<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Regionaal Ruimtelijk Kwaliteitskader

Landelijk gebied Noord-Limburg




Regionale werkgroep Ruimtelijk Kwaliteitskader

Versie: 22 mei 2018
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Inhoudsopgave
1   Inleiding ........................................................................................................................................... 1
    1.1 POL2014: regio aan zet! ........................................................................................................... 1
    1.2 Waarom een regionaal ruimtelijk kwaliteitskader?................................................................. 1
    1.3 Hoe gaan we het Ruimtelijk Kwaliteitskader inzetten? ........................................................... 3
    1.4 Leeswijzer................................................................................................................................. 3
2   Wat zijn de regionale opgaven? ...................................................................................................... 4
3   Wat is ons DNA? .............................................................................................................................. 9
    3.1 Maasvallei .............................................................................................................................. 12
    3.1.1          Karakteristiek................................................................................................................. 12
    3.1.2          Ruimte voor dynamiek .................................................................................................. 14
    3.2 Oostflank ................................................................................................................................ 16
    3.2.1          Karakteristiek................................................................................................................. 16
    3.2.2          Ruimte voor dynamiek .................................................................................................. 18
    3.3 De Peelvenen ......................................................................................................................... 20
    3.3.1          Karakteristiek................................................................................................................. 20
    3.3.2          Ruimte voor dynamiek .................................................................................................. 21
    3.4 Hoge zandgronden tussen Peel en Maas ............................................................................... 23
    3.4.1          Karakteristiek................................................................................................................. 23
    3.4.2          Ruimte voor dynamiek .................................................................................................. 24
4   Hoe verder? ................................................................................................................................... 25
    4.1 Hoe pakken we dat aan?........................................................................................................ 25
    4.2 Wat betekent dat voor onze opgaven? ................................................................................. 26
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>1 Inleiding
In de strategische visie Regio in Balans van de Regio Venlo uit 2012 staan drie
hoofdopgaven centraal onder de noemers Boeien en Binden, Vitale
Gemeenschappen en Innoveren en Vermarkten. De ambitie om een
aantrekkelijke woon- en leefomgeving (met een hoge ruimtelijke kwaliteit en
voldoende voorzieningen) te zijn en te blijven, combineren we het versterken
van de economische kracht van de regio. Dit typeren we als het versterken
van de Quality of Life.


1.1 POL2014: regio aan zet!
De strategische visie is voor onze regio leidraad geweest bij de totstandkoming van het Provinciaal
Omgevingsplan Limburg uit 2014 (POL2014). In december 2014 heeft Provinciale Staten het POL2014
vastgesteld met de ambitie om de kwaliteit van onze leefomgeving te verbeteren onder het motto
‘meer stad, meer land’. Oog voor diversiteit en kwaliteit zijn de leidende principes om te komen tot
een nieuwe vorm van groeien. De belangrijkste uitdagingen en vraagstukken worden voor een aantal
thema’s in regionaal verband uitgewerkt. De acht Noord-Limburgse gemeenten hebben deze
uitdaging actief opgepakt en werken onder de noemer ‘regio aan zet’ intensief samen aan regiovisies
op het gebied van wonen, werklocaties, detailhandel, land- en tuinbouw,
vrijetijdseconomie en energie, in samenhang met en de regionale
beleidstrajecten op het gebied van water en mobiliteit. De regio heeft bij
aanvang van de visievorming geconstateerd dat een kwantitatieve
benadering niet volstaat om daadwerkelijk op kwaliteit te kunnen
sturen. Dit is aanleiding geweest om naast de hiervoor genoemden
regiovisies ook een regionaal ruimtelijk kwaliteitskader op te stellen. De
focus is gedurende het proces komen te liggen op het landelijk gebied.
Hier liggen op regionaal niveau de gedeelde waarden en behoefte aan
regie.


1.2 Waarom een regionaal ruimtelijk kwaliteitskader?
Belangrijke opgaves voor de regiovisies in het landelijk gebied zijn het behouden en versterken van
aantrekkelijke landschappen voor bewoners, bezoekers en ondernemers, het bieden van ruimte voor
doorontwikkeling in de agrarische en toeristische sector, ruimte voor energie opwek en ruimte voor
natuur en de klimaatopgave.

Centraal staat daarbij de vraag: “Hoe zorgt de regio Noord-Limburg ervoor dat de opgaves op een
verantwoorde manier ruimte krijgen, dat de regionale concurrentiepositie wordt versterkt en dat de
burgers kunnen profiteren van de verschillende opgaves?”. Kant en klare oplossingen zijn er niet,
antwoorden blijken misschien morgen en anders volgend jaar alweer verouderd. Het gaat erom
adaptief te zijn, een manier van besturen te ontwikkelen die weerbaar maakt, wat er ook gebeurt. En
dat kan het best als er wordt uitgegaan van eigen kracht. Daarom is de regio met het ruimtelijk
kwaliteitskader op zoek gegaan naar het DNA1, ofwel De Natuurlijke Aard, van Noord-Limburg.

Door gebruik te maken van het DNA van onze regio versterken we niet alleen het onderscheidend
vermogen van onze regio, maar wordt de regio ook aantrekkelijk voor mensen en bedrijven die zich

1
 Het concept “DNA denken en DNA vinden” is ontwikkeld in de provincie Zeeland om in beeld te brengen wat de
specifieke waarden van een gebied, zowel fysiek als sociaal, zijn.

                                                                                                          1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>bij ons thuis voelen. Ons regionaal DNA gaat om grote verbanden binnen het regionale landschap en
structuren die gemeente overschrijdend zijn. Denk bijvoorbeeld aan de Maas die door de hele regio
loopt en ons letterlijke en figuurlijk in de regio verbindt. We voelen ons er thuis, het maakt ons trots
en geeft vorm aan wie we zijn.




Het doel van het regionaal ruimtelijk kwaliteitskader is:
    ‘Hoe kunnen we, vanuit ons DNA waar we trots op zijn,
    niet alleen de kwaliteit van ons landelijk gebied behouden en versterken,
    maar ook de transitie-opgaven van kwaliteit voorzien?’

