<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Gemeente Kerkrede
   INGEKOMFN
  29 NŨV. ZU1Z                                                     Inspectie van het Onderwijs
                                                                   Ministerie van Onderwijs, Cultuur en
                                                                   Wetenschap
  > Retouradres Postbus 2730 3500 GS Utrecht
                                                                                                        Locatie Utrecht
  Gemeente Kerkrade                                                                                     Park Voorn 4
                                                                                                        Postbus 2730
  T.a.v. de Gemeenteraad                                                                                3500 GS Utrecht
  Postbus 600                                IIIIIIIIIIIIIINIIIIIUIIIIIIIIIIII                          T 088 669 6000
  6460 AP KERKRADE                           Gescand nummer: 1 7İ0032886                                www.onderwijsinspectie.nl
                                                                                                        Onze referentie
                                                                                                        5160563
                                                                                                        Uw referentie
  Datum       28 november 2017
  Betreft     Aanbieding rapport 'Toezicht en Handhaving Kinderopvang, Landelijke
               rapportage 2016'
  Geachte heer/ mevrouw,
  Hierbij breng ik u op de hoogte van de openbaarmaking van het rapport 'Toezicht
  en Handhaving Kinderopvang, Landelijke rapportage 2016'. De staatssecretaris
  van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft deze rapportage 28 november jl.
  naar rie Eerste en Tweede Kamer gestuurd.
  Het rapport beschrijft hoe gemeenten in 2016 het toezicht op en de handhaving
  van de Wet kinderopvang en kwaliteitseisen peuterspeelzalen hebben uitgevoerd.
  Bij sommige onderwerpen is nadere informatie of beleidsmatige informatie
  toegevoegd. Het rapport kan bijdragen aan de (verdere) verbetering van de
  kwaliteit en de handhaving van het toezicht op de kinderopvang.
  In aanvulling op deze rapportage, brengt de Inspectie in januari 2018 een
  uitgebreidere versie van het rapport uit. Dat rapport beschrijft onder meer
  verdiepend onderzoek naar de geconstateerde tekortkomingen, naar de
  handhavingsacties van gemeente en naar het toezicht op de voorschoolse
  educatie.
  U kunt het rapport downloaden op de website van de Inspectie van het Onderwijs:
  www.onderwiisinspectie.nl. Klik op de hoofdpagina door naar 'Sectoren' en
  vervolgens op 'Kinderopvang'.
  Hoogachtend,
  dr. Arnold Jonk
  Plaatsvervangend inspecteur-generaal van het Onderwijs
                                                                                                        Pagina 1 van 1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>TOEZICHT EN HANDHAVING KINDEROPVANG
LANDELIJKE RAPPORTAGE 2016
augustus 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>             INHOUD
INHOUD 3
Samenvatting 5
Inleiding 9
1       Ontwikkelingen in het Landelijk Register Kinderopvang en Peuterspeelzalen 11
1.1     Inleiding 11
1.2     Kinderdagverblijven, peuterspeelzalen en buitenschoolse opvang 11
1.3     Gastouderbureaus en voorzieningen voor opvang bij gastouders 12
1.4     Vastleggen handhavingsbesluiten 12
1.5     Mutaties LRKP 13
1.6     Juist, volledig en actueel register 13
2       Aanvragen en opschortingen 14
2.1     Inleiding 14
2.2     Kinderdagverblijven, peuterspeelzalen en buitenschoolse opvang 14
2.3     Gastouderbureaus en voorzieningen voor opvang bij gastouders 15
3       Uitvoering onderzoeken 18
3.1     Inleiding 18
3.2     Kinderdagverblijven, peuterspeelzalen en buitenschoolse opvang 18
3.3     Gastouderbureaus en voorzieningen voor opvang bij gastouders 19
3.4     Incidentele onderzoeken 20
4       Risicoprofielen 22
4.1     Inleiding 22
5       Handhavingsadviezen 24
5.1     Inleiding 24
6       Handhaving 26
6.1     Inleiding 26
6.2     Kinderdagverblijven, peuterspeelzalen en buitenschoolse opvang 26
6.3     Gastouderbureaus en voorzieningen voor opvang bij gastouders 27
6.4     Nadere onderzoeken 28
7       Toezicht Inspectie van het Onderwijs 30
7.1     Inleiding 30
7.2     Risicoanalyse en risicogestuurd toezicht op gemeenten 30
7.3     Nader onderzoek en statustoekenning gemeenten 31
7.4     Verdiepende onderzoeken Inspectie van het Onderwijs 32
7.5     Ontvangen signalen 33
Bijlage: Registraties in LRKP, GIR-I en GIR-H 35
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Samenvatting
Dit Landelijk Rapport 2016 beschrijft hoe gemeenten de wettelijke taken toezicht en
handhaving kinderopvang uitvoeren en de ontwikkelingen daarin in de afgelopen
jaren. De Inspectie van het Onderwijs oefent interbestuurlijk toezicht uit op de wijze
waarop gemeenten die wettelijke taken uitvoeren en brengt effecten hiervan in
beeld.
De Inspectie van het Onderwijs oefent interbestuurlijk toezicht uit op de wijze
waarop gemeenten die taken uitvoeren en brengt de resultaten en de effecten
hiervan in beeld. Dat doet zij in een jaarlijks rapport dat aan de minister van SZW
wordt uitgebracht.
Dit jaar brengt de inspectie het landelijk rapport in twee delen uit. Het rapport dat in
december 2017 verschijnt, gaat uitgebreider in op bepaalde aspecten en bevat
verdiepende analyses over thema’s zoals de door de GGD getoetste voorwaarden en
overtredingen op het niveau van de voorwaarden zelf, de uitvoering van de
handhaving door gemeenten en het toezicht op de voorschoolse educatie.
Taak gemeenten
Gemeenten hebben de taak om een kinderopvangvoorziening, een voorziening voor
opvang bij een gastouder of een gastouderbureau in het Landelijk Register
Kinderopvang en Peuterspeelzalen (LRKP) in te schrijven. Die inschrijving is
toegestaan als de voorziening of het bureau voldoet aan de wettelijke vereisten of
op korte termijn daaraan zal voldoen. De gemeente beoordeelt dat.
Gemeenten zijn verantwoordelijk voor een correcte registratie van de gegevens en
het actueel houden van dit register. Gemeenten zijn verplicht om aanvragen voor
inschrijving in het LRKP binnen een wettelijke termijn van tien weken af te
handelen. In opdracht van de gemeenten doen de GGD’en onderzoek bij de
voorzieningen om te controleren of zij aan de kwaliteitseisen voldoen. Als er
tekortkomingen worden geconstateerd kan de GGD een advies tot handhaven
geven. Gemeenten hebben vervolgens een beginselplicht tot handhaven, maar
kunnen hier - mits beredeneerd - van afwijken.
Minder gemeenten met grote risico’s op tekortkoming taakuitvoering
Direct contact tussen inspectie en gemeenten na risicoanalyse effectief
Jaarlijks verantwoorden gemeenten zich aan de inspectie over hun taakuitvoering
toezicht en handhaving van het afgelopen kalenderjaar. Naar aanleiding van de
jaarverslagen 2016 heeft de inspectie met 61 gemeenten contact opgenomen. In
2015 ging het om 46 gemeenten. Dit directe contact blijkt constructief en effectief.
Onduidelijkheden werden gelijk opgehelderd en eventuele risico’s voor de kwaliteit
van de opvang direct besproken. Gemeenten hadden soms al voorafgaand aan het
gesprek verbeteringen doorgevoerd of zetten die snel in gang. Bij een aantal
gemeenten hebben wij het contact enige tijd aangehouden om er zeker van te zijn
dat de verbetering structureel was.
Nader onderzoek steeds minder vaak nodig
Van de hierboven genoemde 61 gemeenten heeft de inspectie na het
contactmoment bepaald of er alsnog aanleiding is voor een nader onderzoek. In een
nader onderzoek wordt op basis van de gesprekken, toegestuurde informatie en de
inzage in de vastleggingen van de handhaving getoetst of de gemeente voldoet aan
de wettelijke normen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>In 2014 heeft de inspectie 22 nadere onderzoeken gedaan naar de gemeentelijke
taakuitvoering. In 2015 waren dat 16 onderzoeken en in 2016 hebben we 10 nadere
onderzoeken uitgevoerd.
In 2017 komen nog slechts 7 gemeenten in aanmerking voor een nader onderzoek.
Deze zeven volgen uit de uitgevoerde risicoanalyse en uit het contact dat de
inspectie met gemeenten had over hun jaarverslag 2016.
Gemeenten voeren hun wettelijke taken goed uit
Registervoering op orde
Gemeenten hebben veel inschrijvingen, uitschrijvingen en mutaties te verwerken. In
2016 zijn veel gemeenten ook gestart met de omzetting van peuterspeelzalen in
kinderdagverblijven (harmonisatie peuterspeelzalen). Uit de informatie die
gemeenten aan de inspectie leveren, volgt dat gemeenten aangeven dat zij in 2016
al deze werkzaamheden zonder noemenswaardige problemen hebben uitgevoerd.
Vrijwel alle nieuwe aanvragen afgehandeld binnen de gestelde termijnen
Bijna 100 procent van de nieuwe aanvragen wordt tijdig afgehandeld. Uit onze
analyse volgt dat in 2016 de aanvraagtermijn in 16 procent van de gevallen is
opgeschort volgens de daarvoor geldende regels en daarna tijdig zijn afgerond.
Nagenoeg alle verplichte onderzoeken uitgevoerd
Het percentage uitgevoerde jaarlijkse onderzoeken is bijna 100 procent. Jaarlijks
worden dus nagenoeg alle voorzieningen kinderopvang en gastouderbureaus
geïnspecteerd.
In 2016 is 10 procent van de voorzieningen voor opvang bij gastouders onderzocht.
Hiermee voldoen de gemeenten aan de norm om minimaal 5 procent hiervan te
onderzoeken.
Minder handhavingsinzet noodzakelijk, keuze inzet nadere onderzoeken
verschillend
Minder GGD-handhavingsadviezen
De trend dat het aantal handhavingsadviezen terugloopt, zet door. Dat is positief.
