<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>                       Voorstel
                       gemeenteraad



Vergadering:           Heerlen,
gemeenteraad Heerlen   9 november 2021


Vergaderdatum:         Onderwerp
                       Visie op de boodschappencentra Heerlen


Registratienummer:     Inleiding/aanleiding
BWV-21001453           In 2017 hebben alle Zuid-Limburgse gemeenteraden de Structuurvisie Ruimtelijke
                       Economie Zuid-Limburg (SVREZL) vastgesteld. Doel van de SVREL is om de leegstand
Agendapunt:            terug te dringen, een goede marktspanning te verkrijgen en zo de leefbaarheid te
                       waarborgen. Vanuit economisch gezichtspunt zijn supermarkten commerciële
                       voorzieningen, die moeten kunnen renderen. Maar daarnaast zijn voorzieningen zoals
                       supermarkten, alsook kleinere winkels als bakkers en slagers, belangrijk voor de
                       leefbaarheid. Het gaat immers om de toegang tot de eerste levensbehoeften. Voor
                       ouderen en minder mobiele mensen zijn deze voorzieningen vaak een reden om te
                       kunnen blijven wonen waar zij wonen. Supermarkten hebben bovendien een sociaal-
                       maatschappelijke functie (ontmoetingsfunctie). Daarom is in de SVREZL vastgelegd wat
                       de hoofdwinkelstructuur is die in ieder geval overeind moet blijven.

                       In mei 2021 heeft de raadscommissie Economische Stimulering geconstateerd dat deze
                       winkelstructuur voor de boodschappencentra wellicht wat te mager is. Bij het opstellen
                       van de SVREZL zijn uniforme criteria gehanteerd, waardoor er in Heerlen maar 5
                       boodschappencentra zijn geselecteerd. Daarom heeft de commissie opdracht gegeven dit
                       nader te onderzoeken en een gemeentebrede visie op te stellen voor de
                       boodschappencentra.

                       Deze visie, opgesteld door bureau BRO, begint met een beschrijving van landelijke en
                       lokale trends en ontwikkelingen. Zo is geschetst dat er landelijk een hernieuwde focus is
                       op wijkwinkelcentra. ‘Haal het lokaal’ is een duidelijke trend, ook los van de coronacrisis.

                       Verder zijn de resultaten van het recente grensoverschrijdende Koopstromenonderzoek
                       Limburg (2019) gebruikt. Onderzocht is waar mensen winkelen en welke factoren daarbij
                       een rol spelen. Dit onderzoek is uitgevoerd onder 30.000 consumenten, waarvan 26.000
                       uit Limburg. BRO heeft vervolgens nader ingezoomd op de gegevens voor Heerlen. Er
                       hebben ongeveer 1.100 consumenten uit Heerlen meegedaan. Dat is relatief veel en geeft
                       daardoor een voldoende representatief beeld om conclusies te kunnen trekken.

                       De resultaten zijn op hoofdlijnen als volgt. Heerlenaren halen hun boodschappen meer
                       dan gemiddeld buiten hun eigen buurt of wijk (dat noemen we een relatief lage binding
                       oftewel een relatief hoge afvloeiing). De meeste Heerlenaren besteden minder dan 30
                       minuten aan boodschappen doen. Zaterdag is relatief gezien de belangrijkste dag om
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>                                                                         Pagina 2 van 12


boodschappen te doen. De opvallendste conclusie is dat 59% met de auto blijkt te gaan;
dat is een groot verschil met de rest van het land (33%).




BRO heeft vervolgens onderzoek gedaan op drie aspecten, die samen de basis vormen
van een gezonde winkelstructuur:

   1.   Reisafstand
        Sommige buurten in Heerlen blijken te ver van een SVREZL-cluster af te liggen, in
        vergelijking met landelijke maatstaven. Daarbij zijn zowel de absolute afstand in
        kaart gebracht, als de reisduur per auto, fiets en te voet.

