<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Rekenkamer Heerlen

Nota van Bevindingen

Nulmeting 2015 Sociaal Domein
Onderdeel Integraal Beeld en Toegang




                  1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Colofon

Rekenkamer Heerlen
Lieve Schouterden, voorzitter en enig lid.



Dit onderzoek is uitgevoerd in samenwerking met de Algemene Rekenkamer.

Projectleider en onderzoeker Rekenkamer Heerlen: Lieve Schouterden
Mede-onderzoeker: Etienne Lemmens

Projectleider en onderzoeker Algemene Rekenkamer: Egbert Jongsma
Mede-onderzoeker: Marjan de Rijke


December 2015




                                       2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Inhoudsopgave



Colofon .................................................................................................... 2
Inhoudsopgave ......................................................................................... 3
Aanbieding ............................................................................................... 5


1. Inleiding .............................................................................................. 7
      1.1 Aanleiding van het onderzoek ........................................................ 7
      1.2 Opzet en uitvoering van het onderzoek in 2015 ................................ 8


2. Onderzoeksvragen ................................................................................ 11
      2.1 Centrale vraagstelling Nulmeting 2015 ........................................... 11
      2.2 Onderzoeksvragen ....................................................................... 11
      2.3 Structuur van deze nota ............................................................... 12


3. Integrale aanpak .................................................................................. 13
      3.1 Bestuurlijke inrichting .................................................................. 13
      3.2 Beleid ........................................................................................ 16
      3.3 Uitvoering taken .......................................................................... 17
      3.4 Aandachtspunten integrale aanpak ................................................ 18


4. Toegang.............................................................................................. 19
      4.1 Inrichting van de toegang ............................................................. 19
      4.2 Instrumentarium hulpverleners ..................................................... 24
      4.3 Doorontwikkeling toegang ............................................................ 26
      4.4 Aandachtspunten toegang ............................................................ 27




                                                    3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>5. Informatievoorziening ........................................................................... 29
      5.1 Informatie over doelgroepen ......................................................... 29
      5.2 Gebruik en kosten voorzieningen ................................................... 29
      5.3 Middelen .................................................................................... 30
      5.4 Resultaten .................................................................................. 33
      5.5 Eigen onderzoeken ...................................................................... 33
      5.6 Aandachtspunten informatievoorziening.......................................... 33


6. Controle, toezicht en verantwoording ...................................................... 35
      6.1 Controle ..................................................................................... 35
      6.2 Toezicht ..................................................................................... 36
      6.3 Verantwoording ........................................................................... 37
      6.4 Aandachtspunten controle, toezicht en verantwoording ..................... 37




                                                  4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Aanbieding

Hierbij bieden wij de nota van bevindingen Nulmeting Decentralisaties Sociaal
Domein 2015, onderdeel Integraal Beeld en Toegang, aan.

In het onderdeel Integraal Beeld en Toegang hebben we de bevindingen
weergegeven die de domeinen van de decentralisaties jeugdhulp,
maatschappelijke ondersteuning en (arbeids) participatie overstijgen.
Daarnaast geven we een aantal aandachtspunten mee, dat naar boven is
gekomen tijdens ons onderzoek. Deze nota van bevindingen en die voor de
onderdelen Jeugdhulp, Wmo 2015 en Participatiewet vormen samen de
feitelijke onderbouwing van de visualisaties die aan de gemeenteraad worden
aangeboden en daarmee openbaar worden.

Op het moment van dit schrijven koppen de kranten: “Heerlen is nationaal
topscoorder: € 3.468,- subsidie per inwoner! Dat is ruim 78% boven het
landelijk gemiddelde van € 1.947,-. De zwakke sociale structuur en de
centrumfunctie van Heerlen zorgen (mede) voor hoge kosten.”
Samen met 80 miljoen meer geld voor de decentralisatie van de nieuwe taken
Jeugdzorg, Participatie en WMO 2015 en de daaraan gekoppelde
bezuinigingen staat de organisatie Heerlen voor een gigantische uitdaging om
meer te doen met minder geld, om ondersteuning en continuïteit van zorg te
leveren en een omslag te maken in werk en cultuur. Van transitie naar
transformatie.


Woord van dank
De onderzoekers hebben in de organisatie een team van medewerkers
ontmoet die gedreven en energiek aan de slag zijn gegaan met een
gecompliceerde opgave die zijn weerga niet kent. Nooit eerder zijn zulke
verstrekkende transities doorgevoerd op gemeentelijk niveau. En dat met
minder budget.
Open, inspirerend en soms emotioneel is gesproken over de worstelingen, de
complexiteit, de onzekerheden die ze op hun weg naar ondersteuning of zorg
voor de burgers zijn tegengekomen. Maar zeker ook trots en tevreden is
gesproken over de gerealiseerde voortgang en de behaalde resultaten. Met
vertrouwen in de toekomst wordt al weer hard gewerkt aan de
doorontwikkelingen, de transformatie.

Chapeau en veel dank voor de constructieve medewerking!


Lieve Schouterden
Voorzitter van de Rekenkamer Heerlen




                                       5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>1. Inleiding
1.1 Aanleiding van het onderzoek
Door de decentralisatie van de taken werk, zorg en jeugd is er een complexe
en omvangrijke operatie op gang gekomen. Dit brengt grote veranderingen in
verantwoordelijkheid, beleid, uitvoering en geldstromen met zich mee. De
Rekenkamer Heerlen wil met dit onderzoek de raad een controle- en
sturingsinstrument bieden door de organisatie van, de ontwikkelingen in, en
de effecten van de decentralisaties in kaart te brengen.
De legitimiteit van dit onderzoek is gevonden in:
•     het grote maatschappelijke belang van de decentralisaties in het sociaal
      domein voor de burger met een zorgbehoefte en/of beperking,
•     het grote financiële belang van de decentralisaties in het sociaal domein,
•     het   aanmerkelijk     organisatorisch   belang    door    de    gewijzigde
      werkstructuren binnen het ambtelijk apparaat en de ketenpartners,
•     de uitdrukkelijke wens en de grote verantwoordelijkheid van de
      gemeenteraad om de transitie en transformatie in het sociaal domein
      succesvol te laten zijn,
•     en de aangenomen motie van D66 (november 2014) met het verzoek
      een nulmeting als instrument voor verdere monitoring uit te voeren.

Voorliggend treft u de nulmeting aan namelijk “hoe heeft de gemeente
Heerlen de gedecentraliseerde taken georganiseerd”. Hierbij gaat het om het
in kaart brengen van de missie, doelstellingen, schaalniveau taken, toegang
tot voorzieningen, integraliteit en de budgetten (2015/forecast 2016) die
staan voor deze decentralisaties.
In het voorjaar 2016 zal de Rekenkamer zich richten op de aantallen burgers
die gebruik maken van ondersteuning, zorg en voorzieningen en de
realisatiecijfers over 2015. Op dit moment loopt een omvangrijk herindicatie-
proces enerzijds en de aanlevering van aantallen door aanbieders anderzijds,
waardoor het beeld op de aantallen nog elke dag wijzigt.
In een volgend onderzoek (2017) vindt een studie plaats van de ontwikkeling
van de transitie naar de transformatie en de (maatschappelijke) effecten van
de decentralisaties.

Deze nota van bevindingen is feitelijk van aard en dient als basis en
naslagwerk om het uitgezette beleid (en middelen) de komende jaren verder
te onderzoeken. De Rekenkamer onthoudt zich in deze fase van een oordeel
omdat de essentie van deze nulmeting (en instrumentontwikkeling) een
weergave van de feitelijke inrichting van de gedecentraliseerde taken inhoudt.
Om oordelen te kunnen uitspreken zal de Rekenkamer deze nulmeting 2015
als referentiekader hanteren, waaraan de bevindingen in komende
onderzoeken aan worden getoetst. In de vervolgonderzoeken zal de
Rekenkamer meer nadruk leggen op de knelpunten die zich voordoen en
aanbevelingen opnemen.




                                       7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>De Rekenkamer Heerlen werd ook benaderd door de Algemene Rekenkamer
om mee te werken aan het landelijk onderzoek “Gevolgen decentralisaties in
de praktijk”. Dit onderzoek loopt over een periode van 2015 tot en met 2018.
Er worden 12 gemeenten geselecteerd, één per provincie. De Rekenkamer
Heerlen heeft gevolg gegeven aan dit verzoek van de Algemene Rekenkamer,
onder de voorwaarde dat (deelname aan) het onderzoek een meerwaarde
heeft voor de gemeente Heerlen. Deze meerwaarde dient te worden gevonden
in het antwoord op de centrale vraagstelling, in het profiteren van expertise
en onderzoekskracht van de Algemene Rekenkamer, de benchmark en het
ophalen van ‘good practices’ bij de 12 deelnemende gemeenten.




