<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>                EVALUATIE NOTA AANBESTEDINGSBELEID 2008


ALGEMEEN

Onderwerp van de evaluatie:

Aangepaste Nota aanbestedingsbeleid 2008, zoals vastgesteld bij raadsbesluit van 13 mei 2008,
gemeentebladnr. 2008/13

De evaluatie betreft de Nota zelf. De evaluatie betreft niet de in de loop van 2008 tot en met 2012
gevoerde aanbestedingsprocedures (behalve de keuze voor de juiste aanbestedingsprocedure) en de
uitvoering van de desbetreffende werken, diensten of leveringen.

De evaluatie kan tevens worden gezien als vervolg op het doelmatig- en doeltreffendheidsonderzoek op
grond van artikel 213a Gemeentewet van mei 2012.

Uiteindelijk is het doel van een Nota Aanbestedingsbeleid om een bruikbaar instrument te zijn voor de
keuze van de juiste procedure. Hoe de procedure dan verder gaat, is vervolgens te vinden in landelijke
reglementen zoals de Aanbestedingsreglement Werken (ARW) 2005.

Bij het aanbesteden is het belangrijkste dat voor de inschrijver (aanbieder) hetgeen de opdrachtgever
(de gemeente) vraagt, duidelijk is en dat hij kan zien dat er volgens een aan hem bekend gemaakte
procedure wordt geoordeeld over zijn inschrijving/aanbieding. De aanbestedingsregels, zoals
transparantie en gelijkheid, komen vooral tot uitdrukking in het bestek en de procedurebeschrijving
omtrent de selectie- en gunningsfase.

De huidige Aanbestedingsnota is bedoeld om er voor te zorgen dat de gemeente als opdrachtgever zich
bewust is van het feit dat er bij het inkopen van producten, het vragen van diensten en opdracht geven
tot werken, sprake is van overheidsopdrachten die aanbesteed dienen te worden. De Nota geeft
vervolgens een leidraad om voor een van de mogelijke aanbestedingsprocedures te kiezen.
Een Nota Aanbestedingsbeleid is niet bedoeld om alles wat in een aanbestedingsprocedure dient te
worden gedaan te beschrijven

Bij de evaluatie zijn de volgende gegevens betrokken:
     Opmerkingen van uit de organisatie betreffende de bruikbaarheid van de Nota
        Aanbestedingsbeleid 2008;
     Fouten en constateringen in het kader van de interne controles aanbestedingen 2008-2011;
     Jurisprudentie 2008 tot en met 2011/2012;
     Rechtelijke uitspraken betreffende procedures door en tegen de gemeente Brunssum met als
        onderwerp een aanbesteding;
     Toekomstige wet- en regelgeving;
     Tevredenheid over gekozen ondernemers.

De vragen die naar aanleiding van de evaluatie moeten kunnen worden beantwoord zijn:
Zijn de beleidsuitgangspunten nog actueel?
• Is het beleid voldoende bekend onder de medewerkers?
• Worden de vastgestelde regels voldoende nageleefd?
• Wordt er geleerd van door het Meldpunt Aanbestedingen c.q. de afdeling Controlling
geconstateerde fouten?
• Hoe zijn de ervaringen met gekozen leveranciers?


                                                                                                         1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>BRUIKBAARHEID

Om te bezien of de Aanbestedingsnota bruikbaar is voor de ambtelijke organisatie, die uiteindelijk het
aanbestedingsproces dient uit te voeren heeft de stafafdeling Controlling een enquête aan de directeuren
van de diensten en aan de afdelingshoofden verzonden.

Op deze enquête is als volgt gereageerd (of niet gereageerd)

Directeur dienst Beleid & Strategie: gesprek
Directeur dienst Projecten: gesprek
Directeur dienst Gemeentewinkel: gesprek
Directeur dienst Leefomgeving: reactie ontvangen, maar geen ingevuld enquête-formulier
Directeur dienst Back Office: gesprek
Hoofd Stafafdeling AJZ: mondelinge reactie
Hoofd Stafafdeling Controlling: mondelinge reactie
Hoofd Afdeling Civiele Techniek: reactie ontvangen en enquête-formulier ingevuld
Hoofd Afdeling Informatiebeheer: gesprek en enquête
Hoofd Afdeling Facilitaire Ondersteuning: reactie ontvangen, maar geen ingevuld enquête-formulier
Hoofd Afdeling Administratie: reactie ontvangen, maar geen ingevuld enquête-formulier
Hoofd Afdeling Bedrijfsvoering: gesprek
Hoofd Afdeling Vergunningen: reactie ontvangen en enquête-formulier ingevuld
Hoofd Afdeling Zorg: mondelinge reactie
Hoofd Afdeling Burgerzaken: reactie ontvangen, maar geen ingevuld enquête-formulier
Hoofd Afdeling Beheer: gesprek
Hoofd Afdeling Voorzieningen: gesprek
Hoofd Afdeling Veiligheid, Toezicht en Handhaving: reactie ontvangen, maar geen ingevuld enquête-
formulier

Omdat om moverende redenen meerdere directeuren en afdelingshoofden niet hadden gereageerd op de
enquête, c.q. te laat hadden gereageerd, heeft er een tweede (gespreks) ronde plaatsgevonden. Hierdoor
heeft de afhandeling van de evaluatie enige vertraging ondervonden.

Uit de reacties en de ingevulde enquête-formulieren blijkt het volgende.
De afdeling Administratie geeft aan dat zij weinig ervaring heeft met aanbestedingen. De afdeling
Veiligheid, Toezicht en Handhaving, de afdeling Burgerzaken, de afdeling Facilitaire Ondersteuning en
de stafafdelingen AJZ en Controlling geven hetzelfde aan. Als er al een aanbesteding is dan wordt het
volgen van het aanbestedingsproces als vertragend (Burgerzaken) gezien of er wordt gebruik gemaakt
van het Inkoopteam Landgraaf, die de aanbestedingsprocedures begeleidt (Facilitaire Ondersteuning).

Met de directeur Beleid & Strategie en Projecten heeft een gesprek plaatsgevonden, waarbij tevens
medewerkers van beide diensten aanwezig waren. Naast meerdere concrete vragen over
aanbestedingen, die ten tijde van het gesprek zijn besproken, is op het punt van de Aanbestedingsnota
het volgende aangegeven:
Zoek aansluiting voor wat betreft de drempelbedragen bij de gemeente Landgraaf. Bekijk of de
uitzonderingen op de regels niet door het college c.q. op grond van de Nota kunnen aan worden
gegeven, zonder daarin de Raad te kennen. Als reden hiervoor geldt dat het verkrijgen van een
raadsbesluit als vertragend element in de procedure wordt gezien. Maak vervolgopdrachten mogelijk,
zonder wederom te moeten aanbesteden c.q. maak voor de vervolgopdrachten de enkelvoudige
aanbestedingsprocedure leidend.

Met de directeur Gemeentewinkel heeft een gesprek plaatsgevonden. Er zijn binnen de dienst weinig
aanbestedingen geweest. Wel heeft de directeur als tijdelijke vervanger voor de afdeling


                                                                                                        2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Bedrijfsvoering, onderdeel personeel, de aanbesteding voor de nieuwe arbo-arts (regiemodel) ervaren.
Hierbij is een goede ondersteuning door het Inkoopbureau Landgraaf geweest. Aansluiting van de
drempels bij de de drempels van de gemeente Landgraaf wordt als handig gezien.

De directeur van de dienst Leefomgeving heeft vier thema’s aangestipt:
   1. Voorkeur voor lokale ondernemers. Hoe werkt dit in de praktijk en is dit (nog) verdedigbaar??
   2. De rol van Licom/WSW. Kunnen we verder gaan dan de huidige
        uitzonderingsmogelijkheden????
   3. De “ social return” –paragraaf. Hoe gaan we dat handen en voeten geven ?
   4. De administratieve lastendruk voor bedrijven. De omvang van de gevraagde bescheiden.

In verband met de ziekte van de directeur Backoffice, tevens hoofd Bedrijfsvoering heeft er geen
gesprek plaatsgevonden met deze directeur. Wel werd in de periode van de ziekte, de afdeling
Bedrijfsvoering aangestuurd door respectievelijk de directeur Gemeentewinkel (personeel) en de
directeur Leefomgeving (Financien). Zij hebben ook namens deze dienst commentaar geleverd. Tevens
zijn de afdelingen Administratie, Informatiebeheer, Facilitaire Ondersteuning, die vallen onder de
dienst, geraadpleegd.

Het Hoofd Civiele Techniek heeft het enquête-formulier ingevuld.
Samenvattend geeft hij het volgende aan:

Het huidige aanbestedingsbeleid is volledig transparant aangezien de criteria alsmede de
uitzonderingsmogelijkheden helder en eenduidig zijn beschreven.
Het gebruik van de RAW-systematiek voor werken heeft zijn voor- en nadelen. Voordelen zijn dat de
onvoorziene risico’s niet bij de aannemers komen te liggen, waardoor zij in het algemeen inschrijven
onder de begroting. De concurrentie is als stevig te benoemen. Nadeel is dat vrijwel alle onvoorziene
risico’s bij de opdrachtgever liggen waardoor de (prijs)winst tijdens de uitvoering voor een aanzienlijk
deel wordt ingeleverd.
De openbare aanbestedingsprocedure zorgt ervoor dat de machtspositie van de opdrachtgever ten
opzichte van een aannemer minder wordt. Ook een aannemer waarmee een conflict is geweest, kan
weer inschrijven. Gevolg is dat de kwaliteit van het contract (bestek) steeds belangrijker wordt en veel
energie vergt.
Alles overwegend heeft elk systeem zijn voor en nadelen en kan ik met het huidige beleid best leven.
De afdeling Civiele Techniek moet bestekken steeds vaker uitbesteden. De kwaliteit van het bestek is
bepalend voor de uitvoering. Er moet geselecteerd worden op kwaliteit en niet op prijs. Om voor deze
kwaliteit te kiezen, zou het nodig zijn de drempel van enkelvoudige aanbesteden voor deze opdrachten
te verhogen naar € 40.000,-. Dit is voor de afdeling Civiele Techniek het majeure verbetervoorstel in
het huidige aanbestedingsbeleid.

De grenzen van de enkelvoudige en onderhandse opdracht zijn arbitrair en zouden opgehoogd kunnen
worden tot bijv. € 100.000,- resp. € 400.000,- ( bij werken) Dit leidt tot lagere voorbereidingskosten.

Met de huidige uitzonderingsmogelijkheden in het bestaande aanbestedingsbeleid is door Civiele
Techniek te werken.
Het aanbestedingsbeleid werkt niet vertragend.

