht om in de begroting 2017
een voorstel op te nemen om de tikken bij de milieustraat te verhogen naar 3 tikken en dekking
daarvoor aan te geven.
Aan deze motie heeft het college uitvoering gegeven. Het aantal “gratis” tikken voor de milieustraat
wordt met ingang van 1 januari 2017 verhoogd van 2 naar 3 tikken. Dit resulteert in een verwachte
toename van het afval (+ 90 ton) op de milieustraat en een afname van de opbrengsten van de 3e tik.
De verwachte meerkosten (€ 13.500) zijn in de begroting 2017 opgenomen.

Huis aan huis inzameling KFF en omgekeerd inzamelen
In de begroting 2017 is (nog) geen rekening gehouden met de financiële gevolgen van het eventueel
huis aan huis inzameling van kunststof afval (KFF) en drankenkartons en het omgekeerd inzamelen
van afval. Bij het omgekeerd inzamelen wordt de grijze container gebruikt voor het inzamelen van
kunststof verpakkingsmateriaal en drankenkartons en zal het restafval moeten worden weggebracht
naar ondergrondse containers.




Met ingang van de Programmabegroting 2017 is een overzicht van de kostendekkendheid, ingericht
naar taakvelden, opgenomen.

                         Kostendekkendheid 'afvalinzameling & -verwerking'
Nr. en omschrijving taakveld            Nadere omschrijving:                        Bedrag         %
Lasten
7.3 Afval                               1. Afvalinzameling                      €     873.250-
                                        2. Afvalverwerking                      €     583.150-
                                        3. Milieustraat                         €     453.000-
                                        4. Overig                               €     148.939-
6.3 Inkomensregelingen                  5. Kwijtschelding afvalstoffenheffing   €      60.000-
Baten (exclusief opbrengsten afvalstoffenheffing)
7.3 Afval                             2. Afvalverwerking                        €     621.700
                                      3. Milieustraat                           €       4.605
                                                                        1
                                        6. Dividenduitkering Saver NV ( )       €      33.000

BTW                                                                             €     373.801-

Totaal (lasten minus baten)                                                     €    1.832.835-   100,0%

Opbrengsten afvalstoffenheffing (opgenomen in taakveld 7.3 Afval)               €    1.827.750
Saldo en kostendekkendheid                                                      €        5.085-   99,7%
Onttrekking aan de voorziening 'afvalinzameling & - verwerking'                 €            -
Saldo afvalinzameling & -verwerking na onttrekking aan de voorziening €                  5.085-


(1): De in de programmabegroting 2017 geraamde dividenduitkering van Saver NV over het boekjaar 2016 bedraagt
€ 133.000. Een bedrag van € 100.000 is als dividenduitkering in Programma 5 ‘Bedrijfsvoering’, produkt 5.1.1 ‘Financiën’
verantwoord. Het resterende deel van € 33.000 is als dividenduitkering opgenomen in Programma 3 ‘Ruimte, wonen en
leven’, produkt 3.3.3 ‘Beheer openbare ruimte incl. afval en water’.



                                                                  93
</pre>

====================================================================== Einde pagina 93 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 94 ======================================================================

<pre>Toelichting op de tabel ‘kostendekkendheid ‘afvalinzameling & - verwerking’
Het taakveld ´7.3 Afval´ is het centrale taakveld. Het taakveld ´6.3 Inkomensregelingen´ wordt voor
het deel van de kwijtschelding van de afvalstoffenheffing (totaalbedrag van de raming € 60.000) in de
heffing betrokken.

Rioolheffing
Onder de naam ‘rioolheffing’ wordt geheven: een belasting ter bestrijding van de kosten die voor de
gemeenten verbonden zijn aan:
• de inzameling en het transport van huishoudelijk afvalwater en bedrijfsafvalwater, evenals de
   zuivering van huishoudelijk afvalwater en
• de inzameling van afvloeiend hemelwater en de verwerking van het ingezamelde hemelwater,
   evenals het treffen van maatregelen teneinde structureel nadelige gevolgen van de grondwaterstand
   voor de aan de grond gegeven bestemming zoveel mogelijk te voorkomen of te beperken.

De gemeenteraad stelt voor een daarbij vast te stellen periode een gemeentelijk rioleringsplan vast (art.
4.22 Wet milieubeheer). In het verbreed gemeentelijk rioleringsplan (vGRP) wordt aangegeven op
welke manier de gemeente de rioleringsvoorzieningen wil verbeteren, uitbreiden, onderhouden en
beheren en welke middelen noodzakelijk zijn om de gestelde doelen te bereiken. Het actualiseren heeft
o.a. tot doel van het vaststellen en bewaken van de rioolheffing. Het huidige vGRP is vastgesteld door
de raad in november 2013..

Met ingang van het belastingjaar 2010 wordt een rioolheffing geheven naar het aantal kubieke meters
water dat vanuit het perceel wordt afgevoerd. De rioolheffing 2016 kent twee grondslagen:
-   een vast tarief per perceel;
-   een bedrag op basis van het aantal kubieke meters water dat vanuit het perceel direct of indirect
    op de gemeentelijke riolering wordt afgevoerd.

Het vaste en variabele tarief 2017 veranderen ten opzichte van 2016. In een separaat voorstel wordt de
‘Update vGRP 2016’ aan uw raad ter vaststelling aangeboden. De tarieven rioolheffing 2017 in dit
voorstel zijn gebaseerd op de ‘Update vGRP 2016’.

Evenals in 2016 worden er staffels (grootteklassen) onderscheiden voor het variabele tarief. De
indeling en berekening van de staffels verandert niet. De volgende tarieven worden voor 2017
voorgesteld:

Omschrijving             Art.nr. Systematiek                                   Tarief 2017   Tarief 2016
Vastrecht                 1.1.1 woning met één persooen                        € 147,00      € 144,00
                                 woning met meerdere personen                  € 196,00      € 192,00
                          1.1.2 niet-woning                                    € 196,00      € 192,00
Gedifferentieerde         2.1.1   vastrecht + voor de hoeveelheid afgevoerd    €      0,89   €      0,87
tarieven niet-woningen                              3
                                  water vanaf 501 m , per m
                                                               3

                          2.1.2   voor de hoeveelheid afgevoerd water vanaf    €     0,60    €     0,59
                                                           3        3
                                  1.001 tot en met 2.000 m , per m
                                  verhoogd met het op basis van 2.1.1
                                  berekende bedrag

                          2.1.3   voor de hoeveelheid afgevoerd water vanaf    €     0,37    €     0,36
                                                           3        3
                                  2.001 tot en met 5.000 m , per m
                                  verhoogd met het op basis van 2.1.1 en
                                  2.1.2 berekende bedrag

                          2.1.4   voor de hoeveelheid afgevoerd water vanaf    €     0,29    €     0,28
                                                               3        3
                                  5.001 tot en met 10.000 m , per m
                                  verhoogd met het op basis van 2.1.1 tot en
                                  met 2.1.3 berekende bedrag

                          2.1.5   voor de hoeveelheid afgevoerd water vanaf    €     0,21    €     0,21
                                           3       3
                                  10.001 m , per m
                                  verhoogd met het op basis van 2.1.1 tot en
                                  met 2.1.4 berekende bedrag



                                                                   94
</pre>

====================================================================== Einde pagina 94 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 95 ======================================================================

<pre>Uit de tabel is af te lezen dat de vaste en variabele tarieven met (afgerond) 2 procent stijgen.
Voor een ‘gemiddelde’ burger van de gemeente Woensdrecht betekent dit een toename van de aanslag
rioolheffing met € 4,00 (+ 2,1%).

In de begroting 2017 is een opbrengst rioolheffing geraamd van € 1.893.360.

Een wijziging van de tarieven heeft geen effect op de budgetruimte omdat de exploitatie op riolering
geheel wordt geëgaliseerd door stortingen in dan wel opnames uit de voorziening ‘rioolbeheer’.




Met ingang van de Programmabegroting 2017 is een overzicht van de kostendekkendheid, ingericht
naar taakvelden, opgenomen.

                                 Kostendekkendheid 'riolering'
Nr. en omschrijving taakveld      Nadere omschrijving:                         Bedrag         %
Lasten
7.2 Riolering                     1. Exploitatie en beheer riolering       €    1.688.500-
                                  2. Heffing en invordering rioolheffing   €       39.833-
2.1 Verkeer en vervoer            3. Aandeel kosten straatreiniging        €       51.521-
6.3 Inkomensregelingen            4. Kwijtschelding rioolheffing           €       45.000-
Baten (exclusief opbrengsten afvalstoffenheffing)
7.2 Riolering                    N.v.t.                                    €            -
BTW                                                                        €      68.506-

Totaal (lasten minus baten)                                                €    1.893.360-   100,0%
Opbrengsten rioolheffing (opgenomen in taakveld 7.2 Riolering)             €    1.893.360
Saldo en kostendekkendheid                                                 €            -    100,0%



Toelichting op de tabel ‘kostendekkendheid ‘riolering’
Het taakveld ´7.2 Riolering´ is het centrale taakveld. In de lasten van het taakveld ´7.2 Riolering´ is
een toevoeging aan de voorziening ´rioolbeheerplan´ opgenomen van € 1.191.293. De toevoeging aan
de voorziening is gebaseerd op de ‘Update vGRP 2016’. In het taakveld ´7.2 Riolering´ zijn baten en
lasten van het aanleggen van rioolaansluitingen opgenomen. Deze baten en lasten zijn niet in het
bovenstaand overzicht opgenomen. Het taakveld ‘2.1 Verkeer en vervoer’ wordt voor een bedrag van
€ 51.521 in de heffing betrokken. Dit betreft 75% van de geraamde lasten van straatreiniging inclusief
het veegvuil. Het taakveld ´6.3 Inkomensregelingen´ wordt voor het deel van de kwijtschelding van de
rioolheffing (totaalbedrag van de raming € 45.000) in de heffing betrokken.




                                                            95
</pre>

====================================================================== Einde pagina 95 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 96 ======================================================================

<pre>Hondenbelasting
De gemeenteraad heeft in juli 2016 de volgende motie aangenomen.

De gemeenteraad verzoekt het college om:
• In de begroting 2017 een voorstel op te nemen de hondenbelasting voor het belastingjaar 2017
    met 10% te verlagen en de dekking hiervoor aan te geven;
• De handhaving op hondenpoep overlast te vergroten door extra inzet van de BOA;
• Met een plan te komen in de perspectievennota 2017-2021 om de inkomsten hondenbelasting en
    uitgaven voor bestrijding van hondenoverlast in evenwicht te brengen in de jaren 2018 t/m 2020.

In de verordening hondenbelasting zijn – naar aanleiding van de motie – de volgende tarieven voor het
jaar 2017 opgenomen:

De belasting bedraagt per belastingjaar:
a. voor een eerste hond € 54,00 (2016: € 60,00);
b. voor iedere hond boven het aantal van één € 90,00 (2016: € 100,00);
c. in afwijking van het voorgaande bedraagt de belasting voor honden, gehouden in kennels die zijn
geregistreerd bij de Raad van beheer op kynologisch gebied in Nederland, € 225,00 per kennel (2016:
€ 250,00).

De opbrengsten hondenbelasting nemen de laatste jaren af en blijven achter bij de raming. In de
begroting 2017 is een opbrengst hondenbelasting geraamd van € 144.000.
Dit is een afname van de geraamde opbrengsten t.o.v. voorgaande jaren van € 31.250, enerzijds een
afname van € 15.250 als gevolg van het in overeenstemming brengen van de raming met het huidig
niveau van de opbrengsten en anderzijds een afname van € 16.000 als gevolg van de verlaging van de
tarieven. Per 1 september 2016 zijn er 2.380 honden geregistreerd bij de BWB.




Toeristenbelasting
Toeristenbelasting is een directe belasting die geheven wordt terzake van het houden van verblijf met
overnachten binnen de gemeente tegen vergoeding in welke vorm dan ook door personen die niet als
ingezetene in de gemeentelijke basisadministratie persoonsgegevens van de gemeente zijn
opgenomen. De belastingplichtige is degene die gelegenheid biedt tot verblijf in hem ter beschikking
staande ruimten dan wel op hem ter beschikking staande terreinen. De belasting wordt geheven naar
het aantal overnachtingen. In de verordening toeristenbelasting is een registratieplicht opgenomen,
zodat duidelijk is dat de exploitant de verplichting heeft zorg te dragen voor een registratie van het
aantal overnachtingen tenzij de forfaitaire regeling wordt toegepast.

De raad heeft in november 2013 besloten het tarief met ingang van het jaar 2015 te verhogen van
€ 0,90 naar € 1,00 per persoon, per overnachting ongeachte het type verblijf. Voor het jaar 2017
stellen wij voor het tarief op € 1 pppn te handhaven. In de begroting 2016 is een opbrengst
toeristenbelasting geraamd van € 375.000.


                                                 96
</pre>

====================================================================== Einde pagina 96 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 97 ======================================================================

<pre>Forensenbelasting
De forensenbelasting wordt opgelegd aan natuurlijke personen (die geen hoofdverblijf in de gemeente
hebben) en die meer dan 90 dagen een tweede woning beschikbaar houden voor zichzelf of hun gezin.
Conform het Collegewerkprogramma wordt het tarief 2016 geïndexeerd met het inflatiepercentage.
Aangezien dit nul procent bedraagt, blijven de tarieven 2017 gelijk aan de tarieven 2016.

Ten aanzien van het tarief 2017 stellen het volgende voor:
• de belasting bedraagt 2,12 promille (2016: 2,12 promille) per jaar van de waarde in het
    economisch verkeer;
• de belasting bedraagt per jaar per woning minimaal € 100 en maximaal € 630 (2016: € 630).

In de begroting 2017 is een opbrengst forensenbelasting geraamd van € 42.400.

Leges
Naast belastingen heft de gemeente rechten (leges) voor individuele dienstverlening aan haar burgers.
De tarieven van de rechten dienen zodanig vastgesteld te worden dat de opbrengsten de kosten terzake
van het verlenen van de dienst niet overschrijden. De opbrengst van deze zogeheten gebonden
heffingen dient alleen ter bestrijding van de kosten die de gemeente voor de betreffende
dienstverlening maakt. Bij de vaststelling van een aantal tarieven, zoals bijvoorbeeld voor
reisdocumenten, dient rekening gehouden te worden met van rijkswege gestelde maximumtarieven.

Lokale lastendruk
De tarieven onroerende zaakbelastingen, afvalstoffen- en rioolheffing zijn in onderstaande tabel en
grafiek opgenomen. De tabel en grafiek tonen de lastenontwikkeling van een (gemiddeld) gezin in de
gemeente Woensdrecht. Voor het jaar 2017 dalen de gemeentelijke belastingen. De afname ten
opzichte van het jaar 2016 bedraagt gemiddeld 2,0%. Het bedrag van € 649,72 voor het jaar 2017 is
samengesteld uit de volgende gemeentelijke belastingen:

Omschrijving aanslagregel:                   Jaar              Tariefdaling:
                                        2017     2016         2017 t.o.v. 2016
                                        in €      in €        in €         in %
onroerende zaak belasting (woning):    251,72 252,01         - 0,29      -0,12%
afvalstoffenheffing:                   202,00 218,75        -16,75       -7,66%
rioolheffing:                          196,00 192,00           4,00       2,08%
Totale lasten:                         649,72 662,76        -13,04       -1,97%




In de tabel en grafiek is uitgegaan van een gezin (meerpersoonshuishouden) met in eigendom een
woning met een getaxeerde waarde van € 221.000. De waarde van € 221.000 is gebaseerd op de
gemiddelde geschatte woningwaarde van 2016 van € 218.000 (bron: CBS StatLine 14-09-2016)
gecorrigeerd met een verwachte waardestijging voor 2017 van 1,5% (bron: BWB 09-2016).




                                                 97
</pre>

====================================================================== Einde pagina 97 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 98 ======================================================================

<pre>Vergelijkend overzicht woonlasten
Om inzicht te hebben in de hoogte van de woonlasten in Woensdrecht zijn in onderstaande tabel de
woonlasten van een aantal (buur)gemeenten opgenomen, zij het dat deze betrekking hebben op 2016:
de tarieven 2017 van deze gemeenten zijn thans nog niet bekend.

Ter informatie zijn ook de “laagste” en de “hoogste” waarden opgenomen. De cijfers zijn ontleend aan
“de Atlas van de lokale lasten 2016” van het COELO1. Het begrip bruto woonlasten is samengesteld
uit de OZB voor een woning met een voor die gemeente gemiddelde waarde, de rioolheffing en de
afvalstoffenheffing.

De vergelijking ziet er als volgt uit:

Gemeente                 bruto woonlasten bruto woonlasten landelijk
                         eph 2016 in €       mph 2016 in €      rangtelnummer
Aalten                                  393                539                 1
Etten-Leur                              630                664               75
Woensdrecht                             575                664               76
Moerdijk                                567                690              105
Halderberge                             590                702              119
Rucphen                                 628                702              120
gemiddelde Noord-Brabant                628                714
gemiddelde Nederland                    651                723
Steenbergen                           n.n.b.             n.n.b.           n.n.b.
Reimerswaal                             595                767              242
Bergen op Zoom                          760                796              287
Roosendaal                              770                810              304
Zundert                                 746                841              345
Blaricum                              1.064              1.215              396
eph = eenpersoonshuishouden; mph = meerpersoonshuishouden


Hieruit blijkt dat Woensdrecht t.o.v. het vergelijkend overzicht woonlasten van het jaar 2015 in de
stand van het landelijk rangnummer is gedaald. Stond Woensdrecht in 2015 op nummer 95 (bruto
woonlasten € 665), nu staat Woensdrecht op nummer 76 (bruto woonlasten € 664). Daarbij moet in
ogenschouw worden genomen dat het aantal gemeenten is afgenomen van 407 in 2015 naar 396 in
2016. Dit toont aan dat Woensdrecht uiterst terughoudend is in het verhogen van de belastingen.

Leges en andere rechten
Het kostenverhaal bij de leges is wettelijk gelimiteerd op 100%. De leges en rechten zijn dus
gebonden aan de door de gemeente gemaakte kosten. Door de wetsgeschiedenis en de jurisprudentie
mogen bepaalde kosten niet via leges worden verhaald. Het gaat hierbij onder andere om de volgende
kosten: kosten van beleidsvoorbereiding, kosten van handhaving, toezicht en controle (behoudens
eerste controle) en de kosten van algemene inspraak-, bezwaar- en beroepsprocedures. De
achterliggende gedachte is dat algemene beleidsplannen, handhaving, toezicht, inspraak en bezwaar
ten dienste staan van de gehele gemeenschap en uitstijgt boven het individuele belang van degene aan
wie de dienst wordt verleend. Daarnaast zijn alle kosten die te ver verwijderd zijn van de individuele
dienstverlening niet voor toerekening vatbaar.

Marktgelden
De tarieven van de marktgelden zijn in 2004 voor het laatst verhoogd.

De tarieven voor 2016 bedragen:
weekmarkt Putte         €    6,75
jaarmarkt Putte         € 105,00
weekmarkt Hoogerheide €      4,50




1
    Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden / Rijksuniversiteit Groningen.

                                                                   98
</pre>

====================================================================== Einde pagina 98 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 99 ======================================================================

<pre>Markt                                   begroting 2017 (bedragen in €)                     rekening 2015 (bedragen in €)


weekmarkt Putte              20 plaatsen x 50 wkn. x € 6,75     €            6.750 590 plaatsen x € 6,75            €       3.983
jaarmarkt Putte              153 standplaatsen x € 105,00       €          15.960 147 standplaatsen x € 105,00      €      15.435
weekmarkt Hoogerheide        10 plaatsen x 50 wkn. x € 4,50     €            2.250 403 plaatsen x € 4,50            €       1.814
                             Afronding opbrengsten              €              40
Totaal baten                                                    €          25.000                                   €      21.231
Totaal lasten (*)                                               €          25.928                                   €      54.534

% kostenverhaal                                                              96,4%                                         38,9%

(*) het bedrag van de lasten is inclusief compensabele btw.


Lijkbezorgingsrechten
De tarieven voor 2017 zijn niet gewijzigd ten opzichte van de tarieven 2016.

Omschrijving                                                    begroting            rekening
                                                                    2017              2015
                                                                    (in €)            (in €)
Baten (diverse tarieven)                                       €      73.539 €          82.502

Lasten: begraafplaatsen / lijkbezorging (*)                    €     115.625 €         148.485

Kostendekkingspercentage                                               63,6%             55,6%

(*) het bedrag van de lasten is inclusief compensabele btw.


Leges
In de Legesverordening 2017 worden een aantal legestarieven aangepast aan wettelijke regelgeving en
zijn een aantal legestarieven die met name betrekking hebben op de afgifte van reisdocumenten,
bouwactiviteiten en de organisatie van evenementen of markten gewijzigd.

Gelet op artikel 229b van de Gemeentewet en de (on)mogelijkheden tot kruissubsidiëring als gevolg
van Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) en Europese Dienstenrichtlijn (ED) is de
tarieventabel leges met ingang van 2010 in drie titels onderverdeeld:
• titel 1 Algemene dienstverlening;
• titel 2 Dienstverlening vallend onder fysieke leefomgeving/omgevingsvergunning;
• titel 3 Dienstverlening vallend onder Europese Dienstenrichtlijn.

Het komt voor dat bepaalde onderdelen van de legesverordening een hogere opbrengst realiseren dan
de daaraan toegerekende kosten, terwijl bij een ander onderdeel geen 100%-kostenverhaal mogelijk
blijkt te zijn. Binnen titel 1 en 2 is kruissubsidiëring toegestaan zodat een eventueel dekkingstekort
van het ene hoofdstuk binnen de titel gecompenseerd kan worden door een hoger dekkingspercentage
van het andere product. Bij titel 3 is kruissubsidiëring per hoofdstuk toegestaan.

De Raad heeft in december 2011 een methodiek vastgesteld voor het berekenen van leges en waarbij
de volgende uitgangspunten zijn geformuleerd:
-    Het streven is om voor zowel voor Titel 1 en Titel 2 als voor elk van de hoofdstukken van Titel 3
     een kostendekking te realiseren van 100%;
-    Kruissubsidiering wordt toegepast voor Titel 1 en 2.
De omvang van de kruissubsidiering komt tot uiting in een cijfermatig overzicht van kosten en baten
van Titel 1 en 2. In het overzicht worden de kosten en baten met het daar uit voortvloeiende
dekkingspercentage per hoofdstuk inzichtelijk gemaakt. Aan de hand van het totale dekkings-
percentage van de Titel wordt overwogen of aanpassing van tarieven noodzakelijk is. Dit kan
resulteren in per hoofdstuk een hoger of lager dekkingsniveau dan 100%. Daar waar het
dekkingsniveau van het hoofdstuk lager is dan 100% wordt dat in het kader van kruissubsidiering
gecompenseerd door de hoofdstukken met een hoger dekkingsniveau.

In het volgende overzicht zijn de diverse soorten leges opgenomen; naast de opbrengsten en de daarbij
behorende lasten is tevens het dekkingspercentage per soort leges vermeld.

                                                               99
</pre>

====================================================================== Einde pagina 99 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 100 ======================================================================

<pre>Titel 1 Algemene dienstverlening
Nr.   Productomschrijving                                           Baten           Lasten      Kostendekking
 1    Hoofdstuk 1 Burgerlijke stand                             €      25.552   €      25.632            100%
 2    Hoofdstuk 2 Reisdocumenten                                €     246.586   €     180.547            137%
 3    Hoofdstuk 3 Rijbewijzen                                   €      95.780   €     161.276             59%
 4    Hoofdstuk 4 Verstrekkingen BRP voorheen GBA.              €       7.800   €       8.456             92%
      Hoofdstuk 5 Verstrekkingen kiezersregister
      Hoofdstuk 6 Verstrekkingen ogv Wbp
 5    Hoofdstuk 8 Vastgoedinformatie                            €          77 €           212            36%
 6    Hoofdstuk 9 Overige publiekszaken                         €      19.908 €        31.966            62%
      Hoofdstuk 10 Gemeentearchief
 7    Hoofdstuk 12 Leegstandswet                                          787             775           102%
      Hoofdstuk 15 Winkeltijdenwet
 8    Hoofdstuk 16 Kansspelen                                   €       2.093 €         2.446            86%
      Hoofdstuk 17 Kinderopvang
  9   Hoofdstuk 18 Telecommunicatie                             €      14.800   €      14.519           102%
 10   Hoofdstuk 19 Verkeer & vervoer                            €       5.640   €      21.880            26%
 11   Hoofdstuk 20 Diversen                                     €      18.600   €      20.197            92%
      Totaal                                                    €     437.622   €     467.907            94%

Titel 2 Dienstverlening vallend onder fysieke leefomgeving / omgevingsvergunning
Nr. Productomschrijving                                             Baten       Lasten          Kostendekking
 1 Hoofdstuk 2 Vooroverleg / beoord. aanvraag                   €      42.400 €   166.153                 26%
 2 Hoofdstuk 3 Omgevingsvergunning                              €     274.544 €   195.178                141%
    Totaal                                                      €     316.944 €   361.331                 88%

Titel 3 Dienstverlening vallend onder Europese Dienstenrichtlijn (ED)
Nr.   Productomschrijving                                           Baten       Lasten          Kostendekking
 1    Hoofdstuk 1 Horeca                                        €      12.633 €    12.814                 99%
 2    Hoofdstuk 2 Organiseren evenementen nof markten           €       1.375 €      9.064                15%
 3    Hoofdstuk 3 Prostitutiebedrijven
 4    Hoofdstuk 4 Splitsingsvergunning wonruimte
 6    Hoofdstuk 6 Brandbeveiligingsverordening
      Totaal                                                    €      14.008 €        21.878            64%

      Totalen per verordening                                   €     768.573 €       851.115            90%
Niet vermelde hoofdstukken zijn ‘gereserveerde’ hoofdstukken.

De in de tabellen van de leges opgenomen cijfers sluiten niet aansluiten bij de cijfers van de
Programmabegroting 2017. De Legesverordening 2017 wordt in december 2016 aan de raad ter
besluitvorming voorgelegd. Middels een wijziging op de begroting zullen de cijfers in overeen-
stemming worden gebracht.

Kwijtscheldingsbeleid.
De gemeente heeft de mogelijkheid om opgelegde aanslagen kwijt te schelden indien een
belastingplichtige niet in staat is een aanslag geheel of gedeeltelijk te betalen. In de Gemeentewet en
de Invorderingswet 1990 is het juridisch kader voor de kwijtschelding van gemeentelijke belastingen
opgenomen. De gemeente is wettelijk verplicht de door de Minister van Financiën vastgestelde regels
in de Uitvoeringsregeling Invorderingswet 1990 toe te passen. In de Gemeentewet is geregeld op
welke onderdelen de gemeente van de Uitvoeringsregeling af mag wijken.
Kwijtschelding van gemeentelijke belastingen wordt verzorgd door de Belastingsamenwerking West-
Brabant (BWB), op basis van de regeling die de gemeenteraad vaststelt.




                                                          100
</pre>

====================================================================== Einde pagina 100 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 101 ======================================================================

<pre>De gemeente past de volgende verruimingsmogelijkheden toe:
1. De mogelijkheid kwijtschelding te verlenen aan kleine ondernemers. Personen die een bedrijf of
    zelfstandig beroep uitoefenen kunnen in aanmerking komen voor kwijtschelding van hun privé
    belastingverplichtingen.
2. De mogelijkheid om de netto-kosten van kinderopvang aan te merken als noodzakelijke kosten
    van bestaan. De gemeente kan besluiten dat voor de kwijtschelding bij het bepalen van het netto-
    besteedbare inkomen rekening wordt gehouden met de netto-kosten van de kinderopvang.
3. De mogelijkheid om een hogere inkomensnorm voor 65-plussers te hanteren. De aanpassing van
    de kwijtscheldingsnorm voor 65-plussers is een correctie op het neveneffect van een andere
    regeling. Hierdoor kan een groep 65-plussers onbedoeld hun kwijtschelding geheel of gedeeltelijk
    kwijt raken.

In elke verordening is een artikel opgenomen dat regelt of kwijtschelding mogelijk is. Deze
mogelijkheid is opgenomen in de verordeningen afvalstoffenheffing en rioolheffing. Voor de overige
belastingsoorten is in Woensdrecht geen kwijtschelding mogelijk.

Er worden geen inhoudelijke wijzigingen voorgesteld in de ‘Kwijtschelding gemeentelijke
belastingen’ ten opzichte van vorig jaar.

Kwijtschelding is mogelijk voor de volgende gemeentelijke belastingen:
1. afvalstoffenheffing.
    Kwijtschelding is mogelijk voor het tarief van het vast deel van de afvalstoffenheffing en voor
    zover deze is berekend, maximaal 50% van de verschuldigde belasting van het aantal
    aanbiedingen van de restafvalcontainer en voor zover deze is berekend maximaal 50% van de
    verschuldigde belasting van het aantal inworpen in een ondergrondse afvalcontainer.
    Verder is een vrijstelling opgenomen voor belastingplichtigen door wie blijkens een schriftelijke
    verklaring van de huisarts of medisch specialist of kopie van een afleverbon / factuur / recept als
    gevolg van een stoma, thuisdialyse of chronische wondverzorging extra afvalstoffen worden
    aangeboden. Er wordt in dit geval vrijstelling verleend van 10 ledigingen van een restafval-
    container of bij gebruik van een ondergrondse afvalcontainer, 55 aanbiedingen in een
    kalenderjaar.
2. rioolheffing.
    Kwijtschelding is mogelijk voor de rioolheffing voor het vast tarief voor een perceel dat in
    hoofdzaak tot woning dient.
Het kwijtscheldingsbudget bedraagt voor 2017 € 105.000, wat middels het solidariteitsbeginsel
verhaald wordt op de meer draagkrachtige belastingplichtigen.




                                                 101
</pre>

====================================================================== Einde pagina 101 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 102 ======================================================================

<pre>3.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing

Algemeen
In deze paragraaf worden de risico’s in beeld gebracht en gerelateerd aan de benodigde
weerstandscapaciteit. Op basis van een geactualiseerd risicobestand wordt periodiek, dat wil zeggen in
Programmabegroting, Perspectievennota en Jaarrekening, het weerstandsvermogen bepaald. De visie
op het weerstandsvermogen is in onderstaande uitgangspunten verder uitgewerkt.