   2.   Compleet aanbod
        Heerlen heeft nu feitelijk veel solitaire supermarkten en weinig echte
        boodschappenclusters. Daardoor hebben heel wat wijken geen compleet aanbod
        (in winkelclusters) voor de consument en kunnen ondernemers niet van elkaars
        aanwezigheid profiteren. Een compleet aanbod is een kwalitatief aspect dat van
        belang is voor zowel de consument als de ondernemers, zeker wat betreft het
        toekomstperspectief.

   3.   Economische haalbaarheid
        In bijna in alle wijken in Heerlen is er objectief een overaanbod in de sector
        dagelijkse artikelen (supermarkten, levensmiddelen, persoonlijke verzorging).
        Overaanbod leidt ertoe dat individuele winkels op een gegeven moment niet meer
        behoorlijk kunnen ondernemen (of zelfs met verlies draaien).




                                                                       Versie 2018/10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>                                                                          Pagina 3 van 12


Voor een gezonde winkelstructuur moet er steeds een balans zijn tussen de aspecten
reisafstand, economische haalbaarheid en compleet aanbod. Dit laat de
evenwichtsdriehoek zien.




Het optimale evenwicht ligt ergens in het midden (rond de groene stip). Is die balans
zoek, dan verliezen we het evenwicht. In dat geval is het voortbestaan van de hele
structuur in gevaar.

Vervolgens constateert BRO dat:
   1. de huidige feitelijke situatie te versnipperd is (sterke nadruk op korte
       reisafstand), waardoor de aspecten economische haalbaarheid en compleet
       aanbod uit balans zijn;
   2. dat in het SVREZL-beleid de balans iets te ver richting compleet aanbod
       (clustering) ligt, waardoor de reisafstand relatief lang wordt, en ook de
       economische haalbaarheid niet meer helemaal realistisch is.

Schematisch weergegeven:




                                                                        Versie 2018/10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>                                                                         Pagina 4 van 12




De visie biedt beleidsmatig ruimte aan de vorming van twee nieuwe
boodschappenclusters:
        een buurtwinkelcentrum Zeswegen-GMS,
        een buurtwinkelcentrum Molenberg-MSP.
Bij de keuze voor juist die clusters hebben alle drie de relevante aspecten meegewogen:
reisafstand, economische haalbaarheid en compleet aanbod. Ook wordt in de visie
beschreven wat de typologie is van een wijk- of buurtwinkelcentrum, dus welke mix in
welke omvang deze normaalgesproken ongeveer hebben.

De nieuwe hoofdstructuur van boodschappencentra in Heerlen ziet er dan als volgt uit:
    4 wijkwinkelcentra, één in elk stadsdeel:
       - Hoensbroek-centrum (dit betekent in de SVREZL-systematiek een afschaling van
       stadsdeelcentrum naar wijkwinkelcentrum)
       - Heerlerheide-centrum
       - ’t Loon (stadsdeel Heerlen-Stad)
       - Giesen Bautsch e.o. (stadsdeel Heerlerbaan);
    3 buurtwinkelcentra, alle drie in stadsdeel Heerlen-Stad:
       - Douve Weien
       - zoekgebied Zeswegen-GMS
       - zoekgebied Molenberg–MSP.




                                                                       Versie 2018/10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>                                                                          Pagina 5 van 12



De aanduiding als wijkwinkelcentrum of buurtwinkelcentrum is gebaseerd op terminologie
die in de retail gebruikelijk is. Het gaat om de omvang en typologie die een centrum
normaalgesproken heeft. Dit staat dus los van de vraag of een winkelcentrum in een
stadsdeel ligt.
Onderstaand schema laat indicatief zien hoe een gemiddeld wijkwinkelcentrum en
buurtwinkelcentrum in Nederland is opgebouwd om goed te kunnen functioneren.