Figuur 1. Schema meerjarig onderzoek 3Decentralisaties




1.2 Opzet en uitvoering van het onderzoek in 2015
Het onderzoek is een coproductie van de Rekenkamer Heerlen en de
Algemene Rekenkamer. In deze teksten gebruiken we voor het leesgemak
“Rekenkamer”, terwijl in het nationaal onderzoek gebruik zal worden gemaakt
van de term “Algemene Rekenkamer”, waarbij Heerlen noch de andere
deelnemende gemeenten met naam worden genoemd.

Vooraf is een (Heerlense) onderzoeksopzet Nulmeting 2015 opgesteld waarin
de onderzoeksvragen zijn geformuleerd. De onderzoeksopzet is op 10 juni
besproken in de WFA en op 23 juni in het college toegelicht door de




                                             8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>gemeentesecretaris waarmee op 22 juni constructief overleg over het
onderzoek is gepleegd. Op 28 juli is de definitieve onderzoeksopzet naar de
raad gestuurd ter kennisname.

Om de onderzoeksvragen te beantwoorden heeft er in de periode juni-juli-
augustus-september 2015 een uitgebreide deskresearch plaatsgevonden. In
diezelfde periode zijn ook vele interviews afgenomen. Zowel het aantal te
bestuderen documenten als het aantal te interviewen personen was vele
malen groter dan in de onderzoeksopzet voorzien. Toen was niet in te
schatten dat er zoveel sleutelfiguren betrokken zijn met de decentralisaties.

In oktober 2015 zijn de diverse visualisaties gemaakt en hebben de
geïnterviewde sleutelfiguren de gegevenscheck uitgevoerd. November was de
maand van opstellen van de nota’s van bevindingen en het testen van de
digitale applicatie.

Op 7 december 2015 is het eindresultaat besproken met algemeen directeur
en programmamanager en op 14 december met het bestuursteam sociaal
domein. In het bestuursteam zijn de verantwoordelijke wethouders mede
vertegenwoordigd; op 13 juli hebben zij kennis genomen van de opzet van
het onderzoek en op 14 december via de presentatie van het eindresultaat.
Op 15 december is het onderzoek gepresenteerd aan het College.

Op 6 januari 2016 wordt de nulmeting in de eerste nieuwe raadsinformatie-
opzet aan de raad gepresenteerd.

Voor deze (kwalitatieve) nulmeting, basis voor verder meerjarig onderzoek, is
het de uitdrukkelijke wens van de Rekenkamer dat de organisatie zich achter
de ‘kaart’ kan plaatsen alvorens het onderzoek aan de raad wordt
gepresenteerd. Dit om discussie over feiten tijdens de verdere monitoring te
voorkomen. Dit streven is volledig waargemaakt. De sleutelfiguren hebben na
de ambtelijke verificatie allen hun akkoord met betrekking tot de inhoud van
deze nulmeting uitgesproken.




                                      9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>2. Onderzoeksvragen
2.1 Centrale vraagstelling Nulmeting 2015
In het onderzoek om te komen tot een nulmeting in 2015 hanteert de
Rekenkamer de volgende centrale vraagstelling:
Op welke wijze heeft de gemeente Heerlen de gedecentraliseerde
taken in het Sociaal Domein ingericht?

Vanaf den beginne had de Rekenkamer voor ogen dat deze inrichting via een
soort “landkaart” een totaaloverzicht moet geven aan de raad. Een overview
met de mogelijkheid om door te klikken en meer detailinformatie op te
roepen, afhankelijk van interesse en actualiteit.
De Rekenkamer is er trots op dat deze bijzondere vorm van
‘onderzoeksrapportage’ als een grafische techniek op de tablets van de
raadsleden te raadplegen is. De Rekenkamer beoogt hiermee de veelheid aan
informatie en de complexe relaties en samenhang binnen het sociaal domein
te structureren en daarmee een dieper begrip van de transities in het Sociaal
Domein te realiseren.

Het streven van de organisatie is een integraal sociaal domein te creëren. Op
dit moment is er desondanks voor gekozen om verschillende flowcharts per
domein te vervaardigen. Dit heeft te maken met de nog niet tot stand
gekomen ontschotting binnen de domeinen in deze transitiefase, de oud-
nieuw-situaties en tempoverschillen in de diverse wetten en de verschillende
schaalniveaus van inrichting en/of samenwerking en het al dan niet uitvoeren
van de centrumfunctie op onderdelen.


2.2 Onderzoeksvragen
Om de centrale vraagstelling te beantwoorden heeft de Rekenkamer een
antwoord gezocht op de volgende onderzoeksvragen:
•   In hoeverre beoogt de gemeente Heerlen een integraal sociaal domein
    (visie/missie sociaal domein; afstemming/samenwerking beleidsterreinen
    in het sociaal domein; congruentie Wmo-regio, jeugdzorgregio en
    arbeidsmarktregio; uitvoering integrale aanpak sociaal domein)?
•   Welke relatie heeft de gemeente Heerlen met ketenpartners in het
    sociaal domein (krachtenveld maatschappelijke partners/aanbieders;
    samenwerkingsafspraken; kennis- en informatiedeling)?
•   Welke doelstellingen en welk beleid heeft de gemeente Heerlen gevormd
    binnen het sociaal domein (doelstellingen en beleid jeugdzorg,
    maatschappelijke ondersteuning en arbeidsparticipatie; afstemming
    beleid op regiogemeenten)?
•   Over welke data beschikt de gemeente Heerlen over doelgroepen en
    middelen in het sociaal domein (omvang en type doelgroepen jeugdzorg,
    maatschappelijke ondersteuning en arbeidsparticipatie; bronnen data)?




                                     11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>•   Hoe heeft de gemeente Heerlen de organisatie en bedrijfsvoering in het
    sociaal domein ingericht (schaalniveau waarop taken jeugdzorg,
    maatschappelijke ondersteuning en arbeidsparticipatie zijn ingericht;
    samenwerkingsverbanden; sociale wijkteams; regionaal Werkbedrijf;
    bedrijfsvoering (werk)processen zoals inkoop en contractmanagement,
    personeelsmanagement en financieel management)?
•   Hoe heeft de gemeente Heerlen de informatievoorziening in het sociaal
    domein ingericht waarmee gestuurd kan worden op jeugdzorg,
    maatschappelijke ondersteuning en arbeidsparticipatie (stuurinformatie;
    ontwikkeling van indicatoren; gemeentelijke beleidsmonitor sociaal
    domein; kennisdeling met ketenpartners)?
•   Hoe heeft de gemeente Heerlen het toezicht, de controle en de
    verantwoording in het sociaal domein ingericht (kwaliteitsborging
    jeugdzorg, maatschappelijke ondersteuning en arbeidsparticipatie;
    controle door gemeenteraad; verantwoordingsinformatie)?

Hiertoe zijn circa 200 beleidsstukken, uitvoeringsnotities, verordeningen en
uitvoeringsregels, presentaties, programma’s en middelen begroting 2015
bestudeerd en vele interviews gehouden.
Vanuit deze data-analyses is er gezocht naar een passende structuur om de
veelheid aan informatie gecomprimeerd in de flowcharts te posteren.


2.3 Structuur van deze nota
In deze nota beantwoorden we de onderzoeksvragen via onderstaande
structuur:
•    In hoofdstuk 3 gaan we in op de wijze waarop de gemeente een
     integrale aanpak van het sociaal domein wil bewerkstelligen.
•    In hoofdstuk 4 gaan we in op de inrichting van de toegang tot
     voorzieningen door de gemeente Heerlen.
•    In hoofdstuk 5 gaan we in op de informatiepositie van de gemeente
     Heerlen en de wijze waarop de informatievoorziening sociaal domein is
     ingericht.
•    In hoofdstuk 6 gaan we in op de onderwerpen controle, toezicht en
     verantwoording.




                                     12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>3. Integrale aanpak
De gemeente Heerlen streeft naar het realiseren van een integrale aanpak
van het sociaal domein. De gemeente doet dit via:
   1. de bestuurlijke inrichting: het organiseren van de taken,
      verantwoordelijkheden en bevoegdheden die de gemeente sinds 1
      januari 2015 heeft;
   2. het beleid: het hanteren van integrale beleidskaders;
   3. de uitvoering van taken: via specifieke instrumenten en methoden.