Het begrip ‘risico’ wordt als volgt gedefinieerd: ‘Een kans op een niet te voorspellen gebeurtenis, die
een nadeling effect kan hebben op de organisatie, de doelen die zijn gesteld of de financiele positie
van de gemeente Woensdrecht’.

Op structurele wijze omgaan met risicomanagement
De gemeente Woensdrecht hanteert organisatiebreed een structureel systeem van risicomanagement.
Periodiek worden binnen de organisatie de risico’s geinventariseerd, worden beheersingsmaatregelen
gekoppeld aan deze risico’s en vindt evaluatie plaats van bestaande risico’s en
beheersingsmaatregelen. In het proces van risicomanagement is daarmee blijvende aandacht voor
risico’s en de beheersing ervan. Het proces van risicomanagement maakt onderdeel uit van de
jaarlijkse Planning & Control-cyclus.

Voorzichtig financieel beleid vormt het fundament voor de weerstandscapaciteit
De gemeente Woensdrecht wil een structureel financieel gezonde organisatie zijn. Daarom wordt
uitgegaan van een voorzichtig financieel beleid als fundament voor de weerstandscapaciteit.
In de uitvoering wordt als uitgangspunt gehanteerd, dat de weerstandscapaciteit van voldoende
omvang moet zijn om de risico’s op te kunnen vangen.
Van voldoende omvang betekent, dat de omvang van de weerstandscapaciteit minimaal 1,4 maal zo
groot dient te zijn als de gekwantificeerde risico’s.

Welke risico’s zijn aanvaardbaar?
Aanvaardbare risico’s voor onze gemeente zijn die risico’s, die onvermijdelijk zijn om de
doelstellingen te realiseren, die de raad heeft vastgesteld en waarbij de risico’s niet geheel of
gedeeltelijk zijn af te dekken door het treffen van kostenefficiënte beheersmaatregelen (bijvoorbeeld
afsluiten verzekeringen, aanpassen werkprocessen, etc.).
Verstandig omgaan met risico’s betekent dat de gemeente risico’s mag lopen, zolang dit maar een
bewuste bestuurlijke keuze is en er binnen de gemeente ook voldoende weerstandscapaciteit aanwezig
is om de consequenties van die risico’s op te vangen. Het streven naar een minimale ratio qua
weerstandscapaciteit, die zich classificeert als ruim voldoende, sluit aan bij dit uitgangspunt.

Risicomethodiek
Om te waarborgen dat de risico’s op uniforme en objectieve wijze worden beoordeeld, wordt
gebruikgemaakt van navolgende twee tabellen, waarin een aantal klassen met daaraan gekoppelde
referentiewaarden worden gehanteerd.




                                                 102
</pre>

====================================================================== Einde pagina 102 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 103 ======================================================================

<pre>Classificatie van de kans op optreden van een risico
                           Risico in procenten
Zeer klein                  < 5%
Klein                      5% < x < 25%
Gemiddeld                  25% < x <50%
Groot                      50% < x < 75%
Zeer groot                     > 75%

Het gevolg - de impact - van het geïdentificeerde risico wordt in eerste instantie gekwantificeerd aan
de hand van de inschatting van de actuele bedragen, bijvoorbeeld het bedrag van onze bijdrage of
deelname, het budget, etc.
Indien aan een risico (financieel, politiek, imago, etc) geen actueel bedrag kan worden gekoppeld,
wordt de inschatting gedaan aan de hand van onderstaande indeling in impactcategorieën.

Classificatie van de impact van een risico
                             Impact - financieel
Zeer laag                    < € 10.000
Laag                         € 10.000 tot € 50.000
Gemiddeld                    € 50.000 tot € 100.000
Hoog                         € 100.000 tot € 250.000
Zeer hoog                    > € 250.000

De kwantificering van een risico wordt bepaald door de kans (waarschijnlijkheid van optreden) en de
impact (financiële gevolgen) met elkaar te vermenigvuldigen.

Inventarisatie weerstandscapaciteit
Bij de inventarisatie van de weerstandscapaciteit wordt onderscheid gemaakt tussen de
weerstandscapaciteit in de vermogenssfeer en in de exploitatiesfeer.

De weerstandscapaciteit in de vermogenssfeer wordt gevormd door:
   - algemene reserve;
   - vrij beschikbaar deel van de bestemmingsreserves en
   - stille reserves.

Het vrij beschikbare deel van de algemene reserve bestaat uit het saldo van de algemene reserve,
waarop claims en de verwachte financiële resultaten in mindering zijn gebracht.
Van stille reserves is sprake indien activa een hogere waarde vertegenwoordigen dan de boekwaarde
op de balans. Zolang de desbetreffende eigendommen echter niet voor verkoop in aanmerking komen,
kunnen de stille reserves niet te gelde worden gemaakt. In het overzicht van de weerstandscapaciteit
zijn de stille reserves daarom als pm-post opgenomen. De weerstandscapaciteit in de exploitatiesfeer
wordt gevormd door de onbenutte belastingcapaciteit en de begrotingsruimte.

De belangrijkste risico’s, die onze gemeente per 31 december 2017 loopt, worden hierna weergegeven.
Onderscheid wordt gemaakt in de categorieen risico’s sociaal domein, risico’s financiele
garantstellingen, wetten en regelgevingen en risico’s verbonden partijen.




                                                 103
</pre>

====================================================================== Einde pagina 103 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 104 ======================================================================

<pre>Risico’s Sociaal Domein
Omschrijving risico                                                 Kans     Impact   Omvang
                                                                                      risico
Werkvoorziening-      Het feit, dat een vermindering van het        Gemid-   Gemid-   € 25.000
schap WVS             klantenbestand van WVS niet parallel          deld     deld
                      loopt aan de geleidelijke vermindering
                      van de rijksbijdrage WsW. Het risico
                      betreft met name de mogelijke
                      aanvullende gemeentelijke bijdrage.
Wet Werk en           Fluctuaties in het klantenbestand van de      Groot    Zeer     € 250.000
Bijstand, beroep op   ISD die leiden tot extra uitgaven ten laste            hoog
bijstand en           van     het     BUIG-budget      en     het
minimabeleid          minimabeleid. Deze uitgaven worden niet
                      gecompenseerd door extra inkomsten.
                      Twee ontwikkelingen vormen een risico
                      voor een stijging van het klantenbestand,
                      enerzijds de toename van het aantal WW-
                      uitkeringen en anderzijds de taakstelling
                      voor de opname van statushouders.
ISD                   Als gevolg van het toegenomen                 Zeer     Zeer     € 324.000
                      klantenbestand is formatie-uitbreiding        groot    hoog
                      noodzakelijk en daarmee een hogere
                      bijdrage vanuit onze gemeente. Risico’s
                      zijn er m.b.t. de invulling van de
                      taakstelling over 2017 en een mogelijke
                      overschrijding van het budget voor 2016.
Participatiebudget    Fluctuaties aan de inkomstenkant die niet     Gemid-   Gemid-   € 40.000
                      (volledig) gecompenseerd kunnen worden        deld     deld
                      aan de uitgaven-/beleidskant. Doel is om
                      meer mensen, ook mensen met een
                      arbeidsbeperking, aan het werk te krijgen.
                      Het risico wordt lager ingeschat dan in
                      analyse m.b.t. voorgaande jaren.
Wmo                   Risico’s zijn gelegen in de manier waarop     Zeer     Zeer     € 220.000
                      huishoudelijke     ondersteuning     wordt    klein    hoog
                      vormgegeven en in de hoogte van
                      uurtarieven. De verwachting is echter dat
                      dit binnen de beschikbare middelen kan
                      worden opgelost. Het geraamde budget
                      voor 2017 voor nieuwe taken en
                      huishoudelijke hulp bedraagt ruim € 4,0
                      miljoen.
Jeugdzorg             Voor 2016 is op de Jeugdzorg een              Groot    Zeer     € 400.000
                      landelijke korting opgelegd van 10%.                   hoog
                      In Almata wordt jeugdzorg plus
                      aangeboden. Hiervoor zijn door het Rijk
                      geen      aanvullende      middelen     ter
                      beschikking gesteld. In 2016 worden de
                      kosten o.b.v. solidariteit gedeeld. Indien
                      dit in de toekomst niet meer het geval is,
                      betekent dit       voor de       gemeente
                      Woensdrecht een groot risico. Dit omdat
                      de gemeente Woensdrecht o.b.v. het
                      woonplaatsbeginsel verantwoordelijk is
                      voor de bij Almata geplaatste jongeren.



                                               104
</pre>

====================================================================== Einde pagina 104 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 105 ======================================================================

<pre>Risico’s financiele garantstellingen, wetten en regelingen
Omschrijving risico                                                 Kans    Impact   Omvang
                                                                                     risico
Wet Houdbare          De kern van de Wet HOF vormt het              Zeer    Laag     € 30.000
Overheids Financiën   inkaderen van investeringen en daarmee        groot
(HOF)                 samenhangende        financiering   binnen
                      EMU-kaders. Dit zet de investerings-
                      ruimte van gemeenten onder druk en legt
                      beperkingen op aan de inzet van reserves.
Gemeentegaranties     De gemeente Woensdrecht heeft drie            Klein   Zeer     € 39.300
                      gemeentegaranties verstrekt: aan een                  hoog
                      voetbalvereniging, aan de scouting en aan
                      Stichting tante Louise-Vivensis. Het risico
                      bestaat dat de geldverstrekker een beroep
                      zal doen op de gemeentegarantie omdat
                      een van de genoemde drie partijen niet
                      aan haar financiële verplichtingen kan
                      voldoen. Het geraamde totaal aan
                      garantstellingen bedraagt € 0,39 miljoen.
Gemeentegaranties-    Gemeenten kunnen door de stichting            Zeer    Zeer     € 195.000
Nationale             Nationale         Hypotheek        Garantie   klein   hoog
Hypotheekgarantie     aangesproken worden een lening te
                      verstrekken aan de stichting. De omvang
                      van deze lening is gebaseerd op het
                      aandeel van inwoners van de gemeente
                      Woensdrecht in de verliezen van NHG.
                      Het geraamde totaal aan garant-stellingen
                      van NHG bedraagt € 39 miljoen.
Gemeentegaranties-    De gemeente staat garant voor                 Zeer    Zeer     € 128.000
Waarborgfonds         geldleningen van woningstichtingen die in     Klein   hoog
Sociale Woningbouw    de gemeente Woensdrecht actief zijn. Het
                      Waarborgfonds Sociale Woningbouw kan
                      de gemeente aanspreken een lening te
                      verstrekken om de borg overeind te
                      kunnen houden. Het geraamde totaal aan
                      garantstelling bedraagt € 25,5 miljoen.
Grondexploitatie      Onze gemeente heeft een beperkte              Klein   Zeer     € 42.000
                      grondpositie. De boekwaarde van de                    hoog
                      aanwezige complexen bedraagt ultimo
                      2015 ca € 0,42 miljoen. De gemeente
                      loopt altijd het risico, dat gronden
                      uiteindelijk niet verkocht worden of tegen
                      een lagere grondprijs.
Vennootschaps-        Vanaf 1 januari 2016 is de gemeente           Zeer    Laag     € 22.500
belasting             verplicht om vennootschapsbelasting af te     groot
                      dragen over winstgevende activiteiten.
                      Mogelijke beperkte gevolgen betreffen
                      met name die op de grondexploitatie van
                      De Hoef.
Pensioenpremies en    ABP heeft een noodzakelijke stijging van      Zeer    Hoog     € 150.000
sociale lasten        de premies aangekondigd                       groot
.




                                                105
</pre>

====================================================================== Einde pagina 105 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 106 ======================================================================

<pre>Risico’s verbonden partijen en deelnemingen - per 31 december 2017
Omschrijving risico                                                  Kans        Impact     Omvang
                                                                                            risico
Joint Venture           In deze publiek-private samenwerking         Gemid-      Zeer       €1.050.000
Business Park           loopt de gemeente een marktrisico als        deld        hoog
Aviolanda (BPA)         aandeelhouder en verschaffer van
                        leningen. Totaal deelname in eigen
                        vermogen en leningen bedraagt ruim € 3,5
                        miljoen.
Regionale Milieu        De RMD is sedert 2013 in liquidatie.         Zeer        Hoog       € 200.000
Dienst (RMD)            Meerdere aspecten zijn als risico aan te     groot
                        merken: boekverlies onroerend goed,
                        vervroegde aflossing bancaire lening,
                        achterstallig onderhoud pand, bijdrage
                        negatief vermogen en verplichtingen uit
                        hoofde van Sociaal Beleidskader van de
                        OMWB (aandeel Woensdrecht = 7,5%).
Omgevingsdienst         De OMWB heeft 2015 afgesloten met een        Zeer        Gemid-     € 240.000
Midden en West          negatief exploitatieresultaat en voor de     groot       deld
Brabant                 begroting 2016 is een extra bijdrage nodig
(OMWB)                  (aandeel Woensdrecht = 1%).


Resumerend.
   - Risico’s sociaal Domein                                             € 1.259.000,-
   - Risico’s Financiele garantstellingen, wetten en regelingen          € 606.800,-
   - Risico’s verbonden partijen en deelnemingen                         € 1.490.000,-
TOTAAL GEKWANTIFICEERDE RISICO’S                                         € 3.355.800,-




Niet alle risico’s hebben direct financiele gevolgen. Het is echter van belang om ook aandacht te
hebben voor dit soort risico’s. Met betrekking tot een risico zonder (duidelijk) financieel gevolg, maar
met een groot niet-financieel gevolg is het belangrijk er vanuit het management op te sturen. In de
navolgende tabel staat een niet-gekwantificeerd risico voor onze gemeente.



                       De gemeente Moerdijk en de Veiligheidsregio MWB worden door omliggende
Veiligheidsregio       bedrijven van Chemie Pack in Moerdijk verantwoordelijk gehouden voor de
MWB                    schade die zij zeggen te hebben geleden als gevolg van de brand in 2011. Door
                       de advocaat van de betreffende bedrijven is in een brief aan de Gemeente
                       Moerdijk en Veiligheidsregio een bedrag genoemd van meer dan € 20 miljoen.
                       Het risico is nog actueel.

Algemene Uitkering, De signalen vanuit de rijksoverheid inzake de toekomstige ontwikkelingen
deel Sociaal Domein betreffende de uitkeringen binnen het sociaal domein zijn divers. Ons inziens
                    dienen we in de komende jaren rekening te houden met een neerwaarts effect
                    op de omvang van de Algemene Uitkering. De invloed op onze financiele
                    positie zal bepaald worden door de mate waarop in de toekomst ook
                    gemeentelijke taken in met name het sociaal domein worden overgeheveld
                    naar de rijksoverheid.




                                                  106
</pre>

====================================================================== Einde pagina 106 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 107 ======================================================================

<pre>Norm weerstandscapaciteit
De vraag is of de ‘vrije’ ruimte in de exploitatie en de reserves (de weerstandscapaciteit) voldoende is
om de genoemde risico’s op te kunnen vangen. Dit wordt uitgedrukt in een ratio. De gemeenteraad van
Woensdrecht heeft als norm de waarde van 1,4 vastgesteld.


Weerstandscapaciteit
Weerstandscapaciteit – exploitatie
Onbenutte belastingcapaciteit                         (A)                        € 500.000
Resultaatbestemming 2016                                                         € 1.936.644
Weerstandscapaciteit – vermogen
Algemene bestemmingsreserve                                                            -
Plus: Vrij aanwendbaar deel algemene reserve         (B)                          € 1.534.452
Plus: Bestemmingsreserve Sociaal Domein              (C)                          € 1.000.000
Plus: Stille reserves (actuele waardes, geen gronden)                                    p.m.
Plus: Vrijval uit reserves                                                        €        -

Totaal weerstandscapaciteit                                                       € 4.971.096

Totaal gekwantificeerde risico’s                                                 € 3.355.800

Ratio weerstandscapaciteit                              (D)                              1,48


Toelichting:
   • (A) Onbenutte belastingcapaciteit
        Deze post bestaat uit de extra structurele middelen, die gegenereerd kunnen worden door de
        tarieven van de gemeentelijke heffingen te verhogen. De onbenutte belastingcapaciteit kan
        worden berekend door de maximaal toegestane belastingbaten/belastingtarieven te vergelijken
        met de belastingbaten/belastingtarieven in de gemeente Woensdrecht.
   • (B) Vrij aanwendbaar deel algemene reserve
        Deze post is inclusief de geplande, reeds besloten, uitnames voor de periode 2016-2020 en
        inclusief de winstbestemming van het jaarresultaat 2015.
   • (C) Bestemmingsreserve Sociaal Domein
        De risico’s uit het Sociaal Domein moeten opgevangen worden door de bestemmingsreserve
        Sociaal Domein. Deze bestemmingsreserve is in 2015 opgehoogd naar € 1 miljoen.
   • (D) Ratio weerstandscapaciteit
        De minimaal te behalen norm voor deze weerstandsratio bedraagt 1,4 zijnde ‘ruim voldoende’.


                 Ratio weerstandsvermogen          Betekenis
                 1,4 < x < 2                       Ruim voldoende
                 1,0 < x < 1,4                     Voldoende
                        Tabel: Beoordeling weerstandsvermogen




                                                  107
</pre>

====================================================================== Einde pagina 107 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 108 ======================================================================

<pre>Met betrekking tot de onderkende risico’s zijn de volgende beheersmaatregelen gedefinieerd.

Beheersmaatregelen gemeente Woensdrecht

Risico                   Beheersmaatregelen
Werkvoorziening-         - Door middel van herstructurering wordt de uitvoering van de
schap WVS                   Participatiewet vormgegeven.
                         - De WVS heeft daarnaast een aantal kostenbeperkende maatregelen
                            genomen betreffende in- en uitstroom, een behoudend
                            investeringsbeleid en voortgaande kostenbesparingen / bezuinigingen
                            op de lasten.
                         - Door het inzetten van andere onder de Participatiewet vallende
                            werknemers, wordt het verdienvermogen van de WVS vergroot.
WWB en beroep op         - In overleg met de ISD strak toezien dat de beschikbare instrumenten
bijstand                    worden ingezet om enerzijds een beroep op de bijstand te voorkomen,
                            maar anderzijds ook om betrokkenen sneller te doen uitstromen.
                         - Met behulp van de maandelijkse rapportages wordt strak gestuurd op
                            de resultaten.
ISD                      - Monitoren van efficiency en flexibiliteit (vast versus variabel) in de
                            formatie van de ISD.
Participatiebudget       - Kritisch kijken welke trajecten aan welke doelgroep worden
                            aangeboden.
                         - Waar mogelijk werkzaamheden met inzet van vrijwilligers doen.
                         - Met de partners, BWI, KBO en de bibliotheek zoeken naar nieuwe
                            vormen van samenwerking.
                         - Niet méér budget uitgeven dan beschikbaar is (In = Uit).
WMO                      - Er wordt meer samengewerkt met de gemeenten Bergen op Zoom en
                            Steenbergen om zodoende bezuinigingen te realiseren.
                         - Nieuwe overeenkomsten/contracten bevatten resultaatbekostiging in
                            plaats van productiebekostiging en werken met vaste prijsafspraken.
                         - Er is een integrale toegang operationeel, waardoor vanuit één centraal
                            punt sturing op kwaliteit en kosten plaatsvindt.
                         - Vanwege verwachte stijgende instroom Wmo (langer thuis wonen,
                            meer hulp thuis nodig) is rekening gehouden met 10% extra instroom.
Jeugdzorg                - Ontwikkelingen ten aanzien van de budgetten die overkomen van het
                            Rijk blijven volgen en de berekeningen blijven actualiseren.
                         - Regionale afspraken over risicodeling.
                         - Er wordt meer samengewerkt met de gemeenten Bergen op Zoom en
                            Steenbergen om zodoende bezuinigingen te realiseren.


Beheersmaatregelen gemeente Woensdrecht

Risico                   Beheersmaatregelen
Wet HOF                  - Monitoren van maatregelen van het Rijk en deze zo vroeg mogelijk
                            inschatten op consequenties voor gemeente Woensdrecht. Vervolgens
                            daadwerkelijk vertalen in de begroting en passende maatregelen nemen.
Gemeentegaranties        - Toepassen van het in 2010 vastgestelde beleidskader, waarin de
                            afwegingen rondom het verlenen van gemeentegarantie zijn vastgelegd.
Gemeentegaranties:       - Inzicht wordt verkregen door de jaarlijkse ontvangsten van de Stichting
Nationale                   NHG met cijfers rondom de ontwikkeling van de verliezen in relatie tot
Hypotheekgarantie           het landelijk gemiddelde.
Gemeentegaranties:       - Het WSW is opgericht door de woningstichtingen/woningcorporaties.
Waarborgfonds               Gezamenlijk hebben zij vermogen ingebracht. Bij toelating toetst het
Sociale Woningbouw          WSW de kredietwaardigheid. Toetsen en bespreken van de jaarstukken
                            van de in Woensdrecht actieve stichtingen moet inzicht geven in de
                            financiële positie van de betreffende organisaties.



                                                108
</pre>

====================================================================== Einde pagina 108 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 109 ======================================================================

<pre>Grondexploitatie     -   Medewerkers van de gemeente zijn actief bezig om gronden
                         daadwerkelijk te verkopen en zijn regelmatig in gesprek met
                         gegadigden.
                     -   Gronden alleen verwerven wanneer een rendabele exploitatie mogelijk
                         is.
Vennootschaps-       -   Het in kaart brengen van alle gemeentelijke activiteiten.
belasting            -   Bepalen welke daarvan belastingplichtig worden en welke
                         vrijstellingen toepasbaar zijn.
Pensioenpremies en   -   Monitoren van ontwikkelingen bij ABP.
sociale lasten


Beheersmaatregelen gemeente Woensdrecht

Risico               Beheersmaatregelen
Business Park        - De gerealiseerde integratie van BPA en GEM zorgt voor betere
Aviolanda (BPA)         aansluiting bij de marktvraag en moet bovendien leiden tot een
                        stabielere financiële situatie.
                     - Uitvoering van de garantsteling vindt plaats binnen de in juli 2014 door
                        de gemeenteraad gestelde kaders.
Afwikkeling          - Monitoren van de financiele gevolgen van de afwikkeling van de RMD
Regionale               en de claim vanuit OMWB..
Milieudienst
Regionale            -   Inmiddels wordt een pakket aan maatregelen uitgevoerd om de
Uitvoeringsdienst        bedrijfsvoering en financiën op orde te krijgen.
(OMWB)               -   De OMWB is eind 2015 onder preventief toezicht van het ministerie
                         van BZK gesteld.




                                            109
</pre>

====================================================================== Einde pagina 109 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 110 ======================================================================

<pre>Ontwikkeling kengetallen
Navolgende financiële kengetallen geven inzicht geven in de financiële positie van de gemeente en
zorgen voor een onderlinge vergelijkbaarheid van gemeenten.

Kengetallen                         Jaarrekening                         Begroting
                                     W       W
                                                         B 2016 B 2017 B 2018 B 2019 B 2020
                                    2014    2015
Netto schuldquote                   17,5%     13,6%      18,6%   10,2%      8,7%     7,2%      6,0%
Netto schuldquote gecorrigeerd
voor verstrekte geldleningen        15,8%     10,4%      16,9%   10,0%      9,1%     8,3%      7,5%
Solvabiliteitsratio                 51,5%     49,7%      44,0%   41,3%     44,3%     43,6%    41,3%
Grondexploitatie                     4,2%      2,5%       3,4%    2,5%      6,7%      6,0%     5,4%
Structurele exploitatieruimte        7,6%      6,7%       2,8%    5,5%      5,3%      5,5%     5,2%
Belastingcapaciteit                 94,3%     94,7%      93,4%   89,9%     90,2%     90,6%    90,9%


Beoordeling van de kengetallen in relatie tot de financiele positie.
Algehele conclusie is, dat zich naar verwachting geen significante wijzigingen zullen gaan voordoen,
die tot structurele verslechtering van de ratio’s gaan leiden. Alle ratio’s blijven de kwalificatie ‘goed’
behouden.
De (gecorrigeerde) netto schuldquote zal afnemen vanwege een per saldo afname van de schuldpositie
in verband met aflossingen van leningen. De solvabiliteit zal slechts in beperkte mate fluctueren, als
saldo van toevoegingen en onttrekkingen.
De waarde van de ratio grondexploitatie is absoluut gezien laag en zal ten opzichte van de
Jaarrekening 2015 toenomen. De totale waarde van de bouwgronden in exploitatie is beperkt en is
afgenomen, maar de ontwikkeling van het centrumplan Hoogerheide zal leiden tot een toename van de
ratio grondexploitatie.
De structurele exploitatieruimte neemt toe; de structurele baten blijven toereikend om de structurele
lasten te dekken. Tenslotte zal het kengetal belastingcapaciteit nagenoeg gelijk blijven.




                                 Grafiek:verloop van financiele ratios

Kengetal: Netto schuldquote & netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen
De netto schuldquote geeft inzicht in het niveau van de schuldenlast ten opzichte van de eigen
middelen. Hoe hoger de schuld, hoe hoger de netto schuldquote. Het geeft een indicatie in welke mate
de rentelasten en aflossingen op de exploitatie drukken. Omdat bij leningen onzekerheid bestaat over
terugbetaling wordt bij de berekening van de netto schuldquote onderscheid gemaakt door het kengetal
zowel inclusief als exclusief de doorgeleende gelden te berekenen. Op die manier wordt duidelijk wat




                                                   110
</pre>

====================================================================== Einde pagina 110 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 111 ======================================================================

<pre>het aandeel van de verstrekte leningen in de exploitatie is en ook wat dat betekent voor de
schuldenlast.
Beoordelingskader. Een waarde van minder dan 90% wordt beschouwd als zjnde goed; een waarde
tussen 90% en 130% als gemiddeld en een waarde van meer dan 130% als risciovol.
Een verlaging van de waarde van deze ratio weerspiegelt een positieve ontwikkeling; de huidige
waarde van de netto schuldquote kan als zeer goed gekwalificeerd worden.

Kengetal: Solvabiliteitsratio
De solvabiliteitsratio geeft inzicht in de mate waarin we in staat zijn aan onze financiële
verplichtingen te voldoen. Onder de solvabiliteitsratio wordt verstaan het eigen vermogen als
percentage van het balanstotaal. Hoe hoger de solvabiliteitsratio, hoe groter de weerbaarheid.
Beoordelingskader. Een waarde van meer dan 50% wordt beschouwd als goed; een waarde tussen
20% en 50% als gemiddeld en een waarde van minder dan 20% als risciovol.
De verhoging van de werkelijke waarde van deze ratio geeft een positieve ontwikkeling weer; een
percentage van boven de 40% geeft aan, dat de gemeente voldoende financiele buffers opgebouwd
heeft..

Kengetal: Grondexploitatie
Dit kengetal geeft weer hoe de waarde van de grond zich verhoudt tot de totale (geraamde) baten.
Voor de berekening van dit kengetal worden de niet in exploitatie genomen gronden en de bouwgrond
in exploitatie bij elkaar opgeteld en gedeeld door de totale baten uit de programmabegroting /
jaarrekening en uitgedrukt in een percentage.
Beoordelingskader. Een waarde van minder dan 20% wordt beschouwd als goed; een waarde tussen
20% en 35% als gemiddeld en een waarde van meer dan 35% als risciovol.

Kengetal: Structurele exploitatieruimte
Dit kengetal is van belang om te kunnen beoordelen welke structurele ruimte een gemeente of
provincie heeft om de eigen lasten te dragen, of welke structurele stijging van de baten of structurele
daling van de lasten daarvoor nodig is. Voor de beoordeling van het structurele en reële evenwicht van
de begroting wordt het onderscheid gemaakt tussen structurele en incidentele lasten. De structurele
exploitatieruimte wordt bepaald door het saldo van de structurele baten en lasten en het saldo van de
structurele onttrekkingen en toevoegingen aan reserves, gedeeld door de totale baten en uitgedrukt in
een percentage. Een positief percentage betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de
structurele lasten te dekken.
Beoordelingskader. Een waarde van meer dan 0% wordt beschouwd als goed; een waarde van ca 0%
als gemiddeld en een waarde van minder dan 0% als risciovol.

Kengetal: Belastingcapaciteit
De belastingcapaciteit geeft inzicht hoe de belastingdruk in de gemeenten zich verhoudt ten opzichte
van het landelijk gemiddelde. De definitie van het kengetal belastingcapaciteit is: Woonlasten
meerpersoonshuishouden in jaar t (het begrotingsjaar) ten opzichte van het landelijk gemiddelde in
jaar t-1 (het jaar voorafgaand aan het begrotingsjaar) uitgedrukt in een percentage. De ruimte die een
gemeente heeft om zijn belastingen te verhogen, wordt vaak gerelateerd aan de totale woonlasten.
Onder de woonlasten worden verstaan de ozb (voor een woning met een gemiddelde waarde in de
gemeente), de riool- en afvalstoffenheffing. Het Coelo publiceert deze lasten ieder jaar in de ‘Atlas
van de lokale lasten’.
Beoordelingskader. Een waarde van minder dan 95% wordt beschouwd als goed; een waarde tussen
95% en 105% als gemiddeld en een waarde van meer dan 105% als risciovol.




                                                 111
</pre>

====================================================================== Einde pagina 111 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 112 ======================================================================

<pre>3.3 Onderhoud kapitaalgoederen
Algemeen
Voor het goed functioneren van de samenleving en met het oog op de kwaliteit van de woon- en
leefomgeving en de veiligheid, is het noodzakelijk dat de gemeentelijke eigendommen in de openbare
ruimte in goede staat worden gehouden. De gemeente Woensdrecht bezit een groot aantal collectieve
eigendommen (bijvoorbeeld wegen, riolering, water, groen, openbare verlichting, gebouwen en
speelvoorzieningen) in de buitenruimte. Het onderhoud van deze eigendommen is van groot belang
voor optimaal gebruik van de openbare ruimte. Onderhoud is ook nodig om kapitaalvernietiging te
voorkomen. De totale uitgaven voor beheer en onderhoud met betrekking tot het openbare gebied
bedragen in 2016 ca. € 5,3 miljoen. De onderstaande tabel geeft een weergave van de opbouw
(bedragen x € 1.000).

