<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Rekenkamer Heerlen

Kwalitatieve Nulmeting 2015
Decentralisaties Sociaal Domein




                 1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Colofon

Rekenkamer Heerlen
Lieve Schouterden, voorzitter en enig lid.



Dit onderzoek is uitgevoerd in samenwerking met de Algemene Rekenkamer.

Projectleider en onderzoeker Rekenkamer Heerlen: Lieve Schouterden
Mede-onderzoeker: Etienne Lemmens

Projectleider en onderzoeker Algemene Rekenkamer: Egbert Jongsma
Mede-onderzoeker: Marjan de Rijke


December 2015




                                       2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Inhoudsopgave

Colofon .................................................................................................... 2


Inhoudsopgave ......................................................................................... 3


Aanbieding ............................................................................................... 5


1. Inleiding .............................................................................................. 7
      1.1 Aanleiding van het onderzoek ........................................................ 7
      1.2 Opzet en uitvoering van het onderzoek in 2015 ................................ 8


2. Onderzoeksvragen ................................................................................ 11
      2.1 Centrale vraagstelling Nulmeting 2015 ........................................... 11
      2.2 Onderzoeksvragen ....................................................................... 11


3. De Mindmaps ....................................................................................... 13
      3.1 Basisstructuur van de mindmaps ................................................... 13
      3.2 Toegang tot de mindmaps ............................................................ 13




                                                    3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Aanbieding
Hierbij bieden wij het eerste onderzoek aan dat wordt opgeleverd door de
Rekenkamer Heerlen in haar vernieuwde opzet anno 2015.

Dit onderzoek levert de (kwalitatieve) nulmeting 2015 “Zo doen wij dat in
onze gemeente Heerlen” van de 3 decentralisaties in het sociaal domein.
De Rekenkamer Heerlen beoogt met deze nulmeting een gedegen basis en
instrument aan de raad te leveren om het uitgezette beleid (en de middelen),
de lopende transitie en de komende transformatie op te volgen en zo nodig bij
te sturen.
Dit onderzoek is op een bijzondere wijze verpakt, namelijk in flowcharts. Deze
visualisaties geven een overview van de 3 decentralisaties in het sociaal
domein, met doorklikmogelijkheid naar meer details. Deze vorm geeft de
raadsleden zelf de keuze op welk abstractieniveau het onderzoek wordt
bekeken.
Deze flowcharts zullen gedurende een periode van 3 jaar periodiek bijgewerkt
worden.

Op het moment van dit schrijven koppen de kranten: “Heerlen is nationaal
topscoorder: € 3.468,- subsidie per inwoner! Dat is ruim 78% boven het
landelijk gemiddelde van € 1.947,-. De zwakke sociale structuur en de
centrumfunctie van Heerlen zorgen (mede) voor hoge kosten.”
Samen met 80 miljoen meer geld voor de decentralisatie van de nieuwe taken
Jeugdzorg, Participatie en WMO 2015 en de daaraan gekoppelde
bezuinigingen staat de organisatie Heerlen voor een gigantische uitdaging om
meer te doen met minder geld, om ondersteuning en continuïteit van zorg te
leveren en een omslag te maken in werk en cultuur. Van transitie naar
transformatie.

De onderzoekers hebben in de organisatie een team van medewerkers
ontmoet die gedreven en energiek aan de slag zijn gegaan met een
gecompliceerde opgave die zijn weerga niet kent. Nooit eerder zijn zulke
verstrekkende transities doorgevoerd op gemeentelijk niveau. En dat met
minder budget.
Open, inspirerend en soms emotioneel is gesproken over de worstelingen, de
complexiteit, de onzekerheden die ze op hun weg naar ondersteuning of zorg
voor de burgers zijn tegengekomen. Maar zeker ook trots en tevreden is
gesproken over de gerealiseerde voortgang en de behaalde resultaten. Met
vertrouwen in de toekomst wordt al weer hard gewerkt aan de
doorontwikkelingen, de transformatie.

Chapeau en veel dank voor de constructieve medewerking!