3.1 Bestuurlijke inrichting
Verantwoordelijkheid sociaal domein

Met het in werking treden van de Jeugdwet, Wet maatschappelijke
ondersteuning 2015 en de Participatiewet per 1 januari 2015 is de gemeente
Heerlen verantwoordelijk geworden voor een kwalitatief en kwantitatief
toereikende hulp aan jeugdigen en hun ouders, maatschappelijke opvang en
(arbeids)participatie via algemene en individuele voorzieningen. De
verantwoordelijkheid voor hulp aan jeugdigen is nieuw voor de gemeente
Heerlen. De gemeente had al taken voor de maatschappelijke opvang op
basis van de Wet maatschappelijke ondersteuning 2007. Daarnaast had de
gemeente ook al taken voor de (arbeids)participatie via de Wet werk en
bijstand en de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening. Het uitbreiden van de
verantwoordelijkheden van de gemeente Heerlen zorgt ervoor dat de
gemeente de belangrijkste overheidslaag is geworden voor burgers die
ondersteuning en hulp nodig hebben. De gemeente is daarbij niet alleen
verantwoordelijk voor het beleid, maar ook eindverantwoordelijk voor de
kwaliteit van de uitvoering van voorzieningen.

Portefeuilleverdeling College

Binnen het College is de wethouder Welzijn en Zorg aangewezen als degene
die de decentralisaties sociaal domein coördineert. Hij is daarnaast zelf
verantwoordelijk voor de Wmo 2015.
De wethouder Economie, Werkgelegenheid en Sport is verantwoordelijk voor
de Participatiewet, de wethouder Jeugd en Onderwijs is verantwoordelijk voor
de Jeugdwet.

Rollen van de gemeente

Men kan 4 rollen onderscheiden:
  • Opdrachtgever: de gemeente stelt beleid op, realiseert een toereikend
     hulp- en ondersteuningsaanbod via financieren algemene en individuele
     voorzieningen, stuurt op nakomen (contract/inkoop)afspraken met
     aanbieders, stuurt op oplossen van knelpunten en wachtlijsten.




                                      13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>   •   Procesregisseur: de gemeente is eindverantwoordelijk voor een
       toereikend hulp- en ondersteuningsaanbod, daartoe richt de gemeente
       de noodzakelijke processen in zoals de toegang tot voorzieningen en de
       besluitvorming hierover.
   •   Klantregisseur: gemeente is verantwoordelijk voor regie op
       casusniveau, de uitvoering van deze rol valt onder de sociale
       buurtteams en expertiseteams en kan in de praktijk dus door een
       medewerker van een andere organisatie dan de gemeente uitgevoerd
       worden.
   •   Uitvoerder: de gemeente kan ervoor kiezen zelf voorzieningen uit te
       voeren of uit te besteden (zoals bij Jeugdhulp), de gemeente blijft wel
       verantwoordelijk voor de kwaliteit van de uitvoering.


Schaalniveau’s waarop taken sociaal domein worden uitgevoerd

De gemeente Heerlen voert de taken sociaal domein uit op verschillende
bestuurlijke niveaus (schaalniveaus). Het betreft:
   • Euregio Maas-Rijn
   • Landelijk niveau
   • Limburg
   • Zuid-Limburg
   • Parkstad
   • Heerlen

Zo werkt de gemeente Heerlen voor de Jeugdwet samen op de schaal van
Zuid-Limburg voor het inkopen en organiseren van specialistische
voorzieningen jeugdhulp. De gemeente Maastricht is hiervoor gemandateerd.
Bij de voorzieningen met betrekking tot de Participatiewet en Wmo 2015
werkt de gemeente Heerlen deels samen op Parkstadniveau, maar meer nog
regelt de gemeente Heerlen de inkoop en organisatie daarvan op Heerlens
niveau. Een uitzondering vormt de uitvoering van Beschermd wonen en
opvang, dat de gemeente Heerlen als centrumgemeente uitvoert voor de
regio Parkstad. De gemeente Heerlen werkt in wisselende samenstellingen
met gemeenten samen binnen regionale samenwerkingsverbanden voor
jeugdhulp, maatschappelijke ondersteuning en (arbeids)participatie. Deze
samenwerking kent vaak al een langere traditie dan 1 januari 2015. Verder is
een aantal voorzieningen met betrekking tot de jeugdhulp en de Wmo op
landelijk niveau ingekocht en georganiseerd. Ten slotte voeren landelijke
instellingen bepaalde taken uit ten behoeve van de gemeente Heerlen in het
kader van de jeugdwet, Wmo 2015 en de Participatiewet.

Hieronder geven we een overzicht van de taken op de verschillende
schaalniveaus:




                                      14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>Schaalniveau         Taken
EU-regio Maas-Rijn   Grensoverschrijdende samenwerking en kennisdeling op terrein
                     arbeidsmarkt, onderwijs en opleiding
Landelijk            VNG verzorgt inkoop en organisatie van:
                     - Jeugdhulp: kindertelefoon, vertrouwenspersoon, gesloten jeugdzorg 12-,
                     GGZ bij eetstoornissen, websites over adoptie en opvoeden
                     - Wmo 2015: doventolk en clientondersteuning

                     VNG verleent ondersteuning tbv afspraken met zorgverzekeraars
                     Landelijke uitvoeringsinstellingen:
                     - Het Centraal Administratiekantoor (CAK) int ouderbijdrage Jeugdwet
                     (momenteel stop gezet) en Wmo 2015 namens gemeente
                     - De Sociale Verzekeringsbank (SVB) beheert de Persoons Gebonden
                     Budgetten (PGB) en verricht betalingen aan zorgverleners
                     - Het Uitvoeringsinstituut WerknemersVerzekeringen (UWV) beheert
                     doelgroepenregister garantiebanen en stelt vast wie hieronder valt
                     Landelijke inspecties:
                     - Samenwerkende Inspecties Jeugd houden toezicht op kwaliteit jeugdhulp
                     - Landelijke inspecties houden toezicht op werking stelsel Jeugdwet, Wmo
                     2015 en Participatiewet
Limburg              Samenwerkingsverband Limburg Economic Development gericht op
                     ontwikkelen van Zuid-Limburg als technologische en economische regio
Zuid-Limburg         JeugdzorgPlus (Gesloten jeugdzorg)
                     Inkoop en organisatie specialistische jeugdhulp
                     Jeugdreclassering en jeugdbescherming
                     Crisishulp en -opvang jeugdhulp
                     Wmo 2015: vervoer
                     Pleegzorg
                     Participatiewet: Arbeidsmarktregio, Regionaal Arbeidsmarkt Netwerk,
                     Regionaal Werkbedrijf
                     Veilig Thuis (voormalig meldpunt huishoudelijk geweld en
                     kindermishandeling)
                     Collectieve belangenbehartiging en (cliënt)participatie
                     Kennis delen en samen werken in de keten
Parkstad             Jeugdhulp: ambulante jeugdhulp
                     Wmo 2015: Heerlen is centrumgemeente en verantwoordelijk voor
                     Beschermd Wonen
                     Wmo 2015: Inkoop en organisatie hulpmiddelen, begeleiding individueel en
                     groep, huishoudelijke hulp
                     Participatiewet: SW-bedrijf WOZL, Werkgevers Service Punt (WSP),
                     Projectbureau Social Return on Investment, SPRINC
                     Kennis delen en samen werken in de keten
Heerlen              Jeugdhulp: Preventief jeugdbeleid, jeugdgezondheidszorg, opgroei- en
                     opvoedondersteuning, vertrouwenspersoon
                     Wmo 2015: Persoonlijke verzorging, Woningaanpassingen,
                     clientondersteuning (MEE), bevorderen sociale samenhang, mantelzorg en
                     leefbaarheid
                     PGB
                     Participatiewet: Jobcenter Heerlen, Jongerenloket, Gemeentelijke werkbedrijf
                     Werk voor Heerlen en Baanbrekend Werk
                     Toezicht op kwaliteit Wmo 2015 en Participatiewet
                     Toegang tot voorzieningen via Sociale Buurtteams en Expertiseteams




Samenwerking met partners op de diverse schaalniveaus

De gemeente werkt met een veelheid aan partners samen op de domeinen
jeugdhulp, maatschappelijke ondersteuning en (arbeids)participatie. De wijze
van samenwerking verschilt per domein en per specifieke taak.