    Omschrijving                                                 Begroting            Begroting
                                                                   2017                2016 t/m
                                                                                     Mutaties na
                                                                                  perspectievennota
                                                                                      2016-2020
    Wegen, straten en pleinen                                             1.580                3.125
    Exploitatie openbare verlichting                                        241                  355
    Zoutopslag Korteven (gladheidbestrijding)                                57                  129
    Verkeersborden, bewegwijzering en straatnaamborden                       32                   95
    Wegmarkeringen                                                           20                   18
    Onderhoud watergangen                                                   117                   58
    Beleidsadviezen en subsidies natuurbescherming                            0                   22
    Openbaar groen                                                          535                1.242
    Hertenkamp Putte                                                          2                   22
    Speelvoorzieningen                                                       38                   89
    Exploitatie en beheer riolering                                       1.688                1.878
    Totaal                                                                4.310                7.033

Deze paragraaf geeft inzicht in het beleidskader en de daaruit voortvloeiende financiële consequenties
in het afgelopen jaar met betrekking tot de grotere kapitaalgoederen van de gemeente Woensdrecht.
Achtereenvolgens komen aan de orde:

-     Wegen                                            -   Gebouwen
-     Riolering                                        -   Reiniging
-     Openbare verlichting                             -   Speelvoorzieningen
-     Groen

Wegen
Het onderhoud aan de wegen wordt conform het wegenbeleidsplan en de hierin opgenomen begroting
onderhouden. Deze begroting is tot stand gekomen door middel van een theoretische benadering op
basis van areaalgegevens, beoordeelde en gewenste kwaliteit en verwachte levensduur. In november
2015 is het geactualiseerde wegenbeleidsplan 2015-2018 door de raad vastgesteld en besloten de
minimale kwaliteit van het wegbeheer volgens het huidige niveau te borgen. In dit verband wordt met
het huidige niveau het inmiddels ontstane niveau C - matig, bedoeld.

In haar brief van 19 april 2013 heeft GS de gemeente verzocht om bij het opstellen van de paragraaf
kapitaalgoederen, de voorschriften van het BBV in acht te nemen. Als er sprake is van achterstallig
onderhoud, dient dit vermeld te worden en moeten de maatregelen worden benoemd om de
achterstanden in te halen. In aansluiting hierop kunnen de volgende maatregelen voor de nieuwe
beleidsperiode genoemd worden:
- Geen onderhoudswerkzaamheden in de centrumgebieden.
- Ontsluitingswegen en bedrijfsontsluitingsweg worden op reguliere wijze onderhouden op niveau
    C.
- Resterende middelen worden ingezet om de verhardingen in de woonwijken op orde te houden.
    Inzet voornamelijk vanuit het klein onderhoud.

                                                 112
</pre>

====================================================================== Einde pagina 112 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 113 ======================================================================

<pre>-     Niet alle in de begroting opgenomen investeringen voor reconstructies vinden in deze
      beleidsperiode doorgang.

Naast deze maatregelen worden ook maatregelen voorgesteld om het areaal te verkleinen. Dat betekent
het volgende:
- Een aantal buitenwegen wordt afgewaardeerd van verharde wegen naar semiverharde wegen.
- Er worden overleggen geïnitieerd met externe partijen voor het overdragen van beheer en
    onderhoud van onverharde wegen met alleen een agrarische bestemming.
- Onverharde wegen komen, onder de specifieke voorwaarden van openstelling voor recreatief
    gebruik, in aanmerking voor het ontrekken aan de openbaarheid in Natura 2000. Deze worden
    overgedragen aan de beheerder van het natuurgebied.

- Globale visuele inspecties
Op basis van de jaarlijkse globale visuele wegeninspectie wordt bepaald welke wegen daadwerkelijk
onderhouden moeten worden. Dit betekent dat in 2017 de wegen globaal visueel geïnspecteerd
worden. Op basis van de inspectieresultaten is met behulp van het wegbeheersysteem een voorstel
voor een globale planning gegenereerd.

- Actualiseren onderhoudsplanning
Voor de op korte termijn (1-2 jaar) geplande maatregelen is een gedetailleerde inspectie in het veld
uitgevoerd en is een maatregeltoets uitgevoerd. Bij de maatregeltoets is tevens gekeken naar de op
middellange termijn (3-5 jaar) geplande maatregelen en wordt omwille van de integrale aanpak en
uitvoering, de planning tevens afgestemd op de volgende aspecten:
1. Rioolvervanging;
2. Afkoppelplannen (aanleg schoonwaterriolering en randvoorzieningen);
3. Geplande herstructurering (herinrichting);
4. Bouwplannen (exploitaties);
5. Realisatie verkeersplannen.

Op basis van deze gegevens is het operationele plan en de definitieve planning opgesteld. De
definitieve planning wordt ingevoerd in het beheersysteem en de kosten worden getoetst aan het
beschikbare budget.

- Uitvoeren groot onderhoud wegen
Eind 2016 zal het benodigde krediet worden aangevraagd en zullen de werkzaamheden voor 2017
worden ingepland en opgestart.

- Uitvoering klein onderhoud wegen
Met de globale inspectie is aangegeven of klein onderhoud een financieel gunstiger en economisch
verantwoord alternatief is. Het hieruit voortvloeiend klein onderhoud wordt waar mogelijk
gecombineerd met maatregelen n.a.v. regulier toezicht en melding. Conform het coalitieprogramma
zal in 2017 ook bijzondere aandacht gegeven worden aan het klein onderhoud wegen.

Riolering
In het verbreed gemeentelijk rioleringsplan (vGRP) is voor 2017 het volgende investeringsbudget
(excl. btw) voorzien:

    Jaar                               Investeringsbedrag
    2017                              € 875.783 excl. BTW

In 2017 zullen zijn onder andere de volgende werkzaamheden worden uitgevoerd:
- Vervangen van pompen en installaties
- Vervangen/deelreparaties van riolen en/of reliningen.
- Aanleg Tervoplein Putte
- Aanpassingen openbare ruimte n.a.v. herberekening
- Plankosten samenwerkingsprojecten

De uitvoeringswerkzaamheden zullen worden opgenomen in het uitvoeringsprogramma rioolbeheer
2017, wat eind 2016 ter goedkeuring aan het college zal worden aangeboden.

                                                113
</pre>

====================================================================== Einde pagina 113 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 114 ======================================================================

<pre>Naast de reguliere onderhoudswerkzaamheden zijn er ontwikkelingen op het gebied van het
optimaliseren van de samenwerking in de Waterkring West. Er wordt met het Waterschap en de zes
regiogemeenten gewerkt aan o.a. uniformering van administratieve bestanden en (ver)rekenmethoden,
aan gezamenlijke aanbestedingen en aan afstemming van riooltechnische en waterhuishoudkundige
inzichten en uitgangspunten. De belangrijkste doelstelling betreft het realiseren van kostenbesparingen
van structureel € 380 miljoen. Door verbeterde onderhoudsmethoden en effectiever inzetten van
onderhoudstechnieken, is Woensdrecht in staat om haar bijdrage te realiseren.

Openbare verlichting
In december 2015 is een beleids-, beheer- en een kostendekkingsplan vastgesteld voor renovatie van
de openbare verlichting. Aan het beheerplan is een inspectie en inventarisatie vooraf gegaan: het bleek
dat onze gemeente (in 2015) over 5.400 lichtmasten beschikte.

Op basis van vastgestelde uitgangspunten zijn de jaarlijks benodigde kosten geraamd voor het in stand
houden van de huidige openbare verlichting en de noodzakelijke investeringen om slechte masten en
armaturen te vervangen. In feite ligt het uitvoeringsprogramma tot en met 2018 hiermee vast en wordt
bereikt dat onze gemeente over een adequaat openbaar verlichtingsnet blijft beschikken.

Groen
Het jaarlijks onderhouden en renoveren van de openbare groenvoorzieningen binnen en buiten de
bebouwde kom, gebeurt volgens het groenbeheerplan en is zoveel mogelijk afgestemd op de andere
beheerplannen. Het openbaar groen in onze gemeente is geïnventariseerd en een groenbeleidsplan is
vastgesteld en geactualiseerd in 2011.

Het groenbeleidsplan bestaat uit drie hoofdonderdelen te weten Groenstructuren, het Groenbeleid en
de bescherming van bomen. De primaire doelstelling van een groenbeleidsplan kan als volgt worden
weergegeven. “Bepaling van het gemeentelijk groenbeleid voor de lange termijn met betrekking tot de
inrichting, gebruik en beheer van het groen binnen de gemeente en het uitzetten van concrete acties
voor de komende jaren, om te komen tot een waardevolle, karakteristieke, veilige en duurzame
groenstructuur”.

Na vaststelling van de geschetste groenstructuren is overgegaan tot het opstellen van de beheerplannen
door middel van een Beheerplan Openbare Ruimte (BOR). In het BOR is aangegeven aan welke
kwaliteit het openbaar groen in bepaalde delen van een dorpskern moet voldoen.

Naast het reguliere onderhoud worden jaarlijks delen van het openbaar groen gerenoveerd.
Reconstructies dienen periodiek te worden uitgevoerd omdat het openbaar groen onderhevig is aan
slijtage en daarom periodiek vervangen moet worden. Vanaf 2013 en de jaren volgend wordt geen
geld meer geïnvesteerd in groen reconstructies vanwege de bezuinigingen. In 2014 is aldus verder
uitvoering gegeven aan dit uitvoeringsplan. Ook is er voor 2015 een bedrag van € 70.000 aan
bezuiniging doorgevoerd op het groenonderhoud. Dit is in het nieuwe contract met de WVS (2015-
2016) doorgevoerd. Alle onderhoudswerkzaamheden worden op niveau C uitgevoerd. Niveau C
betekent extensief onderhoud waarbij alleen het hoognodige gedaan wordt en er redelijk wat (meer
dan bij het gemiddeld niveau B) onkruid achterblijft.

Gebouwen
We kunnen bij gebouwen vijf soorten onderhoud onderscheiden:
1. Het dagelijks onderhoud dat tot doel heeft het gebouw en de installaties in een toestand te houden
   die voor de dagelijkse functievervulling noodzakelijk is;
2. Het correctief onderhoud, waaronder wordt verstaan het uitvoeren van niet geplande
   werkzaamheden om storingen zo snel mogelijk te verhelpen en verdere schade te voorkomen;
3. Het periodieke onderhoud waarbij in de regel geen vernieuwing plaatsvindt, zoals vervangen
   dakbedekking. Dit betreft terugkerend onderhoud met als kenmerken een planmatige
   voorbereiding;
4. Het achterstallig onderhoud, waarbij het gaat om het uitvoeren van nagelaten of uitgesteld
   preventief onderhoud en het beëindigen van ongewenste situaties.
5. Vervanging van installaties welke substantiële energiebesparingen kunnen opleveren.



                                                 114
</pre>

====================================================================== Einde pagina 114 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 115 ======================================================================

<pre>Het is landelijk gebruikelijk om de kosten van het periodieke en het achterstallig onderhoud in een
meerjaren onderhoudsplan op te nemen, waarna de gemiddeld per jaar benodigde bedragen zijn te
berekenen. Indien dit gemiddelde elk jaar in een voorziening wordt gestort en de jaarlijkse benodigde
(uiteraard wisselende!) bedragen aan de voorziening worden onttrokken, is al het noodzakelijke
onderhoud aan het onroerende goed in financiële zin afgedekt. Uiteraard moet regelmatig een
herijking plaatsvinden.

Voor het opstellen van een nieuw meerjarenonderhoudsplan (MJOP) 2016-2019 zijn alle gebouwen
van de gemeente Woensdrecht in kaart gebracht en per gebouw zijn de hoeveelheden van elementen
berekend en ingevoerd in een digitaal onderhoudsprogramma. Bij de invoering van deze gegevens is
een inspectie uitgevoerd (volgens NEN 2767) om de conditie van een element/onderdeel te bepalen.
Deze meting is van groot belang om de onderhoudskosten te bepalen voor de nieuwe zichtstermijn van
2016-2019. In december 2015 heeft de gemeenteraad de nieuwe beleidsperiode voor het MJOP
gebouwenbeheer 2016-2019 vastgesteld.

Hierin is bepaald dat voor al het gemeentelijk vastgoed, behoudens een specifiek object, een lager
onderhouds- en instandhoudingsniveau gehanteerd wordt. Kortweg betekent dit een afschaling van
onderhoudsniveau C3 naar (de bovengrens van) niveau C4. Binnen de zichttermijn 2016-2019 wordt
een jaarlijks lagere dotatie in de bestemmingsreserve doorgevoerd. Dat betekent dat voor het
planmatig onderhoud 2017 (groot onderhoud) een lager niveau wordt toegepast voor de
onderhoudswerkzaamheden. Er wordt vooralsnog geen rekening gehouden met een verhoging van het
budget voor het klachtenonderhoud. Er zijn geen consequenties voor het contractonderhoud alsook het
budget voor schoonmaakonderhoud.

Uitvoeringsprogramma 2017
In het MJOP is voor 2017 het groot onderhoud geprogrammeerd op €48.000 (€58.000 incl BTW).
voor een optimaal C4 niveau is €272.196 benodigd. Aan de hand van de tussenmeting zal worden
bezien of het geprogrammeerde bnudget toereikend zal zijn.

Voor de exploitatie (klachtenonderhoud, schoonmaak en contractonderhoud) zijn de budgetten als
volgt geprogrammeerd.
- Voor het klachten onderhoud is €29.894 beschikbaar (€36.172 incl BTW). We zien een toename
    in het aantal klachten ontstaan vanwege het uitstellen van groot onderhoud. Voor de
    Perspectiefnota 2018 zal worden bekeken of de exploitatiemiddelen bijgesteld moeten worden.
- Voor het jaarlijks contractonderhoud is 154.345 beschikbaar (€186.758 incl. BTW). hier zijn geen
    wijzigingen in voorzien. De jaarlijkse indexatie zal worden toegepast.
- Voor het jaarlijks schoonmaakonderhoud is €147.571 becshikbaar (€178.562 incl BTW). De
    jaarlijkse indexatie zal worden toegepast.

Reiniging
De afgelopen jaren is gewerkt met Diftar volgens het ‘volume frequentie’ systeem. Op basis hiervan
wordt in 2017 ingestoken op het behalen van de VANG (Van Afval Naar Grondstof) doelstellingen.
In dat kader is het doel om in het jaar 2020, 100 kg restafval per persoon per jaar te bereiken en 75%
scheiding van het huishoudelijk afval. Om deze doelstellingen te halen wil de gemeente Woensdrecht
toe naar omgekeerd inzamelen. Hierbij zal de grijze container worden gebruikt voor het inzamelen van
kunststof verpakkingsmateriaal en drankenkartons en zal het restafval moeten worden weggebracht
naar ondergrondse containers. Het uiteindelijke doel is een afvalloze samenleving in 2030. De
gezamenlijke afvalcampagne “van het een komt het ander” wordt vervolgd in 2017. Deze actie laat de
burger zien tot welke producten zijn afval kan worden verwerkt.
Bij het onderzoek naar omgekeerd inzamelen wordt tevens het ondergronds brengen van de
bovengrondse verzamelcontainers voor kunststof, textiel en glas betrokken.

Speelvoorzieningen
In november 2012 is door de raad besloten om op het budget voor het vervangen van speeltoestellen te
bezuinigen. Afgekeurde speeltoestellen worden verwijderd en niet vervangen. In 2017 wordt hier
verder uitvoering aangegeven en worden initiatieven van burgers gefaciliteerd. De bestaande
speeltoestellen worden regulier onderhouden voor zover het klein onderhoud betreft.




                                                 115
</pre>

====================================================================== Einde pagina 115 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 116 ======================================================================

<pre>3.4 Financiering
Algemeen
Met deze paragraaf wordt invulling gegeven aan de verplichting uit de Wet Financiering Decentrale
Overheden (Wet Fido) om verantwoording af te leggen over het beheer van onze financiële middelen.
De kaders van het beheer zijn vastgelegd in het door de raad vastgestelde treasury statuut. In deze
paragraaf is weergegeven hoe in 2017 het beheer van onze financiële middelen wordt vormgegeven.

Beleidsvoornemens/Realisatie
Het doel is te komen tot een verantwoord financieel beheer, wat gekenmerkt wordt door het sturen en
beheersen van, het verantwoorden over en het toezicht houden op de financiële vermogenswaarden, de
financiële geldstromen, de financiële posities en de hieraan verbonden risico’s. Deze risico’s zijn:

1. Renteontwikkeling
Een visie omtrent de renteontwikkeling van de korte‐ en de lange termijn rente is een voorwaarde om
de treasuryfunctie te kunnen uitoefenen. Onze rentevisie is gebaseerd op de verwachtingen van diverse
financiële instellingen. Door de bestaande economische ontwikkelingen is het maken van een goede
visie op de renteontwikkeling gecompliceerd.

Verwachtingen voor de korte rente
De Europese Centrale Bank (ECB) houdt al geruime tijd haar rentetarieven uitzonderlijk laag. De ECB
moet er voor zorgen dat de inflatie in de eurozone dichtbij, maar beneden 2% ligt. In juli 2016 lag het
gemiddelde prijspeil slechts 0,2% hoger dan een jaar geleden. De minieme stijging van het prijspeil
komt onder andere door de lage olieprijzen. Maar ook zonder dit soort beweeglijke
bestedingscomponenten ligt de inflatie ver onder de 2%. Om de tendens van prijsafzwakking te keren,
heeft de ECB in maart 2016 haar rentetarieven opnieuw verlaagd. Zij paste onder meer het
depositotarief (het tarief waartegen banken korte tijd geld kunnen stallen bij de ECB) aan van -0,3%
naar -0,4%. Banken moeten dus meer betalen wanneer zij tijdelijk geld bij de ECB onderbrengen. De
kans is klein dat de ECB de rentetarieven verder zal verlagen, omdat dit zowel de stabiliteit van het
bankwezen als de wisselkoers van de euro versus de dollar kan ondermijnen. (bron: BNG, ING, ECB,
CBS). Ten tijde van het opstellen van de begroting 2017 bedraagt de Euribor 3-maands rente -0,301%.

Verwachtingen voor de lange rente
De ECB koopt op grote schaal obligaties om zo de lange rente laag te houden en de kredietverlening te
stimuleren. Dit moet leiden tot een sterkere groei van de economie en een hogere inflatie. Om de kans
hierop te vergroten besloot de ECB in maart 2016 het opkoopprogramma uit te breiden. Tot maart
2017 zal de ECB maandelijks voor 80 miljard aan obligaties inslaan. Eerder lag het bedrag nog op 60
miljard. Met deze opkopen drukt de ECB de lange rente omlaag. De verwachting is dat de ECB het
opkoopprogramma verder zal uitbreiden. De hardnekkig lage inflatie en de na de ‘Brexit’ toegenomen
onzekerheid over de economische vooruitzichten geven aanleiding tot extra ingrepen. De lange rente
zal onder invloed van deze extra aankopen dalen. (bron: BNG, ING, ECB, CBS). Ten tijde van het
opstellen van de begroting 2017 bedraagt de lange rente voor 10 jaar annuïtair 0,34% en 25 jaar
annuïtair 1%.

2. Renterisicobeheer
Renterisicobeheer omvat het beperken van de (negatieve) invloed van toekomstige rentewijzigingen
op het resultaat van de organisatie en op de waarde van rentedragende activa en passiva, inclusief het
minimaliseren van de rentekosten en het optimaliseren van de rentebaten.
Renterisico’s worden beperkt door:
    • een actuele liquiditeitsprognose;
    • te toetsen aan de kasgeldlimiet, beheersingsinstrument korte schuld;
    • te toetsen aan de renterisiconorm, beheersingsinstrument lange schuld




                                                 116
</pre>

====================================================================== Einde pagina 116 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 117 ======================================================================

<pre>3. Financieringspositie
De financieringspositie geeft inzicht in de ontwikkeling van de financieringsbehoefte, rekening
houdend met de investeringen en beschikbare interne en externe middelen. De interne financiering
vindt plaats in de vorm van de ten laste van de exploitatierekening gebrachte afschrijvingen en in de
vorm van eigen vermogen (reserves). Voor de externe financiering wordt een beroep gedaan op de
geld- en kapitaalmarkt. Als de kasgeldlimiet wordt overschreden, wordt een langlopende onderhandse
lening aangegaan.

Op grond van de huidige liquiditeitsprognose heeft de gemeente op 31 december 2016 zeven
langlopende geldleningen met een saldo van € 11,4 miljoen. De aangetrokken geldleningen hebben
een looptijd waarbij de rentevervaldatum de komende jaren niet verloopt en vervroegde aflossing niet
mogelijk is of alleen met hogere kosten dan de daaraan verbonden rentevoordelen. Voor 2017 is de
verwachting dat op grond van de huidige liquiditeitsprognose er één nieuwe geldlening van
€ 3.500.000 moet worden aangetrokken. De totale rentelasten van de geldleningen bedragen in 2017
€ 239.827.

4. Kredietrisico
Dit is het risico dat de gemeente loopt wanneer geldleningen worden verstrekt aan rechtspersonen die
in voorkomende gevallen financiële problemen zouden kunnen komen. De raad heeft in juni 2014
besloten tot een extra kapitaalinjectie van € 1,6 miljoen in Business Park Aviolanda BV, waardoor de
totale kapitaalverstrekking € 3,09 miljoen bedraagt.

5. Liquiditeitsrisico
Dit is het risico dat de gemeente op de korte termijn niet genoeg geld in kas heeft om aan zijn
verplichtingen te voldoen.

6. Debiteurenrisico
Dit is het risico dat debiteuren hun rekeningen niet (op tijd) betalen. Het risico kan worden beperkt
door debiteuren vooraf te laten betalen, opbrengsten tijdig te innen en door de dubieusheid van
vorderingen en tegenpartijen conform de richtlijnen op dit gebied zo goed als mogelijk in kaart te
brengen. Om dit risico op te kunnen vangen is een voorziening dubieuze debiteuren gevormd. Jaarlijks
wordt bezien of deze voorziening nog voldoende is.

7. Garantiestelling risico
De gemeente kan zich garant stellen tegenover financiële instellingen die leningen verstrekken aan
verenigingen/instellingen. Indien de verenigingen/instellingen hun betalingsverplichtingen tegenover
de geldgevers niet nakomen, kan de gemeente aansprakelijk gesteld worden. In december 2010 heeft
de raad het beleid ten aanzien van het verstrekken van gemeentegaranties vastgesteld.
Informatievoorziening vooraf en tussentijds moet borgen dat de risico’s zich daadwerkelijk gaan
voordoen.

8. Informatierisico
Dit is het risico dat informatie over de ontwikkeling van financiële risico’s niet, niet volledig en/of niet
tijdig ter beschikking komt van treasury. Door onjuiste of incomplete informatie bestaat het risico dat
onjuiste beslissingen worden genomen. De aanlevering van betrouwbare informatie voor de lange
termijn planning (langer dan één jaar) blijft dan ook een groot aandachtspunt.

Eisen Wet Fido

Publieke taak en prudent beheer
Conform het treasury statuut komen leningen, uitzettingen en garanties alleen tot stand indien zij een
publieke taak dienen en de uitzettingen een prudent karakter kennen.

Kasgeldlimiet
Ter beperking van renterisico’s op de korte schuld dienen de gemeenten te voldoen aan de
kasgeldlimiet. De kasgeldlimiet is de maximale omvang van de korte schuld (korter dan 1 jaar). Deze
limiet wordt berekend naar een vast percentage (8,5%, conform de Uitvoeringsregeling Financiering
decentrale overheden) van het begrotingstotaal per 1 januari. Voor het jaar 2017 bedraagt deze limiet


                                                    117
</pre>

====================================================================== Einde pagina 117 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 118 ======================================================================

<pre>circa 3,7 miljoen. Blijkt dat de kasgeldlimiet wordt overschreden, dan zal een langlopende geldlening
aangetrokken moeten worden.

Renterisiconorm
Het uitgangspunt van de renterisiconorm is het beheersen van de renterisico’s op langlopende
schulden. Dit gebeurt door het aanbrengen van spreiding in de looptijden van de leningen.
Hiermee wordt voorkomen dat een groot deel van de leningen tegelijk opnieuw moet worden
afgesloten, met het risico van snel oplopende rentelasten. De renterisiconorm is bepaald op 20% van
het begrotingstotaal. Dat wil zeggen dat de jaarlijks verplichte aflossingen en de renteherzieningen niet
meer mogen bedragen dan 20% van het begrotingstotaal. Hierbij is een minimumbedrag bepaald van
€ 2,5 miljoen. In onderstaande tabel wordt de renterisiconorm voor de komende jaren weergegeven.


                                                                 (bedragen x € 1.000)

Renterisiconorm                                      2017         2018         2019         2020
1      Renteherzieningen
2      Aflossingen                                        739          743          748          640
3      Renterisico (1 + 2)                                859          738          743          748

4a      Begrotingstotaal (baten)                        44.649      53.144       44.907       45.107
4b      Percentage regeling                               20%         20%          20%          20%
4       Renterisiconorm (4a x 4b)                        8.930      10.629        8.981        9.021

5a      Ruimte onder renterisiconorm (4 > 3)
                                                         8.191       9.886        8.233        8.381
5b      Overschrijding renterisiconorm (3 > 4)


Schatkistbankieren
Per 1 januari 2014 is het Schatkistbankieren ingevoerd. Schatkistbankieren houdt concreet in dat
tegoeden worden aangehouden in de Nederlandse schatkist. Hierdoor zal de Nederlandse staat minder
geld hoeven te lenen op de financiële markten en zal de staatsschuld dalen. Het principe is dat publiek
geld de schatkist niet eerder verlaat dan noodzakelijk is voor de uitvoering van de publieke taak.
Volgens het ministerie is dit bevorderlijk voor de doelmatigheid van de bestedingen.

Wel is er een zogenaamde doelmatigheidsdrempel van 0,75% van het begrotingstotaal met een
minimum van € 250.000 per gemeente (maar wel met een maximum van € 2,5 miljoen). Bij
overtollige middelen die minder zijn dan deze drempel, hoeven decentrale overheden niet te gaan
schatkistbankieren. Het drempelbedrag voor de gemeente Woensdrecht bedraagt in 2017 € 334.865
(0,75% van het begrotingstotaal). Omdat de gemeente Woensdrecht niet structureel beschikt over
overtollige middelen, zijn de financiële consequenties in 2017 voor ons beperkt.

Berekening EMU-saldo
Het brutoschuldbegrip is een internationale standaard. Financiële marktpartijen en krediet-
beoordelaars maken internationale vergelijkingen op basis van de brutoschuld. Het IMF, de OESO, de
EU en landen buiten de EU werken met het brutoschuldbegrip. In de EU heet deze schuld de EMU-
schuld. Het EMU-saldo geeft informatie over de bijdrage van gemeenten aan het totale EMU-
saldo/EMU-tekort. De definitie van het EMU-saldo is grofweg: het verschil tussen de inkomsten en de
uitgaven van een overheidsorgaan in een bepaald jaar.




                                                  118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 118 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 119 ======================================================================

<pre>                                                                               (bedragen x € 1.000)
EMU-saldo
                                                                   2017          2018       2019      2020
            Exploitatiesaldo vóór toevoeging aan c.q.
   1                                                         +     -1.775          -829        -669     -458
            onttrekking uit reserves
   2        Afschrijvingen ten laste van de exploitatie      +      1.717         1.639       1.576    1.527
            Bruto dotaties aan de post voorzieningen ten
   3                                                         +      1.360         1.429       1.428    1.428
            laste van de exploitatie
            Investeringen in (im)materiële vaste activa
   4                                                         -/-      851           563        876       876
            die op de balans worden geactiveerd
            Baten uit bijdragen van andere overheden, de
            Europese Unie en overigen, die niet op de
   5                                                         +       500            450        400       350
            exploitatie zijn verantwoord en niet al in
            mindering zijn gebracht bij post 4
            Baten uit desinvesteringen in (im)materiële
   6        vaste activa (tegen verkoopprijs), voor zover    +
            niet op exploitatie verantwoord
            Aankoop van grond en de uitgaven aan
            bouw-, woonrijp maken e.d. (alleen
   7                                                         -/-
            transacties met derden die niet op de
            exploitatie staan)
            Baten bouwgrondexploitatie, voor zover niet
   8                                                         +
            op exploitatie verantwoord
            Lasten op balanspost voorzieningen
   9        voorzover deze transacties met derden            -/-      876         1.143       1.099    1.099
            betreffen
            Lasten i.v.m. transacties met derden, die niet
            via de onder post 1 genoemde exploitatie
            lopen, maar rechtstreeks ten laste van de
  10                                                         -/-
            reserves (inclusief fondsen en dergelijke)
            worden gebracht en die nog niet vallen onder
            één van bovenstaande posten
            Verwachte boekwinst bij verkoop van
  11                                                         -/-           -
            effecten
            Berekend EMU-saldo                                            75      2.994        241       349




                                                      119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 119 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 120 ======================================================================

<pre>Rentetoerekening
In het wijzigingsbesluit BBV is opgenomen, dat er inzicht wordt gegeven in de rentelasten, de
financieringsbehoefte en de wijze waarop rente aan investeringen, grondexploitaties en taakvelden
wordt toegerekend. Daarnaast is het verplicht, dat de rentekosten aan de desbetreffende taakvelden
moeten worden toegerekend met behulp van een (rente) omslagpercentage. Dit omdat de onderlinge
vergelijking tussen gemeente het uitgangspunt is voor aanpassingen van het BBV. Onderstaand
schema geeft de rentetoerekening vanaf 2017 weer.

