<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Bijlage 1.a.1




                   Aanbesteding duurzame energie:

    Informatiedocument over de uitgangspunten




   1            D152174286 v1.0 d.d. 07-07-2016
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Inhoud


1. Inleiding                                  3
2. Garantie startdatum levering energie       6

3. Aparte aanbestedingen Gas / Electra        7
4. Doelstelling van de aanbesteding           9
5. Groene energie en certificaten            11

6. Kosten duurzame energie                   14
7. Mogelijkheden / Gronden                   19
8. Lokale initiatieven                       22

9. Contracttermijn                           24
10. Aanbestedingsprocedure                   26
11. Doel project, samenwerking en planning   29




2         D152174286 v1.0 d.d. 07-07-2016
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>                                              1. Inleiding




In het kader van de inkoop van energie voor gemeenten hebben de gemeenten uit de MARN-regio
opdracht gegeven te verkennen in hoeverre in de aanbesteding duurzaamheidsdoelstellingen
gerealiseerd kunnen worden. De gemeenten uit de MARN- regio willen de inkoop van energie
koppelen aan realisatie van additioneel en duurzaam opwekvermogen in de regio. Dit in verband met
de doelstelling in 2050 een energieneutrale regio te hebben. De behoefte van de MARN-regio was
ongeveer 42 GWh elektriciteit en 3,5 miljoen m3 gas per jaar. Door besparingen is het de
verwachting dat de behoefte aan gas en electra in 2030 is teruggebracht naar 70% tot 80% ten
opzichte van het huidige gebruik op peildatum 1 januari 2015. Deze hoeveelheid zou in 2030 in de
regio additioneel moeten worden opgewekt.


In Q4 2014 is een marktconsultatie gehouden onder 9 potentiële leveranciers van energie. Daar blijkt
dat zo'n 5 leveranciers interesse hebben voor een aanbesteding die gekoppeld is aan investeren in
duurzame energieopwekking in de regio. Hieraan werden door de marktpartijen meestal 2
voorwaarden gekoppeld:
    -   een voldoende langjarig contract zodat in combinatie met SDE subsidie een businesscase
        sluitend is te krijgen;
    -   gronden beschikbaar stellen die gebruikt kunnen worden voor aanleg zonnepanelen en/of
        windturbines.


Inmiddels is duidelijk geworden dat niet alleen de MARN gemeenten maar ook de gemeenten van de
MRA (regio Arnhem) met deze aanbesteding willen meedoen. Tot aan het go/no go moment voor de
aanbesteding hebben alle gemeenten zich verbonden en worden de kosten van deze aanbesteding
betaald uit de "Groene Kracht". Dit betekent een verdubbeling van de vraag (90 GWh), dus ook naar
locaties. Voor de komende aanbesteding zijn de verschillende gemeenten uit de regio Arnhem
Nijmegen samen opdrachtgever. We spreken daarom van af nu over gemeenten uit de regio Arnhem
Nijmegen.


In de aanbesteding van de levering van energie worden aanvullende eisen gesteld. De energie moet
regionaal en additioneel worden opgewekt met de bedoeling de energietransitie te versnellen. In de
projectgroep is besproken of dit nu wel de meest efficiënte is om het doel van transitie te bereiken.

De eis aan de leverancier voor nieuwe opwekinstallaties in de regio te zorgen lijkt een omweg, omdat
de grootste hindernis wordt gevormd door het ruimtelijk beleid van de gemeenten zelf. Via de eis
aan de leverancier geven de gemeenten uiteindelijk indirect en aan zich zelf een opdracht op het
gebied van de ruimtelijke ordening. Die vraag kunnen de gemeenten in principe ook zonder clausules
in een leveringscontract direct aan zich zelf stellen.




3           D152174286 v1.0 d.d. 07-07-2016
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>    Consument
                               Leverancier
    (gem ente)



                               Producent



                                     t
                                                                              > Bestemmingsplan
                              Ontwikkelaar          >      Ruimte
                                                                                      (gemeente)




De gemeente kan ook zelf het initiatief nemen in het wijzigen van bestemmingsplannen. De ervaring
leert, dat wanneer zich kansen voor doen, ontwikkelaars zich van zelf melden en de markt zijn werk
doet. Dat geldt voor meubelboulevards en industrieterreinen en ook voor locaties met potentie voor
de opwekking van duurzame energie.

De projectgroep deelt deze theoretische analyse, maar tot nu toe levert het ruimtelijk energiebeleid
van de gemeentes niet de gewenste snelheid van de ontwikkeling op. Daarom is de projectgroep van
mening, dat het toch nuttig is de druk via de marktpartijen door middel van deze aanbesteding te
vergroten om zo tot versnelling van realisatie van de opwekking van duurzame energie te komen.

Uitgangspunten bij de aanbesteding
In de bijeenkomst van 21 april zijn de uitgangspunten op basis waarop straks de uitvraag wordt
geformuleerd vastgesteld. In de onderstaande tekst staan de beslispunten gegroepeerd naar
onderwerp. In de bijlage met dezelfde nummering staat een inhoudelijke onderbouwing van elk
beslispunt.


Belang van de aanbesteding voor de regio
Met het Collegevoorstel worden de uitgangspunten per gemeente door de verschillende colleges
vast gesteld. In juli volgt een tweede voorstel over de uitvraag van de aanbesteding. Die gaat gepaard
aan een samenwerkingsovereenkomst. Vanaf september hopen we de uitvraag te kunnen
publiceren.

Tot aan het ondertekenen van de samenwerkinmgsovereenkonnst voor de aanbesteding hebben alle
gemeenten zich verbonden en worden de kosten van deze aanbesteding betaald uit de "Groene
Kracht". Voor de komende aanbesteding zijn de verschillende gemeenten uit de regio Arnhem
Nijmegen samen opdrachtgever. Uiteindelijk sluiten de gemeenten individueel een contract af.

Het Belang van deze gezamenlijke aanbestedingen

Naast duurzaamheid ligt het belang van deze aanbesteding ook op gebied van financiën,
economische en werkgelegenheid en regionale samenwerking.



4         D152174286 v1.0 d.d. 07-07-2016
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>   1. Duurzaamheid
Op diverse schaalniveaus hebben we afspraken gemaakt om meer duurzame energie op te gaan
wekken. Denk aan:

•   Gemeentelijk: in 2030 willen we een energie neutrale organisatie en in 2045 een energie
    neutrale stad zijn (Duurzaamheidsagenda)
•   Regionaal: in 2050 is de regio Arnhem-Nijmegen een energie neutrale regio (Routekaart "De
    Groene Kracht")
•   Nationaal: in 2020 is 14% van onze energie duurzaam opgewekt (SER Energieakkoord)
•   Internationaal: het EU beleid is gericht op het bereiken van 20% duurzame energieopwekking in
    2020 en 27% in 2030.

Nederland loopt achter op de gemaakte afspraken. Om de doelstellingen te kunnen bereiken is
ieders inzet nodig. Ook die van ons. Als gemeente willen en kunnen we bij inkoop en aanbestedingen
het goede voorbeeld geven. We willen als launching customer zijn om een extra impuls te geven aan
de transitie naar duurzame energieopwekking. Met deze aanbesteding dagen wij de markt uit om
aan onze vraag te voldoen. We geven hiermee een concrete invulling van ons duurzaam
inkoopbeleid.


   2. Financiën
Hoe groter het aantal deelnemende gemeenten des te meer volume, des te gunstiger we kunnen
aanbesteden en des te lager de prijs zal zijn. Gemeenten die besluiten niet mee te doen moeten zelf
aanbesteden (gemeenten uit de regio Arnhem kunnen alleen hu optie lichten als ze allemaal
afhaken). Afgezien van de extra inspanning die dit betekent, heeft ook het kleinere volume mogelijk
een negatieve invloed op de prijs.


   3. Economische belangen.
Ook is de aanbesteding een kans om bij te dragen aan de regionale economie en werkgelegenheid.
Op deze wijze wordt er een gigantisch bedrag in de regio geïnvesteerd. De totale omvang van de
aanbesteding kan de C 200.000.000 overschrijden. Een aantal lokale ondernemers kan hier van
profiteren. Door te investeren in de energieopwekking in de regio zorgen we er ook voor dat de
financiële middelen in de regio blijven. We betalen immers niet voor (fossiele) energie van elders.

   4. Regionale uitstraling
Geen enkele andere gemeente of regio is ons met een aanbesteding die zo duurzaam is en van zo'n
grote omvang voorgegaan. Dit is daarom een uniek project, waarmee we het verschil willen maken.
De regio Arnhem Nijmegen wordt hiermee weer is nadrukkelijk op de kaart gezet.

   5. Regionale samenwerking.
Een project van deze omvang en uitstraling draagt bij aan een verbetering van de regionale
samenwerking. In de projectgroep en in de regionale bijeenkomsten zie je al hoe gemeenten elkaar
ondersteunen. Het betreft dan kennisuitwisseling en inventarisatie van mogelijkheden tot
energieopwekking. Verschillende wethouders hebben aangegeven dat een dergelijk groot
gemeenschappelijk doel bij draagt aan de samenwerking.



5         D152174286 v1.0 d.d. 07-07-2016
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>                               2. Garantie startdatum levering energie


Per 1 januari 2018 loopt het huidige contract met onze energieleveranciers af. Er is dan ook geen
mogelijkheid meer om optiejaren te lichten. Voor de gemeenten uit de MARN-regio is 2017 al als
optie jaar gelicht. Het is hoe dan ook noodzakelijk dat deelnemende gemeenten niet op enig moment
verstoken zijn van energie.

In de planning van de lopende aanbesteding dient rekening te worden gehouden met een
implementatietermijn. Dat betekent dat op 1 januari 2018 de tarieven middels klikken moeten
vastgesteld zijn voor heel 2018 en dat alle aansluitingen zijn overgezet naar de nieuwe leveranciers.
Uiterlijk 1 september 2017 moet de opdracht aan een leverancier zijn gegund.