                                            15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>Per domein: Voor de jeugdhulp is de regionale samenwerking vastgelegd in
een Regionaal Transitie Arrangement, landelijk is het opstellen van een
dergelijk arrangement verplicht gesteld. Voorzieningen voor specialistische
jeugdhulp zijn georganiseerd en ingekocht op landelijk niveau en op het
niveau van Zuid-Limburg. Voor de organisatie en inkoop op regionaal niveau
is de gemeente Maastricht gemandateerd om namens Heerlen deze taken uit
te voeren. De regionale samenwerking met betrekking tot de Participatiewet
kent een aantal landelijke kaders, waaronder de verplichte samenwerking van
gemeenten, UWV, werkgevers(organisaties) en werknemersorganisaties in
een regionaal werkbedrijf binnen een arbeidsmarktregio. Het regionaal
werkbedrijf fungeert in het geval van Zuid-Limburg als een (bestuurlijk)
netwerk/platform. De samenwerking voor wat betreft de Wmo 2015 is minder
aan landelijke kaders gebonden en daardoor zelf door de gemeente Heerlen
in te vullen. Dit is met uitzondering van Beschermd Wonen waar de gemeente
Heerlen als centrumgemeente deze taak uitvoert voor de andere gemeenten
in de regio Parkstad.

Per taak: De samenwerking tussen de gemeente Heerlen en partners kan per
taak van het sociaal domein verschillen. Dat heeft enerzijds te maken met het
type arrangement (regionale inkoop, inkoop door gemeente Heerlen zelf,
subsidie, etc.) en met de partner, waarmee de gemeente samen werkt. Zo
kan de samenwerking met bepaalde partijen op basis van marktwerking
plaats vinden (vraag en aanbod bij elkaar brengen), maar ook is voor
bepaalde partners sprake van afhankelijkheid of gedwongen winkelnering. Het
gaat hierbij om met name partners met betrekking tot de jeugdhulp:
gecertificeerde instellingen voor het gedwongen kader van jeugdhulp,
aanbieders van jeugdhulp met unieke (landelijke) expertise en aanbieders
met een unieke positie voor wat betreft het volume van cliënten dat ze aan
kunnen. Daarnaast is de gemeente Heerlen afhankelijk van de bereidheid van
private werkgevers om mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt een plek
te willen bieden.


3.2 Beleid
De gemeente Heerlen heeft in diverse beleidsdocumenten weergegeven wat
de gemeente wil bereiken in het sociaal domein, via een missie en integrale
doelen voor het beleid en inmiddels ook voor de transformatie. Daarnaast
heeft de gemeente Heerlen voor de jeugdhulp en de maatschappelijke
ondersteuning de integrale beleidsdoelen vertaald naar specifieke doelen,
prestaties en effecten. Voor de Participatiewet heeft de gemeente dat in
oktober 2015 gedaan. Hierbij heeft de gemeente verbindingen gelegd tussen
de   diverse   beleidsvelden    van   Participatie (inkomensondersteuning,
armoedebeleid, handhaving, schuldhulpverlening, re-integratie, participatie)
en met de andere onderdelen van het sociaal domein, zoals jeugdhulp en
onderwijs. Nieuw hierin is dat het belang van het kind centraal wordt gezet.
Ten slotte hanteert de gemeente Heerlen een aantal uitgangspunten bij het
uitvoeren van de beleidskaders.




                                     16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>Missie sociaal domein
   • Iedereen doet er toe en doet wat hij kan
   • Waar nodig ondersteunt de gemeente
   • Het belang van het kind gaat boven alles

Integrale beleidsdoelen
   • Mensen zijn zelfredzaam en participeren
   • Kinderen groeien gezond en veilig op met optimale
      ontwikkelingskansen
   • Problemen worden voorkomen
   • Efficiënte en effectieve ondersteuning

Veranderdoelen (doelen voor de transformatiefase)
   • Ondersteuning wordt integraal en eenvoudig georganiseerd
   • Ondersteuning wordt goedkoper waar mogelijk
   • Meer regelruimte en minder bureaucratie
   • Veranderde houding gemeente, professionals, burgers

Uitgangspunten
   • Co-creatie ipv top-downsturing
   • Ondersteuning is maatwerk
   • Ondersteuning is gericht op eigen kracht
   • Belang van kind voorop
   • Handelingsruimte voor de professional
   • Ontschotten waar nodig
   • Innovatie als middel om doelen te bereiken


3.3 Uitvoering taken
De gemeente Heerlen geeft verder invulling aan de integrale aanpak van het
sociaal domein via de toegang tot voorzieningen. Zo verloopt de toegang tot
voorzieningen via sociale buurtteams en expertiseteams die allen worden
gevormd door hulpverleners uit diverse disciplines. Zie ook hoofdstuk 4.
De gemeente wil de integrale aanpak de komende jaren verder versterken
door medewerkers Werkgelegenheid en Sociale Zaken en Wmo sterker te
verbinden (integratie) met de sociale buurtteams en de expertiseteams.

De hulpverleners in de sociale buurtteams en expertiseteams maken gebruik
van het instrument zelfredzaamheidsmatrix om eventuele problemen op de 11
leefgebieden in kaart brengen. De leefgebieden zijn: inkomen, dagbesteding,
huisvesting, gezinsrelaties, geestelijke gezondheidszorg, fysieke gezondheid,
verslaving, vaardigheden bij activiteiten van het dagelijks leven, sociaal
netwerk, maatschappelijke participatie en justitie.

Voor de voorzieningen jeugdhulp en maatschappelijke ondersteuning
gebruiken hulpverleners de methodiek van 1Gezin1Plan1Regisseur (1G1P1R)
om samen met de cliënt een plan van aanpak op te stellen.




                                     17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>In dit 1G1P1R worden de problemen die spelen op de verschillende
leefgebieden in kaart gebracht en worden afspraken gemaakt over de hulp en
of ondersteuning die de gemeente biedt om deze problemen aan te pakken.
Voor de voorzieningen met betrekking tot de Participatiewet gebruikt de
gemeente Heerlen samen met de andere gemeenten binnen de regio Parkstad
de methodiek Dariuz om in kaart te brengen wat een cliënt nodig heeft en wat
deze kan. Op basis hiervan worden ontwikkelplannen opgesteld.
In hoofdstuk 4 gaan we verder in op de zelfredzaamheidsmatrix, het 1G1P1R
en de Dariuz methodiek.


3.4 Aandachtspunten integrale aanpak
De gemeente Heerlen is per 1 januari 2015 verantwoordelijk voor een
omvangrijk pakket aan taken met betrekking tot het sociaal domein. De
gemeente heeft deze taken op verschillende (bestuurlijke) schaalniveaus
georganiseerd. Per schaalniveau en per taak werkt de gemeente samen met
andere partners. Daarnaast varieert de invloed van de gemeente per
schaalniveau en per taak. Hierdoor heeft de gemeente Heerlen te maken met
een complex geheel aan relaties die als geheel ervoor moeten zorgen dat de
beoogde doelen, prestaties en effecten sociaal domein gerealiseerd worden.
Het sturen op het realiseren van de beoogde doelen, prestaties en effecten
sociaal domein via dit complexe geheel vormt een belangrijke uitdaging voor
de gemeente Heerlen de komende jaren. Zeker ook omdat in de komende
jaren de transformatie van het sociaal domein z’n beslag moet krijgen en de
gemeente Heerlen daarmee de kortingen op de budgetten die het Rijk
doorvoert moet kunnen opvangen.




                                     18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>4. Toegang
Het inrichten van de toegang tot voorzieningen is een belangrijk instrument
voor de gemeente Heerlen om de doelen op het sociaal domein te bereiken
binnen de daarvoor beschikbaar gestelde middelen. In dit hoofdstuk gaan we
in op de wijze waarop de gemeente Heerlen de toegang tot de voorzieningen
sociaal domein heeft ingericht en op de instrumenten die hulpverleners
gebruiken om te bepalen welke hulp of ondersteuning nodig is. We sluiten af
met de volgende stappen die de gemeente Heerlen wil zetten gericht op het
doorontwikkelen van de toegang.


4.1 Inrichting van de toegang
De gemeente heeft de toegang tot voorzieningen georganiseerd rondom:
   • 13 Sociale Buurt Teams (SBT), een formeel samenwerkingsverband van
     hulpverleners die de lichtere hulp en ondersteuning bieden
   • 2 Expertise Teams (ET), een formeel samenwerkingsverband van
     hulpverleners met specialistische kennis en expertise

Daarnaast bestaat al langer het fenomeen Buurtsteun, waarin vormen van
mantelzorg, vrijwilligersondersteuning en burgerparticipatie samengebracht
zijn. Gezamenlijk zal door de betrokken organisaties invulling gegeven worden
aan diverse mogelijkheden van (informele) ondersteuning en initiatieven in de
buurt met onder meer als doel het stimuleren van onderlinge netwerken en
het versterken van de cohesie in de buurt. Kwetsbare burgers zullen daardoor
minder snel kwetsbaar zijn en zullen niet altijd terug hoeven te vallen op
professionele hulp.