Maar wat verstaan we nu eigenlijk onder ruimtelijke kwaliteit? Er is geen algemeen geldende norm
of maat voor. Toch vinden we het allemaal belangrijk en ‘weten’ we, wellicht onbewust, wat kwaliteit
is. De Romeinse bouwmeester Vitruvius hanteerde in zijn tijd al de termen Utilitas (doelmatigheid),
Venustas (uiterlijk schoon) en Firmitas (duurzaamheid) om de kwaliteit van bouwwerken te
omschrijven. In beginsel zijn dat dezelfde waarden die ons helpen om invulling te geven aan het
begrip ruimtelijke kwaliteit:
 herkomstwaarde = ontstaansgeschiedenis
 belevingswaarde = diversiteit + identiteit + schoonheid
 gebruikswaarde = doelmatigheid + functionele samenhang
 toekomstwaarde = duurzaamheid + aanpasbaarheid + beheerbaarheid




                                                                                                           2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>De link tussen herkomstwaarde en belevingswaarde komt veelal tot uiting in de 'karakteristiek' van
de ruimte: wat ons aan de omgeving opvalt en voor ons het gebied zo kenmerkend maakt. De
gebruikswaarde en toekomstwaarde zijn eveneens vaak nauw gekoppeld en bepalen in grote mate
de ’dynamiek' van een gebied: de mate waarin onze omgeving verandert. Als karakteristiek en
dynamiek met elkaar in evenwicht zijn is er sprake van ruimtelijke kwaliteit: maar dat gaat niet
vanzelf. Sterker nog: als je bij ontwikkelingen geen aandacht aan kwaliteit besteedt verdwijnt het
vanzelf. Het kost inspanning om bestaande ruimtelijke kwaliteit te behouden. Zonder zorg verwatert
ruimtelijke kwaliteit.

Minstens zo moeilijk is het om nieuwe ruimtelijke kwaliteiten te creëren. Ruimtelijke initiatieven
worden gestart met een hoge kwaliteitsambitie. Vaak verdwijnt die ambitie naarmate plannen
concreter worden. Dan pas worden de neveneffecten, de technische problemen en kosten zichtbaar.
Bij planvorming zullen we van af het eerste idee tot aan de realisering en het beheer moeten letten
op ruimtelijke kwaliteit.


1.3 Hoe gaan we het Ruimtelijk Kwaliteitskader inzetten?
De dynamiek in het landelijk gebied is groot: er doen zich steeds nieuwe ontwikkelingen voor die
vaak, vanwege het innovatieve karakter, niet te voorspellen zijn. Verder spelen er ook belangen als
leefbaarheid, gezondheid, biodiversiteit, etc., die vragen om een zorgvuldige afweging van nieuwe
ontwikkelingen.

Hoe zorgen wij er nu voor dat we op een verantwoorde manier deze opgaves ruimte geven, dat onze
concurrentiepositie versterkt kan worden en dat wij kunnen profiteren van de verschillende
ontwikkelingen?

Met het Ruimtelijk Kwaliteitskader brengen we de regionale kracht in beeld op basis van de regionale
karakteristieken en waarden. Het Ruimtelijk Kwaliteitskader:
 is een instrument om een afweging te maken of een ontwikkeling (energie, land- en tuinbouw en
    vrijetijdseconomie) een bijdrage kan leveren aan het versterken van ons DNA.
 geeft de kaders weer om bij deze afweging op regionaal niveau lokaal dezelfde uitgangspunten te
    hanteren.
 wil bewustwording creëren over onze gedeelde kwaliteiten en de kansen hierbinnen voor
    ontwikkelingen.

We gaan het ruimtelijk kwaliteitskader inzetten bij de afweging van initiatieven om een compleet
beeld te krijgen hoe een initiatief aansluit bij het regionale DNA.

1.4 Leeswijzer
Hoofdstuk 2 beschrijft de opgaven in het landelijk gebied waar de regio Venlo voor staat. Hoofdstuk
3 gaat in op het DNA van de regionale landschappen. Hierbij wordt ingegaan op de karakteristieken
van de regionale landschappen en de ruimte voor dynamiek die deze landschappen bieden. Ten
slotte biedt hoofdstuk 4 een perspectief hoe we het Ruimtelijk Kwaliteitskader willen toepassen bij
intiatieven in het landelijk gebied.




                                                                                                      3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>2 Wat zijn de regionale opgaven?
Het landelijk gebied in Noord-Limburg is aan verandering onderhevig. Met name in de agrarische
sector zien we schaalvergroting en intensiever grondgebruik. Daarnaast staat de regio voor een
enorme (ruimtelijke) opgave in de overstap naar het duurzaam opwekken van energie, het
klimaatbestendig maken van onze omgeving et cetera. Tegelijkertijd hebben we ook een opgave als
het gaat om de kwaliteit van onze woon- en leefomgeving te verbeteren en zo onze huidige én
toekomstige inwoners, ondernemers en bezoekers aan ons te blijven binden.

Om inzicht te krijgen welke verschillende opgaven er nu in het landelijk gebied liggen, is hieronder
per thema een korte opsomming gemaakt. Voor een verdere verdieping wordt verwezen naar de
regiovisies voor Land- en tuinbouw, Energie en Vrijetijdseconomie.


Landbouwopgave
De landbouwopgave gaat voornamelijk over de verdere ontwikkeling van agrarische bedrijven op
toekomstbestendige locaties. Dit vraagt voldoende ontwikkelruimte, op de juiste plek. Die plek is niet
eenduidig aan te wijzen, maar zal per bedrijf verschillend zijn. Aan de ene kant zien we
schaalvergroting,intensivering van het grondgebruik (al dan niet met teeltondsteunende
voorzieningen) en/of verbreding met andere (grootschalige) activiteiten, terwijl aan de andere kant
leegstand ontstaat door stoppende bedrijven en de hergebruiksmogelijkheden beperkt zijn.
Tegelijkertijd pleit het rijk voor een voor een efficiëntere benutting van de kringlopen in de landbouw
en een sterkere verbinding tussen landouw en natuur.
.




Energieopgave
De regio Noord-Limburg heeft de ambitie om in 2020 14% van de verbruikte energie duurzaam op te
wekken en om in 2030 30% van de verbruikte energie duurzaam op te wekken. Dit betekent een
grootschalige ruimtevraag. Hieronder is de ruimtevraag weergegeven. Deze ruimtevraag is gebaseerd
op een theoretische energiemix van 25% geothermie, 25% wind- en 50% zonne-energie. Op deze
wijze wordt een indicatie gegeven dat vanuit deze opgave een forse claim komt te liggen voor
voldoende ontwikkelruimte voor (grootschalige) projecten. Waarbij natuurlijk nadrukkelijk wordt
ingezet op meervoudig ruimtegebruik.




