<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>                                                                                 Jaarstukken 2019




                          JAARSTUKKEN 2019




versie Raad 9 juli 2020




                     Raadhuisplein 6 - Postbus 200 - 6585 ZK Mook - (024) 696 9111
                      gemeente@mookenmiddelaar.nl - www.mookenmiddelaar.nl




                                                1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>GEMEENTE MOOK EN MIDDELAAR
     JAARSTUKKEN 2019




            2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>                                                                                                                               Jaarstukken 2019
Inhoudsopgave


ALGEMEEN ................................................................................................................5
       1.1. Voorwoord .................................................................................................................................6
       1.2. Leeswijzer .................................................................................................................................7
       1.3. Samenvatting ............................................................................................................................8
       1.4. Kerngegevens ........................................................................................................................ 11
       1.5. Afkortingen ............................................................................................................................. 13


JAARSTUKKEN ....................................................................................................... 14


2.1. Jaarverslag ........................................................................................................ 15
Programmaverantwoording ................................................................................................................ 16
    2.1.1. Programma Besturen .......................................................................................................... 17
    2.1.2. Programma Beschermen .................................................................................................... 20
    2.1.3. Programma Verplaatsen ..................................................................................................... 24
    2.1.4. Programma Werken ............................................................................................................ 27
    2.1.5. Programma Leren ............................................................................................................... 31
    2.1.6. Programma Recreëren ........................................................................................................ 34
    2.1.7. Programma Samenleven en zorgen ................................................................................... 39
    2.1.8. Programma Gezond leven .................................................................................................. 45
    2.1.9. Programma Wonen ............................................................................................................. 49
    2.1.10. Overzicht van de algemene dekkingsmiddelen ................................................................ 53
    2.1.11. Overzicht van de kosten van overhead ............................................................................. 55
    2.1.12. Bedrag voor de heffing van de vennootschapsbelasting .................................................. 56
    2.1.13. Bedrag voor onvoorzien .................................................................................................... 57
Paragrafen ............................................................................................................................................ 58
    2.1.14. Paragraaf Lokale heffingen ............................................................................................... 59
    2.1.15. Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing ...................................................... 66
    2.1.16. Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen ........................................................................... 73
    2.1.17. Paragraaf Financiering ...................................................................................................... 78
    2.1.18. Paragraaf Bedrijfsvoering .................................................................................................. 82
    2.1.19. Paragraaf Verbonden partijen ........................................................................................... 85
    2.1.20. Paragraaf Grondbeleid .................................................................................................... 101
    2.1.21. Paragraaf Informatieveiligheid ........................................................................................ 105
    2.1.22. Paragraaf Verduurzamen ................................................................................................ 106


2.2. Jaarrekening ................................................................................................... 108
Balans en overzicht van baten en lasten ........................................................................................ 109
    2.2.1. Balans................................................................................................................................ 110
    2.2.2. Overzicht van baten en lasten ........................................................................................... 113
Toelichting.......................................................................................................................................... 117
     2.2.3. Grondslagen ...................................................................................................................... 118
     2.2.4. Toelichting op de balans ................................................................................................... 122
     2.2.5. Toelichting op het overzicht van baten en lasten .............................................................. 131
Overig ................................................................................................................................................. 146
    2.2.6. Single information Single audit (SiSa) ............................................................................... 147
    2.2.7. Overzicht van baten en lasten per taakveld ...................................................................... 154




                                                                             3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>VASTSTELLINGSBESLUIT.................................................................................... 157
      3.1. Vaststellingsbesluit ............................................................................................................... 158


BIJLAGEN .............................................................................................................. 159
      4.1. Bijlage Algemene Uitkering .................................................................................................. 160
      4.2. Bijlage Beleidsindicatoren .................................................................................................... 163
      4.3. Bijlage Begrippenlijst ............................................................................................................ 167
      4.4. Bijlage Controleverklaring .................................................................................................... 171




                                                                       4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>           Jaarstukken 2019




ALGEMEEN




   5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>ALGEMEEN

1.1. Voorwoord


Voor u liggen het jaarverslag en de jaarrekening 2019 van de gemeente Mook en Middelaar.
Deze jaarstukken zijn voor uw raad het instrument voor de controle op de uitvoering van het
voorgenomen beleid en voor het college het instrument om verantwoording af te leggen over het
gevoerde beleid, inclusief de financiën. Om die reden volgt de jaarrekening het stramien van de
Programmabegroting 2019.

De jaarstukken bestaan uit het jaarverslag (programmaverantwoording en paragrafen) en de
jaarrekening (balans en exploitatieoverzichten).

Voortgang Collegeprogramma
In de toelichtingen op de programma’s geven wij een toelichting op de onderdelen van het
collegeprogramma die voor 2019 gepland waren. Belangrijke stappen hebben we met name gezet op
het gebied van:
- Verduurzamen vastgoed en regionale energie transitie;
- Participatie;
- Regionale investeringsagenda; en
- Mobiliteit.

Er zit muziek in Mook en Middelaar
In de Jaarstukken wordt verantwoording afgelegd over de onderwerpen die ook in de
Programmabegroting zijn vermeld op basis van het collegeprogramma. Dit neemt niet weg dat er ook
andere zaken worden opgepakt. Een voorbeeld hiervan is de strategische agenda ‘Er zit muziek in
Mook en Middelaar’ voor de periode 2019-2024. Deze agenda bevat onderwerpen op het gebied van
woningbouw, economische activiteiten, mobiliteit, landschappelijke kwaliteit, cultuurhistorie en water.
In het 4e kwartaal van 2019 is hiermee een start gemaakt. In een later stadium wordt u nader
geïnformeerd over de stand van zaken en ontwikkelingen binnen de diverse gebieden.

Financieel resultaat
Het jaar 2019 sluit met een resultaat van minus € 552k. Dat is 9k nadeliger dan het geraamde
begrotingsresultaat op grond van de Zomerrapportage en Morap-2 2019. In dit relatief beperkte
verschil op een begrotingstotaal van € 16 miljoen, zitten enkele grote afwijkingen tussen raming en
realisatie. Meer informatie over de totstandkoming en de analyse van het rekeningresultaat vindt u
terug in de 'Bestuurlijke samenvatting' en in het onderdeel ‘Jaarrekening’.

Coronavirus
De uitbraak van het Coronavirus (SARS-Cov-2) eind februari 2020, en de ziekte COVID-19 die het
virus kan veroorzaken, heeft een enorme impact op ons allemaal. Wij wensen eenieder een goede
gezondheid toe. Het virus heeft voor zover nu bekend geen financiële gevolgen voor de jaarrekening
2019, maar wel naar verwachting voor veel beleidsterreinen van onze begroting 2020 en mogelijk voor
de jaren daarna. Hoe groot de financiële impact concreet zal zijn, is nu nog niet te bepalen. U bent
en/of wordt hierover nader geïnformeerd.

Het college bedankt iedereen die aan de totstandkoming van dit jaarverslag en deze jaarrekening
heeft meegewerkt.

Mook, 9 juni 2020,

Het college van burgemeester en wethouders van Mook en Middelaar,




De secretaris,                                   De burgemeester,
J.M.G. Smits - de Kinkelder                      mr. drs. W. Gradisen




                                                   6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>                                                                                    Jaarstukken 2019

1.2. Leeswijzer


Wettelijk kader
Geen, leeswijzer is facultatief.


Wijzigingen
Er zijn enkele wijzigingen doorgevoerd in de Jaarstukken 2019 ten opzichte van vorig jaar.
Met name de opbouw van het onderdeel '2.2. Jaarrekening' is logischer gemaakt conform de meest
recente indeling op grond van het Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten
(BBV). De nieuwe structuur is ook goed terug te vinden in de inhoudsopgave (balans, overzicht van
baten en lasten en toelichting op beide onderdelen).

Verder is de toelichting op de balans sterk gewijzigd en in overeenstemming gebracht met de
voorschriften zoals geformuleerd in het BBV. Tevens zijn, daar waar nodig, tabellen qua lay-out
geactualiseerd conform aanwezige model-tabellen.


Leeswijzer
De jaarstukken bestaan uit vier hoofdstukken:

1. Algemeen
Hier vindt u de algemene gegevens zoals een leeswijzer, kerngegevens en een lijst van afkortingen,
maar ook een beknopte (financiële) samenvatting.

2. Jaarstukken
Dit hoofdstuk in wettelijk verplicht en valt uiteen in twee onderdelen:
- onderdeel 2.1 Jaarverslag, met de beleidsmatige programmateksten (stand van zaken, inclusief
    beleidsindicatoren) en de paragrafen. De paragrafen behandelen een specifiek onderwerp.
- onderdeel 2.2. Jaarrekening, met de balans (overzicht van bezittingen, schulden en eigen
    vermogen), het overzicht van baten en lasten (exploitatieoverzicht) en een toelichting op de balans
    en op het overzicht van baten en lasten.

3. Vaststellingsbesluit
Hierin wordt aangegeven dat de Jaarstukken 2019 door de raad zijn vastgesteld. Na besluitvorming
wordt dit onderdeel voorzien van handtekeningen.

4. Bijlagen
De bijlagen bevatten overzichten die niet verplicht zijn, maar wel inzicht kunnen geven in bepaalde
onderdelen van de Jaarstukken. De controleverklaring van de accountant wordt altijd separaat
verstrekt.

Weergave bedragen
Als uitgangspunt worden alle lasten positief weergegeven en alle baten negatief. Soms wordt er voor
de duidelijkheid een letter V of N toegevoegd, waarbij V = Voordelig (baten) en N = Nadelig (lasten)
betekent.

Afrondingsverschillen
Omdat de 'Jaarstukken 2019' automatisch in duizenden euro's (x € 1.000) worden opgesteld, kan het
voorkomen dat in de tellingen rekenkundige afrondingsverschillen ontstaan.
Voorbeeld € 1.700 + € 600 = € 2.300. In duizendtallen wordt het dan: 2 + 1 = 2.




                                                   7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>ALGEMEEN

1.3. Samenvatting


Financieel saldo
In 2017 en 2018 zijn resultaten gerealiseerd van respectievelijk € 1.579k voordelig en € 142k nadelig.
Het jaar 2019 sluit met een negatief rekeningsaldo van € 552k.
In onderstaand overzicht wordt de ontwikkeling van het rekeningresultaat 2019 aan de hand van de
bestuursrapportages en overige raadsbesluiten weergegeven.

                                                                                              bedragen x € 1.000
    Ontwikkeling rekeningresultaat 2019                             Resultaat            Mutaties           Resultaat
                                                               baten en lasten           reserves        jaarrekening
    Primitieve begroting 2019                                            701 N              734 V                33 V
    Tussentijdse begrotingswijzigingen 2019                              670 N              675 V                 5V
    (o.a. 1e wijziging en besluitvorming resultaat
    jaarstukken 2018)
    Zomerrapportage 2019 (1e hj)                                        486 N                 136 V            351 N
    Morap-2 2019 (2e hj)                                                264 N                  34 V            230 N

    Tussenstand na Morap-2 2019                                        2.122 N               1.579 V           543 N
    Effecten bij het opmaken van de                                      171 V                 180 N             9N
    jaarrekening 2019
    Eindsaldi Jaarrekening 2019                                        1.951 N               1.399 V           552 N

Voor een nadere toelichting van het resultaat wordt verwezen naar de onderdelen 2.2.2. en 2.2.5. van
deze jaarstukken.

Restant kredieten
Onderstaande kredieten voor investeringen zijn nog niet geheel gerealiseerd. De restantkredieten
worden in beginsel doorgeschoven naar 2020.
                                                                             bedragen x € 1.000
                                                        Restant                                Restant
                                                                    Kredieten    Realisatie             Naar 2020
Omschrijving / toelichting                           krediet per                            krediet per
                                                                        2019       in 2019
                                                             1-1                                 31-12
     Revitalisering raadzaal *)                               96          0             0              96         96
     Revitalisering De Lier *)                                49          0             0              49         49
     Voorbereiding huisvesting Kandinsky                      25          0             6              19         19
     Pick-up bestelwagen met kraantje                         0          90             0              90         90
     Offerte reeds opgevraagd
     Verkeersontruimingsinstallatie spoor
                                                               0          50            15              35         35
      Bovensteweg
     Lopend project, afronding in 2020.
     Pleisterplaats N271 Plasmolen *)                         94          0             0              94         94
     Subsidie provincie                                       -60          0             0              -60       -60
     Project afhankelijk van werkzaamheden
     provincie
     Spoorbrug Heumensebaan *)                               270          0             0             270        270
     Subsidie provincie                                    -122            0             0             -122      -122
    Spoorbrug Heumensebaan *)
                                                               35          0             0              35         35
     gemeentedeel
     Betreft verbreden spoorviaduct
     Heumensebaan, uitvoering in combinatie
     met Verbeteren Maaslijn, naar verwachting
     medio 2023.
     Centruminrichting Mook *) **)                       1.128            0           232             896        896
     Subsidie provincie                                    -468            0          -100             -368      -368




                                                          8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>                                                                                             Jaarstukken 2019
                                                        Restant                               Restant
                                                                    Kredieten   Realisatie             Naar 2020
Omschrijving / toelichting                           krediet per                           krediet per
                                                                        2019      in 2019
                                                             1-1                                31-12
      Lopend project, uiteindelijke afronding
      verwacht eerste helft 2021.
     Wandelknooppuntennetwerk                                 47          0            0              47     47
      Werkzaamheden deels in 2019 uitgevoerd.
      Afronding en factuur in 2020.
     Kerkplein Middelaar *)                                  141          0            0         141        141
      Herinrichting Kerkplein, inclusief woning-
      bouw, is uitgesteld i.v.m. onzekerheden
      m.b.t. Lob van Gennep.
     Hart van Mook                                            20          0            7              12     12
      Betreft kosten (voorbereidings- en
      onderzoekskosten) ter ondersteuning van
      processen in het Hart van Mook.
     Rioolkosten conform GRP:
      Milieumaatregelen (2018)                                195          0            0         195        142
     Rioolkosten in krediet Centruminrichting
      Mook 2019: **)

      - Vervanging                                            375        450           49         776        776

      - Milieumaatregelen                                     105         70           28         147        147
     Openbare Verlichting 2019
      - Masten                                                 0          52           41              11     11
      - Armaturen                                                                                             11
                                                               0          45           34              11

Investeringsplan 2013-2016: **)
      Herprofilering Bovensteweg                              27         20           47              0        0
      Lopend project, voornamelijk afkoppelen
      verhardingen particulieren, bijdragen
      derden, afrekening volgt in 2021.
      Hart van Mook: Herinrichting N271                      218          0          169              49     49
      Betreft budget t.b.v. herinrichting Rijksweg
      en omgeving. werkzaamheden afgerond.
      Er volgt een raadsvoorstel voor besteding
      restant krediet.
      Herinrichting Rijksweg N271 Plasmolen                  101          0            0         101        101
      Betreft voorbereidingskosten herinrichting
      Rijksweg N271 te Plasmolen in samenhang
      met de aanleg van de pleisterplaats ter
      plaatse. Project afhankelijk van werkzaam-
      heden provincie.

Totaal                                                    2.276          777          528        2.525      2.472


*)     De kapitaallasten van deze investeringen worden (deels) gedekt uit de reserve Kapitaallasten;
**)    De kapitaallasten van deze investeringen worden geheel gedekt uit de reserve Afschrijvingen
       investeringsplan 2013-2016.

In 2019 is op basis van een eerder raadsbesluit overgegaan tot het terugkopen van de
brandweerkazerne (€ 482k). Hiermee is uitvoering gegeven aan het raadsbesluit van 2013 (betrof
verkoop en terugkoop). Tevens zijn in 2019 de panden Elzenstraat 14 (€ 511k) en Rijksweg 84
(€ 190k) verkocht.




                                                          9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>ALGEMEEN

De volgende kredieten zijn in 2019 volledig afgewikkeld.
                                                                                            bedragen x € 1.000
 Omschrijving / toelichting                         Restant     Kredieten    Realisatie       Restant        Over
                                                     krediet        2019       in 2019     krediet per       naar
                                                     per 1-1                                    31-12        2020
      Rioolkosten GRP vervanging 2018                  361             0              0           361          0
      OV lichtmasten 2018                                51            0             48             2          0
      OV armaturen 2018                                  44            0             41             3          0
      Kantoormeubilair Mook (2019)                        0           57             57             0          0
      5-Voudige kooimaaier *)                            21            0              0            21          0

 Totaal                                                  477           57           147            387             0

*) Voorgesteld wordt het krediet voor de 5-Voudige kooimaaier in 2020 te laten vervallen en, indien nodig, later
     opnieuw aan te vragen.




                                                       10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>                                                                          Jaarstukken 2019

1.4. Kerngegevens


SOCIALE STRUCTUUR


Aantal inwoners per leeftijdsklasse

 Leeftijdsklasse                      Werkelijk        Werkelijk   Werkelijk    Werkelijk
                                      1-1-2017         1-1-2018    1-1-2019    31-12-2019
 van 0-4 jaar                              249              249         246           259
 van 5-19 jaar                           1.336            1.297       1.265         1.249
 van 20-64 jaar                          4.218            4.177       4.215         4.216
 vanaf 65 jaar                           1.972            2.045       2.080         2.123
 Totaal                                  7.775            7.768       7.806         7.847
Bron: CBS Statline (1-1) en BRP Mook en Middelaar (31-12)


Aantal inwoners per 31 december 2019




Bron: BRP Mook en Middelaar


Meerjarenverloop




                                               11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>ALGEMEEN

Bron: CBS Statline (2010 t/m 2018) en BRP Mook en Middelaar (31-12-2019)




Bron: CBS Statline (1987 t/m 2018) en BRP Mook en Middelaar (31-12-2019)



FYSIEKE STRUCTUUR

Oppervlakte
Oppervlakte land in km2                     17,38
Oppervlakte binnenwater in km2               1,43
Oppervlakte buitenwater in km2               0,00
Totale oppervlakte in km2                   18,81

Bron: CBS Statline, regionale kerncijfers Nederland (Milieu en bodemgebruik).


Woonruimten
Aantal woonruimten per 31-12-2019:          3.648
Omgevingsadressendichtheid                    423     (<500 niet stedelijk)

Bron: Specificatie verzamelstaat uitkering gemeentefonds 2019 (nr. 10 per 2020-02)




                                                 12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>                                                                           Jaarstukken 2019


1.5. Afkortingen


Afkorting          Voluit
ARN                Afvalverwerking Regio Nijmegen

BBP                Bruto Binnenlands Product
BBV                Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten
BBZ                Besluit Bijstandsverlening Zelfstandigen 2004
BGO                Budgetoverheveling
BNG                Bank Nederlandse Gemeenten
BOA                Buitengewoon opsporingsambtenaar
BRP                Basisregistratie personen

CBS                Centraal Bureau voor de Statistiek

FIDO               Financiering Decentrale Overheden

GFT                Groente-, Fruit- en Tuinafval
GGD                Gemeentelijke Gezondheidsdienst
GRP                Gemeentelijk Rioleringsplan

ICT                Informatie- en communicatietechnologie
IOAW               Wet Inkomensvoorziening Oudere en gedeeltelijk Arbeidsongeschikte
                   werkloze Werknemers
IOAZ               Wet Inkomensvoorziening Oudere en gedeeltelijk Arbeidsongeschikte
                   gewezen Zelfstandigen
IRVN               ICT Rijk van Nijmegen

MARN               Milieusamenwerking en Afvalverwerking Regio Nijmegen
MGR                Modulaire Gemeenschappelijke Regeling (regio Rijk van Nijmegen)
MJOP               MeerJaren OnderhoudsPlan

OZB                Onroerende zaakbelasting(en)

RIEC               Regionaal Informatie en Expertise Centrum
RUD (LN)           Regionale UitvoeringsDienst (Limburg Noord)

SISA               Single information Single audit

VBR                Vrij Besteedbare Reserve
VPB                Vennootschapsbelasting
VTH                Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving

UPW                Uitkering Participatiewet

WGR                Wet gemeenschappelijke regelingen
WMO                Wet maatschappelijke ondersteuning
WSW                Waarborgfonds Sociale Woningbouw / Wet sociale werkvoorziening
WOZ                (Wet) waardering onroerende zaken




                                               13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>JAARSTUKKEN




     14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>                   Jaarstukken 2019




2.1. Jaarverslag




       15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>2.1. Jaarverslag

Programmaverantwoording
Wettelijk kader
Art. 24, lid 2, letter a en art. 25 BBV.