Klikken kan tot 1 oktober en voor het omzetten van alle aansluitingen is minimaal 3 maanden nodig.




Uitgangspunt 1. De aanbestedingsprocedure moet zodanig worden ingericht dat er voldoende tijd is
om te klikken en alle aansluitingen over te zetten (gunning uiterlijk is september 2017).

Uitgangspunt2. De projectgroep stemt haar werkwijze zo af dat levering van energie (elektriciteit en
gas) op 1 januari 2018 is gegarandeerd.

Uitgangspunt 3. De projectgroep formuleert een plan B voor de gemeenten uit de regio Nijmegen,
voor het geval er door niet te voorziene tegenvallers onvoldoende tijd is om deze aanbesteding te
realiseren. 1 Mei 2017 is het laatste moment om van deze aanbesteding over te stappen naar een
plan B. De gemeenten uit de regio Nijmegen gaan dan over tot een korte traditionele eenvoudige
aanbesteding. De gemeenten uit de regio Arnhem kunnen als plan B alsnog de opties lichten voor de
jaren 2018 en 2019.




6         D152174286 v1.0 d.d. 07-07-2016
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>                           3. Aparte aanbestedingen Gas / Electra



Aanleiding
In veel gemeenten worden aardgas en elektriciteit gelijktijdig aanbesteed. Dit ligt waarschijnlijk in
het historisch gegeven, dat de energiemarkt in zijn geheel op het zelfde moment geliberaliseerd is.
Vanaf dat moment konden elektra en gas op de markt ingekocht worden. Op de kalender viel dat
moment tegelijk, maar het zijn twee gescheiden markten.

Sommige leveranciers zijn op beide markten actief en je kunt daarom wel beiden in één
aanbesteding inkopen, maar er zijn veel meer leveranciers, die maar één product kunnen aanbieden.
De aanbieders die zich onderscheiden op het gebied van duurzame elektriciteit, leveren lang niet
altijd gas.



Energierapport 2016
De energiemarkt is sterk in beweging. De komende jaren staan in het teken van een sterke
energietransitie naar duurzame bronnen. Deze verloopt voor gas heel anders als voor elektriciteit.

Elektriciteit
Elektriciteit wordt gezien als groene energiebron voor de toekomst voor zowel onze huidige
elektriciteitsvraag, maar ook voor het verwarmen van gebouwen en transport. De verwachting is dan
ook dat de vraag naar elektriciteit de komende decennia eerder groeit dan afneemt. Er ontstaat
daardoor een grote behoefte aan duurzaam opgewekte elektriciteit. De bestaande infrastructuur
moet nog wel aangepast worden op meer elektriciteit uit zon en wind, maar is in beginsel geschikt.

Aardgas
Aardgas is een eindige bron die de komende 15 jaar wordt uitgefaseerd (Energierapport 2016) in de
gebouwde omgeving. In Parijs is onlangs op de energietop besloten de verwarming van gebouwen
helemaal zonder aardgas te doen. De infrastructuur moet daarvoor worden gewijzigd. En eigenlijk
weten we nog niet helemaal hoe dat moet. Gebouwen zullen verwarmd gaan worden via
warmtenetten, elektriciteit, zonnewarmte en warmtepompen (elektrisch aangedreven). Groen gas is
geen vervanger voor aardgas in deze. Het is afhankelijk van de aanvoer van biomassa en daardoor
beperkt beschikbaar. De huidige vraag naar aardgas kan maar voor een paar procent ingevuld
worden met groen gas. Het beetje groene gas wat wel geproduceerd kan worden kan het best
ingezet worden in transport en industriële processen, waar eigenlijk geen goed alternatief voor
aardgas is (Energierapport 2016).

De ambitie om het aardgasnet in vijftien jaar af te bouwen, maakt dat het niet voor de hand ligt via
deze aanbesteding te investeren in bijvoorbeeld de productie van biogas. De andere alternatieven
voor verwarming zijn veelal installatietechnisch en gebouw gebonden en gekoppeld aan
gemonopoliseerde warmtenetten of het uitfaseren van de gasvraag door elektra.




7             D152174286 v1.0 d.d. 07-07-2016
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>Looptijd contract aardgas
De vraag naar gas zal de komende jaren sterk afnemen door alternatieven voor gebouwverwarnning.
Het ligt dan niet voor de hand de lasten van de extra investering voor groen gas op de afnemende
vraag te laten drukken. Omdat de ontwikkelingen in de infrastructuur die er aankomen slecht te
overzien zijn, is het wenselijk de looptijd van het leveringscontract voor aardgas beperkt te houden
en niet in te zetten op regionale opwekking van groen gas voor gebouwverwarming.

De energieprijs is door klikken tot maximaal 4 jaar vooruit vast te zetten. Daarom zou je altijd graag
voor vier jaar vooruit een leverancier hebben. Wettelijk zijn er beperkingen aan de duur van een
raamovereenkomst. Daarom zijn periodes van vier tot zes jaar gebruikelijk, waarvan een gedeelte
meestal optioneel.



Looptijd contract elektra
De investeringen in installaties voor het opwekken van duurzame elektriciteit worden ondersteund
met de SDE-regeling. Om de leverancier tijd te geven installaties te ontwikkelen kan hierbij
aangesloten worden. Dat betekent, dat na realisatie van projecten (binnen max. 5 jaar), de
contractperiode met vijftien jaar kan worden verlengd.

Omdat er uiteindelijk zeer verschillende contracten, met andere partners, andere leveranciers en
andere termijnen worden afgesloten stelt de projectgroep voor ook twee gescheiden
aanbestedingen te doen.


Uitgangspunt 4. Aardgas wordt ingekocht op traditionele wijze voor een korte periode (3 jaar + 2
optiejaren).

Uitgangspunt 5. Elektriciteit wordt voor een lange periode ingekocht met een eis aan de leverancier
te investeren in additionele duurzame opwekinstallaties in de regio(zie uitgangspunt 21).

Uitgangspunt 6. Niet alle gemeenten moeten perse in beide aanbestedingen mee doen. Het zijn
gescheiden trajecten met eventueel verschillende gemeenten die mee doen.

Uitgangspunt 7. Dit betekent tevens 2 samenwerkingsovereenkomsten, 2 planningen en gescheiden
go/no go-momenten.




8         D152174286 v1.0 d.d. 07-07-2016
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>                               4. Doelstelling van de aanbesteding



Om invulling te geven aan de kwalitatieve en kwantitatieve ambities is een heldere doelstelling
nodig. Zo'n doelstelling moet echter ook de ruimte bieden aan lokale verschillen.

Doelstelling aanbesteding
Zo maximaal mogelijk, duurzame additioneel regionaal opgewekte energie (elektriciteit), in te kopen
tegen een acceptabele prijs zodat een substantiële bijdrage wordt geleverd aan de
duurzaamheidsdoelstelling.

De ambitie is om zo spoedig mogelijk 100% groene additioneel regionaal opgewekte energie
(elektriciteit) in te kopen.

Definitie duurzame energie
"Hernieuwbare energie is afkomstig van energiebronnen die onuitputtelijk zijn en telkens opnieuw
kunnen worden gebruikt voor het opwekken van energie zonder milieuschade. Voorbeelden zijn
waterkracht, zonne-energie (via zonnepanelen), windenergie (via windturbines) en energie uit
biomassa (bv. vergisting van groente-, fruit- en tuinafval, vergisting van mest of slib of verbranding
van houtafval)."

Kanttekeningen biomassa
We hebben aangegeven als stad en regio energieneutraal te willen zijn. Dat impliceert dat je die
opwekking op je eigen grondgebied realiseert. In dat kader is het goed te realiseren dat veel
biomassa vaak van elders komt. Je kunt je dan afvragen in hoeverre geïmporteerde biomassa, die je
hier verbrandt of vergist wel 'energieneutraal' is.

Denk daarbij aan transportverliezen (fossiele energie) en afhankelijkheid van andere regio's.
Daarnaast willen we ook niet dat elders bossen worden gekapt of 'leeggeroofd" om ons van energie
te voorzien. Ook willen we niet dat biomassa concurreert met de voedselvoorziening, denk aan
maiskolven om energie op te wekken.

Kanttekeningen energie uit bodem
We verwachten dat geothermie (warmte uit de bodem, al dan niet omgezet naar stroom) een steeds
groter gaat worden. Dit kan in principe ook voor regionale elektriciteitsopwekking, maar is op dit
moment nog erg ingewikkeld en nog onzeker. Daarbij wil je voorkomen dat er (onherstelbare) schade
wordt verricht aan de bodem en ondergrond door de boringen.

Kolencentrales en kernenergie
Duurzame energie is tevens energie opgewekt door een hernieuwbare bron die voor praktisch
onbeperkte tijd te gebruiken moet zijn en die daarbovenop ook nog weinig milieuschade met zich
meebrengt. Elektriciteit uit kolencentrales met CO2-afvang en -opslag, of kernenergie is daarmee
uitgesloten.

Definitie regionaal
Het geografisch gebied gevormd door de gemeentegrenzen van de deelnemende gemeenten.




9          D152174286 v1.0 d.d. 07-07-2016
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>De definitie van regionaal is van belang omdat we ook als regio straks energie neutraal willen zijn.
Voor aanlevering vangrondstof voor biomassa hanteren we mogelijk een iets ruimer gebied als blijkt
dat net over de grens in Duitsland goede mogelijkheden zijn die hemelsbreed vlakbij liggen (lage
transportkosten). Ook voor windenergie hanteren we het begrip regio. Uit de Marktconsultatie bleek
dat het niet perse rendabeler is om dit op zee op te wekken. Hier spelen meer factoren een rol. Voor
de gemeenten als consument heeft het in ieder geval geen invloed op de prijs voor stroom.


Definitie duurzame additioneel opgewekte energie
Duurzame energie afkomstig van nieuwe opwekinstallaties die voor 1 januari 2015 niet aanwezig zijn
en waarvoor tevens op deze datum zowel nog geen SDE+ aanvraag is gedaan als ook geen
omgevingsvergunning is aangevraagd.