                                                                                                       4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>Wateropgave
Voor het garanderen van de waterveiligheid en het aanpakken van wateroverlast en verdroging ligt
in de regio Noord-Limburg nog een grote opgave. Deze opgave vraagt ruimte voor de rivier,
dijkversterking en dijkteruglegging (13 dijkringen)




Daarnaast vraagt deze opgave ruimte voor beken & brongebieden ten behoeve van verdroging &
wateroverlast.




Opgave vrijetijdseconomie
De regio Noord-Limburg wil de regio inzetten als visitekaartje voor recreanten en toeristen. Dit
betekent dat er vooral moet worden ingezet op kwaliteit in plaats van kwantiteit. Om dit te bereiken
wil de regio de kwaliteit van het toeristisch aanbod (natuurgebieden, attracties, cultuurhistorische
kernen en verblijfsmogelijkheden) en de aantrekkelijke groene corridors hiertussen behouden en
versterken.




Opgave woon & leefklimaat
De regio Noord-Limburg wil potentiële werknemers boeien en binden aan de regio. Hierbij is het
belangrijk dat de regio zich hard maakt voor een aantrekkelijke woonomgeving en een gezond woon
& leefklimaat. Vooral op het gebied van een aantrekkelijke woonomgeving zijn er duidelijke
overeenkomsten te vinden met de opgave voor vrijetijdseconomie.




                                                                                                   5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>Natuuropgave
De regio Noord-Limburg wil natuur en landschap beschermen en versterken. Hierbij wordt vooral
ingestoken op het behouden en versterken van natuurgebieden en de groene corridors hiertussen op
kansrijke plekken.




Vooral de impact van de ontwikkelingen in de agrarische sector en de energietransitie op het
landschap mag niet worden onderschat. Beide opgaven hebben een forse ruimteclaim naar de
toekomst. Ditzelfde geldt voor de opgaven die er liggen vanuit kliamatadaptatie en
natuurontwikkeling. Het is dan ook onvermijdelijk dat gezocht moet worden naar meervoudig
grondgebruik en naar binden waar het kan en scheiden waar het moet.




                                                                                               6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>Wat zijn de belangrijkste regionale kwaliteitsprincipes?
Hoe gaat de regio Noord-Limburg bij het realiseren van deze opgaves sturen op kwaliteit? In eerste
aanzet gaat het op de volgende kwaliteitsprincipes.




Grondgebruik afstemmen op het landschap en haar natuurlijke condities door de natuuropgave te
verbinden aan de deltaopgave (ruimte voor de rivier, beken & brongebieden). Hierbij kan de agrariër
beheerder van het landschap zijn.




Belevingswaarde vergroten op de juiste plek voor toeristen en bewoners door toegankelijkheid te
realiseren bij een gecombineerde natuuropgave en deltaopgave (ruimte voor de rivier, beken &
brongebieden). De agrariër kan hierbij aanbieder voor toeristisch aanbod zijn.




Vraag en aanbod bij elkaar brengen door de grootschalige energieopgave te verbinden met de
werklandschappen (intensieve landbouwgebieden & bedrijventerreinen




Gezonde woonomgeving en werkgelegenheid creëren door een gepaste afstand te houden tussen
wonen en intensieve veehouderij. (Juiste balans tussen de lusten en lasten).




Aantrekkelijke omgeving creëren voor recreanten (bewoners en toeristen) en ontwikkelruimte voor
landbouw creëren door te verbinden waar het kan en te scheiden waar het moet met het landschap
als drager.



                                                                                                      7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>3 Wat is ons DNA?
Om de kwaliteit van onze woon- en leefomgeving te behouden en te versterken is het van belang om
te weten waar deze kwaliteit uit bestaat. Welke waarden onderscheiden we, waar zitten de sterktes
of zwaktes? En hoe zetten we in om deze waarden en kansen verder te ontwikkelen.

Het benoemen van de kwaliteiten van onze woon- en leefomgeving begint bij het benoemen van
beelden die voor iedereen herkenbaar zijn. Deze kenmerken dragen gezamenlijk de regionale
structuur. De volgende stap is om gezamenlijk af te spreken welke kwaliteiten we belangrijk vinden
en welke kwaliteit wij willen versterken. Daarbij sluiten we aan op het DNA van onze regio: de mix
van zachte en harde waarden die in onze gemeenschap is geworteld. Oftewel onze identiteit is
geworteld in het unieke landschap van onze regio en vormt het fundament van onze samenleving.
Het is letterlijk en figuurlijk de grond onder onze voeten, vormt de bodem die ons voedt en biedt
ontspanning, rust en ruimte die we nodig hebben.

Het DNA van onze regio wordt (vooral) gevormd door de
landschappelijke structuren van de Maas en haar zijbeken
enerzijds en het Peelgebied anderzijds. Deze twee vormen de
rode draad door onze historie, vormt het fundament van ons
huidige karakter, en we staan ervoor dat het de leidraad vormt
voor onze toekomstige ontwikkeling. De Maas en de Peel zijn
onze trots, het verbindt ons. We hechten er waarde aan. En dit
karakteristieke landschap zorgt voor wat ons onderscheidt. Waar
Zuid-Limburg gekenmerkt wordt door het heuvelland, en Oost-
Brabant door het Peelland, zit de kracht van Noord-Limburg in de
Maas en de Peel, vroeger, nu en in de toekomst.

De karakteristiek van de Maas en de Peel wordt gevormd door haar typische bodemopbouw, reliëf
en waterhuishouding, en de daarmee samenhangende flora en fauna. En zeker in Noord-Limburg is
de cultuurhistorische ontwikkeling bepalend voor haar verschijningsvorm. De waardering hiervan
bepaalt de ruimte voor ontwikkelingen. Het geeft een handelingsperspectief hoe ons te blijven
ontwikkelen en tegelijkertijd onze waardes te koesteren.