Met het Hoofd Informatiebeheer had in eerste instantie één dag na de inlevertijd het enquêteformulier
ingeleverd. Er heeft tevens een gesprek plaatsgevonden. De eisen die aan een aanbestedingsprocedure
worden gesteld zorgen voor een vertragend element. Deze eisen zorgen er wel voor dat minder snel
zaken worden vergeten. Dit vermijdt meerwerk en tevens hoeven verwachtingen niet te worden
bijgesteld. Er ontstaat een beter zicht op de consequenties en de reikwijdte van een
aanbesteding/opdracht. De aanbesteding kost veel tijd, waardoor het lijkt alsof je minder slagkracht
hebt. In verband met de samenwerking in BOL-verband zou het prettig zijn als er een mogelijke




                                                                                                           3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>standaard komt. Indien mogelijk zouden de huidige grensbedragen voor onderhandse aanbestedingen
moeten worden verhoogd en afgestemd met de collega-gemeenten.
Het zou prettig zijn als duidelijk wordt hoe we omgaan met sociale return c.q. opdrachten aan SW-
bedrijven. Vooral specialistische producten, waarbij het opvragen van meerdere offertes geen zin heeft,
zijn als uitzonderingsgrond van toepassing bij software. Uit het gesprek komt naar voren dat vooral
behoefte is om vervolgopdrachten met betrekking tot software en ondersteuning enkelvoudig te kunnen
aanbesteden. Verder moet er een betere communicatie komen richting de afdeling, zodat fouten in de
keuze van de aanbestedingsprocedure kunnen worden vermeden.

Het Hoofd Facilitaire Ondersteuning geeft aan dat hij in het afgelopen jaar slechts één aanbesteding
heeft gehad en deze aanbesteding is met behulp van het Bureau Inkopen en Aanbestedingen prima
verlopen. Het zou handig zijn als de drempelwaarden gelijk zouden zijn aan die van de gemeente
Landgraaf.

Het Hoofd Vergunningen heeft het enquête-formulier ingevuld.
De afdeling Vergunningen geeft aan dat door inschakeling van het Bureau Inkopen en Aanbestedingen,
de openbaarheid wordt gewaarborgd. Problemen ontstaan vooral in het proces van het aanbesteden en
het volgen van de procedures, waardoor er een tijdsbeslag is. Er wordt extra aandacht gevraagd voor de
regels in de procedures en de daarbij behorende tijdsplanning.

De regels van de bestaande uitzonderingsmogelijkheden zijn nog actueel. Het Aanbestedingsbeleid
wordt als vertragend gezien omdat er een programma van eisen en selectiecriteria moeten worden
opgesteld, er een inschrijfperiode, selectie en gunning is. De onwetendheid, dat er sprake is van een
aanbesteding kan worden tegengegaan door informatieverstrekking.

Wellicht moet de BIBOB-toets (bestrijding niet integer handelen) onderdeel gaan uitmaken van de
aanbestedingsprocedure.

Het Hoofd Zorg heeft aangegeven dat zij weinig aanbestedingen hebben. De aanbestedingen die te
maken hebben met de zorg (Wmo) worden door de dienst Beleid en Strategie gedaan met hulp en input
van de afdeling Zorg en de stafafdeling Controlling c.q. het Meldpunt Aanbestedingen.


Met het Hoofd Beheer heeft een gesprek plaatsgevonden. Een openbare aanbestedingsprocedure neemt
meer tijd in beslag, maar de afdeling haalt hier ook hun profijt uit. Het vergt voorbereidingstijd en een
goed beeld van de regionale markt. Even als de afdeling Civiele Techniek wordt de behoefte gevoeld
om de aanbestedingsdrempels voor werken te verhogen. Tevens dient er aandacht te zijn voor
plaatselijke aanbestedingen en voorkeursbeleid. Het Inkoopteam Landgraaf werkt goed. Met de Nota
kan de afdeling leven.

Het Hoofd Voorzieningen heeft tijdens het gesprek aangegeven dat afdelingen verschillend omgaan met
de benadering ten aanzien van aanbestedingen. De afdeling Voorzieningen vraagt ook daar waar de
aanbestedingsnota de mogelijkheid biedt om enkelvoudig aan te besteden, vaak twee of meer offertes
op om de concurrentie te vegroten en daardoor de prijs te beïnvloeden. Andere afdelingen doen dit niet.
Dit komt verwarrend over bij ondernemers. Alcatel hoeft niet altijd te worden toegepast. De afdeling is
bezig zijn bestekken, brieven te standaardiseren. De afdeling vindt dat bij het Inkoopteam Landgraaf
een juridische achterstand in kennis is.



Constateringen

Uit de reacties blijkt dat een gedeelte van de organisatie (afdelingen Burgerzaken, Vergunningen,
Veiligheid, Toezicht en Handhaving, Administratie, Zorg, AJZ en Controlling) weinig tot geen


                                                                                                        4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>aanbestedingen heeft.. De Nota wordt over het algemeen als goed bruikbaar ervaren door de
organisatie.

Ten aanzien van de benoemde punten:
Het gebruik van het Aanbestedingsreglement Werken 2005 voor werken (Civiele Techniek): In de
nieuwe Aanbestedingswet wordt de het Aanbestedingsreglement Werken 2012 voorgeschreven en kan
alleen gemotiveerd worden afgeweken van de bepalingen in deze regelgeving. Het gebruik van de
ARW is dan ook passend binnen de huidige wet- en regelgeving als ook passend in de nieuwe
wetgeving. Tevens is in de nieuwe wetgeving aangegeven dat het gunningscriterium Economisch Meest
Voordelige Inschrijving bij aanbestedingen boven de Europese drempel en op bepaalde punten bij
nationale aanbestedingen verplicht is, tenzij gemotiveerd wordt waarom voor het gunningscriterium
prijs wordt gekozen.
Bij het maken van bestekken (Civiele Techniek) dient te worden gekozen voor kwaliteit van het bestek
en de drempel voor deze opdrachten zou naar € 40.000,- moeten, aldus de afdeling Civiele Techniek.
Dit standpunt wordt tevens door de afdeling Beheer ingenomen. Door middel van het kiezen voor het
gunningscriterium economisch meest voordelige inschrijving en een goed programma van eisen kan
tevens bereikt worden dat er kwalitatief goede bestekken worden gemaakt. In de nieuwe Nota
Aanbestedingsbeleid zal over de drempelbedragen een voorstel worden gedaan.

De drempels voor onderhandse en openbare aanbestedingen voor werken zouden naar boven bijgesteld
moeten worden (€ 100.000,- respectievelijk € 400.000,-) waardoor er lagere voorbereidingskosten
zouden zijn, aldus de afdeling Civiele Techniek (de afdeling Beheer kan zich hierin vinden). De
huidige drempels zijn € 75.000,- respectievelijk € 250.000,-. Bij de voorbereiding van de nieuwe Nota
Aanbestedingsbeleid zal wederom een vergelijking van de drempels bij de omliggende gemeenten (de
Afdelingen Facilitaire Ondersteuning en Informatiebeheer hebben aangegeven dat aansluiting bij de
drempels van Landgraaf c.q. BOL-gemeenten hun voorkeur heeft) worden gemaakt en tevens zal
worden bezien welk bedrag dan zou kunnen worden bespaard. Hierbij zal tevens worden aangesloten
bij het gestelde in de Gids Proportionaliteit, die een onderdeel vormt van het nieuwe
aanbestedingsrecht.
Er is aangegeven dat het volgen van een aanbestedingsprocedure als vertragend wordt gezien
(afdelingen Burgerzaken, Informatiebeheer en Vergunningen). De afdeling Civiele Techniek, die vaker
en uitgebreidere aanbestedingsprodedures volgt, geeft evenwel aan dat het aanbestedingsbeleid niet
vertragend werkt.
De aanbestedingsprocedures dienen zeer zorgvuldig te worden uitgevoerd en daaraan zijn tijdspaden
gekoppeld om de inschrijvers (aanbieders) in de gelegenheid te stellen zich een duidelijk beeld van de
opdracht te vormen. De zorgvuldigheid van de procedure gaat hier voor de snelheid van het verlenen
van een opdracht.

Positief wordt gereageerd op de ondersteuning en de begeleiding van de aanbestedingsprocedures door
het Bureau Inkoop en Aanbestedingen (Inkoopteam Landgraaf), dat deze rol bij de gemeente Brunssum
vervult. Alleen de afdeling Voorzieningen heeft andere ervaringen.

De afdeling Vergunning geeft aan dat de BIBOB-toets zou kunnen worden ingevoerd. In kader van een
project om de BIBOB-regelgeving in te voeren bij aanbesteden, heeft er ambtelijk overleg
plaatsgevonden met het RIEC, om tot een in de regio bruikbare invulling van de regels van de BIBOB
bij aanbestedingen te komen. Echter is de materie bij aanbestedingen moeilijker in pasbaar dan bij het
verlenen van vergunningen, subsidies etc. Het is een complexer geheel, mede doordat sprake is van een
civielrechtelijke omgeving, terwijl vergunningen en subsidies een publiekrechtelijk achtergrond
hebben. In de loop van de tijd zal deze problematiek samen met het RIEC worden opgepakt. In de
nieuwe Nota Aanbestedingsbeleid 2013 wordt hierop eveneens ingegaan.

Bij een voorkeur voor lokale ondernemers is er sprake van het gebruik van het gelijkheidsbeginsel. De
Europese regelgeving ziet het bevoordelen van lokale ondernemers als een onderdeel van de verstoring
van de interne markt. Hier komt dan ook de mate van openbaarheid naar voren, waarbij het begrip


                                                                                                        5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>duidelijk grensoverschrijdend belang een rol speelt. Onder de Europese drempel voor aanbestedingen
geldt dat er een passende mate van openbaarheid wordt betracht, indien er sprake is van een duidelijk
grensoverschrijdend belang. Er wordt al snel aangenomen dat hiervan sprake is, mede doordat de
gemeente Brunssum dichtbij de grenzen van Duitsland en België ligt. Indien de markt voor de opdracht
geheel binnen de eigen grenzen van een land ligt, gelden deze regels niet. Zij zijn namelijk bedoeld
tegen een verstoring van de interne Europese markt. Er gelden echter wel de algemene beginselen van
behoorlijk bestuur, waaronder het gelijkheidsbeginsel. Tevens is een van de uitgangspunten van het
aanbesteden, dat de overheid een goed koopmanschap ten toon spreidt. De gemeente dient te zorgen dat
zijn publieke gelden goed besteed worden en dat zij dan ook goed inkoopt. Hierbij zijn prijs en
kwaliteit van het product bepalend. Indien er sprake is van opdrachten met een kleinere waarde dan zal
deze opdracht minder snel interessant zijn voor niet-lokale ondernemers, zeker als de winstmarge niet
hoog is. Bij enkelvoudige en onderhandse aanbestedingen is de gemeente op zoek naar aanbieders en
schrijft deze aan. Men kan echter denken aan een gepaste mate van publiciteit in de regio om zodoende
toch ook andere plaatselijke ondernemers opmerkzaam te maken op deze opdrachten.