Het aanwijzen van twee nieuwe mogelijke boodschappencentra is een toevoeging ten
opzichte van de SVREZL. Zodra de vorming van (een van) de beide nieuwe clusters
concreet wordt, zal deze planontwikkeling conform SVREZL-afspraken worden besproken
met achtereenvolgens de Bestuurscommissie Economie & Toerisme Parkstad Limburg en
het Bestuurlijk Overleg Ruimtelijke Economie Zuid-Limburg.



Kader
Programma Economie: versterken goede voorzieningenstructuur en daarmee leefbaarheid

Kernthema:
Economie

Bevoegdheid
De raad is bevoegd tot het vaststellen van beleidskaders.

Voorstel
1.a. De Visie op de boodschappenstructuur Heerlen vast te stellen, waarbij in aanvulling
op het SVREZL-beleid ruimte wordt geboden aan vorming van twee nieuwe
buurtwinkelcentra om zo een evenwichtigere hoofdwinkelstructuur van
boodschappenclusters te krijgen;
1.b. daarbij als voorwaarde te stellen dat die nieuwe centra alleen kunnen worden
gevormd door verplaatsing van bestaande supermarkten die tegelijkertijd overtollige
winkelmeters salderen conform SVREZL-regels, met dien verstande dat die saldering
moet plaatsvinden binnen Heerlen.




                                                                        Versie 2018/10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>                                                                            Pagina 6 van 12


Argumenten
1.a.1. Gezien de te kleine marktruimte is de huidige feitelijke winkelstructuur te
fijnmazig, maar tegelijkertijd is de beleidsmatig aangewezen SVREZL-structuur iets te
grofmazig om een evenwichtige boodschappenstructuur te krijgen
Uit de analyse van het winkelaanbod in Heerlen is gebleken, dat er in bijna alle wijken
een objectief overaanbod is aan winkelmeters in de dagelijkse sector. Dat overaanbod
betekent dat het aantal winkelmeters vroeg of laat zal moeten inkrimpen.
Met ons beleid proberen we die onvermijdelijke krimp in goede banen te leiden. We willen
namelijk niet dat er willekeurig gaten gaan vallen in de boodschappenstructuur. Daarom
is in de SVREZL (Structuurvisie Ruimtelijke Economie Zuid-Limburg) vastgelegd welke
clusters samen de hoofdwinkelstructuur vormen. Dat is de structuur die in ieder geval
behouden moet blijven en waar beleidsmatig op wordt ingezet.
Tegelijkertijd blijkt uit de analyse van bureau BRO dat er voor Heerlen wel wat schort aan
die beleidsmatige hoofdwinkelstructuur in de SVREZL. Er zijn voor al onze 89.000
inwoners maar 5 boodschappencentra aangewezen. Dat heeft te maken met de manier
waarop bij de totstandkoming van de SVREZL is geselecteerd. Daardoor zijn er in
stadsdeel Heerlen-Stad, met bijna 39.000 inwoners, maar 2 clusters aangewezen: een
wijkwinkelcentrum (’t Loon) en een klein buurtwinkelcentrum (Douve Weien). Dat is,
vooral aan de noord- en oostkant van Heerlen-Stad, wat mager.
Met het aanwijzen van 2 extra zoekgebieden voor (nog te vormen) clusters zijn er in
totaal 7 boodschappencentra. Dit leidt tot realistische clusters, een gunstigere reisafstand
dan in de SVREZL en economisch duurzaam functioneren. Hierdoor ontstaat er een
evenwichtigere hoofdwinkelstructuur.