Toelichting
In de volgende hoofdstukken treft u de verantwoording per programma aan.
Per programma wordt beschreven wat we wilden bereiken en wat we daarvoor gedaan hebben. Wat
we wilden bereiken is overgenomen vanuit de Programmabegroting 2019. Van wat we daarvoor
hebben gedaan is de stand van zaken vermeld conform de Zomerrapportage 2019 en is een bijstelling
vermeld voor geheel 2019. Daarnaast is in tabelvorm ook vermeld wat het gekost heeft (op
programmaniveau). Een meer uitgebreide financiële toelichting is vermeld in de jaarrekening bij de
onderdelen 2.2.2 en 2.2.5.

De verantwoording is voor de volgende programma's vermeld:

   Programma Besturen;
   Programma Beschermen;
   Programma Verplaatsen;
   Programma Werken;
   Programma Leren;
   Programma Recreëren;
   Programma Samenleven en zorgen;
   Programma Gezond leven;
   Programma Wonen.

Naast de programma’s zijn de verantwoordingen vermeld van de algemene dekkingsmiddelen
(programma-ongebonden baten), de kosten van overhead, het bedrag voor de heffing van de
Vennootschapsbelasting en het bedrag voor onvoorzien.




                                               16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>                                                                                   Jaarstukken 2019

2.1.1. Programma Besturen


Alternatieve naam        : Bestuur en ondersteuning

Portefeuillehouders      : Burgemeester Gradisen, wethouders Wienhoven, Peters en Baneke


Wat wilden wij bereiken en wat hebben wij daarvoor gedaan?


1. Inwonerparticipatie vergroten

Beleid- en planvorming via participatie
We vinden het belangrijk dat onze inwoners betrokken worden bij onze beleidsplannen. We gaan
actief inzetten op het vergroten van deze inbreng. Ambtelijk doen we dit door voorafgaand aan het
project de trede te bepalen van de inbreng van de inwoners, we gebruiken hiervoor de zogenoemde
participatieladder. We zetten bestaande middelen in voor meer participatie en experimenteren met
nieuwe en andere vormen van participatie. We onderzoeken daarnaast in 2019 op welke manier we
uitvoering kunnen geven aan de 'Right to Challenge'. De Vonkjes blijven in 2019 bestaan waardoor er
een budget voor burgerinitiatieven beschikbaar blijft. We gaan de Vonkjes actief promoten.

Betrokkenheid bij de plannen en besluitvorming vergroten
We maken gebruik van verschillende instrumenten om de inbreng en betrokkenheid van inwoners te
vergroten. We maken in 2019 onder andere gebruik van het burgerpanel TIP en het digitaal
buurtplatform Maasburen. Daarnaast willen we in 2019 de betrokkenheid van jongeren versterken. Dit
doen we in samenwerking met de jongerenwerker.



Realisatie Zomerrapportage

Beleid- en planvorming via participatie
Inwoners zijn op verschillende manieren betrokken bij beleidsvorming. Ook zijn zij op verschillende
momenten betrokken geweest. Zo zijn inwoners benaderd om met ons mee te denken in de fase van
beleidsvorming en zijn zij betrokken geweest bij de fase van uitvoering en evaluatie. De
participatieladder is toegepast om de trede van participatie vooraf te bepalen.

Er zijn ook diverse burgerinitiatieven ontstaan. Zo is er een initiatiefgroep bezig geweest met het
opzetten van een beweegroute, hebben buurtgenoten het initiatief genomen tot het inrichten van een
buurttuin (met onder andere een moestuin) en is het Erfgoedplatform Mook en Middelaar opgericht
met initiatiefnemers vanuit verschillende verenigingen en stichtingen.

Er zijn diverse aanvragen ingediend voor een Vonkje. Er is onder andere een Vonkje toegekend voor
het organiseren van een Poëziewedstrijd en voor het organiseren van de dag ‘Swaere Noodt rond
Mook’.

Betrokkenheid bij de plannen en besluitvorming vergroten
Er zijn in 2019 diverse raadplegingen geweest vanuit het burgerpanel TIP (Transparant Inwoners
Panel), vanuit de gemeente zijn er vragen gesteld over veiligheid. TIP heeft in de commissie van 25
juni 2019 een toelichting gegeven over de werking van het burgerpanel en hoe dit binnen Mook en
Middelaar wordt ingezet. Het burgerpanel telt op dit moment ongeveer 160 leden.
Het gaat goed met het digitaal buurtplatform Maasburen. In de afgelopen maanden zijn de
bezoekersaantallen toegenomen. Ook het aantal ingeschreven huishoudens is gestegen, dat zijn er
op dit moment 419. Het aantal ingeschreven verenigingen, groepen, organisaties of bedrijven
bedraagt 193.




                                                 17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>2.1. Jaarverslag


Realisatie Jaarstukken

Beleid- en planvorming via participatie
Er zijn in 2019 verschillende participatietrajecten doorlopen bij de diverse projecten. We hebben oog
voor de mening van onze inwoners en denken actief na over de manier waarop we de participatie
vormgeven. Dit doen we vooraf en tijdens de duur van het project.

Er zijn gedurende 2019 ook nieuwe burgerinitiatieven ontstaan, zoals het aanleggen van een
struinroute en het organiseren van een evenement aan de Maaskade. In 2019 is daarnaast een
samenwerking gestart met Stichting Duurzaam Mook en Middelaar.

In 2019 hebben we in totaal tien 'Vonkjes' toegekend. Er is onder andere een Vonkje toegekend voor
het organiseren van een jeugdactiviteit, het maken van een buurttuin en het organiseren van een
expositie. Ten opzichte van voorgaande jaren is het aantal Vonkjes in 2019 sterk toegenomen.

Betrokkenheid bij de plannen en besluitvorming vergroten
We blijven ons zowel voor het burgerpanel TIP als voor Maasburen actief inzetten. Met het
burgerpanel TIP hebben we een samenwerkingsovereenkomst tot in ieder geval maart 2022. Jaarlijks
wordt een tussentijdse evaluatie gehouden. Het ledenaantal is in 2019 gestegen naar 169 leden.

Maasburen heeft in 2019 wederom goede cijfers behaald. Er wordt veel gebruik van gemaakt. Na een
evaluatie is in 2019 besloten Maasburen in 2020 en 2021 te blijven faciliteren en ondersteunen.




Relatie met verbonden partijen


Dit programma heeft geen specifieke relatie met een verbonden partij.

Indicatoren


Op grond van artikel 1 van de 'Regeling beleidsindicatoren gemeenten' zijn gemeenten verplicht om
de beleidsindicatoren te hanteren, zoals deze in de bijlage van die regeling zijn vermeld.
Als door een bronhouder niet de relevante gegevens kunnen worden verstrekt, vermeldt de gemeente,
op grond van artikel 2 van de regeling, bij de desbetreffende beleidsindicator: 'gegevens niet
beschikbaar'.
De beleidsindicatoren van de bronhouders worden ontsloten via 'waarstaatjegemeente.nl'.


 Nr.   Omschrijving                   Bron   2016**)      2017          2018      2019         2019
                                       *)    Waarde      Waarde      Waarde      Waarde     Gemeente
       Formatie:
  1                                    1                   8,44         8,46       8,81         -
       Fte per 1.000 inwoners
       Bezetting:
  2                                    1                   7.85         8,51       8,72         -
       Fte per 1.000 inwoners
       Apparaatskosten:
  3    Kosten per inwoner              2                   0,74         0,74       0,77         -
       (x € 1.000) (incl. overhead)
       Externe inhuur:
  4    Kosten als % van totale         2                   3%           2%         4%           -
       loonsom
       Externe inhuur:
  5    Totale kosten inhuur            2                   144           79        183          -
       externen (x € 1.000)




                                                  18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>                                                                                               Jaarstukken 2019

 Nr.    Omschrijving                       Bron       2016**)        2017      2018          2019        2019
        Overhead:
  6     (incl. salarissen)                   2                       36%       33%           37%           -
        % van totale lasten


*) wettelijke bronhouder
1 Eigen gegevens
2 Eigen begroting

**) deze indicatoren worden pas vanaf 2017 bijgehouden.

N/b = Gegevens niet beschikbaar (nog niet beschikbaar gesteld)



Wat heeft het gekost?


                                            Realisatie     BegrotingBegroting na      Realisatie
Baten / Lasten                                   2018       primitief  wijziging           2019
                                                                                                    Verschil

Programma Besturen
Totaal lasten                                     1.359          1.308      1.452         1.678        -226 N
Totaal baten                                       -573           -365       -303          -516         213 V
Totaal baten en lasten                              786           944       1.149         1.161          -13 N
Toevoeging aan reserves                             798             0          0              0           0 V
Onttrekking uit reserves                           -942           -430       -455          -333        -122 N
Totaal Programma                                    642           514        695            829        -134 N


Voor een totale analyse van het programmaresultaat verwijzen wij u naar het onderdeel 2.2.5 in de
Jaarrekening ('Analyse op programmaniveau').

Rechtmatigheidsanalyse


De werkelijke kosten zijn hoger dan de begrote kosten. Hiermee voldoet dit programma in eerste
instantie niet aan de financiële rechtmatigheid. Het negatieve verschil van ongeveer € 226k is
grotendeels het gevolg van de lage wettelijke rekenrente voor de pensioenvoorziening van de
wethouders. Dit leidde tot een verplicht hogere dotatie aan de voorziening (€ 264k) (anders was er
een voordeel van € 38k bij de lasten). Deze (wettelijke en onvoorziene) mutatie kon niet meer verwerkt
worden in de ramingen van 2019.

In de ‘Kadernota Rechtmatigheid 2018’ (ook geldig voor 2019) van de commissie BBV worden zeven
soorten begrotingsafwijkingen genoemd. De overschrijding van de lasten van programma Besturen
valt in de categorie ‘budgetoverschrijdingen bij een open einde regeling’.
Deze budgetoverschrijding is formeel onrechtmatig omdat er meer is gerealiseerd dan geraamd, maar
telt niet mee voor het accountantsoordeel omdat de extra kosten het gevolg zijn van een wettelijke
verplichting.




                                                            19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>2.1. Jaarverslag

2.1.2. Programma Beschermen


Alternatieve naam        : Veiligheid

Portefeuillehouder       : Burgemeester Gradisen

Wat wilden wij bereiken en wat hebben wij daarvoor gedaan?


1. Het naleefgedrag vergroten

Aanscherping van de handhaving
Voor het aanscherpen van de handhaving biedt het handhavingsbeleid 2012-2016 nog voldoende
kaders. Op enkele aspecten wordt het beleid geactualiseerd, maar op uitvoeringsniveau zullen een
nieuwe risicoanalyse en een actieplan worden opgesteld. Door meer capaciteit en middelen ter
beschikking te stellen kunnen meer activiteiten worden opgepakt in de gehele keten van toezicht tot
juridische handhaving. De risicoanalyse vormt de basis voor het verdeling van de capaciteit en
prioritering en wordt na voorbereiding door het college aan de gemeenteraad voorgelegd.
Uitgangspunt voor het college is dat handhaving meer proactief wordt opgepakt en zichtbaarder is in
onze gemeente.


Realisatie Zomerrapportage

 In juni 2019 is het Handhavings- en uitvoeringsbeleid Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving
 (VTH) geactualiseerd voor de periode 2019 - 2023, gebaseerd op een nieuwe risicoanalyse en
 uitgewerkt in een uitvoeringsprogramma. Met de Regionale Uitvoeringsdienst Limburg Noord (RUD
 LN) en buurgemeenten Noordelijk Noord-Limburg (NNL) is afstemming opgestart om de
 samenwerking op de uitvoering van de zogenoemde wettelijke ("basis") en niet-wettelijke
 ("thuis")taken te formaliseren. Met deze slimmere manier van organiseren pakken we handhaving
 proactiever op, scherpen we de handhaving aan door meer te prioriteren en gericht capaciteit in te
 zetten op basis van risico’s, is onze VTH-organisatie minder kwetsbaar en kunnen we met hetzelfde
 budget meer doen. De gemeenteraad is hierover middels de raadsmemo "handhaving fysieke
 leefomgeving" nader geïnformeerd.

 Bij het vaststellen van het Integraal Veiligheidsbeleid heeft de raad ingestemd met het vergroten
 van de capaciteit van de buitengewoon opsporingsambtenaar (BOA) vanaf 2020 met 5 uur naar 25
 uur. Met deze beperkte extra investering op handhavingscapaciteit kunnen we actiever optreden
 tegen overtredingen en onwenselijke situaties zoals ook benoemd in het Integraal Veiligheidsbeleid,
 o.a. op gebied van jeugdoverlast, woonoverlast en illegale bewoning, hondenpoep, parkeeroverlast
 en andere veelvoorkomende delicten en 'kleine ergernissen'. Daarmee wordt handhaving
 zichtbaarder in de gemeente.


Realisatie Jaarstukken

In het tweede gedeelte van 2019 heeft de buitengewoon opsporingsambtenaar (BOA), op basis van
een uitbreiding van de capaciteit, meerdere malen per week een ronde gemaakt binnen de gemeente
waarin proactief geacteerd is op het gebied van parkeerbeleid, leefbaarheid (verloedering, vernieling,
vervuiling enzovoorts), hondenbeleid en toezicht jeugd. Toezicht jeugd richt zich op jeugdoverlast en
hierbij zijn controles uitgevoerd op de grotendeels bekende hangplekken (de zogenaamde hotspots).
Overlast- en kleine ergernismeldingen zijn tevens een aanleiding voor handhavingsacties geweest. De
buitengewoon opsporingsambtenaar (BOA) werkt intensief samen met een collega-buitengewoon
opsporingsambtenaar van de gemeente Heumen om zowel slagvaardiger als weerbaarder te zijn.




                                                 20
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>                                                                                    Jaarstukken 2019
2. Een veilige gemeente behouden

Sociale veiligheid organiseren
We gaan aan de slag met het opstellen van een integraal veiligheidsplan dat we in 2019 aan de
gemeenteraad willen voorleggen. In het integraal veiligheidsplan zal meer aandacht worden gegeven
aan casusregie op psychosociale problematiek en ketensamenwerking tussen sociaal team, regionale
(zorg)partners, politie en justitie. Gekoppeld aan het integraal veiligheidsplan zetten we meer
structurele middelen en capaciteit in om eerder genoemde problematiek op korte termijn het hoofd te
bieden.


Realisatie Zomerrapportage

De raad heeft in juli 2019 het Integraal Veiligheidsbeleid (IVB) met bijbehorend uitvoeringsprogramma
akkoord gegeven. Hierbij zijn zes prioriteiten vastgesteld, waaronder de verdere versterking op
ketenregie en aanpak van zorg en veiligheidsthema’s. Zie voor de toelichting hierop het IVB en het
uitvoeringsprogramma.

Voor de uitvoering van het Integraal Veiligheidsbeleid worden vanaf 2019 de in de begroting
structureel extra opgenomen financiën, met betrekking tot Openbare Orde en Veiligheid in het
programma “Beschermen”, ingezet voor het uitbreiden van capaciteit op het gebied van beleid, regie
en uitvoering. De huidige formatie wordt daarvoor vergroot met 12 uur per week naar 24 uur per week.
Het veiligheidsbeleid en het onderliggende uitvoeringsprogramma vertalen we naar de begroting
2020-2023, waarmee deze geïntegreerd worden in de reguliere sturingsmiddelen van de gemeente
Mook en Middelaar.


Realisatie Jaarstukken

Sociale veiligheid heeft nadrukkelijk in de aandacht gestaan. In 2019 is extra inzet geleverd op het
gebied van psychosociale problematiek, waarbij intensieve samenwerking is opgezocht met
(zorg)partners, politie, justitie, woningcoöperaties en betrokkenen. Hoewel de geografische ligging van
Mook en Middelaar betekent dat de gemeente gevestigd is in Noord-Limburg, zijn er diverse
samenwerkingen met Gelderland-Zuid waarin geborgd wordt dat problematiek omtrent "verwarde
personen" multidisciplinair wordt opgepakt. GGD Bijzondere Zorg en het Zorg- en Veiligheidshuis
Gelderland-Zuid zijn hierin belangrijke partners. Intern is nauwe samenwerking tussen de
veiligheidsafdeling en het sociaal team geborgd om signalen vroegtijdig op te pakken en een
ketensamenwerking te organiseren omtrent ontstaande problematiek.

Onderdeel van het Integraal Veiligheidsbeleid (IVB) is het thema georganiseerde criminaliteit, ook wel
ondermijning genoemd. Ondermijning heeft nadrukkelijk op de agenda gestaan en omtrent dit
onderwerp is nauwe samenwerking gezocht met het Regionaal Informatie en Expertise Centrum
Limburg (RIEC). Gestart is met het Integraal Ondermijningsbeeld, dat opgeleverd zal gaan worden in
de Driehoek Plus (de burgemeester, de officier van justitie en de politiechef met aanvulling van een
afgevaardigde van de belastingdienst). Op basis hiervan kunnen keuzes gemaakt worden in de
verdere aanpak van ondermijning. Daarnaast is in samenwerking met de gemeenten Gennep, Venray,
Bergen, Horst aan de Maas en Peel en Maas een aanvraag gedaan voor financiële
versterkingsgelden vanuit het RIEC. Doel is het ontwikkelen van een intergemeentelijk interventieteam
dat inzet op de bestuursrechtelijke aanpak van ondermijning in het buitengebied. Het interventieteam
pakt vanuit één coördinatiepunt gezamenlijk en integraal probleempanden en/of -subjecten aan, die
aandacht vragen vanuit verschillende handhavende instanties. De start van het intergemeentelijk
interventieteam wordt in 2020 verwacht.




Relatie met verbonden partijen


De volgende verbonden partijen hebben een relatie met dit programma:



                                                  21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>2.1. Jaarverslag

- Gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Limburg-Noord
  (het bevorderen van een zo optimaal mogelijke dienstverlening op het terrein van de veiligheid aan burgers) ;
- Gemeenschappelijke regeling Regionale Uitvoeringsdienst Limburg Noord (RUD LN)
  (waarborgen goede kwaliteit van vergunningverlening, toezicht en handhaving) .


Indicatoren


Op grond van artikel 1 van de 'Regeling beleidsindicatoren gemeenten' zijn gemeenten verplicht om
de beleidsindicatoren te hanteren, zoals deze in de bijlage van die regeling zijn vermeld.
Als door een bronhouder niet de relevante gegevens kunnen worden verstrekt, vermeldt de gemeente,
op grond van artikel 2 van de regeling, bij de desbetreffende beleidsindicator: 'gegevens niet
beschikbaar'.
De beleidsindicatoren van de bronhouders worden ontsloten via 'waarstaatjegemeente.nl'.