Na jaarlijks onderzoek bij kinderdagverblijven, buitenschoolse opvang en
gastouderbureaus geeft een GGD in 25 procent van de gevallen een advies tot
handhaven. Dit was in 2014 tussen de 35-40 procent. Bij de peuterspeelzalen was
dit in 2016 zelfs minder dan 20 procent en bij voorzieningen voor opvang bij
gastouders maar 8 procent. Kanttekening bij de voorzieningen voor opvang bij
gastouders is dat deze inspectie minder omvangrijk is dan bij de overige
voorzieningen.
Deze dalende trend is onder andere het gevolg van beter uitgevoerde gemeentelijke
handhaving in de afgelopen jaren. Ook de inzet van het instrument ‘overleg en
overreding’ door de GGD heeft waarschijnlijk een positief effect. (Kleine)
tekortkomingen worden namelijk direct hersteld en de GGD stelt vervolgens minder
overtredingen vast. Daardoor daalt ook het aantal handhavingsadviezen aan
gemeenten. Wel is van belang om inzicht te houden in het effect van dit instrument.
Registratie van overleg en overreding door de GGD in het GIR-systeem is dan ook
van belang.
Minder vaak besluit beredeneerd niet-handhaven
Gemeenten hebben in 2016 in 18 procent van de GGD-adviezen tot handhaving
beredeneerd besloten niet tot handhaving over te gaan. In 2014 gold dat nog voor
26 procent van de adviezen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>Wij concluderen hieruit dat gemeenten bewuster omgaan met deze mogelijkheid en
de acties beter registreren.
Keuze uitvoering nader onderzoek verschillend
Op een ingezette handhavingsactie kan een nader onderzoek door de GGD volgen.
Soms kiezen gemeenten ervoor om pas bij het volgende jaarlijkse onderzoek vast te
stellen of de overtreding ongedaan is gemaakt. Zij laten een (tussentijds) nader
onderzoek dan achterwege.
Nadat een nader onderzoek is afgerond, is bij een deel van de locaties de naleving
nog niet geheel op orde en duren sommige overtredingen nog voort. Opvallend is
dat gemeenten na het nader onderzoek bij 15 procent van de overtredingen
besluiten beredeneerd niet te handhaven. Verdiepend onderzoek naar de inzet van
nader onderzoek en de besluiten om geen vervolg handhavingsactie in te zetten,
kunnen meer inzicht geven in de redenen en verklaringen hiervan.
Meer inzicht in (verwerking van) signalen gewenst
Signalen helpen bij het krijgen van inzicht in risico’s met betrekking tot de kwaliteit
op een opvanglocatie. Op basis van een signaal kan een gemeente besluiten een
incidenteel onderzoek te laten uitvoeren. Signalen zijn daarmee een belangrijke
aanvulling op de (jaarlijkse) inspecties door de toezichthouder.
Op dit moment wordt de aanleiding voor incidentele onderzoeken echter niet in het
GIR-systeem geregistreerd. Hierdoor is het niet goed mogelijk om een beeld te
krijgen van de inhoud en aantallen van de binnengekomen signalen, wat
gemeenten hiermee doen en wat het resultaat daarvan is. De Inspectie van het
Onderwijs is van mening dat een goede registratie van signalen bijdraagt aan meer
inzicht in de borging van de kwaliteit van de voorzieningen en daarom gewenst is.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>Inleiding
Gemeenten zijn verantwoordelijk voor het toezicht op en de handhaving van de
kwaliteit van de kinderopvang en de peuterspeelzalen. De GGD’en voeren in
opdracht van de gemeenten het toezicht daadwerkelijk uit. Zij doen dat op basis van
landelijk gestandaardiseerde criteria en richtlijnen.
De Inspectie van het Onderwijs is door de verantwoordelijke minister van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid (SZW) aangewezen om interbestuurlijk toezicht uit te
oefenen op de manier waarop gemeenten hun wettelijke taken op het gebied van de
kinderopvang en peuterspeelzalen uitvoeren. Door hier jaarlijks over te rapporteren
geven wij als inspectie inzicht in de kwaliteit van het gemeentelijke toezicht en de
handhaving.
De informatie in dit rapport is gebaseerd op de data uit het Landelijk Register
Kinderopvang en Peuterspeelzalen (LRKP) en de Gemeenschappelijke Inspectie
Ruimte (GIR) (peildatum maart 2017) in combinatie met de vastgestelde
jaarverslagen van de gemeenten.
Dit jaar is o.a. verdiepend onderzoek gedaan naar de onderwerpen overtredingen en
handhaving. Dit onderzoek is uitgevoerd in samenwerking met GGD GHOR
Nederland (GGD GHOR NL) en VNG. Om organisatorische redenen is ervoor gekozen
om het Landelijk Rapport in twee delen uit te brengen. Het onderliggende rapport
beschrijft het landelijk beeld over de uitvoering van toezicht en handhaving door
gemeenten en het toezicht dat GGD’en in opdracht van de gemeenten uitvoeren. In
december publiceren we een versie die ook verdiepende analyses bevat over
thema’s als getoetste voorwaarden en overtredingen op voorwaardenniveau,
handhaving en voorschoolse educatie.
De rapportage geeft inzicht in de uitkomsten van het proces van uitvoering van
toezicht en handhaving van gemeenten en GGD’en. Van registervoering, via
uitvoering van de onderzoeken tot ingezette handhaving. De notitie sluit af met de
uitkomsten van het interbestuurlijke toezicht dat de inspectie in 2016 heeft
uitgevoerd.
De bijlage gaat in op de kwaliteit en de diversiteit van de vastleggingen in het LRKP
en GIR-systeem.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>10</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>1   Ontwikkelingen in het Landelijk Register Kinderopvang
    en Peuterspeelzalen
1.1 Inleiding
    Wat is het Landelijk Register Kinderopvang en Peuterspeelzalen (LRKP) en hoe werkt
    het?
    Het Landelijk Register Kinderopvang en Peuterspeelzalen (LRKP) bevat
    basisinformatie voor ouders, zoals gegevens over de houder en de locaties, en
    rapporten van GGD’en met bevindingen van hun inspectieonderzoeken. Sinds 1
    januari 2016 zijn daarin ook opgenomen de onherroepelijk geworden
    handhavingsbesluiten of maatregelen die gemeenten hebben opgelegd. De
    Belastingdienst maakt gebruik van het register om toekenning van
    kinderopvangtoeslag te bepalen.
    Een ondernemer (houder van een opvang of gastouderbureau) die toegang wil
    krijgen tot de kinderopvangmarkt, doet een aanvraag tot registratie bij de
    gemeente. De gemeente beoordeelt of de aanvrager als toekomstige houder
    redelijkerwijs gaat voldoen aan de wettelijke kwaliteitseisen (vastgelegd in de Wet
    kinderopvang en kwaliteitseisen peuterspeelzalen). Voor deze beoordeling
    bestudeert de gemeente onder andere de bevindingen en het advies van de GGD-
    toezichthouder. Is het oordeel positief, dan besluit de gemeente om de organisatie
    in te schrijven in het LRKP.
    Gemeenten zijn verantwoordelijk voor het juist, volledig en actueel houden van het
    LRKP. Houders zijn aan de gemeente verplicht om tijdig mutaties binnen hun
    opvangcentrum door te geven.
    In dit hoofdstuk geven wij een beeld van de ontwikkelingen in het register. Hoeveel
    voorzieningen voor kinderopvang komen erbij? Hoeveel worden uitgeschreven?
    Welke administratieve last voor gemeenten brengt het LRKP mee? En wat is de
    status van het register? Wordt het goed bijgehouden?
1.2 Kinderdagverblijven, peuterspeelzalen en buitenschoolse opvang
    Het aantal kinderdagverblijven is toegenomen in de periode 2014-2016. In diezelfde
    periode is het aantal peuterspeelzalen juist afgenomen. Voorzieningen voor
    buitenschoolse opvang neemt al een langere tijd steeds een beetje toe.
                                                                                       11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>    Figuur 1: aantal voorzieningen kinderopvang, peuterspeelzalen en buitenschoolse opvang in
    2014, 2015 en 2016
      8.000
      7.000
      6.000
      5.000
      4.000
      3.000
      2.000
      1.000
          0
                         KDV                        PSZ                       BSO
                                         2014    2015     2016
    De stijging van het aantal kinderdagverblijven en de daling van het aantal
    peuterspeelzalen komt voornamelijk door de ‘harmonisatie peuterspeelzalen’. Deze
    harmonisatie heeft te maken met veranderende wetgeving. Per 1 januari 2018 is het
    peuterspeelzaalwerk geen zelfstandige categorie meer in de Wet kinderopvang
    (Wko). De harmonisatie betekent dat de kwaliteitsregels en financiering van vanaf
    dat moment gelijk is met de dagopvang.
    Veel gemeenten lopen vooruit op de wetswijziging en hebben in overleg met de
    houders de harmonisatie al in gang gezet. Dit heeft een geleidelijke omzetting van
    alle peuterspeelzalen naar kinderdagverblijven tot gevolg.
    Gemeenten gaan niet precies gelijk op in de harmonisatieslag die ze moeten maken.
    Sommige gemeenten hebben alle peuterspeelzalen al omgezet, sommige gemeenten
    moeten hier nog aan beginnen. De harmonisatie dient vóór 1 januari 2018 afgerond
    te zijn. De peuterspeelzalen die op dat moment nog niet zijn omgezet, worden per 1
    januari 2018 automatisch omgezet in een kinderdagverblijf.
1.3 Gastouderbureaus en voorzieningen voor opvang bij gastouders
    Het aantal gastouderbureaus is nagenoeg gelijk gebleven. In 2016 stonden
    zevenhonderd bureaus ingeschreven in het LRKP. De jaren daarvoor waren dat er
    703 (2014) en 708 (2015).
    Bij deze 700 gastouderbureaus zijn zo’n 33.600 voorzieningen voor opvang bij
    gastouders aangesloten. Het aantal gastouders is de laatste twee jaar met 3.200
    gedaald van 36.800 in 2014 naar 33.600 in 2016.