De Maas (en de wind) is de belangrijkste schepper
                                                                                   MOODER MAAS
van het landschap. Door Noord-Limburg vlecht zich                                           L. Winters
de Maas een weg naar het noorden. Onstuimig
stromend in de lente sneed de rivier zich door de       de Maas die oet Frankriek kump gesprônge,
eeuwen heen in het landschap in. Zo vormden zich                    hebbe wéj eure luip bedwonge
de verschillende Maasterrassen, het hoog- midden-                     mit eine stuw en flinken diek,
                                                                      now zien wéj altied waterriek
en laagterras. De overgangen van het ene                                en hoove wéj niks te misse,
terrasniveau naar het andere zijn op veel plekken                 kunne roeie, zeile, vissche vange
duidelijk zichtbaar door de steilranden. Aan de                             met snor, gaert en loëd,
oostzijde zijn ze soms meerdere tientallen meters                     avele, briësum, lauw en joéd
hoog.

De wind zorgde ten oosten van de Maas ook voor de kenmerkende (veelal paraboolvormige)
rivierduinen. Vooral aan de westzijde is de meandering van de Maas herkenbaar door de vele oude
Maasarmen in de Maasvallei. De Maas wordt in deze regio gevoed door veel kleine en grote beken.




                                                                                                     9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>Bij Mook wordt het landschap gedomineerd door een reliëfrijke uitloper van de stuwwal. Het
plateaugebied bestaat uit de plateaus zelf met de hellingen en terraswanden, de droge dalen en de
dalen van de huidige beken.

De Peel omvat het hoogveengebied, de Peelrestanten en                           DE PIEL IN BRAND
het aansluitende dekzandgebied. Het landschap van                                        Rowwen Hèze

bestaat uit een vrij vlak gebied. Het hier gelegen dekzand         en ‘s oaves laat de hoar nog naat
werd tijdens de laatste ijstijd door de barre poolwinden                        nog efkes en nar bed
verstoven. Dit geeft het gebied zijn kenmerkende zacht                de raam wiet oap genne sloap
glooiende reliëf. Op het hoogste deel, de Peelhorst, daar                en d'n hemel waas veurroej
waar de waterafvoer stagneerde, ontstond hoogveen.                                mist hing op 't land
Beken voeren het water af via de zandgronden naar de          's oaves laat da stong de Piel in brand
Maas.

Op de Oostflank bevinden zich uitgestrekte natuurgebieden en relatief open jonge ontginningen,
dooraderd door snelstromende beekjes en het Niersdal in een oude Rijnbedding. De verschillende
landschappen tussen het Peelgebied en de Maasvallei worden via traagstromende laaglandbeken
met elkaar verbonden

Het is juist deze diversiteit die de ruimte voor ontwikkelingen bepaalt. De kansen voor deze
ontwikkelingen en de leidende kwaliteitsprincipes die deze bepalen worden in de volgende paragraaf
tevens beschreven.




                                                                                                    10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>3.1 Maasvallei
3.1.1 Karakteristiek
De Maasvallei herbergt een wereld van rust, ruimte en schoonheid, met
de Maas als herkenbare kwaliteitsas. Het Maasdal met zijn
terrassenlandschap is niet de enige kwaliteit. Het landschap is
afwisselend met Maasmeanders, natuur- en bosgebieden,
ontginningsgebieden en gevarieerde landbouwactiviteiten. Juist de
afwisseling van landschappen, grootschalig en kleinschalig, natuur en
cultuur, nabijheid van steden en dorpen, economische activiteiten en voorzieningen, maakt het
Maasland prettig divers. Dit is de wereld van het goede leven met lekker eten, kunst, cultuur en
historie, maar ook gewoon fijn wonen. Hier is de vrijetijdseconomie een belangrijke economische
motor.

Maasdal
                                        Als de Maas Nederland binnenstroomt, heeft de rivier nog
                                        300 kilometer tot aan de Noordzee te gaan. Na de
                                        Maasplassen in Midden-Limburg wordt het Maasdal
                                        smaller (en rechter). Na Venlo waaiert de Maas weer meer
                                        uit en pas in Brabant is de Maas van oudsher bedijkt. In
                                        Noord-Limburg zet de Maas minder grind af, maar vooral
                                        zand en klei en wordt daarom ook wel aangeduid als de
                                        Zandmaas.


Terrasenlandschap
De Zandmaas is een voor Nederland uniek riviertraject. Anders dan laaglandrivieren wordt de
Zandmaas begrensd door natuurlijke hoogten waar het niet komt. Deze landschappelijke onderlegger
wordt gevormd door oude afzettingen (zand en grind) van de Maas. Hierin heeft de Maas stapsgewijs
terrassen ingesneden, soms met bijzonder hoogteverschillen tot gevolg. In het terrassenlandschap
zijn naast de rivierbedding zelf ook
laagtes met oude graslanden en oude
bouwlanden te vinden. Verder zijn er
veel natuur- en cultuurhistorische
waarden aanwezig, waaronder de
Maasheggen. In de Maas monden vele
beken uit. Door het samenspel van
geomorfologische waarden is een
bijzonder waardevol, gedifferentieerd
landschap ontstaan.


                                        Maasdorpen
                                        Vanwege de vroege menselijke bewoning zijn in de
                                        Maasvallei belangrijke cultuurhistorische waarden te
                                        vinden. Op de scheiding tussen de Maasvallei en de hoger
                                        gelegen gebieden zijn Maasdorpen ontstaan. De Maas is
                                        door de ingesneden ligging niet altijd goed zichtbaar vanuit
                                        de omgeving. De plekken waar de rivier wel te zien is zijn
                                        daarom zeer waardevol, veel bezocht en te koesteren. De
                                        (historische) kernen en strategisch waardevolle plekken in


                                                                                                   12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>de Maasvallei hadden van oudsher een sterke visuele relatie met de Maas. Nog altijd zijn dit
pleisterplaatsen waar bewoners en toeristen zich verzamelen om van de Maas te genieten. Publieke
plekken zoals dorpsfronten, caféterrassen, veerstoepjes en kastelen, spelen een grote rol in de
identiteit van het gebied.




                                                                                               13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>3.1.2 Ruimte voor dynamiek
We willen de Maasvallei koesteren als natuurlijke, authentieke en langzame tegenhanger van het
zich dynamisch en grootschalig ontwikkelende Noord-Limburg als agrologistieke hotspot. We willen
wonen, werken én leven in de Maasvallei: veiligheid is essentieel, maar ook de kwaliteit en
karakteristiek van onze Maasvallei. “Leven met de Maas” is ons devies en het authentieke karakter
van de Maasvallei is het uitgangspunt.

Rust, ruimte en de aanwezige landschappelijke en cultuur-historische waarden zijn kenmerkend voor
de Maasvallei. Dat leidt tot de volgende richtinggevende uitspraken.