Ten aanzien van de rol Licom/WSW geldt:
Dat bij opdrachten boven de Europese drempel, deze opdrachten gereserveerd kunnen worden voor de
WSW-bedrijven (artikel 19 BAO). Onder de Europese drempel geeft ons Aanbestedingsbeleid tevens
aan dat er een uitzonderingsmogelijkheid bestaat voor afwijking van de voorgeschreven
aanbestedingsprocedure indien er sprake is van een opdracht aan een sociale werkvoorziening (artikel
5). Inmiddels is duidelijk hoe momenteel de structuur van de WSW-voorziening uitziet (Besloten
Vennootschappen onder het Werkvoorzieningschap Oostelijk Zuid-Limburg (WOZL) en bestaat de
mogelijkheid van quasi-inbesteden. Hierbij gelden de aanbestedingsregels (zowel Europees als ook
nationaal) niet.

Ten aanzien van “social return” :
Social return bij inkopen is het maken van afspraken met opdrachtnemers over arbeidsplaatsen, leer-
werkplekken en stageplekken voor doelgroepen bij inkoop van diensten, werken en leveringen. Social
return kan worden toegepast bij inkoop onder en boven de Europese aanbestedingsdrempel. Bij
inkoopbeleid maakt de gemeente (strategische) keuzes, zoals voor duurzaamheid, fair trade en social
return. Middels het aanbestedingsproces wordt de overheidsopdracht uiteindelijk omgezet in een
overeenkomst. Social return wordt dan een onderdeel van de overeenkomst. In het aanbestedingsproces
kan middels het opnemen van technische specificaties en contracteisen in het bestek vorm worden
gegeven aan social return. De gemeente Brunssum heeft geen vastgelegd inkoopbeleid en in de Nota
aanbestedingsbeleid 2008 staat in de beleidsregels geen regel over social return. Dit betekent echter niet
dat in kader van aanbestedingen social return, duurzaamheid en andere eisen niet gesteld kunnen
worden. Door dit niet in zijn beleidsregels vast te leggen, heeft de gemeente als opdrachtgever de
vrijheid social return, duurzaamheid etc. in het bestek op te nemen. Ze kan er echter ook van afzien.
Bij de totstandkoming van de nieuwe aanbestedingsnota zal aandacht worden besteed aan het opstellen
van een Protocol Social Return. Hierover zal echter eerst een discussie dienen plaats te vinden. Uit het
Rekenkamerrapport van de Algemene Rekenkamer van het Rijk blijkt dat de toegankelijkheid voor het
Midden- en Kleinbedrijf (MKB), die middels de Aanbestedingswet is beoogd, onder druk komt te staan
bij het hanteren van de voorwaarde van social return. In het eventueel op te stellen protocol kan de
werkwijze aangegeven worden, indien er gekozen wordt bij een specifieke aanbesteding om social
return als eis op te nemen. Hierbij geldt tevens dat er sprake moet zijn van proportionaliteit ten opzichte
van het voorwerp van de opdracht.
Naast sociale return speelt bij inkoop ook de duurzaamheid een steeds grotere rol. Ook hierover dient
eerst een discussie te worden gevoerd. Het opstellen van een protocol over duurzaamheid kan een
uitvloeisel zijn uit deze discussie.


Ten aanzien van de administratieve lastendruk voor bedrijven, met name de omvang van de gevraagde
bescheiden:




                                                                                                          6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>De Aanbestedingswet maakt ten aanzien van het gebruik van de eigen verklaring de omzetting van een
reeds steeds verder gaande pratijk naar wettelijke bepaling. Veelvuldig wordt reeds tijdens de
aanbestedingen al gevraagd naar een eigen verklaring van de inschrijver c.q. aanbieder. Hierdoor hoeft
deze inschrijver c.q. aanbieder geen bescheiden van derden meer te overleggen. Alleen indien er twijfel
rijst en aan degene die gegund krijgt, zullen dan de bescheiden van de derden worden gevraagd, om de
geldigheid van de inschrijving te waarborgen. De Aanbestedingswet stelt de eigen verklaring voorop. In
de reglementen, zoals de ARW 2005 is de lastenverlichting voor het bedrijfsleven meegewogen en in
de Aanbestedingswet en de ARW (Aanbestedingsreglement Werken) 2012 is dit uitgangspunt eveneens
meegenomen.

In de nieuwe Aanbestedingsnota zal uitgebreid worden ingegaan op de Aanbestedingswet en de
constateringen uit deze Evaluatie.

FOUTEN/CONSTATERINGEN

Interne Controles

In de periode van 2008 tot en met 2011 zijn er ieder jaar interne controles betreffende aanbestedingen
geweest.

2008

In de periode van 1 juli tot en met 31 december 2008 was de steekproef € 1.019.087,11. Er werd geen
rechtmatigheidsfout geconstateerd. De steekproef bestond uit 19 van de 79 aanbestedingen. In alle 19
(24%) gevallen werd de juiste aanbestedingsprocedure gevolgd.

2009

De steekproef over het jaar 2009 was € 8.225.116,20. Er werd geen rechtmatigheidsfout geconstateerd.
De steekproef bestond uit 34 van 40 aanbestedingen. In alle 34 (85%) gevallen werd de juiste
aanbestedingsprocedure gevolgd.


2010

De steekproef over het jaar 2010 was € 8.790.495,96, waarbij een foutpercentage op de waarde van €
223.515,64. Het betrof 7 van 213 (3,2%) aanbestedingen. Er was 7 maal de verkeerde
aanbestedingsprocedure gebruikt. Het betreft 6 van 7 keer een vervolgopdracht of uitbreiding van ICT
(dienst of product)


2011

De steekproef over het jaar 2011 was € 4.986.727,79, waarbij een foutpercentage op de waarde van €
259.019,25. Het betrof 7 van de 140 (5,0%) aanbestedingen. Het betrof 5 van 7 keer een
vervolgopdracht of uitbreiding van ICT (dienst of product)




Constatering




                                                                                                         7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>Uit de interne controles blijkt dat vooral bij ICT fouten in de keuze voor de juiste
aanbestedingsprocedure worden gemaakt. Dit heeft ermee te maken dat vaak bij updaten of begeleiding
van nieuwe systemen/hard-en softwareprogramma’s de aankoop eerst wordt gedaan en daarna de
begeleidende producten en/of diensten. Het is logisch dat deze aanvullende opdrachten dan naar
dezelfde leverancier van deze systemen/hard- en software gaan. Momenteel zou hiervoor echter bij
afwijking van de op grond van het drempelbedrag voorgeschreven aanbestedingsprocedure een college-
of (bij overschrijding van de drempel voor de openbare aanbestedingsprocedure) een raadsbesluit
dienen te worden genomen. Omdat een andere leverancier in principe de specifieke producten/diensten
niet kan leveren, zal in de nieuwe Aanbestedingsnota een aanvulling op de uitzonderingsregels
hieromtrent worden opgenomen.



JURISPRUDENTIE


Een gemeentelijke aanbestedingsbeleid dient te voldoen aan de wet- en regelgeving, maar dient ook de
toets van de rechter te doorstaan. De jurisprudentie van 2008 tot en met 2012 is onderzocht en de
belangrijkste gezichtspunten uit deze rechterlijke uitspraken worden hieronder in beeld gebracht. Bij de
stafafdeling Controlling is een niet uitputtend overzicht van de jurisprudentie in het kader van
aanbesteding aanwezig.

Uit de jurisprudentie (zie bijlage) blijkt onder meer het volgende.

Toepassing aanbestedingsregels

Samenvatting:
De BAO (Besluit aanbestedingsregels voor overheidsopdrachten) geldt niet automatisch voor
aanbestedingen onder de Europese drempel. Ze moet van toepassing worden verklaard. De ARW 2005
geldt eveneens niet automatisch. Ze dient behalve in het beleid tevens in de aanbestedingsstukken van
toepassing te worden verklaard.

Transparantiebeginsel

Samenvatting:
Transparantie beperkt de beoordelingsvrijheid van de aanbestedende dienst niet, zolang deze de wijze
van beoordeling maar duidelijk, precies en ondubbelzinnig formuleert en de wijze aan de
inschrijvers/aanbieders bekend maakt. De aanbestedende dienst wordt beoordeeld op zijn zorgplicht
voor de aanbesteding en de inschrijver op zijn professionaliteit (behoorlijk geïnformeerde en normaal
oplettende inschrijver)

Gelijkheidsbeginsel

Samenvatting:
Voor zowel de inschrijver als voor de aanbestedende dienst geldt dat na inschrijving er in de regel geen
wijzigingen meer mogen worden aangebracht in de inschrijving, over te leggen stukken, bestek of
andere aanbestedingsdocumenten en wijze van beoordeling.

Uitsluitend recht

Samenvatting:
Artikel 17 BAO voldoet aan het EG-verdrag, waardoor een extra toetsing niet nodig is.




                                                                                                        8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>Aanvullende opdracht en nieuwe opdracht

Samenvatting:
Slechts bij een wezenlijke wijziging ontstaat er een andere overheidsopdracht die opnieuw kan worden
aanbesteed.


Ongeldigheid

Samenvatting:
Een ongeldige inschrijving betekent het einde van de aanbestedingsprocedure voor de desbetreffende
inschrijver.

Opsplitsen

Samenvatting:
Het splitsen van opdracht is van belang voor de waarde van de opdracht. Het splitsen is dan ook
ongeoorloofd indien dit geschied met de bedoeling onder de (Europese) aanbestedingsdrempel te
blijven.

Grensoverschrijdend belang

Samenvatting:
Publicatie vooraf van opdrachten onder de Europese drempel geldt alleen bij grensoverschrijdend
belang.


Gelijkwaardig

Samenvatting:
Alternatieven dienen volledig gelijkwaardig te zijn.

2B diensten

Samenvatting:
2B-diensten (diensten genoemd in bijlage 2 van de Europese aanbestedingsrichtlijn) kennen een
“onderhandse” aanbestedingsprocedure.

Procedures

Samenvatting:
De Onderhandelingsprocedure is een zelfstandige (Europese) aanbestedingsprocedure.


Geheimhouding

Samenvatting:
De Wob (Wet openbaarheid van bestuur) gaat voor de BAO. Bij het opvragen van gegevens over de
aanbesteding kan alleen op grond van de Wob geheimhouding worden opgelegd. Echter bij de
beoordeling of de genomen beslissing onjuist is, bieden de bepalingen over geheimhouding wegens
rechtmatige commerciële belangen van ondernemers in de reglementen geen bescherming.

Andere aanverwante onderwerpen




                                                                                                       9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>Samenvatting:
Naast de aanbestedingsregels spelen staatsteunregels een rol bij overheidsopdrachten.