1.4 Vastleggen handhavingsbesluiten
    De gemeenten zijn sinds 1 januari 2016 verplicht de onherroepelijk geworden
    handhavingsbesluiten vast te leggen in het LRKP. Dit was in 2016 een nieuwe taak
    voor de gemeenten. In het LRKP heeft DUO technische aanpassingen doorgevoerd
    en alle gemeenten zijn geïnformeerd over welke besluiten opgenomen dienen te
    worden en op welke manier. Vanaf het verslagjaar 2017 gaan gemeenten zich
    verantwoorden over de gepubliceerde handhavingsbesluiten in het LRKP.
                                                                                              12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>1.5 Mutaties LRKP
    Om een register juist en actueel te houden, moeten de gemeenten ook steeds
    wijzigingen doorvoeren. De mutaties die gemeenten in het LRKP moeten doorvoeren
    zijn bijvoorbeeld nieuwe inschrijvingen, verhuizingen en wijzigingen in het aantal
    kindplaatsen. Vanzelfsprekend moeten ook exploitaties worden uitgeschreven,
    wanneer die is beëindigd.
    Houders zijn wettelijk verplicht wijzigingen door te geven aan de gemeente.
    Voorzieningen voor opvang bij gastouders doen dat via het gastouderbureau. De
    gemeente neemt vervolgens een besluit op de wijzigingsverzoeken. Als het besluit
    leidt tot mutaties, registreert de gemeente deze mutaties in het LRKP.
    Volgens de statistieken verwerkten gemeenten in 2016 in totaal ruim 3.900 in- en
    uitschrijvingen van kinderdagverblijven, peuterspeelzalen, buitenschoolse opvang en
    gastouderbureaus in het LRKP. Dit zijn iets meer mutaties dan in 2015 (3.700),
    maar minder dan in 2014 (4.400). Iets meer dan de helft van de mutaties in 2016
    zijn nieuwe inschrijvingen.
    Het grootste aantal mutaties vindt, net als voorgaande jaren, plaats bij de
    voorzieningen voor opvang bij gastouders: in 2016 zijn ongeveer 28 procent (9.300)
    voorzieningen voor opvang bij gastouders uitgeschreven uit het gastouderbestand.
    En bijna een kwart (8.300) van het bestand bestaat uit nieuwe inschrijvingen. De
    afgelopen jaren, stijgt het percentage inschrijvingen licht en is er een daling van het
    percentage uitschrijvingen zichtbaar.
    Naast de in- en uitschrijvingen voeren gemeenten ook andere mutaties in het LRKP
    door. Dit zijn vooral mutaties van het aantal kindplaatsen.
    Het grote aantal in- en uitschrijvingen van voorzieningen voor opvang bij gastouders
    en alle andere verwerkingen van mutaties vraagt tijd en inspanning van gemeenten.
    Voor gemeenten is het een arbeidsintensieve taak om het register op orde te
    houden.
1.6 Juist, volledig en actueel register
    Gemeenten verantwoorden zich in hun jaarverslagen over de juistheid, volledigheid
    en actualiteit van het LRKP.
    In 2016 waren op twee na alle jaarverslagen tijdig ingediend. De informatie geeft
    het volgende beeld:
          •   Nagenoeg alle gemeenten stellen in hun verantwoording dat de
              registervoering op orde is.
          •   De colleges van B&W van de gemeenten geven geen signalen af dat er
              sprake is van grote problemen met de uitvoering van het register.
          •   In een beperkt aantal gevallen hebben gemeenten mutaties niet tijdig
              verwerkt.
                                                                                         13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>2   Aanvragen en opschortingen
2.1 Inleiding
    Een houder van een kinderopvangvoorziening dient bij de gemeente een aanvraag in
    om opgenomen te worden in het LRKP. In opdracht van die gemeente voert de GGD
    vervolgens een ‘onderzoek voor registratie’ uit en brengt de gemeente advies uit
    over opname in het register. De gemeente dient binnen de wettelijke termijn van
    tien weken een beslissing te nemen over opname van de houder of gastouder in het
    register. １ Heeft de gemeente na tien weken nog geen besluit genomen, dan is de
    houder of gastouder automatisch (van rechtswege) ingeschreven.
2.2 Kinderdagverblijven, peuterspeelzalen en buitenschoolse opvang
    Het grootste deel van de nieuwe aanvragen wordt gehonoreerd en dus ingeschreven
    in het LRKP. Slechts 4 procent van de nieuwe aanvragen in 2016 voor
    kinderdagverblijven, buitenschoolse opvang en peuterspeelzalen wordt afgewezen.
    Dit percentage is vergelijkbaar met 2015. Er zijn wel meer aanmeldingen in 2016 als
    gevolg van de harmonisatieslag (zie par. 1.2) die gemeenten al maken.
    Figuur 2: aantal ingeschreven en afgewezen aanvragen voorzieningen kinderopvang,
    buitenschoolse opvang en peuterspeelzalen in 2014, 2015 en 2016
      2.500
                          133 (6%)                                                95 (4%)
      2.000
                                                         73 (4%)
      1.500
                            2046                                                    2061
      1.000                (94%)                           1762                    (96%)
                                                          (96%)
        500
           0
                           2014                           2015                     2016
                                          ingeschreven        afgewezen
    Het is gemeenten wettelijk toegestaan hun besluit binnen tien weken op te schorten,
    bijvoorbeeld als de aanvraag niet compleet is, in situaties van overmacht en in
    overleg én met instemming van de aanvrager. ２ Bijna alle aanvragen worden tijdig
    afgehandeld (98 procent). Bij dit percentage worden de opschortingen als tijdig
    meegeteld.
    １ Voor kindercentra en opvang bij gastouders zie art. 1.45 t/m 1.47b, voor peuterspeelzalen art. 2.3 t/m
      2.4b Wko en het Besluit registers kinderopvang en peuterspeelzaalwerk. De termijn van tien weken is
      vastgelegd in art. 1.46, lid 1 en art. 2.3 lid 1 Wko.
    ２ Art. 4.14 Awb.
                                                                                                             14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>    Het percentage opschortingen bij aanvragen voor kinderdagverblijven,
    buitenschoolse opvang en peuterspeelzalen is gedaald tot 16 procent; ongeveer het
    niveau van 2014. In 2015 was dit nog 20 procent. Deze daling heeft wellicht te
    maken met de harmonisatieslag peuterspeelzalen. Een omzetting van een
    peuterspeelzaal naar een kinderdagverblijf geldt als nieuwe aanvraag. Bij deze
    categorie nieuwe aanvragen zijn de meeste benodigde documenten al aanwezig,
    waardoor opschorting meestal niet nodig is.
    Figuur 3: percentage afgehandelde aanmeldingen binnen termijn van tien weken en met
    opschorting van voorzieningen kinderopvang, buitenschoolse opvang en peuterspeelzalen in
    2014, 2015 en 2016
      2014                              83%                                17%
      2015                             80%                                20%
      2016                               84%                                16%
           0%            20%           40%           60%           80%           100%
                                 Binnen termijn     Opschorting
2.3 Gastouderbureaus en voorzieningen voor opvang bij gastouders
    In 2016 is 21 procent van de 86 aanvragen voor gastouderbureaus afgewezen. Dat
    percentage ligt fors hoger dan het percentage afgewezen aanvragen voor nieuwe
    voorzieningen kinderopvang, buitenschoolse opvang of peuterspeelzalen (4
    procent). Vanuit de beschikbare data kan geen inzicht verkregen worden in de
    redenen van de afwijzingen. Een beperkte eerste analyse levert het beeld op dat de
    afwijzing vooral een gevolg is van het inhoudelijk tekort schieten op belangrijke
    uitvoeringsaspecten. Dat is bijvoorbeeld de bemiddeling en begeleiding van de
    aangesloten gastouders, of de kennis van het pedagogische beleid of van de risico-
    inventarisatie veiligheid en gezondheid.
    Bij voorzieningen voor opvang bij gastouders ligt het percentage afwijzingen slechts
    op 2 procent.
                                                                                             15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>Figuur 4: aantal ingeschreven en afgewezen aanvragen gastouderbureaus en opvang bij
gastouders in 2014, 2015 en 2016
                                 Gastouderbureaus
  100
                 20 (22%)                 14 (15%)
   80                                                            18 (21%)
                                             80
                     72                    (85%)
   60              (78%)                                            68
                                                                  (79%)
   40
   20
     0
                   2014                    2015                    2016
                               ingeschreven      afgewezen
                    Voorzieningen voor opvang bij gastouders
  8.750
                                                                 139 (2%)
  8.500
                                                                   8487
  8.250                                                           (98%)
  8.000            217 (3%)
                                          163 (2%)
                      7899
  7.750
                     (97%)                   7800
                                            (98%)
  7.500
                     2014                   2015                   2016
                               ingeschreven      afgewezen
Ook bij gastouderbureaus is het aantal opschortingen teruggelopen: van 22 procent
in 2015 naar 16 procent in 2016. In 2014 lag dit percentage nog op 12.
Bij voorzieningen voor opvang bij gastouders is het percentage opschortingen
ongewijzigd; in de periode 2014-2016 gaat het om 5 procent van de aanvragen. In
2016 zijn er veel aanvragen voor voorzieningen voor opvang bij gastouders. Dat
betekent dat de opschortingen bij deze aanvragen in 2016 in absolute aantallen
hoger is (ruim 450) dan bij de aanvragen voor andere kinderopvangvoorzieningen.
                                                                                    16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>Figuur 5: percentage afgehandelde aanmeldingen binnen termijn en met opschorting van
voorzieningen gastouderbureaus (GOB) en opvang bij gastouders (VGO) in 2014, 2015 en
2016
  GOB 2014                              88%                             12%
  GOB 2015                           78%                             22%
  GOB 2016                             84%                             16%
  VGO 2014                                 95%                             5%
  VGO 2015                                 95%                             5%
  VGO 2016                                 95%                             5%
            0%           20%          40%         60%           80%         100%
                            Binnen termijn     Opschorting
                                                                                     17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>3   Uitvoering onderzoeken
3.1 Inleiding
    De GGD-toezichthouder voert een onderzoek vóór registratie uit bij een
    kindercentrum, gastouderbureau of een voorziening voor opvang bij gastouders na
    een aanvraag voor inschrijving in het register. Doel van het onderzoek is om vast te
    stellen of de houder kan starten. Mede op basis van de uitkomsten van dit
    onderzoek neemt de gemeente een besluit over de registratie. Is het besluit positief,
    dan volgt binnen drie maanden na de start van de voorziening een onderzoek na
    registratie om te bepalen of de voorziening ook in de praktijk aan de kwaliteitseisen
    voldoet. ３ Bij het jaarlijks onderzoek beoordeelt de GGD ieder jaar of de voorziening
    (nog steeds) aan de kwaliteitseisen voldoet.