 Nr.    Omschrijving                       Bron         2016           2017        2018          2019           2019
                                                                                   Waarde        Waarde
                                             *)       Waarde          Waarde                                 Gemeente
                                                                                 (landelijk)   (landelijk)
        Verwijzingen Halt:
  1                                          1             62               63       65         67 (132)          -
        Aantal per 10.000 jongeren
        Winkeldiefstallen:
  2                                          2             0,0          0,0       0,0 (2,2)       N/b           N/b
        Aantal per 1.000 inwoners
        Geweldsmisdrijven:
  3                                          2             2,6          1,9       5,1 (4,8)       N/b           N/b
        Aantal per 1.000 inwoners
        Diefstallen uit woning:
  4                                          2             5,2          4,5       1,9 (2,5)       N/b           N/b
        Aantal per 1.000 inwoners
        Vernielingen en
        beschadigingen (in de
  5                                          2             5,8          4,5       3,2 (5,4)       N/b           N/b
        openbare ruimte):
        Aantal per 1.000 inwoners

*) wettelijke bronhouder
1 Bureau Halt
2 CBS

N/b = Gegevens niet beschikbaar / nog niet beschikbaar gesteld.




Wat heeft het gekost?


                                             Realisatie      BegrotingBegroting na        Realisatie
Baten / Lasten                                    2018        primitief  wijziging             2019
                                                                                                           Verschil

Programma Beschermen
Totaal lasten                                       588              636         647            695             -48 N
Totaal baten                                          -7             -106          -6             -6             0 N
Totaal baten en lasten                              581              530         641            689             -48 N
Toevoeging aan reserves                                0               0            0              0             0 V
Onttrekking uit reserves                             -20               0            0              0             0 V
Totaal Programma                                    561              530         641            689             -48 N


Voor een totale analyse van het programmaresultaat verwijzen wij u naar het onderdeel 2.2.5 in de
Jaarrekening ('Analyse op programmaniveau').




                                                                22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>                                                                                  Jaarstukken 2019


Rechtmatigheidsanalyse


De werkelijke kosten zijn hoger dan de geraamde kosten. Hiermee voldoet dit programma in beginsel
niet aan de financiële rechtmatigheid.

Het verschil betreft hogere kosten met name als gevolg van het project snippergroen (€ 46k). Hiervoor
was vorig jaar een budget van € 20k beschikbaar dat niet naar 2019 is overgeheveld, maar ten gunste
is gekomen van het rekeningresultaat van 2018. Verder worden deze kosten gedekt door toekomstige
verkopen van de reststroken in 2020 (op dit moment geraamd op € 30k). Er is dus compensatie van
minimaal € 50k, echter niet in het boekjaar zelf.

In de ‘Kadernota Rechtmatigheid 2018’ (ook geldig voor 2019) van de commissie BBV worden zeven
soorten begrotingsafwijkingen genoemd. De overschrijding van de lasten van programma Beschermen
zou kunnen vallen in de categorie ‘budgetoverschrijdingen die geheel of grotendeels worden
gecompenseerd door directe gerelateerde opbrengsten’.
Hiermee is deze budgetoverschrijding formeel onrechtmatig, omdat er meer is gerealiseerd dan
geraamd, maar zou niet meetellen voor het accountantsoordeel omdat de extra kosten
gecompenseerd worden door direct gerelateerde opbrengsten. Omdat deze opbrengsten echter niet in
het jaar zelf worden gerealiseerd, maar in een volgend jaar, is deze categorie wellicht niet van
toepassing. Als dat naar het oordeel van de accountant het geval is, telt deze overschrijding wel mee
voor het accountantsoordeel.




                                                 23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>2.1. Jaarverslag

2.1.3. Programma Verplaatsen


Alternatieve naam        : Verkeer, vervoer en waterstaat

Portefeuillehouder       : Wethouder Wienhoven

Wat wilden we bereiken en wat hebben we daarvoor gedaan?



1. Openbaar vervoer

Breng Flex
Met het doel om de kernen aangesloten te houden op het openbaar vervoer wordt de pilot Breng Flex
nadrukkelijk gevolgd. Er zal (periodiek) afstemming plaatsvinden met de concessieverlener (provincie
Gelderland) en de vervoerder over de ontwikkelingen bij het gebruik van Breng Flex. De
werkzaamheden 'rondom' de pilot krijgen de volle aandacht en er wordt zo nodig geanticipeerd, in
welke vorm dan ook. Hierbij zal er ook zeker aandacht zijn voor, en vanuit, de gebruikers van het
vervoerssysteem (de inwoners en dorpsraden). In 2019 worden het gebruik en de bevindingen van de
pilot Breng Flex in beeld gebracht en moet er een besluit worden genomen over de continuering van
het vervoerssysteem. Bij deze overweging worden ook de financiële consequenties in beeld gebracht.


Realisatie Zomerrapportage

In de pilot-periode Breng Flex is besloten om te stoppen met deze vorm van openbaar vervoer. Het
gebruik van het systeem was eenvoudigweg te laag en de kosten ervan waren niet in verhouding met
de baten. Het college heeft besloten om de pilot-periode niet geheel af te wachten. Hierover bent u
geïnformeerd middels een raadsmemo. De provincie Gelderland heeft aangegeven dat zij het
restantbudget beschikbaar houden voor openbaar vervoer gerelateerde initiatieven binnen de
gemeente. Ook is er nog een restant gemeentelijk budget beschikbaar. Het streven is om in het derde
kwartaal van 2019 te komen tot een opzet van haalbare initiatieven op dit terrein.


Realisatie Jaarstukken

Ten aanzien van het openbaar vervoer valt de gemeente Mook en Middelaar binnen de concessie van
de provincie Gelderland. In de 2e helft van 2019 is er gekeken naar de mogelijkheid van een alternatief
vervoersysteem binnen de gemeente en eventueel naar 'aanliggende' kernen. In zijn algemeenheid
zijn vervoersystemen te onderscheiden tussen 'vraag-gericht' en 'aanbod-gericht'. Afhankelijk van de
exacte vorm, kan dit laatste geschaard worden onder de noemer openbaar vervoer en is dan ook min
of meer een voorwaarde van de provincie Gelderland. In navolging daarvan is met de provincie
Gelderland afgesproken dat Mook en Middelaar start met een concreet onderzoek naar de oprichting
van een buurtbus Mook. Een werkgroep pakt dit op en het streven is om uiterlijk medio 2020 resultaat
op te leveren, waaronder het voorstel van de route zelf en de werving van vrijwilligers. Op basis van
het resultaat besluit de provincie Gelderland over het vervolg, waarbij opgemerkt dat de provincie
Gelderland positief is over het inzetten van buurtbussen.


2. In stand houden en uitbreiden veiligheid en leefbaarheid

Onverharde wegen
De aanwonenden en gebruikers van de onverharde wegen binnen de gemeente vragen in toenemen-
de mate aandacht voor de staat van deze wegen. Dit niet alleen voor de begaanbaarheid bij slechte
weersomstandigheden (kuilen en gaten), maar ook voor de stofontwikkeling bij droge perioden. Het is
de bedoeling dat er een beleids- en beheerplan voor de onverharde wegen wordt opgesteld, waarmee
er duidelijkheid komt in het onderhoudsregiem. Zowel voor de invulling van de gemeentelijke zorgtaak



                                                  24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>                                                                                         Jaarstukken 2019
op dit terrein, maar ook voor de aanwonenden en gebruikers van de wegen. Het plan moet minimaal
bestaan uit een inventarisatie van de wegen, de functie en status van de wegen, het onderhouds-
regiem per weg en de kosten van het onderhoud (incidenteel en structureel). In 2019 zal het plan door
het college aan de gemeenteraad worden voorgelegd.


Realisatie Zomerrapportage

Het streven is nog steeds om het Onderhoudsplan onverharde wegen dit jaar af te ronden en aan de
gemeenteraad voor te leggen.


Realisatie Jaarstukken

In 2019 zijn wij nog niet toegekomen aan het opstellen van het Onderhoudsplan onverharde wegen,
mede als gevolg van matching tussen planningen en beschikbare capaciteit. Het onderhoud aan de
wegen zelf is op de gebruikelijke wijze uitgevoerd. In 2020 wordt het opstellen en vaststellen van het
onderhoudsplan verder opgepakt.



3. Ontruimingslichten spoorwegovergang Lindenlaan-Bovensteweg Molenhoek

 In het verleden zijn er afspraken gemaakt met de NS over de spoorwegovergang Lindenlaan-
 Bovensteweg. Op basis van een overeenkomst uit 1994 is de gemeente Mook en Middelaar
 verantwoordelijk voor de zogenaamde 'ontruimingslichten' bij de overgang. Deze lichten treden in
 werking bij een naderende trein en voorkomen dat er (auto)verkeer op de overgang staat wanneer
 de trein passeert. De gemeente is verantwoordelijk voor de 'voortdurende bedrijfsvaardige toestand'
 van de installatie.


Realisatie Zomerrapportage

De laatste tijd zijn er geregeld storingen aan de installatie, die ad hoc zijn opgelost. Op basis van
advisering en eigen constatering is de restlevensduur van de installatie vrijwel nihil en moet er gedacht
worden aan groot onderhoud in combinatie met vervanging van de installatie. De kosten hiervoor
bedragen naar verwachting meerdere tienduizenden euro's.


Realisatie Jaarstukken

In 2019 is met Vialis een overeenkomst aangegaan om de ontruimingsinstallatie te vervangen, omdat
de bestaande installatie afgeschreven was. Omdat er bijna geen gegevens bekend waren over de
installatie en dit eerst uitgezocht moest worden, is de uitvoering verschoven naar begin 2020 en is
inmiddels uitgevoerd.




Relatie met verbonden partijen


De volgende verbonden partij heeft een relatie met dit programma:
- Gemeenschappelijk Orgaan Regio Arnhem Nijmegen
 (verbeteren vestigingsklimaat voor burgers en bedrijven, regionale afstemming beleid op de domeinen wonen,
 mobiliteit, economie en duurzaamheid).




                                                    25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>2.1. Jaarverslag


Indicatoren


Op grond van artikel 1 van de 'Regeling beleidsindicatoren gemeenten' zijn gemeenten verplicht om
de beleidsindicatoren te hanteren, zoals deze in de bijlage van die regeling zijn vermeld.
Als door een bronhouder niet de relevante gegevens kunnen worden verstrekt, vermeldt de gemeente,
op grond van artikel 2 van de regeling, bij de desbetreffende beleidsindicator: 'gegevens niet
beschikbaar'.
De beleidsindicatoren van de bronhouders worden ontsloten via 'waarstaatjegemeente.nl'.


 Nr.    Omschrijving                  Bron      2016        2017       2018          2019         2019
                                       *)      Waarde     Waarde      Waarde        Waarde     Gemeente
  1     Geen wettelijke indicatoren

*) wettelijke bronhouder



Wat heeft het gekost?


                                       Realisatie   BegrotingBegroting na     Realisatie
Baten / Lasten                              2018     primitief  wijziging          2019
                                                                                             Verschil

Programma Verplaatsen
Totaal lasten                                592         592        1.083         1.040           43 V
Totaal baten                                   -4          -4         -24           -25            1 V
Totaal baten en lasten                       588         588        1.059         1.015           44 V
Toevoeging aan reserves                        0            0          0              0            0 V
Onttrekking uit reserves                     -45            0        -462          -434           -28 N
Totaal Programma                             543         588         597            581           16 V


Voor een totale analyse van het programmaresultaat verwijzen wij u naar het onderdeel 2.2.5 in de
Jaarrekening ('Analyse op programmaniveau').

Rechtmatigheidsanalyse


De werkelijke kosten zijn lager dan de begrote kosten. Hiermee voldoet dit programma aan de
financiële rechtmatigheid.

Het positieve verschil van ongeveer € 43k is voornamelijk het gevolg van niet bestede budgetten,
waarvan de geraamde budgetten deels gedekt worden uit onttrekkingen reserves en deels
overgeheveld worden naar 2020.




                                                    26
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>                                                                                    Jaarstukken 2019

2.1.4. Programma Werken


Alternatieve naam        : Economie

Portefeuillehouder       : Wethouder Peters

Wat wilden we bereiken en wat hebben we daarvoor gedaan?


1. Creëren van een gunstig vestigingsklimaat

Zorgdragen voor juiste bewegwijzering
De bewegwijzering binnen onze gemeente is sterk verouderd qua inhoud en uitstraling. Er wordt een
nieuw bewegwijzeringsplan opgesteld in samenwerking met de ondernemers en verenigingen om de
bekendheid in en de uitstraling van de openbare ruimte te vergroten. De uitvoering van dit bewegwij-
zeringsplan staat gepland in 2019.



Realisatie Zomerrapportage

Door Revis is een toeristisch bewegwijzeringsplan opgesteld. Dit is op 9 juli 2019 vastgesteld door het
college van burgemeester en wethouders. Komende maanden zullen ondernemers, die opgenomen
zijn in het plan, benaderd worden om deel te nemen. De bewegwijzering zal eind 2019 geplaatst
moeten zijn.

Er is een eerste bijeenkomst geweest vooruitlopend op het opstellen van de economische agenda. Er
is een klankbordgroep van ongeveer twaalf ondernemers uit verschillende branches bij elkaar gezocht
die mee willen denken in (de aanloop naar) het traject rondom de economische agenda dat in 2020
van start gaat. Het was een positieve bijeenkomst waarbij alle aanwezigen hebben aangegeven mee
te willen doen in het vervolgtraject.


 Realisatie Jaarstukken

 Alle ondernemers die zijn opgenomen in het bewegwijzeringsplan, zijn benaderd en met het
 grootste deel zijn afspraken gemaakt over de onderhoudscontracten. In Molenhoek zijn de borden
 eind 2019 geplaatst, in Mook gebeurt dit begin 2020 omdat gewacht wordt op de vergunning van de
 Provincie Limburg (voor de N271).

 Er is een bijeenkomst geweest over de strategische agenda waarvoor de klankbordgroep is
 uitgenodigd. Op basis van de input die hier is verkregen is het offertetraject voor de economische
 agenda gestart. In 2020 starten we met het traject van de economische agenda.


2. Participatie (door werk) vergroten

Stageplekken en werkervaringsplaatsen aanbieden
Binnen de ambtelijke organisatie worden de mogelijkheden bekeken om voor korte opdrachten
mensen in te zetten met een afstand tot de arbeidsmarkt om zo werkervaring op te doen. Wij steunen
deze mogelijkheden middels het ter beschikking stellen van hulpmiddelen en het bieden van een
eventuele (onkosten)vergoeding.

Banenafspraak
In 2018 zijn middelen vrijgemaakt om invulling te geven aan de banenafspraak binnen de ambtelijke
organisatie. Wij hebben deze opdracht voortvarend opgepakt met als resultaat dat er drie boven




                                                  27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>2.1. Jaarverslag

formatieve functies zijn gecreëerd binnen de ambtelijke organisatie. In 2019 moet invulling zijn
gegeven aan de invulling van deze functies en daarmee aan de wettelijke norm zijn voldaan.

Social return meenemen bij aanbestedingen
Wij nemen bij al onze besluitvorming het aspect duurzaamheid expliciet mee, waaronder ook social
return. Het inkoopbeleid wordt waar nodig aangevuld op dit aspect en de goede voorbeelden uit het
Rijk van Nijmegen gaan we ook vertalen naar de praktijk in Mook en Middelaar. Dit proberen we in
lopende aanbestedingsprojecten nog mee te nemen, maar we richten ons op de nieuwe
aanbestedings- en inkooptrajecten die in 2019 gaan aanvangen.

Bevorderen van participatie door mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt
We leggen de tegenprestatie op aan inwoners met een uitkering die niet aan een re-integratietraject
deelnemen. Dit kan men invullen door het uitvoeren van vrijwilligerswerk of het verlenen van
mantelzorg. Zo nodig kunnen wij ondersteuning leveren bij het vinden van vrijwilligerswerk door de
inzet van een participatiecoach, die op individueel niveau kan bemiddelen tussen vraag een aanbod.
Deze stellen wij in 2019 aan. Deze participatiecoach staat op verzoek ook ter beschikking van
inwoners die niet deelnemen aan het arbeidsproces, maar geen inkomensondersteuning ontvangen.
Om de participatiecoach voldoende toe te rusten, creëren wij een goed overzicht van het beschikbare
aanbod aan vrijwilligerswerk, door nauw contact met (vrijwilligers)organisaties en gebruik van de
vrijwilligersvacaturebank en 'mijnbuurtje.nl'.


Realisatie Zomerrapportage

Stageplekken en werkervaringsplaatsen aanbieden
Stageplekken en werkervaringsplaatsen voor korte opdrachten zijn niet ingezet. Begeleiding is lastig in
onze kleine organisatie, maar we staan er uiteraard wel voor open.

Banenafspraak
In 2018 zijn drie plekken (maximum) ingevuld conform de banenafspraak, in 2019 is dat voortgezet.

Social return meenemen bij aanbestedingen
Door middel van het inkoop meldingsformulier wordt een behoeftesteller in de gemeente altijd
gevraagd om antwoord te geven op de vraag ‘’Is het mogelijk om Social Return op te nemen in de
opdracht?’’. Het opnemen van Social Return is geen verplichting. Tot op dit moment is bij de helft van
de meldingsformulieren aangegeven dat Social Return toepasbaar is.

Bevorderen van participatie door mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt
Aan 29 personen is de tegenprestatie opgelegd en zij voeren die ook uit. Aan twee personen is de
tegenprestatie opgelegd, maar zij voeren die nog niet uit. Aan vijftien personen is ontheffing verleend
in verband met ziekte, psychische of sociale problematiek. Voor de overige cliënten geldt geen
tegenprestatie. We denken na hoe we hier vorm aan kunnen geven.


Realisatie Jaarstukken

Stageplekken en werkervaringsplaatsen aanbieden
Stageplekken en werkervaringsplaatsen voor korte opdrachten zijn niet ingezet. Begeleiding is lastig in
onze kleine organisatie, maar we staan er uiteraard wel voor open.

Banenafspraak
In 2019 waren twee van de drie plekken van de banenafspraak ingevuld. Medio 2020 resteert nog
slechts één plek. In de loop van 2020 wordt bezien hoe de vrijgekomen 2 plekken opnieuw ingevuld
kunnen worden.

Social return meenemen bij aanbestedingen
Zoals we al bij de zomerrapportage meldden, nemen we bij al onze besluitvorming het aspect
duurzaamheid expliciet mee, waaronder ook social return. Tot op dit moment is bij de helft van de
meldingsformulieren aangegeven dat social return toepasbaar is. De coördinatie van een opgenomen
verplichting wordt begeleid vanuit het Rijk van Nijmegen



                                                   28
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>                                                                                           Jaarstukken 2019

Bevorderen van participatie door mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt
Aan alle personen voor wie dat geldt, is de tegenprestatie opgelegd en zij voeren die ook uit. Aan
vijftien personen is ontheffing verleend in verband met ziekte, psychische of sociale problematiek.
Het plan was om in 2019 een participatiecoach aan te stellen, maar dat is niet gelukt. Het eerder door
uw raad beschikbaar gestelde budget 2020 voor een participatiecoach is ingezet als dekkingsplan
begroting 2020 en dus niet beschikbaar. Maar wij zijn met het werkbedrijf overeengekomen dat € 10k
van de maatwerkgelden éénmalig door onze eigen gemeente kan worden ingezet voor een pilot
participatiecoaching in 2020. Op basis van de ervaringen in 2020 kunnen wij dan besluiten nemen
over een eventueel vervolg.


3. Aandacht aan bedrijfslocaties geven

Spoorzone herbestemmen
Wij gaan de huidige bestemming 'Bedrijven' van de spoorzone omzetten naar een natuurbestemming.
Deze verandering heeft planologische en financiële consequenties, waarvoor we met verschillende
partijen in gesprek gaan. Deze gesprekken dienen voor het vinden van kostendragers voor deze
omzetting en het vormgeven van een strategische agenda om de voorraad bedrijfslocaties,
woon/werk- en woonlocaties voor de gehele gemeente in balans te brengen.