Rentesche ma Programmabegroting 2017

a    De externe rentelasten over de korte en lange financiering                             €    249.828
b    Af: De externe rentebaten                                                        -/-   €     14.629
     Saldo rentelasten en rentebaten                                                        €    235.199

c1   Rente doorberekend aan de grondexploitatie                     -/-   €   4.280
c2   Rente van projectfinanciering                                  -/-   €     -
c3   Rente doorverstrekte leningen                                  -/-   €     -
                                                                                      -/-   €      4.280
     Aan taakvelden toe te rekenen externe rente                                            €    230.919

d1   Rente over eigen vermogen                                                              €        -
d2   Rente over voorzieningen (gewaardeerd op contante waarde)                              €        -

     Totaal aan taakvelden toe te rekenen rente                                             €    230.919

e    De werkelijk aan taakvelden toegerekende rente (renteomslag)                     -/-   €    230.802

f    Rente resultaat op he t taakveld Treasury                                              €       117

     Renteomslagpercentage                                                                      0,57529%




                                                         120
</pre>

====================================================================== Einde pagina 120 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 121 ======================================================================

<pre>3.5 Bedrijfsvoering
Algemeen
Elke organisatie heeft richting nodig. Medewerkers en klanten moeten weten waarnaar de organisatie
op weg is, wat zij nastreeft. Visie en missie geven dat aan en vormen daarmee het fundament voor de
ambtelijke en bestuurlijke organisatie. Het management en het college stellen gezamenlijk deze visie
en de missie vast. De organisatie van de gemeente Woensdrecht beschikt over een actuele visie en een
missie vastgesteld in 2015. Deze visie luidt:

      ‘De organisatie van de gemeente Woensdrecht geeft, in interactie met het bestuur, professioneel
      en vernieuwend uitvoering aan zijn visie en ambitie waarbij zij voortdurend voeling houdt met
      de omgeving. Zij brengt bestuur en betrokkenen in positie en zorgt voor een optimale
      afstemming van participatie en dienstverlening op maatschappelijke belangen.

      De organisatie geeft daartoe ruimte aan taakvolwassen medewerkers en faciliteert hen in de
      eigen verantwoordelijkheid voor hun taakuitvoering en de eigen ontwikkeling.

      De gemeentelijke organisatie gaat continu na hoe haar taken het best -al dan niet in
      samenwerking- georganiseerd kunnen worden zonder de eigen verantwoordelijkheid te
      veronachtzamen. Ze bouwt actief met college en raad aan de (h)erkenning van Woensdrecht
      als bestuurskrachtige gemeente. De organisatie is zelfbewust, kent haar opdracht.’

De missie is afgeleid van de visie en geeft meer concreet richting aan de door te voeren
ontwikkelingen.

Het college van B&W heeft de ‘Organisatieregeling 2011 gemeente Woensdrecht’ vastgesteld. Op
basis hiervan zijn structuur, de diverse verantwoordelijkheden en de werkwijze van de ambtelijke
organisatie vastgelegd. In het kader van de doorontwikkeling van de organisatie is de
organisatieregeling herzien. In de Organisatieregeling Woensdrecht 2016 gemeente Woensdrecht is de
nieuwe organisatieinrichting opgenomen en zijn de rollen van het strategisch managementteam
(SMT), de afdelingshoofden, het teammanagersoverleg en de teammanagers vastgelegd. De ambtelijke
organisatie zal in 2017 bestaan uit een stafteam en twee primaire lijnafdelingen (afdeling
dienstverlening en afdeling beleid, beheer en ontwikkeling). Bedrijfsvoering geschiedt vanuit de derde
lijnafdeling (afdeling bedrijfsvoering) waarvoor in 2017 planmatig zal worden gewerkt aan
voorkoming kwetsbaarheid en verbetering van kwaliteit, waarbij samenwerking en/of uitbesteding, in
de afwegingen worden betrokken. In de organisatieregeling is verder (onder meer) het
programmamanagement, contractmanagement, leveranciersmanagement, relatiemanagement en
budgethouderschap, geregeld. Ook de begrotingsuitvoering, met bijbehorende bevoegdheden en
verplichtingen, is in de Organisatieregeling 2016 gemeente Woensdrecht opgenomen. Het college
heeft passend bij nieuwe ontwikkelingen en in lijn van het collegewerkprogramma, besloten om via
verdergaande mandatering aan de ambtelijke organisatie, onder verantwoordelijkheid van het college,
besluitvormingsprocessen te versnellen zodat het college en het strategisch managementteam zich
nadrukkelijk kunnen richten op de strategische onderwerpen zoals neergelegd in het
collegewerkprogramma 2014-2018.

Bedrijfsvoering moet het bereiken van de door het bestuur beoogde maatschappelijke effecten goed
faciliteren. Daarbij moet de blik vooral ook naar buiten zijn gericht. De gemeente Woensdrecht neemt
in de bedrijfsvoering nadrukkelijk mee: overheidsparticipatie, slim samenwerken ((sub-)regionaal en
lokaal), meegaan met en gebruik maken van ontwikkelingen op het gebied van informatievoorziening,
ICT, social media, dienstverlening, ombuigingsdoelstellingen en ontwikkelingen op de arbeidsmarkt .

De organisatie
Eisen aan de organisatie veranderen. De organisatie staat niet stil. Belangrijke aspecten die in
samenhang worden uitgevoerd, zijn in dit kader van belang om te noemen: de doorontwikkeling van
de organisatie, uitvoering van bezuinigingsopdrachten binnen bedrijfsvoering en het voortdurend
bezien in hoeverre taken nog door de organisatie uitgevoerd moeten worden, op andere wijze
uitgevoerd kunnen worden of wellicht niet meer uitgevoerd hoeven te worden.


                                                  121
</pre>

====================================================================== Einde pagina 121 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 122 ======================================================================

<pre>Ontwikkelingen die ook in 2017 nog doorlopen zijn:
   • Doorontwikkeling van de organisatie: Het afronden van de implementatie van de nieuwe
       organisatiestructuur. Anticiperen op nieuwe ontwikkelingen (zoals de verdere samenwerking
       in het sociaal domein, samenwerking op het gebied van VTH/Wabo, ontwikkelingen op het
       gebied van Veerkrachtig bestuur, nieuwe Omgevingswet, Vennootschapsbelasting, het nieuwe
       accommodatiebeleid etc.) vergt doorontwikkeling van de organisatie voor wat betreft
       processen en de competenties van medewerkers..
   • Kwaliteitsverbetering: Hierbij is LEAN uitgangspunt (efficiënte en effectieve processen,
       voorkomen van verspilling, met de burger als eerste belanghebbende voor ogen).
   • Dienstverlening: Langs de lijn van het vastgestelde programma dienstverlening zorgen voor
       de interne ontwikkelslagen die nodig zijn om de dienstverlening naar onze klanten, zowel
       intern als extern, verder te optimaliseren.

In 2016 is de toekomstvisie voor de gemeente Woensdrecht (2035) in samenhang met ‘veerkrachtig
bestuur’ vastgesteld. Samen met de gemeenten Steenbergen en Bergen op Zoom wordt op verzoek van
de Provincie Noord-Brabant subregionaal gekeken naar de invulling van de uitkomsten van het rapport
Veerkrachtig Bestuur, waarbij de eigen visie en kracht van Woensdrecht voorop staan. Uitgangspunt is
daarbij dat Woensdrecht, ook op lange termijn, een zelfstandige gemeente blijft die dicht bij haar
burgers staat. Een visie op de toekomst is samen met burgers en maatschappelijke organisaties, maar
door de eigen organisatie opgesteld. Deze toekomstvisie 2035 zal de basis vormen voor alle
ontwikkelingen inclusief de interne ontwikkelingen van de organisatie.

De organisatie inrichting (op          hoofdlijnen)    ziet   er, na   implementatie   van   de   nieuwe
organisatiestructuur, als volgt uit:

1.   Staf:                             •   1 stafteam
2.   Afdeling Dienstverlening:         •   Team A (frontoffice, vergunningen en burgerzaken)
                                       •   Team B (integrale toegang sociaal domein)
                                       •   Team C (wijkteams en wijkoverstijgend team
                                           buitendienst)
3.   Afdeling Beleid, beheer en        •   Team A (beleid ruimtelijke ordening, grondzaken, beheer
     ontwikkeling:                         en handhaving)
                                       •   Team B (beleid sociaal domein, welzijn en
                                           gebouwenbeheer)
4    Afdeling Bedrijfsvoering (*):     •   team Advies
                                       •   team Service.
(*) – In 2016 en 2017 zal worden bezien hoe versterking van de afdeling kan plaatsvinden waarbij
samenwerking/uitbesteding (van onderdelen) aan de orde kan zijn.




                                                      122
</pre>

====================================================================== Einde pagina 122 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 123 ======================================================================

<pre>Vanaf 2017 bevat de kern van de organisatie van de gemeente Woensdrecht de volgende taken:
1) Uitvoering geven aan het beleidsproces:
    a) vormgeven aan beleid
    b) beslissen
    c) (be)sturen                                                   Dienstverlening
    d) verantwoorden
2) Regisseren van taken die Woensdrecht
    niet (helemaal) alleen/zelf verzorgt
    a) in diverse vormen/relaties/modellen
         maar volgens een eenduidige methode                            De burger
3) Dienstverlening aan de burgers                                      staat centraal
    a) producten en diensten waar burgers               Regie                             Beleids-
         recht op hebben/behoefte aan hebben            voeren                              proces
         worden efficiënt en professioneel
         geleverd
    b) een deel van de uitvoering doet de
         gemeente Woensdrecht bewust nog zelf
4) Vormgeven aan (overheids-)participatie                   Uitvoering         Uitvoering    Uitvoering

    a) het optimaal mogelijk maken van
         initiatieven van burgers bij
         beleidsvorming tot en met uitvoering.

Teneinde efficiënt om te gaan met middelen regionaal, desintegratiekosten te voorkomen en om
voeling te houden met uitvoering en de klant-leveranciersrelatie, is het wenselijk ook zelf actief
betrokken te zijn bij de tot stand koming van enkele producten/diensten voor meerdere partijen in de
regio. Deze uitvoerende onderdelen zullen hun plaats krijgen binnen de gemeentelijke organisatie.

Op de volgende onderwerpen lopen in 2017 (nog) onderzoeken om te komen tot anders doen, niet
meer doen, samenwerking of uitbesteding. Het betreft dan:
• bedrijfsvoering (incl. interne controle);
• klantcontactcentrum (dienstverlening);
• decentralisaties in het sociaal domein;
• leerplicht en leerlingenvervoer;
• VTH (Vergunning/Toezicht/Handhaving) incl. Wabo en nieuwe Omgevingswet;
• accomodatiebeheer.




                                                  123
</pre>

====================================================================== Einde pagina 123 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 124 ======================================================================

<pre>Personeel
Het is van belang om met betrekking tot de diverse (organisatie)ontwikkelingen, zoals hiervoor
aangegeven, de aandacht blijvend te richten op personeel. Ervoor te zorgen dat de capaciteiten en
competenties van alle medewerkers goed aansluiten op de gestelde eisen. We streven naar het juiste
talent (medewerker) op het juiste moment op de taak. Je ziet momenteel veranderingen in de
arbeidsmarkt. Daarom werkt Woensdrecht er (regionaal) aan om medewerkers met de juiste ervaring,
kwaliteiten en competenties te kunnen werven en te binden/behouden. Er is bij de Regio West-Brabant
een mobiliteitscentrum ingericht voor overheid en overheidsgerelateerde organisaties. Dit sluit ook aan
bij een samenwerkingsverband met onderwijs en ondernemers ten behoeve van (her)plaatsing van
personeel. Daarnaast zijn er stappen ondernomen om alle gemeenten in de regio als één interne
arbeidsmarkt te gaan beschouwen.

We beschikken over een instrumentarium voor strategische personeelsplanning. Medewerkers krijgen
de gelegenheid om hun ambities, talenten en kwaliteiten zowel intern als regionaal te presenteren (via
‘Talent in Beeld’) terwijl de organisatie in de gelegenheid wordt gesteld om deze talenten, kwaliteiten
en ambities te matchen met geplande (organisatie-)ontwikkelingen. Daarnaast is blijvend aandacht
voor verbetering, verdieping en vernieuwing van groot belang. Dit wordt uit het leer- en
ontwikkelbudget gefinancierd, dat gedeeltelijk aan individuele en aan groepsopleidingen en -
trainingen wordt besteed zodat capaciteiten en competenties van medewerkers afgestemd blijven op
vereisten van het werk en zodat we mensen kunnen binden door mogelijkheden tot groei te bieden.
Het management (SMT) richt de organisatiebrede opleidingen vooral op de belangrijke
ontwikkelingen als overheidsparticipatie, regievoering, integriteit, beleid en adviseren, dienstverlening
én eigentijds werknemerschap. In 2017 zal nadrukkelijk aandacht geschonken worden aan
opleidingsbehoeften/-noodzaak als gevolg van de doorontwikkeling, zowel voor leidinggevenden als
medewerkers. Het nieuwe in-, door- en uitstroombeleid is in 2016 vastgesteld. Woensdrecht biedt
bewust ruimte aan (her)intreders en starters via het ter beschikking stellen van stageplaatsen,
werkervaringsplaatsen, reïntegratieplaatsen etc. Aan de wettelijke verplichtingen uit de
Participatiewet, waarbij mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt worden ingezet, wordt invulling
gegeven in regionale samenwerking met de ISD en WVS.

Op 1-8-2016 is de toegestane formatie personeel 125,33 fte (incl. griffie). De werkelijk aanwezige
bezetting van 123,54 fte is lager vanwege een aantal openstaande vacatures.

In een overzicht:
Stand per:                 Werkelijke formatie (fte’s)              Toegestane formatie (fte’s)
31-12-2012                     128,15                                   138,35
31-12-2013                     120,74                                   131,49
31-12-2014                     117,85                                   122,20
31-12-2015                     123,73                                   124,74
01-08-2016                     123,54                                   125,33

We zien dat het afgelopen jaar de toegestane formatie (en daarmee de bezetting) licht is opgelopen.
Dit wordt grotendeels veroorzaakt door de ontwikkelingen op het sociaal domein. De toegestane
formatie per 1-1-2017 zal door het college worden vastgesteld eind 2016. Daarom wordt in
bovenstaand overzicht nog geen raming opgenomen van de toegestane formatie per 1-1-2017.

Het gemiddelde ziekteverzuimpercentage in 2015 bedroeg 5,5 %, in 2014, 3,76%; in 2013 4,77%; in
2012 3,31%. Regelmatig wordt het ziekteverzuim binnen de organisatie gemonitord en ieder kwartaal
besproken met de bedrijfsarts. Acties zijn gericht op zo spoedig mogelijke terugkeer van de collega
binnen de organisatie. In Woensdrecht hanteren we een ziekteverzuimnorm van 4,1%.

Integriteit
In 2013 zijn het herziene integriteitsbeleid en de bijbehorende gedragscode voor ambtenaren
vastgesteld. In juni 2013 is ditzelfde gebeurd voor politieke ambtsdragers. In 2016 heeft een evaluatie
van het integriteitsbeleid plaatsgevonden. Voorgesteld wordt om de duale gedragscodes voor raad en
college in het beleid op te nemen en om een meldingsregeling voor vermoedens van misstanden of
onregelmatigheden in te voeren (op grond van de Wet Huis voor klokkenluiders). Integriteit is een vast
onderwerp voor het afdelingsoverleg. Via de jaarrekening wordt verantwoording afgelegd over het

                                                  124
</pre>

====================================================================== Einde pagina 124 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 125 ======================================================================

<pre>gevoerde integriteitsbeleid, waarbij nadrukkelijk stilgestaan wordt bij meldingen en acties die in dit
kader hebben plaatsgevonden. In 2016 is via een training voor de gehele organisatie aandacht
geschonken aan integriteit. Sinds dient, vanuit het vernieuwde integriteitsbeleid, elke medewerker een
verklaring omtrent het gedrag (VOG) te kunnen overleggen alvorens een aanstelling kan worden
verkregen. Verder wordt bij aanvang van de betrekking een verklaring integriteit ondertekend en
wordt ook de zogenaamde ‘ambtseed’ of ‘ambtsgelofte’ afgelegd.

Communicatie
Continu wordt gewerkt aan en geïnvesteerd in (stimuleren) van het communiceren door de gehele
organisatie richting en met onze burgers en instellingen. In 2015 is het communicatiewerkprogramma
2015-2018 vastgesteld waarin concreet aandacht is gegeven aan verdere optimalisatie van het gebruik
van social media, modernisering van representatie, doorontwikkeling en modernisering van de
website, overheidsparticipatie, branding, lobby en (proactieve) communicatie over besluiten. Het
college heeft nadrukkelijk aangegeven op de belangrijke dossiers meer en proactief te communiceren.
Communicatie behoort tot de kernactiviteiten van onze organisatie. Daartoe wordt het beleidsveld
communicatie in 2017 vanuit de doorontwikkeling van de ambtelijke organisatie ondergebracht in de
staf opdat communicatie daarmee vanuit het scharnierpunt tussen college, SMT en ambtelijke
organisatie beter in staat wordt gesteld invulling te geven aan het werkprogramma.

Concern control
In 2017 zal met name invulling, implementatie en uitvoering worden gegeven aan:
    • optimalisatie van de Planning&Control cyclus. Dit betreft zowel procesmatige als de
        kwalitatieve invulling van de cyclus;
    • controlewerkzaamheden. Het gedurende het jaar uitvoeren van controlewerkzaamheden in het
        kader van de borging van de interne beheersing binnen de organisatie;
    • bewaking regelgeving en richtlijnen. Zowel provinciale als ook overheidsregelgeving vertalen
        naar gemeentelijke consequenties;
    • informatievoorziening en informatiebeveiliging. De ontwikkelingen op dit gebied gaan
        namelijk snel en het belang van functiescheiding in informatiegebruik en het zorgvuldig
        omgaan met vertrouwelijke gegevens (en de overheidstoezicht daarop) neemt enorm toe.

Informatie en communicatie technologie (ICT)
Voor haar dienstverlening aan burgers, informatie uitwisseling met andere overheden en
(markt)partijen en voor het ondersteunen van uitvoerings- en bedrijfsvoeringstaken maakt de
organisatie intensief gebruik van Informatie & Communicatie Technologie (ICT). Het aanbod van
informatie blijft groeien, evenals de vraag naar informatie. Informatie moet beschikbaar zijn wanneer
en waar het nodig is, dit in de gewenste vorm en betrouwbaarheid. Vaak liggen hieraan wettelijke
eisen ten grondslag. Informatie moet goed beveiligd zijn. Een samenwerkingsovereenkomst met de
gemeente Oosterhout ligt ten grondslag aan de ICT-dienstverlening van Equalit aan onze gemeente.
Dit voorziet in een stabiele, moderne en goed beveiligde ICT-omgeving.

Op het terrein van Informatievoorziening & Automatisering (I&A), verandert veel in een ras tempo.
Daarom is met de diverse betrokkenen gesproken over mogelijkheden, verwachtingen in relatie tot
beleid en uitgangspunten van I&A. Een nieuw Informatie Beleids Plan voor de jaren 2017-2019 is in
2016 aan de raad aangeboden.

Juridische Zaken
In 2015 is de pilot ambtelijk horen omgezet in een regeling die ambtelijk horen in specifieke gevallen
mogelijk maakt. Dit levert meer snelheid op bij de afhandeling van bezwaarschriften en een grotere
tevredenheid bij betrokkenen. Hierover is de raad geïnformeerd. In 2015 is onderzoek gedaan naar de
mogelijkheden om verder versnelling aan te brengen in het proces van afhandeling bezwaarschriften;
hieraan wordt doorlopend uitvoering gegeven, in samenwerking met de bezwaarschriftencommissie.

Huisvesting
De doorontwikkeling van de ambtelijke organisatie, het integreren van het welzijnscentrum K4 in het
gemeentehuis, verdergaande digitalisering van werkzaamheden, mogelijkheden van flexwerken,
thuiswerken, de uitwerking van het programma dienstverlening, het uitgangspunt van volledige
benutting van het kantooroppervlak en de mogelijke inhuizing van andere gebruikers, vragen
flexibiliteit van en geven flexibiliteit aan onze medewerkers. Dit heeft consequenties voor inrichting

                                                 125
</pre>

====================================================================== Einde pagina 125 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 126 ======================================================================

<pre>en gebruik van het gemeentekantoor. In 2017 wordt het huisvestingsplan voor het gemeentekantoor en
het pand Kromstraat 4 vastgesteld. Dit plan houdt rekening met genoemde ontwikkelingen.
Uitgangspunt is dat de beschikbare werkruimte voor 100% c.q. zo optimaal mogelijk wordt benut.
Leegstand wordt voorkomen door samenwerkingsorganisaties (o.a. politie en welzijnscentrum) waarin
Woensdrecht participeert onder te brengen in het gemeentehuis en, indien nodig en mogelijk, aan de -
gemeentelijke- overheid gelieerde organisaties te huisvesten (gemeenschappelijke regelingen, overige
overheidsorganisaties ed.). De doorontwikkeling van de ambtelijke organisatie zal in 2017 leiden tot
een herziening van de inrichting van de kantoren.

Het vastgestelde huisvestingsplan gemeentehuis Woensdrecht is dan gericht op de toekomst: Het is
multifunctioneel, modern, toegankelijk, transparant en flexibel ingericht. Klanten en gasten ervaren
vriendelijkheid en een servicegerichte efficiënte dienstverlening. Het gebouw is een prettige
werkomgeving voor gebruikers (raad, bestuur, eigen medewerkers, externe gebruikers en
samenwerkingspartijen).

Regionale samenwerking
Op diverse fronten is in het nabije verleden invulling gegeven aan regionale samenwerking, in diverse
verbanden en op diverse terreinen. Om bewust en vanuit eigen behoeften keuzes te kunnen maken,
heeft de gemeente Woensdrecht via het project ‘Woensdrecht, regiegemeente van wat naar hoe’ een
afwegingskader en –proces vastgesteld voor (onderzoek naar) mogelijkheden om aandachtsgebieden
anders te organiseren. Om ervoor te zorgen dat contracten en afspraken nagekomen worden, binnen de
vastgestelde (financiële) kaders, zetten we sinds 2014 in op het verder ontwikkelen en
professionaliseren van regie- en contractmanagement.

Gemeenschappelijke Regelingen zijn door gemeenten opgerichte (uitvoerings)organisaties. Het is
verlengd lokaal bestuur. Gemeenten zijn eigenaar en klant. Bestuurders hebben meestal een rol in het
bestuur van een samenwerkingsverband. Dat kan de rol zijn van eigenaar (opdrachtnemer) en/of klant
(opdrachtgever). De scheiding van die rollen in het bestuur van deze organisaties is essentieel voor
‘good governance’. De gemeente Woensdrecht heeft de Nota Verbonden Partijen geaccordeerd en
daarmee ook dit beleidsuitgangspunt in het kader van risicomanagement omarmd. Samenwerking
vindt echter ook op andere wijze plaats. Te denken valt aan Saver NV, een naamloze vennootschap, of
aan een netwerkomgeving zoals die in 2016/2017 voor de beleidsvorming op het sociaal domein is
ingesteld (in samenwerking met de gemeenten Bergen op Zoom en Steenbergen). Ook bij deze
samenwerkingsvormen is ‘good governance’ steeds geborgd. De gemeente Woensdrecht is deelnemer
in de gemeenschappelijke regeling Regio West-Brabant. Regionaal wordt invulling gegeven aan de
strategische agenda van de Regio West-Brabant. Alle leden van het college en ook diverse
medewerkers zijn actief betrokken.

Inkoop
Stichting Inkoopbureau West-Brabant (SIW) versterkt kwantitatief en kwalitatief de inkoopfunctie van
onze gemeente. De inkoopadviseur werkt volgens een vooraf vastgesteld werkplan. Evaluatie van het
verloop van dit plan vindt plaats na afloop van het betreffende dienstjaar. Waar mogelijk wordt
gebruik gemaakt van aansluiting bij regionale projecten indien sprake is van soortgelijke aankopen
c.q. aanbesteding van nieuwe contracten. Belangrijke uitgangspunten zijn de Aanbestedingswet en het
gemeentelijk inkoop- en aanbestedingsbeleid.




                                                126
</pre>

====================================================================== Einde pagina 126 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 127 ======================================================================

<pre>3.6 Verbonden partijen
Deze paragraaf gaat in op de doelstellingen, activiteiten, belangen en de mate van financiële
betrokkenheid van de samenwerkingsverbanden, waarin onze gemeente participeert en waarin zij
tevens een bepaalde bestuurlijke invloed kan uitoefenen. Het gaat hierbij om banden met derde
partijen, waarbij het realiseren van een publiek belang centraal staat, de zogeheten verbonden partijen.
Binnen een verbonden partij heeft de gemeente zowel een financieel als een bestuurlijk belang. Door
bestuurlijk en financieel te participeren in samenwerkingsverbanden streven wij gemeentelijke
doelstellingen na.
De informatie die wordt weergegeven is zoals vastgesteld in de kadernota Verbonden Partijen.

Daar waar het begrote vermogen en resultaat per verbonden partij over 2017 wordt vermeld, is
uitgegaan van de meest recente begrotingsgegevens. Bij het opstellen van deze paragraaf waren nog
niet al deze gegevens bekend. In die gevallen zijn geen gegevens ingevuld, dan wel is aangegeven dat
gegevens niet beschikbaar zijn.

Deelnemingen.

Delta N.V. (KvK 22.013.457)                                                               Middelburg



beleidsvoornemens          Leveren van betrouwbare en concurrerend geprijsde producten (=energie).
publiek belang             Leveren van energie (elektriciteit, water en gas) en telecommunicatie.
                           Delta levert voornamelijk in de provincie Zeeland. In Zuid-West
                           Nederland, zoals in Woensdrecht, levert Delta drinkwater.
activiteiten               Fullservice (multi-utility) dienstverlener op gebied van energie, water,
                           infrastructuur en milieudiensten, internet en telecom.
veranderingen in           Geen veranderingen.
belang gemeente
bestuurlijk belang         De Gemeente Woensdrecht is aandeelhouder.
financieel belang          Woensdrecht bezit 139 aandelen van nominaal € 453,78 per stuk (= 0,91%
                           van de aandelen).
vermogen                                        1 jan 2017         31 dec 2017
                            Eigen vermogen      nb                 € nb
                            Vreemd vermogen nb                     € nb
                            Totaal vermogen     nb                 € nb
resultaat                  De in 2017 te verwachte omzet en resulaat zijn nog niet bekend.
                           DELTA keert na verwachting over 2017 geen dividend uit.
financieel risico          Het financieel risico is ter grootte van de boekwaarde van de aandelen ad
                           € 14.067.


Intergas Holding B.V. (KvK 20.121.420)                                                    Oosterhout
beleidsvoornemens       Onderneming in liquidatie.
publiek belang          Intergas Holding blijft in stand zo lang als garanties en vrijwaringen m.b.t.
                        belastingzaken nog van kracht zijn; naar verwachtting tot 2018.
activiteiten            Onderneming in liquidatie.
veranderingen in        Geen veranderingen.
belang gemeente
bestuurlijk belang      De Gemeente Woensdrecht is aandeelhouder.
financieel belang       De gemeente heeft 1.320 aandelen in haar bezit (6,5%). De boekwaarde
                        bedraagt € 661.000.




                                                  127
</pre>

====================================================================== Einde pagina 127 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 128 ======================================================================

<pre>vermogen                                             1 jan 2017       31 dec 2017
                         Eigen vermogen              € nb             € nb
                         Vreemd vermogen             € nb             € nb
                         Totaal vermogen             € nb             € nb
Resultaat               Het in 2017 te verwachten resultaat is nog niet bekend.
financieel risico       Intergas is in liquididatie en heeft geen activiteiten meer. In 2018 zal bij
                        de liquidatie van Intergas Holding naar verwachting ca € 9,7 miljoen
                        beschikbaar zijn voor de aandeelhouders.


Saver N.V. (KvK 20.092.742)                                                             Roosendaal



beleidsvoornemens       Vermindering van de afvalstoffenberg, enerzijds door intensievere
                        voorlichting en anderzijds door betere scheiding van de afvalstromen. Het
                        uitgangspunt is “de vervuiler betaalt”. Zoveel mogelijk voorkomen van
                        afvaltoerisme.
publiek belang          Samenwerking op het gebied van gemeentelijke taken, zoals het
                        inzamelen van huishoudelijk- en bedrijfsafval en reiniging alsmede op het
                        gebied van andere milieuvelden, in de ruimste zin, in het algemeen belang
                        en tegen zo laag mogelijke maatschappelijke kosten.
activiteiten            Verzorgen van het inzamelen, het be- en verwerken van afval en het
                        reinigen van de openbare ruimte en bedrijfsterreinen.
veranderingen in        Geen veranderingen.
belang gemeente
bestuurlijk belang      De gemeente heeft één zetel in de algemene vergadering van
                        aandeelhouders (AvA). De AvA benoemt de directie, de raad van
                        commissarissen en kan deze schorsen en ontslaan.
financieel belang       De gemeente heeft 660 aandelen met de nominale waarde van € 454 per
                        aandeel (= 11 % van het aandelenkapitaal).
vermogen                                          1 jan 2017       31 dec 2017
                         Eigen vermogen              € 27.531         € 27.231
                         Vreemd vermogen             € 7.200          € 9.200
                         Totaal vermogen             € 34.731         € 36.431
resultaat               Het verwachte resultaat over 2017 bedraagt € 800
financieel risico       Bestaat uit de boekwaarde van de aandelen € 299.640 en de begrote
                        dividenduitkering 2017, t.w. € 133.000.




                                               128
</pre>

====================================================================== Einde pagina 128 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 129 ======================================================================

<pre>Business Park Aviolanda B.V. (KvK 20.170.629)                                       Woensdrecht


beleidsvoornemens      Realisering van luchtvaart gebonden bedrijvigheid.
publiek belang         Werkgelegenheid en leefbaarheid.
activiteiten           Houdsteractiviteiten
veranderingen in       In 2017 zal de gemeente aan BPA een garantstelling verstrekken ter
belang gemeente        financiering van een nieuwbouwproject van Aviolanda.
bestuurlijk belang     Een participatie van 20% in de maatschappij.
financieel belang      Gemeente participeert voor € 2,2 miljoen in de vennootschap en heeft een 3
                       leningen verstrekt ter groote van € 0,9 miljoen. Door de eind 2016 te
                       verstrekken garantstelling zal het financieel belang toenemen en in totaal
                       meer dan € 3,5 mln bedragen.
vermogen                 (in duizenden euro)     1 jan 2017                 31 dec. 2017
                         Eigen vermogen          € 11.785                   Begroting over 2017
                         Vreemd vermogen         € 14.750                   wordt eind 2016
                         Totaal vermogen         € 26.535                   opgesteld.
Resultaat              Het geraamde resultaat 2017 (na belastingen) is nog niet beschikbaar.
                       Het geraamde resultaat, na belastingen over 2016 bedraagt € 326.600,-.
financieel risico      Het financieel risico is beperkt gezien de voorwaarden waaronder tot
                       deelname is besloten en is vastgelegd in een samenwerkingsovereenkomst
                       tussen Fokker, de provincie Noord-Brabant en de gemeente Woensdrecht.
                       Voor de leningen is een recht van hypotheek verkregen.