Gevoerde rechtszaken en conflicten door de gemeente Brunssum

Ten aanzien van aanbestedingen en het aanbestedingsproces kunnen conflicten ontstaan tussen de
aanbestedende dienst en degene die niet gegund hebben gekregen. De wetgeving kent de mogelijkheid
om na de voorlopige gunning binnen 15 dagen middels een kort geding een voorlopige voorziening te
vragen tegen deze beslissing. Anderzijds kan ook de gemeente procederen, maar dan heeft dit in
principe niet te maken met het aanbestedingsproces, maar met de uitvoering van de totstandgekomen
overeenkomst.

In de periode van 2008 tot en met 2011 zijn er vier kort gedingen geweest tegen de gemeente Brunssum
betreffende een aanbesteding.

Op 29 januari 2009 heeft de voorzieningenrechter Rechtbank Maastricht (BH 1296) uitspraak gedaan
inzake de nakoming van de raamovereenkomst zorgverlening ter uitvoering van de Wet
Maatschappelijke Ondersteuning (WMO) In casus ging het geschil over de hoogte van de vergoeding
van hulp bij het huishouden aan de zorgverlener bij een gecombineerde indicatie van Hbh basis en Hbh
Plus. In het bestek was niet aangegeven dat er een apart tarief gold voor een gecombineerde indicatie.
De rechter bepaalde dat daarom bij een gecombineerde Hbh Plus en Hbh basis, het hogere tarief van de
Hbh Plus gold.

Op 17 juni 2009 heeft de voorzieningenrechter Rechtbank Maastricht (BJ 1042) uitspraak gedaan
inzake de gunning van de begeleiding ombouw natuurgrasvoetbalveld BSV Limburgia naar
kunstgrasvoetbalveld. Het strijdpunt was kort gezegd of de gemeente Brunssum in strijd had gehandeld
met het non-discrimatie- en gelijkheidsbeginsel door een productspecificatie te eisen, die slechts door
één leverancier zou kunnen worden voldaan. De kernvraag is of het voornemen van de gemeente om
niet aan eiser te gunnen terecht is. De rechter geeft aan dat eiser zijn recht heeft verwerkt. Hij heeft
namelijk niet bij het bestek al aangegeven dat hij bezwaar had tegen de gestelde eis, bijvoorbeeld bij
het indienen van schriftelijke vragen. Het gestelde, dat er “toegeschreven is naar” een aanbieder
(inschrijver) is niet aannemelijk. Er is niet bestekconform ingeschreven door 16 steken in plaats van 19
of meer steken aan te bieden.

Op 17 februari 2011 heeft de Rechtbank Maastricht (zaaknr. 157270/KG-ZA 10-574) uitspraak gedaan
inzake de gunning aansprakelijkheidsverzekeringen op grond van een gezamenlijke aanbesteding door
de gemeenten Kerkrade, Landgraaf, Valkenburg aan de Geul, Voerendaal en Brunssum. Strijdpunt was
kort gezegd dat een verkeerde gunningssystematiek was gebruikt, namelijk het middelen van scores,
terwijl deze methode van beoordeling niet in de aanbestedingsstukken was terug te vinden. De rechter
heeft in de aanbestedingsstukken een duidelijke andere methode van beoordeling gevonden, dan die
welke gebruikt was. De aanbesteding was gezamenlijk gedaan, waarbij de gemeente Kerkrade als
penvoerder heeft gefungeerd.

Er loopt momenteel een rechtszaak tegen MIT. Het betreft de sjablonen beheerpakket. Verwezen wordt
naar collegebesluit van 25 januari 2011, docmannr. 2011/16.

Er heeft een minnelijke schikking plaatsgevonden inzake de Herinrichting Langeberg n-o. Verwezen
wordt naar het collegebesluit van 15 juni 2010, docmannr. 2010/9963. De Eindrapportage van het
project is aangeboden aan de auditcommissie.

Conclusie:


                                                                                                      10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>Tegen de gemeente Brunssum wordt slechts zelden geprocedeerd in kader van aanbestedingen. Dit is
mede een indicatie dat de aanbestedingen over het algemeen voor de inschrijvers c.q. aanbieders
conform procedure zijn verlopen. De conflicten spelen zich af in kader van de eisen die gesteld worden
in het bestek of ten aanzien van de nakoming van de overeenkomst. Uit de uitspraken blijkt dat
zorgvuldig formuleren van de eisen en wijze van beoordeling in het bestek van belang is.


NIEUWE REGELGEVING

Wet implementatie rechtsbeschermingsrichtlijn aanbesteden (WIRA).

Op 19 februari 2010 is de WIRA in werking getreden.

Motivering
De aanbestedende dienst is verplicht in de gunningsbeslissing voldoende gemotiveerd uitleg te geven
over de redenen van zijn beslissing. Op basis daarvan kan een afgewezen ondernemer bepalen of hij
bezwaar wil maken tegen de gunningsbeslissing bij de rechter. Voor veel aanbestedende diensten is het
voldoende motiveren van de gunningbeslissing op dit moment al staande praktijk.


Termijn
Als de aanbestedende dienst de gunningbeslissing onvoldoende motiveert, gaat de opschortende termijn
van vijftien dagen niet van start. Een benadeelde ondernemer kan in dat geval, ook na de termijn van
vijftien dagen, de rechter verzoeken de overeenkomst te vernietigen vanwege het aangaan van een
overeenkomst zonder een geldig verlopen opschortende termijn. De opschortende termijn is namelijk
pas van start bij een voldoende gemotiveerde gunningsbeslissing.


Vernietigen
Een benadeelde ondernemer kan naar de rechter stappen om de overeenkomst te laten vernietigen in het
geval de opdracht ten onrechte niet is aanbesteed. De rechter zal de opdracht bijvoorbeeld moeten
vernietigen wanneer blijkt dat de opdracht is gegund zonder voorafgaande aankondiging en dit in strijd
is met BAO of BASS (Besluit aanbestedingsregels speciale sectoren). Slechts in uitzonderingsgevallen
kan de rechter de overeenkomst (deels) in stand laten en alleen als dwingende redenen van algemeen
belang dit rechtvaardigen.


Samenvatting:
Zorg dat de gunningbeslissing voldoende goed is gemotiveerd, zoals dit zich conform de wet- en
regelgeving behoort.



Aanbestedingswet

Het wetsvoorstel Aanbestedingswet is op 14 februari 2012 aangenomen door de Tweede Kamer. Het
wetsvoorstel is op dezelfde dag aangeboden aan de Eerste Kamer. De Eerste Kamer heeft op 30 oktober
2012 het wetsvoorstel aangenomen. De wet is op 1 november 2012 bekrachtigd.
Wetten treden in werking op 1 januari of op 1 juli. Heel soms is er een afwijkend tijdstip van
inwerkingtreding. Voor het inwerkingtreden van een wet is een Koninklijk Besluit noodzakelijk. De
Raad van State dient te adviseren omtrent de inwerkingtreding. De Raad heeft dit reeds gedaan, maar
ten aanzien van de bijkomene regelingen (Aanbestedingsbesluit, Gids Proportionaliteit en Regeling
Aanbestedingen) moest de advisering nog plaatsvinden. De minister heeft eerder uitgesproken dat de



                                                                                                      11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>Aanbestedingswet eerst in werking zal treden, als ook deze regelgeving gelijktijdig kan ingaan. De wet
is dan ook op 1 januari 2013 niet in werking getreden, maar het streven is om de wet en de
bijbehorende regelingen op 1 april 2013 te laten ingaan. Daar wettelijke bepalingen voorgaan ten
aanzien van het gemeentelijk aanbestedingsbeleid, zal de Nota Aanbestedingsbeleid aangepast moeten
worden.

De Aanbestedingswet regelt een aantal zaken die nieuw zijn ten opzichte van de huidige regelgeving.
De op handen zijnde wijziging van de Europese aanbestedingsrichtlijnen is nog niet in het wetvoorstel
opgenomen. Dit gebeurt op een later tijdstip via een wijziging van de Aanbestedingswet. De
Aanbestedingswet trekt de raamwet EEG-voorschriften aanbestedingen, BAO, BASS en de WIRA
(Wet Implementatie Rechtsbeschermingsrichtlijnen Aanbesteden) in. (16 februari 2012)

De wet is globaal opgebouwd uit een aantal delen: deel 1 bevat algemene bepalingen en heeft
betrekking op alle opdrachten, deel 2 gaat over het aanbesteden van overheidsopdrachten boven de
drempels, deel 3 over het Europees aanbesteden van speciale sector opdrachten boven de drempels, en
deel 4 is algemeen.

In een wet staan nu de overheidsopdrachten door een aanbestedende dienst en door een speciaal
sectorbedrijf. De wet regelt vooral bepalingen ten aanzien van opdrachten boven de Europese
drempelbedragen of opdrachten, waarvan de waarde onder deze drempel(s) liggen, maar waarbij er een
grensoverschrijdend belang is. Echter enkele algemene beginselen gelden voor alle aanbestedingen, die
in concurrentie worden uitgegeven. In eerste instantie is de invloed op de huidige Aanbestedingsnota
geringer dan eerder gedacht. In de eerste instantie zou de nieuwe Aanbestedingswet ook meer ingrijpen
in de aanbestedingen onder de Europese drempels. Toch zal een en ander invloed hebben op de nieuwe
Aanbestedingsnota, omdat er anders een totaal ander regime gaat gelden voor boven en onder de
Europese drempel en dat is niet wenselijk.

De belangrijkste veranderingen zijn hieronder weergegeven.


Voor alle opdrachten (onder en boven de drempel) geldt:

Objectiviteit
Een aanbestedende dienst moet op objectieve gronden bij een opdracht:
- kiezen welk type aanbestedingsprocedure hij gebruikt;
- kiezen welke ondernemer hij toelaat tot de procedure.
Een aanbestedende dienst moet op verzoek van ondernemer zijn keuze schriftelijk motiveren.

Transparantie
                boven de drempel:
       Een aanbestedende dienst handelt transparant.
                bij nationale aanbestedingen:
       Een aanbestedende dienst behandelt ondernemers op gelijke wijze.

       Een aanbestedende dienst handelt transparant.

                bij meervoudige onderhandse procedure:
       Een aanbestedende dienst behandelt ondernemers op gelijke wijze.

       Een aanbestedende dienst deelt aan alle inschrijvers de gunningsbeslissing met de relevante
        redenen mee.


                                                                                                      12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>Proportionaliteit
      Eisen, voorwaarden en criteria aan inschrijvers en inschrijvingen moeten in redelijke
       verhouding staan tot de opdracht.

      Bij AMvB wordt een richtsnoer aangewezen (bedoeld is de Gids Proportionaliteit) met
       voorschriften hoe aan te wijzen aanbestedende diensten hieraan uitvoering moeten geven. De
       aanbestedende dienst past de bedoelde voorschriften toe of motiveert een afwijking in de
       aanbestedingsstukken.

Maatschappelijke waarde creëren
      De aanbestedende dienst moet zorgen voor het leveren van zo veel mogelijk maatschappelijke
       waarde bij het aangaan van een overeenkomst.