Realisatie Zomerrapportage

Omgeving spoorzone maakt deel uit van een nog te ontwikkelen integrale visie en strategie, waarbij
voornamelijk de aspecten verkeer(sveiligheid), natuur en duurzaamheid centraal staan.


Realisatie Jaarstukken

Dit project is opgenomen in de strategische agenda en zal in 2020 verder worden opgepakt.




Relatie met verbonden partijen


De volgende verbonden partijen hebben een relatie met dit programma:
- Gemeenschappelijk Orgaan Regio Arnhem Nijmegen
 (verbeteren vestigingsklimaat voor burgers en bedrijven, regionale afstemming beleid op de domeinen wonen,
 mobiliteit, economie en duurzaamheid);
- Gemeenschappelijke regeling Euregio Rijn-Waal
 (versterken economische, sociale en maatschappelijke positie van de regio, werkvelden ruimtelijke structuur,
 economie, technologie en innovatie, milieu, natuur en landschap, kwalificering en arbeidsmarkt, sociaal-
 culturele integratie);
- MGR Regio Rijk van Nijmegen
 (behartiging belangen op het gebied van participatie middels het Werkbedrijf en op het gebied van ICT middels
 de iRvN);
- Bedrijfsvoeringsorganisatie Intergemeentelijke Werkvoorziening Gennep en Mook en Middelaar
  (IWGM)
 (Bepaalde categorie inwoners een beschermde werkplek geven in het kader van de Wet Sociale
 Werkvoorziening).




                                                      29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>2.1. Jaarverslag




Indicatoren


Op grond van artikel 1 van de 'Regeling beleidsindicatoren gemeenten' zijn gemeenten verplicht om
de beleidsindicatoren te hanteren, zoals deze in de bijlage van die regeling zijn vermeld.
Als door een bronhouder niet de relevante gegevens kunnen worden verstrekt, vermeldt de gemeente,
op grond van artikel 2 van de regeling, bij de desbetreffende beleidsindicator: 'gegevens niet
beschikbaar'.
De beleidsindicatoren van de bronhouders worden ontsloten via 'waarstaatjegemeente.nl'.

 Nr.    Omschrijving                       Bron         2016         2017       2018          2019          2019
                                                                                             Waarde
                                             *)       Waarde       Waarde      Waarde                    Gemeente
                                                                                           (landelijk)
        Functiemenging):
                                                                                               36,2
  1     %                                    1             36,0      34,5       35,1                          -
                                                                                              (53,2)
        Vestigingen (van bedrijven):
                                                                                              175,5
  2     Aantal per 1.000 inwoners in         1          155,9       158,7       164,2                         -
        de leeftijd van 15 t/m 64 jaar                                                       (151,6)

*) wettelijke bronhouder
1 LISA

N/b = Gegevens niet beschikbaar / nog niet beschikbaar gesteld.



Wat heeft het gekost?


                                             Realisatie      BegrotingBegroting na     Realisatie
Baten / Lasten                                    2018        primitief  wijziging          2019
                                                                                                       Verschil

Programma Werken
Totaal lasten                                         70           183        204            174            30 V
Totaal baten                                         -59           -71         -88           -86             -2 N
Totaal baten en lasten                                11           112        116             88            28 V
Toevoeging aan reserves                                0             0          0              0             0 V
Onttrekking uit reserves                             -65            -6          -6             -6            0 V
Totaal Programma                                     -54           106        110             82            28 V


Voor een totale analyse van het programmaresultaat verwijzen wij u naar het onderdeel 2.2.5 in de
Jaarrekening ('Analyse op programmaniveau').

Rechtmatigheidsanalyse


De werkelijke kosten zijn lager dan begrote kosten. Hiermee voldoet dit programma aan de financiële
rechtmatigheid.

Het positieve verschil van ongeveer € 30k is voornamelijk het gevolg van enkele minder bestede
budgetten (onderhoudskosten € 21k) en onderuitputting kapitaallasten (€ 6k).




                                                              30
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>                                                                                     Jaarstukken 2019

2.1.5. Programma Leren


Alternatieve naam        : Onderwijs

Portefeuillehouder       : Wethouder Baneke

Wat wilden we bereiken en wat hebben we daarvoor gedaan?


1. Kinderen laten kennismaken met kunst, cultuur en natuur

Informatie bieden over het aanbod
Binnen het projectplan MOVE zijn de activiteiten opgenomen op het gebied van sport, bewegen en
cultuur. De activiteiten worden in samenwerking met de werkgroep van MOVE bepaald. In 2019 wordt
actief ingezet op de communicatie over MOVE richting onze inwoners. In 2019 wordt ook een
strippenkaart ontworpen waarin inwoners kennis kunnen maken met verschillende activiteiten op het
gebied van sport, bewegen en cultuur. De strippenkaart is voor alle leeftijden.


Realisatie Zomerrapportage

De werkgroep van MOVE is diverse keren bij elkaar geweest. In 2019 is er ook een nieuw lid bij de
werkgroep aangesloten vanuit cultuur en zijn er contacten gelegd met de cultuurcoach van Lijn 83.

Er is een website gevuld waarop aanbieders hun aanbod kunnen presenteren. De website fungeert als
een digitale strippenkaart. Later dit jaar wordt over de website actief gecommuniceerd.

Het aanbod wordt in oktober 2019 onder andere door middel van boekjes zoals Sjors Sportief/Sjors
Creatief (basisschool jeugd) en MaxVitaal (50+) extra onder de aandacht van de inwoners gebracht.
Inwoners komen via deze weg op een laagdrempelige wijze met diverse vormen van sport en cultuur
in aanraking en kunnen daarna lid worden van een vereniging.

Zie ook de voortgang bij programma Samenleven en zorgen, onderdeel ‘Lidmaatschap van
verenigingen’.


Realisatie Jaarstukken

De werkgroep van MOVE komt maandelijks bij elkaar om elkaar te informeren en te versterken. Er
neemt een brede vertegenwoordiging van de gemeenschap plaats in de werkgroep, de cultuurpoot
wordt nog gemist.

De website van MOVE (www.movemookenmiddelaar.nl) is onder de aandacht gebracht bij de
inwoners en alle sport- en cultuuraanbieders. Er wordt informatie gedeeld over bijvoorbeeld gezonde
leefstijl, rookvrije generatie en het lokale aanbod. De strippenkaart is ook opgenomen op de website.
Via de website kan men zich inschrijven voor diverse sport- en cultuuractiviteiten. Het aanbod is
opgenomen in het boekje Sjors Sportief/Sjors Creatief (voor kinderen in de leeftijd van 4 t/m 12 jaar)
en in het boekje Max Vitaal (voor iedereen vanaf 50 jaar).

Door het boekje Sjors Sportief/Sjors Creatief en Max Vitaal in eigen beheer uit te brengen, is het een
echt Mooks boekje geworden. Dat heeft ook geleid tot meer inschrijvingen. Maar liefst 95 kinderen
hebben zich ingeschreven voor gezamenlijk 149 activiteiten. Voorbeelden van inschrijvingen zijn:
kennismaking met theater, blokfluitles, basketbal, dansen, paardrijden, scouting, turnen, fitness en
hockey. Voor Max Vitaal hebben 21 sport- en cultuuraanbieders een profiel aangemaakt op de
website, gezamenlijk hebben zij 163 activiteiten aangeboden voor de doelgroep 50+.




                                                  31
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>2.1. Jaarverslag

Zie ook de voortgang bij programma Samenleven en zorgen, onderdeel ‘Lidmaatschap van
verenigingen’.




Relatie met verbonden partijen


De volgende verbonden partij heeft een relatie met dit programma:
- Bedrijfsvoeringsorganisatie Doelgroepenvervoer Regio Arnhem-Nijmegen
  (samenwerking op het gebied van doelgroepenvervoer (zoals leerlingenvervoer en Wmo-vervoer).


Indicatoren


Op grond van artikel 1 van de 'Regeling beleidsindicatoren gemeenten' zijn gemeenten verplicht om
de beleidsindicatoren te hanteren, zoals deze in de bijlage van die regeling zijn vermeld.
Als door een bronhouder niet de relevante gegevens kunnen worden verstrekt, vermeldt de gemeente,
op grond van artikel 2 van de regeling, bij de desbetreffende beleidsindicator: 'gegevens niet
beschikbaar'.
De beleidsindicatoren van de bronhouders worden ontsloten via 'waarstaatjegemeente.nl'.

  Nr.    Omschrijving                    Bron         2016          2017          2018         2019      2019
                                                                    Waarde        Waarde
                                           *)       Waarde                                    Waarde   Gemeente
                                                                  (landelijk)   (landelijk)
         Absoluut verzuim:
                                                                      0,0
   1     Aantal per 1.000                  1           0,9                         N/b         N/b       N/b
                                                                     (1,8)
         leerlingen
         Relatief verzuim:
   2     Aantal per 1.000                  1           14             10            6          N/b       N/b
         leerlingen
         Vroegtijdig
         schoolverlaters zonder
                                                                                    0,4
   3     startkwalificatie:                2           1,4           0,1                       N/b       N/b
                                                                                   (1,9)
         % deelnemers aan het
         VO en MBO onderwijs

*) wettelijke bronhouder
1 DUO
2 Ingrado

N/b = Gegevens niet beschikbaar / nog niet beschikbaar gesteld.




                                                             32
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>                                                                                     Jaarstukken 2019


Wat heeft het gekost?


                                     Realisatie   BegrotingBegroting na     Realisatie
Baten / Lasten                            2018     primitief  wijziging          2019
                                                                                          Verschil

Programma Leren
Totaal lasten                              239          305          309          319          -11 N
Totaal baten                                 -1           -1           -1         -56           55 V
Totaal baten en lasten                     238          304          308          264           44 V
Toevoeging aan reserves                       0            0           0            0            0 V
Onttrekking uit reserves                      0            0           0            0            0 N
Totaal Programma                           238          304          308          264           44 V


Voor een totale analyse van het programmaresultaat verwijzen wij u naar het onderdeel 2.2.5 in de
Jaarrekening ('Analyse op programmaniveau').

Rechtmatigheidsanalyse


De werkelijke kosten zijn iets hoger dan begroot. Hiermee voldoet dit programma in beginsel niet aan
de financiële rechtmatigheid.

Het verschil van ongeveer € 11k betreft met name een niet geraamde afrekening van voorgaande
jaren met betrekking tot leerlingenvervoer (€ 8k). De kosten zijn mede afhankelijk van het aantal te
vervoeren leerlingen. Aan de andere kant zijn er ook meer baten ontvangen, zodat het programma
netto wel positief afsluit.

In de ‘Kadernota Rechtmatigheid 2018’ (ook geldig voor 2019) van de commissie BBV worden zeven
soorten begrotingsafwijkingen genoemd. De overschrijding van de lasten van programma Leren valt in
de categorie ‘budgetoverschrijdingen bij een open einde regeling’.
Deze budgetoverschrijding is formeel onrechtmatig omdat er meer is gerealiseerd dan geraamd, maar
telt niet mee voor het accountantsoordeel omdat de extra kosten het gevolg zijn van een wettelijke
verplichting.




                                                  33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>2.1. Jaarverslag

2.1.6. Programma Recreëren


Alternatieve naam        : Sport, cultuur en recreatie

Portefeuillehouder       : Wethouders Wienhoven en Peters

Wat wilden we bereiken en wat hebben we daarvoor gedaan?


1. De kwaliteit van onze leefomgeving versterken

Het openbaar groen renoveren
Diverse groenvakken binnen de gemeente zijn aan het einde van de levensduur en vragen om een
grootschalige aanpak (rehabilitatie). Voor het renoveren van de betreffende groenvakken is in 2018
een meerjarenplan opgesteld en starten we met de uitvoering daarvan. Uitgangspunten hierbij zijn
onder andere: een integrale aanpak, duurzaamheid, biodiversiteit en (burger)participatie.

Routestructuren aansluiten / toeristische bewegwijzering
In samenwerking met het Routebureau Noord- en Midden Limburg worden de wandelknooppunten en
ruiter- en menroutes gerealiseerd. Hiermee worden de verschillende toeristisch-recreatieve routes aan
elkaar verbonden en ontstaat een prachtig wandel-, fiets- en ruiternetwerk binnen onze gemeente. De
wandelknooppunten en routes zullen in 2019 worden gerealiseerd met nieuwe en uniforme borden en
zoveel mogelijk aansluiten op de routes in omliggende gemeenten, zowel in het Rijk van Nijmegen als
Maasduinen.

Hondenbeleid ontwikkelen
Wij voeren een diffuus hondenbeleid dat we graag willen verbeteren. De overlast van hondenpoep
willen wij terugdringen door hondenuitlaatplaatsen te realiseren en daarnaast vrije loopgebieden te
creëren om honden los uit te kunnen laten. Wij pakken dit traject participatief op, gebruiken de
burgerinitiatieven die er zijn en brengen de verschillende stakeholders met elkaar aan tafel.


Realisatie Zomerrapportage

Het openbaar groen renoveren
Begin 2019 is een meerjarenplan van aanpak opgesteld om de sterk verouderde en verrommelde
openbare groenvakken te renoveren. In het derde kwartaal van 2019 starten we met de uitvoering
daarvan in deelprojecten. Over een periode van vier jaar worden de deelprojecten aangepakt. De
uitvoering van dit groenrenovatieplan zal aanhaken op een nieuw te ontwikkelen manier van werken:
een gebiedsgerichte aanpak, waarbij zo integraal mogelijk naar het stuk grond wordt gekeken en
waarbij burgerparticipatie een belangrijke factor is.

Routestructuren aansluiten / toeristische bewegwijzering
Voor zowel de wandelknooppunten als de ruiter- en menroutes zijn de routes inmiddels vrijwel
(digitaal) gereed. Er zijn nog enkele gesprekken gaande met terreineigenaren. De verwachting is dat
in de zomermaanden de ruiter- en menroutes in het veld worden ingemeten, voor de wandelroutes
wordt dit na de zomer. Hierna kan in het derde kwartaal gestart worden met de aanleg van de routes
in het veld. In het voorjaar van 2020 worden de routes geopend.

In de samenwerking in Noord Limburg wordt onderzocht wat de mogelijkheden zijn voor het maken
van een gezamenlijk TOP (toeristisch overstappunt) netwerk. De verwachting is dat concrete
uitwerking hiervan in 2020 tot stand zal komen.

Hondenbeleid ontwikkelen
Wij voeren een diffuus hondenbeleid dat we graag willen verbeteren. Daarom wordt in het derde
kwartaal van 2019 door onderzoeksbureau De Afvalspiegel een enquête voor ons uitgevoerd om
zowel hondenbezitters als niet-hondenbezitters te vragen naar hun mening over ons hondenbeleid. De



                                                  34
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>                                                                                    Jaarstukken 2019
resultaten van het onderzoek worden gebundeld in een eindrapport dat aan het college en de raad
wordt gepresenteerd. Vervolgens wordt bekeken of en op welke manier wij veranderingen kunnen
aanbrengen aan ons hondenbeleid. Ook wordt, in samenwerking met een aantal actieve inwoners, in
de tweede helft van 2019 een hondenlosloopveld gerealiseerd aan de rand van Molenhoek.


Realisatie Jaarstukken

Het openbaar groen renoveren
Conform het groenrenovatieplan zijn twee deelprojecten opgestart. Het betreft een plantsoen in de
Hertogstraat en zeven plantsoenvakken in de Singel. Bij beide projecten zijn omwonenden
geraadpleegd over de wijze van renoveren en de geuite wensen zijn meegenomen in de
uitvoeringsplannen.
De uitvoering in de Hertogstraat is in 2019 gestart. De uitvoering van de groenrenovatie in de Singel
staat voor het voorjaar 2020 op de rol.

Routestructuren aansluiten / toeristische bewegwijzering
Het ontwerp van de ruiterroutes is definitief en wordt in 2020 ingemeten en aangelegd.

Het ontwerp van het wandelknooppuntennetwerk is gereed en wordt ingemeten. In 2020 wordt
overgegaan tot plaatsing van het netwerk.

Het Routebureau Noord- en Midden-Limburg heeft van de Regio Noord Limburg de opdracht
gekregen een eerste verkenning uit te voeren met betrekking tot het TOP netwerk. De uitwerking
hiervan vindt plaats in 2020.

Hondenbeleid ontwikkelen
De enquête over ons hondenbeleid is in het najaar van 2019 uitgevoerd. De resultaten zijn met de
betrokken wethouders besproken. In 2020 volgt een persbericht en het openbaar maken van het
rapport. Daarna zal een pilot worden opgezet om punten uit het beleid te wijzigen. De kosten en baten
met betrekking tot het hondenbeleid zullen afzonderlijk worden geregistreerd in de financiële
administratie.



2. Onze cultuurhistorie en identiteit uitdragen

Cultuurhistorie zichtbaar maken door kunst
Wij gaan ervoor onze cultuurhistorie uit te dragen in de openbare ruimte middels kunst. Er zijn
verschillende partners in onze gemeente die ons daarbij kunnen ondersteunen. Wij gaan goede
ideeën verzamelen en kijken op welke manier wij deze ideeën kunnen realiseren in de openbare
ruimte. In 2019 moeten daarvan de eerste resultaten zichtbaar zijn in onze fysieke leefomgeving.

Maasheggen in stand houden
De visie Maasheggen is vastgesteld, waardoor de kaders voor behoud en herstel van de Maasheggen
helder zijn. Wij gaan in samenwerking met de verschillende betrokkenen aan de slag met het opstellen
van een uitvoeringsplan om de ambitie en doelstellingen van de visie te realiseren. In 2019 is dit
uitvoeringsplan vastgesteld en de uitvoering opgepakt.

Cultuurhistorisch platform
Bij verschillende stichtingen in onze gemeente leeft het idee om een gezamenlijk cultuurhistorisch
platform te realiseren. Wij steunen dit idee en zien kansen om samen met dit platform onze
cultuurhistorie te verbinden aan verschillende andere beleidsgebieden en partners op dit gebied. Wij
faciliteren dit initiatief en zouden samen met dit platform in 2019 beleid willen ontwikkelen om onze
cultuurhistorie te versterken.

Toeristisch aantrekkelijk maken van de Maaskade
Het hoogwaterbeschermingsprogramma en de aanpassingen aan onze Maaskade zullen in 2019
worden afgerond. Wij gaan aansluitend de herinrichting Raadhuisplein 2e fase (gebied rondom de




                                                  35
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>2.1. Jaarverslag

kerk) oppakken en invulling geven aan de Maaskade door de verbinding van de wandel- en
fietsverbindingen en de inrichting van standplaatsen en het evenemententerrein.


Realisatie Zomerrapportage

Cultuurhistorie zichtbaar maken door kunst
In 2019 zijn de mogelijkheden verkend voor het zichtbaar maken van onze cultuurhistorie door kunst.
De cultuurhistorie wordt zichtbaar gemaakt in de vorm van een muurschildering. Voor het maken van
de muurschildering kiezen we voor een kunstenaar die ervaring heeft met inwonerparticipatie. We
vinden het namelijk belangrijk dat inwoners kunnen participeren in dit project. Er is nog geen
definitieve keuze gemaakt voor een bepaalde kunstenaar.

In 2019 zijn ook de kaders opgesteld voor het eventueel plaatsen van een kunstwerk op de rotonde of
het raadhuisplein in Mook. Bij de keuze voor een kunstwerk willen we gebruik maken van de mening
van onze inwoners. In het najaar van 2019 wordt een prijsvraag uitgeschreven waarin kunstenaars
beeldende kunstwerken kunnen aandragen. In 2020 wordt een jury samengesteld bestaande uit een
aantal inwoners en deskundigen.