Lieve Schouterden
Voorzitter van de Rekenkamer Heerlen




                                       5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>1. Inleiding
1.1 Aanleiding van het onderzoek
Door de decentralisatie van de taken werk, zorg en jeugd is er een complexe
en omvangrijke operatie op gang gekomen. Dit brengt grote veranderingen in
verantwoordelijkheid, beleid, uitvoering en geldstromen met zich mee. De
Rekenkamer Heerlen wil met dit onderzoek de raad een controle- en
sturingsinstrument bieden door de organisatie van, de ontwikkelingen in, en
de effecten van de decentralisaties in kaart te brengen.
De legitimiteit van dit onderzoek is gevonden in:
•     het grote maatschappelijke belang van de decentralisaties in het sociaal
      domein voor de burger met een zorgbehoefte en/of beperking,
•     het grote financiële belang van de decentralisaties in het sociaal domein,
•     het   aanmerkelijk     organisatorisch   belang    door    de    gewijzigde
      werkstructuren binnen het ambtelijk apparaat en de ketenpartners,
•     de uitdrukkelijke wens en de grote verantwoordelijkheid van de
      gemeenteraad om de transitie en transformatie in het sociaal domein
      succesvol te laten zijn,
•     en de aangenomen motie van D66 (november 2014) met het verzoek
      een nulmeting als instrument voor verdere monitoring uit te voeren.

Voorliggend treft u de kwalitatieve nulmeting 2015 aan namelijk “hoe heeft de
gemeente Heerlen de gedecentraliseerde taken georganiseerd”. Hierbij gaat
het om het in kaart brengen van de missie, doelstellingen, schaalniveau
taken, toegang tot voorzieningen, integraliteit en de budgetten (2015/forecast
2016) die staan voor deze decentralisaties.
In het voorjaar 2016 zal de Rekenkamer zich richten op de aantallen burgers
die gebruik maken van ondersteuning, zorg en voorzieningen en de
realisatiecijfers over 2015. Op dit moment loopt een omvangrijk herindicatie-
proces enerzijds en de aanlevering van aantallen door aanbieders anderzijds,
waardoor het beeld op de aantallen nog elke dag wijzigt.
In een volgend onderzoek (2017) vindt een studie plaats van de ontwikkeling
van de transitie naar de transformatie en de (maatschappelijke) effecten van
de decentralisaties.

Deze nulmeting is feitelijk van aard en dient als basis en naslagwerk om het
uitgezette beleid (en middelen) de komende jaren verder te onderzoeken. De
Rekenkamer onthoudt zich in deze fase van een oordeel omdat de essentie
van deze nulmeting (en instrumentontwikkeling) een weergave van de
feitelijke inrichting van de gedecentraliseerde taken inhoudt.
Om oordelen te kunnen uitspreken zal de Rekenkamer deze nulmeting als
referentiekader hanteren, waaraan de bevindingen in komende onderzoeken
aan worden getoetst. In de vervolgonderzoeken zal de Rekenkamer meer
nadruk leggen op de knelpunten die zich voordoen en aanbevelingen
opnemen.




                                       7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>De Rekenkamer Heerlen werd ook benaderd door de Algemene Rekenkamer
om mee te werken aan het landelijk onderzoek “Gevolgen decentralisaties in
de praktijk”. Dit onderzoek loopt over een periode van 2015 tot en met 2018.
Er worden 12 gemeenten geselecteerd, één per provincie. De Rekenkamer
Heerlen heeft gevolg gegeven aan dit verzoek van de Algemene Rekenkamer,
onder de voorwaarde dat (deelname aan) het onderzoek een meerwaarde
heeft voor de gemeente Heerlen. Deze meerwaarde dient te worden gevonden
in het antwoord op de centrale vraagstelling, in het profiteren van expertise
en onderzoekskracht van de Algemene Rekenkamer, de benchmark en het
ophalen van ‘good practices’ bij de 12 deelnemende gemeenten.




Figuur 1. Schema meerjarig onderzoek 3Decentralisaties




1.2 Opzet en uitvoering van het onderzoek in 2015
Het onderzoek is een coproductie van de Rekenkamer Heerlen en de
Algemene Rekenkamer. In deze teksten gebruiken we voor het leesgemak
“Rekenkamer”, terwijl in het nationaal onderzoek gebruik zal worden gemaakt
van de term “Algemene Rekenkamer”, waarbij Heerlen noch de andere
deelnemende gemeenten met naam worden genoemd.

Vooraf is een (Heerlense) onderzoeksopzet Nulmeting 2015 opgesteld waarin
de onderzoeksvragen zijn geformuleerd. De onderzoeksopzet is op 10 juni
besproken in de WFA en op 23 juni in het college toegelicht door de



                                             8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>gemeentesecretaris waarmee op 22 juni constructief overleg over het
onderzoek is gepleegd. Op 28 juli is de definitieve onderzoeksopzet naar de
raad gestuurd ter kennisname.

Om de onderzoeksvragen te beantwoorden heeft er in de periode juni-juli-
augustus-september 2015 een uitgebreide deskresearch plaatsgevonden. In
diezelfde periode zijn ook vele interviews afgenomen. Zowel het aantal te
bestuderen documenten als het aantal te interviewen personen was vele
malen groter dan in de onderzoeksopzet voorzien. Toen was niet in te
schatten dat er zoveel sleutelfiguren betrokken zijn met de decentralisaties.