Samenvoegen (clusteren) en splitsen
      Opdrachten mogen niet onnodig worden samengevoegd.
       Als opdrachten worden samengevoegd moet de aanbestedende dienst dit in de
       aanbestedingsstukken motiveren.

      Een opdracht moet worden opgedeeld in meerdere percelen.
       Als dit niet passend is, moet de aanbestedende dienst dit in de aanbestedingsstukken
       motiveren.

Beperking administratieve lasten
      Aanbestedende diensten moeten administratieve lasten zoveel mogelijk beperken.



Voorschriften bij aanbestedingen boven de drempel:

Eigen verklaring
      Een aanbestedende dienst moet het vastgestelde model eigen verklaring gebruiken.

      Met een eigen verklaring kan een ondernemer aangeven:
       a. of uitsluitingsgronden op hem van toepassing zijn;
       b. of hij voldoet aan de gestelde geschiktheidseisen;
       c. of hij voldoet aan technische specificaties en uitvoeringsvoorwaarden die milieu en
       dierenwelzijn betreffen of die gebaseerd zijn op sociale overwegingen zijn; of
       d. of en op welke wijze hij voldoet aan de selectiecriteria.

Gedragsverklaring
      Een ondernemer kan met een door de minister van Justitie afgegeven gedragsverklaring
       aanbesteden (niet ouder dan 2 jr) aantonen, dat uitsluitinggronden niet op hem van toepassing
       zijn. Gaat om onherroepelijke veroordelingen in voorafgaande 4 jaar.

Aanbestedingsstukken kosteloos
      Aanbestedingsstukken moeten kosteloos ter beschikking worden gesteld.




                                                                                                    13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>Voorschriften voor aanbesteden van werken onder de drempel:

ARW 2012 toepassen
      Bij AMvB wordt een richtsnoer met voorschriften aangewezen. (bedoeld wordt ARW 2012)
       Aanbestedende dienst past deze voorschriften toe of motiveert in aanbestedingsstukken waarom
       niet.

Voor overheidsopdrachten boven de drempel geldt:

2b-diensten
      Voor diensten voor gezondheidszorg en maatschappelijke dienstverlening wordt de procedure
       voor 2B-diensten toegepast, tenzij de aanbestedende dienst anders besluit.
       Een aanbestedende dienst moet bij B-diensten met een duidelijk grensoverschrijdend belang
       voor een passende mate van openbaarheid van aankondiging van de opdracht zorgen.

Aankondigingen
      (Voor)aankondigingen moeten plaatsvinden via het elektronisch systeem voor aanbestedingen.
       (bedoeld wordt TenderNed). De minister draagt zorg voor het systeem.

Geschiktheidseisen
      Geschiktheidseisen mogen geen betrekking hebben op de omzet, tenzij een aanbestedende
       dienst dit met zwaarwegende argumenten motiveert in de aanbestedingsstukken.
       Als toch eisen gesteld worden, dan niet meer dan drie maal de opdrachtwaarde.

EMVI verplicht
      Verplicht gunnen op criterium EMVI (Economisch Meest Voordelige Inschrijving). Laagste
       prijs alleen toepassen als aanbestedende dienst in de aanbestedingsstukken motiveert waarom.

Verlengde Alcatel-termijn
      Aanbestedende dienst neemt opschortende termijn van tenminste twintig kalenderdagen in acht
       voor sluiten van overeenkomst.

Proces-verbaal
      Aanbestedende dienst moet over de gunning een proces-verbaal opstellen. Dit proces-verbaal
       omvat onder meer namen van uitgekozen gegadigden met motivering, namen en motivering
       van afgewezen gegadigden, namen en motivering van afgewezen inschrijvingen, motivering
       voor keus winnaar, omstandigheden bij toepassing bijz. procedure, reden van eventueel niet-
       gunnen.



Samenvatting:
De Aanbestedingswet legt de gemeente meer verplichtingen op, waarvan zij gemotiveerd kan afwijken,
bijvoorbeeld gunning op economisch meest voordelige inschrijving, geen samenvoeging, opdelen in
percelen, volgen van de ARW 2012. Daarnaast gelden er verplichtingen waarvan niet afgeweken mag
worden, zoals gebruik van model eigen verklaring, termijn tussen gunning en sluiten overeenkomst van
20 dagen, aankondigingen electronisch en verkrijgen van zoveel mogelijk maatschappelijke waarde.



                                                                                                     14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>De Aanbestedingswet heeft consequenties voor de huidige aanbestedingsnota. Zo zal in de artikelen
11 en 12 van de Nota de ARW 2005 vervangen dienen te worden door de ARW 2012. Artikel 14 tot
en met 17 van de Nota zal herschreven moeten worden omdat gunning op grond van laagste
inschrijfprijs slechts gemotiveerd kan worden gedaan. Artikel 19 wijzigt omdat de termijn van 15 dagen
wordt vervangen door 20 dagen.

In nieuwe Nota Aanbestedingsbeleid 2013 wordt uitgebreid stil gestaan bij de nieuwe wet- en
regelgeving en de gevolgen.

Bureau Inkopen en Aanbestedingen

De gemeente Brunssum heeft in juni 2008 met de gemeente Landgraaf een dienstverlenings-
overeenkomst gesloten voor ondersteuning op het gebied van inkoop en aanbesteding.
Sedert 1 oktober 2008 zijn twee medewerkers van de gemeente Landgraaf, de heren Guy Gigase en
Jean-Marie Huynen van het Bureau Inkoop en Aanbestedingen twee dagdelen per week aanwezig. De
gemeente Brunssum en ISD BOL kunnen jaarlijks 750 uren dienstverlening afnemen voor de
ondersteuning. Zij treden op als adviseur en soms als uitvoerder van de aanbesteding en inkoop. Zij
toetsen of inkoop of aanbesteding gebeurt conform de geldende regels van het aanbestedingsbeleid van
de gemeente Brunssum. Denk daarbij aan het gebruik van de juiste procedure gerelateerd aan de
drempelbedragen, het opstellen van inkooptechnische adviezen en de check of er gegronde redenen zijn
voor afwijken van het vigerende beleid. Zij begeleiden echter vooral de aanbesteding middels het
opstellen van het bestek en het verloop van de procedure. Het Meldpunt Aanbestedingen adviseert hen
over wet- en regelgeving en vormt hun sparringspartner.

De medewerkers worden geregeld ingezet bij aanbestedingen, zoals de aanbesteding van de Wmo (Wet
maatschappelijke ondersteuning), leerlingenvervoer etc. Bijna alle diensten en afdelingen maken
gebruik van hun expertise. Bij de dienst Projecten werkt men echter eerder met aanbestedingsadviseurs
uit de bouwwereld.

Uit de praktijk is in de loop van de periode van 2008 tot en met 2011 over het algemeen aangegeven
dat de ondersteuning goed verloopt en dat er sprake is van een professionele begeleiding van het
aanbestedingsproces.Uitzondering vormt de afdeling Voorzieningen.

Vanuit de medewerkers van het Bureau Inkoop en Aanbestedingen is aangegeven dat een verdere
afstemming tussen het aanbestedingsbeleid van de gemeenten Brunssum en Landgraaf, gezien de
mogelijk verdere toekomstige samenwerking met betrekking tot aanbestedingen, wellicht handig zou
zijn.

Conclusie:
De inzet van het Bureau Inkoop en Aanbestedingen werkt goed en in het kader van meer samenwerking
kan ook op beleidsmatig terrein meer onderlinge aansluiting worden gezocht.


ERVARINGEN MET GEKOZEN ONDERNEMERS

Uit de reactie op de vraagstelling hierover blijkt, dat men in het algemeen tevreden is over de gekozen
ondernemers. Zoals blijkt uit het geringe aantal conflicten en rechtszaken is de verhouding tussen de
gemeente en de ondernemers goed te noemen.


ONDERZOEK DOELMATIGHEID EN DOELTREFFENDHEID

In mei 2012 heeft de Stafafdeling Controlling een onderzoek verricht in kader van artikel 213a
Gemeentewet (een doelmatigheids- en doeltreffendheidsonderzoek) De Evaluatie kan gezien worden als


                                                                                                      15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>een vervolg op het onderzoek en onderschrijft de daar aangegeven conclusies. Zoals gesteld in het
onderzoek van mei 2012 zullen in de nieuwe Nota aanbestedingsbeleid indicatoren voor doelmatigheid
en doeltreffendheid opgenomen dienen te worden.


CONSTATERINGEN/AANBEVELINGEN

Uit de jurisprudentie en de reacties van de organisatie blijkt dat de beleidsregels in de Nota
Aanbestedingsbeleid 2008 nog steeds actueel zijn. Echter nu de Aanbestedingswet in werking zal
treden, is een grotere wijziging van de Aanbestedingsnota noodzakelijk. Daarnaast dienen tevens enige
wijzigingen van de Nota plaats te vinden, omdat de Europese drempelbedragen zijn gewijzigd, de
afstemming met het aanbestedingsbeleid van Landgraaf steeds meer speelt, de jurisprudentie scherpere
formuleringen nodig maakt, etc.

Het beleid is echter wel voldoende bekend onder de medewerkers. Wel is er behoefte aan een protocol
Sociale Return en hulp bij het opstellen van bestekken etc.

Uit de interne controles blijkt dat de organisatie zich goed houdt aan het volgen van de voorgeschreven
aanbestedingsprocedure (de juiste procedure wordt gevolgd). Uit de rechterlijke uitspraken en het
aantal conflicten blijkt dat over het algemeen de procedure ook goed wordt gevolgd, dus de
aanbesteding goed wordt uitgevoerd. Daar waar problemen ontstaan, is dit te herleiden tot een gebrek in
de bestekstukken.

Behalve bij de afdeling Informatiebeheer, waar een specifieke problematiek geldt ten aanzien van
vervolgopdrachten, is het aantal fouten afgenomen. Er heeft een leerproces plaatsgevonden. De
organisatie is zich bewuster geworden van aanbesteden en door bijsturing door het Bureau Inkoop en
Aanbestedingen en het Meldpunt Aanbestedingen wordt zorgvuldig omgegaan met procedures.

Ondanks enkele rechtszaken en een minnelijke schikking is de tevredenheid over de gekozen
ondernemers goed, aldus de organisatie.

De afdeling Controlling zal begin 2013 een nieuwe aanbestedingsnota opstellen, die voldoet aan de
nieuwe wet- en regelgeving, rekening houdt met vervolgopdrachten etc. Tevens zal in de loop van 2013
de discussie worden opgestart betreffende de eventueel op te stellen protocollen voor Social Return en
Duurzaamheid.

Uit de evaluatie, die tevens als vervolg op het doellmatigheid- en doeltreffendheidsonderzoek van mei 2
2012 kan worden gezien, blijkt dat de Nota Aanbestedingsbeleid 2008 bruikbaar (doelmatig) is. De
organisatie kent en gebruikt de Nota. Uit de interne controles en de weinige rechtszaken blijkt dat de
Nota doeltreffend is.