Een vraag die nog moet worden beantwoord is of het geven van de bonus (€680.000) een vorm van
staatssteun is. In hoeverre is er sprake op de energiemarkt van een algemene vrijstellingsverordening
van staatssteun?


Tot slot
Onze voorkeur gaat uit naar zon, wind en water. Deze voorkeur is groter dan die voor geïmporteerde
biomassa. De Duurzame energie(bronnen) dienen zoveel mogelijk uit de regio te komen (dit is met
name van belang voor biomassa) en zonder milieuschade opgewekt te worden. Gas, kolenenergie en
kernenergie waarderen we dan ook negatief.



Uitgangspunt 8. Voor de aanbesteding bovenstaande doelstelling te hanteren en deze als zodanig op
te nemen in het visiedocument.

Uitgangspunt 9. Definities voor duurzame energie, regionaal en additioneel op te nemen volgens
bovenstaand advies, waarbij het tempo van vergroening als gunningscriterium wordt opgenomen in
de aanbesteding. Bij het opstellen van het bestek worden deze criteria smart geformuleerd.




10         D152174286 v1.0 d.d. 07-07-2016
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>                              5. Groene energie en certificaten



We willen als regio Arnhem-Nijmegen groene, duurzaam opgewekte energie inkopen . We willen
daarbij verder gaan dan hoe we het afgelopen jaren hebben gedaan, namelijk het inkopen van grijze
energie en het "afkopen van onze schuld" door certificaten. Maar hoe zit dat nou met die
certificaten? Een korte uitleg.


Een mix van stroom
Een windmolen produceert duurzame, groene stroom. Deze stroom wordt in het landelijk - en zelfs
internationaal — elektriciteitsnet geïnjecteerd. Dat gebeurt ook met de stroom van een andere
windmolens en ook de stroom geproduceerd door kernenergie en steenkolen. Als de groene stroom
eenmaal op het elektriciteitsnet zit, is deze niet meer traceerbaar. De groene stroom wordt gemengd
met stroom die uit andere bronnen is geproduceerd. Oftewel: uit elk stopcontact komt dezelfde
stroom.


Certificaat als bewijs voor groene stroom
Om toch aan te kunnen tonen dat de klant voor de duurzame stroom heeft betaald, krijgt hij
certificaten. Een certificaat legt vast waar en hoe de groene stroom is opgewekt. Een andere manier
om aan te tonen dat je groene, duurzame stroom koopt is er niet. Behalve als je zelf zonnepanelen
op je dak legt en het systeem direct aansluit op je stroomvoorziening of als je een directe kabel van
de windmolen naar je gemeentehuis trekt. Of we het nou willen of niet, we zijn bij de inkoop van
groene stroom afhankelijk van certificaten.

In Nederland zijn nu al een aantal windmolen- en zonneparken die stroom opwekken. Daar hoort dus
een bepaalde hoeveelheid certificaten bij. In 2015 werd in Nederland 37% van alle elektriciteit als
groene stroom verkocht. Maar slechts 11% van alle in Nederland geproduceerde elektriciteit komt uit
hernieuwbare bronnen als wind, zon en biomassa. Dat betekent dat de overige groene stroom door
de leveranciers in het buitenland wordt gekocht en aan de Nederlandse klanten verkocht. (Bron:
WISE —World Information Service on Energy). Dat zijn dan certificaten die verbonden zijn aan de
productie van stroom in bijvoorbeeld Noorwegen, Zuid-Korea of waar dan ook.


Je krijgt wat je vraagt
We willen juist de opwek van duurzame stroom in Nederland — en liever nog in de regio — een impuls
geven. Dan zijn die certificaten inderdaad niet wat we willen. Ze dragen niet bij aan ons doel. Ter
illustratie: Als in Nederland alle gemeenten meer groene stroom afnemen, dan wordt er niet voor
alle gemeenten extra groene stroom geproduceerd. Leveranciers kopen dan waarschijnlijk groen
certificaten uit het buitenland in. Daarmee lijk je dan geen invloed op de productie van groene
stroom in Nederland te hebben.


Echter, als je wél let op de herkomst van de groene stroom en daaraan eisen stelt, dan heb je wel
degelijk invloed! Als meer gemeenten om duurzame stroom, geproduceerd in Nederland (of in de
regio) vragen en deze certificaten worden schaars, dan komt er een impuls voor de leveranciers én
de producten om meer werk te maken van de opwek van duurzame energie in ons land. Want ze


11          D152174286 v1.0 d.d. 07-07-2016
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>willen aan de vraag voldoen en daarvoor is aanbod nodig. Dat is het eenvoudige principe van de
marktwerking.


Alternatief
In plaats van groene stroom (en dus certificaten) in te kopen, kun je ook niet-groene stroom, oftewel
grijze stroom inkopen. Koop je grijze stroom in, dan koop stroom in die geproduceerd is door
fossiele brandstoffen zoals steen- of bruinkool en/of kernenergie. Grijze stroom is goedkoper. Het
geld dat je dan bespaart kun je inzetten voor andere zaken, bijvoorbeeld om
duurzaamheidsprojecten in je eigen gemeente op weg te helpen. Of om zonnepanelen op het dak te
plaatsen. Echter, het gaat hier om maximaal 600.000 euro per jaar voor de hele regio. Als je dat inzet
voor projecten in de gemeenten, dan is impact kleiner, ook op de gemeentelijke CO2 footprint, dan
samen groene stroom inkopen. Door dit bedrag in te zetten voor de aanbesteding groene energie,
zorg je voor een verandering, dat uiteindelijk een hoger rendement gaat opleveren.


Consequentie
Als we groene stroom uit Nederland en de regio inkopen (en dus certificaten krijgen) dan betekent
dat automatisch dat we niet voor de volgende twee opties kiezen:
- inkopen van stroom zoals we dat afgelopen jaren hebben gedaan, namelijk: grijze stroom inkopen,
die gemeenten — naar eigen keuze - achteraf wel of niet vergroenen door het kopen van certificaten.
- inkopen van grijze stroom in en het geld, dat we besparen, inzetten voor duurzaamheidsprojecten
in de eigen gemeenten.

Risico
Op het moment dat alle gemeenten en nog meer andere partijen groene stroom uit Nederland
vragen, dan kan het zijn dat de vraag hoger is dan het aanbod. Dat is nu nog niet aan de orde. We
verwachten ook niet dat dit per januari 2018 het geval zal zijn.
Omdat wij nu al om groene Nederlandse stroom vragen, houden leveranciers hier rekening mee en
zullen zij een deel groene Nederlandse stroom voor ons reserveren. Als ze dat niet doen, dan komen
zij immers hun aanbod en dus de contractafspraken niet na. Dat risico willen zij niet lopen.


Gas
Dit alles geldt ook voor groen gas. Groen gas uit Nederland is echter wel duurder omdat het product
schaars is. Willen we kunnen zeggen dat al ons energie groen en uit Nederland is, dan moeten we
bereid zijn de hoge prijs ervoor te betalen. Alternatieven zijn:
a. groen gas uit Europa of elders uit de wereld.
b. grijs gas inkopen en (vooraf/gelijktijdig) vergroenen met CO2 certificaten met het Gold Standard.
(Dat is hoe we het afgelopen jaren ook hebben gedaan, al vergroenden we het toen achteraf.)
c. grijs gas (aardgas). We kunnen dan niet communiceren dat we groene energie inkopen! Aileen
groene stroom.


Tot slot
Ons doel is niet het inkopen van certificaten. We willen groene, duurzame energie inkopen. Bij
voorkeur uit de regio en anders uit Nederland. Aan certificaten ontkomen we echter niet. Die krijgen
we er hoe dan ook bij. Ook als onze stroom straks voor de volle 100% uit onze regio en uit
additionele bronnen komt.


12            D152174286 v1.0 d.d. 07-07-2016
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>Uitgangspunt 10. Voor stroom: Voor het deel dat we niet duurzaam, regionaal en additioneel
opwekken, kopen groene Nederlandse stroom in (en krijgen daarbij hoe dan ook certificaten). We
overschrijden daarbij niet het afgesproken prijsplafond. Dit zijn eisen vooraf bij de aanbesteding.

Uitgangspunt 11. Voor gas beslist iedere gemeente zelf of er achteraf al dan niet wordt vergroend
met certificaten.




13         D152174286 v1.0 d.d. 07-07-2016
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>                                                     6. Kosten duurzame energie




A. Kosten duurzame elektriciteit

We willen als regio Arnhem-Nijmegen groene, duurzaam opgewekte energie inkopen die bij
voorkeur wordt opgewekt in de regio en bij voorkeur ook wordt geproduceerd uit nieuwe,
additionele duurzame installaties. Door bij de aanbesteding van energie voorwaarden te stellen aan
de energieleverancier verwachten we dat we duurzame opwekking van additionele duurzame
energie in de regio kunnen bevorderen. Maar wat betekenen deze extra voorwaarden voor de kosten
van de elektriciteit?

Huidige kosten van elektriciteit
De gemeenten uit de regio Arnhem-Nijmegen betalen in 2016 ongeveer € 8,7 miljoen euro per jaar
(exclusief BTW) aan elektriciteitskosten voor een totaalverbruik van 91,9 GWh. In deze schatting zijn
alle kosten, ofwel de kosten van transport, meterdiensten, energiebelasting en de
leverancierskosten meegenomen. De verdeling van de kosten per Gemeente is in de bijlage
weergegeven.


Beïnvloedbare kosten
In onderstaande staafdiagrammen is te zien dat de energiekosten voor een groot deel bepaald
worden door tarieven waar gemeenten door een aanbesteding van energie geen invloed op hebben.
Dit zijn de transport- en meterdienstenkosten, energiebelasting en de BTW. Het deel van de kosten
dat wel door de aanbesteding van energie kan worden beïnvloed is het leveranciers deel van C 4,26
miljoen euro per jaar (oranje deel van de linker staaf) ofwel 48% van de totale kosten exclusief BTW.