Buurtindeling

In onderstaande kaart is de indeling van de teams opgenomen:

Heerlen Noord
Hoensbroek                Pers          Huish     > 2 reg*
Maria Gewanden                   4361      2155          1260
Mariarade                        3713      1725           970
                                 8074      3880          2230


Nieuw Lotbroek                   4650      1995          1180


de Dem                           7214      4055          2570




                 Totaal     19.938      13.810          5.980




                                                   19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>Heerlerheide            Pers           Huish     > 2 reg*
Vrieheide                       5767      2810          1700


HH-Passart                      5554      3075          2116


Heksenberg                      3206      1485           795
Beersdal                        5144      2380          1065
                                8350      3865          1860




               Totaal     19.671        9.750          5.676




Heerlen Zuid
Centrum                 Pers           Huish     > 2 reg*
Zeswegen                        3781      1735           950
Eikenderveld                    2570      1475           780
                                6351      3210          1730


GMS                             4988      2675          1460


MSP                             6373      3330          2015


Centrum                         4936      3335          1445


               Totaal     22.648       12.550      6.650


                        Pers           Huish     > 2 reg*
Heerlerbaan centrum             4251      2220          1405
Schil                           5469      2555          1065
                                9720      4775          2470


Welten                          4151      2330          1155
Bekkerveld                      2772      1495           535
Caumerveld                      5127      2875          1070
                               12050      6700          2760


Molenberg                       4389      2405          1550
               Totaal     26.159       13.880      6.780

* Huishoudens met gebruik van meer dan 2 regelingen




                                                  20
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>Sociale Buurt Teams (SBT)

De gemeente Heerlen heeft ervoor gekozen 13 Sociale Buurt Teams (SBT’s) in
te stellen, die het grondgebied van de gemeente Heerlen afdekken.
In deze 13 SBT’s werken hulpverleners vanuit verschillende disciplines
(wijkverpleegkundigen, maatschappelijk werkers en medewerkers jeugd)
samen in een samenwerkingsverband. De SBT’s zijn niet op één locatie
gezamenlijk gehuisvest, maar vormen een samenwerkingsverband tussen en
vraagbaak voor professionals.

De SBT’s leveren (lichte vormen van) ondersteuning, wijzen op het vergroten
van zelfredzaamheid en eigen kracht of algemeen toegankelijke voorzieningen
en stellen 1G1P1R op in samenspraak met de Expertiseteams (ET’s). Voor de
jeugdhulp is een directe koppeling gelegd tussen elke medewerker Jeugd van
de SBT’s en de consulenten Jeugd in de ET’s.

De SBT’s zorgen voor vroegsignalering zodat op tijd hulp kan worden ingezet
om erger te voorkomen en geven uitvoering aan eigen kracht, waardoor
burgers zo snel mogelijk weer regie over hun eigen leven kunnen krijgen en
de aanspraak op voorzieningen vermindert. De SBT’s werken samen met
onder andere scholen, peuterspeelzalen, maatschappelijke instellingen,
woningbouwverenigingen en huisartsen.
De medewerkers van de SBT’s hebben wekelijks overleg over de casuïstiek
die in de buurt speelt. Daarnaast gaan de medewerkers op huisbezoek, geven
ze advies, nemen ze deel aan multidisciplinair overleg en zorgen voor een
eventuele overdracht van casussen aan de ET’s.

De medewerkers van de SBT’s blijven in dienst van hun eigen organisatie en
worden ook door hun eigen organisatie aangestuurd. De gemeente Heerlen is
opdrachtgever van de SBT’s, de opdrachtnemer is de welzijnsorganisatie
Alcander.
De medewerkers maatschappelijk werk en jeugd worden gefinancierd via de
subsidierelatie met de gemeente Heerlen aan de organisaties maatschappelijk
werk en jeugd waar de medewerkers in dienst zijn. De wijkverpleegkundige
wordt gefinancierd via de zorgverzekeraar en zorginstelling. Aan Meander is in
2015 tevens een beperkte aanvullende financiering gegeven.


Expertise Teams (ET)

De twee Expertise Teams (ET’s) Heerlen Noord en Heerlen Zuid ondersteunen
de Sociale Buurt Teams (SBT’s) met hun specialistische kennis en expertise.
In de ET’s werken verschillende experts op het terrein van jeugd,
verstandelijke en lichamelijke beperkingen, (sociaal) psychische en
psychiatrische problematiek, verslavingsproblematiek, maatschappelijke
ondersteuning en participatie, werk en inkomen, schuldhulpverlening en
vroegtijdig school verlaten samen. In totaal is de volgende personele
capaciteit beschikbaar voor de twee ET’s (afgerond 37 fte):




                                     21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>Functie                         Organisatie                    Aantal FTE
Coördinatoren ET’s              Gemeente Heerlen               2
Procesbegeleiders 3D            Gemeente Heerlen               2
Administratieve ondersteuners   Gemeente Heerlen               1,56
Consulenten jeugd                                              Totaal 17,72
                                Bureau Jeugdzorg                              10,72
                                Radar                                          1,00
                                Stichting MEE                                  0,89
                                XONAR                                          0,89
                                Mondriaan                                      0,78
                                Driessen                                       3,44
Gedragswetenschappers                                          Totaal 1,33
                                Bureau Jeugdzorg                               0,67
                                Radar                                          0,67
Consulenten volwassenen                                        Totaal 4,00
                                Mondriaan                                      0,89
                                Radar                                          1,44
                                Leger des Heils                                0,89
                                Levanto                                        0,78
Adviseurs                                                      Totaal 5,61
                                GGD (jeugdarts)                                0,22
                                Gemeente Heerlen (Wmo)                         2,00
                                Gemeente Heerlen (Poort werk
                                en inkomen)                                    2,06
                                Gemeente Heerlen
                                (Schuldhulpverlening)                          0,44
                                Gemeente Heerlen
                                (Jongerenloket)                                0,22
                                Gemeente Heerlen
                                (Leerplicht en VSV)                            0,11
                                VHH                                            0,56
Procesondersteuners Jeugd en
TOBW                                                           Totaal 4,00
                                Gemeente Heerlen (Jeugd)                       3,00
                                Gemeente Heerlen (TOBW)                        1,00




De inhoudelijke experts van de ET’s zijn vanuit hun eigen organisatie
gedetacheerd bij de gemeente Heerlen (bij het nieuwe bureau Toegang bij de
afdeling Werkgelegenheid en Sociale Zaken).

De coördinatoren zijn in dienst van de gemeente Heerlen en sturen de experts
in de ET’s operationeel aan. Deze coördinatoren vallen hiërarchisch onder het
nieuwe bureau Toegang.
De procesbegeleiders 3D en de administratieve ondersteuners zijn eveneens
in dienst van de gemeente Heerlen.

De ETs leveren advies en hulpverlening bij complexe problematiek,
ondersteunen bij een casus indien professionals in het SBT of voorliggend veld
er zelf niet uit komen. Als een individuele of maatwerkvoorziening nodig is,
dan is er een onderbouwing nodig bij 1G1P1R. Dit gebeurt in samenwerking
met de overige teamleden, waarbij ten alle tijden degenen worden betrokken
die mandaat hebben om de voorziening toe te kennen.




                                                  22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>De taken van de Expertiseteams zijn als volgt:
   • Hulpverlening aan huishoudens/burgers met complexe problematiek.
      Voor Jeugd zijn vanuit verschillende organisaties consulenten Jeugd
      gedetacheerd om deel te nemen aan het ET. De consulent van het ET
      heeft de beslissende stem. Het ET bepaalt wanneer afgeschaald kan
      worden naar het SBT of een andere professional.

   •   Ondersteunen en optimaliseren van hulpverlening. De ET’s hebben een
       adviesrol naar de professionals in de SBT’s en het voorliggend veld. Het
       ET ondersteunt bij een casus indien professionals in het SBT of
       voorliggend veld er zelf niet uit komen. Voor Jeugd betreft dit vaste
       medewerkers. De consulenten Jeugd in de ET’s zijn gekoppeld aan de
       medewerkers jeugd in de SBT’s. In complexe casuïstiek waar kinderen
       betrokken zijn, wordt de casus ten alle tijd besproken met de
       gedragswetenschapper.