   Herstel het contact met de rivier in de dorpen en steden langs de Maas, maar ook bij de kastelen,
    watermolens, etc. in de Maasvallei en creër daarmee een onderscheidend woonmilieu.
   Maak de loop van de Maas beleefbaar: niet alleen visueel om er van te genieten, maar ook
    functioneel. Maak oevers of op het water zelf bereikbaar om er te wandelen, fietsen of te
    verblijven.

   Vergroot de ecologische corridorfunctie van de Maas door natuurgebieden te verbinden en
    biodiversiteit te bevorderen.

   Stimuleer (extensieve) grondgebonden landbouw als mede-drager van het aanwezige
    (cultuurhistorische) landschap

   Koester het onbedijkte karakter van de Maasvallei maar besef ook dat hoogwaterbescherming in
    sommige gevallen soms vraagt om dijken. Ieder Maastraject, de diep ingesneden Maas in het
    zuiden en de breed vlechtende Maas in het noord, vergt zijn eigen aanpak.

   Respecteer de aanwezige landschapselementen zoals de terrasranden en oude Maasmeanders.
    Benut rivierverruiming om de aanwezige gebiedskwaliteiten te versterken

   Onderzoek (innovatieve) mogelijkheden voor duurzame energie opwek op basis van waterkracht.




                                                                                                   14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>3.2 Oostflank
3.2.1 Karakteristiek
De Oostflank van de Maasvallei wordt gekenmerkt door een
aaneenschakeling van grote uitgestrekt natuurgebieden die deel uit
maken van het internationale natuurnetwerk tussen de Ardennen en
de Veluwe. De grotere grensoverschrijdende stroomgebieden van de
Niers en Swalm monden in de Maas uit, maar ook talloze relatief kleine
diep ingesneden beekjes. De natuurgebieden worden afgewisseld met
veelalgrootschalige, landbouwontginningen. Het gehele gebied is bebouwingsarm en leent zich
vanwege de landschappelijke en natuurlijke waarden uitermate voor recreatief medegebruik




Natuurgebieden
Aan de oostzijde van de Maasvallei zijn drie grote natuureenheden te onderscheiden met ieder hun
eigen ontstaansgeschiedenis en karakter.

Het Grenspark Maas-Swalm-Nette; gelegen in de driehoek
tussen de steden Roermond, Venlo, Mönchengladbach. In
het park liggen aan weerszijden van de grens bijna 10.000
ha natuurgebieden en vogelbeschermingsgebieden. De
gebieden variëren van extreem vochtig en voedselrijk in het
Maasdal en in de beekdalen tot extreem droog, zandig en
voedselarm op de hoger gelegen terrassen. Door klei- en
zandwinning op deze terassen zijn grotere en kleine plassen
onstaan. In deze groeves ontwikkeld zich nieuwe natuur met als resultaat een heel gevarieerd
aantrekkelijk gebied.

                                       Nationaal Park De Maasduinen; gelegen tussen Arcen en
                                       Gennep. Dit natuurgebied is uniek doordat de langste
                                       rivierduinengordel van Nederland zich in het gebied bevindt.
                                       Deze zijn ontstaan door een samenspel van water, wind en
                                       mens door de eeuwen heen. Hierdoor is een prachtig
                                       veelzijdig natuurgebied ontstaan met grote biodiversiteit en
                                       hoogteverschillen.

Bij Mook en Middelaar en ten noorden van Gennep is de stuwwal
gelegen. De Mookerheide, St. Jansberg en het Reichswald maken daar
onderdeel van uit. De stuwwal is zo’n 150.000 tot 200.000 jaar geleden in
de toenmalige ijstijden gevormd. In dit natuurgebied zijn heidegronden en
grootschalige bosgebieden beleefbaar en zijn scherpe hoogteverschillen
aanwezig.


                                                                                                 16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>Landbouwontginningen
Het gebied tussen de natuurgebieden op de oostflank
van de Maas en de Duitse Grens en de Lob van Gennep
is van grote waarde voor de landbouw. Het gebied is in
verschillende fasen ontgonnen voor de landbouw
waardoor een scala aan ontginningslandschappen het
gebied kenmerkt: velden, kampen en oude
graslandschappen en natte en droge heideontginningen.
Het gebied wordt gekarakteriseerd door openheid met
rechte(re) wegen, laanbeplanting en verspreid liggende
agrarische bebouwing. Natuurlijke en aangelegde beken zorgen voor een gereguleerde waterafvoer
en geven landschappelijke accenten aan het aanwezige landschap

Binnen het ontginningsgebied is een brede variëteit aan land- en tuinbouwactiviteiten, die qua
bebouwing of activiteiten een stempel drukken op het landschap: intensieve veehouderijen,
melkveehouderijen, akkerbouw en tuinbouw in de volle grond, met teelt ondersteunende
voorzieningen of in kassen. De aanwezige infrastructuur is niet altijd in voldoende mate afgestemd
op het aanwezige (grootschalige) landbouwverkeer.


Beekdalen
De beken hebben van oudsher structuur gegeven aan de
ontwikkeling van de regio. Wegen en bebouwing ontstonden
parallel aan de beek. Ze zorgden voor water en voor de afvoer
van teveel aan water. In veel gevallen zijn de beekdalen
momenteel echter nauwelijks meer herkenbaar. Het versterken
van hun rol als structurerend element in het landschap versterkt
hun identiteit. Tegelijkertijd kunnen hiermee kansen worden
benut voor ruimte voor water, versterking van ecologische
waarde en versterking van de recreatieve structuur.

Tussen Arcen en Venlo liggen de restanten van de pogingen van de Spanjaarden (17e eeuw) en
Napoleon (rond 1800) om de Hollandse handel via de Rijn te omzeilen: de Fossa Eugeniana en het
Nordkanal (Noordervaart).




                                                                                                     17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>3.2.2 Ruimte voor dynamiek
We willen het typerende afwisselende en soms grootschalige karakter van de Oostflank van de
Maasvallei behouden en versterken. De grote uitgestrekte bos- en natuurgebieden als dragers van
de toeristisch-recreatieve structuur en de ontginningsgebieden door ontwikkelen. Dit levert de
volgende richtinggevende uitspraken op:

   Waardeer de verschillen tussen de stuwwal, de Maasduinen en het Maas-Swalm-Nette gebied
    (naar analogie riviertrajecten).