    Indien de GGD tekortkomingen constateert tijdens de onderzoeken, geeft de GGD de
    gemeente een advies tot handhaven. Na een eventuele handhavingsactie van de
    gemeente, kan de GGD in het nader onderzoek vaststellen of de geconstateerde
    tekortkomingen in de kwaliteit inmiddels zijn hersteld.
    Incidentele onderzoeken vinden plaats na bijvoorbeeld een signaal, op een thema
    (bijvoorbeeld buitenruimte), een wijzigingsverzoek van het aantal kindplaatsen of
    een combinatie van deze situaties.
    Van ieder onderzoek maakt de GGD een rapport op. De eigenaar van de voorziening
    heeft, na hoor en wederhoor, het recht om een reactie te geven. Deze reactie dient
    de eigenaar in bij de gemeente in de vorm van een zienswijze. ４ Na vaststelling van
    het rapport wordt het vervolgens openbaar gemaakt in het LRKP.
    GGD’en werken voor de uitvoering van het toezicht met een risicomodel. Volgens dit
    model kent de GGD na de tweede jaarlijkse inspectie, de kindcentra en
    gastouderbureaus een risicoprofiel toe. Dit profiel bepaalt hoe intensief en hoe vaak
    toezicht op een locatie wordt uitgevoerd.
    Bij de voorzieningen voor gastouderopvang gaat toezicht volgens een steekproef.
    Jaarlijks neemt elke gemeente een steekproef bij minimaal 5 procent van de
    voorzieningen. Elke gemeente is vrij om de selectie en de grootte van de steekproef
    te bepalen (met een ondergrens van 5 procent). ５ Selectiecriteria zijn bijvoorbeeld
    de kwaliteit van de voorzieningen van opvang bij gastouders/of de
    gastouderbureaus over.
3.2 Kinderdagverblijven, peuterspeelzalen en buitenschoolse opvang
    In 2016 zijn nagenoeg alle verplichte inspecties bij kinderdagverblijven,
    peuterspeelzalen en buitenschoolse opvang uitgevoerd (97 procent). In 2015 lag het
    percentage ook op 97, in 2014 ging het om 96 procent. Voor alle typen
    kinderopvang is deze score vrijwel gelijk.
    Kinderdagverblijven, buitenschoolse opvang en peuterspeelzalen werden in
    nagenoeg alle gevallen (99 procent) onaangekondigd bezocht.
    ３ Een nader onderzoek valt niet onder een procedure waarbij een zienswijze kan worden ingediend.
    ４ Bij voorzieningen van gastouders vindt nooit onderzoek na registratie plaats.
    ５ Art. 1.62 lid 3 Wet kinderopvang en kwaliteitseisen peuterspeelzalen.
                                                                                                     18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>    Figuur 6: percentage verplicht uitgevoerde onderzoeken na registratie en jaarlijkse
    onderzoeken van voorzieningen kinderdagopvang, buitenschoolse opvang en peuterspeelzalen
    in 2013, 2014, 2015 en 2016
      100%
       98%
       96%                                               97%                  97%
       94%                              96%
       92%          93%
       90%
       88%
       86%
       84%
       82%
       80%
                    2013                2014             2015                2016
    Een nadere analyse op de voorzieningen die niet zijn geïnspecteerd, geeft het
    volgende beeld:
         -   Een aantal voorzieningen is niet onderzocht omdat er in die periode nog
             geen kinderen werden opgevangen. Of omdat de locatie op korte termijn
             wordt uitgeschreven uit het LRKP.
         -   Een aantal locaties is wel onderzocht, maar omdat op de locatie sprake is
             van een gezamenlijke BSO en KDV, is één rapport opgemaakt. Uit de
             databestanden is dit evenwel niet te destilleren.
         -   Een aantal locaties is niet onderzocht als gevolg van een capaciteitstekort bij
             de GGD. Dit was bijvoorbeeld veroorzaakt door bovenmatige uitval wegens
             ziekte of omdat de gemeente onvoldoende GGD-capaciteit heeft ingekocht
             voor het uitvoeren van onderzoeken.
3.3 Gastouderbureaus en voorzieningen voor opvang bij gastouders
    In 2016 heeft 95 procent van alle gastouderbureaus een jaarlijks onderzoek gehad.
    De belangrijkste redenen waarom vijf procent niet is onderzocht zijn:
         -   Er had nog geen koppeling van gastouders aan het gastouderbureau
             plaatsgevonden;
         -   Het gastouderbureau zou op korte termijn uitgeschreven worden uit het
             LRKP;
         -   Een capaciteitstekort bij de GGD.
    Net als in 2015 kregen vrijwel alle nieuw ingeschreven voorzieningen voor opvang
    bij gastouders (ruim 99 procent) in 2016 een onderzoek voor registratie.
    Landelijk gezien vond er bij 10 procent van de voorzieningen voor opvang bij
    gastouders een inspectie plaats.
    Bij de gastouders vindt jaarlijks een groot aantal inschrijvingen en uitschrijvingen in
    het bestand plaats. Bij nieuwe gastouders vindt standaard een zogenoemd
    ‘onderzoek voor registratie plaats’. Dit betekent dat naast het percentage
    gastouders dat gemeenten in 2016 heeft onderzocht, zich nog een grote groep
    nieuwkomers bevindt waarbij ook onderzoek in 2016 heeft plaatsgevonden. Het
                                                                                           19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>    onderzoek bij nieuwkomers is evenwel beperkter van karakter, omdat op het
    moment van onderzoek nog geen kinderen worden opgevangen. Daardoor geeft het
    geen inzicht in het functioneren van de kwaliteit op de voorzieningen als de opvang
    daadwerkelijk functioneert.
3.4 Incidentele onderzoeken
    Onder incidenteel onderzoek vallen onderzoeken:
    - bij wijziging van het maximale aantal kindplaatsen;
    - op specifieke thema’s (bijvoorbeeld buitenruimte of hygiëne);
    - in het kader van risicogestuurd toezicht (als extra onderzoek) bij bijvoorbeeld een
    rood profiel;
    - naar aanleiding van een signaal.
    Bij jaarlijkse onderzoeken wordt ook regelmatig tegelijkertijd een thematisch
    onderzoek gedaan. Overigens worden sommige onderzoeken regelmatig ten
    onrechte in het systeem geregistreerd als incidenteel onderzoek, bijvoorbeeld bij
    een verhuizing of een wisseling van houder. In dergelijke situaties gaat het om een
    onderzoek na registratie.
    Bestaat het vermoeden dat de kwaliteit van de voorziening tekortschiet, dan hebben
    ouders, een andere toezichthouder of buurtgenoten de mogelijkheid daar melding
    van te maken bij de GGD of de gemeente. Ook een bericht in de media kan een
    aanleiding voor een onderzoek zijn.
    Na zo’n signaal overleggen gemeente en GGD over de melding. Eventueel besluit de
    gemeente om een incidenteel onderzoek te starten naar de kwaliteit van de
    kinderopvangvoorziening.
    Signalen leiden niet altijd tot uitvoering van een incidenteel onderzoek. In de eerste
    plaats omdat niet alle signalen aanleiding geven tot onderzoek. Is er wel aanleiding
    tot onderzoek, dan combineren gemeente en GGD waar mogelijk het onderzoeken
    van het signaal met het geplande jaarlijkse of steekproefonderzoek. Dat is
    efficiënter.
    Tabel 1: aantallen en percentages incidentele onderzoeken naar soort opvang in 2014, 2015 en
    2016
    Jaar            KDV                 BSO               GOB               PSZ                VGO                 Totaal
    2014       598 46%              472 36%             15 1%             93 7%           118         9%      1296 100%
    2015       767 46%              570 34%             15 1%          135 8%             178 11%             1665 100%
    2016       726 46%              567 36%             14 1%             76 5%           211 13%             1594 100%
    Het aantal incidentele onderzoeken is nagenoeg gelijk aan dat in 2015 (1.594 in
    2016 versus 1.665 in 2015). Het grootste deel van de incidentele onderzoeken vindt
    plaats bij kinderdagverblijven en buitenschoolse opvang (82 procent). 13 procent
    vindt plaats bij voorzieningen voor opvang bij gastouders.
    Tabel 2: Percentages incidentele onderzoeken per soort opvang in 2014, 2015 en 2016
     Jaar           KDV             BSO              GOB           PSZ             VGO             Totaal
          2014             9,3%            7,5%            2,1%           3,4%           0,3%            2,4%
          2015           11,5%             8,9%            2,1%           5,6%           0,5%            3,3%
          2016             9,8%            8,5%            2,0%           4,2%           0,6%            3,2%
    Percentage is het aantal uitgevoerde incidentele onderzoeken ten opzicht van het aantal voorzieningen of gastouderbureaus.
    Bovenstaande tabel toont het percentage voorzieningen waar incidentele
    onderzoeken zijn uitgevoerd, per soort voorziening. Het totale percentage
                                                                                                                             20
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>uitgevoerde incidentele onderzoeken per voorziening is in 2015 gestegen. Tussen
2015 en 2016 is er bijna geen verschil (3,3 procent en 3,2 procent).
Bij kinderdagverblijven worden relatief de meeste incidentele onderzoeken
uitgevoerd (bijna 10 procent in 2016). Dit aantal is opvallend hoger dan bij de
peuterspeelzalen. Bij de voorzieningen voor gastouders is dit percentage veel lager,
namelijk 0,6 procent.