   •   Advies over een individuele of maatwerkvoorziening. Als een individuele
       of maatwerkvoorziening nodig is, dan is er een onderbouwing nodig bij
       1G1P1R. Dit gebeurt in samenwerking met de overige teamleden,
       waarbij ten alle tijden degenen worden betrokken die mandaat hebben
       om de voorziening toe te kennen. Bij Jeugd vindt voor de onderbouwing
       altijd afstemming plaats met de gedragswetenschapper. De
       medewerker met mandaat voor het afgeven van de beschikking Jeugd
       is de procescoördinator Jeugd. Deze procescoördinator voert een check
       uit op het hele proces, of alle relevante stappen zijn gevolgd en partijen
       zijn betrokken bij het opstellen van de 1G1P1R.

   •   Raadsmeldingen. Alle consulenten Jeugd in de ET’s zijn bevoegd om
       meldingen te doen bij de Raad voor de Kinderbescherming, in overleg
       met de gedragswetenschapper.

   •   Politiezorgmeldingen en zorgmeldingen door derden. Politie- en
       zorgmeldingen worden opgepakt door medewerkers Jeugd van het ET
       met een Bureau Jeugdzorg achtergrond. Deze medewerkers zijn fysiek
       gehuisvest    binnen  het   veiligheidshuis en   zijn   hiërarchisch
       ondergebracht bij Expertiseteam Zuid. Zorgmeldingen door derden
       worden opgepakt in het expertiseteam van Noord en Zuid. Anonieme
       zorgmelders worden gevraagd contact op te nemen met Veilig Thuis.


Alternatieve toegang tot voorzieningen jeugdhulp

In de Jeugdwet is bepaald dat naast de gemeente de huisarts, jeugdarts en
medische specialist hun zelfstandige verwijsbevoegdheid blijven houden onder
de voorwaarden van beschikbaarheid van budget en een inkoopovereenkomst
tussen gemeente en zorgaanbieder.
Voor jeugdzorgplus, jeugdbescherming en jeugdreclassering geldt tevens dat
gecertificeerde instellingen, openbaar ministerie, kinderrechters, justitiële




                                       23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>jeugdinstellingen en meldpunt huishoudelijk geweld en kindermishandeling
direct naar individuele voorzieningen kunnen verwijzen.



Visuele weergave toegang op hoofdlijnen

Hieronder geven we de toegang tot de voorzieningen sociaal domein op
hoofdlijnen weer:




Figuur 2: Zelfredzaamheidsmatrix




                                    24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>4.2 Instrumentarium hulpverleners

Zelfredzaamheidsmatrix
De hulpverleners in de sociale buurtteams en expertiseteams maken gebruik
van het instrument zelfredzaamheidsmatrix om eventuele problemen op de 11
leefgebieden in kaart brengen. De leefgebieden zijn: inkomen, dagbesteding,
huisvesting, gezinsrelaties, geestelijke gezondheidszorg, fysieke gezondheid,
verslaving, vaardigheden bij activiteiten van het dagelijks leven, sociaal
netwerk, maatschappelijke participatie en justitie. Samen met de burger met
een hulp- of ondersteuningsvraag (cliënt) wordt een begin- en streefscore
bepaald per leefgebied. De schaal kent 5 scores zoals weergegeven in
onderstaande tabel.

Tabel: Scores ZRM
 5. Volledig zelfredzaam
 4. Voldoende zelfredzaam
 3. Beperkt zelfredzaam
 2. Niet zelfredzaam
 1. Acute problematiek


1Gezin1Plan1Regisseur (1G1P1R)
Voor de voorzieningen jeugdhulp en maatschappelijke ondersteuning
gebruiken hulpverleners vervolgens de methodiek van 1G1P1R om samen met
de cliënt een plan van aanpak op te stellen. In dit 1G1P1R plan worden de
problemen die spelen op de verschillende leefgebieden in kaart gebracht en
worden afspraken gemaakt over de hulp en of ondersteuning die de gemeente
biedt om deze problemen aan te pakken.

Het werken met de zelfredzaamheidsmatrix en de werkwijze 1G1P1R heeft de
gemeente vastgelegd in werkafspraken met de hulpverleners die deel
uitmaken van de SBT’s en de ET’s en met huisartsen, kinderartsen en
jeugdartsen. Ook de scholen in Parkstad Limburg hebben zich gecommitteerd
aan het werken met 1G1P1R. Op deze manier werken gemeente,
hulpverleners en partners als scholen op een gestandaardiseerde manier, wat
samenwerking, informatie-uitwisseling en eventuele overdracht van cliënten
makkelijker maakt.
De cliënt mag zelf ook een eigen plan opstellen (familiegroepsplan) – zonder
inmenging van hulpverleners – dat als vertrekpunt van het gezinsplan
(1G1P1R) kan dienen.

Dariuz methodiek
Voor de voorzieningen met betrekking tot de Participatiewet heeft de
gemeente Heerlen samen met de andere gemeenten binnen de regio Parkstad
de Dariuz methodiek ingekocht om in kaart te brengen wat een cliënt nodig
heeft en wat deze kan. Deze wordt toegepast in de verschillende
cliëntprocessen: instroom, doorstroom en uitstroom.




                                     25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>Tijdens het proces van instromen past de gemeente de Dariuz Wegwijzer toe.
Onderdeel hiervan is een diagnose van de verdiencapaciteit en het doorlopen
van     de   zelfredzaamheidsmatrix.    Op      basis hiervan   worden    een
BasisOntwikkelPlan opgesteld en een activiteit gezocht die past bij het
arbeidspotentieel en de situatie van de cliënt.
Tijdens het doorlopen van de activiteit (Doorstroom) voert de gemeente de
Dariuz Assessment uit, waardoor het concreter zicht krijgt op de klant. Op
basis hiervan wordt een Individueel Ontwikkelplan opgesteld voor het
versterken van competenties en wegnemen van eventuele belemmeringen.
De laatste stap (Uitstroom) betreft het vaststellen van de loonwaarde van de
cliënt via de Dariuz Loonwaardemeting: is regulier betaald werk haalbaar voor
de cliënt? Op basis hiervan worden de vervolgstappen bepaald: begeleiden
naar regulier betaald werk of andere trajecten als (arbeidsmatige)
dagbesteding.


4.3 Doorontwikkeling toegang
De gemeente Heerlen heeft in 2014 prioriteit gelegd bij het voorbereiden van
de overdracht (transitie) van taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden
sociaal domein. In de eerste helft van 2015 heeft de gemeente zich vooral
gericht op het uitvoeren hiervan. Het echt doorvoeren van een andere en
integrale wijze van het bieden van hulp en ondersteuning pakt de gemeente
vanaf de komende periode verder op door in te zetten op:

   •   het wijkgericht inrichten van 1 toegangspunt, zo integraal mogelijk
       werkend;
   •   het verbeteren van de SBT's en ET’s op basis van de praktijkervaring
       over 2015;
   •   het werken met een uniform werkproces door de toegangspunten en
       het aanvragen van verschillende voorzieningen via één proces;
   •   op elkaar afgestemde doorontwikkeling toegang en doorontwikkeling
       sturing en bekostiging;
   •   het meer inzetten op eigen kracht en zelfredzaamheid in het
       toegangsproces;
   •   het ontwikkelen en implementeren van een kwaliteitsstandaard.

Zo zijn al plannen klaar om de beleidsvelden en poorten Werkgelegenheid en
Sociale zaken en Wmo van de gemeente sterker te verbinden met de sociale
buurtteams en expertiseteams. Dit omvat ook het werken met het instrument
1G1P1R: bij het invullen zou meer aandacht besteed moeten worden aan de
inkomenssituatie van het betreffende individu of gezin. Daarnaast wil de
gemeente Heerlen ook stappen zetten in het doorontwikkelen van buurtsteun.




                                     26
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>4.4 Aandachtspunten toegang
De toegang tot voorzieningen is een belangrijk aangrijpingspunt voor de
gemeente Heerlen om de beoogde doelen, prestaties en effecten sociaal
domein te bereiken binnen de gestelde budgettaire kaders.

De gemeente Heerlen heeft bij de jeugdhulp te maken met andere
hulpverleners en instanties die zelfstandig mogen doorverwijzingen naar
voorzieningen. Een belangrijk aandachtspunt betreft het zicht houden op de
verwijzingen door anderen en het maken van afspraken over bijvoorbeeld het
uitwisselen van informatie en kennis. Daarnaast is een belangrijk
aandachtspunt het verder integreren van de beleidsvelden en medewerkers
Wmo en Werk en Inkomen van de gemeente met de sociale buurtteams en
expertiseteams. Zeker ook als randvoorwaarde om de komende jaren de
kortingen op de budgetten die het Rijk doorvoert op te kunnen vangen.