In de nieuwe Nota zullen echter indicatoren dienen te worden opgenomen.




                                                                                                     16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>BIJLAGE


                                     JURISPRUDENTIE


Toepassing aanbestedingsregels

Rechtbank Utrecht 2-12-2009 (BK 4705): De Richtlijn en het BAO zijn niet rechtstreeks van
toepassing op de onderhandse aanbestedingsprocedure. Uitgangspunt zijn de algemene regels van het
verbintenissenrecht en meer in het bijzonder de regels betreffende de precontractuele fase en de
totstandkoming van overeenkomsten. Aangezien de Provincie Utrecht zelf ervoor gekozen heeft om de
offerteprocedure als een aanbestedingsprocedure in te richten, zijn ook de algemene regels van het
aanbestedingsrecht, zoals het gelijkheids-, transparantie- en motiveringsbeginsel, van toepassing.

Rechtbank Zwolle 30-11-2009 (BL 3655): Ondanks het van toepassing verklaren van de ARW 2005 in
het beleid dient in de aankondiging of uitnodiging expliciet de ARW 2005 van toepassing te worden
verklaard.

Rechtbank Rotterdam 18– 9-2008 (BF 1369): Bij een aanbesteding van een dienstenconcessie geldt het
BAO niet. Het stond de gemeente vrij om de waardering van het voldaan zijn aan de gunningscriteria
naar eigen inzicht vast te stellen, zolang zij daaromtrent maar transparantie betrachtte, alle inschrijvers
gelijk behandelde en de puntentoerekening naar objectieve maatstaven redelijk is.


Transparantiebeginsel

Rechtbank Middelburg 13-2-2009 (BJ 1373): Een subjectief element kan middels objectieve en
transparante wijze toch gehanteerd worden. Zo kunnen presentaties worden gewaardeerd door een
deskundige beoordelingscommissie. Ze kunnen vanuit hun eigen expertise de inhoud en kwaliteit van
de presentaties tegen elkaar af zetten en beoordelen.

Rechtbank Den Haag 30-07-2009 (BJ 6147) : Bij een gezamenlijke aanbesteding dient één
beoordelingskader te gelden. Van een inschrijver hoeft vóór de inschrijving niet verwacht te worden dat
hij zich informeert of er verschillende toetsingskaders zijn. Er is een ontoelaatbare inbreuk op het
transparantiebeginsel en het beginsel van objectiviteit.

Rechtbank Breda 3-11-2009 (BK 1799): Als uitgangspunt heeft te gelden dat gemeenten als
aanbesteders de voor hen geldende wettelijke voorschriften in acht moeten nemen, dat zij inschrijvers
gelijk moeten behandelen, dat zij transparant, objectief en controleerbaar moeten handelen en dat zij de
algemene beginselen van behoorlijk bestuur in acht moeten nemen. Dit betekent voor onderhavige
aanbesteding, waarin de gemeenten ervoor kiezen om maximumtarieven te hanteren dat zij zich dienen
te oriënteren op de tarieven die gangbaar zijn in de relevante markt. De wijze waarop de gemeenten dat
doen, staat hen in beginsel vrij. De gemeenten hoeven niet te onderzoeken of hun tarieven
kostendekkend zijn. Het directe loon blijft onder het maximumtarief en er is een marge voor
overheadkosten.


                                                                                                         17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>Rechtbank Den Haag 16-12-2009 (BK 6862):Betrokkenheid van een beoordelaar bij een inschrijver
betekent nog niet meteen dat er sprake is van oneerlijkheid, maar wel van uiterste onwenselijkheid.

Rechtbank Rotterdam 12-12-2006, publicatie 23-12-2009 (BK 7568): Het gunningcriterium ‘de
economisch meest voordelige aanbieding’ biedt de aanbestedende dienst in beginsel een ruime
beoordelingsvrijheid, mits daarbij objectieve criteria worden gehanteerd en voldaan is aan de eisen van
transparantie en duidelijkheid.

Rechtbank Den Haag 26-1-2010 (BL 1919): De motivering dient de keuze van de aanbesteder
inzichtelijk te maken en de mogelijkheid te bieden om de uitkomst van de aanbesteding te controleren.
Dat is natuurlijk de essentie van de motiveringsplicht.

Rechtbank Den Haag 30-3-2010 (BL 9937): Het transparantiebeginsel kan alleen gewaarborgd worden
indien aan (potentiële) inschrijvers voorafgaande aan de inschrijving de gunningcriteria en de
wegingsfactoren worden bekendgemaakt, voor zover die zijn opgesteld naar volgorde van belang van
de gunningcriteria die zij voornemens is te hanteren. Wegens strijd met de redelijkheid en billijkheid
dient heraanbesteed te worden en kan niet onderhands worden gegund.

Rechtbank Arnhem 21-7-2010 (BN 3487): De verplichting een bestek te schrijven waarin alle
voorwaarden en modaliteiten van de gunningsprocedure (…) worden geformuleerd op een duidelijke,
precieze en ondubbelzinnige wijze, opdat (..) alle behoorlijk geïnformeerde en normaal oplettende
inschrijvers de juiste draagwijdte kunnen begrijpen en ze deze op dezelfde manier interpreteren (HR
11-11-2005, NJ 2006, 204 Van de Stroom/NIC c.s.)

Rechtbank Leeuwarden 25-6-2008 (BD 5542): Een dergelijke essentiële wijziging van de
aanbestedingsvoorwaarden is op grond van de jurisprudentie van het Hof van Justitie van de Europese
Gemeenschappen niet toegestaan (Succhi di Frutta: gelijke kansen) het beginsel van doorzichtigheid
heeft in essentie ten doel te waarborgen dat elk risico van favoritisme en willekeur door de
aanbestedende dienst wordt uitgebannen. Het impliceert dat alle voorwaarden en modaliteiten van de
gunningprocedure in het aanbestedingsbericht of in het bestek worden geformuleerd op een duidelijke,
precieze en ondubbelzinnige wijze, opdat enerzijds, alle behoorlijk geïnformeerde en normaal
oplettende inschrijvers de juiste draagwijdte kunnen begrijpen en zij deze op dezelfde manier
interpreteren, en, anderzijds, de aanbestedende dienst in staat is om metterdaad na te gaan of de offertes
van de inschrijvers beantwoorden aan de criteria welke op de betrokken opdracht van toepassing zijn.
Er is sprake van een niet toegestane tussentijdse wijziging van een geschiktheidcriterium en dus dient
de aanbestedingsprocedure te worden geannuleerd.

Rechtbank Amsterdam 5-12-2011 (BV 0510): De gemeente had gelet op haar zorgplicht jegens
potentiële inschrijvers – duidelijk in haar aanbestedingsdocumentatie dienen te vermelden wat ze
bedoelde. Ze dient zorg te dragen voor het vermijden van onduidelijkheden. Er is geen aanleiding voor
inschrijver(s) om vragen te stellen over iets wat de inschrijver meent te hebben begrepen en zo ook
heeft mogen begrijpen.

Rechtbank Amsterdam 18-8-2011 (BR 6264): Een aanbestedende dienst heeft een grote mate van
keuzevrijheid bij het vaststellen van en toepassen van gunningcriteria. Deze vrijheid vindt zijn
beperking in die zin dat het toe te passen gunningcriterium zodanig moet zijn geformuleerd, dat alle
redelijk geïnformeerd en normaal oplettende zorgvuldige inschrijvers in staat zijn deze criteria op
dezelfde wijze te interpreteren.

Rechtbank Den Haag 13-2-2012 (BV 7746): het transparantiebeginsel vereist dat een objectieve
beoordelingsmethode wordt gehanteerd die ook achteraf controleerbaar is.




                                                                                                        18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>Gelijkheidsbeginsel

Rechtbank Maastricht 20-07-2009 (BJ 3650): Het aanvullen van een Eigen Verklaring is verboden. Het
ontbreken van een cruciale pagina uit de Eigen Verklaring, waardoor niet de volledige Eigen
Verklaring is overgelegd, kan niet door het alsnog insturen van de bedoelde ontbrekende pagina worden
hersteld. Er is sprake van een aanvulling en niet een verduidelijking.

Rechtbank Arnhem 11-12-2009 (BK 8807): In onderhavige zaak is er geen sprake van eenvoudig te
herstellen gebreken in de zin van artikel 2.1.4.4 ARW 2005. Het ging over zogenaamde ‘knock-out
criteria’, die gelet op het gelijkheidsbeginsel, strikt dienen te worden gehandhaafd.

Hof Den Haag 13-10-2009 (BL 0037): Er was geen sprake van een niet-inhoudelijke geringe fout, die
de Staat eenvoudig kon laten herstellen. Het hof kan de Staat niet verplichten om te gunnen, omdat de
Staat een- en andermaal ondubbelzinnig heeft gesteld het werk niet meer te zullen gunnen en het werk
in een meer uitgebreide vorm op enig moment opnieuw te zullen aanbesteden. Die vrijheid had en
heeft de Staat: de rechter heeft deze te respecteren.

Rechtbank Assen 28-9-2009 (BK 6332): Toezending van relevante gegevens na inschrijvingstermijn
zorgt voor ongeldige inschrijving. Er was bij de inschrijving niet voldaan aan alle door de gemeente in
haar bestek gestelde geschiktheideisen en inschrijvingsvoorwaarden.

Rechtbank Den Haag 16-12-2009 (BK 6862): Inhoudelijke wijziging door een inschrijver van zijn
inschrijving is niet toegestaan na het moment van indienen.

Rechtbank Den Haag 12-2-2010 (BL 4914): Het niet tijdig aanvragen of desgevraagd overleggen van
een geldige VOG (Verklaring omtrent gedrag) van haar onderaannemers komt dus voor risico van
(eiseres) en leidt tot uitsluiting. Het gelijkheidsbeginsel verzet zich er tegen om hiervan af te wijken, nu
met het sanctioneren van het niet tijdig voldoen aan het verstrekken van gevraagde bewijsstukken
(eiseres) bevoordeeld had kunnen worden ten opzichte van andere inschrijvers.

Rechtbank Den Haag 5-1-2010 (BK 4491): Uitgangspunt is dat de aanbestedende dienst bij zijn
beoordeling moet uitgaan van de inschrijving zoals die bij het sluiten van de inschrijvingstermijn is
ontvangen. Het beginsel van gelijke behandeling verzet zich tegen de mogelijkheid dat een inschrijver
zijn inschrijving nadien nog aanvult of wijzigt. Een uitzondering vormen kernbare omissies, zoals
kenbare rekenfouten.

Rechtbank Almelo 9-2-2010 (BL 9688): het alsnog insturen van een door de inschrijver ingevulde en
ondertekende garantieverklaring is geen verduidelijking, maar een herstel van een gebrek in de
inschrijving.