NV Bank Nederlandse Gemeenten (KvK 27.008.387)                                    Den Haag



Beleidsvoornemens      Geen beleidsvoornemens.
publiek belang         De BNG is kredietverstrekker voor de publieke sector, van en voor
                       overheden en instellingen voor het maatschappelijk belang, draagt
                       duurzaam bij aan het laag houden van de kosten van maatschappelijke
                       voorzieningen voor de burger.
Activiteiten           De BNG verstrekt krediet tegen lage tarieven onder garantie van
                       Nederlandse overheden en participeert in publiek-private
                       samenwerking (PPS).
veranderingen in       Gedurende het begrotingsjaar hebben zich geen veranderingen
belang gemeente        voorgedaan in de belangen van aandeelhouders in de BNG.
bestuurlijk belang     Het aantal stemmen in procenten van het totaal is 0,02017 %.
financieel belang      De gemeente heeft een deelname van 11.232 aandelen van nominaal
                       € 2,50 per aandeel. In de programmabegroting is een dividenduitkering
                       van € 6.402 (€ 0,57 per aandeel) opgenomen.
vermogen                (x € 1 mln.)                     31 dec. 2015        31 dec. 2014
                        Eigen vermogen                   € 4.163             € 3.582
                        Vreemd vermogen                  € 145.317           € 149.891
                        Achtergestelde schulden          €      31           €      32
                        Totaal vermogen                  € 149.511           € 153.505
resultaat              Over 2015 realiseerde BNG Bank eem nettowinst na belastingen van
                       € 226 miljoen (2014: € 126 miljoen). Gezien de aanhoudende
                       onzekerheden acht de bank het niet verantwoord een uitspraak te doen
                       over de verwachte nettowinst 2016, 2017 en volgende jaren.
                       De begroting van de BNG wordt niet gepubliceerd en naar buiten
                       gebracht. De BNG is geen overheidslichaam, er is geen publicatie-
                       verplichting.
financieel risico      Het financieel risico is gelijk aan de in de gemeentebegroting
                       opgenomen verwachte dividenduitkering (2017: € 6.402) en de waarde
                       van het aandelenkapitaal (€ 28.080).

                                             129
</pre>

====================================================================== Einde pagina 129 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 130 ======================================================================

<pre>N.V. REWIN WEST-BRABANT (KvK 20.051.723)                                                  Breda


beleidsvoornemens    De regionale ontwikkelingsmaatschappij NV REWIN West-Brabant is een
                     uitvoeringsorganisatie van achttien West-Brabantse gemeenten en Tholen en
                     heeft als doel het versterken van de regionale economische ontwikkeling van
                     West-Brabant. REWIN informeert bedrijven bij kantoor- en
                     bedrijfsvestiging, begeleidt West-Brabantse en Thoolse bedrijven bij groei
                     en financiering en ontwikkelt regionale projecten voor versterking van de
                     economische structuur. Ook levert REWIN op verzoek maatwerk aan de
                     gemeenten uit het landelijke gebied bij lokale economische problemen.
publiek belang       Bevorderen van de werkgelegenheid in de regio en in de gemeente
                     Woensdrecht. Realiseren van een optimaal vestigings- en bedrijfsklimaat in
                     de gemeente Woensdrecht.
activiteiten         Promotie en acquisitie t.b.v. potentiële vestigende bedrijven.
                     Investeringsbevordering bij in West-Brabant gevestigde bedrijven.
                     Ontwikkeling en structuurversterking (behoud en/of uitbreiding van
                     bedrijvigheid).
veranderingen in     De jaarlijkse exploitatiebijdrage van de gemeente Woensdrecht aan REWIN,
belang gemeente      loopt via de GR Regio West-Brabant (RWB).
bestuurlijk belang   Gemeente is aandeelhouder. Wethouder is afgevaardigde voor de
                     Aandeelhoudersvergadering.
financieel belang    Een saldo van de liquidatierekening wordt aan de aandeelhouders uitgekeerd
                     in verhouding tot ieders aandelenbezit (art. 23.4). Gemeente is
                     aandeelhouder. Het geplaatst aandelenkapitaal bedraagt voor de gemeente
                     Woensdrecht € 2.269 (5 aandelen van de 338). Er wordt alleen dividend
                     uitgekeerd als de AvA daartoe besluit.
vermogen                                        1 jan 2017        31 dec. 2017
                      Eigen vermogen
                      Vreemd vermogen                 n.b.             n.b.
                      Totaal vermogen

resultaat            Raming resultaat 2017: n.b.
financieel risico    De gemeente loopt in de N.V. REWIN West Brabant twee risico’s.
                     Bij faillissement van de N.V. en gebrek aan baten hebben de aandelen geen
                     waarde meer. Verder heeft de gemeente Woensdrecht bij brief van 21 maart
                     2000 ingestemd aansprakelijk te zijn voor de wachtgeldrisico’s voor het
                     REWIN-personeel op basis van de in juni 1996 vastgestelde verdeling, wat
                     ook inhoudt dat Woensdrecht aansprakelijk is voor de inhoudingen en
                     afdrachten (waaronder de pensioenpremies) bij een afslanking of liquidatie
                     van de N.V. REWIN West-Brabant.




                                           130
</pre>

====================================================================== Einde pagina 130 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 131 ======================================================================

<pre>Gemeenschappelijke Regelingen


Gemeenschappelijke Regeling WVS-groep (KvK 20.160.803)                               Roosendaal



beleidsvoornemens      Scheppen van werkgelegenheid ter ontwikkeling van mensen met een
                       lichamelijke en/of psychische beperking die daardoor een grote afstand tot
                       de arbeidsmarkt hebben. Alsmede begeleiden van deze mensen met het
                       oog op het kunnen gaan verrichten van arbeid onder normale
                       omstandigheden.
publiek belang         Behartigen van de belangen van de deelnemende gemeenten op het gebied
                       van de sociale werkvoorziening met als doel de uitvoering van de Wet
                       Sociale Werkvoorziening (WSW).
activiteiten           WVS-groep biedt ca 3.000 mensen in West-Brabant met een
                       (arbeids)handicap de kans om zich te ontwikkelen tot een volwaardig
                       deelnemer aan de arbeidsmarkt.
veranderingen in       De gemeente is regievoerder van de WSW. Per 1 januari 2015 is de
belang gemeente        Participatiewet ingegaan waar de WSW (nieuw) deel van uitmaakt. In
                       verband daarmee is een herstructurering van de WVS-groep ingezet
                       waarbij deze in een periode van vijf jaar wordt omgevormd tot een leer-
                       werkbedrijf.
bestuurlijk belang     Per deelnemende gemeente wordt één vertegenwoordiger in het algemeen
                       bestuur afgevaardigd. Elk lid van het algemeen bestuur heeft één stem. De
                       Woensdrechtse portefeuillehouder heeft ook zitting in het Dagelijks
                       Bestuur van de WVS.
financieel belang      De deelnemende gemeenten dragen bij in de nadelige saldi van de
                       exploitatierekeningen naar rato van het aantal werknemers die uit iedere
                       gemeente afkomstig zijn en in de bestuurs- en secretariaatskosten van het
                       werkvoorzieningsschap, naar rato van het aantal inwoners op 1 januari van
                       het betreffende dienstjaar.
vermogen                                           1 jan 2017       31 dec 2017
                         Eigen vermogen             2.253.000        2.253.000
                         Vreemd vermogen           20.695.000       20.756.000
                         Totaal vermogen           22.948.000       23.009.000
resultaat              Het begrote resultaat 2017 is € 2.299.000 negatief! Dit tekort wordt
                       afgedekt door een vaste en incidentele bijdrage van de deelnemers,
                       waardoor het werkelijk resultaat op nihil zal uitkomen.
financieel risico      Bijj de verdeling van het macro Swbudget rekent het ministerie onder
                       andere ook met de zogenaamde blijfkans van SW-dienstverbanden. De
                       uitstroom is in werkelijkheid een stuk lager. WVS-groep heeft daarmee
                       meer SW-ers in dienst dan waarvoor een rijksbijdrage wordt ontvangen.
                       Dit zorgt voor een financieel risico omdat WVS-groep dan wel (extra)
                       loonkosten moet betalen terwijl daar geen rijkssubsidie (als ontvangsten)
                       tegenover staat. Tekorten van de WVS worden overeenkomstig de GR
                       door deelnemers aangevuld. Deze aanvulling wordt vooraf bij de
                       begroting vastgesteld. Het risco is daarmee beperkt tot de gevolgen van
                       eventuele negatieve afwijkingen op de begroting.




                                             131
</pre>

====================================================================== Einde pagina 131 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 132 ======================================================================

<pre>Gemeenschappelijke Regeling Regionale Milieudienst West-                                  Roosendaal
Brabant (RMD West-Brabant) (KvK 20.147.125)



beleidsvoornemens       De RMD is in liquidatie vanwege de oprichting van de Omgevingsdienst
                        Midden- en West-Brabant. De gemeenschappelijke regeling blijft van
                        kracht tot de liquidatie is afgerond volgens het liquidatieplan. Er worden
                        geen diensten meer afgenomen van de RMD.
publiek belang          Geen, de gemeenschappelijke regeling is slechts van kracht om het
                        liquidatieplan uit te voeren.
activiteiten            Uitvoering van het liquidatieplan dat ertoe dient de RMD geheel op te
                        heffen. Vooralsnog moet het voormalige bedrijfspand in Roosendaal nog
                        verkocht worden alvorens tot opheffing kan worden overgegaan.
veranderingen in        De activiteiten van de RMD West-Brabant zijn per 1 januari 2013
belang gemeente         overgegaan naar de Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant. Met
                        ingang van 1 januari 2013 is het liquidatieplan in werking getreden dat er
                        toe dient de RMD op te heffen. Tot en met de afwikkeling daarvan blijft er
                        een financieel belang voor de gemeente.
bestuurlijk belang      Gemeente wijst een lid aan in het Algemeen Bestuur.
financieel belang       De gemeente participeert in de RMD; een gemeenschappelijke regeling met
                        acht deelnemers.
Vermogen en resultaat   n.v.t. in liquidatie
financieel risico       Door het Algemeen Bestuur van de RMD West-Brabant is aangegeven dat
                        de deelnemers rekening moeten houden met een nog niet te kwantificeren
                        risico bij het afwikkelen van de vermogenswaarden van de RMD.
                        Het grootste financiële risico bedraagt het verschil tussen de boekwaarde
                        van het pand en de opbrengst bij de verkoop van het pand. Het nadelig
                        verschil tussen de boekwaarde en de taxatiewaarde in 2014 bedraagt
                        € 229.338,-.
                        Bij de liquididatie van de RMD zal ook een door de BNG verstrekte lening
                        afgelost moeten worden. Op basis van de lening voorwaarden wordt bij
                        vervroegde aflossing een boete berekend, die thans wordt begroot op ca
                        € 653.000,-
                        Daarnaast zijn er door de OMWB claims ingediend voor vermeend
                        verplichte betalingen door de RMD aan de OMWB inzake het sociaal
                        beleidskader. Dit komt op een bedrag van ca € 750.000,-. De RMD heeft
                        daartegen bewaar gemaakt. Het aandeel voor Woensdrecht in deze
                        eventuele tekorten is ca 8%.


Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant (OMWB) (KvK 56.679.750)                               Tilburg



beleidsvoornemens       Het openbaar lichaam is ingesteld om ten behoeve van de deelnemers taken
                        uit te voeren op het gebied van het omgevingsrecht en om als verlengstuk
                        van het lokaal en provinciaal bestuur een bijdrage te leveren aan een leefbare
                        en veilige werk- en leefomgeving van de regio Midden- en West-Brabant.
publiek belang          Levert bijdrage aan leefbare en veilige werk- en leefomgeving.
activiteiten            Voert taken uit op het gebied van het omgevingsrecht.
veranderingen in        De OMWB is per 1 januari 2013 opgericht (effectief per juni 2013);
belang gemeente
bestuurlijk belang      Gemeente wijst een lid aan in het Algemeen Bestuur.

financieel belang       De gemeente Woensdrecht is samen met 27 andere gemeenten en de


                                               132
</pre>

====================================================================== Einde pagina 132 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 133 ======================================================================

<pre>                        provincie eigenaar van de OMWB. De bijdrage van de gemeente
                        Woensdrecht wordt bepaald op basis van via het werkprogramma gegeven
                        opdrachten aan de OMWB. Bij de start van de OMWB zijn minimale
                        opdrachtgaranties afgesproken. Voor Woensdrecht is het minimum
                        vastgesteld op € 234.000.
vermogen                                        1 jan 2017             31 dec 2017
                         Eigen vermogen         -/- 469.000            +/+ 71.000
                         Vreemd vermogen        Onbekend               Onbekend
                         Totaal vermogen        Onbekend               Onbekend
resultaat               Resultaat 2017: er wordt een positief resultaat verwacht van € 540.000,-

financieel risico       Op 13 juli 2016 heeft het AB van de OMWB met een krappe meerderheid de
                        begroting voor 2017 vastgesteld. In deze begroting is geen projectie gemaakt
                        van de toekomstige balansposities. Er is voor 2017 een sluitende begroting
                        opgesteld, welke alleen sluitend gemaakt kon worden door het verkrijgen
                        van extra financiële middelen vanuit de deelnemers. Daarnaast wordt een
                        tariefopslag voorgesteld ter vorming van een algemene reserve. Om die
                        reden wordt in 2017 ook een positief resultaat begroot.
                        Naar het oordeel van Woensdrecht is de begroting onvoldoende onderbouw
                        en bevat daardoor risico’s, die op dit moment niet zijn te kwantificeren.

Gemeenschappelijke Regeling Openbare Gezondheidszorg West-Brabant                           Breda
(GROGZ) (KvK 20.164.916)
beleidsvoornemens     Bijdragen aan de voorbereiding van en uitvoering geven aan het beleid van
                      de deelnemende gemeenten op het terrein van de openbare gezondheidszorg
                      in het algemeen en de collectieve preventie in het bijzonder.
publiek belang        Inhoud geven aan de voor de deelnemende gemeenten noodzakelijke en
                      gewenste samenwerking op het terrein van de openbare gezondheidszorg.
activiteiten          - Het adviseren van de gemeenten bij de voorbereiding van een lokaal
                          volksgezondheidsbeleid;
                      - het uitvoeren van gemeentelijke volksgezondheidstaken, overeen-
                          komstig een vast te stellen bedrijfsplan;
                      - het afsluiten van contracten, die de dienstverlening met andere instanties
                          op het terrein van de volksgezondheid regelen.
veranderingen in      Geen veranderingen.
belang gemeente
bestuurlijk belang    Gemeente heeft een zetel in het Algemeen Bestuur.
financieel belang     Bijdrage 2017 bedraagt € 407.783

vermogen                                             1 jan 2017                  31 dec 2017
                          Eigen vermogen             € 4.534.000                 € 4.333.000
                          Vreemd vermogen                       nb               € 14.046.500

                         Totaal vermogen                          nb                       nb
resultaat               Raming resultaat 2017: € 0 (conform beleidsbegroting)
financieel risico       Het financieel risico is het bedrag dat wordt ingebracht ten behoeve van de
                        exploitatie. Wanneer exploitatieresultaten negatief zijn, zijn de deelnemers
                        gehouden aan bijstorting. In het verleden is de GGD een stabiele organisatie
                        gebleken, waardoor dit risico als klein wordt ingeschat.




                                               133
</pre>

====================================================================== Einde pagina 133 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 134 ======================================================================

<pre>Gemeenschappelijke Regeling Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant                        Tilburg
(KvK 17.277.144)


beleidsvoornemens        Bieden van veiligheid aan de burgers. De burgers zoveel mogelijk
                         beschermen tegen risico’s en hulp en nazorg bieden in geval van een ramp
                         of crisis.
publiek belang           Een goede behartiging van de zorg voor de veiligheid van en de
                         hulpverlening aan de burgers.
activiteiten             Zorgdragen voor crisisbeheersing, risicobeheersing, brandweerzorg,
                         bevolkingszorg en geneeskundige hulpverlening bij rampen en crises met
                         als doel gezamenlijk de fysieke veiligheid en maatschappelijke continuïteit
                         in de regio te borgen. De focus ligt de komende tijd vooral op het
                         verbeteren van de veiligheid ‘aan de voorkant’, waarbij geinvesteerd wordt
                         in het verhogen van zelfredzaamheid van burgers.
veranderingen in         Geen veranderingen.
belang gemeente
bestuurlijk belang       De burgemeester is vertegenwoordigd in het algemeen bestuur.
financieel belang        Het in 2017 te verstrekken bedrag bedraagt € 1.200.605,--
vermogen                                            1 jan 2017      31 dec 2017
                          Eigen vermogen            18.239.705      16.725.972
                          Vreemd vermogen           43.229.906      57.069.386
                          Totaal vermogen           61.469.611      73.794.991
resultaat                Het geraamde resultaat voor 2017 bedraagt € 485.980,--
financieel risico        Het financieel risico is het bedrag wat is ingebracht ten behoeve van de
                         exploitatie, ter waarde van € 1.200.605,--


Gemeenschappelijke Regeling Beheer en Ontwikkeling Kleinschalig Collectief Vervoer         Breda
West-Brabant (KCV) (KvK 51.448.122)
beleidsvoornemens     De deelnemers (gemeenten en provincie) willen de afstemming van de
                      vervoerkundige, organisatorische en bestuurlijke aspecten van het collectief
                      vraagafhankelijk vervoer en het lijngebonden openbaar vervoer in de
                      toekomst bevorderen, met het openbaar vervoer als overkoepelend
                      beleidskader.
publiek belang        Een regionaal samenwerkingsverband van achttien gemeenten en de
                      provincie Noord-Brabant dat zorgdraagt voor de ontwikkeling en het
                      contractbeheer van het collectief personenvervoer in West-Brabant.
activiteiten          Kwalitatief goed en duurzaam financierbaar vervoer voor mensen met en
                      zonder beperking.
veranderingen in      Geen veranderingen.
belang gemeente
bestuurlijk belang    De gemeente wordt vertegenwoordigd in het algemeen bestuur door de
                      portefeuillehouder. Per 20.000 of (rest-)deel inwoners krijgt de gemeente
                      een stem in het algemeen bestuur.
financieel belang     De gemeentelijke exploitatiebijdrage is begroot op € 185.000 in 2017. Naar
                      aanleiding van de aanbesteding KCV in 2015 is besloten voor de periode tot
                      2020 een jaarlijkse bijdrage oplopend naar € 177.000 op te nemen.
vermogen              Het vermogen van de KCV is verwerkt in de begroting van de RWB.
resultaat             Het resultaat van de KCV is onderdeel van het resultaat van de RWB.
                      Het geraamde resultaat over 2017 is nog niet bekend
financieel risico     De financiele bijdrage van de Provincie neemt af.




                                               134
</pre>

====================================================================== Einde pagina 134 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 135 ======================================================================

<pre>Gemeenschappelijke Regeling Belastingsamenwerking West-Brabant                          Etten-Leur
(BWB) (KvK 50.828.037)



beleidsvoornemens       Waarborgen van de continuïteit van de bedrijfsvoering, verminderen van
                        de kwetsbaarheid van de belastingprocessen en vergroten van de
                        efficiency en de effectiviteit bij de uitvoering van de belastingprocessen.
publiek belang          Realiseren van een kwalitatief goed belastingproduct richting
                        belastingplichtigen.
activiteiten            Een tijdige, volledige en juiste heffing en inning van de gemeentelijke
                        belastingen. Het uitvoeren van een tijdig, volledig en juist beheer van de
                        BAG.
veranderingen in        Per 1 januari 2016 is gemeente Zundert toegetreden tot de samenwerking
belang gemeente         en is Alphen-Chaam uitgetreden. Het belang van Woensdrecht wijzigt
                        hierdoor.
bestuurlijk belang      Wethouder vertegenwoordigt de gemeente in het Algemeen Bestuur van
                        de BWB.
financieel belang       Financiële consequenties komen tot uitdrukking in de jaarlijkse bijdrage
                        voor het heffen en innen van belastingen. De bruto bijdrage van
                        Woensdrecht bedraagt in 2017 € 411.734. Hiervan komt € 26.811 in
                        aanmerking voor compensatie door het BTW-Compensatiefonds.
vermogen                Met ingang van 2014 kent de BWB een reserve die bedoeld is ter
                        financiering van het Verbeterplan. Op de vereveningsreserve na heeft de
                        BWB geen eigen vermogen.
                          (x € 1.000)              1 jan 2017         31 dec. 2017
                          Eigen vermogen           € -154.000         € 0
                          Vreemd vermogen          € 1.075.000        € 970.000
                          Totaal vermogen          € 921.000          € 970.000
resultaat               Raming resultaat is 2017: € 0
financieel risico       De netto bijdrage van Woensdrecht bedraagt in 2017 € 384.923.


Intergemeentelijke Sociale Dienst (ISD) (KvK 20.169.091)                          Bergen op Zoom


beleidsvoornemens       Waarborgen van de continuïteit van de bedrijfsvoering, verminderen van
                        de kwetsbaarheid van de sociale dienst en vergroten van de efficiency en
                        de effectiviteit bij de uitvoering van de dienstverlening.
publiek belang          Versterken van de arbeidsmarkt door het creëren van een centraal
                        aanspreekpunt voor werkzoekenden en werkgevers.
activiteiten            Begeleiden naar werk, verstrekken van bijstandsuitkeringen en bestrijden
                        van armoede.
veranderingen in        Het aandeel van de gemeente is 13,5%
belang gemeente
bestuurlijk belang      De gemeente wordt door de portefeuillehouder vertegenwoordigd in het
                        bestuur van de ISD.
financieel belang       De ISD is een gemeenschappelijke regeling die geen vermogen opbouwt.
                        Financiële consequenties komen tot uitdrukking in de jaarlijkse bijdrage
                        aan de bedrijfsvoering. De totale uitvoeringskosten worden op basis van
                        cliëntenaantallen aan het begin van het vorige begrotingsjaar
                        doorberekend aan de deelnemende gemeenten. De bijdrage van
                        Woensdrecht in 2015 bedraagt € 805.712,-.
vermogen                Wordt niet opgebouwd. Overschotten c.q. tekorten worden direct met de
                        drie deelnemende gemeenten verrekend.
resultaat               Raming resultaat 2017 is € 0
financieel risico       Het financieel risico is gelijk aan de jaarlijkse gemeentelijke bijdrage. In


                                               135
</pre>

====================================================================== Einde pagina 135 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 136 ======================================================================

<pre>                         2017 bedraagt deze € 799.259


Gemeenschappelijke Regeling Regio West-Brabant (KvK 51.448.122)                        Etten-Leur




beleidsvoornemens        Uitvoering van de Strategische Agenda
publiek belang           Positionering van de regio West-Brabant
activiteiten             Gezamenlijke standpuntbepaling en lobby-activiteiten
veranderingen in         N.v.t.
belang gemeente
bestuurlijk belang       De burgemeester en de diverse portefeuillehouders zijn vertegenwoordigd
                         in het Algemeen Bestuur respectievelijk bestuurscommissies.
financieel belang        De gemeentelijke bijdrage bedroeg voor 2015 € ….. Dit is inclusief de
                         programmakosten SES en het mobiliteitscentrum.
vermogen                    (x € 1.000)                1 jan 2017        31 dec. 2017
                            Eigen vermogen             € 287             € 262
                            Vreemd vermogen            € 5.502           € 5.502
                            Totaal vermogen            € 5.789           € 5.764
resultaat                Raming resultaat 2017: € 0 (x € 1.000)
financieel risico        Het financieel risico is gelijk aan de jaarlijkse gemeentelijke bijdrage.


Gemeenschappelijke Regeling Hypotheekfonds Noord-Brabantse                            Eindhoven
Gemeenten (HNG)
beleidsvoornemens     Het Hypotheekfonds Noordbrabantse Gemeenten (HNG) is in 1969
                      opgericht met als doel bevordering van het eigen woningbezit en is in
                      1996 verkocht aan NV Bouwfonds Nederlandse Gemeenten.
publiek belang        De gemeenschappelijke regeling leidt een slapend bestaan.
activiteiten          Het doel van de regeling beperkt zich tot het blijven instaan voor de
                      verplichtingen die niet zijn overgegaan naar de NV Bouwfonds. Daarnaast
                      is het doel (voor het geval genoemd Bouwfonds zijn verplichtingen niet
                      (geheel) nakomt) het nodige te verrichten ter afwikkeling van de
                      portefeuille onder hypothecair verband door het hypotheekfonds
                      uitgeleende gelden.
veranderingen in      Geen.
belang gemeente
bestuurlijk belang    Per deelnemende gemeente wordt één vertegenwoordiger in het algemeen
                      bestuur afgevaardigd. Het dagelijks bestuur bestaat uit ten minste twee en
                      ten hoogste acht leden, aan te wijzen door en uit het algemeen bestuur.
financieel belang     De overnamesom wordt in 25 termijnen aan de deelnemende gemeenten
                      uitbetaald. In 2017 wordt de 22e termijn van € 94.305 ontvangen.
vermogen              Het vermogen blijft beperkt tot de bij de BNG in depot geplaatste uit te
                      keren verkoopsom.
resultaat             N.v.t.
financieel risico     Geen. De uit te keren verkoopsom is in depot geplaatst bij de BNG.


Gemeenschappelijke Regeling Regionale Ambulance Voorziening (RAV)                           Tilburg
Brabant Midden West Noord (KvK 17.278.973)



beleidsvoornemens       Een goed toegankelijke ambulancezorg.
publiek belang          Verkrijgen van ambulancezorg op een zo doelmatig mogelijke wijze.
activiteiten            Verzorgen van ambulancezorg.


                                               136
</pre>

====================================================================== Einde pagina 136 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 137 ======================================================================

<pre>veranderingen in          Geen veranderingen.
belang gemeente
bestuurlijk belang        De gemeente is vertegenwoordigd in het Algemeen Bestuur door een
                          portefeuillehouder.
financieel belang         Er wordt geen exploitatiebijdrage meer gevraagd.
vermogen                                            1 jan 2017      31 dec 2017
                           Eigen vermogen           € 9.719.000     € 9.556.000
                           Vreemd vermogen          € 27.742.000    € 24.963.000
                           Totaal vermogen          € 37.461.000    € 34.519.000
resultaat                 Raming resultaat 2017: € 0
financieel risico         De RAV ontvangt haar inkomsten vanuit het ministerie en de
                          zorgverzekeraars. De gemeenten dragen sinds enkele jaren niet meer bij aan
                          de begroting van de RAV.


Gemeenschappelijke Regeling Programma Schoolverzuim en Voortijdig                                Breda
Schoolverlaten (KvK 59.022.361)
beleidsvoornemens       De gemeenschappelijke regeling Programma Schoolverzuim en Voortijdig
                        Schoolverlaten is aangegaan door de achttien gemeenten in de regio West-
                        Brabant en heeft als doel het vroegtijdig signaleren en ingrijpen van
                        eventuele problemen die kunnen leiden tot voortijdig schoolverlaten.
publiek belang          Behartigen van de belangen van de deelnemende gemeenten op het gebied
                        van uitvoering van de Leerplichtwet 1969 en de Regionale Meld- en
                        Coördinatiefunctie RMC.
activiteiten            Registreren van alle leerplichtige leerlingen en schoolverlaters die zonder
                        startkwalificatie een school/opleiding verlaten tot 23 jaar uit de deelnemende
                        gemeenten. Daarnaast wordt er een statisch jaarverslag opgesteld
                        (leerplichtjaarverslag). Ten slotte is de gemeenschappelijke regeling ook
                        verantwoordelijk voor het opstellen en aanleveren van de jaarlijkse
                        verantwoording aan het ministerie van OC&W (CFI-cijfers) t.b.v. alle
                        deelnemende gemeenten.
veranderingen in        De gemeenschappelijke regeling is verbonden aan de Netwerkorganisatie
 belang gemeente        leerplicht en RMC. Deze netwerkorganisatie heeft een positief saldo.
bestuurlijk belang      Het gemeenschappelijk orgaan bestaat uit de aangewezen leden van het
                        college van burgemeester en wethouders van alle deelnemende gemeenten.
                        Vanuit de gemeente Woensdrecht neemt de portefeuillehouder Onderwijs
                        deel aan het gemeenschappelijk orgaan.
financieel belang       In de begroting is een bijdrage opgenomen van € 4.210.
vermogen                                           31 dec 2016       31 dec 2017
                          Eigen vermogen           €0                €0
                          Vreemd vermogen          € 1.000.000       € 1.400.000
                          Totaal vermogen          € 1.000.000       € 1.400.000
Resultaat                 Resultaat 2015                        € 124.384
                          Begroot resultaat 2016                €0
                          Eventuele aanpasingen begroting Nog niet bekend
                          resultaat 2016
                          Begroot resultaat 2017                €0

                          2015 laat een positief resultaat zien van € 124.384. Dit resultaat wordt naar
                          rato uitgekeerd aan de deelnemende gemeenten. Dit houdt in dat de
                          gemeente Woensdrecht een bedrag retour ontvangt van € 1.053.
financieel risico         Zowel de personeelskosten als de uitvoeringskosten die verbonden zijn aan
                          de uitvoering van de taken van het Programma worden omgeslagen over de
                          deelnemende gemeenten. Verdeling vindt plaats naar rato van het aantal
                          inwoners van 5 tot 23 jaar.




                                                 137
</pre>

====================================================================== Einde pagina 137 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 138 ======================================================================

<pre>Openbare lichamen en stichtingen.