                                    27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>28
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>5. Informatievoorziening
In dit hoofdstuk gaan we in op de informatiepositie van de gemeente Heerlen
en de wijze waarop de gemeente de informatievoorziening heeft
georganiseerd. De gemeente Heerlen is voor het kunnen volgen van en sturen
op de uitvoering afhankelijk van informatie, die inzicht geeft in:

   •   de doelgroepen die hulp en ondersteuning nodig hebben;
   •   de middelen die het Rijk beschikbaar stelt voor het sociaal domein;
   •   het gebruik en de kosten van voorzieningen;
   •   de resultaten die met de verstrekte voorzieningen bereikt worden.


5.1 Informatie over doelgroepen
De doelgroepen die de gemeente Heerlen in 2014 reeds voorzag van
voorzieningen op basis van de Wmo 2007, Wet werk en bijstand en de Wet
schuldhulpverlening waren uiteraard in beeld bij de gemeente. De nieuwe
doelgroepen die vanaf 1 januari 2015 onder de verantwoordelijkheid van de
gemeente Heerlen vallen, had de gemeente voorafgaande aan de formele
transitie nog niet goed in beeld. De gegevens over die doelgroepen zijn in
verschillende leveringen beschikbaar gesteld aan de gemeenten via het
Centraal Administratie Kantoor (CAK), het Centrum indicatiestelling zorg
(CIZ), de zorgverzekeraars (Vektis) en de Sociale Verzekeringsbank (SVB).
Op basis van de beschikbare cijfers zijn door de gemeente Heerlen en in
regionaal verband prognoses gemaakt over het verwachte gebruik van
voorzieningen in 2015.

In de loop van 2015 heeft de gemeente beter zicht gekregen op de
doelgroepen met betrekking tot de nieuwe taken via onder andere het voeren
van (keukentafel)gesprekken met nieuwe cliënten en met cliënten, waarvan
de indicatie uiterlijk 31 december 2015 afloopt. Daarnaast krijgt de gemeente
ook door informatie over het gebruik van voorzieningen beter zicht op de
doelgroepen (omvang en kenmerken) en kan daardoor ook beter onderbouwd
bepalen welke capaciteit nodig is in de toegang.


5.2 Gebruik en kosten voorzieningen
De gemeente Heerlen heeft een deel van de informatie over het gebruik en de
kosten van voorzieningen in eigen beheer en in eigen informatiesystemen
ondergebracht. Het betreft voornamelijk taken met betrekking tot de Wmo
2015 en de Participatiewet. Verder is de gemeente Heerlen afhankelijk van de
informatie die sociale buurtteams, expertiseteams, de gemeente Maastricht
met betrekking tot de jeugdhulp en hulpverleners aan de gemeente
verstrekken.




                                      29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>Ultimo oktober 2015 heeft de gemeente Heerlen zelf nog niet alle
beschikkingen ingevoerd in het informatiesysteem. Daarnaast sluiten de
registraties van de SBT’s nog niet aan bij registraties die de gemeente
gebruikt, waardoor het uitwisselen van informatie lastig is. Verder komt de
informatie van hulpverleners (zorgaanbieders) direct bij de gemeente of via
Maastricht voor de jeugdhulp langzaam op gang. Hierdoor beschikt de
gemeente Heerlen ultimo oktober nog niet over actuele, volledige en
betrouwbare informatie over het gebruik en de kosten van voorzieningen.


5.3 Middelen
Middelen van het Rijk
Het Rijk stelt via diverse uitkeringen in het Gemeentefonds middelen
beschikbaar voor het sociaal domein (uitvoeren van taken in het kader van de
Jeugdwet, Wmo 2015 en de Participatiewet). Het gaat met name om de
integratie-uitkering sociaal domein. Deze uitkering bestaat uit de middelen die
per 2015 voor de Wmo 2015 (het nieuwe deel) en voor de jeugdhulp naar
gemeenten gaan. Daarnaast bestaat de integratie-uitkering sociaal domein uit
het participatiebudget (onderdelen re-integratie en SW), zoals dat per 2015
voor de Participatiewet beschikbaar komt. De inkomensvoorziening loopt via
de specifieke uitkering BUIG (buiten gemeentefonds om).
De middelen worden voor drie jaar verstrekt via één integratie-uitkering en
blijven apart zichtbaar op de gemeentefondsbegroting. Na drie jaar is het Rijk
voornemens de middelen over te hevelen naar de algemene uitkering van het
gemeentefonds, tenzij dit om verdeelsysteem-technische redenen niet
mogelijk is.

Het gemeentelijk aandeel voor de Wmo 2015 en Jeugd in 2015 is op basis van
de historische situatie bepaald, wat wil zeggen dat op basis van historische
gebruiksgegevens (peiljaar 2012) is bepaald wat een gemeente ontvangt. Per
2016 wordt voor beide een objectief verdeelmodel ingevoerd, wat wil zeggen
dat middelen worden verdeeld op basis van de kenmerken van de populatie
van een gemeente. De kenmerken waarop het Rijk de verdeling baseert,
zouden een voorspellende waarde moeten hebben van het verwachte gebruik
aan voorzieningen in een gemeenten. Voor Participatie wordt vanaf het begin
van de integratie-uitkering begonnen met een objectief verdeelmodel. Voor
Beschermd Wonen (onderdeel Wmo 2015) gebruikt het Rijk een apart
verdeelmodel    om     daarmee    de  budgetten    te  verdelen   voor    de
centrumgemeenten, zoals de gemeente Heerlen.

De gemeente krijgt via circulaires (mei-, september- en decembercirculaire)
informatie over welke budgetten het Rijk beschikbaar stelt voor het komende
begrotingsjaar. Deze budgetten zijn voorschotten, de uiteindelijke afrekening
vindt na enkele jaren plaats en dan pas is het uiteindelijke budget van het
Rijk definitief. De budgetten voor Heerlen kunnen per circulaire anders
zijn/aangepast worden. Dit is voor 2015 ook gebeurd.




                                      30
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>Financiële foto sociaal domein stand oktober 2015 (incl. Novembernota ter
behandeling in de raadsvergadering van 1 december 2015)




                                   31
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>32
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>5.4 Resultaten
De gemeente Heerlen beschikt voor de Participatiewet over stroomgegevens
van cliënten (instroom, doorstroom en uitstroom). Voor de stroomgegevens
over een deel van de Wmo 2015 en de Jeugdwet is de gemeente afhankelijk
van de informatie van andere partijen, zoals eerder in dit hoofdstuk
aangegeven.

De gemeente levert de beschikbare gegevens over het sociaal domein, die
afgesproken zijn binnen VNG verband (gemeentelijke beleidsmonitor sociaal
domein), aan bij het CBS. Het CBS bewerkt deze gegevens, toetst deze en
biedt ze aan bij het Kwaliteits Instituut Nederlandse Gemeenten (KING).
KING publiceert de gegevens op de website www.waarstaatjegemeente.nl.
Heerlen heeft over het eerste en tweede kwartaal gegevens aangeleverd bij
het CBS. Het CBS heeft zelf gegevens opgevraagd bij alle aanbieders die
jeugdhulp trajecten uitvoeren. Deze gegevens zijn zowel gepubliceerd op
www.waarstaatjegemeente.nl als op Statline, de website van het CBS waar
data openbaar beschikbaar worden gesteld.



5.5 Eigen onderzoeken
De gemeente voert via de afdeling Administratie & Onderzoek een aantal
eigen onderzoeken uit gericht op het sociaal domein:
   • onderzoek naar hoe mensen omgaan met versoberingen in
      huishoudelijke hulp;
   • onderzoek naar sociaal netwerk van 55-plussers: wat hebben ze nodig
      en wat kan de buurt leveren;
   • onderzoek naar de klanttevredenheid over Wmo-voorzieningen;
   • eens per 2 jaar burgeronderzoek leefbaarheid en veiligheid (in
      september 2015 wordt dit onderzoek uitgevoerd, hierin wordt onder
      andere de vraag meegenomen: hoe goed zijn burgers geïnformeerd
      over het sociaal domein?).




5.6 Aandachtspunten informatievoorziening
Het vraagstuk van een goede informatievoorziening vormt een belangrijk
aandachtspunt voor de gemeente Heerlen, gezien het belang van een
betrouwbare begroting (beheersen van financiële risico’s), het inkopen van
zorg en ondersteuning, het kunnen toetsen of aanbieders zich aan de
inkoopafspraken houden en het bepalen van de benodigde capaciteit in de
toegang.