De aanleiding van incidentele onderzoeken wordt niet in het GIR-systeem
geregistreerd. Dat beperkt het inzicht in onderzoeken die worden uitgevoerd naar
aanleiding van signalen of thema’s over de kwaliteit. Als in het landelijke systeem
proces en inhoud van een signaal worden geregistreerd, is het mogelijk om analyses
uit te voeren naar signalen. Een belangrijk voordeel daarvan zou zijn dat er betere
managementinformatie en beleidsinformatie ontwikkeld zou kunnen worden. Zulke
informatie draagt bij aan de borging van de kwaliteit van de voorzieningen en dus
aan het vroegtijdig signaleren van eventuele risico’s.
                                                                                    21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>4   Risicoprofielen
4.1 Inleiding
    Het risicogestuurde toezicht van de GGD verloopt volgens een uitgewerkt
    risicomodel. Dit model heeft twee kernelementen: een model voor het vaststellen
    van risicoprofielen en het schema inspectieactiviteit. Deze kernelementen bepalen
    hoe intensief en hoe vaak het toezicht op de voorzieningen plaatsvindt.
    Per voorziening maakt de GGD-toezichthouder (minimaal) een keer per jaar een
    risicoprofiel. Het risicoprofiel dat de GGD-toezichthouder toekent aan de voorziening
    is groen, geel, oranje of rood – oplopend in risico. Met het toegekende profiel in de
    hand schat de GGD-toezichthouder welke toezichthandelingen op korte termijn
    nodig zijn. Zijn er bijvoorbeeld zorgen over een kinderopvangvoorziening, dan kan
    de toezichthouder voorstellen deze voorziening meer dan een keer per jaar te
    onderzoeken. De toezichthouder kan ook tijdens het onderzoek op meer domeinen
    of voorwaarden ingaan of sommige daarvan diepgaander toetsen dan voorgenomen
    was bij het toegekende risicoprofiel.
    Volgens het risicomodel van de GGD-GHOR Nederland krijgen nieuwe
    kinderdagverblijven, buitenschoolse opvang en peuterspeelzalen voor het eerst een
    risicoprofiel toegekend ná de tweede volledige inspectie.
    Figuur 7: Relatieve aandeel type risicoprofiel bij voorzieningen kinderopvang, buitenschoolse
    opvang en peuterspeelzalen in 2014, 2015 en 2016
      2014    5%    11%             36%                               48%
      2015 4%      9%            34%                                54%
      2016 3% 8%               33%                                 56%
           0%             20%            40%              60%           80%           100%
                                Rood      Oranje       Geel     Groen
    Kinderdagverblijven, buitenschoolse opvang en peuterspeelzalen krijgen steeds
    vaker een groen risicoprofiel toegekend (48 procent in 2014, 56 procent in 2016). In
    2014 had 16 procent van de voorzieningen nog een oranje of rood risicoprofiel. In
    2016 is dat gedaald naar 11 procent.
    Nu meer locaties een groen profiel krijgen toegekend in Nederland, wordt er als
    gevolg daarvan op minder items getoetst. Mogelijk leidt dat ertoe dat er minder
    overtredingen worden gesignaleerd. Het risico is dat er wellicht niet wordt voldaan
    aan criteria die niet zijn onderzocht. Om dit risico te verkleinen hebben gemeenten
    in verschillende GGD-regio’s naast de zogenaamde “groene criteria”, ook andere
                                                                                                  22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>criteria geïnspecteerde. In andere regio’s voert de GGD op een zogeheten ‘groene
locatie’ na twee of drie jaar een volledig onderzoek uit.
Het uitgangspunt van het risicomodel is, ‘meer waar nodig, minder waar mogelijk’.
Bij minder diepgaande inspecties, neemt het belang van een goed werkend
signaleringssysteem om deze kwaliteit op de voorzieningen goed te borgen toe.
Bij gastouderbureaus is het percentage groen risicoprofiel (61 procent) gedaald in
vergelijking met 2015 (65 procent). Het percentage gastouderbureaus met een rood
of oranje profiel is de laatste jaren steeds 12 procent.
                                                                                   23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>5   Handhavingsadviezen
5.1 Inleiding
    Elk inspectierapport dat de GGD-toezichthouder afrondt, bevat een advies: wel of
    niet handhaven op één of meer onderdelen. Luidt het advies ‘handhaven’, dan heeft
    de toezichthouder één of meer tekortkomingen geconstateerd in de kwaliteit van de
    voorziening (of het gastouderbureau).
    Niet elke tekortkoming leidt tot een advies tot handhaven: regelmatig herstelt de
    houder, in de fase van overleg en overreding, kleine tekortkomingen al voordat het
    inspectierapport is opgemaakt. Daarnaast heeft de gemeente na een GGD-advies tot
    handhaven, de mogelijkheid om gemotiveerd te besluiten niet tot handhaving over
    te gaan.
    Figuur 8: Percentage jaarlijkse onderzoeken zonder handhavingsadvies naar soort opvang in
    2014, 2015 en 2016
      100%
       90%
       80%
       70%
       60%
       50%
       40%
       30%
       20%
       10%
        0%
                   KDV             PSZ           BSO          GOB            VGO
                                       2014    2015    2016
    Bij steeds meer locaties wordt na een jaarlijks onderzoek geen handhavingsadvies
    afgegeven. Dat is af te lezen uit de stijgende percentages in de figuur. In 2014
    kreeg 60 procent van de kinderdagopvangvoorzieningen geen handhavingsadvies. In
    2016 is het percentage locaties zonder handhavingsadvies gestegen naar 73. Ook bij
    de andere soorten opvang is een stijging zichtbaar.
    Bij de voorzieningen voor opvang bij gastouders wordt na het onderzoek in 92
    procent van de gevallen geen handhavingsadvies gegeven.
    De gemeenten krijgen derhalve in steeds minder gevallen een handhavingsadvies
    van de GGD. De verklaring hiervoor is het constateren van minder overtredingen
    door de GGD toezichthouders. Deze positieve trend komt omdat gemeenten de
    afgelopen jaren strenger handhaven, de houders de wettelijke verplichtingen beter
                                                                                              24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>naleven en omdat de GGD-toezichthouder het instrument ‘overleg en overreding’
vaker inzet.
In het kader van het project Nieuw Toezicht, dat de verschillende toezichtpartijen in
afstemming met SZW ontwikkelen, wordt ook een pilot uitgevoerd om het
instrument ‘overleg en overreding’ verder uit te breiden en te onderzoeken of de
uitkomsten ervan op een betere manier vastgelegd kunnen worden in het GIR-
systeem. Doelstelling van het nieuwe instrument is om de uitvoering van toezicht en
handhaving kinderopvang doelmatiger te maken. Daarvoor is het van belang meer
inzicht te bieden in kwaliteitsverbetering. En dat hangt nauw samen met een juiste
registratie.
Wat was het percentage handhavingsadviezen per risicoprofiel in 2016?
Figuur 9 laat deze percentages zien voor de kinderdagverblijven, buitenschoolse
opvang, peuterspeelzalen en gastouderbureaus.
Figuur 9: Percentage jaarlijkse onderzoeken met handhavingsadvies per risicoprofiel in 2016
  60%
  50%                                                                   55%
  40%
                                                    40%
  30%
  20%                              25%
  10%           14%
   0%
               Groen               Geel            Oranje              Rood
Bij een groen profiel wordt in 14 procent van de onderzoeken een
handhavingsadvies afgegeven. Bij een oranje profiel wordt in 40 procent en bij een
rood profiel in 55 procent van de locaties een handhavingsadvies afgegeven na
uitvoering van een jaarlijks onderzoek. In de uitgebreide versie van het rapport,
wordt dieper ingegaan op deze percentages.
                                                                                            25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>6   Handhaving
6.1 Inleiding
    Sinds de invoering van de Wet kinderopvang en kwaliteitseisen peuterspeelzalen in
    2005 liggen de eisen waaraan kinderopvang minimaal moet voldoen, wettelijk vast.
    Het basisprincipe is dat de houder verantwoorde kinderopvang moet bieden. Dat
    betekent dat de opvang bij dient te dragen aan de ontwikkeling van het kind in een
    veilige en gezonde omgeving. Voorbeelden van eisen uit wet- en regelgeving zijn de
    verplichte verklaring omtrent het gedrag van medewerkers, de beroepskwalificatie
    van beroepskrachten, eisen aan de beroepskracht-kindratio, de groepsgrootte, het
    vier-ogen-principe en eisen aan de ruimtes waarin kinderen verblijven.
    Gemeenten hebben een beginselplicht tot handhaven als er sprake is van
    overtredingen. Uit jurisprudentie blijkt dat dat betekent dat een bestuursorgaan
    meestal wordt geacht gebruik te maken van deze bevoegdheid om op te treden
    tegen geconstateerde overtredingen. Slechts onder bijzondere omstandigheden mag
    een bestuursorgaan daar gemotiveerd van afwijken en besluiten niet van de
    bevoegdheid tot handhavend optreden gebruik te maken. Op elke geconstateerde
    tekortkoming dient de gemeente een handhavingsbeslissing te nemen.
    Voor handhavend optreden heeft de gemeente een aantal instrumenten
    beschikbaar: de procedure van overleg en overreding inzetten, waarschuwingen of
    aanwijzingen geven, een bestuurlijke boete opleggen, een last onder dwangsom
    afgeven, een bevel gevel, een exploitatieverbod opleggen of de voorziening
    verwijderen uit het Landelijk Register Kinderopvang en Peuterspeelzalen (LRKP).
    Gemeenten hebben veelal een eigen handhavingsbeleid vastgesteld. In een aantal
    gevallen is dat beleid gebaseerd op een model dat de Vereniging van Nederlandse
    Gemeenten (VNG) beschikbaar heeft gesteld. Dit handhavingsbeleid geeft aan welke
    prioriteit de gemeente geeft aan welke overtreding en met welke
    handhavingsmiddelen de gemeente de houder kan sommeren om de tekortkoming
    ongedaan te maken binnen een bepaalde termijn. Ook kunnen gemeenten een
    escalatiemodel opstellen.