Openbaar lichaam Belgisch-Nederlands                                         Geen vestigingsplaats
Grensoverleg (BENEGO) (KvK 20.169.706)                                        Alleen overlegvorm



beleidsvoornemens    Bevorderen van grensoverschrijdende samenwerking en behartigen van de
                     gemeenschappelijke belangen van de deelnemende gemeenten.
publiek belang       Bevorderen van grensoverschrijdende samenwerking door middel van grens-
                     overschrijdend overleg en behartigen van de gemeenschappelijke belangen van
                     de deelnemende gemeenten.
activiteiten         Belgische en Nederlandse grensgemeenten informeren elkaar, delen kennis en
                     ontmoeten elkaar.
veranderingen in     Geen veranderingen.
belang gemeente
bestuurlijk belang   De burgemeester heeft zitting in het dagelijks bestuur en leden van de
                     gemeenteraad worden uitgenodigd zitting te nemen in het algemeen bestuur.
financieel belang    € 1.238 in 2016
vermogen                                                          1 jan 2017      31 dec. 2017
                      Eigen vermogen
                      Vreemd vermogen                                 n.b.             n.b.
                      Totaal vermogen
resultaat            Raming van het resultaat 2017: n.b.
financieel risico    Geen risico.


Stichting Inkoopbureau West-Brabant (KvK 20.105.280)                                  Etten-Leur
beleidsvoornemens      Het creëren van voordelen op zowel financieel, kwalitatief en procesmatig
                       gebied voor de zelfstandige gemeenten.
publiek belang         Het creëren van voordelen op zowel financieel, kwalitatief en procesmatig
                       gebied voor de zelfstandige gemeenten, onder andere door het faciliteren
                       van een regionaal inkoopbureau.
activiteiten           De dienstverlening vanuit de Stichting Inkoopbureau West-Brabant is
                       gericht op de professionalisering van het inkoop- en aanbestedingsbeleid
                       van elke deelnemende gemeente. De kernactiviteiten zijn te omschrijven
                       als: het begeleiden en uitvoeren van zowel individuele als gezamenlijke
                       inkoop- en aanbestedingstrajecten, het opstellen van inkoopplannen, het
                       uitvoeren van inkoopscans en –evaluaties, het mede helpen opstellen van
                       het inkoop- en aanbestedingsbeleid en natuurlijk het fungeren als
                       vraagbaak/ helpdesk op het gebied van inkoop en aanbesteding binnen een
                       gemeente.
veranderingen in       N.v.t.
belang gemeente
bestuurlijk belang     Gemeente heeft een zetel in het Algemeen Bestuur.
financieel belang      Met de SIW is een samenwerkingsovereenkomst gesloten voor onbepaalde
                       tijd, waarbij Woensdrecht zich verplicht tot afname van drie dagdelen per
                       week voor advisering en ondersteuning door SIW per jaar. De bijdrage
                       aan SIW bedraagt € 36.300
vermogen               Wordt niet opgebouwd.
resultaat              N.v.t.
financieel risico      Op het moment dat er meer dan de afgesproken drie dagdelen wordt
                       afgenomen, geeft dit een extra last op de exploitatie.




                                                138
</pre>

====================================================================== Einde pagina 138 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 139 ======================================================================

<pre>3.7 Grondbeleid
Algemeen
Onder grondbeleid verstaan we het geheel aan maatregelen dat een gemeente ter beschikking staat om
haar vastgestelde ruimtelijke, volkshuisvestelijke en economische doelstellingen te realiseren.
Grondbeleid is geen doel op zich, maar is “dienstbaar” aan de hiervoor genoemde beleidsvelden.
Grondbeleid kan op verschillende manieren worden uitgevoerd, waarbij een gemeente een actieve of
een faciliterende rol kan innemen, met uiteraard diverse gradaties daar tussenin. Met grondbeleid zijn
grote bedragen gemoeid; daarnaast is het een beleidsveld waarbij niet alle handelingen en transacties
even transparant gemaakt kunnen worden. Dit heeft alles te maken met de toch wat moeilijke positie
die de gemeente op de huidige grondmarkt inneemt, want de concurrent in de vorm van marktpartijen
en projectontwikkelaars is uiterst alert. Juist daarom is het raadzaam om over het te voeren
grondbeleid helder te communiceren en vooraf duidelijkheid te verkrijgen over de gestelde kaders.

In deze paragraaf grondbeleid wordt een beknopte toelichting gegeven op het te voeren grondbeleid in
het jaar 2017. Conform het Besluit Begroting en Verantwoording dient elke gemeente in de jaarlijks
bij de programmarekening op te nemen ‘paragraaf grondbeleid’ tenminste inzicht te geven in de
volgende zaken:
    • Een visie op het grondbeleid in relatie tot de te realiseren doelstellingen;
    • Een aanduiding van de wijze waarop het grondbeleid wordt uitgevoerd;
    • Een prognose van de te verwachten resultaten van de grondexploitatie;
    • De beleidsuitgangspunten m.b.t. de reserves voor grondzaken;
    • De beleidsuitgangspunten m.b.t. het te voeren risicomanagement;
    • Een onderbouwing van de winst- en verliesneming.

Gemeentelijk grondbeleid
Op 10 juli 2014 is de Nota Grondbeleid 2014 – 2018 vastgesteld. In de Nota Grondbeleid 2014-2018
is het gemeentelijke grondbeleid voor de komende jaren vastgelegd. Voor het verwezenlijken van de
ruimtelijke doelstellingen zet de gemeente voornamelijk in op een faciliterende grondpolitiek.
Dit betekent dat de aankoop, ontwikkeling en uitvoering van bouwprojecten overgelaten wordt aan
marktpartijen. De rol van de gemeente beperkt zich tot het stellen van randvoorwaarden, locatie-eisen
voor de ontwikkeling en het verhalen van kosten. Voor het verhalen van deze kosten geeft de
gemeente de voorkeur aan het afsluiten van een anterieure overeenkomst. Dit betreft een
overeenkomst tussen de gemeente en met marktpartijen over de grondexploitatie, gesloten voor de
vaststelling van een planologische maatregel.

De gemeente heeft nog diverse gronden in eigendom, waaronder de gronden gelegen nabij de Hoef en
de Putseweg/ Scheldeweg. (neem aam dat matthias wolffstraat wordt afgesloten). Bij het in
ontwikkeling nemen van deze gronden is de gemeente verplicht zich te houden aan de algemene
regels die zijn opgesteld door de commissie BBV voor het exploiteren van gronden. Voor het optimaal
kunnen beheren en beheersen van de gemeentelijke grondexploitaties is het wenselijk om naast deze
algemene regels van de BBV aanvullende regels vast te stellen. Deze aanvullende regels zijn
opgenomen in de Nota Grondbeleid 2014-2018.Hierin is vastgesteld dat de gemeente een
afzonderlijke grondexploitatie opstelt voor ‘in exploitatie genomen gronden’ waarbij er daadwerkelijk
sprake is van een waardevermeerdering, er directe kosten worden gemaakt en er sprake is van een
fysieke wijziging van de gronden. De grondexploitaties worden eenmaal per jaar geactualiseerd bij de
vaststelling van de begroting (Nota Grondbeleid).




                                                 139
</pre>

====================================================================== Einde pagina 139 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 140 ======================================================================

<pre>Onderstaand treft u de volgende ontwikkelingen betreffende het jaar 2017 aan:
   A Ontwikkeling risico’s
   B Stand van zaken projecten

A   Ontwikkeling risico’s

Er kan onderscheid gemaakt worden in twee soorten risico’s ten aanzien van de grondexploitaties:
    • Algemene risico’s (conjuncturele of marktrisico’s)
    • Risico’s op planniveau (afzet en invulling)

Algemene risico’s
De momentele lage hypotheekrente zorgt ervoor dat de vraag naar nieuwbouwwoningen fors
toeneemt. Dit heeft een positief effect op de afzet en verkoopsnelheid van de bouwgronden. Het eerder
, dan was geprognotiseerd, verkopen van de bouwgronden, levert een positief resultaat op in de
grondexploitaties. De huidige grondexploitaties hebben rekening gehouden met deze toenemende
vraag. Mochten de hypotheekrente stijgen of de gemeente in haar nog op te stellen grondprijzenbeleid
besluiten om hogere grondprijzen vast te stellen, dan zal dit de vraag naar bouwgrond negatief
beinvloeden en zal de geprognotiseerde verkoopsnelheid mogelijk niet gehaald worden. Door het niet,
of later verkopen van de bouwgronden kunnen er verliezen ontstaan op grondexploitaties. Deze
verliezen kunnen normaliter worden opgevangen door de reserve grondexploitatie. Deze reserve is per
1 januari 2012 opgegaan in de algemene reserve. Destijds is een bedrag van € 732.000 aan de
algemene reserve toegevoegd.

Risico’s op planniveau
Een berekening van de risico’s op planniveau wordt jaarlijks, bij het opstellen van de begroting,
gemaakt. Hiertoe worden de grondexploitaties geactualiseerd. Actualisatie houdt in dat:
    • de uitgiftetermijnen zijn bijgesteld;
    • de lasten opnieuw zijn beoordeeld en bijgesteld;
    • grondprijzen zijn geraamd op basis van het grondprijzenbeleid 2014-2016;

Nieuwe regels: Vennootschapsbelasting overheden en BBV
Per 1 januari 2016 is de Vennootschapsplicht voor overheidsondernemingen in werking getreden. Het
doel van het wetsvoorstel is het scheppen van een gelijk speelveld voor overheidsondernemingen en
private ondernemingen. De grondexploitaties van de gemeente Woensdrecht vallen onder
bedrijfsactiviteiten. Dit betekent dat de gemeente vennootschapsplichtig is. In 2017 doet de gemeente
Woensdrecht voor het eerst aangifte. De hoogte van de bijdrage per jaar is van een aantal factoren
afhankelijk, waaronder de rekenmethode voor de afdracht.
Vanaf 2016 gelden tevens nieuwe regels die zijn opgenomen in de notitie Grondexploitaties 2016 van
de commissie BBV. In de grondexploitaties is rekening gehouden met deze nieuwe regels.

Resultaten grondexploitatie
De volgende parameters worden toegepast in de grondexploitaties:
   • Rentepercentage: 2%
   • Kostenstijging: 2%
   • Opbrengstenstijging: 0%

Het rentepercentage is gebaseerd op de werkelijke rente over het Vreemd vermogen. De
disconteringsvoet wordt berekend op basis van het maximale streefpercentage inflatie van de Europese
Centrale Bank. Deze ligt nu rond de 1,5%.

Per 1 januari 2016 moeten de kosten en opbrengsten die in de grondexploitatie zijn opgenomen
aansluiten op de kostensoorten die zijn opgenomen in 6.2.3 t/m 6.2.5 van het Besluit ruimtelijke
ordening. De grondexploitaties voldoen hier aan




                                                 140
</pre>

====================================================================== Einde pagina 140 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 141 ======================================================================

<pre>B    Stand van zaken projecten

Prognose resultaten
                                       Begroting 2017 CW                          Jaarrekening 2015 CW
                           Prognose        Prognose       Prognose jaar   Prognose      Prognose       Prognose jaar
                           voordelig        nadelig          gereed       voordelig      nadelig          gereed

Complexen in exploitatie
De Hoef                        570.208                          2020          350.425                      2024
Centrum Hoogerheide            304.482                          2026                -              -

Totaal                        874.690                 -                      350.425               -
* CW = Contante Waarde



Complexen in exploitatie

Complex De Hoef
Door de snelle verkoopsnelheid van de bouwgronden en het uitblijven van onder andere de
makelaarskostenis de winstprognose voor het complex naar boven bijgesteld. De looptijd van de
grondexploitatie -tot aan 2024- is niet gewijzigd omdat er nog steeds de mogelijkheid bestaat dat er en
een grondwatersanering uitgevoerd moet worden.

Complex Centrum Hoogerheide
In het eerste kwartaal van 2016 is de structuurvisie “Kern Hoogerheide” vastgesteld. In de
structuurvisie is ook de herontwikkeling van de braakliggende gronden -die in eigendom zijn van de
gemeente- opgenomen. Voor het in ontwikkeling brengen van deze gronden is er in het eerste kwartaal
van 2016 de grondexploitatie “Kern Hoogerheide, deelgebied Noord” vastgesteld.               Deze
grondexploitatie sluit positief.

Complexen (nog) niet in exploitatie genomen

Complex overige gronden
Dit betreft gronden waarvoor geen directe plannen en/of mogelijkheden zijn om de gronden binnen
twee jaar te ontwikkelen. Deze gronden komen wel in aanmerking voor verkoop, pacht, verhuur of
ontwikkelingen in de toekomst.

Reserves

Algemeen:
De reserves van het grondbedrijf zijn per 1 januari 2012 samengevoegd met de algemene reserve van
de gemeente. Bij onvoorziene risico’s met betrekking tot de grondexploitatie zal de algemene reserve
worden aangesproken om als buffer te fungeren.

Reserve anterieure overeenkomsten:
Deze reserve komt tot stand op basis van een wettelijke verplichting. Deze verplichting houdt in dat
alle gemaakte kosten verhaald worden op initiatiefnemer. Deze reserve wordt gevoed door
vooruitbetaalde bedragen door derden en zal afnemen in de jaren dat het project tot uitvoering wordt
gebracht. De inkomsten kunnen niet gezien worden als winst, maar als het verhalen van gemaakte, of
nog te maken gemeentelijke kosten.




                                                          141
</pre>

====================================================================== Einde pagina 141 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 142 ======================================================================

<pre>4. DIVERSE OVERZICHTEN

4.1 Overzicht incidentele baten en lasten 2017 (in €)
De definitie voor het begrip “incidenteel” is baten of lasten, die zich gedurende maximaal 3
jaar voordoen of materieel wijzigen.
De BBV voorschriften vereisen, dat inzicht gegeven dient te worden in de incidentele baten
en lasten. Baten en lasten uit eenmalige activiteiten ontstaan vanwege projecten, eenmalige
bijdragen en onvoorziene situaties. Ook eenmalige onttrekkingen aan reserves worden als
incidentele baten en lasten beschouwd.

In het onderstaand overzicht zijn de belangrijkste (groter dan € 10.000) opgenomen:

Programma                                                 Omschrijving                               2017        2018        2019       2020

Incidentele lasten:
1 Sociaal Domein              Project Statushouders: maatschappelijke begeleiding en participatie    -221.040           0           0          0
1 Sociaal Domein              Subsidie 2017 BWI                                                       -15.000           0           0          0
1 Sociaal Domein              Project doorontwikkeling BWI (verbetertraject)                          -25.000           0           0          0
1 Sociaal Domein              Realisatie definitieve huisvesting BWI (integrale toegang)              -30.000           0           0          0
1 Sociaal Domein              Beleidsplan IHP en doordecentralisatie (voorbereiding)                  -25.000           0           0          0
1 Sociaal Domein              Project nieuwbouw school Woensdrecht (voorbereiding)                    -30.000           0           0          0
1 Sociaal Domein              Budget voorschoolse voorziening peuters                                 -21.970     -10.985           0          0
1 Sociaal Domein              Onderzoek huisvesting visie bibliotheekwerk en integrale toegang        -15.000           0           0          0
1 Sociaal Domein              Samenwerking Sociaal Domein Brabantse Wal (scriptafspraak)              -35.000           0           0          0

2 Economie                    Bijdrage Streekhuis Brabantse Wal                                       -36.000           0           0          0

3 Ruimte, wonen en leven      Project statushouders: huisvesting                                      -50.000           0          0           0
3 Ruimte, wonen en leven      Opstellen structuurvisie vanwege WABO                                   -15.000           0          0           0
3 Ruimte, wonen en leven      Storting onderhoudsvoorziening MFC's                                     67.375      67.375     67.375           0
3 Ruimte, wonen en leven      Inspectie en inventarisatie onderhoud duikers                           -55.000           0          0           0
3 Ruimte, wonen en leven      Exploitatielasten nog niet gerealiseerde verkoop gymzaal Bloemenlaan    -22.855     -22.855          0           0
3 Ruimte, wonen en leven      Storting onderhoudsvoorziening sportparken                               17.926      17.926     17.926           0

4 Bestuur                     Deelnemersbijdrage OMWB                                                 -22.164            0         0           0
4 Bestuur                     Nieuwbouw brandweerkarzerne                                                   0   -2.260.000         0           0
4 Bestuur                     Afschrijvingskosten nieuwbouw brandweer                                 -76.080      -46.508   -12.060           0
4 Bestuur                     Bijdrage Veiligheidsregio                                               -74.333      -50.044   -25.269           0

5 Bedrijfsvoering             Maatregelen wettelijke archiveringseisen                                -25.000           0           0          0

      Verdeeld over de        Formatie uitbreiding PZ Backoffice Specialist Burgerzaken                -33.000    -16.500          0           0
          diverse             Vacature medew. dorpsplatforms / buurtpreventie (0,5 fte)                -29.000    -29.000    -29.000           0
        programma's           Project Statushouders: organisatiekosten                                -138.160          0          0           0
                                                                                                     -909.301 -2.350.591     18.972            0
Incidentele baten:
1 Sociaal Domein              Vergoeding COA en decentralisatie uitkering statushouders               421.200           0           0          0
1 Sociaal Domein              Decentralisatie-uitkering voorschoolse voorziening peuters               21.970      10.985           0          0

3 Ruimte, wonen en leven      Opbrengsten nog niet gerealiseerde verkoop gymzaal Bloemenlaan           12.000      12.000           0          0

4 Bestuur                     Vergunning speelautomaten Hof van putte                                  14.000           0           0          0

5 Bedrijfsvoering             Onkruidbestrijding (2017 en 2018) uit de reserve                         15.000   15.000             0           0
5 Bedrijfsvoering             Investeringen die (eenmalig) worden gedekt uit de reserves              342.164 2.289.000       29.000           0
                                                                                                     826.334 2.326.985       29.000            0

Saldo incidentele baten en lasten                                                                     -82.967     -23.606    47.972            0




                                                                         142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 142 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 143 ======================================================================

<pre>Voor een specificatie van de incidentele toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves wordt
verwezen naar het overzicht reserves en voorzieningen in de bijlagen.

Het begrotingssaldo geeft na eliminatie van deze incidentele baten en lasten het volgende
meerjarig beeld:

Omschrijving                                                      2017        2018        2019       2020

Begrotingssaldo                                                    16.776     402.978     503.291    369.208

Eliminatie van incidentele lasten                                  909.301    2.350.591    -18.972          0
Eliminatie van incidentele baten                                  -826.334   -2.326.985    -29.000          0

Begrotingssaldo exclusief incidentele baten en lasten              99.743     426.584     455.319    369.208




                                                        143
</pre>

====================================================================== Einde pagina 143 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 144 ======================================================================

<pre>4.2 Overzicht van baten en lasten 2017-2020
Baten

                                                                            Begroting primair    Begroting wijziging   Begroting       Begroting        Begroting        Begroting        Begroting
                                                                                  2016                  2016             2016            2017             2018             2019             2020
1.1.1 Participatiebudget (ontwikkeling en uitvoering)                                6.380.100              133.230      6.513.330       6.431.121        6.237.846        6.161.859        6.059.972
1.1.2 Armoedebeleid en schuldhulpverlening                                             13.000                      0        13.000          13.231           13.231           13.231           13.231
1.2.1 Wet Maatschappelijke Ondersteuning (ontwikkeling en uitvoering)                3.291.317             2.013.799     5.305.116       5.175.047        4.735.901        4.711.080        4.721.274
1.3.1 Jeugdzorg (ontwikkeling en beleid)                                             3.882.555                48.322     3.930.877       4.497.636        4.538.779        4.540.455        4.545.916
1.4.1 Brede scholen en integrale kindcentra                                           158.360                -43.360       115.000         115.409          115.409          115.409          115.409
1.4.2 Voor- en vroegschoolse activiteiten                                                 701                      0           701             822              822              822              822
1.4.3 Leerplicht en voortijdig schoolverlaten                                               0                      0               0           180              180              180              180
                                                        SALDO PROGRAMMA 1           13.726.033             2.151.991    15.878.024      16.233.446       15.642.168       15.543.036       15.456.804




2.1.1 Werkgelegenheid                                                                       0                      0               0                5                5                5                5
2.1.2 Middenstand en winkelgebieden                                                    25.000                      0        25.000          25.023           25.023           25.023           25.023
2.2.2 Branding Brabantse Wal en wielergemeente                                              0               350.000        350.000                 44               44               44               44
2.2.3 Grensoverschrijdende samenwerking met België en Zeeland                               0                      0               0                2                2                2                2
                                                        SALDO PROGRAMMA 2              25.000               350.000        375.000          25.074           25.074           25.074           25.074




3.1.1 Ruimtelijke ordening en ontwikkeling, landschap en natuur                       130.328              1.446.454     1.576.782          46.197        6.801.605          473.333          712.333
3.1.2 Bouwzaken                                                                       225.770                 61.849       287.619         387.631          387.631          387.631          387.631
3.1.3 Gemeentelijke gebouwen en accomodaties                                          229.787               236.271        466.058         204.878          204.878          204.878          204.878
3.2.1 Dorpsplatforms in samenhang met openbare werken `uitvoering anders´                   0                      0               0               12               12               12               12
3.2.2 Monumenten en Cultuur                                                            41.598                      0        41.598          41.659           41.659           41.659           41.659
3.3.1 Wonen en volkshuisvesting                                                        13.459                      0        13.459                  0                0                0                0
3.3.2 Verkeer en Vervoer                                                                 3.046                -1.925         1.121           1.258            1.258            1.258            1.258
3.3.3 Beheer openbare ruimte incl. afval en water                                    4.811.680              135.849      4.947.529       4.489.217        4.488.474        4.487.730        4.486.986
3.3.5 Milieu                                                                                0                      0               0               73               73               73               73
3.4.1 Sport                                                                           129.723                -44.888        84.835          82.025           81.915           69.800           69.680
                                                        SALDO PROGRAMMA 3            5.585.391             1.833.610     7.419.001       5.252.950       12.007.505        5.666.374        5.904.510




4.1.1 Openbare orde en veiligheid                                                      25.890                  5.000        30.890          26.549        2.286.549           26.549           26.549
4.1.2 Handhaving                                                                       17.176                 10.446        27.622          41.623           27.623           27.623           27.623
4.2.1 Dienstverlening en burgerzaken                                                  363.981                    102       364.083         365.066          365.066          365.066          365.066
4.2.2 Burger- en overheidsparticipatie                                                      0                      0               0               11               11               11               11
4.2.3 Samenwerking en bestuurskracht                                                  117.889                      0       117.889         118.639          118.639          118.639          118.639
                                                        SALDO PROGRAMMA 4             524.936                 15.548       540.484         551.888        2.797.888          537.888          537.888




5.1.1 Financiën                                                                     19.962.840             8.224.393    28.187.233      17.826.498       17.835.875       18.257.832       18.263.358
5.1.2 Lokale belastingen en heffingen                                                4.635.348              172.472      4.807.820       4.702.222        4.743.599        4.785.390        4.827.598
5.1.3 Informatievoorziening en automatisering                                               0                      0               0               57               57               57               57
5.1.5 Overhead                                                                              0                      0               0        56.400           56.400           56.400           56.400
5.2.1 Personeel en organisatie                                                              0                      0               0               39               39               39               39
5.3.1 Communicatie                                                                          0                      0               0               33               33               33               33
5.3.2 Juridische zaken                                                                      0                      0               0                3                3                3                3
                                                        SALDO PROGRAMMA 5           24.598.188             8.396.865    32.995.053      22.585.252       22.636.006       23.099.754       23.147.488




Totaal Baten                                                                        44.459.548            12.748.014    57.207.562      44.648.610       53.108.641       44.872.126       45.071.764




                                                                                                144
</pre>

====================================================================== Einde pagina 144 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 145 ======================================================================

<pre>Lasten

                                                                            Begroting primair Begroting wijziging   Begroting      Begroting      Begroting      Begroting      Begroting
                                                                                  2016               2016              2016           2017           2018           2019           2020
1.1.1 Participatiebudget (ontwikkeling en uitvoering)                               -7.304.112            -83.731     -7.387.843     -8.250.327     -8.002.895     -7.922.639     -7.815.782
1.1.2 Armoedebeleid en schuldhulpverlening                                           -588.400             -25.000      -613.400       -668.201       -664.521       -664.255       -663.918
1.2.1 Wet Maatschappelijke Ondersteuning (ontwikkeling en uitvoering)               -7.510.487           -477.423     -7.987.910     -8.004.491     -7.673.691     -7.643.811     -7.653.079
1.3.1 Jeugdzorg (ontwikkeling en beleid)                                            -4.490.869            -57.072     -4.547.941     -5.830.168     -5.810.401     -5.813.063     -5.819.854
1.4.1 Brede scholen en integrale kindcentra                                         -1.066.534             41.685     -1.024.849     -1.154.430     -1.060.055     -1.025.019     -1.015.888
1.4.2 Voor- en vroegschoolse activiteiten                                            -241.750             -26.035      -267.785       -294.834       -303.787       -314.485       -325.190
1.4.3 Leerplicht en voortijdig schoolverlaten                                        -521.713                  0       -521.713       -437.464       -441.905       -441.697       -441.433
                                                        SALDO PROGRAMMA 1          -21.723.865           -627.576   -22.351.441    -24.639.915    -23.957.255    -23.824.969    -23.735.144




2.1.1 Werkgelegenheid                                                                 -47.393                  0        -47.393        -12.172        -12.091        -12.085        -12.078
2.1.2 Middenstand en winkelgebieden                                                   -69.029                  0        -69.029        -56.974        -56.600        -56.574        -56.540
2.2.1 Landschappelijke ontwikkelingen                                                 -21.745                  0        -21.745           -488           -485           -485           -484
2.2.2 Branding Brabantse Wal en wielergemeente                                       -223.297            -533.500      -756.797       -109.951        -75.246        -75.194        -75.129
2.2.3 Grensoverschrijdende samenwerking met België en Zeeland                         -51.025             -20.000       -71.025          -5.831         -5.794         -5.791         -5.788
2.3.1 Aviolanda                                                                      -157.492            -130.883      -288.375        -17.786        -16.147        -13.579        -11.755
                                                        SALDO PROGRAMMA 2            -569.981            -684.383     -1.254.364      -203.202       -166.363       -163.708       -161.774




3.1.1 Ruimtelijke ordening en ontwikkeling, landschap en natuur                     -1.375.386         -1.468.326     -2.843.712      -222.550      -6.943.101      -609.187       -842.833
3.1.2 Bouwzaken                                                                      -996.760              -2.534      -999.294        -31.176        -30.962        -30.932        -30.901
3.1.3 Gemeentelijke gebouwen en accomodaties                                         -899.836            -291.219     -1.191.055      -808.142       -796.323       -781.700       -844.540
3.2.1 Dorpsplatforms in samenhang met openbare werken `uitvoering anders´             -17.100             -30.083       -47.183        -30.470        -30.264        -21.899        -21.871
3.2.2 Monumenten en Cultuur                                                          -210.485             -22.908      -233.393       -153.382       -151.102       -150.065       -160.103
3.3.1 Wonen en volkshuisvesting                                                       -61.524              -2.773       -64.297          -2.936         -2.666         -2.242         -1.941
3.3.2 Verkeer en Vervoer                                                             -484.666            -220.841      -705.507       -345.762       -342.762       -341.721       -340.910
3.3.3 Beheer openbare ruimte incl. afval en water                                   -7.368.775         -1.737.357     -9.106.132     -6.249.857     -6.174.757     -6.553.050     -6.535.384
3.3.5 Milieu                                                                         -663.989             -13.151      -677.140       -182.886       -181.623       -181.440       -181.272
3.4.1 Sport                                                                          -520.584            -291.869      -812.453       -738.330       -714.554       -687.808       -725.827
                                                        SALDO PROGRAMMA 3          -12.599.105         -4.081.061   -16.680.166      -8.765.491   -15.368.114      -9.360.044     -9.685.582




4.1.1 Openbare orde en veiligheid                                                   -1.672.485            -14.874     -1.687.359     -1.606.907     -1.650.248     -1.708.666     -1.744.996
4.1.2 Handhaving                                                                     -203.403                  0       -203.403          -1.785         -1.774         -1.773         -1.773
4.2.1 Dienstverlening en burgerzaken                                                -1.140.474             10.243     -1.130.231      -217.305       -215.886       -215.782       -215.649
4.2.2 Burger- en overheidsparticipatie                                                -50.354             -10.613       -60.967        -27.168        -26.989        -26.976        -26.959
4.2.3 Samenwerking en bestuurskracht                                                -2.149.977            -91.256     -2.241.233     -1.908.701     -1.889.546     -1.891.340     -1.889.362
                                                        SALDO PROGRAMMA 4           -5.216.693           -106.500     -5.323.193     -3.761.866     -3.784.443     -3.844.537     -3.878.739




5.1.1 Financiën                                                                     -2.306.207         -7.498.707     -9.804.914      -894.543      -3.105.401      -880.406       -938.787
5.1.2 Lokale belastingen en heffingen                                                -256.010             -45.809      -301.819       -357.847       -348.583       -342.366       -342.150
5.1.3 Informatievoorziening en automatisering                                         -81.231             -25.000      -106.231       -139.768       -115.780       -117.634       -119.505
5.1.5 Overhead                                                                              0                  0              0      -5.707.458     -5.699.187     -5.674.733     -5.680.562
5.2.1 Personeel en organisatie                                                      -1.141.927                 0      -1.141.927       -72.134        -71.518        -71.473        -71.416
5.3.1 Communicatie                                                                   -409.884             -17.500      -427.384        -82.093        -81.553        -81.515        -81.465
5.3.2 Juridische zaken                                                                -90.115                  0        -90.115          -7.517         -7.466         -7.450         -7.432
                                                        SALDO PROGRAMMA 5           -4.285.374         -7.587.016   -11.872.390      -7.261.360     -9.429.488     -7.175.577     -7.241.317




Totaal Lasten                                                                      -44.395.018        -13.086.536   -57.481.554    -44.631.834    -52.705.663    -44.368.835    -44.702.556




Saldo van Baten en Lasten                                                              64.530            -338.522      -273.992         16.776        402.978        503.291        369.208




                                                                                             145
</pre>

====================================================================== Einde pagina 145 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 146 ======================================================================

<pre>4.3 Overzicht van baten en lasten 2017 naar taakvelden
Taakveld BBV                                                          Begroting        Begroting     Begroting     Begroting
                                                                        2017             2018          2019          2020
0.1 - Bestuur                                                Baten        118.861          118.861       118.861       118.861
                                                            Lasten     -2.442.891       -2.419.943    -2.421.126    -2.418.822
                                                   Saldo               -2.324.030       -2.301.082    -2.302.265    -2.299.961