In oktober 2015 zijn de diverse visualisaties gemaakt en hebben de
geïnterviewde sleutelfiguren de gegevenscheck uitgevoerd. November was de
maand van opstellen van de nota’s van bevindingen en het testen van de
digitale applicatie.

Op 7 december 2015 is het eindresultaat besproken met algemeen directeur
en de programmamanager en op 14 december met het bestuursteam sociaal
domein. In het bestuursteam zijn de verantwoordelijke wethouders mede
vertegenwoordigd; op 13 juli hebben zij kennis genomen van de opzet van
het onderzoek en op 14 december via de presentatie van het eindresultaat.
Op 15 december is het onderzoek gepresenteerd aan het College.

Op 6 januari 2016 wordt de nulmeting in de eerste nieuwe raadsinformatie-
opzet aan de raad gepresenteerd.

Voor deze (kwalitatieve) nulmeting, basis voor verder meerjarig onderzoek, is
het de uitdrukkelijke wens van de Rekenkamer dat de organisatie zich achter
de ‘kaart’ kan plaatsen alvorens het onderzoek aan de raad wordt
gepresenteerd. Dit om discussie over feiten tijdens de verdere monitoring te
voorkomen. Dit streven is volledig waargemaakt. De sleutelfiguren hebben na
de ambtelijke verificatie allen hun akkoord met betrekking tot de inhoud van
deze nulmeting uitgesproken.




                                      9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>2. Onderzoeksvragen
2.1 Centrale vraagstelling Nulmeting 2015
In het onderzoek om te komen tot een nulmeting in 2015 hanteert de
Rekenkamer de volgende centrale vraagstelling:
Op welke wijze heeft de gemeente Heerlen de gedecentraliseerde
taken in het Sociaal Domein ingericht?

Vanaf den beginne had de Rekenkamer voor ogen dat deze inrichting via een
soort “landkaart” een totaaloverzicht moet geven aan de raad. Een overview
met de mogelijkheid om door te klikken en meer detailinformatie op te
roepen, afhankelijk van interesse en actualiteit.
De Rekenkamer is er trots op dat deze bijzondere vorm van
‘onderzoeksrapportage’ als een grafische techniek op de tablets van de
raadsleden te raadplegen is. De Rekenkamer beoogt hiermee de veelheid aan
informatie en de complexe relaties en samenhang binnen het sociaal domein
te structureren en daarmee een dieper begrip van de transities in het Sociaal
Domein te realiseren.

Het streven van de organisatie is een integraal sociaal domein te creëren. Op
dit moment is er desondanks voor gekozen om verschillende flowcharts per
domein te vervaardigen. Dit heeft te maken met de nog niet tot stand
gekomen ontschotting binnen de domeinen in deze transitiefase, de oud-
nieuw-situaties en tempoverschillen in de diverse wetten en de verschillende
schaalniveaus van inrichting en/of samenwerking en het al dan niet uitvoeren
van de centrumfunctie op onderdelen.


2.2 Onderzoeksvragen
Om de centrale vraagstelling te beantwoorden heeft de Rekenkamer een
antwoord gezocht op de volgende onderzoeksvragen:
•   In hoeverre beoogt de gemeente Heerlen een integraal sociaal domein
    (visie/missie sociaal domein; afstemming/samenwerking beleidsterreinen
    in het sociaal domein; congruentie Wmo-regio, jeugdzorgregio en
    arbeidsmarktregio; uitvoering integrale aanpak sociaal domein)?
•   Welke relatie heeft de gemeente Heerlen met ketenpartners in het
    sociaal domein (krachtenveld maatschappelijke partners/aanbieders;
    samenwerkingsafspraken; kennis- en informatiedeling)?
•   Welke doelstellingen en welk beleid heeft de gemeente Heerlen gevormd
    binnen het sociaal domein (doelstellingen en beleid jeugdzorg,
    maatschappelijke ondersteuning en arbeidsparticipatie; afstemming
    beleid op regiogemeenten)?
•   Over welke data beschikt de gemeente Heerlen over doelgroepen en
    middelen in het sociaal domein (omvang en type doelgroepen jeugdzorg,
    maatschappelijke ondersteuning en arbeidsparticipatie; bronnen data)?