         MARN + MRA : Opbouw elektriciteitskosten [euro per jaar] met GVO uit NL


     C 12.000.000                                                    5.000.000

                                                                     4.500.000
     C 10.000.000                          J
                                                                     4.000.000 --                         Gv0 opslag
                                               u BTW leverancier
                                                                     3.500.000 ----
      C 8.000.000
                                               u BTW transport
                                                                     3.000.000 -----

                                               • transport +
     C 6.000.000
                                                 meterdiensten
                                                                     2.500.000 — -                      • leveranciers
                                                                                                          opslag
                                               ▪ energie-            2.000.000 --
     C 4.000.000 -----                     j     belastingen
                                                                     1.500.000 -
                                               id   leveringsprijs
                                                                     1.000.000
     C 2.000.000 -----                                                                                  hi commodity
                                                                      500.000       -


                    Elektriciteitskosten                                               Leveringsprijs




14              D152174286 v1.0 d.d. 07-07-2016
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>Opsplitsing beïnvloedbare kosten
De energiekosten die door de aanbesteding worden beïnvloed kunnen weer opgesplitst worden in de
kosten voor de elektriciteit (commodity), de extra kosten voor duurzame elektriciteit (GVO opslag) en
de kosten die de leverancier vraagt voor het organiseren van de energielevering (leveranciers
opslag). Dit is aangegeven in het rechterstaafdiagram.

          -GVO opslag(3,1%)
De GVO opslag is een vergoeding die betaald wordt voor de duurzame eigenschap van de
elektriciteit. Door aanschaf van een GVO (Garantie Van Oorsprong) wordt de elektriciteitsproductie
van een duurzame bron toegewezen aan de eigenaar. Voor de productie van elektriciteit van een
Windmolen in Nederland wordt in de markt een prijs van C 3,00/MWh (incl BTW) gevraagd wat
betekent dat de duurzame kosten 3,1 % van de totale kosten bedragen.

          -Leveranciersopslag(1%)
De leveranciersopslag is een vergoeding die de leverancier vraagt voor het organiseren van de
energielevering. Contractafspraken over de service (facturering, contactmomenten,
volumebandbreedte), over de wijze van prijsvorming ( in een keer inkopen of in delen) zijn bepalend
voor deze kostencomponent. Deze kosten zijn variabel maar zullen rond de 1% van de totale kosten
liggen.

          -Commodity(44%)
Commodity is de naam die in de energiehandelsmarkt wordt gegeven voor het "kale" product
elektriciteit. Dit is een handelsmarkt waarvan de prijzen fluctueren op grond van wereldwijde
ontwikkelingen. Op basis van de prijzen in 2016 betekent dit dat de kosten voor commodity rond
44% van de totale kosten bedragen.



Effect van duurzame opgewekte energie op de beïnvloedbare kosten
Doordat er bijzondere eisen worden gesteld aan de duurzaam additionele regionaal opgewekte
energie die wordt geleverd zal de markt daar een (extra)vergoeding voor vragen. Deze vergoeding
resulteert in een verhoging van de GVO opslag. In de marktconsultatie is leveranciers gevraagd naar
deze verhoging. Leveranciers verwachten dat een prijs van C 7,50/MWh (ex BTW) gevraagd wordt
(verhoging dus €4,50/MWh) wat betekent dat de additionele regionale duurzame kosten 7,4% van
de totale kosten bedragen (een verhoging van 3,1% naar 7,4% ofwel een meerprijs voor regionale
additionaliteit van +4,3%).

Deze verhoging van de GVO opslag heeft niets te maken met de werkelijke investeringen in
duurzame opwekcapaciteit. Deze miljoeneninvesteringen worden namelijk door subsidies (SDE+)
mogelijk gemaakt en daarbij spelen de GVO opslagen geen rol van betekenis.

Effect van de energiemarkt op de beïnvloedbare kosten
De handelsmarkt voor energie zorgt ervoor dat de prijzen voor commodity fluctueren op grond van
wereldwijde ontwikkelingen. Deze fluctuaties waren de afgelopen jaren van de grootte orde 50% per
jaar. Een schatting voor de verhoging of verlaging van de energiekosten veroorzaakt door
fluctuaties van de energiemarkt bedraagt +15% tot -10% van de totale kosten. Dit effect is 3 keer
zo groot als de verwachte meerprijs voor additionele duurzame regionale energie (+4,3%).



15           D152174286 v1.0 d.d. 07-07-2016
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre> Wat zijn we bereid te betalen voor regionaal additionele energie?
 Op basis van het huidige gebruik is een inschatting gemaakt van de meerkosten (C 688.924,- ex BTW)
 per jaar voor de totale regio. Dit is dan ook het maximale bedrag dat een gemeente extra kwijt is. In
 de eerste jaren zullen de meerkosten een deel van dit maximale bedrag zijn omdat alleen de
 meerprijs geldt voor dat aandeel dat daadwerkelijk regionaal additioneel wordt opgewekt. In de
 praktijk ligt dit bedrag dus de eerste 5 jaar veel lager omdat dan nog lang niet alle opwekking is
gerealiseerd. Wel moeten gemeenten er voor zorgen dat ze dit bedrag op de begroting vanaf 2018
hebben gereserveerd.

Uitgangspunt 12. Deelnemende gemeenten aan de aanbesteding zijn bereid een maximaal bedrag
(C 688.924,- ex. BTW voor de totale regio) jaarlijks te besteden aan duurzame regionaal additioneel
opgewekte elektriciteit. Dit is tevens het maximum zodat gemeenten vooraf weten wat de maximale
meerkosten zijn. De bedragen per Gemeente staan in de navolgende bijlage. De percentuele
verdeling in de bijdrage komt tot stand op basis van het jaarlijks werkelijke verbruik per gemeente.


Uitgangspunt 13. Zolang de elektriciteit (nog) niet regionaal additioneel opgewekt wordt zijn dus de
meerkosten uit beslispunt 12 niet van toepassing. In dat geval is de eis dat er Nederlandse
duurzaam opgewekte elektriciteit (met GVO's) wordt geleverd en gemeenten zijn bereid daarvoor
de kosten van € 275.570,- ex. BTW voor de totale regio te betalen.


 SCHATTING ELEKTRCITEITSKOSTEN PER GEMEENTE VOOR DUURZAAMHEIDSSCENARIO'S

TOTAAL MARN + MRA                          91,9 [GWh haar]

                                                       SCHATTING 2016               BASIS 2016 NL GVO            scenario 100% "AR"


                                                     KOSTEN leverancier,              Duurzame               Additionele Regionale
                       Aandeel elektrische             netbeheer en              energie:Opslag per           energie: Opslag per
                      energie per gemeente            energiebelasting                  MWh                           MWh
                                                                                                  3,00                          7,50
                                                       Totale kosten [E]        duurzaamhelds-kosten         duurzaamheids-kosten
                                                        ]euroijr, ex btw]            Beslispunt 2                  Beslispunt 1
                                                 E                  8.863.636

                                                                                     [euro/jr, ex btw]            [euro/jr, ex btw]
                       lobv cijfers 2015/2016]            Schatting                      Schatting                    Schatting
                            Aandeel kWh                Totale kosten [E]            Totale extra opslag          Totale extra opslag
TOTAAL MARN + MRA                100%                             8.864.210                        275.570                      688.924

Beuningen                       2,3%                                207.760                         6.459                      16.147
Druten                          2,0%             E                  177.299                         5.512                      13.780
Heumen                          1,0%             E                   89.896                         2.795                       6.987
Berg en Dal                    3,4%              E                  304.257                         9.459                      23.647
Nijmegen                       33,1%                              2.934.546                        91.229                     228.072
Mook en Middelaar
Wijchen                         3,9%                                348.527     E                 10.835                       27.087
Arnhem                         29,2%                              2.586.054                       80.395                      200.987
Overbetuwe                      3,9%                                349.482                       10.865                       27.162
Zevenaar                        3,8%             E                  339.040     E                 10.540                       26.350
Rijnwaarden                    1,1%              E                   98.574                        3.064                        7.661
Renkum                          3,2%                                283.536                        8.815                       22.036
Rozendaal                      0,1%              E                    7.957                          247                          618
Duiven                          3,1%             E                  277.710                        8.633                       21.584
Doesburg                       1,1%                                  94.281                        2.931                        7.328
Westervoort                    0,9%                                  83.243                        2.588                        6.470
Lingewaard                     3,4%                                 305.227                        9.489                       23.722
Rheden                         4,3%              E                  376.820     E                 11.715     E                 29.286




NB: De meerprijs is afhankelijk van het geleverde volume (kWh). Zodra er sprake is van een beperkt aandeel regionaal
additioneel opgewekte elektriciteit zal alleen voor dat aandeel in de levering de hogere prijs gelden. Voorbeeld: bij levering



16            D152174286 v1.0 d.d. 07-07-2016
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>aan de totale regio van 90% duurzame elektriciteit en 10% duurzame regionale additionele elektriciteit geldt een meerprijs
van 90% maal € 275.570,- plus 10% maal € 688.924,- voor het totaal van het elektriciteitsvolume van 91,9 GWh.


Uitgangspunt 14. Gemeenten reserveren tijdig het maximale bedrag voor regionaal additioneel (zie
tabel) op hun begroting. Zie uitgangspunt 21 over nadere consequenties!



B. Gaskosten duurzame energie: hoe zit het?

We willen als regio Arnhem-Nijmegen groene, duurzaam opgewekte energie inkopen die bij
voorkeur wordt opgewekt in de regio en bij voorkeur ook wordt geproduceerd uit nieuwe,
additionele duurzame installaties. Maar wat betekenen deze voorwaarden voor de kosten van gas?