1.a.2. Binnen de context van vergrijzing, ontgroening en veranderend
consumentengedrag is het de uitdaging om een goed compromis te vinden voor een
optimale winkelstructuur, in het besef dat dit niet de ideale structuur is
Supermarkten en andere levensmiddelenwinkels zijn belangrijk voor de leefbaarheid in
een gebied. Het gaat immers om de eerste levensbehoeften van mensen en een sociaal-
maatschappelijke functie.
Tegelijkertijd zien we dat het consumentengedrag de laatste jaren sterk is veranderd.
Consumenten zijn mobieler en beter geïnformeerd voordat ze gaan winkelen. Dit leidt tot
andere wensen. Hedendaagse consumenten waarderen gemak en een ruim aanbod. We
zien dat ook terug in de cijfers over koopkrachtbinding en afvloeiing: in Heerlen doen
meer mensen dan gemiddeld hun boodschappen buiten hun eigen wijk. Dat geldt vooral
voor wijken die geen compleet aanbod hebben. Dit veranderde consumentengedrag leidt
ertoe dat winkeliers zich herbezinnen hoe zij het beste kunnen ondernemen om hun
klanten optimaal te kunnen bedienen.
Daarnaast heeft onze regio te maken met een veranderende bevolkingssamenstelling.
Vergrijzing leidt tot ander koopgedrag, evenals ontgroening. Ouderen besteden in het
algemeen minder geld aan het kopen van goederen. Daarentegen zitten jongeren en
jonge gezinnen in de opbouwfase van hun leven, waarin ze doorgaans veel spullen
aanschaffen. Door deze veranderingen in de bevolkingssamenstelling zien we de
marktruimte voor winkels afnemen.
Tegelijkertijd hebben we in Heerlen veel meer winkels in de dagelijkse sector dan
eigenlijk verantwoord is. Dit overaanbod – bij een krimpende bevolking – levert een reëel
risico op dat winkels met verlies draaien of zelfs helemaal moeten sluiten.
Onze uitdaging is om, ondanks al deze ongunstige ontwikkelingen, toch een goede en
duurzame winkelstructuur over te houden. In het besef dat niet meer overal alle winkels




                                                                          Versie 2018/10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>                                                                         Pagina 7 van 12


overeind kunnen blijven. Wij willen met onze beleidskaders dus sturen op het optimale
resultaat. Oftewel een goed compromis, maar niet altijd het ideaalplaatje.

1.a.3. De beleidsmatig verruimde boodschappenstructuur doet beter recht aan de
noodzakelijke balans tussen de aspecten reisafstand, economisch functioneren en
compleet aanbod
Voor een gezonde winkelstructuur op het gebied van boodschappen doen zijn drie
aspecten van belang. Deze moeten met elkaar in evenwicht zijn om het geheel goed te
laten functioneren. Die aspecten zijn reisafstand, economische haalbaarheid en een
compleet aanbod. Slaat één aspect door, dan raakt het evenwicht zoek en valt het geheel
om.
Uit de analyse van bureau BRO is gebleken dat de reisafstand tot de SVREZL-clusters
soms wat te groot uitvalt. Dit geldt met name voor delen van Heerlen-Stad. Hier zijn ook
onvoldoende winkelcentra die een compleet aanbod bieden, terwijl dit steeds belangrijker
is voor de consument. Daarnaast levert een cluster van meerdere winkels
combinatiebezoek op: consumenten die er toch zijn, lopen makkelijker even binnen bij
andere winkels. Op deze manier hebben winkelclusters een synergievoordeel voor de
ondernemers; tegelijkertijd bieden zij meer gemak en keuze voor de veeleisender
wordende consument.
Tot slot moeten winkels ook renderen, oftewel economisch haalbaar zijn. Een heel
fijnmazige structuur, oftewel te veel (kleine) winkels ten opzichte van het aantal
consumenten, levert per winkel gewoon te weinig (of zelfs niets meer) op. In dat geval
kan een ondernemer besluiten af te haken en zijn winkel te sluiten.
De in de visie opgenomen beleidsmatige boodschappenstructuur levert naar de toekomst
toe een betere balans op tussen de drie aspecten reisafstand, economische haalbaarheid
en compleetheid van het aanbod.