    In opdracht van een gemeente kan de GGD eveneens ‘overleg en overreding’
    uitvoeren. Dit instrument zet de GGD in na constatering van een overtreding en
    voorafgaand aan het handhavingsadvies. Deze interventie biedt de mogelijkheid om
    heel snel actie te ondernemen op een geconstateerde overtreding. De GGD kan de
    inzet van dit instrument echter nu niet registreren in de GIR, waardoor de effecten
    van de interventie niet zichtbaar worden in de beschikbare data. De actie ‘overleg en
    overreding’ die een gemeente uitvoert, wordt daarentegen wel vastgelegd.
6.2 Kinderdagverblijven, peuterspeelzalen en buitenschoolse opvang
    Omdat de GGD minder overtredingen heeft geconstateerd, is het aantal
    handhavingsadviezen aan gemeenten gedaald. Van gemeenten wordt dus minder
    inzet gevraagd om handhavend op te treden. In 2015 was het aantal ingezette
    handhavingsacties op geconstateerde overtredingen 29 procent lager dan in 2014.
    In 2016 is die daling doorgezet, zij het minder sterk.
                                                                                       26
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>    In tabel 3 zijn bij het aantal handhavingsacties alleen de werkelijk ondernomen
    acties opgenomen. Het aantal keren dat een gemeente een besluit neemt tot
    beredeneerd niet-handhaven is dus niet daarbij inbegrepen.
    De inspectie onderzocht in 2016 in opdracht van het ministerie van Sociale Zaken en
    Werkgelegenheid (SZW) het proces rondom het besluit ‘beredeneerd niet
    handhaven’ (zie hoofdstuk 7). De inzichten uit het genoemde onderzoek hebben
    mede bijgedragen aan een betere registratie in de GIR. Mogelijk verklaart dat deels
    de daling van het percentage ‘besluiten beredeneerd niet-handhaven’ in de periode
    2015-2016 van 23 naar 18 procent. Sommige gemeenten registreerden bijvoorbeeld
    een waarschuwing als ‘besluit beredeneerd niet-handhaven’.
    Door de jaren heen zien we grote verschillen per regio in de inzet van de
    handhavingsinstrumenten. In het besluit om beredeneerd niet te handhaven zijn er
    op gemeenteniveau ook grote verschillen (tussen 4 procent en 40 procent op de
    overtredingen).
    In tabel 3 is het aantal handhavingsactie op geconstateerde overtredingen in beeld
    gebracht. In 2016 zijn er 12 procent minder handhavingsacties uitgevoerd dan in
    2015. De voorzieningen die zijn uitgeschreven uit het register of een
    exploitatieverbod hebben gekregen volgend op een handhavingsadvies, zijn niet
    meegeteld. In 2014 ging het om negen uitgeschreven voorzieningen. In de jaren
    2015 en 2016 ging het om acht voorzieningen.
    Tabel 3: Aantallen en percentage handhavingsacties KDV, BSO en PSZ na jaarlijkse
    onderzoeken in 2014, 2015 en 2016 ６
    Handhavingsacties                                2014                2015                   2016
    overleg en overreding door
                                                  615        6%       522          7%        352          5%
    gemeenten
    waarschuwing                                2.566       26%    1.770         24%       1.663       23%
    aanwijzing                                  5.802       60%    4.206         58%       3.805       53%
    last onder dwangsom                           657        7%       743        10%       1.219       17%
    bestuurlijke boete                              55       1%        67          1%          95         1%
    Totaal                                      9.695     100%     7.308        100%       7.134      100%
    Opvallend is dat het instrument ‘last onder dwangsom’ vaker is ingezet. In de
    uitgebreide versie van het rapport wordt dieper ingegaan op deze score.
6.3 Gastouderbureaus en voorzieningen voor opvang bij gastouders
    Ook voor de gastouderbureaus en voorzieningen voor opvang bij gastouders geeft
    de GGD steeds minder handhavingsadviezen af aan de gemeente; voor gastouders
    zelfs maar in 8 procent van de onderzoeken. De gevraagde inzet om handhavend op
    te treden is hierdoor voor gemeenten verder afgenomen.
    In 2016 geldt voor 24 procent van de overtredingen bij de gastouderbureaus
    waarvoor een handhavingsadvies was afgegeven, dat een besluit tot beredeneerd
    niet-handhaven is genomen. Bij voorzieningen voor opvang bij gastouders ligt dat
    percentage op 19.
    In tabel 4 is het aantal handhavingsacties op geconstateerde overtredingen in beeld
    gebracht. De gastouderbureaus (2) en voorzieningen voor opvang bij gastouders
    (26) die in 2016 zijn uitgeschreven uit het register als gevolg van een
    handhavingsadvies, zijn niet meegeteld.
    ６ In tabel 3 is de informatie van Amsterdam nog niet meegenomen. In het rapport dat eind 2017 gepubliceerd
       wordt, worden deze cijfers inclusief Amsterdam opgenomen.
                                                                                                               27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>    Tabel 4: Aantallen en percentages handhavingsacties gastouderbureaus en opvang bij
    gastouders na jaarlijks onderzoek in 2016 ７
     Handhavingsacties                                             GOB                          VGO
     overleg en overreding door gemeenten                        5             1%           24              5%
     waarschuwing                                               58            16%          136             29%
     aanwijzing                                               247             70%          289             61%
     last onder dwangsom                                        43            12%           22              5%
     bestuurlijke boete                                          2             1%             0             0%
     Totaal                                                   355            100%          471           100%
6.4 Nadere onderzoeken
    Heeft de gemeente een handhavingsactie ingezet, dan kan de GGD vervolgens in
    opdracht van de gemeente een nader onderzoek instellen. Sommige gemeenten en
    GGD’en hebben overigens ook afspraken gemaakt over instellen van nader
    onderzoek op initiatief van de GGD.
    Doel van het nader onderzoek is vast te stellen of de voorziening de geconstateerde
    tekortkomingen inmiddels heeft hersteld.
    Gemeenten geven niet in alle gevallen opdracht tot nader onderzoek, bijvoorbeeld
    wanneer het efficiënter is om te wachten tot het volgende jaarlijkse onderzoek. Het
    risico daarvan is, dat geconstateerde tekortkomingen na een jaar nog steeds niet
    zijn verholpen. In iets meer dan de helft van de ingezette acties wordt een nader
    onderzoek uitgevoerd.
    Wat de beweegredenen zijn van gemeenten om te wachten en of deze keuze
    volgens het gemeentelijke beleid is, kan niet uit de beschikbare data worden
    afgeleid. Gemeenten en GGD’en geven aan dat overwegingen kunnen zijn: de
    hersteltermijn van de ingezette handhavingsactie, de beschikbare capaciteit, of de
    toezichtlast. Om beter inzicht te krijgen in de afwegingen die gemeenten maken, is
    nader onderzoek noodzakelijk.
    Omdat naar aanleiding van jaarlijkse onderzoeken steeds minder vaak een
    handhavingsadvies wordt gegeven, neemt ook het aantal nadere onderzoeken af.
    Tabel 5: percentage handhavingsadvies na uitvoering nader onderzoek naar soort opvang in
    2014, 2015 en 2016
     Soort opvang                   2014         2015        2016
     KDV, BSO, PSZ                   26%           23%         22%
     GOB                             32%           20%         32%
     VGO                             15%           13%          9%
    Uit tabel 5 volgt dat ook het percentage handhavingsadviezen na een nader
    onderzoek afneemt. In 2014 werd bij 26 procent van uitgevoerde nadere
    onderzoeken nog een handhavingsadvies gegeven bij de opvangsoorten
    kinderdagverblijven, buitenschoolse opvang en peuterspeelzalen. In 2016 is dit
    gedaald naar 22 procent.
    ７ In tabel 4 is de informatie van Amsterdam nog niet meegenomen. In het rapport dat eind 2017 gepubliceerd
       wordt, worden deze cijfers inclusief Amsterdam opgenomen.
                                                                                                               28
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>Tabel 6: Aantal ingezette vervolgacties op tekortkomingen na uitvoering nader onderzoek naar
soort opvang in 2014, 2015 en 2016
 Soort opvang                   2014         2015        2016
 KDV, BSO, PSZ                  2055          1585        1233
 GOB                              121            82          66
 VGO                               53            72          22
Omdat er minder nadere onderzoeken worden uitgevoerd en minder
handhavingsadviezen volgen na uitvoering van een nader onderzoek, daalt ook het
aantal in te zetten acties. Tabel 6 laat dat zien.
Bij de gastouderbureaus is het afgelopen jaar in 66 gevallen van overtreding een
vervolgactie ingezet nadat nader onderzoek was gedaan. Bij de opvang bij
gastouders is dit aantal zelfs in 2016 gedaald naar 22 vervolgacties bij
overtredingen.
Tabel 7: Aantallen en percentages handhavingsacties na nadere onderzoeken KDV, BSO en
PSZ in 2014, 2015 en 2016 ８
 Handhavingsacties nader
                                                       2014                2015                  2016
 onderzoek
 beredeneerd niet-handhaven                         499      24%        350       22%          183       15%
 overleg en overreding                              232      11%          73        5%           62        5%
 waarschuwing                                       140       7%          81        5%           48        4%
 aanwijzing                                         378      18%        230       15%          207       17%
 last onder dwangsom                                708      34%        551       35%          611       50%
 bestuurlijke boete                                   32      2%           9        1%           47        4%
 exploitatieverbod                                    41      2%          46        3%           33        3%
 uitschrijving uit register                           25      1%        245       15%            42        3%
 Totaal                                           2055 100% 1585 100%                        1233 100%
Uit tabel 7 is af te lezen dat gemeenten na uitvoering van een nader onderzoek in
15 procent (2016) van de handhavingsadviezen, de actie ‘beredeneerd niet-
handhaven’ inzet. In 2015 was dat 22 procent. Dat betekent dat gemeenten in die
gevallen eerst een handhavingsadvies hebben gekregen van de GGD. Dat
vervolgens de tekortkoming na de ingezette handhavingsactie niet is verholpen,
blijkend uit het nader onderzoek, waardoor een nieuw handhavingsadvies wordt
afgegeven. En dat gemeenten bij dat nieuwe handhavingsadvies besluiten om
vervolgens géén handhaving in te zetten. Verdiepend onderzoek naar de afwegingen
die gemeenten maken bij de uitvoering van nadere onderzoeken, kan meer inzicht in
dit proces geven.