Prijs voor duurzaam gas
In tegenstelling tot duurzaam opgewekte elektriciteit is duurzaam geproduceerd gas met een
garantie van oorsprong (GVO), ook wel groen gas genoemd, nauwelijks beschikbaar in Nederland. In
veel gevallen kiezen afnemers voor aardgas waarbij de CO2 uitstoot gecompenseerd wordt door
middel van CO2 certificaten.


SCHATTING GASKOSTEN ( EX BTW) PER GEMEENTE VOOR DUURZAAMHEIDSSCENARIO'S
Uitgangspunt zijn de kentallen voor de voor Gemeente Nijmegen 2015

TOTAAL MARN + MRA                          8,43 (mil) m3 /Par]

                                                        SCHATTING 2016
                                                                                                            Additionele Regionale
                                                      KOSTEN leverancier,        CO2 gekompenseerd           opgewent Gas met
                     Aandeel gasvolume per              netbeheer en             (certificcaten):Opslag     GVO's uit NL: Opslag
                          gemeente                     energiebelasting                   per m3                    per m3
                                                                                                    0,01                      0,10
                                                        Totale kosten [G]        duurzaamheids-kosten       duurzaamheids-kosten
                                                         [euro/jr, ex btw]
                                                                     3.294.731

                                                                                    [euro/jr, ex btw]          [euro/jr, ex btw]
                       [obv cijfers 2015/2016]             Schatting                    Schatting                  Schatting
                            Aandeel kWh                 Totale kosten [E]          Totale extra opslag        Totale extra opslag
TOTAAL MARN + MRA                100%             €                3.304.187     €                 82.422   €                824.215

Beuningen                       1,6%                                  51.491                       1.317    E                13.175
Drute n                         2,2%                                  71.348                       1.826                     18.255
Heumen                          0,5%                                  16.124                         413                      4.125
Berg en Dal                     5,2%                                 170.163                       4.354                     43.538
Nijmegen                       29,0%                                 954.659                      24.426                    244.262
Mook en Middelaar
Wijchen                         3,5%                                 113.853                       2.913                     29.131
Arnhem                         30,8%                               1.013.444                      25.930                    259.303
Overbetuwe                      4,7%                                 155.890                       3.989                     39.887
Zevenaar                        5,9%                                 194.495                       4.976                     49.764
Rij nwa a rden                  0,9%                                  30.346                         776                      7.764
Renkum                          2,8%                                  93.170                       2.384                     23.839
Rozendaal                       0,2%                                   7.883                         202                      2.017
Duiven                          1,3%                                  43.029                       1.101                     11.009
Doesburg                        2,5%                                  82.873
Westervoort                     0,1%                                   4.769                         122                      1.220
Lingewaard                     2,5%                                   83.634                       2.140                     21.399
Rheden                          6,6%                                 217.017                       5.553                     55.527


De beperkte beschikbaarheid van groen gas met GVO's uit Nederland is dan ook merkbaar aan de
prijs. Voor GVO's groen gas ligt in 2016 de marktprijs rond C 0,10/m3 gas. Ten opzichte van de
groothandelprijs (commodity prijs) van rond de C 0,16/m3 aardgas is dat een grote prijsverhoging


17           D152174286 v1.0 d.d. 07-07-2016
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>(+60%). Voor CO2 uitstoot gecompenseerd gas worden prijzen van rond de C 0,01/m3 gas gevraagd.
Het effect op de gaskosten is per gemeente voor deze twee keuzes aangegeven in navolgende tabel.
De beslispunten voor gasinkoop zijn geformuleerd in de toelichting "Aparte percelen Gas/Electra".



C. Elektriciteitskosten duurzame energie: wat is mogelijk indien ik zelf investeer?

De gemeenten uit de regio Arnhem-Nijmegen betalen in 2016 ongeveer €8,7 miljoen euro per jaar
(exclusief BTW) aan elektriciteitskosten voor een totaalverbruik van 91,9 GWh. In deze schatting zijn
alle kosten, ofwel de kosten van transport, meterdiensten, energiebelasting en de
leverancierskosten meegenomen. Indien volledig duurzaam opgewekte elektriciteit uit de regio
wordt ingekocht is de verwachting dat daarvoor C 688.924,- ex. BIlA/ voor de totale regio jaarlijks als
extra kosten betaald moet worden. De vraag is wat er mogelijk is aan duurzame opwekking indien
de gemeenten dit jaarlijkse bedrag zelf zouden investeren.
Het rendement van direct investeren in duurzame projecten is puur op financiële middelen veel
lager dan het hefboom-effect dat deze duurzame aanbesteding heeft.


Wat kost een installatie die jaarlijks 91,9 GWh duurzaam opwekt?
Op basis van eenvoudige kentallen kan ruwweg ingeschat worden dat voor het opwekken van het
totale elektriciteitsverbruik van 91,9 GWh een miljoeneninvestering benodigd is. In bijgaande tabel is
te zien wat dit betekent voor een investering in 100% windenergie of in 100% zonne-energie.

Duurzame opwekking          Aantal            Vermogen            Investering
91,9 GWh                  (benodigd             [MW]              (schatting)
                          oppervlak)
Windmolens                    15                  37             C 54,5 miljoen
 (2,5 MW per stuk)          (59 ha)
         OF                                                           OF
Zonne-energie               414.000              108             € 138 miljoen
(260Wp per paneel)          (180 ha)



Het effect van zelf investeren
Indien de gemeenten besluiten om de jaarlijks verwachte meerkosten aan duurzame elektriciteit van
C 688.924,- (ex. BTW) niet aan de leverancier te betalen maar zelf te gebruiken om duurzame
opwekinstallaties te financieren zijn er meerdere mogelijkheden. Bij elke mogelijkheid zullen de
gemeenten wel de GVO's opeisen voor eigen gebruik en omdat de marktprijs daarvan C 275.570,-
bedraagt zal dit betaald moeten worden en blijft er dus €413.354,- over voor financiering.

Het jaarlijkse bedrag wordt dan bijvoorbeeld gebruikt voor rentebetalingen + aflossing zodat een
lening afgesloten kan worden waarmee geïnvesteerd kan worden in duurzame opwekking. Met
C 413.354,- kan bij een looptijd van 15 jaar dan een (risicovolle) investering van nog geen C 5
miljoen gefinancierd worden. Dit is aanzienlijk minder dan de investering die nodig is om 91,9 GWh
op te wekken. Daarentegen weet je zeker dat voor de extra investering van C 413.354 100% van de
elektriciteit in de regio wordt opgewekt. Om maximaal rendement te hebben zouden gemeenten
zelf kunnen besluiten het gereserveerde bedrag van C 413.354 dat nog niet wordt uitgekeerd aan
regionaal additionele opwekking in duurzame projecten te investeren.


18          D152174286 v1.0 d.d. 07-07-2016
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>                                  7. Mogelijkheden / Gronden



Uit de marktconsultatie is gebleken dat partijen bereid zijn te investeren in duurzame
energieopwekking in de regio. Zij hebben aangegeven dat dit eenvoudiger wordt wanneer de
aanbestedende partij optreedt als partner en ondersteunt bij het verkrijgen van mogelijkheden (o.a.
gronden, water) en bijvoorbeeld vergunningen. Die wens is helder in de zin dat er zonder
grondposities in de regio geen additionele regionale duurzame energieopwekking met wind- of
zonne-energie mogelijk is. Verder kan er zonder omgevingsvergunning geen SDE+ subsidie
aangevraagd worden. Voor deze vergunning moeten echter weer leges worden betaald. Naast
gronden wordt er ook gesproken over "mogelijkheden". Hieronder verstaan we o.a. waterkracht,
oppervlakte op daken, oppervlakte op water en eventueel ons nu nog niet bekende mogelijkheden.

Dat 'ondersteuning' of een vorm van partnerschap van de aanbestedende partij nodig is om het tot
een succes te maken is zeker, maar hoever ga je daarin?

A. Gronden en mogelijkheden
Voor elke vorm van energieopwekking in de regio is een locatie (grond of water) nodig. De
marktpartij die de aanbesteding wint heeft gronden nodig om onze ambities te kunnen realiseren.
Dat hoeven echter niet perse gemeentelijke gronden te zijn. De partij moet 'de markt op' om
grondposities te verwerven. In hoeverre gaan wij hem daarbij helpen? Hieronder een tweetal
uitersten met voor- en nadelen.

1. We kunnen gronden en andere mogelijkheden vooraf alloceren en in een lijstje aanbieden met
     de betreffende gemeenten, grondposities en prijzen daarbij. Voordeel hiervan is veel gemak
     voor de partij die de aanbesteding wint (hij krijgt het op een presenteerblaadje aangeboden).
     Nadeel is dat gemeenten (grondbedrijven niet op deze manier 'met de billen bloot' willen als het
     gaat om grondposities en dat het voor ingewikkelde politieke discussies en onderlinge
     verrekening-systematieken gaat leiden (staat haaks op: keep it simple).
2. We doen niks en laten het volledig aan de markt over. De marktpartijen zullen de betreffende
     gemeenten gaan bevragen over grondposities en andere mogelijkheden en met hen in
     onderhandeling gaan over prijzen. Dit kan zonder enkele vorm van regulering leiden tot een
     prijsopdrijvende werking en tot een kleinere kans dat de aanbesteding slaagt binnen de gestelde
     termijn.