Rechtbank Den Haag 25-1-2010 (BL 0949): ..op zich zelf staat het de Staat vrij om terug te komen op
een eerder geuit gunningvoornemen, of dit nu eigener beweging is of naar aanleiding van reacties van
andere inschrijvers. Indien bij nader inzien blijkt dat een inschrijving ongeldig is, dient het bij de
aanvankelijk winnende inschrijver opgewekte vertrouwen te wijken voor het in het aanbestedingsrecht
verankerde beginsel van gelijke behandeling van alle inschrijvers. Uit dat gelijkheidsbeginsel vloeit
voort dat inschrijvingen die niet aan de voorwaarden voldoen, buiten beschouwing moeten worden
gelaten.

Rechtbank Den Haag 23-12-2009 (BL 1119): Uitgangspunt is dat het een aanbestedende dienst vrij
staat om op gemotiveerde wijze een aanbestedingsprocedure in te trekken, zolang de opdracht nog niet
is gegund. Deze vrijheid wordt begrensd door de algemene beginselen van het aanbestedingsrecht en de
eisen van de precontractuele goede trouw.


                                                                                                          19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>Rechtbank Arnhem 29-4-2010 (BM 7409): Kennisvoorsprong door reeds projecten voor de aanbesteder
te hebben uitgevoerd, is alleen in strijd met het gelijkheidsbeginsel indien er sprake is van een zodanige
kennisvoorsprong dat daardoor de mededinging wordt vervalst of uitgeschakeld.

Rechtbank Den Haag 31-5-2010 (BM 6801): De inschrijver dient zelf zorg te dragen voor een
inschrijving die overeenkomt met het vooraf opgegeven format, zodat alle inschrijvingen met elkaar te
vergelijken zijn.

Rechtbank Zwolle 16-7-2010 (BN 2408): Door een beoordelingsteam was een inschrijving ongeldig
verklaard. Er vond een herbeoordeling plaats door twee deskundigen, waarna de inschrijving alsnog
geldig werd verklaard. Het gelijkheidbeginsel werd geschonden, doordat één van de deskundigen niet
onafhankelijk was en de systematiek bij de herbeoordeling afwijkend was van die bij de eerste
beoordeling (tevens strijd met het transparantiebeginsel). Tevens waren de inschrijfsommen al bekend.

Rechtbank Leeuwarden 24-11-2010 (BO 7626): Het is evident dat inschrijvers in een
aanbestedingsprocedure op geen enkele wijze bij de beoordeling betrokken mogen zijn. Hoewel
Grontmij het bestek heeft gemaakt en de raming kenden, is er naar het voorlopig oordeel van de
voorzieningenrechter geen sprake van concurrentievervalsing, ook niet gelet op de overige
omstandigheden. Grontmij had ook de beoordelingsmethodiek beschikbaar gesteld.

Hof Den Haag 26-10-2010 (BO 2080): Vooroverleg met enkele partijen betekent een schending van
het gelijkheidsbeginsel.

Rechtbank Rotterdam 30-9-2010 (BO 2523): Het achteraf plaatsen van een handtekening op de eigen
verklaring brengt in dit geval geen schending mee van de beginselen van gelijke behandeling en
transparantie. Het beginsel van gelijke behandeling beoogt de ontwikkeling van een gezonde en
daadwerkelijke mededinging tussen de aan de aanbestedingsprocedure voor een overheidsopdracht
deelnemende ondernemingen te bevorderen en vereist dat alle inschrijvers bij het opstellen van het in
hun offertes gedane voorstel dezelfde kansen krijgen; voor alle mededingers moeten dezelfde
voorwaarden gelden.

Rechtbank Amsterdam 27-1-2012 (BV 3081): Het gelijkheidsbeginsel noopt tot een gelijke
beoordeling van alle inschrijvingen.

Hof Den Haag 6-12-2011 (BU 7159): De gemeente heeft de grondbeginselen van het (Europees) recht
inzake overheidsaanbestedingen geschonden. De gemeente heeft immers aan .. de mogelijkheid
gegeven haar aanbieding aan te passen, terwijl zij die mogelijkheid niet aan de andere inschrijver
hoefde aan te bieden. Het bestek is in strijd met het Europeesrechtelijk beginsel van gelijke
behandeling. De na het tijdstip van inschrijving gewijzigde beoordelingssystematiek is in strijd met de
grondbeginselen van het (Europese) recht inzake overheidsaanbestedingen, te weten de beginselen van
transparantie en gelijke behandeling.

Hof Den Haag 201-12-2011 (BU 9048): Indien na de inschrijvingsdatum zou worden uitgegaan van
een lichtere eis ter zake van de nietcapaciteit, zou dat (kunnen) leiden tot bevoorrechting van de partijen
die hebben ingeschreven, en derhalve een schending opleveren van het beginsel van gelijke
behandeling.

Rechtbank Den Haag 4-10-2011 (BU 3377): De elementaire aanbestedingsregel is dat een offerte niet
zonder meer gewijzigd mag en kan worden, althans niet zonder die mogelijkheid ook aan de andere
inschrijvers te bieden.

Rechtbank Den Haag 3-2-2012 (BV 7771): vaste jurisprudentie (kleine) gebreken in een inschrijving
kunnen worden hersteld indien dat de kansen van de andere inschrijvers niet beïnvloedt en slechts in


                                                                                                        20
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>gevallen waarin niet alleen boven elke twijfel is verheven dat sprake is van een kennelijke
verschrijving, maar ook objectief kan worden vastgesteld wat door de inschrijver wel was bedoeld.



Uitsluitend recht

Rechtbank Den Haag 25-8-2009 (BJ 5981): Artikel 17 Besluit Aanbestedingsregels
Overheidsopdrachten (BAO) geeft een aanbestedende dienst expliciet de mogelijkheid, om in plaats
van een Europese aanbesteding uit te schrijven, onder bepaalde voorwaarden een uitsluitend recht aan
een andere aanbestedende dienst of een samenwerkingsverband van aanbestedende diensten te
verlenen. De aanbestedende dienst aan wie een uitsluitend recht is verleend dient zich te houden aan de
overige bepalingen van het EG-Verdrag, zoals de mededingingsbepalingen van artikel 81 e.v. EG-
Verdrag. Het uitsluitend recht moet verleend worden op basis van een wettelijk voorschrift of een
bestuursrechtelijk besluit.

Hof Den Haag 15-12-2009 (BK 6928) De term “alleenrecht”komt uit Richtlijn 2004/18/EG, het
Europees rechtelijke artikel waarop artikel 17 BAO gebaseerd is. De Teckal-doctrine wordt toegepast
bij inbesteden. Er hoeft bij het verlenen van het alleenrecht niet getoetst te worden aan EG-Verdrag, als
aan alle voorwaarden van artikel 17 BAO is voldaan (betreft het Hoger Beroep tegen de uitspraak van
de rechtbank Den Haag van 25-8-2099 (BJ 5981))
(Toelichting: In het Teckal-arrest heeft het Europese Hof aangegeven dat er sprake is van inbesteding
(en dus geen aanbesteding) indien ene persoon ( bijvoorbeeld de gemeente) toezicht uitoefent zoals op
zijn eigen diensten en de andere persoon (bijvoorbeeld een stichting) tegelijkertijd het merendeel van
zijn werkzaamheden verricht ten behoeve van het lichaam of de lichamen die hem beheersen.



Aanvullende opdracht en nieuwe opdracht

Hof Den Bosch 3-11-2009 (BK 7579): Omdat het op grond van artikel 7 van Richtlijn 93/73/EEG hier
kennelijk gaat om een aanvullend werk dat gegund is aan de hoofdaannemer, is geen afzonderlijke
aanbesteding van het gewijzigde onderdeel van het bestek nodig.

Rechtbank Den Haag 16-6-2010 (BN 4842): Er waren wijzigingen met een waarde van 25% van de
som. Door dit meerwerk is er sprake van een werk II en dit kan opnieuw aanbesteed worden. De
vrijheid van een aanbestedende partij om een aanbesteding niet te gunnen is op basis van de
contractsvrijheid in principe ongeclausuleerd. Dit kan, met een beroep op de precontractuele goede
trouw, eventueel anders liggen als het werk al is gegund en daarna pas wordt ingetrokken.

Rechtbank Den Haag 13-12-2010 (BO 8078): Nu de overeenkomst is ontbonden is een situatie
ontstaan waarin een aanbestedingsprocedure is doorlopen en desalniettemin geen overeenkomst meer
bestaat. Niet valt in te zien welke aanbestedingsrechterlijk belang zich ertegen verzet dat de
aanbestedende dienst ertoe overgaat om de doorlopende procedure te heropenen en de opdracht te
gunnen aan de opvolgende gegadigde.

Rechtbank Rotterdam 8-10-2008 (BG 3796): Zowel op basis van de algemene rechtsbeginselen die ten
gronslag liggen aan het aanbestedingsrecht, als op grond van de maatschappelijke zorgvuldigheid geldt,
dat de aanbesteder na doorlopen van de aanbestedingsprocedure het werk niet mag terugtrekken en
vervolgens opdragen aan een ander dan degene aan wie gegund had moeten worden, ongeacht de vraag
of dat in een openbare of een onderhandse procedure gebeurt. Als de gemeente dat toch heeft gedaan,
heeft zij onrechtmatig gehandeld jegens eiseres. Dat ligt echter anders als het later aan een ander
gegunde werk wezenlijk gewijzigd is ten opzichte van het werk waarop eiseres had ingeschreven.



                                                                                                       21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>Rechtbank Den Bosch 3-2-2011 (BP 2974): De gemeenten zijn niet tot contracteren met inschrijver
verplicht, maar zij mogen in beginsel slechts een nieuwe aanbestedingsprocedure opstarten wanneer zij
wezenlijke wijzigingen aanbrengen in de specificaties van de opdracht. Er is echter geen wezenlijke
wijziging. Er mag niet heraanbesteed worden, nu de inschrijver voldoet aan de gunningcriteria. Wel
mogen de gemeenten besluiten om niet tot gunning van de opdracht over te gaan.
Ongeldigheid

Hof Arnhem 27-10-2009 (BK 1406): Een ongeldige inschrijver wordt geacht niet te hebben
ingeschreven en kan in rechte ook geen aanspraak maken op het alsnog verkrijgen van de opdracht. Hij
heeft geen belang.

Rechtbank Maastricht 28-8-2008 (BE 9867): Volgens vaste jurisprudentie moet een inschrijving die
ongeldig is en derhalve buiten beschouwing moet worden gelaten, geacht worden niet te zijn gedaan,
zodat zij geen deel uitmaakt van het aanbestedingsproces.

Rechtbank Arnhem 3-8-2009 (BJ 6233): De inschrijving was ongeldig wegens negatief bedrag in de
inschrijvingsstaat.

Rechtbank Roermond 23-12-2009 (BK 7490): Het is niet mogelijk om na gunning een inschrijving
alsnog ongeldig te verklaren.