Bij de overige adviezen (85 procent) hebben gemeenten een handhavingsactie
ingezet. Opvallend is dat gemeenten veel vaker de handhavingsactie ‘last onder
dwangsom’ inzetten (50 procent in 2016).
８ In tabel 7 is de informatie van Amsterdam nog niet meegenomen. In het rapport dat eind 2017 gepubliceerd
   wordt, worden deze cijfers inclusief Amsterdam opgenomen.
                                                                                                            29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>7   Toezicht Inspectie van het Onderwijs
7.1 Inleiding
    De Inspectie van het Onderwijs oefent interbestuurlijk toezicht uit op de wijze
    waarop gemeenten hun wettelijke taken op het gebied van kinderopvang en
    peuterspeelzalen uitvoeren. Het interbestuurlijk toezicht berust op drie pijlers:
    1) waarborgen van de basiskwaliteit van de gemeentelijke uitvoering van de taken;
    2) inzicht geven in het stelsel van de kinderopvang;
    3) bijdragen aan het verbeteren van het toezicht en (getrapt) de kwaliteit van de
    kinderopvang.
7.2 Risicoanalyse en risicogestuurd toezicht op gemeenten
    Het doel van de risicogerichte aanpak van de inspectie is om het toezicht op
    gemeenten efficiënter te maken. De inspectie zorgt dat gemeenten die risico lopen
    in het juist uitvoeren van hun taken, tijdig in beeld zijn. De aanpak bij die
    gemeenten is er vervolgens op gericht dat de gemeentelijke uitvoering (weer)
    voldoet aan de wettelijke voorwaarden.
    De inspectie maakt jaarlijks een risicoanalyse van alle gemeenten aan de hand van
    hun jaarverslagen toezicht en handhaving kinderopvang. De inspectie betrekt ook
    eventuele meldingen of signalen bij de analyse en kijkt hoe de afgelopen jaren zijn
    gegaan (inspectiehistorie).
    Resultaten risicoanalyse 2016
    Bij de beoordeling van de verantwoording in de jaarverslagen over 2015 hebben we
    als inspectie bij 85 procent van de gemeenten vastgesteld dat er geen risico’s zijn.
    De betreffende gemeenten hebben daarover van ons een brief ontvangen.
    Met de overige 15 procent van de gemeenten (61) hebben we telefonisch of per e-
    mail contact opgenomen, omdat bepaalde resultaten of scores in het jaarverslag
    onduidelijk waren, of om mogelijke risico’s binnen de uitvoering beter te beoordelen.
    Door deze werkwijze kan een – arbeidsintensiever – nader onderzoek vaker
    achterwege blijven. Een nader onderzoek is wel nodig als de tekortkomingen
    ernstiger zijn en herstel niet direct mogelijk is.
    Deze efficiënte en effectieve werkwijze zorgt ervoor dat de gemeente eventuele
    tekortkomingen vlot aan kan pakken, met als doel deze tekortkomingen in het
    vervolg te vermijden. Daarnaast is deze vorm van directe communicatie
    stimulerender voor gemeenten en draagt deze werkwijze bij aan de beperking van
    de toezichtlast.
    Contact met gemeenten naar aanleiding van risicoanalyse
    We hebben in 2016 met 61 gemeenten direct contact opgenomen over de uitvoering
    van toezicht en handhaving kinderopvang; 15 meer dan in 2015 (46 gemeenten).
    Deze directe communicatie had een positief effect; onduidelijkheden en eventuele
    risico’s voor de kwaliteit van de opvang konden direct worden besproken. In een
    aantal gevallen hadden de gemeenten al verbeteringen doorgevoerd, voordat het
    contact met de inspectie plaatsvond. Bij sommige gemeenten hielden we het contact
    enige tijd aan om er zeker van te zijn dat de verbetering niet tijdelijk was. Slechts 7
    van de 61 gemeenten zijn na de contacten nog in aanmerking gekomen voor een
    nader onderzoek.
                                                                                         30
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>    Steeds minder gemeenten komen dus na het contact met de inspectie in
    aanmerking voor een nader onderzoek.
    In 2014 hebben wij 22 nadere onderzoeken gedaan naar de taakuitvoering van
    gemeenten. In 2015 waren dat er nog 16 en in 2016 deden wij 10 nadere
    onderzoeken. Uit onze recente risicoanalyse volgt dat er nog slechts 7 gemeenten in
    aanmerking komen voor een nader onderzoek in 2017.
7.3 Nader onderzoek en statustoekenning gemeenten
    Sinds oktober 2011 maakt de inspectie openbaar welke onderzochte gemeenten wel
    en welke (nog) niet aan de wettelijke eisen voor toezicht en handhaving
    kinderopvang voldoen. In een nader onderzoek wordt op basis van de gesprekken,
    toegestuurde informatie en de inzage in de GIR getoetst of de gemeente voldoet aan
    de wettelijke normen. In het Toezicht- en Waarderingskader, dat in 2014 in de
    Staatscourant is opgenomen, is opgenomen wat en hoe IvhO de criteria beoordeelt
    en wanneer een gemeente hieraan voldoet. Na afronding van het nader onderzoek
    wordt de gemeente een bepaalde status toegekend, die samenhangt met een
    indeling in drie categorieën:
         •   A-Status- De gemeente leeft haar wettelijke taken na.
         •   B-Status - De gemeente leeft haar wettelijke taken niet of onvoldoende na,
             maar werkt wel mee aan het maken van afspraken met de inspectie over
             noodzakelijke verbeteringen en het uitvoeren daarvan;
         •   C-Status - De gemeente leeft haar wettelijke taken niet of onvoldoende na
             en werkt niet of onvoldoende mee aan het maken van afspraken met de
             inspectie over noodzakelijke verbeteringen en het uitvoeren daarvan.
    Krijgt een gemeente een B-status toegekend , dan geven wij dat door aan de VNG,
    zodat de VNG deze gemeente ondersteuning aan kan bieden bij het verbetertraject.
    Alle statustoekenningen aan de gemeenten zijn gepubliceerd op de site van de
    inspectie.
    Resultaten 2016 van statustoekenning
    In totaal is er in 2016 bij tien gemeenten nader onderzoek gedaan. Daarvan hebben
    vijf gemeenten in 2015 de B-status gekregen en vijf in 2016. Bij twee gemeenten is
    in 2016 de B-status omgezet naar de A-status.
    Eind 2016 hebben acht gemeenten hun verbetertraject nog niet afgerond (vier
    gemeenten die daarmee in 2015 startten en vier uit 2016).
    Aandachtspunt(en) in verbetertrajecten
    Bij de tien gemeenten die een B-status kregen toegekend – of deze al sinds 2015
    hadden –, bleek de handhaving niet op orde te zijn. Bij de helft van deze gemeenten
    werden bovendien de nieuwe aanvragen niet binnen de wettelijke termijnen
    afgehandeld. De uitvoering van het toezicht voldeed niet bij vier gemeenten en bij
    twee gemeenten werden de registers niet op de juiste manier bijgehouden.
    Oorzaak tekortkomingen
    Ruim de helft van de tien onderzochte gemeenten kwam in de problemen door
    structureel onvoldoende capaciteit of budget voor de uitvoering van de taken.
    In de helft van de onderzochte gemeenten functioneerde de contactpersoon
    onvoldoende. Zij hadden geen of onvoldoende inzicht in de taken en
    verantwoordelijkheden van de gemeente. In een aantal gevallen gebruikten de
    gemeenten de GIR niet of slechts gedeeltelijk, waardoor inzicht in het proces
    ontbrak.
    De uitvoering van gemeentelijke taken, hangt ook samen met de bestuurlijke
    betrokkenheid bij het dossier kinderopvang en met fusies tussen gemeenten. Beide
                                                                                       31
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>    zijn van invloed op hoe goed de gemeente de taken uitvoert. In een aantal gevallen
    was er onvoldoende afstemming tussen GGD en gemeente of waren de afspraken
    onduidelijk, waardoor belangrijke sturingsinformatie niet tijdig bekend was of de
    uitvoering niet goed liep.
    In de meeste van de tien gemeenten waar we onderzoek deden, kwam het
    handhavingsbeleid zoals vastgesteld door het college van B&W niet overeen met de
    uitvoeringspraktijk of was het beleid gedateerd.
    Een risicofactor is dat het wisselen van personeel op het dossier kinderopvang
    binnen de gemeenten is al jaren hoog. De wet- en regelgeving is sinds de invoering
    in 2005 vaak en soms ingrijpend gewijzigd. Ook voor de komende jaren staan er
    grote veranderingen op stapel. Beide punten leveren risico’s op voor de uitvoering
    van de wettelijke taken; zowel het (potentiële) gebrek aan kennis over en
    continuïteit in de handhaving, alsook de omvang en de inhoudelijke
    doorontwikkeling van het beleidsdossier. Al jarenlang biedt de VNG nieuwe
    medewerkers bij gemeenten een cursus handhaving aan. In de praktijk is het
    gebrek aan kennis daardoor meestal beperkt. Wel ontberen nieuwe medewerkers
    ervaring in het uitvoeren van de handhavingstaken en lopen gemeenten op die
    manier het risico dat de taken voldoende zijn geborgd.
    De structurele informatie uitwisseling in de regiobijeenkomsten werkt goed. Dat
    geldt ook voor het gebruik van de GIR als uitvoeringssysteem. Nu veel medewerkers
    maar kort op een bepaalde werkplek blijven (hoge mutatiegraad) moet de VNG nog
    steeds veel trainingen handhaving aanbieden aan telkens nieuwe medewerkers.
    Samenvattend beeld van de tien onderzochte gemeenten
    Bij de gemeenten die hun taken onvoldoende uitvoeren, ontbreekt het hen vooral
    aan voldoende capaciteit van of kennis bij de gemeenteambtenaren.