Maasheggen in stand houden
Het uitvoeringsprogramma 2019-2020 omvat de uitwerking van de korte termijn herstelmaatregelen
als vermeld in de Visie Gehecht aan heggen. Dit uitvoeringsprogramma voorziet in het herstel van
heggen langs de Veerstraat, Cuijksesteeg, Kleinesteeg, Neerveldstraat en Huissestraat. Het
uitvoeringsprogramma wordt deze zomer opgesteld. Vervolgens kan het komende plantseizoen
(november t/m maart) een start gemaakt worden met de uitvoering.

Cultuurhistorisch platform
In 2019 is het Erfgoedplatform Mook en Middelaar gerealiseerd. Het Erfgoedplatform bestaat uit
initiatiefnemers vanuit verschillende verenigingen, waaronder Stichting Huys te Moock, Stichting
Jacques van Mourik, VVV Plasmolen-Mook en Vereniging Geopaden Stuwwal. Momenteel zijn zij
bezig met de oprichting van een formele stichting.

De gemeente heeft bij het Erfgoedplatform aangegeven de oprichting van het Erfgoedplatform
wenselijk te achten en daarbij op verschillende manieren te willen ondersteunen. De gemeente
voorziet in een faciliterende rol waarin onder andere is voorzien in een opstartsubsidie, vergaderruimte
en een vast contactpersoon.

Toeristisch aantrekkelijk maken van de Maaskade
De officiële oplevering van de dijkversterking was op woensdag 3 juli 2019. De Maaskade is inmiddels
weer opengesteld. Ook de werkzaamheden aan de voorzijde van de kerk en de toegangswegen naar
de Maas zijn gereed (2e fase herinrichting Raadhuisplein en omgeving).
Na de zomervakantie zullen er nog afrondende werkzaamheden plaatsvinden. Denk aan het plaatsen
van verlichting, aanplant van bomen en groen en het plaatsen van straatmeubilair.


Realisatie Jaarstukken

Cultuurhistorie zichtbaar maken door kunst
Er zijn in 2019 verschillende kunstenaars benaderd voor het project van de muurschildering. Een
definitieve keuze wordt in samenhang met inwoners opgepakt in 2020.
Het kunstwerk wordt op een later moment opgepakt. We hebben ervoor gekozen om per jaar één
groot kunstproject op te pakken in verband met de omvang van het project.

Er is op verzoek van de dorpsraad Katwijk contact gezocht met de gemeente Cuijk voor het plaatsen
van een kunstwerk aan de beide kanten van de Maas. Het betreft het kunstwerk ‘Zwaaien naar de
overkant’. Er wordt bekeken of het kunstwerk opgenomen kan worden binnen het project van de
snelfietsroute. In 2020 wordt hier een besluit over genomen. Er zijn ook plannen om een kunstobject
te realiseren in Plasmolen, dit wordt in 2020 verder opgepakt.




                                                  36
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>                                                                                           Jaarstukken 2019
Maasheggen in stand houden
Het herstel van de heggen langs de Veerstraat, Cuijksesteeg, Kleinesteeg, Neerveldstraat en
Huissestraat bestaat uit het dichten van ontstane gaten (inboeten) in de aanwezige heggen. De
uitvoering van deze inboet gebeurt in het voorjaar van 2020.
Aanvullend op het uitvoeringsprogramma is in najaar 2019 een nieuwe heg aangeplant in het
Startsedal.

Cultuurhistorisch platform
Het Erfgoedplatform is in het najaar van 2019 formeel opgericht. Er zijn in 2019 vijf vergaderingen
geweest tussen gemeente en Erfgoedplatform. Tijdens de overleggen wordt er van beide kanten
informatie uitgewisseld en wordt bekeken op welke punten samenwerking mogelijk is. Concreet wordt
er ook al aan een aantal zaken gewerkt, zo helpt het Erfgoedplatform bij het vullen van de
Erfgoedkaart met de benodigde deskundige kennis omtrent de Rijksmonumenten.

Toeristisch aantrekkelijk maken van de Maaskade
Het hoogwaterbeschermingsprogramma en de aanpassingen aan onze Maaskade zijn in 2019
afgerond door het Waterschap Limburg. Dit betekent dat ook het fiets- en voetpad langs de kade en
op de dijk langs Maasstaete zijn gerealiseerd met de daarbij horende verlichting en aanplant van
bomen. De gemeente heeft aansluitend aan het werk van Waterschap Limburg de herinrichting
Raadhuisplein 2e fase (gebied rondom de kerk) opgepakt en afgerond. Met het afronden van beide
projecten is de ruimtelijke kwaliteit van de Maaskade verbeterd en is het weer aantrekkelijk om aan de
Maaskade te verblijven, te recreëren en evenementen te organiseren.




Relatie met verbonden partijen


De volgende verbonden partij heeft een relatie met dit programma:
- Leisurelands B.V.
 (het ontwikkelen, aanleggen, faciliteren, exploiteren en beheren van recreatieve producten, verbeteren en
 verduurzamen van de leefomgeving).


Indicatoren


Op grond van artikel 1 van de 'Regeling beleidsindicatoren gemeenten' zijn gemeenten verplicht om
de beleidsindicatoren te hanteren, zoals deze in de bijlage van die regeling zijn vermeld.
Als door een bronhouder niet de relevante gegevens kunnen worden verstrekt, vermeldt de gemeente,
op grond van artikel 2 van de regeling, bij de desbetreffende beleidsindicator: 'gegevens niet
beschikbaar'.
De beleidsindicatoren van de bronhouders worden ontsloten via 'waarstaatjegemeente.nl'.


 Nr.    Omschrijving                       Bron         2016        2017     2018         2019         2019
                                                       Waarde
                                             *)                    Waarde   Waarde      Waarde      Gemeente
                                                     (landelijk)
        Niet-sporters:                                   44,3
  1                                          1                      N/b      N/b          N/b           N/b
        % (4-jaarlijks)                                 (48,7)

*) wettelijke bronhouder
1 Gezondheidsenquête (CBS, RIVM)

N/b = Gegevens niet beschikbaar / nog niet beschikbaar gesteld.




                                                            37
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>2.1. Jaarverslag


Wat heeft het gekost?


                                    Realisatie   BegrotingBegroting na   Realisatie
Baten / Lasten                           2018     primitief  wijziging        2019
                                                                                       Verschil

Programma Recreëren
Totaal lasten                             597         634          700         676            24 V
Totaal baten                               -50         -15         -27          -47           20 V
Totaal baten en lasten                    547         619          672         628            44 V
Toevoeging aan reserves                     0            0           0           0             0 V
Onttrekking uit reserves                   -66           0         -15           0            -15 N
Totaal Programma                          480         619          657         628            29 V


Voor een totale analyse van het programmaresultaat verwijzen wij u naar het onderdeel 2.2.5 in de
Jaarrekening ('Analyse op programmaniveau').

Rechtmatigheidsanalyse


De werkelijke kosten zijn lager dan de begrote kosten. Hiermee voldoet dit programma aan de
financiële rechtmatigheid.

Het positieve verschil van ongeveer € 24k is mede het gevolg van niet bestede budgetten, zoals
lagere advieskosten (€ 13k) en lagere huurkosten (€ 10k).




                                                 38
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>                                                                                     Jaarstukken 2019

2.1.7. Programma Samenleven en zorgen


Alternatieve naam         : Sociaal domein

Portefeuillehouder        : Wethouder Baneke

Wat wilden we bereiken en wat hebben we daarvoor gedaan?


1. Gemeenschap versterken

Lidmaatschap van verenigingen
Als onderdeel van de uitvoering van het sport- en cultuurplan MOVE ontwikkelen wij samen met de
partners van het plan, de verenigingen en sportclubs een strippenkaart. Hiertoe worden met de
verenigingen en clubs afspraken gemaakt over welk kennismakingsaanbod zij beschikbaar willen
stellen. Dit wordt in een aantrekkelijk overzicht gepresenteerd en aan de inwoners ter beschikking
gesteld.


Realisatie Zomerrapportage

Er is een website gevuld waarop aanbieders hun aanbod kunnen presenteren. De website fungeert als
een digitale strippenkaart. Later dit jaar wordt over de website actief gecommuniceerd.

Het aanbod wordt in oktober onder andere door middel van boekjes zoals Sjors Sportief/Sjors Creatief
(basisschool jeugd) en MaxVitaal (50+) extra onder de aandacht van de inwoners gebracht. Inwoners
komen via deze weg op een laagdrempelige wijze met diverse vormen van sport en cultuur in
aanraking en kunnen daarna lid worden van een vereniging.

Zie ook de voortgang bij programma Leren, onderdeel ‘Informatie bieden over het aanbod’.


 Realisatie Jaarstukken

 De strippenkaart is gerealiseerd en opgenomen op de website van MOVE (www.movemooken
 middelaar.nl). Hier kan elke inwoner zich inschrijven voor een sport- of cultuuractiviteit. De eerste
 resultaten zijn positief. Nu we de inschrijving in eigen beheer hebben, is het lokale aanbod vergroot
 en is het aantal inschrijvingen toegenomen.

 Zie ook de voortgang bij programma Leren, onderdeel ‘Informatie bieden over het aanbod’.



2. Goede, laagdrempelige en betaalbare ondersteuning bieden

Ketensamenwerking Zorg en Veiligheid
Zowel aan de kant van openbare orde en veiligheid als het sociaal domein trekken wij extra capaciteit
aan om op casusniveau regie te kunnen voeren op complexe casussen waarbij sprake is van multi-
problematiek. Vaak hebben deze zowel een raakvlak met zorg als met veiligheid. Beide
casusregisseurs nemen samen met de politie en het veiligheidsdeel deel aan het overleg zorg en
veiligheid, waarbij de aanpak wordt afgestemd. Ook wordt hier een casusregisseur benoemd, die
fungeert als het gemeentelijke aanspreekpunt voor interne en externe partners.

Kosten ondersteuning
Op de terreinen doelgroepenvervoer, hulp bij het huishouden, jeugdzorg en de
inkomensvoorzieningen gaan we op zoek naar mogelijkheden om de uitgaven te beperken en de
ondersteuning betaalbaar te houden, in relatie tot de kwaliteit. Dit doen wij door het ontwikkelen van



                                                   39
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>2.1. Jaarverslag

nieuw beleid en door kritisch in te kopen, maar vooral ook door te kijken waar mogelijkheden zitten om
door bijvoorbeeld het opzetten van (vrijwillige) initiatieven de noodzaak voor (zware) ondersteuning te
verminderen. Door middel van pilots experimenteren wij met nieuwe vormen van ondersteuning. Dit
alles doen we vaak in regionaal verband, maar in sommige gevallen ook uitsluitend lokaal.

Verwarde personen
In samenwerking met de regio zorgen we dat de basis voor de aanpak van verwarde personen op
orde is. Dit betekent onder andere de aanwezigheid van passend vervoer, de snelle signalering door
het instellen van een meldpunt, het organiseren van passende beoordeling en ondersteuning door het
instellen van een interventieteam, een beoordelingskamer en het inkopen van bijzondere zorg. Hiertoe
stemmen wij nauw af met onze (lokale) partners en zorgen wij dat de lokale crisiskaart op orde en
bekend is. Tenslotte geven wij de gemeenschap en onze partners meer handvatten bij het omgaan
met verwarde personen, door het aanbieden van een cursus.

Decentralisatie beschermd wonen
Om de huidige cliënten ‘beschermd wonen' lokaal te kunnen begeleiden en huisvesten, zorgen wij dat
het lokale aanbod aan ambulante begeleiding op orde is. Over de huisvesting gaan wij in gesprek met
Destion. Zo nodig brengen wij ketenpartners met elkaar in contact om een integrale aanpak en
doorlopende (zorg)lijn te garanderen. Wij moeten er ook voor zorgen dat cliënten ‘beschermd wonen’
een volwaardig onderdeel kunnen zijn van onze gemeente. Daarom maken wij gebruik van de
activiteiten die worden uitgevoerd in het kader van de aanpak verwarde personen, het stimuleren van
participatie, het faciliteren van ontmoeting en de uitvoering van het plan senior-vriendelijke gemeente.
Deze dragen allemaal bij aan de mogelijkheid om als gemeenschap kwetsbare inwoners op te kunnen
vangen.

Fonds voor oplossingen
In 2019 stellen wij een budget ter beschikking voor zorg en inkomen en stoppen dat in een fonds voor
oplossingen. We stellen spelregels op voor het gebruik hiervan en maken afspraken over
verantwoording. Begin 2020 evalueren wij de effectiviteit van dit fonds.


Realisatie Zomerrapportage

Ketensamenwerking Zorg en Veiligheid
Middels het Integraal Veiligheidsbeleid heeft de raad in juli 2019 akkoord gegeven op de uitbreiding
van de capaciteit in de functie Beleidsmedewerker Openbare Orde en Veiligheid met 12 uur (zie ook
Programma 2 Beschermen). Vanuit het Sociaal Domein is tevens op uitbreiding van capaciteit
geïnvesteerd. Deze urenuitbreidingen worden vanuit deze functies onder andere ingezet op
casusregie met betrekking tot complexe casuïstiek, de deelname aan het overleg zorg en veiligheid
voor afstemming van aanpak op deze casuïstiek en de afstemming met interne en externe partners.

Kosten ondersteuning
De genoemde maatregelen vormen een doorlopend proces waar wij continu aan werken. Helaas heeft
dit nog niet tot het gewenste resultaat geleid. De kosten voor Doelgroepenvervoer lopen verder op, net
als die voor Jeugdzorg. De eerste resultaten op het gebied van Hulp bij het Huishouden (nadat we zijn
gaan werken met de nieuwe richtlijn) lijken er wel op te wijzen dat de groei in de kosten van deze
voorziening tijdelijk is gestopt. Echter, we zien al wel dat, mede door de invoering van het
abonnementstarief, het aantal meldingen en aanvragen op alle voorzieningen stijgt. Ook weten wij al
dat de nieuwe aanbesteding van de hulpmiddelen, waarvan het contract medio 2020 afloopt, zal
leiden tot hogere tarieven en hogere kosten.

Verwarde personen
Passend vervoer, passende en snelle beoordeling door een regionaal interventieteam en het meldpunt
zijn inmiddels gerealiseerd. Op dit moment werken wij nog aan de beoordelingskamer en de lokale
crisiskaart. De cursus staat gepland voor november 2019.

Decentralisatie beschermd wonen
Er is in de afgelopen periode toegewerkt naar een convenant tussen gemeenten, zorgaanbieders en
woningcorporaties waarmee we uitspreken dat we nauw willen samenwerken op ambulantisering. Het
college heeft dit convenant ondertekend en ook Destion heeft uitgesproken zich in het convenant te



                                                  40
</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre>                                                                                    Jaarstukken 2019
kunnen vinden. De komende tijd zal een werkgroep aan de slag gaan met de nadere uitwerking om tot
concretere afspraken te komen.

Tegelijkertijd loopt op dit moment de regionale aanbesteding voor Beschermd Wonen, waarbij de
productstructuur aangepast is zodat er gemakkelijker op- en afgeschaald kan worden. Bij het lichtste
product woont de cliënt thuis en kan gebruik maken van 24-uursbeschikbaarheid en -bereikbaarheid.
Bij het zwaarste product woont de cliënt in een zorginstelling, ontvangt hij begeleiding en eventueel
ook dagbesteding en groepsbegeleiding.

Fonds voor oplossingen
Wij hebben de beleidsregels voor het fonds voor oplossingen vastgesteld en er zijn al uitgaven
gedaan voor het oplossen van een zeer schrijnend probleem. Wij registreren de uitgaven en effecten
nauwkeurig. In 2020 evalueren wij de effecten van dit fonds en dan informeren wij uw raad.


Realisatie Jaarstukken

Ketensamenwerking Zorg en Veiligheid
Middels het Integraal Veiligheidsbeleid heeft de raad in juli 2019 akkoord gegeven op de uitbreiding
van de capaciteit in de functie Beleidsmedewerker Openbare Orde en Veiligheid met 12 uur (zie ook
Programma 2 Beschermen). Vanuit het Sociaal Domein is tevens op uitbreiding van capaciteit
geïnvesteerd. Deze urenuitbreidingen worden vanuit deze functies onder andere ingezet op
casusregie met betrekking tot complexe casuïstiek, de deelname aan het overleg zorg en veiligheid
voor afstemming van aanpak op deze casuïstiek en de afstemming met interne en externe partners.

Kosten ondersteuning
Zoals genoemd bij de Zomerrapportage vormen de genoemde maatregelen een doorlopend proces
waar we continu aan werken. Helaas zijn de kosten voor vervoer en Jeugdhulp gedurende 2019
verder gestegen. Dit is een landelijke trend. Een pilot waarbij het Sociaal Team zelf kortdurende
begeleiding kon geven aan jeugdigen bleek geen meerwaarde te hebben. Ouders en jeugdigen met
een hulpvraag kwamen in vrijwel alle gevallen pas bij het Sociaal Team op het moment dat de inzet
van een professionele zorgaanbieder al noodzakelijk was. Zodoende is de pilot beëindigd.
Per 2019 is de eigen bijdrage afgeschaft voor onder andere gezinsondersteuning en thuisbegeleiding.
We gaan er vanuit dat dit op de lange termijn inzet van zwaardere, duurdere zorg kan voorkomen.
In 2019 is besloten om een pilot te starten met Buurtgezinnen, waarbij gezinnen die het moeilijk
hebben gekoppeld worden aan warme en stabiele gezinnen in de buurt. Uit cijfers van andere
gemeenten blijkt dat dit (zware) geïndiceerde jeugdhulp kan voorkomen dan wel verminderen. Deze
pilot start in 2020.

Verwarde personen
Passend vervoer, passende en snelle beoordeling door een regionaal interventieteam, het meldpunt
en de beoordelingskamer zijn gerealiseerd. Ook de cursus waarin handvatten werden geboden voor
het omgaan met mensen met psychische problemen of verward gedrag is gehouden. Hier was veel
belangstelling voor. De lokale crisiskaart is nog niet gerealiseerd.

Decentralisatie beschermd wonen
Gemeenten, zorgaanbieders en woningcorporaties hebben een convenant ondertekend waarmee we
uitspreken dat we willen samenwerken om meer ambulantisering te bereiken. Er is in 2019 gewerkt
aan een nadere uitwerking hiervan, waarbij concrete aantallen benoemd kunnen worden en afspraken
gemaakt kunnen worden over de spreiding van cliënten over gemeenten. Hier wordt in 2020 vervolg
aan gegeven.
De aanbesteding voor Beschermd Wonen is afgerond. Er zijn producten ingekocht die het mogelijk
maken om gemakkelijker op- en af te schalen. Bij het lichtste product woont de cliënt thuis en kan
gebruik maken van 24-uursbeschikbaarheid en -bereikbaarheid. Bij het zwaarste product woont de
cliënt in een zorginstelling, ontvangt hij begeleiding en eventueel ook dagbesteding en
groepsbegeleiding.
De gemeenteraad heeft in 2019 besloten om gespecialiseerde opvangvoorzieningen, zoals 'De
Hulsen', in regionaal verband te blijven organiseren.




                                                  41
</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>2.1. Jaarverslag


Fonds voor oplossingen
Wij hebben de beleidsregels voor het fonds voor oplossingen vastgesteld en het budget voor 2019 is
voor 80% benut. Wij registreren de uitgaven en effecten nauwkeurig. In 2020 evalueren wij de effecten
van dit fonds en dan informeren wij uw raad (bij de Zomerrapportage 2020).