0.10 - Mutaties reserves                                     Baten      2.478.135        2.098.068     2.388.066     2.299.189
                                                            Lasten       -686.457       -2.898.140      -672.443      -727.113
                                                   Saldo                1.791.678         -800.072     1.715.623     1.572.076

0.2 - Burgerzaken                                            Baten           365.077       365.077       365.077       365.077
                                                            Lasten          -244.473      -242.875      -242.758      -242.608
                                                   Saldo                     120.604       122.202       122.319       122.469

0.3 - Beheer overige gebouwen en gronden                     Baten            30.223        30.223        30.223        30.223
                                                            Lasten           -57.547       -56.059       -55.296       -59.240
                                                   Saldo                     -27.324       -25.836       -25.073       -29.017

0.4 - Overhead                                               Baten         56.620           56.620        56.620        56.620
                                                            Lasten     -6.229.918       -6.218.131    -6.193.411    -6.198.902
                                                   Saldo               -6.173.298       -6.161.511    -6.136.791    -6.142.282

0.5 - Treasury                                               Baten          113.506        109.963       104.472        99.238
                                                            Lasten          -66.445        -66.447       -67.209       -70.989
                                                   Saldo                     47.061         43.516        37.263        28.249

0.61 - OZB woningen                                          Baten      2.415.614        2.439.769     2.464.166     2.488.806
                                                            Lasten       -256.427         -249.129      -244.656      -244.501
                                                   Saldo                2.159.187        2.190.640     2.219.510     2.244.305

0.62 - OZB niet-woningen                                     Baten      1.722.166        1.739.388     1.756.782     1.774.350
                                                   Saldo                1.722.166        1.739.388     1.756.782     1.774.350

0.64 - Belastingen overig                                    Baten           147.042       147.042       147.042       147.042
                                                            Lasten          -101.420       -99.454       -97.710       -97.649
                                                   Saldo                      45.622        47.588        49.332        49.393

0.7 - Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds Baten    26.506.300       26.734.996    26.779.495    26.797.148
                                                     Saldo             26.506.300       26.734.996    26.779.495    26.797.148

0.8 - Overige baten en lasten                                Baten                38            38            38            38
                                                            Lasten           -76.284       -75.842       -75.810       -75.777
                                                   Saldo                     -76.246       -75.804       -75.772       -75.739

0.9 - Vennootschapsbelasting (VpB)                          Lasten            -6.500        -6.500        -6.500        -6.500
                                                   Saldo                      -6.500        -6.500        -6.500        -6.500

1.1 - Crisisbeheersing en brandweer                          Baten         26.512        2.286.512        26.512        26.512
                                                            Lasten     -1.517.133       -1.561.105    -1.619.609    -1.656.025
                                                   Saldo               -1.490.621          725.407    -1.593.097    -1.629.513

1.2 - Openbare orde en veiligheid                            Baten            41.660        27.660        27.660        27.660
                                                            Lasten           -91.559       -90.917       -90.830       -90.744
                                                   Saldo                     -49.899       -63.257       -63.170       -63.084

2.1 - Verkeer en vervoer                                     Baten         28.087           28.087        28.087        28.087
                                                            Lasten     -1.993.949       -1.978.864    -2.358.751    -2.340.360
                                                   Saldo               -1.965.862       -1.950.777    -2.330.664    -2.312.273

2.2 - Parkeren                                               Baten              296            296           296           296
                                                            Lasten             -750           -750          -750          -750
                                                   Saldo                       -454           -454          -454          -454




                                                                      146
</pre>

====================================================================== Einde pagina 146 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 147 ======================================================================

<pre>Taakveld BBV                                                              Begroting        Begroting     Begroting     Begroting
                                                                            2017             2018          2019          2020
3.1 - Economische ontwikkeling                                   Baten             19               19            19            19
                                                                Lasten        -47.160          -46.849       -46.827       -46.799
                                                      Saldo                   -47.141          -46.830       -46.808       -46.780

3.2 - Fysieke bedrijfsinfrastructuur                            Lasten           -17.786       -16.147       -13.579       -11.755
                                                      Saldo                      -17.786       -16.147       -13.579       -11.755

3.3 - Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen                       Baten            25.009        25.009        25.009        25.009
                                                                Lasten           -21.986       -21.842       -21.832       -21.819
                                                      Saldo                        3.023         3.167         3.177         3.190

3.4 - Economische promotie                                       Baten          417.400        417.400       417.400       417.400
                                                                Lasten                0              0             0             0
                                                      Saldo                     417.400        417.400       417.400       417.400

4.1 - Openbaar basisonderwijs                                    Baten                15            15            15            15
                                                                Lasten           -37.324       -37.080       -37.064       -37.041
                                                      Saldo                      -37.309       -37.065       -37.049       -37.026

4.2 - Onderwijshuisvesting                                       Baten               337           337           337           337
                                                                Lasten          -967.192      -874.041      -839.091      -830.072
                                                      Saldo                     -966.855      -873.704      -838.754      -829.735

4.3 - Onderwijsbeleid en leerlingenzaken                         Baten           116.059       116.059       116.059       116.059
                                                                Lasten          -882.212      -894.626      -905.046      -915.398
                                                      Saldo                     -766.153      -778.567      -788.987      -799.339

5.2 - Sportaccommodaties                                         Baten            82.025        81.915        69.800        69.680
                                                                Lasten          -738.330      -714.554      -687.808      -725.827
                                                      Saldo                     -656.305      -632.639      -618.008      -656.147

5.3 - Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Baten               48            48            48            48
                                                                 Lasten         -119.144      -118.563      -118.507      -118.435
                                                       Saldo                    -119.096      -118.515      -118.459      -118.387

5.4 - Musea                                                      Baten                60            60            60            60
                                                                Lasten          -147.810      -123.766      -125.612      -127.475
                                                      Saldo                     -147.750      -123.706      -125.552      -127.415

5.6 - Media                                                      Baten            32.083        32.083        32.083        32.083
                                                                Lasten          -497.073      -478.333      -477.261      -480.877
                                                      Saldo                     -464.990      -446.250      -445.178      -448.794

5.7 - Openbaar groen en (openlucht) recreatie                    Baten            12.743        12.743        12.743        12.743
                                                                Lasten          -921.988      -824.939      -823.413      -828.727
                                                      Saldo                     -909.245      -812.196      -810.670      -815.984

6.1 - Samenkracht en burgerparticipatie                          Baten        211.028          211.028       211.028       211.028
                                                                Lasten     -2.109.170       -1.994.124    -1.970.428    -2.032.457
                                                      Saldo                -1.898.142       -1.783.096    -1.759.400    -1.821.429

6.2 - Wijkteams                                                  Baten             6.656         6.656         6.656         6.656
                                                                Lasten          -843.459      -811.383      -810.332      -814.741
                                                      Saldo                     -836.803      -804.727      -803.676      -808.085

6.3 - Inkomensregelingen                                         Baten      3.835.820        3.835.820     3.835.820     3.835.820
                                                                Lasten     -4.941.888       -4.910.291    -4.907.992    -4.905.082
                                                      Saldo                -1.106.068       -1.074.471    -1.072.172    -1.069.262

6.4 - Begeleide participatie                                     Baten          1.111            1.111         1.111         1.111
                                                                Lasten     -2.704.048       -2.494.000    -2.394.463    -2.274.508
                                                      Saldo                -2.702.937       -2.492.889    -2.393.352    -2.273.397




                                                                          147
</pre>

====================================================================== Einde pagina 147 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 148 ======================================================================

<pre>Taakveld BBV                                           Begroting        Begroting     Begroting     Begroting
                                                         2017             2018          2019          2020
6.5 - Arbeidsparticipatie                      Baten       442.448           21.248        21.248        21.248
                                              Lasten      -689.700         -463.817      -485.799      -501.871
                                      Saldo               -247.252         -442.569      -464.551      -480.623

6.6 - Maatwerkvoorzieningen (WMO)              Baten            8.832         8.832         8.832         8.832
                                              Lasten         -808.825      -806.540      -800.156      -794.671
                                      Saldo                  -799.993      -797.708      -791.324      -785.839

6.71 - Maatwerkdienstverlening 18+             Baten       493.876          493.660       493.445       493.445
                                              Lasten    -4.321.469       -4.292.911    -4.271.579    -4.284.087
                                      Saldo             -3.827.593       -3.799.251    -3.778.134    -3.790.642

6.72 - Maatwerkdienstverlening 18-             Baten         1.740            1.740         1.740         1.740
                                              Lasten    -4.140.368       -4.154.060    -4.153.954    -4.156.863
                                      Saldo             -4.138.628       -4.152.320    -4.152.214    -4.155.123

6.81 - Geëscaleerde zorg 18+                   Baten               43            43            43            43
                                              Lasten         -104.966      -104.280      -104.230      -104.168
                                      Saldo                  -104.923      -104.237      -104.187      -104.125

6.82 - Geëscaleerde zorg 18-                   Baten              294           294           294           294
                                              Lasten         -715.593      -710.918      -710.577      -710.146
                                      Saldo                  -715.299      -710.624      -710.283      -709.852

7.1 - Volksgezondheid                          Baten              318           318           318           318
                                              Lasten         -773.721      -772.307      -776.244      -775.776
                                      Saldo                  -773.403      -771.989      -775.926      -775.458

7.2 - Riolering                                Baten     1.900.200        1.900.200     1.900.200     1.900.200
                                              Lasten    -1.735.091       -1.735.090    -1.735.087    -1.735.085
                                      Saldo                165.109          165.110       165.113       165.115

7.3 - Afval                                    Baten     2.487.055        2.487.055     2.487.055     2.487.055
                                              Lasten    -2.058.339       -2.057.441    -2.056.239    -2.056.052
                                      Saldo                428.716          429.614       430.816       431.003

7.4 - Milieubeheer                             Baten               73            73            73            73
                                              Lasten         -182.886      -181.623      -181.440      -181.272
                                      Saldo                  -182.813      -181.550      -181.367      -181.199

7.5 - Begraafplaatsen en crematoria            Baten           73.584        72.841        72.097        71.353
                                              Lasten         -115.669      -114.758      -114.520      -115.325
                                      Saldo                   -42.085       -41.917       -42.423       -43.972

8.1 - Ruimtelijke ordening                     Baten           48.981     6.804.389       476.117       715.117
                                              Lasten         -182.772    -6.953.596      -619.722      -853.405
                                      Saldo                  -133.791      -149.207      -143.605      -138.288

8.3 - Wonen en bouwen                          Baten         400.616        395.045       389.079       384.831
                                              Lasten         -34.112        -33.628       -33.174       -32.842
                                      Saldo                  366.504        361.417       355.905       351.989

Saldo van Baten en Lasten                                     16.776        402.978       503.291       369.208




                                                       148
</pre>

====================================================================== Einde pagina 148 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 149 ======================================================================

<pre>149
</pre>

====================================================================== Einde pagina 149 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 150 ======================================================================

<pre>4.4 Overzicht van baten en lasten naar kostensoorten

Baten
                                                                       Begroting
                                                                         2017
221 - Belastingen op producenten                                         4.757.675
222 - Belastingen op huishoudens                                         1.834.760
31 - Grond                                                                 -85.265
32 - Duurzame goederen                                                     117.807
33 - Pachten                                                                16.557
342 - Eigen bijdragen en verhaal sociale uitkeringen in natura             546.418
352 - Uitgeleend personeel                                                  14.000
36 - Huren                                                                 286.604
37 - Leges en andere rechten                                             2.748.924
38 - Overige goederen en diensten                                          778.012
412 - Verhaal sociale uitkeringen in geld                                   71.125
431 - Inkomensoverdrachten - Rijk                                       30.760.833
432 - Inkomensoverdrachten - gemeenten                                      10.000
438 - Inkomensoverdrachten - overige instellingen en personen               28.600
446 - Kapitaaloverdrachten - overige overheden                                   0
448 - Kapitaaloverdrachten - overige instellingen en personen               16.785
51 - Rente                                                                  14.629
52 - Dividenden en winsten                                                 139.402
71 - Mutatie reserves                                                    2.478.135
72 - Mutatie voorzieningen                                                 117.889
74 - Toegerekende reële en bespaarde rente                                  -4.280
Totaal Baten                                                            44.648.610




                                                                 150
</pre>

====================================================================== Einde pagina 150 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 151 ======================================================================

<pre>Lasten
                                                                      Begroting
                                                                        2017
11 - Salarissen en sociale lasten                                       -8.968.330
21 - Belastingen                                                          -136.207
31 - Grond                                                                  -1.719
32 - Duurzame goederen                                                    -539.970
33 - Pachten                                                                   -50
341 - Sociale uitkeringen in natura                                     -9.236.373
351 - Ingeleend personeel                                                 -473.233
38 - Overige goederen en diensten                                       -7.806.818
411 - Sociale uitkeringen in geld                                       -3.874.333
42 - Subsidies                                                            -471.354
431 - Inkomensoverdrachten - Rijk                                         -158.562
432 - Inkomensoverdrachten - gemeenten                                     -63.403
433 - Inkomensoverdrachten - gemeenschappelijke regelingen              -3.411.175
436 - Inkomensoverdrachten - overige overheden                          -2.892.399
438 - Inkomensoverdrachten - overige instellingen en personen           -2.298.034
448 - Kapitaaloverdrachten - overige instellingen en personen              -50.000
71 - Mutatie reserves                                                     -686.457
72 - Mutatie voorzieningen                                              -1.410.693
73 - Afschrijvingen                                                     -1.908.105
74 - Toegerekende reële en bespaarde rente                                -244.619
75 - Overige verrekeningen                                                       0
Totaal Baten                                                           -44.631.834


Saldo van Baten en Lasten                                                   16.776




                                                                151
</pre>

====================================================================== Einde pagina 151 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 152 ======================================================================

<pre>4.5 Overzicht van baten en lasten naar kostensoorten (per programma)

Baten
                                                                                             Ruimte,
                                                                   Sociaal                   wonen en                 Bedrijfs-
                                                                   domein       Economie      leven       Bestuur     voering       Totaal
221     Belastingen op producenten                                          0            0      245.000           0    4.512.675    4.757.675
222     Belastingen op huishoudens                                          0            0    1.648.360           0      186.400    1.834.760
31      Grond                                                               0            0      -85.265           0            0       85.265-
32      Duurzame goederen                                                   0            0      117.807           0            0      117.807
33      Pachten                                                         3.570            0       12.987           0            0       16.557
342     Eigen bijdragen en verhaal sociale uitkeringen in natura      546.418            0            0           0            0      546.418
352     Uitgeleend personeel                                           10.028           74        1.922       1.511          465       14.000
36      Huren                                                          29.982            0      251.622       5.000            0      286.604
37      Leges en andere rechten                                         3.500       25.000    2.315.664     404.760            0    2.748.924
38      Overige goederen en diensten                                   11.000            0      707.484      12.728       46.800      778.012
412     Verhaal sociale uitkeringen in geld                            71.125            0            0           0            0       71.125
431     Inkomensoverdrachten - Rijk                                15.541.823            0            0           0   15.219.010   30.760.833
432     Inkomensoverdrachten - gemeenten                                    0            0            0      10.000            0       10.000
438     Inkomensoverdrachten - overige instellingen en personen        16.000            0            0           0       12.600       28.600
446     Kapitaaloverdrachten - overige overheden                            0            0            0           0            0          -
448     Kapitaaloverdrachten - overige instellingen en personen             0            0        1.000           0       15.785       16.785
51      Rente                                                               0            0        3.369           0       11.260       14.629
52      Dividenden en winsten                                               0            0       33.000           0      106.402      139.402
71      Mutatie reserves                                                    0            0            0           0    2.478.135    2.478.135
72      Mutatie voorzieningen                                               0            0            0     117.889            0      117.889
74      Toegerekende reële en bespaarde rente                               0            0            0           0       -4.280        4.280-
Totaal Baten                                                       16.233.446       25.074    5.252.950     551.888   22.585.252   44.648.610




                                                                        152
</pre>

====================================================================== Einde pagina 152 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 153 ======================================================================

<pre>Lasten
                                                                                             Ruimte,
                                                                  Sociaal                    wonen en                   Bedrijfs-
                                                                  domein        Economie      leven        Bestuur      voering        Totaal
11      Salarissen en sociale lasten                               -3.137.950      -23.582      -824.957   -1.574.399    -3.407.442    8.968.330-
21      Belastingen                                                   -19.297         -150       -76.549       -2.489       -37.722      136.207-
31      Grond                                                               0            0        -1.719            0             0        1.719-
32      Duurzame goederen                                             -30.000            0      -509.970            0             0      539.970-
33      Pachten                                                             0            0           -50            0             0            50-
341     Sociale uitkeringen in natura                              -9.236.373            0             0            0             0    9.236.373-
351     Ingeleend personeel                                          -122.333         -919       -32.158      -18.419      -299.404      473.233-
38      Overige goederen en diensten                               -1.383.883      -75.246    -4.634.351     -485.189    -1.228.149    7.806.818-
411     Sociale uitkeringen in geld                                -3.874.333            0             0            0             0    3.874.333-
42      Subsidies                                                    -235.134      -52.800      -183.420            0             0      471.354-
431     Inkomensoverdrachten - Rijk                                         0            0             0     -158.562             0      158.562-
432     Inkomensoverdrachten - gemeenten                              -43.241         -325       -11.360       -6.508        -1.969       63.403-
433     Inkomensoverdrachten - gemeenschappelijke regelingen         -799.259            0       -81.022   -1.387.543    -1.143.351    3.411.175-
436     Inkomensoverdrachten - overige overheden                   -2.814.519      -30.030       -10.850      -37.000             0    2.892.399-
438     Inkomensoverdrachten - overige instellingen en personen    -2.146.149         -266      -113.807       -5.648       -32.164    2.298.034-
448     Kapitaaloverdrachten - overige instellingen en personen             0            0       -50.000            0             0       50.000-
71      Mutatie reserves                                                    0            0             0            0      -686.457      686.457-
72      Mutatie voorzieningen                                         -22.727          -38    -1.301.270      -63.272       -23.386    1.410.693-
73      Afschrijvingen                                               -671.154       -2.058      -870.095      -20.897      -343.901    1.908.105-
74      Toegerekende reële en bespaarde rente                        -103.563      -17.788       -63.913       -1.940       -57.415      244.619-
75      Overige verrekeningen                                               0            0             0            0             0          -
Totaal Lasten                                                     -24.639.915     -203.202    -8.765.491   -3.761.866    -7.261.360   -44.631.834


Saldo van Baten en Lasten                                          -8.406.469     -178.128    -3.512.541   -3.209.978   15.323.892         16.776




                                                                        153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 153 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 154 ======================================================================

<pre>4.6 GEPROGNOSTICEERDE BALANS PROGRAMMABEGROTING 2017
VASTE ACTIVA                                                          Per 01-01-2017     Per 31-12-2017     Per 31-12-2018     Per 31-12-2019     Per 31-12-2020

A. IMMATERIELE VASTE ACTIVA

Immateriële vaste activa: Kosten onderzoek en ontwikkeling voor een
bepaald actief                                                                   -                  -                  -                  -                  -
Totaal                                                                               0                  0                  0                  0                  0

B. MATERIELE VASTE ACTIVA

Economisch                                                                30.506.121         29.276.385         30.272.842         29.091.534         27.934.377


Maatschappelijk                                                            4.942.083          4.461.987          3.991.115          3.520.276          3.066.931


Totaal                                                                    35.448.205         33.738.372         34.263.956         32.611.810         31.001.308

C. FINANCIELE VASTE ACTIVA                                                 5.055.661          5.050.285          5.045.649          5.041.259          5.036.851


Totaal Vaste Activa                                                       40.503.866         38.788.658         39.309.606         37.653.069         36.038.159



VLOTTENDE ACTIVA
D. VOORRADEN                                                                253.335            131.249-           320.188-           769.724-           631.815-

E. UITZETTINGEN                                                            5.500.000          5.500.000          5.500.000          5.500.000          5.500.000

F. LIQUIDE MIDDELEN                                                         150.000            150.000            150.000            150.000            150.000

G. OVERLOPENDE ACTIVA                                                       315.000            315.000            315.000            315.000            315.000

Totaal Vlottende Activa                                                    6.218.335          5.833.751          5.644.812          5.195.276          5.333.185



TOTAAL ACTIVA                                                             46.722.201         44.622.409         44.954.418         42.848.345         41.371.344




                                                                                 154
</pre>

====================================================================== Einde pagina 154 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 155 ======================================================================

<pre>Bedragen in €

VASTE PASSIVA                         Per 01-01-2017   Per 31-12-2017   Per 31-12-2018   Per 31-12-2019   Per 31-12-2020

H. EIGEN VERMOGEN

Eigen vermogen: Algemene reserve           5.409.473        4.532.409        4.472.269        4.522.563        4.286.968


Eigen vermogen: Bestemmingsreserves       15.087.503       13.898.897       15.049.875       13.670.157       12.433.994
Eigen vermogen: Saldo van rekening          -273.992           16.776          402.978          503.291          369.208
Totaal                                    20.222.984       18.448.082       19.925.122       18.696.011       17.090.170

I. VOORZIENINGEN                           9.630.000        9.993.263        9.935.767        9.937.445       10.316.184


J. VASTE SCHULD                            4.738.064        7.499.458        6.756.175        6.007.996        5.368.137




Totaal Vaste Passiva                      34.591.048       35.940.804       36.617.064       34.641.452       32.774.492



VLOTTENDE PASSIVA
K. VLOTTENDE SCHULD                       10.206.153        6.806.605        6.512.354        6.431.893        6.871.852

L. OVERLOPENDE PASSIVA                     1.925.000        1.875.000        1.825.000        1.775.000        1.725.000




Totaal Vlottende Passiva                  12.131.153        8.681.605        8.337.354        8.206.893        8.596.852



TOTAAL PASSIVA                            46.722.201       44.622.409       44.954.418       42.848.345       41.371.344




                                               155
</pre>

====================================================================== Einde pagina 155 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 156 ======================================================================

<pre>4.7 Overzicht algemene dekkingsmiddelen
Specificatie van de algemene dekkingsmiddelen
Product                                                   Omschrijving                                          Raming
1.1.1   Participatiebudget (ontwikkeling en uitvoering)   Integratie uitk. Sociaal Domein Participatiewet   €    2.590.898
1.2.1   Wet Maatschappelijke Ondersteuning                Integratie uitk. Sociaal Domein WMO Begeleiding
        (ontwikkeling en uitvoering)                                                                        €    4.285.218
1.3.1   Jeugdzorg (ontwikkeling en beleid)                Integratie uitk. Sociaal Domein Jeugd             €    4.411.174
5.1.1   Financiën                                         Deelnemingen en beleggingen                       €      106.402
5.1.1   Financiën                                         Renteresultaat/bespaarde rente                    €        3.020-
5.1.1   Financiën                                         Algemene uitkering gemeentefonds                  €   15.219.010
5.1.2   Lokale belastingen en heffingen                   Onroerende zaakbelastingen woningen               €    2.415.509
5.1.2   Lokale belastingen en heffingen                   Onroerende zaakbelastingen niet-woningen          €    1.722.166
5.1.2   Lokale belastingen en heffingen                   Forensenbelasting                                 €       42.400
5.1.2   Lokale belastingen en heffingen                   Toeristenbelasting                                €      375.000
5.1.2   Lokale belastingen en heffingen                   Hondenbelasting                                   €      144.000
Totaal algemene dekkingsmiddelen                                                                            €   31.308.757



In de Programmabegroting is een budget voor onvoorziene uitgaven opgenomen.

Budget voor onvoorziene uitgaven
Product                                                   Omschrijving                                          Raming
5.1.1   Financiën                                         Onvoorziene uitgaven                              €       67.000
Totaal onvoorziene uitgaven                                                                                 €       67.000




                                                              156
</pre>

====================================================================== Einde pagina 156 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 157 ======================================================================

<pre>5. BIJLAGEN
5.1 Investeringen 2017
Investeringen (meerjarig) in €

Programma 1 Sociaal domein
Omschrijving                                          Product                                     Begroting    Begroting    Begroting    Begroting     Dekking
                                                                                                    2017         2018         2019         2020
Project Doorontwikkeling BWI                           1.2.1 Wet Maatschappelijke                    25.000            0            0            0 Algemene
                                                      Ondersteuning (ontwikkeling en                                                               reserve
                                                      uitvoering) (66202100/33010)
Bibliotheken: Onderzoek + aanpassing huisvesting       1.2.1 Wet Maatschappelijke                    15.000            0            0            0 Algemene
i.v.m. nieuwe visie op bibliotheekwerk en relatie     Ondersteuning (ontwikkeling en                                                               reserve
integrale toegang (inclusief voorbereidingskrediet)   uitvoering)
                                                      (65100000/33010)
Extra budget voor samenwerking sociaal domein          1.2.1 Wet Maatschappelijke                    35.000            0            0            0 Reserve Sociaal
Brabantse Wal volgens scriptaanpak                    Ondersteuning (ontwikkeling en                                                               domein
                                                      uitvoering)
                                                      (66202000/33010)
Realiseren definitieve huisvesting i.v.m. Integrale    1.3.1 Jeugdzorg (ontwikkeling en              30.000            0            0            0 Reserve Sociaal
Toegang (inclusief voorbereidingskrediet)             beleid)                                                                                      domein
                                                      (67160000/33010)
Opstellen Beleidsplan IHP en doordecentralisatie       1.4.1 Brede scholen en integrale              25.000            0            0            0 Algemene
(inclusief voorbereidingskrediet)                     kindcentra                                                                                   reserve
                                                      (64211000/33010)
Project Nieuwbouw school Woensdrecht ->                1.4.1 Brede scholen en integrale              30.000            0            0            0 Algemene
basisschool De Poorte / De Stappen inclusief          kindcentra                                                                                   reserve
voorbereidingskrediet                                 (64211000/33060)
Totaal                                                                                              160.000            0            0            0


Programma 2 Economie
Omschrijving                                          Product                                     Begroting    Begroting    Begroting    Begroting     Dekking
                                                                                                    2017         2018         2019         2020
Investering Aanpassing/vernieuwing                     2.2.2 Branding Brabantse Wal en               15.000            0            0            0 Algemene
fietsroutenetwerk                                     wielergemeente                                                                               reserve
                                                      (75601601/33020)
Investering Aanleg MTB netwerk/paden                   2.2.2 Branding Brabantse Wal en               25.000            0            0            0 Algemene
                                                      wielergemeente                                                                               reserve
                                                      (75601602/33020)
Streekhuis Brabantse Wal                               2.2.2 Branding Brabantse Wal en               36.000            0            0            0 Reserve
                                                      wielergemeente                                                                               Toekomstvisie
                                                      (65602100/34130)
Totaal                                                                                               76.000            0            0            0



Programma 3 Ruimte, wonen en leven
Omschrijving                                          Product                                     Begroting    Begroting    Begroting    Begroting    Begroting
                                                                                                    2017         2018         2019         2020         2020
Investering implementatie omgevingswet                 3.1.1 Ruimtelijke ordening en                    p.m.         p.m.           0            0 Algemene
                                                      ontwikkeling                                                                                 reserve
Uitvoering openbare verlichting                        3.3.2 Verkeer en Vervoer                      89.500       89.500       89.500       89.500 Bestemmings-
                                                      (62101000/33070)                                                                             reserve
                                                                                                                                                   Openbare
                                                                                                                                                   verlichting
Uitvoering wegen                                       3.3.3 Beheer openbare ruimte incl. afval     473.250      473.250      786.600      786.600 Bestemmings-
                                                      en water                                                                                     reserve
                                                      (62100000/33070)                                                                             Onderhoud
                                                                                                                                                   wegen
Investering Inspectie en inventarisatie onderhoud      3.3.3 Beheer openbare ruimte incl. afval      55.000            0            0            0 Algemene
duikers                                               en water                                                                                     reserve
                                                      (62400000/33010)
kosten verwijderen grafmonumenten                      3.3.3 Beheer openbare ruimte incl. afval      23.000       23.000       23.000       23.000 Algemene
                                                      en water                                                                                     reserve
                                                      (67240000/34130)
Uitvoeringsprogramma rioolbeheer (voorziening)         3.3.3 Beheer openbare ruimte incl. afval     875.783     1.142.748     904.032     1.098.500 Voorziening
                                                      en water                                                                                      Rioolbeheer
                                                      (77227115/3370)
Totaal                                                                                             1.516.533    1.728.498    1.803.132    1.997.600




                                                                                  157
</pre>

====================================================================== Einde pagina 157 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 158 ======================================================================

<pre>Programma 4 Bestuur
Omschrijving                                      Product                                 Begroting    Begroting    Begroting    Begroting    Dekking
                                                                                            2017         2018         2019         2020
Afronding van de nieuwe toekomstvisie 2035, fase 2 4.2.3 Samenwerking en bestuurskracht      10.000            0            0            0 Reserve
en 3 (bestuurskracht)                              (60050000/34170)                                                                        Toekomstvisie

Totaal                                                                                       10.000            0            0            0



Programma 5 Bedrijfsvoering
Omschrijving                                      Product                                 Begroting    Begroting    Begroting    Begroting    Dekking
                                                                                            2017         2018         2019         2020
Wettelijke archiveringseisen                       5.1.3 Informatievoorziening en            25.000            0            0            0 Algemene
                                                  automatisering                                                                           reserve
                                                  (65411000/34130)
Uitvoering gebouwenbeheer (voorziening)            5.1.4 Overhead                            48.000      244.628      383.471            0 Voorziening oh
                                                  (79850822/33070)                                                                         gemeentelijke
                                                                                                                                           gebouwen

Investering herinrichting gemeentehuis            5.1.4 Overhead                                p.m.         p.m.         p.m.           0 Algemene
                                                                                                                                           reserve
Uitvoering informatiebeleidsplan 2017-2019        5.1.4 Overhead                                p.m.         p.m.         p.m.           0 Algemene
                                                                                                                                           reserve
Totaal                                                                                       73.000      244.628      383.471            0




                                                                             158
</pre>

====================================================================== Einde pagina 158 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 159 ======================================================================

<pre>Toelichting op investeringen

Algemeen
Door de gemeentelijke rekenkamer is het advies uitgebrcaht om de gemeenetraad uitgebrieder te
informren betreffende de grotere investeringsuitgaven van de gemeente. In deze paragraaf wordt
hieraan invulling gegeven. De hiervoor gehanteerde rapportagewijze is na afsteming met de
gemeenteraad tot stand gekomen.