    De onderzochte gemeenten met een B-status zijn zich veelal onvoldoende bewust
    van hun rol en verantwoordelijkheden, zoals bijvoorbeeld hun rol van regisseur in
    het gehele proces van toezicht en handhaving. Onderdeel daarvan is de aansturing
    van het toezicht dat de GGD uitoefent of dient uit te oefenen. Die gemeenten
    schieten nog wel eens tekort in het maken van goede afspraken met de GGD en in
    het monitoren van de voortgang bij inspecties.
7.4 Verdiepende onderzoeken Inspectie van het Onderwijs
    In 2016 zijn de volgende themaonderzoeken uitgevoerd.
    Niet handhaven, verklaarbaar?
    In 2016 hebben wij onderzoek gedaan naar het hoge percentage gemeenten dat
    beredeneerd niet tot handhaving is overgegaan, ondanks een handhavingsadvies
    van de GGD. In het onderzoek ‘Niet handhaven, verklaarbaar?’ wordt in beeld
    gebracht hoe gemeenten hun afweging maken, hoe de communicatie met de regio
    en met de GGD-toezichthouder verloopt, de soorten tekortkomingen en de
    onderbouwingen voor het ‘beredeneerd niet handhaven’.
    Het onderzoek toont ook aan dat de onderzochte gemeenten na de beslissing ‘niet
    handhaven’ vaak alsnog ‘overleg en overreding’ en een ‘waarschuwing’ hebben
    ingezet (IvhO, 2016). In dit soort gevallen is wel een actie ingezet om de
    tekortkomingen op te heffen.
    Gemeenten geven drie redenen voor hun beslissing de ondernomen actie te
    registreren onder ‘niet handhaven’. Ten eerste bestaat er geen eenduidigheid over
    de begrippen ‘handhaven’ en ‘niet handhaven’. Sommige gemeenten gaan er
                                                                                       32
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>    bijvoorbeeld van uit dat alleen juridische acties handhavingsacties zijn. In de tweede
    plaats heeft een aantal gemeenten onvoldoende kennis van en ervaring met de GIR,
    wat leidt tot onjuiste registraties. Ten slotte voert een aantal gemeenten een eigen
    basisadministratie. Verschillende van deze gemeenten vult de GIR daardoor niet
    consequent en/of niet accuraat in.
    In 2016 gaven we in de verschillende regio-overleggen van gemeenteambtenaren
    en GGD-toezichthouders een toelichting op de uitkomsten van het onderzoek.
    Herhaalde handhavingsadviezen
    Het doel van het onderzoek is inzicht te krijgen in achtergronden en kenmerken van
    de groep houders van voorzieningen die jaar op jaar handhavingsadviezen krijgen
    van de GGD. Het gaat erom aangrijpingspunten voor zowel het toezicht als de
    handhaving te vinden, die bijdragen aan het bevorderen van de kwaliteit van de
    opvang. Dat zou ertoe moeten leiden dat houders minder vaak herhaaldelijk
    handhavingsadviezen krijgen op geconstateerde overtredingen.
    Dit onderzoek wordt in samenwerking met VNG en GGD-GHOR uitgevoerd. Ook is
    een klankbordgroep van gemeenteambtenaren en GGD-toezichthouders ingesteld.
    Publicatie van de rapportage wordt in het voorjaar van 2018 verwacht.
    Verdiepend onderzoek naar GGD’en
    GGD-GHOR Nederland en de Inspectie van het Onderwijs onderzoeken gezamenlijk
    een onderzoek uit naar de GGD’en verschillen onderling in hoe zij hun toezichttaken
    uitvoeren. Doel van het onderzoek is de oorzaken van die onderlinge verschillen in
    beeld te brengen. Aanleiding van het onderzoek was de constatering dat de
    handhavingsadviezen die GGD’en in de verschillende regio’s afgeven behoorlijk
    uiteenlopen. Het onderzoek is uitgevoerd in twee fases. In fase 1 is in kaart
    gebracht in hoeverre de uitgevoerde inspecties tussen GGD’en onderling van elkaar
    verschillen (kwantitatief onderzoek). Deze fase is in 2016 afgerond. In fase 2 brengt
    factoren in beeld die de verschillen kunnen verklaren in het aantal en de soort
    geselecteerde voorwaarden en [de] overtredingen. Deze onderzoeksfase is medio
    2016 opgestart. In het najaar van 2017 wordt over dit onderzoek gerapporteerd.
    De bedoeling is dat GGD’en door dit onderzoek van elkaars aanpak leren en
    daarmee de uitvoering van de toezichttaken verbeteren. Daarnaast is de gedachte
    dat dit onderzoek de doorontwikkeling van het toezichtbeleid bevordert.
7.5 Ontvangen signalen
    Een signaal geeft informatie over een mogelijk ongewenste situatie in de uitvoering
    van de wettelijke taken door een gemeente of een andere actor in het stelsel van
    toezichthouders. Als inspectie hanteren wij twee randvoorwaarden bij het gevolg
    geven aan een signaal: de informatie is weerlegbaar en op waarheid gebaseerd, en
    de situatie overstijgt het niveau van een incident.
    Signalen bereiken de inspectie op uiteenlopende manieren: via ons loket, binnen de
    sectoren onderwijs, via de VNG of GGD-GHOR Nederland, via gemeenten of GGD’en
    zelf, via burgers, houders of andere belanghebbenden. Vanzelfsprekend houdt de
    inspectie zelf ook structureel de ontwikkelingen bij via de (sociale) media
    (vakbladen, kranten, Twitter).
    Ontvangt de inspectie een signaal, dan kunnen we de VNG vragen contact op te
    nemen met de gemeente voor advies en ondersteuning. Zo nodig adviseert de VNG
                                                                                        33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>de gemeente om de uitvoering aan te passen, zodat (weer) voldaan wordt aan de
wettelijke eisen.
Van de signalen die wij jaarlijks ontvangen, zijn er gemiddeld twintig
onderzoekwaardige signalen die betrekking hebben op het toezicht op kinderopvang
en peuterspeelzalen. De signalen variëren van individuele gevallen op
voorzieningenniveau en klachten over (onvoldoende) handhaving door een
gemeente, tot nalatigheid bij uitvoering van de wettelijk verplichte onderzoeken.
Onze focus ligt enerzijds op een onjuiste uitvoering of ongewenste ontwikkelingen
van het gemeentelijk toezicht. Anderzijds richt de inspectie zich op positieve
signalen en informatie over thema’s of ontwikkelingen.
                                                                                  34
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>Bijlage: Registraties in LRKP, GIR-I en GIR-H
De gegevens zoals geregistreerd in het Landelijk Register Kinderopvang en
Peuterspeelzalen (LRKP), GIR-Inspectie (GIR-I) en GIR-Handhaven (GIR-H) vormen
de basis voor dit rapport. De kwaliteit van de registraties in deze systemen wordt
steeds iets beter. Tegelijkertijd geven beide systemen gemeenten en GGD’en nog
(te) veel variatie in invoermogelijkheden. Die verschillende invoermogelijkheden
bemoeilijken goede analyses of selecties en maken het lastig en arbeidsintensief een
betrouwbaar beeld te geven. Overigens zijn gemeenten en GGD’en niet verplicht om
deze systemen te gebruiken. De gerapporteerde gegevens in dit rapport zijn dan
ook geen exacte weergave van de uitvoering van het toezicht en de handhaving.
GIR-I en GIR-H zijn processystemen en bieden ondersteuning bij het registreren van
het toezichtproces van de GGD en de gemeente. In tegenstelling tot het verplichte
LRKP is gebruik van deze systemen niet verplicht. Waarborgen dat de gegevens
actueel en accuraat zijn is daardoor ook niet verplicht. De meeste GGD-regio’s en
gemeenten maken inmiddels wel gebruik van deze systemen.
De GGD-regio’s en gemeenten hebben beperkt afspraken gemaakt over het gebruik
van de systemen en de wijze waarop registratie moet plaatsvinden. Gevolg is dat
GGD-regio’s en gemeenten onderling de systemen verschillend gebruiken. Er blijken
geen eenduidige beleidsregels te bestaan voor GGD-regio’s hoe overtredingen te
registreren in het GIR-I, nadat deze door inzet van ‘overleg en overreding’ door de
toezichthouder zijn beëindigd. De ene GGD registreert de inmiddels opgeheven
overtreding ９, zodat de tekortkoming zichtbaar blijft in de systemen. Maar een GGD
in een andere regio registreert de – inmiddels opgeheven – overtreding in het
geheel niet.
Het systeem geeft dus geen inzicht in de verhouding tussen een voornemen tot inzet
van handhaving en een inzet tot handhaving. De inspectie beschouwt zowel het
communiceren van een voornemen tot een handhavingsactie, als het
handhavingsbesluit zelf, als een handeling van de gemeente gericht op het
ongedaan maken van een overtreding bij de houder. Beide handelingen geven
inzicht in het handhavend optreden van gemeenten en nemen we in ogenschouw bij
onze uitspraken over de gemeentelijke handhaving.
Met gemeenten hebben we afgesproken om voor het meten van een aantal
indicatoren het verslagjaar te laten lopen van 1 oktober t/m 30 september. Dat
heeft te maken met de termijn die nodig is om aanvragen af te handelen en
handhavingsacties in gang te zetten.
De gegevens zoals deze op dit moment in de systemen zijn opgenomen, bieden
voldoende basis om de ontwikkelingen en de resultaten in de uitvoering van het
gemeentelijk toezicht kinderopvang in beeld te brengen. Verbetering van de
datakwaliteit is wel noodzakelijk voor betrouwbare management en
sturingsinformatie en het maken van een effectanalyse.
９ ‘Overleg en overreding’ is geen formeel instrument dat GGD’en kunnen vastleggen in de GIR, maar zij passen dit
   instrument wel toe.
                                                                                                              35
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>Colofon
Inspectie van het Onderwijs
Postbus 2730 | 3500 GS Utrecht
www.onderwijsinspectie.nl
2017-08 | gratis
ISBN: 978-90-8503-402-5
Een exemplaar van deze publicatie is te downloaden vanaf de website van de
Inspectie van het Onderwijs: www.onderwijsinspectie.nl.
© Inspectie van het Onderwijs | augustus 2017
                                                                           36
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>