   Versterk de robuuste structuur van natuurgebieden als landschappelijke drager van de
    toeristisch-recreatieve structuur en de ecologische structuur. Creëer ruimte voor de ontbrekende
    schakels.

   Koester de landschappelijke en cultuur-historische waarden van beekdalen als natuurlijke,
    kenmerkende en langzame tegenhanger van het dynamische en grootschalig ontwikkelende
    Noord-Limburg.

   Benut de beekdalen als verbinding tussen de Maas met de natuurgebieden op de Oostflank in
    ecologische zin, maar ook recreatief.

   Koester de openheid van de uiterwaarden van de Niers.

   Sta open voor het ontwikkelen van ‘nieuwe landschappen’ in de grootschalige open
    landbouwontginningen en haak daarbij aan op de recente ontginningsstructuur: geef ruimte aan
    (intensieve) landbouwbedrijven op toekomstbestendige locaties en stimuleer meervoudig
    ruimtegebruik ten gunste van de klimaatadaptatie en energiestransitie.




                                                                                                  18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>3.3 De Peelvenen
3.3.1 Karakteristiek
Het veenlandschap van de Peel bestaat uit de natuurreservaten Groote
Peel, de Mariapeel en aangrenzend de Deurnsche Peel met het
omliggende ontginningsgebied (veenlandschap) en peelrestanten zoals de
Heidsche Peel.


Peelvenen en Peelrestanten
                         Het hoogveengebied is ontstaan door de vlakke ligging, de
                         ondoorlatende lagen en door de breuken in de ondergrond. In dit
                         landschap ontspringen verschillende beken die richting de Maas lopen.

                          De aanleg van de spoorlijn van
                          Eindhoven naar Venlo is van groot
                          belang geweest bij de ontginning
van de Peel. De aannemer was Jan van de Griendt, oprichter
van de maatschappij Helenaveen en stichter van de dorpen
Helenaveen en Griendtsveen (beide beschermd dorpsgezicht).


                               Ontginningslandschap
                               Het landschap van de Peel is in verschillende fasen ontgonnen. Eerst
                               door turfwinning vanuit de veenkoloniën Helenaveen en
                               Griendtsveen en na de vervening ten behoeve van de landbouw.
                               Begin 20e eeuw bouwde het Koning Willem III-fonds een negental
                               grote boerderijen: de zogenaamde Koningshoeven.


Rondom de natuurgebieden liggen de laatste Peelontginningen
uit de jaren ‘50 van de vorige eeuw. Door het gebied lopen de
kanalen die de Peelvenen ontwaterd hebben voor de
turfwinning en nu de waterhuishouding in de
ontginningsgebieden reguleren. Vaak zijn de bovenloop en
zijlopen van de beek gegraven om de ontginningsgebieden te
ontwateren. Hierdoor is de oorsprong van de beek niet meer
hekenbaar en kenmerken deze jonge ontginningen zich door
hun open landschap met lange zichtlijnen parallel aan de randen van de natuurgebieden. De
dynamiek van de landbouw is nog steeds kenmerkend voor dit landschap.




                                                                                                 20
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>3.3.2 Ruimte voor dynamiek

De natuurreservaten Groote Peel en Mariapeel zijn een uniek stuk natuur (Natura2000) waarvan we
de natuurwaarden koesteren en verder uitbreiden. De omliggende landbouwgebieden ondersteunen
dit. De historie van het gebied, zowel de turfwinning als de latere ontginningen nemen we als basis
voor de doorontwikkeling van het gebied. Daarnaast zijn de natuurgebieden uitermate geschikt voor
het uitbreiden van het recreatief-toeristisch potentieel van de Regio. In deze gebieden ervaart men
rust en ruimte. Dit brengt ons tot de volgende richtinggevende uitspraken voor de Peel:

   Versterk de robuuste structuur van Peel en Peelrestanten (middels behoud en herstel hoogveen)
    als landschappelijke drager van de toeristisch-recreatieve structuur en de ecologische structuur.
    Creëer ruimte voor de ontbrekende schakels op kwetsbare plekken.

   Leg (recreatieve) verbindingen tussen de Peel en het omringende gebied via bestaande
    bebouwingslinten en beekdalen.

   Koester de unieke cultuurhistorische ontginningsstructuren (o.a. Peelkanalen, Koningshoeven)
    als kenmerkende, cultuurhistorische en langzame tegenhanger van het dynamische en
    grootschalig ontwikkelende Noord-Limburg en laat nieuwe ontwikkelingen zich invoegen in de
    historische structuur.

   Geef ruimte voor kleinschalige (economische) functies die passen in bestaande bebouwingslinten
    en gekoppeld zijn aan functies die ‘thuishoren’ in het landelijk gebied

   Koester de openheid met lange zichtlijnen langs de Peelvenen en Peelrestanten;

   Biedt in de ontginningsgebieden ruimte voor grondgebonden agrarisch gebruik als drager van de
    ruimtelijke structuur en kwaliteit van het gebied

   Zet in op het terugdringen van de milieubelasting op de aangrenzende natuurgebieden door
    agarische natuurbeheer, kringlooplandbouw e.d..

   Weeg teeltondersteunende voorzieningen zorgvuldig af (toekomstbestendige locatie)

   Creër ruimte voor klimaatadaptatie passend binnen de ontginningsstructuur

   Benader vanwege de grote ruimtelijke impact de energietransitie zorgvuldig.




                                                                                                   21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>3.4 Hoge zandgronden tussen Peel en Maas
3.4.1 Karakteristiek
Het gebied tussen de Peelvenen en de Maas is van grote waarde voor
de landbouw. In verschillende fasen is het gebied ontgonnen voor de
landbouw waardoor een scala aan ontginningslandschappen het
gebied kenmerkt. Dit landschap kent zijn basis in het dekzand dat in
de laatste ijstijd door de wind is afgezet. In latere tijden zijn de
dekzandgronden lokaal verstoven waardoor het relatief vlakke gebied
afgewisseld wordt door landduinen. Deze landduinen zijn in de 19de
eeuw veelal beplant met (dennen)bos (o.a. Boschhuizerbergen,
Schatberg, Kesselse Bergen, Heldense Bossen).


Kleinschalige ontginningen
De oudste ontginningen met de dorpen en bebouwingslinten zijn gelegen op de overgang tussen
beek en hogere gronden (velden, kampen). Hier zijn kleinschalige ontginningslandschappen te vinden
met veelal onregelmatige verkavelingspatronen, kampen en velden, bolle akkers.