1.a.4. De nieuwe beleidsmatige ‘ring’ van buurtwinkelcentra in Heerlen-Stad komt beter
overeen met de uitgangspunten in de Structuurvisie Heerlen
In onze Structuurvisie 2035 zijn er stadsdeelcentra in de maten large en small
aangegeven. Vooral in Heerlen-Stad is er rond het centrum een ‘ring’ van Stadsdeelcentra
Small benoemd: Zeswegen, MSP, Molenberg en Douve Weien. In de Structuurvisie was dit
echter vooral ruimtelijk ingestoken (nabijheid), maar niet onderbouwd vanuit het
economisch functioneren. We hebben de afgelopen jaren kunnen zien dat de markt er
blijkbaar onvoldoende brood in heeft gezien om in al deze clusters te investeren. Dit laat
zien dat de driehoek (reisafstand, compleet aanbod én economische haalbaarheid) in
balans moet zijn, anders werkt het niet.
Door nu de filosofie en uitgangspunten van de Structuurvisie te combineren met het
aspect economische haalbaarheid, bevat de Visie op de boodschappenstructuur een iets
aangepaste versie van de ‘ring’ van buurtwinkelcentra. In plaats van 4 zijn er nu 3
buurtwinkelcentra aangewezen; Zeswegen-GMS, Molenberg-MSP en Douve Weien. Deze
kunnen volgens de analyse rekenen op voldoende economisch draagvlak, leveren een
acceptabele reisafstand op en kunnen naar verwachting een compleet aanbod bieden. Zo
is er ook op langere termijn een goede toekomstverwachting, waarmee de leefbaarheid is
gebaat.

1.a.5. De keuze voor een zoekgebied voor een buurtwinkelcentrum Zeswegen/GMS is
ingegeven doordat er nu veel versnipperde winkels zijn zonder goed toekomstperspectief,
wat een risico is voor het voortbestaan van winkels in dit gebied




                                                                        Versie 2018/10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>                                                                          Pagina 8 van 12


De analyse heeft aangetoond dat in het verzorgingsgebied Zeswegen–GMS momenteel
sprake is van relatief veel versnipperd en solitair aanbod. Er is geen sprake van een
compleet aanbod op één centrale, vanuit het verzorgingsgebied, goed bereikbare locatie.
Dit is zowel nadelig voor de leefbaarheid als de economische haalbaarheid van de
bestaande voorzieningen voor de langere termijn. Ook kan geen optimaal gemak en
efficiëntie worden bereikt voor de consument.
Het bovenstaande wordt bevestigd door de relatief hoge mate van koopkrachtafvloeiing
(62%). Inwoners uit Zeswegen–GMS doen momenteel primair de boodschappen buiten de
eigen woonomgeving, zoals in en rond het centrum of in MSP. Een groot deel van de
inwoners overbruggen momenteel een relatief grote reisafstand om de boodschappen te
doen.
Doordat de SVREZL momenteel geen cluster heeft aangewezen binnen dit
verzorgingsgebied, bestaat ook geen beleidsmatig perspectief voor het optimaliseren van
de bestaande situatie door clustering. Bovendien is bezien vanuit dit verzorgingsgebied
ook de reisafstand tot de bestaande SVREZL-clusters relatief groot.
Om bovenstaande redenen is gekozen om één nieuw boodschappencluster aan te wijzen
in de vorm van een zoekgebied, centraal ergens tussen de buurten Zeswegen en GMS. De
voorwaarde is dat op deze locatie twee complementaire supermarkten met bijbehorende
parkeerbehoefte kan worden gerealiseerd op een goed bereikbare locatie. Aanvullend is
eventueel beperkt ruimte voor dagelijkse speciaalzaken.
Met deze keuze krijgen inwoners van Zeswegen en GMS binnen circa 5 autominuten en
uiterlijk 10 fietsminuten toegang tot een modern, complementair en compleet
boodschappencluster. Dit is positief voor de leefbaarheid en consumentenverzorging.
Het economisch draagvlak is voldoende om één boodschappencluster met twee moderne
complementaire supermarkten te faciliteren. Uit distributieve berekeningen blijkt dat
vraag en aanbod in het verzorgingsgebied momenteel en tot 2030 in evenwicht zijn. Dit
onderstreept het belang van een verplaatsing binnen het eigen verzorgingsgebied. Een
beperkte uitbreiding van het aanbod in het belang van de kwalitatieve behoefte
(modernere omvang) is echter goed te onderbouwen en zal niet leiden tot
onaanvaardbare effecten.
Waarom geen andere clusters in Zeswegen - GMS?
De evenwichtssituatie tussen vraag en aanbod in de toekomst zorgt er voor dat naast dit
nieuwe cluster geen economisch draagvlak bestaat voor een beleidsmatig separaat
buurtsteunpunt in bijvoorbeeld Zeswegen met een supermarkt of gemakswinkel.
Verder is de optie afgewogen om te kiezen voor twee buurtsteunpunten in het
verzorgingsgebied, namelijk één in Zeswegen en één in GMS. Dit lijkt meer op de
bestaande feitelijke situatie, waarvan blijkt dat dit om meerdere redenen niet
toekomstbestendig is (economisch niet duurzaam, geen compleet aanbod, veel afvloeiing,
geen synergievoordelen, geen combinatiebezoek).
Verder speelt in de overwegingen mee dat een discount-supermarkt, zoals momenteel
aanwezig in Zeswegen, een groter verzorgingsgebied nodig heeft om goed te kunnen
functioneren dan een servicesupermarkt. Discounters worden immers vaak als secundaire
supermarkt bezocht (aanvullende specifieke boodschappen). Voor een discounter is het
draagvlak met circa 3.750 inwoners in Zeswegen te beperkt.