Relatie met verbonden partijen


De volgende verbonden partijen hebben een relatie met dit programma:
- MGR Regio Rijk van Nijmegen
 (behartiging belangen op het gebied van participatie middels het Werkbedrijf en op het gebied van ICT middels
 de iRvN);
- Gemeenschappelijke regeling Euregio Rijn-Waal
 (versterken economische, sociale en maatschappelijke positie van de regio, werkvelden ruimtelijke structuur,
 economie, technologie en innovatie, milieu, natuur en landschap, kwalificering en arbeidsmarkt, sociaal-
 culturele integratie);
- Bedrijfsvoeringsorganisatie Intergemeentelijke Werkvoorziening Gennep en Mook en Middelaar
  (IWGM)
 (Bepaalde categorie inwoners een beschermde werkplek geven in het kader van de Wet Sociale
 Werkvoorziening);
- Bedrijfsvoeringsorganisatie Doelgroepenvervoer Regio Arnhem-Nijmegen
 (samenwerking op het gebied van doelgroepenvervoer (zoals leerlingenvervoer en Wmo-vervoer).


Indicatoren


Op grond van artikel 1 van de 'Regeling beleidsindicatoren gemeenten' zijn gemeenten verplicht om
de beleidsindicatoren te hanteren, zoals deze in de bijlage van die regeling zijn vermeld.
Als door een bronhouder niet de relevante gegevens kunnen worden verstrekt, vermeldt de gemeente,
op grond van artikel 2 van de regeling, bij de desbetreffende beleidsindicator: 'gegevens niet
beschikbaar'.
De beleidsindicatoren van de bronhouders worden ontsloten via 'waarstaatjegemeente.nl'.

 Nr.   Omschrijving              Bron       2016            2017          2018          2019           2019
                                                                         Waarde         Waarde
                                  *)       Waarde          Waarde                                   Gemeente
                                                                       (landelijk)    (landelijk)
       Banen:
       Aantal per 1.000                                                                 429,2
  1                                1        421,2          397,7         417,9                           -
       inwoners in de leeftijd                                                         (792,1)
       van 15 t/m 64 jaar
       Jongeren met een
  2    delict voor de rechter:     2         N/b            N/b           N/b            N/b           N/b
       % 12- t/m 21-jarigen
       Kinderen in
  3    uitkeringsgezin:            2          4              3            3 (7)          N/b           N/b
       % kinderen tot 18 jaar
       Netto
       arbeidsparticipatie:
       % van de werkzame
  4                                3        64,7            65,5       66,7 (67,8)       N/b           N/b
       beroepsbevolking ten
       opzichte van de
       beroepsbevolking
       Werkloze jongeren:
  5                                2         N/b            N/b           N/b            N/b           N/b
       % 16- t/m 22-jarigen



                                                      42
</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre>                                                                                           Jaarstukken 2019
        Personen met een
        bijstandsuitkering:                                                             184,4
                                                 220,8            188,1    187,1
  6     Aantal per 10.000               3                                              (381,7)       -
                                                 205,0            203,7    187,1
        (cijfers 1e en 2e                                                             N/b (N/b)
        halfjaar)
        Lopende re-
        integratievoorzieningen:
        Aantal per 10.000                                                   42,6
                                                  42,1            42,3                   N/b        N/b
  7     inwoners van 15 - 64            3                                  (305,2)
                                                  21,1            42,3                   N/b        N/b
        jaar                                                              N/b (N/b)
        (cijfers 1e en 2e
        halfjaar)
        Jongeren met
        jeugdhulp:
        % van alle jongeren tot                    6,4             7,2      6,6       8,5 (10,0)     -
  8                                     3
        18 jaar                                    6,0             8,6      7,8       N/b (N/b)     N/b
        (cijfers 1e en 2e
        halfjaar)
        Jongeren met
        jeugdbescherming:
        % van alle jongeren tot                   N/b             N/b       N/b       0,8 (1,1)      -
  9                                     3
        18 jaar                                   N/b             0,7       N/b       N/b (N/b)     N/b
        (cijfers 1e en 2e
        halfjaar)
        Jongeren met
        jeugdreclassering:
        % van alle jongeren                       N/b                       N/b       N/b (0,3)     N/b
  10                                    3                         N/b
        van 12 tot 23 jaar                        N/b                       N/b       N/b (N/b)     N/b
                                                                  N/b
        (cijfers 1e en 2e
        halfjaar)
        Cliënten met een
        maatwerkarrangement
        Wmo:
                                                  N/b             450       330       370 (610)      -
  11    Aantal per 10.000               4
                                                  400             470       350       N/b (N/b)     N/b
        inwoners
        (cijfers 1e en 2e
        halfjaar)

*) wettelijke bronhouder
1 LISA
2 Verwey Jonker Instituut - Kinderen in Tel
3 CBS
4 GMSD

N/b = Gegevens niet beschikbaar / nog niet beschikbaar gesteld.




                                                            43
</pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre>2.1. Jaarverslag


Wat heeft het gekost?


                                    Realisatie   BegrotingBegroting na   Realisatie
Baten / Lasten                           2018     primitief  wijziging        2019
                                                                                       Verschil

Programma Samenleven en
zorgen
Totaal lasten                           5.357         5.894      6.222       6.513         -291 N
Totaal baten                            -1.788        -1.666    -1.562       -1.491         -71 N
Totaal baten en lasten                  3.569         4.229      4.661       5.022         -361 N
Toevoeging aan reserves                     0             0          0           0            0 V
Onttrekking uit reserves                   -44            0        -61          -60          -1 N
Totaal Programma                        3.525         4.229      4.600       4.962         -362 N


Voor een totale analyse van het programmaresultaat verwijzen wij u naar het onderdeel 2.2.5 in de
Jaarrekening ('Analyse op programmaniveau').

Rechtmatigheidsanalyse


De werkelijke kosten zijn hoger dan de begrote kosten. Hiermee voldoet dit programma in beginsel
niet aan de financiële rechtmatigheid. De tekorten hebben betrekking op het gehele sociale domein,
maar voornamelijk op het gebied van Jeugd en Wmo. Dit betreffen open einde regelingen. Het
grootste verschil betreft een nadeel op Jeugd van € 138k N.

In de ‘Kadernota Rechtmatigheid 2018’ (ook geldig voor 2019) van de commissie BBV worden zeven
soorten begrotingsafwijkingen genoemd. De overschrijding van de lasten van programma Samenleven
en zorgen valt in de categorie ‘budgetoverschrijdingen bij een open einde regeling’.
Deze budgetoverschrijding is formeel onrechtmatig omdat er meer is gerealiseerd dan geraamd, maar
telt niet mee voor het accountantsoordeel omdat de extra kosten het gevolg zijn van een wettelijke
verplichting.




                                                 44
</pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 45 ======================================================================

<pre>                                                                                    Jaarstukken 2019

2.1.8. Programma Gezond leven


Alternatieve naam        : Volksgezondheid en milieu

Portefeuillehouders      : Wethouders Baneke en Wienhoven

Wat wilden we bereiken en wat hebben we daarvoor gedaan?


1. Energietransitie

Duurzaam vervoer gemeentelijke diensten
We stimuleren onder onze medewerkers het gebruik van de fiets of andere duurzame
vervoersvormen, zoals de trein. Ook starten we een pilot met een elektrische auto en elektrische
fietsen.


Realisatie Zomerrapportage

In november 2018 is de pilot Mobie van Trendsportal gestart waarbij de gemeentelijke organisatie
gedurende het pilotjaar de beschikking heeft over een elektrische auto en twee elektrische fietsen.
De ervaringen en resultaten worden geëvalueerd en er zal nog worden besloten of de gemeente
doorgaat met de pilot en de voorbereiding van de regionale aanbesteding van duurzame mobiliteit.


Realisatie Jaarstukken

De pilot is regionaal geëvalueerd. Er is een besluit genomen om deel te nemen aan de aanbesteding
Mobie voor inkoop van duurzame mobiliteit middels elektrische fietsen en auto's. Daarnaast kunnen
de medewerkers gebruik maken van een OV-kaart voor het openbaar vervoer.



2. Circulaire economie

Duurzaam inzamelen en verwerken van afval
In de aanloop naar een nieuwe aanbesteding voor de afvalinzameling (de huidige contracten lopen tot
en met 2020) zal een start worden gemaakt met herziening van het afvalbeleid, waarvoor een
startnotitie voor de gemeenteraad wordt voorbereid en voorgelegd.


Realisatie Zomerrapportage

In navolging van het raadsbesluit van 11 april 2019 over de afvalsamenwerking, wordt de
samenwerking in de regio Nijmegen onderzocht. In later stadium zal een voorstel worden gedaan over
de keuze voor samenwerking.
Daarnaast is gestart met het uitwerken van een inhoudelijk afvalbeleidsplan ofwel grondstoffenplan. In
dit plan komt het beleid voor de inzameling en verwerking van huishoudelijk afval. Het
grondstoffenplan zal eveneens aan de raad worden voorgelegd.


Realisatie Jaarstukken

Er is een grondstoffenplan opgeleverd dat in 2020 aan de gemeenteraad wordt voorgelegd. Hierin is
onder meer de ambitie vastgelegd om in 2030 slechts 30 kilogram restafval per inwoner (per jaar) in te
zamelen.




                                                  45
</pre>

====================================================================== Einde pagina 45 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 46 ======================================================================

<pre>2.1. Jaarverslag


3. Klimaatadaptatie

Uitvoeren van een klimaatstresstest
In 2018 heeft de gemeente vanuit de samenwerking in het Waterpanel Noord een klimaatstresstest
light uitgevoerd. De studie biedt een eerste inzicht in de knelpunten en kwetsbaarheden en geeft een
globaal beeld van de omvang van de gevolgen van de klimaatverandering. De resultaten zijn verwerkt
in de tool 'wpn.klimaatatlas.net'. De studie is ook toepasbaar voor (concrete) beleids- en
uitvoeringshandelingen. De bevindingen en de resultaten van de klimaatstresstest worden, aangevuld
met de lokale kennis, gebruikt bij planvorming en de (her)inrichting van de openbare ruimte.
Voorbeelden zijn aandacht voor het regenwater (bergen en infiltreren), de inrichting van plantsoenen
(robuust en duurzaam), situering van bouwblokken en de toe te passen (bouw)materialen.
Klimaatadaptatie wordt daarmee onderdeel van het werkproces.

Subsidie afkoppelen particuliere verhardingen
In samenwerking met het waterschap Limburg is er de afgelopen twee jaar een subsidieregeling
geweest voor particulieren (inwoners en bedrijven) om de afvoer van regenwater af te koppelen van
de riolering. Dit maakt het watersysteem / de watersysteemketen in de gemeente meer robuust en is
een effectief middel om de overlast door regenwater terug te dringen (klimaatadaptatie). Door het
succes van de regeling is het beschikbaar gestelde budget volledig verbruikt.
Het waterschap wil de regeling voor twee jaar continueren onder dezelfde voorwaarde dat de
gemeenten hierin participeren. Het voorstel is om opnieuw gemeentelijk budget beschikbaar te stellen
en de regeling de komende twee jaar te continueren. Het budgetvoorstel is om € 15k per jaar uit de
budgetten van het Gemeentelijk Rioleringsplan te onttrekken (onderdelen ‘ad hoc afkoppelen’ en
‘milieumaatregelen’).


Realisatie Zomerrapportage

Klimaatstresstest
De situatie is ongewijzigd. De resultaten zijn verwerkt in de tool 'wpn.klimaatatlas.net' en zijn bruikbaar
bij beleids- en uitvoeringsplannen.

Subsidie afkoppelen particuliere verhardingen
De regeling is voor twee jaar, de jaren 2019 en 2020, gecontinueerd.


Realisatie Jaarstukken

In 2019 zijn er twaalf aanvragen voor een afkoppelsubsidie ontvangen en afgehandeld. Hiermee is in
totaal 1.311 m2 verhard oppervlak afgekoppeld. Hiermee is een bedrag van € 13k uitgekeerd.


4. Een gezonde levensstijl stimuleren

Speelvoorziening voor kinderen
Op het moment van het opstellen van de begroting is de inventarisatie van wensen en behoeften
onder de kinderen in de drie kernen in volle gang. Afhankelijk van de uitkomsten zal het vervolgproces
worden ingericht. Het is aannemelijk dat per kern met de respondenten, maar ook kinderen en ouders
die zich later nog melden, voor nog aan te wijzen openbare plekken een inrichtingsplan zal worden
uitgewerkt. Hiervoor dienen nog financiële kaders bepaald te worden.


Realisatie Zomerrapportage

De inventarisatie heeft circa 60 reacties/suggesties uit alle drie de kernen gezamenlijk opgeleverd. Het
college heeft besloten om deze bij de inventarisatie van de speelplekken mee te nemen. Dit is ook aan
de respondenten meegedeeld.




                                                    46
</pre>

====================================================================== Einde pagina 46 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 47 ======================================================================

<pre>                                                                                           Jaarstukken 2019
De inventarisatie van de speelplekken heeft inmiddels plaatsgevonden. Op dit moment zijn er voor het
vervangen of upgraden (rehabilitatie) van speelvoorzieningen geen financiële middelen beschikbaar.
Het in stand houden van deze voorzieningen staat daarom onder druk. Toestellen die niet meer te
repareren zijn, worden verwijderd en niet meer vervangen. Dat leidt ook regelmatig tot reacties van
bewoners.
Het voorstel is daarom om voor het in stand houden en moderniseren van speelvoorzieningen en
bankjes een vervangingsbudget in de begroting op te nemen. Op basis van de inventarisatie is dit
berekend op € 457k voor de periode 2020 t/m 2034. De jaarlijkse lasten hiervan zijn in deze
Zomerrapportage 2019 verwerkt.

Bij de toekomstige vervanging en/of upgrading van de speelvoorzieningen zal rekening worden
gehouden met:
 een gebiedsgerichte aanpak (locatiekeuze; leeftijdsgroep);
 participatie door bewoners (planvorming en uitvoering);
 geen automatische vervanging, maar per keer beoordeling van noodzaak en/of passend
     alternatief;
 de eerder ingekomen suggesties, vragen enzovoorts;
 toepassing duurzame materialen.


Realisatie Jaarstukken

 Zoals bij de Zomerrapportage al is gemeld, is er van afgezien om dit traject verder door te voeren.




Relatie met verbonden partijen


De volgende verbonden partijen hebben een relatie met dit programma:
- Gemeenschappelijk Orgaan Regio Arnhem Nijmegen
 (verbeteren vestigingsklimaat voor burgers en bedrijven, regionale afstemming beleid op de domeinen wonen,
 mobiliteit, economie en duurzaamheid);
- Gemeenschappelijke regeling Euregio Rijn-Waal
 (versterken economische, sociale en maatschappelijke positie van de regio, werkvelden ruimtelijke structuur,
 economie, technologie en innovatie, milieu, natuur en landschap, kwalificering en arbeidsmarkt, sociaal-
 culturele integratie);
- Gemeenschappelijke regeling Milieusamenwerking Afvalverwerking Regio Nijmegen (MARN)
 (ondersteuning en behartiging belangen gemeente ter bescherming van het milieu, waaronder een doelmatige
 en milieu-hygiënisch verantwoorde verwijdering van afvalstoffen);
- NV Waterleidingmaatschappij Limburg (WML)
 (Provincie Limburg voorzien van leidingwater middels winnen, zuiveren, opslaan, inkopen, transporteren,
 distribueren en leveren van water);
- Enexis Holding N.V.
 (beheer energienetwerk in Nederland voor 2,7 miljoen huishoudens, realiseren duurzame energievoorziening,
 versnellen energietransitie).


Indicatoren


Op grond van artikel 1 van de 'Regeling beleidsindicatoren gemeenten' zijn gemeenten verplicht om
de beleidsindicatoren te hanteren, zoals deze in de bijlage van die regeling zijn vermeld.
Als door een bronhouder niet de relevante gegevens kunnen worden verstrekt, vermeldt de gemeente,
op grond van artikel 2 van de regeling, bij de desbetreffende beleidsindicator: 'gegevens niet
beschikbaar'.



                                                      47
</pre>

====================================================================== Einde pagina 47 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 48 ======================================================================

<pre>2.1. Jaarverslag

De beleidsindicatoren van de bronhouders worden ontsloten via 'waarstaatjegemeente.nl'.

 Nr.    Omschrijving                       Bron         2016           2017       2018           2019         2019
                                                                                 Waarde
                                             *)       Waarde         Waarde                     Waarde     Gemeente
                                                                               (landelijk)
        Omvang huishoudelijk
                                                                                   107
  1     restafval:                           1             111         110                        N/b         105
                                                                                  (172)
        kg per inwoner
        Hernieuwbare elektriciteit:                                                8,7
  2                                          2             4,2         5,1                        N/b         N/b
        %                                                                         (N/b)


*) wettelijke bronhouder
1 CBS
2 RWS

N/b = Gegevens niet beschikbaar / nog niet beschikbaar gesteld.




Wat heeft het gekost?


                                             Realisatie      BegrotingBegroting na        Realisatie
Baten / Lasten                                    2018        primitief  wijziging             2019
                                                                                                         Verschil

Programma Gezond leven
Totaal lasten                                     2.050           1.527       1.578           1.642           -65 N
Totaal baten                                      -1.764          -1.759      -1.801         -1.871           71 V
Totaal baten en lasten                              286            -232        -223            -229            6 V
Toevoeging aan reserves                                0              0           0               0            0 V
Onttrekking uit reserves                             -59              0         -18             -18            0 V
Totaal Programma                                    227            -232        -241            -247            6 V


Voor een totale analyse van het programmaresultaat verwijzen wij u naar het onderdeel 2.2.5 in de
Jaarrekening ('Analyse op programmaniveau').


Rechtmatigheidsanalyse


De werkelijke kosten zijn hoger dan de geraamde kosten. Hiermee voldoet dit programma in beginsel
niet aan de financiële rechtmatigheid.

Het negatieve verschil van ongeveer € 65k betreft met name hogere verwerkingskosten voor PMD en
extra kosten van rioolaansluitingen. Hiertegenover staan echter direct gerelateerde baten op de
taakvelden Afval en Riool (financieel gesloten systeem).

In de ‘Kadernota Rechtmatigheid 2018’ (ook geldig voor 2019) van de commissie BBV worden zeven
soorten begrotingsafwijkingen genoemd. De overschrijding van de lasten van programma Gezond
leven valt in de categorie ‘budgetoverschrijdingen die geheel of grotendeels worden gecompenseerd
door directe gerelateerde opbrengsten’.
Deze budgetoverschrijding is formeel onrechtmatig omdat er meer is gerealiseerd dan geraamd, maar
telt niet mee voor het accountantsoordeel omdat er direct gerelateerde baten tegenover staan.




                                                             48
</pre>

====================================================================== Einde pagina 48 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 49 ======================================================================

<pre>                                                                                     Jaarstukken 2019

2.1.9. Programma Wonen


Alternatieve naam        : Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing (VHROSV)

Portefeuillehouders      : Wethouders Peters en Wienhoven

Wat wilden we bereiken en wat hebben we daarvoor gedaan?


1. Het realiseren van betaalbare woningen

De kaders geven om betaalbare woningen te bouwen
Naast het gemeentelijk woningbouwprogramma dat gekoppeld is aan de gemeentelijke woonvisie is er
ruimte om nieuwe initiatieven voor woningbouw toe te voegen. Voor een deel van het woningbouw-
programma ligt het programma vast. Voor dat deel dat nog niet vastligt zal gestuurd worden op een
goed programma dat aansluit bij de actuele behoefte. Daar waar mogelijk willen we sturen op het
realiseren van betaalbare woningen.

Het aanpakken van onbenutte bouwtitels
Binnen de gemeente is er een behoorlijk aantal locaties met de mogelijkheid om één of twee
woningen te bouwen. Deze bouwtitels liggen er jaren, maar worden veelal niet ingevuld. Wel drukken
deze bouwtitels op het gemeentelijk woningbouwprogramma. De eigenaren van deze bouwtitels zijn
actief benaderd om invulling te geven aan de bouwtitels. Wanneer dit niet gebeurt, zal worden
overgegaan tot intrekking van de bouwtitels. Door bouwtitels in te trekken ontstaat er ruimte om elders
programma's toe te voegen. Daarnaast verwachten we dat we met deze actie woningbouw
gestimuleerd wordt.