Een tussenvorm is die waarbij we de markt wel de markt laten en de marktpartijen zelf op zoek laten
gaan naar gronden en andere mogelijkheden, al dan niet privaat of publiek. Hierbij zijn de
verschillende gemeenten zelf verantwoordelijk zijn voor het wel of niet aanbieden van gronden of
andere mogelijkheden en de condities waaronder zij dit doen. Daarbij geven we wel een aantal
uitgangspunten mee:

     1. Deelnemende gemeenten moeten erop voorbereid zijn dat ze een vraag van marktpartij(en)
          kunnen verwachten m.b.t. gronden en andere mogelijkheden. M.a.w. voordat de
          aanbesteding start, hierover met hun grondbedrijf hebben nagedacht en positie bepaald.
     2.   Deelnemende gemeenten spreken af dat zij een inspanningsverplichting hebben om bij het
          aanbieden van gronden en andere mogelijkheden voor deze aanbesteding te handelen


19           D152174286 v1.0 d.d. 07-07-2016
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>           vanuit het maatschappelijk belang en niet alleen vanuit het commercieel belang en hun
           grondbedrijven ook meenemen in deze gedachte.
      3. Wanneer een marktpartij gronden van derden wil verkrijgen en de gemeente vraagt om
           hierin te actief bemiddelen of te verwerven, dan zal de gemeente dat in principe niet doen.
           Dat is een taak van de marktpartij zelf. De marktpartij mag aan derden wel vermelden dat zij
           in deze handelt in opdracht van de gemeenten uit de regio Arnhem Nijmegen.
      4.   Wanneer gemeente graag willen dat lokale energiecoöperaties een rol krijgen in deze
           aanbesteding kunnen zij deze ook 'koppelen' aan eventuele gronden en andere
           mogelijkheden die zij aanbieden aan de marktpartij.

B. Omgevingsvergunning
Daar waar het gaat om het verkrijgen van een omgevingsvergunning is wel onze hulp nodig. Zonder
omgevingsvergunning kan een partij namelijk geen SDE+ subsidieaanvragen, op basis waarvan de
business case moet worden gemaakt. Hieraan zitten echter leges gekoppeld die vooraf betaald
moeten worden en mogelijk ook planschadekosten aan derden als er een anterieure overeenkomst
is.

Om de marktpartij tegenmoet te komen zou er iets verzonnen moeten worden dat op het moment
dat de SDE+ niet wordt toegekend de omgevingsvergunning kan worden 'herroepen' of ingetrokken
of dat leges alleen betaald hoeven worden bij realisatie van het project. Dit zou dan collectief
geregeld moeten worden. Advies is om hier met een groepje specialisten/juristen naar te kijken.

Actie: De projectgroep faciliteert gemeenten bij het benaderen van andere partijen voor te leveren
van mogelijkheden voor energieopwekking (meestal gronden). Te denken valt aan Provincie, Pro Rail,
Rijks Water Staat, Natuurorganisaties en particulieren.



Uitgangspunten met betrekking tot de mogelijkheden/gronden:

Uitgangspunt 15. Gemeenten inventariseren (inspanningsverplichting) vóór oktober 2016
mogelijkheden voor de opwekking op hun grondgebied en streven ernaar om inclusief particuliere
gronden en lokale initiatieven zoveel mogelijk te leveren. Het ideaal is alle benodigde opwekking
binnen de regio.


Uitgangspunt 16. Uitgangspunt is dat de markt zelf moet zoeken om tot 100% te komen en het
aanbod van gemeenten en andere partijen daarin meeneemt.

Uitgangspunt 17. Onderhandeling over de prijs (voor grond of andere benodigdheden) is een zaak
van iedere partij die iets te bieden heeft. Er wordt vooraf geen bandbreedte t.a.v. de grondprijs
afgesproken. Wel wordt benadrukt dat er sprake is van een maatschappelijk doel en het is daarom
niet de intentie een commerciële prijs te vragen.

Het kan zo zijn dat het voor een gemeente aantrekkelijk is om gronden aan te bieden. Het is
waarschijnlijk zo dat de marktpartij de bussinesscase het makkelijkst rond krijgt met de goedkoopste
grond. Daarnaast spelen ook andere lokale omstandigheden een belangrijke rol zoals de afstand tot
aansluiting op het netwerk. Omdat alleen met relatief lage grondprijzen een bussiness-case rond is
te krijgen, zal het verschil in en effect van grondprijzen uiteindelijk nihil zijn. Het is ook niet de


20            D152174286 v1.0 d.d. 07-07-2016
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>bedoeling dat gemeenten via deze aanbesteding verlies op afgeboekte gronden proberen goed te
maken.

Uitgangspunt 18. Regionale opwek staat centraal, het maakt in principe niet uit in welke gemeente
wordt opgewekt. De vergoedingen daarvoor worden dus gemeenschappelijk betaald ongeacht de
plek in de regio waar de opwek wordt gerealiseerd.



Uitgangspunten met betrekking tot vergunningen


Uitgangspunt 19. Hoewel leges en plankosten etc. een bron van zorg zijn om business cases rond te
krijgen, gaan we er van uit dat dit een bedrijfsrisico is voor de leverancier.




21          D152174286 v1.0 d.d. 07-07-2016
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>                                        8. Lokale initiatieven



 We willen als regio Arnhem-Nijmegen groene, duurzaam opgewekte energie (elektriciteit) inkopen
die bij voorkeur wordt opgewekt in de regio en bij voorkeur ook wordt geproduceerd door nieuwe,
additionele duurzame installaties. Door bij de aanbesteding van energie voorwaarden te stellen aan
de energieleverancier verwachten we dat we duurzame opwekking van additionele duurzame
energie in de regio kunnen bevorderen. Maar wat is de rol van lokale duurzame initiatieven ten
opzichte van de rol van een grote partij die de duurzame energie mag leveren?


Leveranciersrol bij levering van elektriciteit
Elke afnemer van elektriciteit uit het openbare net heeft een leverancier nodig die de
administratieve zaken rondom de levering voor de afnemer regelt. Dit is zo vastgelegd in de
elektriciteitswet. Bij grote volumes moet een leverancier ook kapitaalkrachtig genoeg zijn om de
energie van te voren in te kopen op de energiemarkt. Kleine leveranciers zijn niet kapitaalkrachtig
genoeg om de 91,5 GWh aan de regio Arnhem-Nijmegen in te kopen en vervolgens te leveren aldus
Hellernans.


Lokale initiatieven en de leveranciersrol
Bij veel lokale initiatieven voor duurzame opwekking werken partijen samen met leveranciers omdat
de initiatiefnemers zelf de energie niet door kunnen en mogen leveren aan de eindgebruiker.
Voorbeeld hiervan is het initiatief Windpark Nijmegen-Betuwe. De energie van deze coöperatie
wordt verkocht aan Huismerk Energie die dit vervolgens weer levert aan consumenten en bedrijven.
Het is dus gebruikelijk dat leveranciers en lokale initiatieven samenwerken.


Belang van lokale initiatieven voor de leverancier
Lokale duurzame initiatieven voor wind- en zonne-energie krijgen vaak te maken met weerstand
vanuit lokale belanghebbenden. Ervaring leert dat het succes van duurzame initiatieven groter wordt
indien lokale belanghebbenden in een vroeg stadium betrokken worden bij de ontwikkeling. Ook
voor de leverancier van additionele duurzame regionale energie zal dit een belangrijke factor zijn.


Aanbesteding kan lokale initiatieven bevorderen
Bij de aanbesteding van additionele duurzame regionale energie kan als eis of wens worden
opgenomen dat lokale initiatieven door de leverancier moeten worden ontwikkeld of ondersteund
moeten worden.
Leveranciers zijn ook (deels) afhankelijk van lokale initiatieven. Ze zouden gek zijn als ze niet in
contact treden met lokale initiatieven. Bovendien dragen die initiatieven juist bij aan onze
doelstelling van regionaal additioneel.


Door de druk te leggen op de partijen met elkaar te gaan samenwerken, leggen we ook een druk op
de relatie tussen deze partijen. De lokale initiatieven van onze inwoners zullen niet groot en zwaar
genoeg zijn om direct mee te dingen in de aanbesteding. Er is een asymmetrie tussen de lokale
initiatieven en de partijen die dat wel kunnen. Lokale initiatieven mogen straks partner worden,
maar geen prooi van grote maatschappijen.



22            D152174286 v1.0 d.d. 07-07-2016
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>Uitgangspunt 20. We stimuleren in de aanbesteding dat partijen gebruik maken van lokale
initiatieven. Dit nemen we als "wens" op in de aanbesteding of in een aparte percelen regeling..
Andersom stimuleren we dat lokale initiatieven positie kunnen verwerven in de aanbesteding bij
partijen door middel van bonus en boetes.



In de aanbesteding is het juridisch niet toegestaan uitgangspunt 20 als "eis" in de aanbesteding op te
nemen. Het is aan iedere gemeente als het haar eigen gronden betreft of bij het verlenen van de
noodzakelijke vergunningen te zien hoe zij met lokale initiatieven wil omgaan. Het is niet zo dat per
definitie gronden voor deze aanbesteding voor gaan op lokale initiatieven.




23         D152174286 v1.0 d.d. 07-07-2016
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>                                         9. Contracttermijn



Aanleiding
Uit de marktconsultatie is gebleken dat partijen meer bereid zijn te investeren in duurzame
energieopwekking als de contracttermijn langer is. Dat heeft te maken met het huidige
subsidieregime voor duurzame energie, waarbij een SDE+ subsidie voor 15 jaar exploitatie verkregen
kan worden.
Vraag is hoe we gehoor kunnen geven aan de oproep van marktpartijen op een manier waarin we
toch flexibiliteit houden en zicht op het behalen van onze doelstelling: 100% additioneel regionale
duurzaam opgewekte energie.



A)   Aanbestedingstermijn
Bij de aanbesteding zouden we onderscheid moeten maken in een periode waarin de marktpartij de
duurzame energievoorziening mag realiseren en de exploitatieperiode. Wanneer wij additionele
regionale duurzame energieopwekking (ADRE) vragen krijgt een partij maximaal 5 jaar de tijd om dit
te realiseren en bij realisatie een verlenging van het contract met 15 jaar.
Voor het geval een partij na 5 jaar bijvoorbeeld wel SDE+ heeft ontvangen maar nog niet geheel klaar
is met realisatie van het project (bv bij windturbines) kunnen we eventueel de lopende
contractperiode met 1 of 2 jaar verlengen.

Waarom deze constructie?      Wanneer een partij geen SDE aanvraagt is er geen business case voor
duurzame energie. Dus alleen het deel waarvoor binnen nu en 5 jaar SDE verkregen wordt zal
gerealiseerd worden.