Beekdalen
Daar waar de Maas de ruggengraat van onze regio is, zijn de
beken de ribben. In het glooiende dekzandgebied ten westen
van de Maas zijn dat de zogenaamde laaglandbeken. Het
stroomgebied van deze beken is over het algemeen groot. Deze
traagstromende beken die als gevolg van kanalisering,
egaliseringen en ontwateringen landschappelijk soms
nauwelijks herkenbaar zijn. Alleen daar waar water en natuur
samengaan wordt het beekdal gekenmerkt door
kleinschaligheid: weilanden omzoomd door houtwallen en
bosjes.

De beken hebben van oudsher structuur gegeven aan de ontwikkeling van de regio. Wegen en
bebouwing ontstonden parallel aan de beek. Ze zorgden voor water en voor de afvoer van teveel aan
water. In veel gevallen zijn de beekdalen momenteel echter nauwelijks meer herkenbaar.

Grootschalige ontginnningen
De heidegebieden rond de Peel zijn
pas de vorige eeuw ontgonnen. Deze
grootschalige
ontginningslandschappen worden
gekenmerkt door een planmatige
grootschalige opzet met een grote openheid. Deze zijn veelal omzoomd met houtwallen en
bossen.Hierdoor zijn de zichtlijnen beduidend korter dan het ontginningslandschap in de Peelvenen.
De dynamiek van de landbouw is nog steeds kenmerkend voor dit landschap.




                                                                                                 23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>3.4.2 Ruimte voor dynamiek
In verschillende fases hebben we de hoge zandgronden tussen de Maas en de Peel ontgonnen voor
de landbouw. Op de voet gevolgd door dorpen en bebouwingslinten. Deze ontwikkeling zet zich ook
nu nog door, omdat steeds meer voormalige agrarische bebouwing door burgers wordt bewoond.
Het gebruik verschiet van kleur van puur landelijk naar meer stedelijk. Van alle landschapstypen is de
dynamiek in dit gebied het grootst. Het heeft een scala aan verschillende ontginningslandschappen
opgeleverd.

De verschillende ontginningen, of dat nu de bolle akker is of de grootschalige openheid van de
heideontginning, zijn onderdeel van het collectief geheugen.De dynamiek van het gebied dient
gepaard te gaan met het versterking van cultuurhistorische identiteit (ontginningshistorie) waardoor
de kwaliteit van het woon/leefklimaat toeneemt.

Het mozaïek van beken, bossen en heide, laanstructuren vormt de drager van de natuurlijke en
recreatieve verbinding tussen het Peelgebied en de Maasvallei, maar biedt ook ruimte voor
ontwikkeling op basis van de volgende richtinggevende uitspraken:

   Koester de beekdalen als natuurlijke, kenmerkende en langzame tegenhanger van het
    dynamische en grootschalig ontwikkelende Noord-Limburg. Maak de loop van de beken
    beleefbaar en bereikbaar. Versterk de rol van de beekdalen als structurerend element in het
    landschap en benut kansen voor klimaatadaptatie en natuurontwikkeling

   Stimuleer in de kleinschalige (oudere) ontginningsgebieden agrotoerisme (o.a. op bezoek bij de
    boer) en verbrede landbouw (o.a. zorgboerderijen) en extensieve recreatie. Niettemin is/blijft in
    deze gebieden het agrarische grondgebruik leidend en is er (beperkt) ruimte voor bebouwing en
    andere voorzieningen op de rand van velden of overgang naar andere gebieden.

   Concentreer grootschalige toeristisch-recreatieve ontwikkelingen in het (geografische) verlengde
    van de Peelbergen.

   Creër in de grootschalige (jongere) ontginningsgebieden ruimte voor de ontwikkeling van
    ‘nieuwe landschappen’ voortbordurend op de ontginningsgeschiedenis. Voor zowel de
    doorontwikkeling van (intensieve) landbouwbedrijven, inclusief TOV’s, als voor de
    energietransitie (zoals zonneweides, windmolens en geothermie).

   Zet in op hergebruik van leegkomende agrarische bebouwing (VAB’s) primair in voor landbouw,
    eventuele andere gebruiskfuncties afstemmen op de mogelijkheden van het gebied.




                                                                                                    24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>4 Hoe verder?
Het ruimtelijk kwaliteitskader geeft richting én ruimte aan het vertrekpunt om ontwikkelingen
mogelijk te maken. Daarmee kunnen we niet alleen de kwaliteit van ons landelijk gebied behouden
en versterken, maar ook de transitie-opgaven van kwaliteit voorzien. We gaan de dialoog aan met
initiatiefnemers om hen te stimuleren zoveel mogelijk voort te bouwen op het DNA van onze regio.
Dus sterker maken wat al sterk is. Daarbij hoort ook: de juiste ontwikkeling op de juiste plek.
Ruimtelijke kwaliteit gaat niet over een 'mooie', maar over de 'beste' oplossing. Een plan dat past in
de omgeving, voegt iets toe en kan lange tijd mee.

In alle (thematische) regiovisies staat het sturen op kwaliteit centraal. Daarbij gaat het over een heel
palet aan verschillende kwaliteiten die we borgen via uitvoeringsprogramma’s en bestuursafspraken.
Het ruimtelijk kwaliteitskader is een hulpmiddel om kansen te benutten en al die kwaliteiten in
balans met elkaar te ontwikkelen. Dat doen we niet alleen, maar met alle betrokkenen. We
stimuleren initiatiefnemers om in een vroegtijdig stadium de dialoog aan te gaan. In deze
omgevingsdialoog staat het doel centraal en gaat het niet om het toetsen van regels. Daarbij gaat het
om het samenspel tussen de ambities die de regio in haar beleid heeft uitgesproken, het
toekomstperspectief van de locatie én of dit past binnen het ontwikkelingsperspectief van de
omgeving. Dit vraagt flexibiliteit en creativiteit van alle betrokkenen, maar is geen garantie om te
komen tot een oplossing c.q. maatwerk. Er zullen zich altijd situaties voordoen waar geen of
beperkte mogelijkheden zijn of bepaalde ontwikkelingen zijn uitgesloten.