Tiny Houses
Voor Tiny Houses als betaalbare alternatieve woonvorm zijn uitgangspunten geformuleerd. Deze
uitgangspunten worden in een uitgangspuntennotitie verwerkt.


Realisatie Zomerrapportage

De kaders geven om betaalbare woningen te bouwen
In de eerste helft van 2019 zijn verschillende initiatieven voor woningbouw bij het college van
burgemeester en wethouders binnengekomen. Deze initiatieven worden integraal getoetst. Het
woningbouwprogramma van deze initiatieven vinden wij erg belangrijk. Het afgelopen half jaar heeft
het college van burgemeester en wethouders ingestemd met diverse nieuwe initiatieven voor
woningbouw. De initiatieven moeten nog wel uitgewerkt worden en vaak moet een procedure worden
opgestart. Ook ten aanzien van initiatieven die in 2018 zijn opgestart, wordt gestuurd op het
woningbouwprogramma.

Het aanpakken van onbenutte bouwtitels
In 2018 zijn wij gestart met het aanpakken van onbenutte bouwtitels en hebben wij eigenaren van één
of twee bouwtitels aangeschreven en verzocht om hun bouwtitel te gebruiken en een
omgevingsvergunning voor het bouwen aan te vragen. De eigenaren hebben tot 1 november 2019 de
tijd gekregen om hun bouwtitel in te vullen. Naar aanleiding van reacties van diverse eigenaren van
bouwtitels die aangaven dat de gestelde termijn om invulling te geven aan de bouwtitel te kort is, heeft
het college de termijn verlengd tot 31 december 2020. Ondertussen merken we dat veel eigenaren
aan de slag zijn gegaan met hun bouwtitels. Dit heeft geleid tot enkele concrete bouwaanvragen, het
in de verkoop zetten van bouwkavels of tot het maken van plannen voor een herprogrammering.




                                                  49
</pre>

====================================================================== Einde pagina 49 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 50 ======================================================================

<pre>2.1. Jaarverslag

Realisatie Jaarstukken

De kaders geven om betaalbare woningen te bouwen
In 2019 zijn er 13 woningen opgeleverd. Vier van deze 13 woningen zijn sociale woningen. Het gaat
om de vier woningen aan de Verbindingsweg in Mook. In 2019 zijn veel bouwplannen opgestart en in
uitvoering gebracht. Voor een groot deel van deze plannen wordt de oplevering in 2020 verwacht.

In 2019 zijn verschillende initiatieven voor woningbouw bij het college van burgemeester en
wethouders binnengekomen. Deze initiatieven worden integraal getoetst. Het woningbouwprogramma
van deze initiatieven vinden wij erg belangrijk. In 2019 heeft het college van burgemeester en
wethouders ingestemd met diverse nieuwe initiatieven voor woningbouw. De initiatieven moeten nog
wel uitgewerkt worden en vaak moet een procedure worden opgestart.

Het aanpakken van onbenutte bouwtitels
In 2018 zijn wij gestart met het aanpakken van onbenutte bouwtitels en hebben wij eigenaren van één
of twee bouwtitels aangeschreven en verzocht om hun bouwtitel te gebruiken en een omgevings-
vergunning voor het bouwen aan te vragen. De eigenaren hebben tot 1 november 2019 de tijd
gekregen om hun bouwtitel in te vullen. Naar aanleiding van reacties van diverse eigenaren van
bouwtitels die aangaven dat de gestelde termijn om invulling te geven aan de bouwtitel te kort is, heeft
het college de termijn verlengd tot 31 december 2020. Ondertussen merken we dat veel eigenaren
aan de slag zijn gegaan met hun bouwtitels. Dit heeft geleid tot enkele concrete bouwaanvragen, het
in de verkoop zetten van bouwkavels of tot het maken van plannen voor een herprogrammering.
Vanaf 1 januari 2021 behouden wij ons het recht om de bestemmingsplannen te wijzigen en de dan
onbenutte bouwtitels te schrappen.

Tiny Houses
Voor Tiny Houses als betaalbare alternatieve woonvorm is in 2019 een kleinschalig haalbaarheids-
onderzoek uitgevoerd waarbij is onderzocht onder welke condities een ontwikkeling van Tiny Houses
binnen de gemeente het meest kansrijk wordt geacht. Het resultaat daarvan is een aantal uitgangs-
punten voor een verdere ontwikkeling. Zo wordt een tijdelijke ontwikkeling (maximaal 10 jaar) van Tiny
Houses als het meest kansrijk gezien, waarbij deze voor verhuur worden aangeboden aan de
jongerendoelgroep. De meest passende locatie daarvoor is een open, niet verharde locatie, aan de
rand van een van de bestaande dorpskernen. Daarbij neemt de gemeente een faciliterende rol in en
zal niet zelf een project ontwikkelen. Een ontwikkeling wordt daarmee afhankelijk van marktpartijen en
de interesse die zij tonen om in een dergelijk project te investeren. De uitgangspunten zijn vervat en
nader toegelicht in een uitgangspuntennotitie.

Voor het haalbaarheidsonderzoek zijn geen extra investeringen gedaan naast ambtelijke inzet. Een
initiatief of project dat hieruit zal volgen wordt volgens dezelfde methode behandeld als andere
ruimtelijke initiatieven en behoeft daarom geen aanvullend projectbudget.




Relatie met verbonden partijen


De volgende verbonden partij of partijen hebben een relatie met dit programma:
- Gemeenschappelijk Orgaan Regio Arnhem Nijmegen
 (verbeteren vestigingsklimaat voor burgers en bedrijven, regionale afstemming beleid op de domeinen wonen,
 mobiliteit, economie en duurzaamheid);
- Gemeenschappelijke regeling Euregio Rijn-Waal
 (versterken economische, sociale en maatschappelijke positie van de regio, werkvelden ruimtelijke structuur,
 economie, technologie en innovatie, milieu, natuur en landschap, kwalificering en arbeidsmarkt, sociaal-
 culturele integratie).




                                                      50
</pre>

====================================================================== Einde pagina 50 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 51 ======================================================================

<pre>                                                                                             Jaarstukken 2019


Indicatoren


Op grond van artikel 1 van de 'Regeling beleidsindicatoren gemeenten' zijn gemeenten verplicht om
de beleidsindicatoren te hanteren, zoals deze in de bijlage van die regeling zijn vermeld.
Als door een bronhouder niet de relevante gegevens kunnen worden verstrekt, vermeldt de gemeente,
op grond van artikel 2 van de regeling, bij de desbetreffende beleidsindicator: 'gegevens niet
beschikbaar'.
De beleidsindicatoren van de bronhouders worden ontsloten via 'waarstaatjegemeente.nl'.

 Nr.   Omschrijving                       Bron         2016             2017     2018      2019          2019
                                                                                           Waarde
                                            *)       Waarde            Waarde   Waarde                 Gemeente
                                                                                         (landelijk)
       Gemiddelde WOZ-waarde:                                                                 291
  1                                         1           261             267      277                      -
       x € 1.000                                                                            (248)
       Nieuw gebouwde woningen:                                                               3,9
  2                                         2           2,0             15,7     3,3                      -
       Aantal per 1.000 woningen                                                             (9,2)
       Demografische druk:                                                                   85,2
  3                                         1          83,9             84,3     86,0                     -
       %                                                                                    (69,8)
       Gemeentelijke woonlasten
                                                                                            792
  4    eenpersoonshuishouden:               3           751             774      792                      -
                                                                                           (669)
       x€1
       Gemeentelijke woonlasten
                                                                                            839
  5    meerpersoonshuishouden:              3           798             825      829                      -
                                                                                           (739)
       x€1

*) wettelijke bronhouder
1 CBS
2 Basisregistratie adressen en gebouwen
3 COELO

N/b      = Gegevens niet beschikbaar / nog niet beschikbaar gesteld.




                                                           51
</pre>

====================================================================== Einde pagina 51 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 52 ======================================================================

<pre>2.1. Jaarverslag


Wat heeft het gekost?


                                    Realisatie   BegrotingBegroting na   Realisatie
Baten / Lasten                           2018     primitief  wijziging        2019
                                                                                       Verschil

Programma Wonen
Totaal lasten                             216         543          576         559            17 V
Totaal baten                             -182         -164        -142        -190            47 V
Totaal baten en lasten                     34         379          434         369            64 V
Toevoeging aan reserves                     0            0           0           0             0 V
Onttrekking uit reserves                   -64         -13         -20           -8           -12 N
Totaal Programma                           -30        367          414         361            53 V


Voor een totale analyse van het programmaresultaat verwijzen wij u naar het onderdeel 2.2.5 in de
Jaarrekening ('Analyse op programmaniveau').



Rechtmatigheidsanalyse


De werkelijke kosten zijn lager dan de begrote kosten. Hiermee voldoet dit programma aan de
financiële rechtmatigheid.

Het positieve verschil van ongeveer € 17k is met name het gevolg van lagere besteding van diverse
budgetten.




                                                 52
</pre>

====================================================================== Einde pagina 52 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 53 ======================================================================

<pre>                                                                                                    Jaarstukken 2019

2.1.10. Overzicht van de algemene dekkingsmiddelen


Algemeen


                                                                                                    bedragen x € 1.000
  Overzicht algemene dekkingsmiddelen                                                                     Bedrag
  Algemene Uitkering (incl. DU/IU)                                                                               9.620
  Belastingen:
  -    Onroerende zaakbelastingen                                                                                   1.610
  -    Toeristenbelasting                                                                                              75
  -    Forensenbelasting                                                                                               24
  -    Hondenbelasting                                                                                                 46
  Dividend                                                                                                            457
  Saldo van de financieringsfunctie (rentebaten -/- rentelasten)                                                       25
  Overige algemene dekkingsmiddelen                                                                                     0
  Totaal Algemene dekkingsmiddelen                                                                                 11.858




Toelichting uitkeringen uit het gemeentefonds

Algemene uitkering / decentralisatie- en integratie-uitkeringen
De algemene uitkering voor het jaar 2019 bedraagt € 8.545k. Naast de algemene uitkering ontvingen
we in 2019 ook € 1.060k aan decentralisatie- en integratie-uitkeringen. In totaal hebben we over 2019
€ 9.605k ontvangen1). Dit is bijna 4% meer dan de raming in verband met de decembercirculaire.
Hierin zat een extra bedrag van € 237k voor de regionale energie strategie (RES-gelden). Deze
middelen zijn in 2020 nodig voor kosten van transitievisie warmte, energieloket en wijkaanpak.
Gecorrigeerd is (evenals vorig jaar) 1% meer ontvangen dan geraamd.




1) Dit is exclusief een ontvangen bedrag van € 15k over de voorgaande jaren, zijnde verrekenbedragen over 2017 en 2018.



                                                            53
</pre>

====================================================================== Einde pagina 53 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 54 ======================================================================

<pre>2.1. Jaarverslag


Toelichting belastingen

Vanaf 1 januari 2016 is de belastingheffing en -invordering uitbesteed aan de gemeente Nijmegen.
In 2019 zijn in Mook en Middelaar de navolgende gemeentelijke belastingen geheven, als onderdeel
van de algemene dekkingsmiddelen:

   Onroerende zaakbelastingen van eigenaren van woningen en van niet-woningen;
   Onroerende zaakbelastingen van gebruikers van niet-woningen (gebruikers van woningen zijn
    wettelijk vrijgesteld van ozb);
   Toeristenbelastingen van land- en watertoeristen;
   Leges;
   Forensenbelasting;
   Hondenbelasting.

Daarnaast worden in onze gemeente ook afvalstoffenheffing en rioolrechten geheven. Deze vallen
echter niet onder de categorie van algemeen dekkingsmiddel omdat dit in feite vergoedingen zijn voor
voorzieningen die de gemeente levert, zoals het verzamelen en verwerken van huishoudelijk afval en
de aanleg en onderhoud van riolering. Voor meer informatie over de lokale heffingen en de
opbrengsten daarvan, verwijzen wij u naar de 'Paragraaf lokale heffingen' verderop in deze
jaarstukken.




                                                 54
</pre>

====================================================================== Einde pagina 54 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 55 ======================================================================

<pre>                                                                                                     Jaarstukken 2019

2.1.11. Overzicht van de kosten van overhead


Met ingang van 2017 is voorgeschreven (artikel 8, lid 1 letter c BBV) dat in het programmaplan een
apart overzicht opgenomen moet worden van de kosten van de overhead.
De kosten die betrekking hebben op het primaire proces, zoals salariskosten, moeten, indien mogelijk,
worden opgenomen in de programma's. Salariskosten die niet direct toewijsbaar zijn aan
programma's, zoals kosten van het MT, financiën en juridische zaken, blijven staan op overhead.

De commissie BBV heeft een notitie geschreven over hoe om te gaan met overhead.
Overhead bestaat onder andere uit kosten van leidinggevenden primair proces, financiën, personeel
en organisatie, inkoop, communicatie, juridische zaken, bestuurszaken, ICT, huisvesting en facilitaire
zaken, DIV en managementondersteuning. In de praktijk wordt overhead meestal aangeduid met
pijofach (of een variant hierop).

Pijofach staat voor Personeel, Informatisering/Inkoop, Juridische zaken, Organisatie,
Financiën/Facilitaire zaken, Automatisering, Communicatie en Huisvesting.

In onderstaande tabel vindt u de kosten van de overhead voor 2019.

                                                                                                    bedragen x € 1.000
 Overhead                                                                            Begroot     Begroot na     Realisatie
                                                                                     Primitief     wijziging         2018
 Personeel en Organisatie (excl. functioneel verantwoord)                               2.680          2.675        2.675
 Huisvesting en Facilitaire zaken                                                         243            260          232
 ICT en DIV                                                                               627            693          685
 Financiën, Juridische zaken en Communicatie                                              121            121          120
 Huisvesting buitendienst (werf) (vanaf 2019 deels                                        519            531          546
 functioneel te verantwoorden)
 Totaal Overhead                                                                        4.189         4.279         4.259

*) door herrubricering wijkt bedrag primitieve begroting af van bedrag vorig jaar.

De Flexibele Schil maakt onderdeel uit van de rubriek Personeel en Organisatie. De Flexibele Schil
heeft in 2019 een overschot van € 97k (nog uit te voeren werkzaamheden). In beginsel worden
personele budgetten, zoals de flexibele schil en opleidingskosten overgeheveld naar het volgende jaar
(zie raadsvoorstel).




                                                                55
</pre>

====================================================================== Einde pagina 55 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 56 ======================================================================

<pre>2.1. Jaarverslag

2.1.12. Bedrag voor de heffing van de vennootschapsbelasting


Met ingang van 2016 zijn gemeenten Vennootschapsbelastingplichtig geworden.
Vennootschapsbelasting (Vpb) is verschuldigd over fiscale winsten van ondernemersactiviteiten.
Omdat de resultaten op fiscaal belaste activiteiten onderling worden verrekend en aangifte wordt
gedaan over het totale (gesaldeerde) resultaat, moet de Vpb-heffing worden begroot en verantwoord
als een centrale post in de begroting en in de jaarrekening.

Jaarlijks worden de eventuele Vpb-plichtige ondernemersactiviteiten gemonitord en gekwantificeerd.
Een aangifte over jaar t moet standaard in jaar t+1 worden ingediend. Omdat wij gebruik maken van
de uitstelregeling van het fiscale adviesbureau, hoeven de Vpb-aangiften pas in jaar t+2 te worden
ingediend.

De Vpb-aangifte over 2017 is in september 2019 ingediend.
De definitieve aanslag over 2017 (€ 0) is in februari 2020 ontvangen.
De Vpb-aangifte over 2018 is in april 2020 ingediend.

De voorlopige conclusie naar aanleiding van de fiscale monitoring over 2019 is dat de gemeente Mook
en Middelaar geen Vpb-plichtige activiteiten heeft, dan wel dat er voor Vpb-plichtige activiteiten geen
Vpb is verschuldigd omdat er geen fiscale winst wordt gemaakt of dat er sprake is van winsten uit
gewone bedrijfsvoering en niet als belaste onderneming. Naar verwachting is ook de Vpb-aangifte
over 2019 dan ook nihil. Deze nihilaangifte moet uiterlijk in mei 2021 worden ingediend.

Inmiddels is een (definitief) standpunt door de fiscus ingenomen met betrekking tot opbrengsten van
afvalstromen. De inzameling en verwerking van huishoudelijk afval is geen ondernemingsactiviteit,
maar een wettelijke verplichting. Het ‘zich ontdoen van huishoudelijk afval tegen een positieve
opbrengst’ vormt onder voorwaarden wel een onderneming. Na overleg met de belastingdienst zijn de
positieve afvalresultaten over 2016 en 2017 verwerkt in de aangifte over 2018. De verschuldigde Vpb
bedraagt € 143 over 2016 en 2017 en € 60 over 2018.

                                                                                                     bedragen x € 1
 Vennootschapsbelasting                                                    Begroot     Begroot na         Realisatie
                                                                           Primitief     wijziging
 Betaalde Vpb 2017 (ingediend 2019, def. 2020)                                     0             0                0
 Te betalen Vennootschapsbelasting 2018 (in 2020)2)                                0             0              203
 Verwachting te betalen Vennootschapsbelasting 2019                                0             0                0




2) Inclusief een nagekomen bedrag van € 143 voor de Vpb over de jaren 2016 en 2017.



                                                           56
</pre>

====================================================================== Einde pagina 56 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 57 ======================================================================

<pre>                                                                                   Jaarstukken 2019


2.1.13. Bedrag voor onvoorzien


Onvoorzien


Jaarlijks wordt in de begroting een (klein) bedrag voor onvoorzien opgenomen. Voor 2019 betreft dit
€ 5k en dat betreft 0,03% van het begrotingstotaal). In 2019 is deze post niet benut.




                                                 57
</pre>

====================================================================== Einde pagina 57 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 58 ======================================================================

<pre>2.1. Jaarverslag

Paragrafen
Wettelijk kader
Art. 24, lid 2, letter b en art. 26 jo. art. 9 BBV.

Toelichting
In de paragrafen worden in de begroting de beleidslijnen vastgelegd met betrekking tot relevante
beheersmatige aspecten, alsmede tot de lokale heffingen. In dit jaarverslag vindt u de verantwoording
van hetgeen in de overeenkomstige paragrafen in de begroting is opgenomen.

De volgende paragrafen zijn wettelijk verplicht:
 Paragraaf lokale heffingen;
 Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing;
 Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen;
 Paragraaf financiering;
 Paragraaf bedrijfsvoering;
 Paragraaf verbonden partijen;
 Paragraaf grondbeleid.

Naast de verplichte paragrafen op grond van het BBV zijn er twee aanvullende paragrafen in deze
jaarstukken opgenomen.

Deze facultatieve paragrafen betreffen:
   Paragraaf Informatieveiligheid;
   Paragraaf Verduurzamen.




                                                      58
</pre>

====================================================================== Einde pagina 58 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 59 ======================================================================

<pre>                                                                                    Jaarstukken 2019

2.1.14. Paragraaf Lokale heffingen


Portefeuillehouder
Wethouder Wienhoven

Beleidskader
Begroting
Deze paragraaf bevat op grond van artikel 10 BBV (in de begroting) ten minste:
 de geraamde inkomsten;
 het beleid ten aanzien van de lokale heffingen;
 een overzicht op hoofdlijnen van de diverse heffingen, waarin inzichtelijk wordt gemaakt hoe bij de
   berekening van tarieven van heffingen, die hoogstens kostendekkend mogen zijn, wordt
   bewerkstelligd dat de geraamde baten de ter zake geraamde lasten niet overschrijden, wat de
   beleidsuitgangspunten zijn die ten grondslag liggen aan deze berekeningen en hoe deze
   uitgangspunten bij de tariefstelling worden gehanteerd;
 een aanduiding van de lokale lastendruk;
 een beschrijving van het kwijtscheldingsbeleid.