                                    33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>34
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>6. Controle, toezicht en verantwoording
6.1 Controle
Interne controle

De gemeente Heerlen past op dit moment het intern controleplan aan. Dit is
nodig, omdat de steekproefsgewijze controles niet langer door de gemeente
maar door de gemeentelijke accountant uitgevoerd moeten worden. Een
direct resultaat van het rapport van de Autoriteit Financiële Markten uit
september 2014 over de wijze waarop de grote accountantskantoren hun
controles uitvoerden. Daarnaast is het noodzakelijk dat de gemeente Heerlen
een nieuw intern controle plan opstelt en uitwerkt, omdat de huidige interne
controle zich beperkt tot de financiële controles en rechtmatigheid: naleving
van regels, aanwijzingen en richtlijnen (rechtmatigheid) en de juistheid en
volledigheid (getrouwheid) van de financiële processen. Buiten de scope
vielen tot op heden de verschillende componenten van de interne beheersing:

   •   de beheersingsomgeving;
   •   (fraude) risicoanalyse;
   •   beheersmaatregelen;
   •   informatie en communicatie;
   •   toezichthoudende activiteiten.

In de opzet van het nieuwe ‘Intern Controleplan’ wil de gemeente Heerlen hier
wel in voorzien. De gemeente Heerlen werkt het intern controle plan stap-
voor-stap uit en start in 2015 met een (fraude) risicoanalyse van de primaire
processen, een aantal overige processen en het uitwerken van de
verschillende beheersmaatregelen.

Accountantscontrole
De jaarlijkse accountantscontrole met betrekking tot de jaarrekening vindt
plaats op basis van een controleprotocol en normenkader dat de
gemeenteraad van Heerlen vaststelt. In het normenkader staan de normen
aan de hand waarvan de accountant controleert. Deze normen zijn afkomstig
uit externe wetgeving én de eigen interne regelgeving (verordeningen e.d.)
die bij het bestuur van de gemeente Heerlen worden toegepast.
Het College heeft het controleprotocol 2015 aan de gemeenteraad voorgelegd,
ter behandeling in de raadsvergadering van 1 december 2015.

Over de bevindingen van de accountantscontrole wordt gerapporteerd: een
managementletter aan het college B&W over de interim controle die in de
tweede helft van het jaar wordt uitgevoerd en een verslag van bevindingen
aan de Raad over de controle van de jaarrekening. In het verslag van
bevindingen wordt gerapporteerd over de opzet en uitvoering van het
financiële beheer. Daarnaast of de beheersorganisatie een getrouw en
rechtmatig financieel beheer en een rechtmatige verantwoording waarborgen.




                                        35
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>Bij de jaarrekeningcontrole stelt de accountant vast of de jaarrekening is
opgesteld volgens de geldende verslaggevingsvoorschriften (het Besluit
Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten: BBV), of de
jaarrekening een getrouw beeld geeft en of de baten en lasten en
balansmutaties rechtmatig tot stand zijn gekomen. Ook stelt de accountant
vast of de posten in de jaarrekening adequaat zijn toegelicht.

De organisatie laat in de novembernota (raad 1 december 2015) aan de
gemeenteraad weten geen goedkeurende verklaring van de accountant te
verwachten (“het verkrijgen van een goedkeurende verklaring over 2015 voor
veel gemeenten en ook voor ons een bijna onmogelijke opgave zijn”). De
reden hiervoor is de verminderde aandacht voor de rechtmatigheid zowel
binnen de gemeenten als bij de zorgaanbieders. “Het tijdig bieden van de
vereiste zorg aan burgers heeft de prioriteit gekregen. Ook is veel energie
gestoken in het nieuwe verdeelmodel, waarin de herschikking van 3D-gelden
centraal staat.” De gemeente vervolgt door aan te geven dat problemen met
de rechtmatigheid … “een te begrijpen gevolg [zijn] van de transitie, de
contractering die in 2014 onder hoge druk tot stand is gekomen, het
ontbreken van een landelijk normenkader of controleprotocol en het nog
onvoldoende ingeregeld zijn van de administratieve processen tussen
gemeenten en aanbieders. Het feit dat gemeenten diverse eisen stellen aan
de verantwoording en de rechtmatigheid zorgt hierbij voor extra
complexiteit.“
Om de rechtmatigheid van de uitgaven vast te kunnen stellen, is de
accountant afhankelijk van controlewerkzaamheden van de partners waarmee
de gemeente Heerlen samenwerkt of die taken voor of namens Heerlen
uitvoeren. Het gaat dan met name om de controlewerkzaamheden bij de
inkoop van jeugdhulp door de gemeente Maastricht, bij zorgaanbieders en bij
de SVB in verband met de uitbetalingen van de PGB’s. Ultimo oktober 2015
was het nog niet duidelijk in hoeverre de accountant van de gemeente
Heerlen kan steunen op de controlewerkzaamheden en verklaringen bij
andere relevante partijen.


6.2 Toezicht
De samenwerkende toezichthouders jeugd (Inspectie voor Gezondheidszorg,
Inspectie jeugdzorg en Inspectie VenJ) toetsen de kwaliteit van aanbieders
jeugdhulp    via   hun    toezicht   activiteiten. Zij   doen    dit   onder
verantwoordelijkheid van de minister van VenJ en VWS. De informatie hieruit
stellen de landelijke inspecties beschikbaar aan de gemeente conform
afspraken tussen de landelijke inspecties en gemeenten. Het toezicht op de
kwaliteit van de voorzieningen in het kader van de Participatiewet is een
verantwoordelijkheid van de gemeente, de Inspectie SZW houdt toezicht op
de werking van de Participatiewet (systeemtoezicht). Voor het toezicht op de
kwaliteit van de Wmo-voorzieningen is de gemeente zelf verantwoordelijk.
Het toezicht van de gemeente Heerlen op de kwaliteit van de voorzieningen in
het kader van de Wmo 2015 en de Participatiewet is nog in ontwikkeling.




                                     36
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>6.3 Verantwoording
In de voorbereidingsfase heeft de organisatie de raad op verschillende
momenten geïnformeerd over de stand van zaken met betrekking tot de
transitie. De verschillende beleidsplannen en verordeningen, die de juridische
basis leggen voor de decentralisaties, zijn voorgelegd aan de gemeenteraad.
De gemeente Heerlen rapporteert vanaf 2014 periodiek aan de gemeenteraad
over de stand van zaken op het sociaal domein via de zogenaamde Update
Sociaal Domein. Hierin gaat de gemeente voornamelijk in op recente
ontwikkelingen in de uitvoering, zoals bijvoorbeeld de stand van zaken met
betrekking tot de herindicaties PGB.


6.4 Aandachtspunten controle, toezicht en verantwoording
Controle en toezicht zijn belangrijke instrumenten in het beheersen van
bestuurlijke en financiële risico’s, waarover de gemeente aan de
gemeenteraad verantwoording moet afleggen.

Zoals eerder in dit hoofdstuk aangegeven, zal de gemeentelijke accountant
naar verwachting geen goedkeurende verklaring afgeven bij de jaarrekening
2015 van de gemeente Heerlen.

Voor wat betreft de controle van de rechtmatigheid is een belangrijk
aandachtspunt het wegnemen van de knelpunten die een goedkeurende
accountantsverklaring in de weg staan over 2016, zoals het inrichten van
administratieve processen en het maken van afspraken met de partners
waarmee de gemeente samenwerkt. Het is daarbij van belang om met
betrekking tot het controleprotocol en normenkader 2016 ook aandacht te
geven    aan   de   vraag   welke    zekerheid   nodig  is  gegeven  het
ontwikkelingsstadium van het sociaal domein in de gemeente Heerlen.

Voor wat betreft het toezicht is het inrichtingsvraagstuk een belangrijk
aandachtspunt, immers toezicht speelt een belangrijke rol in het borgen van
de kwaliteit van voorzieningen die door de gemeente of de partners van de
gemeente aan burgers worden geleverd. In een tijd van overgang, transitie, is
het borgen van kwaliteit extra van belang.

Voor wat betreft de verantwoording is een belangrijk aandachtspunt de
informatiepositie van de gemeente: als die niet op orde is, is verantwoording
afleggen over de resultaten lastig zo niet onmogelijk. Daarnaast is het van
belang om in de verantwoording aan de gemeenteraad ook de risico’s en
dilemma’s te delen waar je als gemeentebestuur mee te maken hebt. Dit
verhoogt niet alleen het begrip, maar zorgt ook voor transparantie en reële
verwachtingen over wat wel en niet mogelijk is.




                                     37
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>