1.a.6 De keuze voor een zoekgebied voor een buurtwinkelcentrum Molenberg/MSP is
ingegeven door het ontbreken van compleet aanbod op acceptabele afstand en door de
marktruimte die hier bestaat
De huidige feitelijke en beleidsmatige situatie in Molenberg–MSP is enigszins vergelijkbaar
met Zeswegen–GMS. Het boodschappenaanbod is sterk versnipperd, er is een hoge




                                                                         Versie 2018/10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>                                                                          Pagina 9 van 12


afvloeiing (met name richting het centrum), het aanbod is economisch beperkt
toekomstbestendig en er is geen SVREZL-cluster aangewezen.
Opvallend verschil met Zeswegen–GMS is dat in Molenberg–MSP de toekomstige behoefte
aan boodschappenaanbod groter is dan het huidige feitelijke aanbod. Dit betekent dat
naast een kwalitatieve behoefte ook een kwantitatieve behoefte is aan uitbreiding van het
aanbod in de vorm van een boodschappencluster.
Op basis van het voorgaande is gekozen om een zoekgebied aan te wijzen waar
beleidsmatig een buurtcentrum gerealiseerd moet worden op een centrale locatie tussen
Molenberg en MSP. Hierdoor ontstaat een toe-komstbestendig cluster voor de inwoners in
deze wijken.
De huidige discountsupermarkt in Molenberg is onvoldoende toekomstbestendig vanwege
de beperkte omvang en beperkte bereikbaarheid en parkeermogelijkheden. Deze wil
graag verplaatsen en uitbreiden.
Door de nieuwe locatie aan te wijzen ontstaat beleidsmatig ruimte voor één bestaande
servicesupermarkt uit het verzorgingsgebied om te verplaatsen en te moderniseren.
Hierdoor kan optimale synergie worden bereikt in combinatie met een goede leefbaarheid,
keuzemogelijkheden en een goed economisch klimaat.