     Periode voor                                  Exploitatieperiode (na
     realisatie ADRE                               verlenging contract)
     + verwerving
     SDE subsidie


                                                                                           2038
 2018                  2023




B)   Geheel of gedeeltelijk verlengen?
Een afweging die we moeten maken is
         1.   Of we als een partij na 5 jaar by. 50% ADRE heeft weten te realiseren, we dan het hele
              contract met 15 jaar verlengen,
         2.   Of dat we dat alleen voor het deel ADRE doen. En dan een nieuwe aanbesteding starten
              voor het perceel wat nog niet ADRE is.
         3.   We besteden het totaal opnieuw aan onder de voorwaarde dat het deel dat inmiddels in
              de regio wordt opgewekt wordt overgenomen of meegenomen door de nieuwe
              leverancier.




24            D152174286 v1.0 d.d. 07-07-2016
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>Nadeel (bij 1) van het 100% aanbesteden voor 15 of 20 jaar is dat we tussentijds niet meer kunnen
inspelen op een sterk in beweging zijnde markt en een partij die na 5 jaar geen 100% ADRE heeft
gerealiseerd daarna achterover kan leunen.


Voordeel (bij 2) van deze manier is dat we de markt scherp èn in beweging houden en zo een
maximaal deel ADRE zullen weten te bewerkstelligen. Ook kunnen we de systematiek of
aanbestedingsperioden veranderen op het moment dat andere financieringsmechanismen dan de
huidige SDE hun intrede doen.


Nadeel (bij 2) is dat we om de 5 jaar zullen moeten aanbesteden (maar dat doen we nu ook al) en dat
er meerdere percelen met meerdere leveranciers kunnen ontstaan. Dat is praktisch vrijwel
onuitvoerbaar.


Voordeel (bij 3) is dat de voordelen van 2 worden meegenomen en er toch slechts sprake is van één
leverancier.



Uitgangspunt 21. De aanbesteding aangaan voor vijf jaar, waarbij het gehele contract wordt verlengd
met 10 jaar (en een optie voor nog eens 5 jaar), indien er een voldoende percentage (tenminste... %
van het deel dat is afgesproken in de aanbesteding) in de regio is gerealiseerd. Bij het opstellen van
het bestek wordt dit % smart geformuleerd.

Uitgangspunt 22. We behouden ons het recht voor om indien we het % gerealiseerd in regio te laag
vinden, het totaal opnieuw aan te besteden. Dit punt wordt voor de uitvraag nog nader uitgewerkt.

Uitgangspunt 23. We hanteren een bonus/malus systeem om de leverancier te prikkelen om
opwekking in de regio te realiseren.

Uitgangspunt 24. Wanneer binnen de contractperiode van 5 jaar een project nog niet geheel
gerealiseerd is (en er wel zicht op is) is er de mogelijkheid de lopende contractperiode met 1 of 2 jaar
te verlengen.




25          D152174286 v1.0 d.d. 07-07-2016
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>                                 10. Aanbestedingsprocedure



De afgelopen periode is veel gesproken over een langdurige opdracht. Daarbij is de bedoeling dat de
elektriciteit voor de gemeentelijke panden in de toekomst additioneel regionaal opgewekt wordt. De
gemeenten hebben weinig kennis van de energiemarkt. We worden in het aanbestedingsproces
bijgestaan door Energieadviesbureau Hel!mans, maar we willen tijdens de contractduur een
"partner" contracteren met kennis van zaken. Een partner, omdat niet exact helder is wat en hoe we
additioneel opgewekte energie kunnen krijgen. We hebben daar een partner met kennis van zaken
voor nodig. De gemeenten willen haar rol als Opdrachtgever invullen door hulp te bieden met
mogelijkheden en kennis van vergunningenprocedures en communicatie naar belanghebbenden.
Samen komen we tot een resultaat wat we voor ogen hebben.

De wetgeving: Aanbestedingswet 2012.
We gaan met 17 gemeenten samen inkopen en we een contract ( met optiejaren) voor 15 jaar. De
opdrachtwaarde voor energie is voor 2016 10 miljoen euro per jaar. Dat betekent dat met deze
bedragen een Europese Aanbesteding verplicht is te volgen.
Er zijn verschillende aanbestedingsprocedure te kiezen: Openbare procedure, Niet Openbare
Procedure, Concurrentiegerichte dialoog, Dynamisch aankoopsysteem.

Bij de afweging van de procedure is het belangrijk om te kijken naar:
- Veel of weinig marktpartijen beschikbaar, inzet leverancier
- Complexiteit van de opdracht
- Vertrouwelijkheid
- Contractvorm

Voor deze opdracht zijn er weinig leveranciers, de opdracht is complex en de inzet van leverancier is
groot.

Uitgangspunt 25. We gaan een Europese Openbare procedure volgen.

Contractvorm
De volgende stap is een contractvorm en een gunningsmethodiek kiezen. De mogelijke
contractvormen zijn een contract, raamcontract of raamovereenkomst. Voor een contract zijn het
afnames helder, duidelijk en SMART. Het resultaat is bekend en meetbaar. Voor een raamcontract
zijn het minimale afnames bekend en gegarandeerd. Maar het toekomstige afnames niet. Beide
contract mogen voor een langere periode worden afgesloten. Hierbij is geen beperking. De
contracten voor elektra worden met 1 leverancier afgesproken. Wil je meer leveranciers, dan moet je
percelen hanteren.

Voor een raamovereenkomst zijn afnames niet bekend. Er wordt geen enkele garantie gegeven. Een
raamovereenkomst mag een maximale looptijd hebben van 4 jaar. Het moet met 1 of meer dan 2
leverancier worden afgesloten. Hierbij is percelen niet nodig.

Uitgangspunt 26. We kiezen voor 1 partner voor elektra.




26          D152174286 v1.0 d.d. 07-07-2016
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>Uitgangspunt 27. We willen een raamcontract met bandbreedtes voor de flexibiliteit van KWh.

Uitgangspunt 28. We gaan met de leverancier voor elke gemeente een contract aan.


Het onderwerp lokale initiatieven is erg belangrijk. Verwacht wordt dat de leverancier de lokale
initiatieven nodig heeft om additionele energie op te wekken. Daar waar het initiatief niet nodig is,
willen we als opdrachtgever toch dat de leverancier deze initiatieven gebruikt. Het is belangrijk om
dit in de aanbesteding aan te geven. Er zijn verschillende manier om hier invloed op te hebben:

     1. Als minimum eis. Echter dit is in conflict met BVP
     2. Als gunningscriteria: De leverancier die dit het beste waarborgt, krijgt meeste punten. Te
         denken valt aan de werkwijze, maar ook of de leverancier al lokale initiatieven heeft
         opgenomen in zijn programma.
     3. Verplichten om met lokale leveranciers te werken en deze als onderaannemer mee te nemen
        Boete of Bonus. Een boete en/of bonus opleggen om leverancier te dwingen om lokale
        initiatieven te gebruiken.

Uitgangspunt 29. We kijken binnen het contract waar de mogelijkheden zijn om invloed op de
leverancier uit te oefenen. Voornamelijk over het betrekken van lokale partijen.



Gunningsmethodiek
De gunningsmethodiek is de manier waarop je de "offerte" van de leverancier gaat beoordelen en
hoe je tot een keuze komt. Binnen de Europese procedures zijn verschillende methodiek mogelijk. Je
bent als Opdrachtgever vrij om te kiezen. Een van de methodes is Best Value Procurement. Gevraagd
wordt een maximaal kwaliteitsniveau binnen budget. Je bekijkt welke risico's aanvaardbaar zijn, je
selecteert een leverancier op zijn aanpak, risico en kansen inschatting en de meeste waarde voor zijn
diensten. Maar ook welke leverancier het beste lokale projecten betrekt. Je legt beperkt eisen op.

Uitgangspunt 30. We laten de manier waarop het additionele deel wordt uitgevoerd over aan de
Leverancier en vertrouwen erop dat zij de expertise hebben om het uit te voeren. Wij toetsen de
resultaten als opdrachtgever. Daarmee kan BVP worden toegepast.



Contractmanagement
Bij het aangaan van een contract is het beheersen en controleren van de afspraken uit het contract
belangrijk. Met de keuze van een contractvorm en gunningsnnethodiek leg je ook vast hoe je het
contract gaat toetsen. In het geval van BVP toets je meer op de haalbaarheid en onderbouwing van
de plannen van de leverancier en op het resultaat. Je beoordeeld niet zijn werkwijze, maar de
uitgangspunten hiervan. Voor het beheersen van een contract met 17 gemeente is coördinatie van
groot belang.

Uitgangspunt 31. We gaan een contractnnanagennentteam opzetten voor de duur van het contract.
Dit bestaat in ieder geval uit de coördinatie door het team met de leverancier met alle gemeenten.
Het contractmanagennentteam moet hiervoor een mandaat ontvangen.




27          D152174286 v1.0 d.d. 07-07-2016
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>Uitgangspunt 32. De ambitie, zoals verwoord in de doelstelling is leidend. We willen zo veel als
mogelijk bij de werkwijze van de markt aansluiten. Dat betekent dat de marktpartij die het hoogste %
duurzaam regionaal, additioneel levert in combinatie met een reële business case, wint.

Uitgangspunt 33. We kiezen voor een openbare aanbesteding, waarbij meerdere partners
(afhankelijk van de kwaliteit van hun inschrijving) in de le fase kunnen door gaan, waarbij uiteindelijk
1 (hoofd)leverancier overblijft (die zelf afspraken kan maken met andere leveranciers en
producenten).




28         D152174286 v1.0 d.d. 07-07-2016
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>                      11. Doel project, samenwerking en planning



Intentie
Het is de intentie van de gemeenten om gezamenlijk de energie-inkoop aan te besteden. De reden
hiervoor is enerzijds dat een grotere aanbesteding waarschijnlijk een gunstiger prijs oplevert.
Anderzijds willen al deze gemeenten met deze aanbesteding aan de duurzaarnheidsdoelstelling
bijdragen en als launching customer optreden voor regionale opwekking van energie. In een brief
hebben de gemeenten bevestigd dat ze aan de voorbereidingen van de aanbesteding mee willen
doen. Bovendien is van uit de "Groene Kracht" een budget beschikbaar gesteld voor de financiering
van het proces.