4.1 Hoe pakken we dat aan?
Stap 1, 2 en 3 vormen de basis om het gesprek aan te gaan met de omgeving, een soort van
nulmeting. Veel gegevens zijn te vinden op site van de provincie en/of gemeente (bijlage). Een goede
voorbereiding en een open transparante houding ten opzichte van de omgeving is het halve werk
naar ruimtelijke kwaliteit.

1. Beschrijf het initiatief
    Wat is het doel, wat wil je bereiken met het initiatief?
    Welke locatie heb je op het oog en waarom (argumenten voor deze plek)?

2. Analyseer de omgeving
    Welke kenmerken en kwaliteiten heeft het gebied?
    Welke ondergrond, netwerken en structuren, bevolking, geschiedenis?
    Wie zijn de belanghebbenden in het gebied?

3. Wat zegt het beleid?
    Welke harde randvoorwaarden zijn er (normen)?
    Spelen er nog andere initiatieven in het gebied?
    Wat draagt het initiatief bij aan de ambities van de regio c.q. gemeenten?
    Welke richtinggevende principes uit het Ruimtelijk Kwaliteitskader zijn van toepassing?

In stap 4 en 5 bekijk je samen met de omgeving wat de kern is van de ontwerpopgave. Door het
nieuwe ruimtelijke initiatief te spiegelen aan de bestaande situatie (nulmeting) ontstaat inzicht in de
kwaliteitsverbeteringen en ook in de eventuele knelpunten voor de locatie en omgeving. Gebruik de
kwaliteiten in de omgeving niet alleen als bron van inspiratie en als aanknopingspunt, maar draag
zelf ook bij. Zo ontstaat een wisselwerking tussen initiatief en omgeving.


                                                                                                      25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>4. Bepaal samen met omgeving de                        Inpassing
   ontwerpopgave                                        De ontwikkeling sluit aan bij het DNA van onze
    Komen bestaande kwaliteiten in de knel?             regio (zowel landschappelijk als functioneel)
                                                        De ontwikkeling is te typeren als “gebiedseigen’
    Wat zijn de consequenties voor gebruikers
                                                         (het sluit aan op de huidige situatie).
      van de omgeving? En hoe gaat het voorstel         De nadruk bij het toepassen van richtinggevende
      daarmee om?                                        principes ligt op de beleving van het gebied.
    Kunnen bestaande kwaliteiten versterkt
                                                       Aanpassing
      worden en, zo ja, hoe?
                                                        De ontwikkeling is van invloed op het DNA van
    Zijn er kansen om met de beoogde                    onze regio (landschappelijk en/of functioneel).
      ontwikkeling nieuwe kwaliteiten te                De ontwikkeling is te typeren als
      ontwikkelen?                                       ‘gebiedsvreemd’ (sluit niet aan op de huidige
                                                         situatie).
    Gaat het om inpassen, aanpassen of
                                                        De richtinggevende principes leiden tot
      transformeren?                                     ontwerpverbetering of aanvullende ruimtelijke
    Zijn er mogelijkheden om met de beoogde             maatregelen die nodig zijn om de ruimtelijke
      ontwikkeling bestaande knelpunten op te            kwaliteit te behouden of te verbeteren.
      lossen?                                          Transformatie
                                                        De ontwikkeling voegt een nieuwe dimensie toe
5. Zoek samen kwaliteit, vraag eventueel advies          aan ons DNA (landschappelijk en functioneel).
    Benoem de afwegingen waardoor het plan             De ontwikkeling is te typeren als
      zich onderscheidt in ruimtelijke kwaliteit.        ‘gebiedsvreemd’ (sluit niet aan op de huidige
                                                         situatie).
    Ontwikkel varianten om de juiste afweging          De richtinggevende principes leiden tot de
      te kunnen maken.                                   ontwikkeling van een nieuwe ruimtelijke kwaliteit.
    Benoem wat de consequenties van de
      varianten voor de omgeving.



4.2 Wat betekent dat voor onze opgaven?
Hieronder staan enkele voorbeelden hoe het Ruimtelijk Kwaliteitskader kan worden ingezet bij de
afweging van initiatieven binnen de verschillende beleidsvelden en verbinding gezocht kan worden
tussen de beleidsvelden.

Land- en tuinbouw
In agrarische sector spelen diverse ontwikkelingen welke forse impact kunnen hebben op de
omgeving. Een voorbeeld hiervan zijn de teeltondersteunende voorzieningen. Het ruimtelijk
kwaliteitskader laat zien welke gebieden hier meer geschikt zijn en welke gebieden minder. Tevens
geven de leidende principes handvatten om deze voorzieningen zodanig in het landschap te situeren
dat daarmee ons DNA niet word aangetast.

Vrijetijdseconomie
De grootste opgave in de vrijetijdsector is het kwalitatief versterken van het toeristisch aanbod.
Vrijetijdseconomie heeft een groot belang bij het versterken van het regionale DNA. Het ruimtelijk
kwaliteitskader is een hulpmiddel om gericht te lobbyen voor het vergroten van de belevingswaarde
van het landschap (bijvoorbeeld bij andere grote ruimtelijke opgaven zoals bijvoorbeeld de
hoogwaterbeveiliging en energietransitie).

Energie
De landelijke, maar ook de regionale, ambitie voor duurzame energie opwek heeft een grote
ruimtelijke impact op ons landschap. Het ruimtelijk kwaliteitskader geeft aan welke gebieden meer
of minder kwetsbaar zijn voor deze transformatie.

                                                                                                           26
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>Water
De effecten van klimaatverandering, zoals grotere hoogwaterpieken in de Maas en beken, extremere
neerslagmomenten, maar aan de andere kant ook langere perioden van droogte, vragen om
maatregelen die van invloed kunnen zijn op ons DNA. Vaak zal het mogelijk zijn om met deze opgave
aan te sluiten op het DNA van onze regio en deze te versterken. In een enkel geval zal de ingreep
zodanig groot zijn dat aanvullend maatregelen nodig zijn om een impuls te geven aan de ruimtelijke
kwaliteit.

Natuur
Ter verbetering van de biodiversiteit is het niet alleen van belang natuurgebieden te behouden en te
versterken, maar ook om deze gebieden met elkaar te verbinden. Indirect profiteren onze inwoners
en bezoekers daar ook van. Op basis van het DNA van onze regio is in beeld te brengen wat de
ontbrekende schakels zijn en hoe daar bijvoorbeeld in combinatie met klimaatadaptatie vorm aan
kan worden gegeven.




                                                                                                  27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>