1.a.7. De nieuwe boodschappenclusters bestaan feitelijk nog niet, dus de optimale
locaties ervoor moeten nog worden gezocht en uitgewerkt en zijn mede afhankelijk van
het initiatief van marktpartijen
In de visie staat dat het wenselijk zou zijn om op termijn 2 nieuwe clusters toe te voegen
aan de hoofdstructuur van boodschappencentra. Feitelijk zijn die clusters er nog niet. Het
is aan marktpartijen om – onder regie van de gemeente – te zoeken naar geschikte
locaties. Dit vergt een zorgvuldig proces, waarin alle belangen goed moeten worden
gewogen. Ook zal er altijd een goed onderbouwde planologische regeling nodig zijn. Dat
betekent dat de gemeenteraad te zijner tijd ook over een concrete ontwikkeling het
laatste woord heeft.
Tegelijkertijd biedt een heldere visie duidelijkheid aan de markt. Zo hebben
initiatiefnemers meer houvast waar ze het beste kunnen investeren. Ook dat draagt bij
aan het behoud van een toekomstbestendige, goede hoofdwinkelstructuur en daarmee
aan de leefbaarheid voor onze inwoners.

1.a.8. Er wordt geen negatief effect verwacht op de winkelstructuur in de buurgemeenten
Het beleidsmatig aanwijzen van nieuwe boodschappenclusters zou theoretisch kunnen
leiden tot negatieve effecten op andere gemeenten. Het voorkomen daarvan is een van
de doelen in de SVREZL. De afspraken in de SVREZL blijven verder overeind, zoals de
salderingsplicht en de afstemmingsplicht bij strijdigheid met het bestemmingsplan.
Bovendien moet een concreet plan heel goed worden onderbouwd, ook wat betreft
eventuele effecten, en moeten er winkelmeters worden gesaldeerd.

1.a.9. Supermarkten en andere boodschappenwinkels die in ‘transitiegebied’ liggen, maar
wel in het bestemmingsplan passen, mogen gewoon blijven zolang ze kunnen
functioneren
In de SVREZL is aangegeven dat alles buiten de aangewezen clusters als transitiegebied
geldt. Zolang winkels hier legaal zitten (passend binnen het bestemmingsplan), kunnen
ze daar natuurlijk gewoon blijven. Maar wanneer een winkel vertrekt en er jarenlang geen
andere winkel in komt, dan is de economische levensvatbaarheid blijkbaar niet meer
aanwezig. In dat geval kan de gemeente besluiten de winkelbestemming eraf te halen.
Het is dus niet zo dat functionerende winkels door de gemeente worden gesloten of



                                                                         Versie 2018/10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>                                                                          Pagina 10 van 12


verplicht worden verplaatst. Maar wanneer winkeliers een nieuwe of andere plek zoeken
of willen uitbreiden, mogen zij dat alleen doen in de aangewezen hoofdwinkelstructuur,
voor zover het initiatief een bestemmingswijziging of ontheffing vereist.

1.b.1. De salderingsplicht blijft bestaan, maar wordt scherper neergezet dan in de
SVREZL, waardoor het feitelijk vormen van nieuwe clusters gepaard moeten gaan met
salderen binnen Heerlen
Kwalitatief is er ruimte voor het vormen van nieuwe clusters. Kwantitatief is er nog steeds
een fors overaanbod dat gesaneerd moet worden. De hoofdregel in de SVREZL is, dat elke
nieuwe planologische winkelmeter gepaard moet gaan met saldering van minstens net
zoveel bestaande winkelmeters in de subregio (Parkstad). Alleen zo verbetert de
marktspanning en bestrijden we de leegstand.
De SVREZL voorziet echter niet direct in het aanwijzen van nieuwe clusters. Specifiek
voor het vormen van de beide nieuwe winkelclusters scherpen we daarom één van de
salderingsregels uit de SVREZL iets aan. Namelijk dat elke nieuwe supermarktmeter in de
beide nieuwe clusters gesaldeerd moet worden met supermarktmeters binnen Heerlen
zelf (in plaats van binnen Parkstad Limburg). Zouden we dat niet doen, dan verslechtert
de marktspanning binnen onze eigen gemeente.