Per project wordt de voortgang gerapporteerd inzake geld, kwaltiteit en geld aan de hand van de
volgende classificaties:

       Goed          geen of nauwelijks problemen. Project blijft binnen toleranties.
       Matig         Kleine problemen / toleranties dreigen te worden overschreden
       Slecht        Grote problemen / toleranties zijn reeds overschreden



Pannenhoef

Omschrijving project
Pannenhoef

Projectgegevens
Opdrachtgever:             gemeentebestuur                                                            Projectbudget:                        € 317.372,- excl btw
Datum goedkeuring raad     sept 2015                                                                  Goedgekeurde wijzigingen:             €                        -
Startdatum:                18 juli 2016                                                               Actueel budget:                       € 304.987,- excl BTW
Prognose opleverdatum:     9 sept 2016
Werkelijke opleverdatum:                                                                              Prognose projectkosten:                   € 304,599,70,- Excl BTW
Vennootschapsbelasting


Doelstellingen project     Voortgang/stand van zaken
basis van opdracht         het realiseren van een nieuwe wegconstuctie in de Pannenhoef en stukje van de Molenboschstraat (rehabilitatie)
bestemmingsplan            nvt
grondaankopen              nvt
natuurcompensatie          nvt
etc.
etc


Voortgang op rapportage datum                   Toelichting stand van zaken
geld                              Goed          eerste termijn wordt ingediend voor het grondwerk
                                                ondergrond pannehoef tussen putseweg en piog is gerealiseerd, 17-8 onderlaag van asfalt draaien aansluitend start fase
kwaliteit                         Goed
                                                2 molenbosstraat tussen lagstraat en piog
tijd                              Goed          alles nog volgens planning tot nu toe



Belangrijkste risico's     Hoogte risico        Beheersmaatregelen
bestemmingsplan                   geen
grondaankopen
natuurcompensatie
                                                grond zit in depot en wordt gekeurd op dit moment, bij kwaliteit achtergrondwaarde kan deze binnen budget afgevoerd
ondergrond                        matig
                                                worden, indien deze afwijkt van de bodemkwaliteitskaart zullen er meerkosten komen




Masterplan Hoogerheide

De werkzaamheden ten behoeve van het Masterplan Hoogerheide zijn in deze rapportage
onderverdeeld naar enerzijds de realisatie van de nieuwe brandweerpost/gemeentewerf aan de
Doelstraat en anderzijds de grondexploitatie “centrum Hoogerheide” De overige ontwikkelingen van
het centrumplan Hoogerheide zijn vastgelegd in de grondexploitatie “centrum Hoogerheide”.
Ook in de in deze Programmabegroting 2017 opgenomen paragraaf Grondbeleid wordt nader op deze
exploitatie ingegaan.




                                                                                   159
</pre>

====================================================================== Einde pagina 159 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 160 ======================================================================

<pre>Omschrijving project
Masterplan Kern Hoogerheide, grondexploitatie "centrum Hoogerheide"

Projectgegevens
Opdrachtgever:             gemeentebestuur                                                            Projectbudget 2016-2026:                     € 4.948.134- excl btw
Datum goedkeuring raad     26 mei 2016                                                                Goedgekeurde wijzigingen:                    €                       -
Startdatum:                26 mei 2016                                                                Actueel budget 2016:                         €                 79.116,00
Prognose opleverdatum:     2026
Werkelijke opleverdatum:                                                                              Prognose projectkosten 2016-2026:            €              4.948.134,00
Vennootschapsbelasting                                                                                Prognoge opbengsten 2016-2026:               €              5.269.474,00


Doelstellingen project     Voortgang/stand van zaken
basis van opdracht         het ontwikkelen van eigen gronden binnen het masterplan Kern Hoogerheide
voorbereiding              structuurvisie wordt 4e kw. 2016 vastgesteld bestemmingsplan voor eigen gronden wordt voorbereid 4e kw. 2016 aan raad voorgelegd
grondverkopen              overkoepelende overeenkomst getekend met ontwikkelaar voor aankoop gronden talud en parkeerterrein AH, koopovereenkomst getekend met ALDI.
bouw-woonrijp maken        tekeningen uitgewerkt op D.O. niveau, overleg met nutspartijen opgestart voorafgaand aan geplande uitvoering in 2018-2020
opdracht bouw-woonrijp     Delen openbaar gebied worden aangelegd door ontwikkelaar. Voor andere delen zal gemeente aanbestedingsprocedure volgen.




Voortgang op rapportage datum                   Toelichting stand van zaken
geld                              Goed          voorbereidingskosten binnen budget € 79.116,00
kwaliteit                         Goed          check op uitgangspunten in proces meegnomen door middel van rapportages/kwaliteitchecks
tijd                              Goed          op schema, geen knelpunten geconstateerd



Belangrijkste risico's     Hoogte risico        Beheersmaatregelen
voorbereiding              beperkt              Uit onderzoeken blijken geen risico's. Bestemmingsplan nog niet in procedure en nog geen zienswijzen bekend.
grondverkopen              beperkt              Er is een overkoepelende overeenkomst getekend maar nog geen exacte koopovereenkomst
bouw-woonrijp maken        beperkt              Intern akkoord op D.O. ontwerp. Nu voorgelegd aan externen (Ontwikkelaar, Waterschap, Nutspartijen)
                                                Sommige delen openbaar gebied worden aangelegd door ontwikkelaar. Voor andere delen zal gemeente de
opdracht bouw-woonrijp     beperkt
                                                aanbestedingsprocedure volgen. Er zijn vooralsnog geen risico's gesignaleerd wat betreft kosten




Omschrijving project
Masterplan Kern Hoogerheide, realisatie nieuwe gemeentewerf/brandweerpost

Projectgegevens
Opdrachtgever:             gemeentebestuur                                                            Projectbudget:                               € 2.260.00,- excl btw
Datum goedkeuring raad     26 mei 2016                                                                Goedgekeurde wijzigingen:                    €                       -
Startdatum:                26 mei 2016                                                                Actueel budget:                              €                 60.000,00
Prognose opleverdatum:     2018
Werkelijke opleverdatum:                                                                              Prognose projectkosten:                      €              1.960.000,00
Vennootschapsbelasting


Doelstellingen project     Voortgang/stand van zaken
basis van opdracht         het realiseren van een nieuwe brandweerpost/gemeentewerf aan de Doelstraat
bestemmingsplan            bestemmingsplan wordt voorbereid
grondaankopen              overkoepelende overeenkomst getekend met ontwikkelaar, koopovereenkomst wordt uitgewerkt
bestek en tekening         bestek en tekeningen worden uitgewerkt
bouwopdracht               turn-key overeenkomst wordt uitgewerkt




Voortgang op rapportage datum                   Toelichting stand van zaken
geld                              Goed          voorbereidingskosten binnen budget 60.000,-
kwaliteit                         Goed          check op uitgangspunten in proces meegnomen door middel van rapportages/kwaliteitchecks
tijd                              Goed          op schema, geen knelpunten geconstateerd



Belangrijkste risico's     Hoogte risico        Beheersmaatregelen
bestemmingsplan            beperkt              Uit onderzoeken blijken geen risico's. Bestemmingsplan nog niet in procedure en nog geen zienswijzen bekend.
grondaankopen              beperkt              Er is een overkoepelende overeenkomst getekend maar nog geen exacte koopovereenkomst
bestek en tekening         beperkt              Alle opmerkingen zijn in eerdere fasen verwerkt door ontwikkelaar. Op dit moment wordt bestek uitgwerkt en daarna
                                                Er wordt ingestoken op een zogenaamde turn-key overeenkomst waarbij de risico's gedurende de bouw voor de
bouwopdracht               beperkt
                                                opdrachtnemer zijn.




                                                                                   160
</pre>

====================================================================== Einde pagina 160 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 161 ======================================================================

<pre>Bedrijventerrein Putte

Omschrijving project
Ontsluitingsweg bedrijventerrein Putte

Projectgegevens
Opdrachtgever:             gemeentebestuur                                                            Projectbudget:                   € 1.100.00,- excl btw
Datum goedkeuring raad     sept 2014                                                                  Goedgekeurde wijzigingen:        €                       -
Startdatum:                aug 2014                                                                   Actueel budget:                  €                       -
Prognose opleverdatum:     dec 2016
Werkelijke opleverdatum:                                                                              Prognose projectkosten:          €                       -




Doelstellingen project     Voortgang/stand van zaken
basis van opdracht         het realiseren van een ontsluitingsweg voor het bedrijventerrein Putte
onderdelen / aspecten
bestemmingsplan            onherroepelijk
grondaankopen              grond van één eigenaar gekocht, van de ander is aankoop in afrondend stadium
natuurcompensatie          provincie akkoord met verkoop perceel, natuurmonumenten akkoord met aankoop, inrichting en beheer
aanleg weg                 aanbesteding wordt voorbereid, planning aanbesteding mei/juni 2016, uitvoering sept/nov 2016



Voortgang op rapportage datum                    Toelichting stand van zaken
geld                              Goed         De uitgaven passen binnen het budget en de onderverdeling daarvan
kwaliteit                         Goed         De verwachte kwaliteit is geleverd
tijd                              Goed         Best.plan voorspoedig verlopen. Grondaankopen hebben veel tijd gekost



Belangrijkste risico's     Hoogte risico         Beheersmaatregelen
Bestemmingsplan            geen                  geen
grondaankopen              goed                  Een van de twee eigenaren moet nog handtekening zetten onder de overeenkomsten, proces daartoe loopt
natuurcompensatie          goed                  handtekeningen moeten nog gezet, proces daartoe loopt
                           nog niet van
aanleg weg
                           toepassing




Bovenstaande investeringen zijn geselecteerd op de criteria investeringsomvang, infrastructuur en
actualiteit. In de volgende rapportages zal ook over projecten zoals herinrichting Duinstraat
Hoogerheide en over een bedrijfsvoeringsproject (herinrichting/verbouwing gemeentehuis) worden
gerapporteerd.




                                                                                     161
</pre>

====================================================================== Einde pagina 161 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 162 ======================================================================

<pre>5.2 Overzicht eigen financieringsmiddelen (reserves)
Reserves in €


Nr.      Omschrijving reserve                                Saldo 01-01-2017 Toevoeging    Onttrekking    Vermindering   Saldo 31-12-2017
   1     Algemene reserve                                             5.409.473           -        603.072            -            4.806.401
   2     Reserve toekomstvisie                                          411.789           -         75.000            -              336.789
   3     Reserve revitalisering dorpskern Hoogerheide                    21.816           -              -            -               21.816
   4     Reserve revitalisering dorpskern Huijbergen                    250.662           -              -            -              250.662
   5     Reserve revitalisering dorpskern Ossendrecht                   132.400           -              -            -              132.400
   6     Reserve revitalisering dorpskern Putte                          82.841           -              -            -               82.841
   7     Reserve revitalisering dorpskern Woensdrecht                    36.969           -              -            -               36.969
   8     Reserve Maintenance Valley                                     145.820           -              -            -              145.820
   9     Reserve budget gemeenteraad                                    252.745           -          5.733            -              247.012
  10     Reserve arbeidsongeschiktheidsfonds                             76.403           -              -            -               76.403
  11     Reserve Hypotheekfonds Noord-Brabantse gemeenten               222.488           -         78.520            -              143.968
  12     Reserve groenfonds                                              11.009           -          6.000            -                5.009
  13     Best. res. materieel OW                                         20.310      75.000              -            -               95.310
  14     Best. res. budget dorpsplatforms                                42.574           -          8.333            -               34.241
  15     Best. res. ICT                                                 106.250           -         28.292            -               77.958
  16     Reserve nieuwe Wro 2010                                         67.283           -              -            -               67.283
  17     Reserve AED-apparaten                                           97.036       8.047              -            -              105.083
  18     Reserve anterieure overeenkomsten                              350.095           -        106.810            -              243.285
  19     Reserve VROM startersleningen                                  460.000           -              -            -              460.000
  20     Reserve accommodatiebeleid                                     133.400           -              -            -              133.400
  21     Bestemmingsreserve Sociaal domein                            1.000.000           -         65.000            -              935.000
  22     Bestemmingsreserve onderhoud wegen                           1.377.685    372.931         473.250            -            1.277.366
  23     Bestemmingsreserve onderhoud openbare verlichting              125.041      79.269         89.500            -              114.810
  24     Bestemmingsreserve claims onderhoud scholen                     50.000           -              -            -               50.000
  25     Reserve kapitaallasten bijzonder onderwijs                     372.512           -         96.380            -              276.132
  26     Reserve realisatie Brede School                                616.275           -         18.675            -              597.600
  27     Reserves ter dekking van kapitaallasten                      8.624.100    151.210         823.570            -            7.951.740
Totaal                                                               20.496.976    686.457       2.478.135            -           18.705.298




                                                                        162
</pre>

====================================================================== Einde pagina 162 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 163 ======================================================================

<pre>5.3 Overzicht eigen financieringsmiddelen (voorzieningen)
Voorzieningen

Nr. Omschrijving reserve                                            Saldo 01-01-2017    Toevoeging     Onttrekking       Vermindering       Saldo 31-12-2017
Voor verplichtingen, verliezen & risico's
  1 Voorziening wethouderspensioenen (Wet APPA)                             2.639.187         50.655         117.889                    -           2.571.953
  2 Voorziening woonrijpmaken 'Matthias Wolffstraat'                           90.000              -               -                    -              90.000
Onderhoudsegalisatievoorzieningen
  3 Voorziening onderhoud gemeentelijke gebouwen                             113.805         162.987                 -           48.000               228.792
Van derden verkregen middelen die specifiek besteed moeten worden
  4 Voorziening rioolbeheer                                                 6.693.517      1.191.293               -            875.783             7.009.027
  5 Voorziening egalisatie afvalinzam. & -verwerking                           93.490              -               -                  -                93.490
Totaal                                                                      9.630.000      1.404.935         117.889            923.783             9.993.263




                                                                            163
</pre>

====================================================================== Einde pagina 163 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 164 ======================================================================

<pre>5.4 Overzicht stortingen en ontrekkingen aan reserves meerjarig
Jaarlijkse stortingen in reserves in €

Nr. Omschrijving reserve                      Toelichting                                                2017       2018       2019      2020
 13 Best. res. materieel OW                   Jaarlijkse storting                                      75.000     75.000     75.000    75.000
 17 Reserve AED-apparaten                     Jaarlijkse storting                                       8.047      8.047      8.047     8.047
 22 Bestemmingsreserve onderhoud wegen        Jaarlijkse storting                                     372.931    379.104    433.822   488.500
      Bestemmingsreserve onderhoud openbare
 23 verlichting                               Jaarlijkse storting                                      79.269      84.269    84.269    84.269
 27 Reserves ter dekking van kapitaallasten   Aanpassing/vernieuwing fietsroutenetwerk 2017            15.000           -         -         -
 27 Reserves ter dekking van kapitaallasten   Aanleg MTB netwerk/paden 2017                            25.000           -         -         -
 27 Reserves ter dekking van kapitaallasten   Jaarlijkse storting, diverse                             12.849      11.484    10.101    10.101
 27 Reserves ter dekking van kapitaallasten   Dotatie rente bestem.reserve exploitatie gemeentehuis    98.361      80.234    61.201    61.201
 27 Reserves ter dekking van kapitaallasten   Realisatie .verv.brw/gem.werf Doelstr.H'h:                    -   2.260.000         -         -
Totaal                                                                                                686.457   2.898.138   672.440   727.118




                                                                              164
</pre>

====================================================================== Einde pagina 164 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 165 ======================================================================

<pre>Jaarlijkse onttrekkingen aan reserves in €

Nr.   Omschrijving reserve                        Toelichting                                                                                   2017        2018        2019        2020
  1   Algemene reserve                            Implementatie omgevingswet tlv reserve nieuwe WRO 2016                                     15.000            -           -           -
  1   Algemene reserve                            Onderzoek + aanpassing huisvesting ivm nwe visie bibliotheekwerk en integrale toegang      15.000            -           -           -
  1   Algemene reserve                            Aanpassing/vernieuwing fietsroutenetwerk 2017                                              15.000            -           -           -
  1   Algemene reserve                            Toename budget kosten onkruidbestrijding                                                   15.000       15.000           -           -
  1   Algemene reserve                            OMWB hogere deelnemersbijdrage exploitatie incidenteel                                     22.164            -           -           -
  1   Algemene reserve                            Aanleg MTB netwerk/paden 2017                                                              25.000            -           -           -
  1   Algemene reserve                            Wettelijke archiveringseisen                                                               25.000            -           -           -
  1   Algemene reserve                            Project doorontwikkeling BWI > verbetertraject                                             25.000            -           -           -
  1   Algemene reserve                            Opstellen Beleidsplan IHP en doordecentralisatie inclusief voorbereidingskrediet           25.000            -           -           -
  1   Algemene reserve                            Project nieuwbouw school Woensdrecht inclusief voorbereidingskrediet                       30.000            -           -           -
  1   Algemene reserve                            Inspectie en inventarisatie onderhoud duikers 2017                                         55.000            -           -           -
  1   Algemene reserve                            Afschrijving brwrkazerne Huijbergen (vh res. afschrijv.kst. brandw.)                        1.077        1.077       1.077       1.077
  1   Algemene reserve                            Herstructurering WSW                                                                       18.270       18.270      18.270      18.270
  1   Algemene reserve                            Mutaties complex diverse gronden (vh alg. reserve GB)                                      19.450       19.450      19.450      19.450
  1   Algemene reserve                            Kosten verwijderen grafmonumenten jaar 2017 t/m 2020                                       23.000       23.000      23.000      23.000
  1   Algemene reserve                            Planschade-uitkeringen                                                                     50.000       50.000      50.000      50.000
  1   Algemene reserve                            Aanwending vanuit voormalige reserve dividend Intergas                                     69.088       69.088      69.088      69.088
  1   Algemene reserve                            Financiering medewerkers grondzaken                                                       155.023      155.023     155.023     155.023
  2   Reserve Toekomstvisie                       Onderzoek bestuurskracht                                                                   10.000            -           -           -
  2   Reserve Toekomstvisie                       Bijdrage Streekhuis Brabantse Wal                                                          36.000            -           -           -
  2   Reserve Toekomstvisie                       Medew. dorpsplatforms / buurtpreventie (0,5 fte) 2017-2019                                 29.000       29.000      29.000           -
  9   Reserve budget gemeenteraad                 Ondersteuning sporters binnen gemeente Woensdrecht                                          5.733        5.733       5.733       5.733
 11 Reserve Hypotheekfonds Noord-Br. Gemeenten    Reserve Hypotheekfonds Noord-Br. Gemeenten                                                 78.520       84.091      59.877           -
 12 Reserve groenfonds                            Onderhoud kloostertuin Ste. Marie Huijbergen                                                6.000        6.000       6.000       6.000
 14 Best.res. budget dorpsplatforms               Budget bijdrage € 1.000 p/dpf 2016-2018                                                     5.000        5.000           -           -
 14 Best.res. budget dorpsplatforms               Budget t.b.v. realisatie initiatieven 2016-2018                                             3.333        3.334           -           -
 15 Best.res. ICT                                 Investering software digit. afwikk./bewerk. tekeningen (budg. neutraal)                     3.500        3.500       3.500       3.500
 15 Best.res. ICT                                 Afschrijving vervanging informatiezuil in 4 jaar                                            6.919        6.919       3.459       3.459
 15 Best.res. ICT                                 Extra onderhoudskosten vervanging website & intranet                                       17.873       17.873      17.873      17.873
 18 Reserve anterieure overeenkomsten             Dekking personele kosten projecten                                                        106.810      106.810     106.810     106.810
 21 Bestemmingsreserve Sociaal Domein             Realisatie definitieve huisvesting BWI ivm integrale toegang                               30.000            -           -           -
 21 Bestemmingsreserve Sociaal Domein             Extra budget voor samenwerking sociaal domein Brabantse Wal volgens scriptaanpak           35.000            -           -           -
 22 Bestemmingsreserve Onderhoud wegen            Uitvoeringsprogramma oh. wegen cf. Beleidsplan wegen 2015-2018                            473.250      473.250     786.600     786.600
 23 Bestemmingsreserve Oh. openbare verlichting   Uitvoeringsprogramma oh. wegen cf. Beleidsplan openb. verlichting 2015-2018                89.500       89.500      89.500      89.500
 25 Reserve kapitaallasten bijzonder onderwijs    Afschrijving en rentelasten schoolgebouwen                                                 96.380       77.640      48.796      48.796
 26 Reserve realisatie Brede School               Jaarlijkse aanwending reserve realisatie brede school (t/m 2049)                           18.675       18.675      18.675      18.675
 27 Reserve ter dekking van kapitaallasten        Jaarlijkse aanwending egalisatiereserves ter dekking van kapitaallasten                   823.570      819.835     876.335     876.335
Totaal                                                                                                                                    2.478.135    2.098.068   2.388.066   2.299.189




                                                                                                 165
</pre>

====================================================================== Einde pagina 165 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 166 ======================================================================

<pre>5.5 Stand van zaken ombuigingen bij begroting 2017

Saldi ombuigingen na verwerking déchargevoorstellen Perspectievennota 2016-2020

Bezuinigingen (in €)
Programma                                                                             2017       2018       2019       2020

1 "Sociaal Domein"                                                                        -          -          -          -
2 "Economie"                                                                              -          -          -          -
3 "Ruimte, wonen en en leven"                                                         144.176    144.176    144.176    144.176
4 "Bestuur"                                                                               -          -          -          -
5 "Bedrijfsvoering"                                                                       -          -          -          -
Totale bezuinigingen                                                                  144.176    144.176    144.176    144.176

Programma 1 "Sociaal Domein"

Bezuinigingen (in €)
Voorstel                                               product                        2017       2018       2019       2020

                                                       Totaal                                -          -          -          -


Programma 2. "Economie"
Bezuinigingen (in €)
Voorstel                                               product                        2017       2018       2019       2020

                                                       Totaal                                -          -          -          -


Programma 3. "Ruimte, wonen en en leven"
Bezuinigingen (in €)
Voorstel                                               product                        2017       2018       2019       2020
Gemeentehuis Huijbergen, besluit wat er kan gebeuren   Gemeentelijke gebouwen en
                                                                                       15.000     15.000     15.000     15.000
met het oude gemeentehuis                              accommodaties
Gebruik MFC - besluit optimalisatie gebruik MFC met    Gemeentelijke gebouwen en
                                                                                         p.m.       p.m.       p.m.       p.m.
kostenbesparing als uitgangspunt                       accommodaties

                                                       Gemeentelijke gebouwen en
Vervallen beheervergoeding MFC's                                                       83.032     83.032     83.032     83.032
                                                       accommodaties
Molens - plan afstoten molen                           Monumenten en cultuur           12.624     12.624     12.624     12.624
                                                       Beheer openbare ruimte incl.
Onderhoud en renovatie groenvoorziening                                                33.520     33.520     33.520     33.520
                                                       afval& water
                                                       Totaal                         144.176    144.176    144.176    144.176


Programma 4 "Bestuur"
Bezuinigingen (in €)
Voorstel                                               product                        2017       2018       2019       2020

                                                       Totaal                                -          -          -          -


Programma 5 "Bedrijfsvoering"
Bezuinigingen (in €)
Voorstel                                               product                        2017       2018       2019       2020

                                                       Totaal                                -          -          -          -




                                                                       166
                                                                                                                                  1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 166 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 167 ======================================================================

<pre>5.6 Lijst met afkortingen
Afkorting   Omschrijving
Abva/Kabo   Algemene Bond Van Ambtenaren/Katholieke Bond van Overheidspersoneel
ABZ         Algemeen Belang Zuidwesthoek
AED         Automatische externe defibrillator
AKT         Alle Kernen Troef
AOV         Ambtenaar Openbare Veiligheid
APPA        Algemene Pensioenwet Politieke Ambtsdragers
APV         Algemene Plaatselijke Verordening
AvA         Algemene vergadering van Aandeelhouders
AWBZ        Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten
BAG         Basisregistraties Adressen en Gebouwen
BBV         Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten
BENEGO      Belgisch-Nederlands Grensoverleg
BNG         Bank Nederlandse Gemeenten
BOR         Beheer Openbare Ruimte
Bp          Bestemmingsplan
BPA         Business Park Aviolanda
BTW         Belasting over de toegevoegde waarde
BUIG        Bundeling Uitkeringen Inkomensvoorzieningen Gemeenten
BV          Besloten vennootschap
B&W         Burgemeester & Wethouders
BWB         Belastingsamenwerking West-Brabant
BWI         Brede Welzijnsinstelling
BWS         Besluit verplichte afkoop Woninggebonden Subsidies
BYOD        Bring Your Own Device
BZK         Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
CAK         Centraal Administratie Kantoor
CAR-UWO     Collectieve Arbeidsvoorwaardenregeling en Uitwerkingsovereenkomst
CBR         Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen
CBS         Centraal Bureau voor de Statistiek
CDA         Christen-Democratisch Appèl
CPI         Consumenten Prijs Indexcijfer
CV          Commanditaire Vennootschap
CWP         College Werk Programma
D66         Democraten 66
DHW         Drank- en Horecawet
DGW&T       Dienst Gebouwen, Werken & Terreinen
Diftar      Gedifferentieerde tarieven
DNB         De Nederlandsche Bank
ECB         De Europese Centrale Bank
EMU         Economische en Monetaire Unie
EU          Europese Unie
EVZ         Ecologische Verbindingszones
Fte         Formatie-eenheden
GEM         Grondexploitatiemaatschappij
GFT         Groente-, fruit- en tuinafval
GGZ         Geestelijke gezondheidszorg


                                          167
</pre>

====================================================================== Einde pagina 167 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 168 ======================================================================

<pre> Afkorting   Omschrijving
GIS          Geografisch Informatiesysteem
GR           Gemeenschappelijke regeling
(v)GRP       (Verbreed) Gemeentelijk rioleringsplan
GSV          Gemeentelijk Samenwerkingsverband Westelijk Noord-Brabant
GVVP         Gemeentelijk verkeer- en vervoerplan
HNG          Hypotheekfonds Noord-Brabantse Gemeenten
HOF          Houdbare overheidsfinanciën
HR(M)        Human Resource (Management)
I&A          Informatisering & automatisering
IBA          Individuele Behandeling van Afvalwater
iBABS        Bestuurlijk Activiteiten BewakingsSysteem
IBP          Informatiebeleidsplan
ICT          Informatie- en communicatietechnologie
iDOP         Integraal dorpsontwikkelingsplan
IKC          Integrale Kindcentra
ILB          Individueel loopbaan budget
IMF          Internationaal Monetair Fonds
IOAW         Inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers
IOAZ         Inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte zelfstandigen
ISD          Intergemeentelijke sociale dienst
ISV          Investeringsbudget Stedelijke Vernieuwing
IZA          Instituut Ziektekostenverzekering Ambtenaren
JGZ          Jeugdgezondheidszorg
KBO          Katholieke Bond van Ouderen
KCV          Kleinschalig Collectief Vervoer West-Brabant
KvK          Kamer van Koophandel
LEA          Lokale Educatieve Agenda
lvg          Licht verstandelijk gehandicapten
MBA          Master of business administration
MFC's        Multi functionele centra
MJOP         Meerjarenonderhoudsplan
MT           Managementteam
MTO          Medewerkerstevredenheidsonderzoek
NHG          Nationale hypotheekgarantie
NV           Naamloze vennootschap
OAB          Onderwijsachterstandenbeleid
OC&W         Ministerie van Onderwijs, Cultuur & Wetenschap
OESO         Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling
OMWB         Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant
OR           Ondernemingsraad
OV           Openbare Verlichting
OZB          Onroerende zaakbelasting
P&C          Planning & control-cyclus
PGB          Persoonsgebonden Budget
PJC          Personele Jaarplan Cyclus
P&O          Personeel & Organisatie
PPS          Publiek-Private Samenwerking
PvdA         Partij van de Arbeid
PW           Participatiewet

                                             168
</pre>

====================================================================== Einde pagina 168 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 169 ======================================================================

<pre>Afkorting   Omschrijving
RAV         Regionale Ambulance Voorziening
REWIN       Regionale ontwikkelings-NV voor de regio West-Brabant
RIE         Risico inventarisatie en evaluatie
RMC         Regionale Meld- en Coördinatiefunctie
RMD         Regionale milieudienst
RPC         Regionaal Platform voor Dementieondersteuning
RvC         Raad van Commissarissen
RWB         Gemeenschappelijke regeling Regio West Brabant
SAVER       Samenwerkingsverband Reinigingsdiensten
SES         Sociaal Economische Samenwerking
SISA        Single Information, Single Audit
SIW         Stichting Inkoopbureau West-Brabant
SMART       Specifiek, Meetbaar, Acceptabel, Realistisch, Tijdsgebonden
SoZa        Sociale Zaken
SPP         Strategische Personeelsplanning
SSW         Stichting Samen Werken
SW          Sociale Werkvoorziening
SZW         Sociale Zaken en Werkgelegenheid
UAV         Uniforme Administratieve Voorwaarden
UNESCO      United Nations Educational, Scientifical and Cultural Organization
(v)GRP      (Verbreed) Gemeentelijk rioleringsplan
VNG         Vereniging van Nederlandse Gemeenten
VPB         Vennootschapsbelasting
VRMWB       Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant
VROM        Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer
VTH         Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving
VVD         Volkspartij voor Vrijheid en Democratie
VVE         Voor- en vroegschoolse Educatie
WABO        Wet algemene bepalingen omgevingsrecht
Wajong      Wet werk en arbeidsondersteuning jonggehandicapten
Wet FIDO    Wet financiering decentrale overheden
Wet HOF     Wet houdbare overheidsfinanciën
WIJ         Wet investering in Jongeren
Wmo         Wet maatschappelijke ondersteuning
Woz         Wet waardering onroerende zaken
Wro         Wet ruimtelijke ordening
WSW         Wet sociale werkvoorziening
WVS         Werkvoorzieningsschap
WW          Werkeloosheidswet
WWB         Wet Werk en Bijstand




                                            169
</pre>

====================================================================== Einde pagina 169 =================================================================

<br><br>