Uitgangspunt 34. Het project heeft ten doel d.m.v. onze aanbesteding de opwekking van energie in
de regio maximaal te stimuleren, dat gebeurt a) door de wijze waarop we de aanbesteding inrichten
en b) door zo veel mogelijk gemeenten te laten meedoen. A. is daarbij leidend en d.m.v. goede
afstemming en samenwerking proberen we B. te maximaliseren.


Samenwerkingsovereenkomst
Om aan deze samenwerking uitdrukking te geven wordt een samenwerkingsovereenkomst door alle
gemeenten die mee doen, getekend. Om er voor te zorgen dat alle partijen de doelstelling en
uitgangspunten onderschrijven worden twee go/ no go momenten aan gehouden ( goedkeuring van
de uitgangspunten en van het programma van eisen). De uitgangspunten en het programma van
eisen wordt door de colleges van de verschillende gemeenten vast gesteld. De projectgroep
faciliteert de gemeenten door concept-collegevoorstellen aan te bieden. ledere gemeente beslist zelf
of ook een Raadsvoorstel noodzakelijk is. Maar voor we tot de gezamenlijke uitvraag over gaan moet
duidelijk zien wie er mee doet. Na ondertekening van de samenwerkingsovereenkomst is deelname
verplicht. Het streven is alle gemeenten aan boord te houden, maar ook als er gemeenten afvallen,
gaat de aanbesteding door. Er is geen sprake van een minimum aantal gemeenten.


Om draagvlak te creëren voor deze innovatieve aanbesteding is het van belang dat alle partijen goed
geïnformeerd zijn. De projectgroep doet voorstellen t.a.v. uitgangspunten, programma van eisen en
wijze van proces van aanbesteden. In het overleg van wethouders en beleidsmedewerkers van de
deelnemende gemeenten worden de voorstellen vastgesteld. Vanwege een breed draagvlak zijn,
zowel uit de regio Arnhem als de regio Nijmegen 3 gemeenten vertegenwoordigd. Via het
"Klimaatberaad" (beleidsmedewerkers), via het wethouders -aanbestedingsoverleg en via een
digitale nieuwsbrief of korte memo's worden de deel nemende gemeenten (wethouders en
beleidsmedewerkers) in de loop van het proces inhoudelijk zo goed mogelijk op de hoogte gebracht.


Uitgangspunt 35. De samenwerking tussen de gemeenten die willen deelnemen aan de aanbesteding
duurzame energie op de bovenstaande wijze (2 x vaststelling colleges en ondertekende
samenwerkingsovereenkomst) vorm te geven.

Uitgangspunt 36. De projectgroep spant zich in om de informatieachterstand bij niet aan de
projectgroep deelnemende gemeenten en bij bestuurders weg te nemen. Dit gebeurt via
Klimaatberaad, wethouders -aanbestedingsoverleg en memo's.


29         D152174286 v1.0 d.d. 07-07-2016
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>Planning
Onze wensen /eisen t.a.v. de planning zijn:
- 1 januari 2018 in werking treden nieuw contract (continuering levering)
- Circa een half jaar tijd tussen sluiten contract en start levering energie voor implementatie
(inrichten beheer) en Klikken Prijs.

Om te kunnen starten met de voorbereiding van de aanbesteding moet duidelijkheid zijn over de
uitgangspunten waarmee gewerkt kan worden om de uitvraag (voorbereiding aanbesteding) te
kunnen starten. Het eens worden over deze uitgangspunten is het eerste Go- no go moment.
Afgeleid van dit moment is de vertaling van deze uitgangspunten in een collegevoorstel en
besluitvorming vaststelling hiervan door de Gemeenten die inderdaad willen meedoen aan deze
aanbesteding

Uitgangspunt 37. le Go-no go moment is overeenstemming van de uitgangspunten, bekrachtigd
door een collegevoorstel.

Het tweede Go/ no go Moment is het vaststellen van de aanbestedingsstukken en het mogen starten
van de aanbesteding. Hiermee conformeren de deelnemende gemeenten aan de vertaling van de
uitgangspunten naar de uitvraag. Daarmee dus ook aan het resultaat van de aanbesteding mits deze
voldoet aan de uitvraag. Dit is ook het moment dat de Samenwerkingsovereenkomst getekend moet
zijn.

Uitgangspunt 38. 2e Go-no go moment is het akkoord op de aanbestedingsstukken, inclusief het
ondertekenen van de samenwerkingsovereenkomst, bekrachtigd door een collegevoorstel.

Het eerste moment valt in mei 2016 (vaststelling van uitgangspunten) en het tweede moment
uiterlijk op 1 december 2016 (besluitvorming op aanbestedingstukken inclusief ondertekening
samenwerkingsovereenkomst. Dit zijn uiteraard indicatieve datums. Het sterk afwijken (vertragen)
heeft invloed op de inkoopvoorbereiding.

In het onderdeel van de planning staat de inkoopvoorbereiding die, zoals eerder vermeld, kan starten
als de uitgangspunten duidelijk zijn en pas afgerond kan worden als de
samenwerkingsovereenkomst getekend is (Dan is nl. ook duidelijk over welk volume de aanbesteding
gaat). De Inkoop voorbereiding is in deze planning ruim voor de zomervakantie gereed. In deze
planning start de uitvraag op 1 december. De (indicatieve) planning van dit proces is op basis van
een BVP-proces (Openbaar Europees ). Ook binnen het aanbestedingsproces kunnen nog extra
stappen etc. nodig zijn, waardoor er vertraging kan optreden. Er is onder andere reserve tijd
ingeruimd voor een rechtszaak. Er is dus binnen de planning ruimte om tegenvallers op te vangen.
Het contract moet ca. 3 maanden voor levering getekend worden zodat implementatie en klikken
voldoende tijd heeft.

Nieuwe planning is toegevoegd.
Vertraging kan optreden. Er is dus binnen de planning ruimte om tegenvallers op te vangen.

Contractfase
Er is de wens geuit dat het contract circa een half jaar voor levering getekend moet worden. Dat is in
deze huidige (voorlopige planning) ook haalbaar.



30          D152174286 v1.0 d.d. 07-07-2016
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>Duidelijk mag zijn dat alle risico's op vertragingen in besluitvorming en vertragende factoren rond
inkooprisico's deze termijn kan beïnvloeden. Ook de mate waarin wij zelf afspraken waar kunnen
maken beïnvloed de planning. (beoordelen aanbiedingen, interviews, presentaties, komen tot def.
Uitvoeringsplan). De ruimte die er nu dus is (of lijkt te zijn) in de planning zal zeker nodig zijn om
tegenvallers op te vangen.

Uitgangspunt 39. Het project/proces te vervolgen op basis van de uitgangspunten van deze
(voorlopige) planning.

Om te kunnen aanbesteden moet er dekking zijn. Hoewel de meerkosten voor 100%
Regionaal/additioneel beperkt zijn in verhouding tot de totale kosten (7,4% en pas als alles is
gerealiseerd dus zeker niet de eerste 5 jaar) moet dit wel gegarandeerd zijn. Dit betekent dat
gemeenten vanaf eind 2018 dit bedrag (of een deel daarvan) gedekt moeten hebben.
Voor sommige gemeenten is het een probleem dat de meerkosten in de meerjarenbegroting moeten
opnemen. Deze worden meestal pas in november door de Raad goed gekeurd. Dit betekent dat
theoretisch gemeenten in november nog kunnen afhaken omdat de Raad het niet goedkeurt. De
uitvraag van de aanbesteding kan dus dan pas in december (na uitvraag mogen er geen wijzigingen
meer komen in de deelnemende gemeenten). Dit is te laat. Voorgesteld wordt dat gemeenten een
Raadsbesluit laten nemen vooruitlopend op de vaststelling van de begroting. Dit kan op het moment
dat goedkeuring voor de aanbesteding (uitvraag)naar de Raad gaat, als onderdeel van het
Raadsvoorstel.

Wenselijk uitgangspunt aanbesteding:
Voordat de aanbesteding op de markt wordt gezet moeten een aantal zaken duidelijk zijn, onder
andere welke gemeenten meedoen (met een inschatting van de energie behoefte). Deelname moet
dan gegarandeerd zijn (samenwerkingsovereenkomst).
Feitelijke begrotingscyclus:
Het tijdpad van de begrotingscyclus (aanleveren van stukken) is als volgt
- (Kadernota: medio april)
- Meerjarenbegroting: mei/juni

Besluitvorming door de raad:
- (Kadernota: medio juni)
- MJB: medio november

Dilemma in tijd:
Garantie: krijgen we medio november 2016, maar is nodig in september 2016.

Om toch alle gemeenten de kans te bieden mee te doen. Spreken we in de
samenwerkingsovereenkomst af dat alleen als de Raad de meerjarenbegroting niet goed keurt er nog
mogelijk is om niet mee te doen. Tekening samenwerkingsovereenkomst is voor september. Als blijkt
dat vrijwel alle gemeenten de financiële garantie al eerder kunnen geven start de uitvraag eerder
dan eerste week september. Tijdens de aanbestedingsprocedure mag maximaal 20% van de omvang
worden gewijzigd.




31          D152174286 v1.0 d.d. 07-07-2016
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>Uitgangspunt 40. Gemeenten zorgen er voor dat er tijdig garanties van de Raad zijn ten aanzien van
de goedkeuring /dekking van de extra kosten voor duurzaamheid (zie tabel opslagkosten elektra voor
additionele regionale energie. Dat betekent uiterlijk 1 december zodat in de eerste week van
december de uitvraag kan starten.




32        D152174286 v1.0 d.d. 07-07-2016
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>