Tegenargumenten en risico’s
1.1. Het vormen van twee nieuwe clusters met salderingsplicht kan in de praktijk lastig
zijn
De daadwerkelijke vorming van nieuwe boodschappenclusters is afhankelijk van het
initiatief van marktpartijen. De gemeente is niet degene op wiens pad het ligt om
dergelijke centra risicodragend te ontwikkelen. Daarnaast moeten investeerders extra
kosten maken om te voldoen aan de salderingsplicht. Wel zijn er voldoende signalen dat
er interesse is vanuit de markt.

1.2. Deze wijziging van het beleid inzake de boodschappenstructuur betekent een
verruiming ten opzichte van de SVREZL en moet daarom worden afgestemd
In de Structuurvisie Ruimtelijke Economie Zuid-Limburg hebben alle gemeenteraden de
hoofdwinkelstructuur voor heel Zuid-Limburg vastgelegd. Tegelijkertijd is hij niet in beton
gegoten en is er ruimte voor maatwerk.
Wel moeten wijzigingen goed worden onderbouwd en worden afgestemd. Dat gebeurt
achtereenvolgens met de stadsregio Parkstad Limburg via besluitvorming in de
Bestuurscommissie Economie & Toerisme. Daarna moet de wijziging worden besproken
op Zuid-Limburgs niveau, in het Bestuurlijk Overleg Ruimtelijke Economie.
Het is mogelijk dat Parkstad en /of Zuid-Limburg een negatief advies afgeeft.

1.3. De aanpassing van de hoofdwinkelstructuur zou ertoe kunnen leiden dat er meer
aanpassingen op de SVREZL komen
De nieuwe visie op de boodschappenstructuur in Heerlen is een verruiming ten opzichte
van de vastgelegde SVREZL-structuur. Dat kan ertoe leiden dat andere gemeenten dit als
aanleiding nemen om ook verruimingen door te voeren. Tegelijkertijd moet worden
opgemerkt dat er de sinds de vaststelling van de SVREZL via afstemming al de nodige
maatwerk-afwijkingen zijn toegestaan. Deze hebben niet geleid tot een verstoring van de
hoofdwinkelstructuur in Zuid-Limburg.

Kosten en dekking
N.v.t.



                                                                         Versie 2018/10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>                                                                                 Pagina 11 van 12



Communicatie
Er wordt een persbericht verzonden.
Na vaststelling zal de visie formeel worden gepubliceerd in het digitale gemeenteblad.

Evaluatie
Over 3 jaar zal de visie worden geëvalueerd.

Planning, procedure en uitvoering
Uitvoering van de visie is afhankelijk van het initiatief van marktpartijen.
Zodra de vorming van een van de beide nieuwe clusters concreet wordt, zal dit conform
SVREZL-afspraken worden besproken met achtereenvolgens de Bestuurscommissie
Economie & Toerisme Parkstad Limburg en het Bestuurlijk Overleg Ruimtelijke Economie
Zuid-Limburg.

Bijlagen
a. Visie op de boodschappenstructuur Heerlen



Burgemeester en wethouders van Heerlen,

de gemeentesecretaris a.i.                        de burgemeester,
L. Schouterden                                    drs. R. Wever

Dit voorstel is digitaal ondertekend en is daarom niet voorzien van handtekeningen.




                                                                                 Versie 2018/10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>                                                                     Pagina 12 van 12



raadsbesluit


De raad der gemeente Heerlen;


gezien het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 9 november 2021,
registratienummer BWV-21001453;

gezien het advies van de raadscommissie Economische Stimulering;


besluit:




Aldus besloten tijdens de vergadering van de raad van de gemeente Heerlen van




de griffier,                                   de voorzitter,




drs. T.W. Zwemmer                              drs. R. Wever




                                                                     Versie 2018/10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>