Rechtbank Den Haag 9-6-2010 (BM 8009): Het feit dat de opdracht voorlopig was gegund aan Bwaste
impliceert dat de Gemeente daarop onder omstandigheden kan terugkomen en dat de opdracht
uiteindelijk aan een ander kan worden gegund. Er was nog geen uitvoering geweest. Er is dan ook geen
aanleiding om de rechtsverhouding reeds aan te merken als één van opdrachtgever en opdrachtnemer.

Rechtbank Den Haag 26-1-2010 (BL 3775): Volgens vaste jurisprudentie kan een inschrijver die
ongeldig heeft ingeschreven nimmer het werk gegund krijgen. De algemene beginselen van het
aanbestedingsrecht, meer in het bijzonder het beginsel van gelijke behandeling en transparantie,
brengen mee dat de gestelde criteria en regelgeving in beginsel strikt dienen te worden gehanteerd. Als
uitgangspunt geldt dan ook dat een ongeldige inschrijving tot terzijdelegging van de aanbieding zal
moeten leiden, ook indien dit pas in een later stadium wordt geconstateerd of als zodanig wordt
aangevoerd.

Rechtbank Groningen 19-6-2009 (BJ 0717): Een discriminatoir gevolg van het geven van een
hersteltermijn is dat een aanbieder niet wordt bevrijd van een concurrent, omdat de aanbesteder
aanvulling voor de één toestond terwijl de ander die gelegenheid niet behoefde. Daarbij kan het zelfs zo
zijn dat uit eigen belang gekozen is voor het toestaan van aanvulling doordat zij ervan op de hoogte was
dat er slechts twee inschrijvers waren, te weten één dure en één goedkope en zij niet het risico wilde
lopen dat juist de laagste inschrijver als ongeldig terzijde zou worden gelegd. Het accepteren van een
dergelijke keuzemogelijkheid voor de aanbesteder strookt met het uitgangspunt, te weten het bereiken
van optimale prijs/kwaliteitsverhouding voor de overheid. De ratio van het (dwingend) voorgeschreven
zijn van een aanbestedingsprocedure komt in gedrang als aanvulling hier niet toegestaan zou zijn.




Opsplitsen

Rechtbank Arnhem 25-1-2010 (BL 2848): Of in het onderhavige geval een aanbestedingsplicht kan
worden aangenomen is afhankelijk van hoe de werken dienen te worden gekwalificeerd. Kan de bouw
van de onderhavige parkeergarage als één werk worden beschouwd of dienen de werken (de bouw van
een casco-plus parkeergarage, de inrichting van de parkeergarage en de inrichting van het maaiveld van


                                                                                                      22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>het parkeerterrein) als afzonderlijke werken te worden aangemerkt. Indien er sprake is van één werk
geldt dat de waarden van de werken bij elkaar moeten worden geteld.. Een parkeergarage kan slechts
als zodanig en als één technische en economisch geheel functioneren als de coating op de vloer is
aangebracht, de garage is voorzien van een slagboom, bewegwijzering, betaalautomaten,
sprinkelerinstallatie etc. Voornoemde voorzieningen, die dus in economische en technische zin
samenhangen met de functie van het gebouw en daarmee één bouwwerk opleveren, worden in opdracht
van de gemeente aangelegd. Het is de gemeente toegestaan deze opdrachten apart te laten verzorgen
door verschillende aannemers. Omdat de opdrachten evenwel aangemerkt kunnen worden als één werk
dient de totale waarde van de opdrachten te worden opgeteld. Daarmee komt de waarde van de bouw
van de parkeergarage boven de (Europese) drempelwaarde uit, zodat de werken (afzonderlijk)
aanbesteed dienen te worden.

Grensoverschrijdend belang

Rechtbank Amsterdam 13-11-2008 (BJ 8246): Voor overheidsopdrachten voor (2) B-diensten geldt dat
indien een opdracht een duidelijk grensoverschrijdend belang vertoont een voorafgaande oproep tot
mededinging en aanbesteding verplicht is. Indien er geen grensoverschrijdend belang aanwezig is, kan
de gemeente de overeenkomst sluiten.

Hof Den Haag 29-6-2010 (BN 4167): De aanbesteding is een zogenaamde 2B-dienst. Daarvoor geldt
slechts het vereiste van passende publiciteit vooraf, indien er sprake is van een duidelijk
grensoverschrijdend belang.

Gelijkwaardig

Hof Leeuwarden 28-9-2010 (BN 8784): Uitgangspunt is dat het toelaten van een alternatief type
product niet mag leiden tot een – in aanbestedingsrechtelijke zin – ongeoorloofde substantiële wijziging
van de opdracht. De redelijkheid en billijkheid staan in de weg aan het weigeren van een alternatief
volstrekt gelijkwaardig product. De gelijkwaardigheid moet dan redelijkerwijs geen punt van discussie
kunnen zijn.

2B diensten

Rechtbank Breda 22-12-2009 (BK 7300): Hulp bij de huishouding is een 2B-dienst en kan onderhands
aanbesteed worden zonder verplichting tot publicatie.

Rechtbank Rotterdam 12-12-2006, publicatie 23-12-2009 (BK 7568): Rechtskundige diensten betreffen
diensten, zoals opgenomen in bijlage 2, onderdeel B van het BAO. In verband hiermee is een beperkte
aanbestedingsprocedure ingevolge artikel 21 van het BAO van toepassing.

Procedures
College van Beroep voor het bedrijfsleven 3-11-2011 (BU 3221): Onderhandelingsprocedure is een
zelfstandige aanbestedingsprocedure.

Geheimhouding

Rechtbank Zwolle 2-6-2010 (BM 6522): De aanbestedende dienst moet inzicht, duidelijkheid en
openheid geven omtrent de winnende inschrijving, zonder dat bedrijfsvertrouwelijke informatie wordt
verstrekt.

Rechtbank Rotterdam 22-6-2010 (BN 2470): De naam van een referent is niet dermate
bedrijfsgevoelige informatie, dat daardoor het recht op een eerlijk proces onder druk mag komen te
staan. Wel kunnen verdere details van de referentie mogelijk concurrentiegevoelig zijn, zonder dat deze
informatie nodig is in het oogpunt van transparantie.


                                                                                                     23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>Rechtbank Den Haag 27-8-2010 (BN 5931): Voorop staat dat een aanbestedende dienst geen informatie
openbaar dient te maken die de rechtmatige commerciële belangen van een inschrijver zou kunnen
schaden (artikel 41 lid 5 BAO) Dit kan echter onder bepaalde omstandigheden uitzondering lijden, met
name wanneer er gegronde redenen zijn om aan te nemen dat een beoordeling onjuist is. Dat het hier
om concurrentiegevoelige informatie gaat, acht de voorzieningenrechter voldoende aannemelijk (hier
was zelfs de naam van een referent concurrentiegevoelige informatie)

Raad van State 14-4-2010 (BM 1054): Het BAO is geen wet in formele zin maar een maatregel van
behoorlijk bestuur, zodat de Wet openbaarheid van bestuur (Wob) hiervoor niet wijkt. Wel dient bezien
te worden of de richtlijn zich niet tegen de toepassing van de Wob verzet. Artikel 6 van de Richtlijn
heeft betrekking op vertrouwelijkheid en bepaalt dat de aanbestedende dienst, onder bepaalde
voorwaarden, de nationale regelgeving waaronder hij valt in acht dient te nemen. Uit deze zinsnede kan
worden afgeleid dat artikel 6 van de Richtlijn geen uitputtend karakter heeft en dat dit artikel zich niet
verzet tegen toepassing van de Wob in onderhavige geval (verzocht werd om afschriften van de
inschrijvingen voor de openbare aanbesteding openbaar te maken)

Rechtbank Utrecht 22-2-2012 (BV 6410): Uitleg in kader van artikel 2.29.9 ARW 2005. Het niet
mededelen van bepaalde gegevens van de gunning indien de openbaarmaking daarvan (onder meer) de
rechtmatige commerciële belangen van ondernemers zou kunnen schaden, is niet van toepassing indien
er gegronde redenen zijn om aan te nemen dat de beoordelingen of genomen beslissing onjuist is.

Rechtbank Haarlem 27-7-2011 (BT 1682): Dat bestuurorganen op grond van de Wob niet zijn
gehouden documenten die inmiddels niet meer in hun bezit zijn op te sporen en te verstrekken. Van
eiser mocht worden verlangd dat hij zou hebben aangegeven welke documenten van welke
overheidsinstellingen naar zijn mening bij verweerder berusten.
Het is niet onaannemelijk dat het belang van openbaarmaking van documenten uit de nog lopende
aanbestedingen niet opweegt tegen het belang van de bescherming van vertrouwelijk aan de overheid
meegedeelde bedrijfsgegevens en tegen de economische en financiële belangen van BZK. Verweerder
heeft de overige aanbestedingsdossiers per pagina beoordeeld en delen van de dossier niet openbaar
gemaakt op grond van artikel 10, eerste lid, aanhef en onder c, Wob, artikel 10, tweede lid, aanhef en
onder b en/of g en/of e, Wob dan wel op grond van artikel 11, eerste lid Wob. De rechtbank is van
oordeel dat verweerder door middel van de per onderdeel verstrekte uitgebreide motivering aannemelijk
heeft gemaakt dat het belang van openbaarmaking niet opweegt tegen de in die artikelonderdelen
genoemde belangen.


Andere aanverwante onderwerpen

Rechtbank Den Haag 25-8-2009 (BJ 5981): Er is geen sprake van staatssteun als de prijs die betaald
wordt niet boven de gemiddelde marktprijs ligt.

Raad van State 9-9-2009 (BJ 7186): Afbouw van de subsidierelatie en aanbesteding staan los van
elkaar. De aanbestedingsprocedure en de beëindiging van de bestaande subsidierelatie zijn twee
afzonderlijke procedures. Verder heeft de redelijke termijn betrekking op de afbouw van de
verplichtingen jegens derden in het kader van bestaande subsidierelatie en niet op de voorbereiding van
de eventuele opdracht. Dat de stichting ervoor gekozen heeft de verplichtingen door te laten lopen
totdat er duidelijkheid was over de aanbestedingsprocedure komt voor haar eigen rekening.

Rechtbank Arnhem 18-12-2009 (BK 6483): Het gunnen via de aanbestedingsprocedure aan de laagste
aanbieder betekent niet per definitie dat er geen sprake is van ongeoorloofde staatssteun als bedoeld in
artikel 87, eerste lid, in samenhang met artikel 88, derde lid, van het EG-Verdrag. Er had een melding




                                                                                                        24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>bij de Europese Commissie dienen plaats te vinden gezien de hoogte van de bijdragen
(investeringsbijdrage en bijdragen in de exploitatie van het zwembad)

Rechtbank Arnhem 2-11-2011 (BU 3569): Gronduitgifte in erfpacht en grondruil zijn niet
aanbestedingsplichtig.




                                                                                         25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>