                                     11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>•   Hoe heeft de gemeente Heerlen de organisatie en bedrijfsvoering in het
    sociaal domein ingericht (schaalniveau waarop taken jeugdzorg,
    maatschappelijke ondersteuning en arbeidsparticipatie zijn ingericht;
    samenwerkingsverbanden; sociale wijkteams; regionaal Werkbedrijf;
    bedrijfsvoering (werk)processen zoals inkoop en contractmanagement,
    personeelsmanagement en financieel management)?
•   Hoe heeft de gemeente Heerlen de informatievoorziening in het sociaal
    domein ingericht waarmee gestuurd kan worden op jeugdzorg,
    maatschappelijke ondersteuning en arbeidsparticipatie (stuurinformatie;
    ontwikkeling van indicatoren; gemeentelijke beleidsmonitor sociaal
    domein; kennisdeling met ketenpartners)?
•   Hoe heeft de gemeente Heerlen het toezicht, de controle en de
    verantwoording in het sociaal domein ingericht (kwaliteitsborging
    jeugdzorg, maatschappelijke ondersteuning en arbeidsparticipatie;
    controle door gemeenteraad; verantwoordingsinformatie)?

Hiertoe zijn circa 200 beleidsstukken, uitvoeringsnotities, verordeningen en
uitvoeringsregels, presentaties, programma’s en middelen begroting 2015
bestudeerd en vele interviews gehouden.
Vanuit deze data-analyses is er gezocht naar een passende structuur om de
veelheid aan informatie gecomprimeerd in de flowcharts te posteren.




                                     12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>3. De Mindmaps
3.1 Basisstructuur van de mindmaps
De Rekenkamer wil het sociaal domein in gestructureerde visualisaties
wegzetten en heeft daarvoor een basisstructuur gehanteerd met vaste en
variabele onderwerpen. Daar waar variabele onderwerpen zijn ingevuld heeft
de Rekenkamer gemeend deze als waardevol voor de raad te beschouwen
terwijl deze niet standaard in de basisstructuur voorkomen. Meestal heeft het
variabel onderwerp te maken met een specifiek beleidsveld (bijvoorbeeld de
aanpak Jeugdwerkloosheid). Soms ook omdat de gemeente Heerlen specifieke
beleidsregels heeft ingevoerd (bijvoorbeeld voor Inkomen en Re-integratie).
Het komt in een enkel geval ook voor dat een onderwerp nog is leeg gelaten
omdat de informatie (nog) niet beschikbaar is of de (visie op de)
doorontwikkeling/transformatie nog in wasdom is.

Basisstructuur en vaste onderwerpen:

      Missie, doelen, effecten die de gemeente Heerlen wil realiseren
      Uitgangspunten die daarbij gehanteerd worden
      Belangrijkste veranderingen per 1/1/2015
      Taken en verantwoordelijkheden die de gemeente heeft gekregen
      Schaalniveau waarop de taken zijn georganiseerd
      Hoe de toegang tot de voorzieningen is georganiseerd
      Inzicht in de beleidsopgave: doelgroepen, omvang en middelen
      Mogelijkheden voor de burgers om bezwaar te maken
      De financiële foto van de gedecentraliseerde taken




3.2 Toegang tot de mindmaps
De mindmaps zijn gemaakt in het programma MindManager van Mindjet en
kunnen bekeken worden via de (gratis) viewerapplicaties, zowel op desktop,
tablet en smartphone en dit zowel onder Windows, iOS als Android.

Indien u werkt binnen de ict-werkomgeving van de gemeente Heerlen kunt u
via de ICT-helpdesk verzoeken om de Mindjet Viewer toe te voegen aan uw
persoonlijke applicaties.

Voor tablets, smartphones en persoonlijke informatiedragers dient u de
software zelf te downloaden. Voor de raadsleden kan dat via de raadsagenda,
klik op 6 januari 2016 ‘Mindjet Viewer’. Tevens wordt het onderzoek en een
link voor de Mindjet Viewer per email toegezonden.




                                       13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>Hierbij ook nog enkele links, het blijft wel aanbevolen om te kijken onder
welke softwareversie uw apparaat draait en/of om uw gebruikelijke appstore
of google/windows(store) te raadplegen.


Mindjet Mindmanager Viewer 7 (officiële site):
http://www.mindjet.com/support/product-resources/channel-download-
library/

Windows desktop:
http://xp32-mindjet-mindmanager-viewer.software.informer.com

Mac desktop:
http://macdownload.informer.com/mindjet-mindmanager-viewer/

Surface:
http://download.mindjet.com/MM62-E-399_Viewer.exe

iPad:
https://itunes.apple.com/nl/app/mindjet-maps-for-ipad/id440272860?mt=8

iPhone:
https://itunes.apple.com/nl/app/mindjet-maps-for-
iphone/id440273648?mt=8

Android:
http://android.informer.com/search/mindjet+viewer




                                    14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>