Op grond van artikel 16 ‘Financiële verordening gemeente Mook en Middelaar 2019’ bevat deze
paragraaf geen andere verplichte gegevens.

Jaarverslag
Op grond van artikel 26 BBV bevat deze paragraaf in het jaarverslag de verantwoording van hetgeen
in de overeenkomstige paragraaf in de begroting is opgenomen.

Algemeen

De paragraaf lokale heffingen heeft betrekking op zowel de heffingen waarvan de besteding is
gebonden (en dus gerelateerd aan uitgaven), als op die waarvan de besteding ongebonden is (vrij
aanwendbaar). In deze paragraaf wordt ingegaan op de realisatie van hetgeen in de Programma-
begroting 2019 aan onderwerpen is verwoord.

De belastingaanslagen 2019 zijn volgens een vast schema opgelegd:

  Dagtekening aanslagbiljetten
  Combi-biljet (waardebeschikking, ozb, rioolrechten en hondenbelasting                 23 februari 2019
  Afvalstoffenheffing 1e halfjaar (achteraf)                                                 27 juli 2019
  Baatbelasting                                                                             10 mei 2019
  Forensenbelasting                                                                  31 december 2019
  Afvalstoffenheffing 2e halfjaar (achteraf)                                             20 januari 2020
                                                                                       nog op te leggen
  Toeristenbelastingen (achteraf)                                                     (wel in exploitatie)

De woz-beschikking, onroerende-zaakbelastingen, rioolrechten en hondenbelasting zijn op één
aanslagbiljet verzameld. De baatbelasting is afzonderlijk opgelegd. De afvalstoffenheffing wordt
halfjaarlijks achteraf opgelegd. De toeristenbelastingen worden ook na afloop van het belastingjaar
opgelegd.




                                                     59
</pre>

====================================================================== Einde pagina 59 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 60 ======================================================================

<pre>2.1. Jaarverslag


Geraamde en gerealiseerde opbrengsten belastingheffing
In onderstaand overzicht treft u de opbrengsten van de belastingen over de jaren 2017 t/m 2019 aan:

                                                                                            bedragen x € 1.000
  Inkomsten lokale heffingen                    W2017               W2018          B2019         W2019       %

  Niet-bestedingsgebonden lokale
  heffingen
  Onroerende-zaakbelastingen:
  - ozb eigenaren                                   1.415               1.504            1.432      1.487        43%
  - ozb gebruikers                                    116                 132              140        123         4%
  Land- en watertoeristenbelasting                     75                  84               77         75         2%
  Forensenbelasting                                    20                  28               27         24         1%
  Hondenbelasting                                      42                  42               42         46         1%
  Totaal niet-bestedingsgebonden                    1.667               1.789            1.718      1.756        51%

  Bestedingsgebonden lokale heffingen
  Reinigingsheffingen                                 729                 722              781        753        22%
  Rioolheffing                                        863                 883              897        893        26%
  Baatbelastingen                                      17                  17               17         17         1%
  Totaal bestedingsgebonden                         1.609               1.622            1.695      1.663        49%

  Totaal lokale heffingen                           3.276               3.411            3.413      3.419    100%
  Kwijtscheldingen                                    -20                 -14              -13        -27     -1%
  Totale netto-opbrengst                            3.256               3.397            3.400      3.392     99%




                       Belastingopbrengsten (procentueel)
                                                    Baatbelasting
                                                        (1%)


  Rioolheffing (26%)

                                                                             Ozb (47%)




  Reinigingshefingen
         (22%)


         Hondenbelasting                                      Toeristenbelasting (2%)
              (1%)                   Forensenbelasting
                                           (1%)

De belangrijkste belastingen voor de gemeente, met een aandeel van 45%, zijn de onroerende
zaakbelastingen (ozb).

Het rioolrecht en de afvalstoffenheffing worden kostendekkend belast.
De opbrengst voor de toeristenbelasting, de forensenbelasting, de hondenbelasting en de
baatbelasting bedraagt per belasting ongeveer 1 à 2% van de totale belastingopbrengst.




                                                         60
</pre>

====================================================================== Einde pagina 60 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 61 ======================================================================

<pre>                                                                                    Jaarstukken 2019


Gerealiseerd beleid ten aanzien van de lokale heffingen
Mede overeenkomstig de kaderbrief, de programmabegroting en de herziening van de
belastingverordeningen zijn de volgende beleidsmatige uitgangspunten gehanteerd:
a) Er is in 2019 een indexering toegepast van 2,55% op de tarieven van de algemene
    belastingen/heffingen. Deze is gebaseerd op de loon- en prijsstijgingen zoals vermeld in de
    meicirculaire 2019;
b) De ozb is geheven op basis van de woz-waarde. Jaarlijks vindt een hertaxatie plaats. De daaruit
    voortvloeiende waardestijging of waardedaling wordt verdisconteerd in het definitieve tarief. Naast
    een indexering van 2,55% is voor 2019 rekening gehouden met een woz-waardestijging van
    7,14% voor woningen en 2,47% voor niet-woningen. De tarieven zijn ter compensatie hierdoor
    met respectievelijk 7,14% en 2,47% verlaagd;
c) Het tarief voor rioolheffing is gebaseerd op het GRP. De opbrengst is bestemd voor onderhoud en
    vervanging van de bestaande riolering;
d) De afvalstoffenheffing is geheven ter dekking van de kosten voor het inzamelen en verwerken van
    huishoudelijk afval;
e) De tarieven Landtoeristenbelasting en watertoeristenbelasting zijn in 2019 geïndexeerd met
    2,55%;
f) De gemeentelijke leges zijn berekend voor de door of vanwege het gemeentebestuur verstrekte
    diensten. De leges zijn geïndexeerd met 2,55%;
g) De indexering bedraagt maximaal de macronorm.


Overzicht op hoofdlijnen van de diverse heffingen
De mogelijkheid tot belastingheffing is verankerd in de Gemeentewet (Gw). Hieronder vindt u een
opsomming van alle belastingen die geheven mogen worden, onderverdeeld in belastingen die in
2019 daadwerkelijk geheven zijn en belastingen die niet door Mook en Middelaar opgelegd worden.
Van belastingen die geheven worden, is door de raad een belastingverordening vastgesteld.
Een meer uitgebreide toelichting op de diverse belastingen vindt u terug in de Programmabegroting
2019.

Belastingen/heffingen in Mook en Middelaar
 Onroerende-zaakbelastingen               (art. 220 Gw);
         ozb eigenaren woningen;
         ozb eigenaren niet-woningen;
         ozb gebruikers niet-woningen;
 Baatbelasting (t/m 2023)                 (art. 222 Gw);
 Forensenbelasting                        (art. 223 Gw);
 Toeristenbelasting                       (art. 224 Gw);
         Landtoeristenbelasting;
         Watertoeristenbelasting;
 Hondenbelasting                          (art. 226 Gw);
 Precariobelasting                        (art. 228 Gw);
 Rioolheffing                             (art. 228a Gw);
 Leges                                    (art. 229 Gw).
 Reinigingsrecht bedrijven                (art. 229 Gw);
 Afvalstoffenheffing                      (art. 15.33 Wet Milieubeheer)

Belastingen/heffingen die niet geheven worden
 Belasting op roerende woon- en
    bedrijfsruimten (zoals woonboten)      (art. 221 Gw)
 Parkeerbelasting                         (art. 225 Gw)
 Reclamebelasting                         (art. 227 Gw)

Macronorm ozb
Er geldt geen drempel of tarievenlimiet voor de ozb per gemeente. Wel is er een landelijke
macronorm. Voor 2019 bedroeg deze macronorm bruto 4,0%. Deze is niet verder gecorrigeerd omdat



                                                  61
</pre>

====================================================================== Einde pagina 61 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 62 ======================================================================

<pre>2.1. Jaarverslag

de macronorm van 2018 niet is overschreden. Tarieven mogen dus maximaal met 4,0% stijgen (totaal
landelijk en los van de correctie op de woz-waarden). Vanaf 2020 is de macronorm vervangen door de
'benchmark woonlasten'.

Voor Mook en Middelaar is voor 2019 een indexering toegepast van 2,55%. Deze blijft beneden de
4,0% op macroniveau. In de raadsvergadering van 13 december 2018 zijn de tarieven voor 2019
vastgesteld. De hoogte van de individuele ozb-aanslag voor 2018 is berekend met een percentage
van de beschikte woz-waarde met waardepeildatum 1 januari 2018.


Aanduiding van de lokale belastingdruk
a. Tarieven
In onderstaand overzicht treft u de tarieven aan inzake de belastingen over de jaren 2016 t/m 2019.
De tarieven over 2019 zijn op 13 december 2018 door de raad vastgesteld.



Tarieven                                    2016                  2017             2018             2019

Algehele prijsindexatie
(inflatiecorrectie)                          1,10%                 1,15%            1,65%            2,55%

Ozb eig. woningen                          0,1378%               0,1349%          0,1327%          0,1264%
Ozb gebr. woningen                             n.v.t.                n.v.t.           n.v.t.           n.v.t.
Ozb eig. niet- woningen                    0,2153%               0,2142%          0,2210%          0,2145%
Ozb gebr. niet-woningen                    0,1722%               0,1713%          0,1767%          0,1715%

Rioolrechten                           €     230,10          €     232,40     €     234,73     €     237,07

Afvalstoffenheffing
vastrecht per halfjaar
(standaard 2 containers) *)            €      68,90          €      79,04     €      73,92     €      71,50
per kg restafval                       €       0,16          €       0,18     €       0,21     €       0,27
per kg GFT                             €       0,06          €       0,06     €       0,07     €       0,09

Reinigingsrecht
vastrecht per container per halfjaar   €      34,45          €      39,52     €      36,96     €      35,75
per kg                                 €       0,16          €       0,18     €       0,21     €       0,27

Toeristenbelastingen                   €        1,00         €        1,01    €        1,03    €        1,05


Hondenbelasting
1e hond                                €      51,96          €      52,56     €      53,40     €      54,72
extra honden: per hond                 €      72,72          €      75,56     €      76,80     €      78,72
kenneltarief                           €     362,04          €     366,24     €     372,24     €     381,72


Forensenbelasting


Klasse I ( tot € 50.000)               €     135,00          €     136,00     €     138,00     €     141,00
Klasse II ( 50.001 - 150.000)          €     252,00          €     255,00     €     259,00     €     265,00
Klasse III (150.001 – 250.000)         €     505,00          €     510,00     €     518,00     €     531,00
Klasse IV (250.001 – 350.000)          €     759,00          €     768,00     €     780,00     €     799,00
Klasse V (350.001 – 450.000)           €   1.013,00          € 1.025,00       € 1.040,00       €   1.066,00
Klasse VI (>=450.001)                  €   1.266,00           € 1.280,00       € 1.300,00      €   1.333,00




                                                        62
</pre>

====================================================================== Einde pagina 62 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 63 ======================================================================

<pre>                                                                                          Jaarstukken 2019

*) in 2016 is een eenmalige teruggave van € 10 per halfjaar in het tarief verdisconteerd.


Belastingdruk Mook en Middelaar

Lastendruk
De belastingaanslagen voor onroerende-zaakbelastingen (ozb), rioolrechten en afvalstoffenheffing,
vormen de lastendruk vanwege gemeentelijke heffingen. De uit de heffingen verkregen kengetallen
zijn:

      Een gemiddelde woningwaarde van € 291k ten behoeve van de ozb;
      Een gemiddeld ingezameld/gestort gewicht van 142 kg GFT en 232 kg restafval per huishouding
       per jaar (totaal 374 kg);
      Eén rioolaansluiting.

De gemiddelde lastendruk over de jaren 2016-2019 bedroeg (bedragen in euro’s).
(2019 voorlopige gegevens)

    Belastingdruk
                                                2016              2017             2018             2019
    Gemiddelde woningwaarde                     € 261.000        € 267.000        € 277.000        € 291.000
                                                   363 kg            387 kg           388 kg           374 kg
    Afval (per huishouden)                  (169 kg gft en    (143 kg gft en   (144 kg gft en   (142 kg gft en
                                              194 kg rest)      244 kg rest)     244 kg rest)     232 kg rest)
    Eigen woningbezitters:
    Ozb                                                 360              360              368              368
    Rioolheffing                                        230              232              235              237
    Afvalstoffenheffing                                 179              211              209              218
    Totaal                                              769              803              811              823
    Index (2011 = € 720 = 100%)                     107%              112%             113%             114%
    Huurders:
    Ozb                                                  0                0                0                0
    Rioolheffing                                         0                0                0                0
    Afvalstoffenheffing                                 179              211              209              218
    Totaal                                              179              211              209              218
    Index (2011 = € 198 = 100%)                        91%            107%             106%             111%

Gemiddelde stijging per jaar tussen 2011 en 2019: 1,8% per jaar voor eigenaren en 1,4% voor
huurders.


Belastingdruk andere gemeenten

COELO onderzoekt jaarlijks de woonlasten per huishouden. Naast de drie belastingen ozb,
afvalstoffenheffing en rioolheffing houdt Coelo ook rekening met een eventuele heffingskorting. In
onderstaande tabel zijn van een aantal buurgemeenten de woonlasten 2019 per gemeente
weergegeven.




                                                   63
</pre>

====================================================================== Einde pagina 63 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 64 ======================================================================

<pre>2.1. Jaarverslag



                                                Mook en         Gennep        Heumen           Cuijk
   Lastendruk 2019                              Middelaar


   Eigenaar-bewoner

   Eenpersoonshuishouden                           792            632            780            658

   Meerpersoonshuishouden                          839            683            884            667

   Rangnummer                                      307e           74e           311e            54e


   Huurder *)

   Eenpersoonshuishouden                           190            186            132            220

   Meerpersoonshuishouden                          238            237            196            228

   Rangnummer                                      53e            51e            19e            42e

*) alleen afvalstoffenheffing

Bron: Coelo (www.coelo.nl)

Kwijtscheldingsbeleid
Voor mensen met de laagste inkomens bestaat de mogelijkheid van een gehele of gedeeltelijke
kwijtschelding van de geheven belasting. Kwijtschelding is alleen mogelijk voor afvalstoffenheffing.
Kwijtschelding beïnvloedt de opbrengst van de afvalstoffenheffing in negatieve zin. Het is toegestaan
om deze inkomstenderving als kostenpost op te nemen in de tariefberekening van de
afvalstoffenheffing. Sedert 2010 gebeurt dat. De gemeente Mook en Middelaar hanteert een 100%
kwijtscheldingsnorm. Voor de hondenbelasting kan geen kwijtschelding worden aangevraagd.
In 2019 is voor € 27k kwijtschelding verleend, waarvan € 23k automatisch vooraf en € 5k na aanvraag
(en toewijzing) achteraf.


Stand van zaken inzake de Wet waardering onroerende zaken

Algemeen
De werkzaamheden rondom de woz (Wet waardering onroerende zaken) maken blijvend een
wezenlijk onderdeel uit van de uitvoering van de belastingheffing, met name voor de ozb. Daarom zijn
de activiteiten in dit kader opgenomen in deze paragraaf.
Op 23 februari 2019 zijn de woz-waarden beschikt. De waardebeschikking is opgenomen op het
aanslagbiljet Gemeentelijke Belastingen. Beschikkingen dienen binnen acht weken na aanvang van
het belastingjaar te worden verzonden. Deze termijn is gehaald.

Info inwoner
De gemeentelijke website is ingericht met een digitaal belasting- en woz-loket. Het is een klantgerichte
persoonlijke internetpagina, beveiligd met DigiD. Elke belastingplichtige inwoner kan hier terecht voor
informatie over de gemeentelijke belastingen en de woz. Aangeboden diensten zijn de woz-
beschikkingen, taxatieverslagen, aanslagbiljet, betalingen, openstaande posten, digitaal bezwaar
aantekenen en andere interactieve diensten. De doelstelling het volledig “op maat” informeren van de
belastingplichtigen is gerealiseerd.

Taxaties
De hertaxaties en permanente marktanalyse (PMA) zijn in 2019 uitgevoerd door de gemeente
Nijmegen. De waardebepaling vindt modelmatig plaats. De getaxeerde waarden moeten aansluiten bij
de transactieprijzen (gerealiseerde verkopen). Dit wordt gecontroleerd, onder andere door ratio-
controles en veldcontroles, door de taxateur. De Waarderingskamer ziet toe op de correcte uitvoering



                                                  64
</pre>

====================================================================== Einde pagina 64 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 65 ======================================================================

<pre>                                                                                  Jaarstukken 2019
van de woz. Op de internetpagina van de Waarderingskamer worden de bevindingen openbaar
gemaakt. De Waarderingskamer kwalificeert de uitvoering en kwaliteit van de woz in Mook met
“Voldoende” en heeft op 6 februari 2019 ingestemd met het bekendmaken aan belanghebbenden van
de woz-waarde voor 2019 (wat in februari 2019 ook gebeurd is).

De termijn voor het afhandelen van bezwaarschriften woz en belastingen is gesteld op de laatste dag
van het kalenderjaar waarin de aanslag c.q. beschikking werd verzonden, met een minimum van zes
weken. Deze termijn mag met zes weken verlengd worden.




                                                 65
</pre>

====================================================================== Einde pagina 65 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 66 ======================================================================

<pre>2.1. Jaarverslag

2.1.15. Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing


Portefeuillehouder
Wethouder Wienhoven

Wettelijk kader
Begroting
Deze paragraaf bevat op grond van artikel 11 BBV ten minste:
 een inventarisatie van de weerstandscapaciteit;
 een inventarisatie van de risico's;
 het beleid omtrent de weerstandscapaciteit en de risico's;
 een kengetal voor de:
  - netto schuldquote;
  - netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen;
  - solvabiliteitsratio;
  - grondexploitatie;
  - structurele exploitatieruimte;
  - belastingcapaciteit.

Op grond van artikel 18 ‘Financiële verordening gemeente Mook en Middelaar 2019’ hoeven er, naast
de wettelijk verplichte onderdelen, geen aanvullende gegevens vermeld te worden in deze paragraaf.

Jaarverslag
Op grond van artikel 26 BBV bevat deze paragraaf in het jaarverslag de verantwoording van hetgeen
in de overeenkomstige paragraaf in de begroting is opgenomen.

Weerstandscapaciteit

Deze paragraaf geeft inzicht in het vermogen van de gemeente Mook en Middelaar om niet-begrote
kosten die onverwachts optreden en substantieel zijn, te dekken. Tevens wordt inzicht gegeven in de
risico’s die per balansdatum zowel bekend als van belang zijn voor de financiële positie.

Tabel weerstandscapaciteit                                                        Bedragen x € 1.000
                                                                    Rekening     Begroting     Rekening
  Weerstandscapaciteit                                                  2018         2019          2019
  Exploitatie:
  Onvoorziene uitgaven                                                      5             5            5
  Onbenutte belastingcapaciteit
  -    onroerende zaakbelastingen                                       n.v.t.       n.v.t.        n.v.t.
  -    rioolheffing                                                         0            0             0
  -    afvalstoffenheffing                                                  0            0             0
  Totaal weerstandscapaciteit exploitatie                                   5            5             5

  Vermogen:
  -     algemene reserve                                               2.000         2.000        2.000
  -     vrij aanwendbaar deel Vrij Besteedbare Reserve                  n.v.t.        n.v.t.       n.v.t.
  -     stille reserves                                                 p.m.          n.v.t.       n.v.t.
  -     gerealiseerd resultaat boekjaar (voorstel toe te voegen
        aan VBR)                                                        n.v.t.
  Totale weerstandscapaciteit vermogen                                 2.000         2.000        2.000

  Totale weerstandscapaciteit                                          2.005         2.005        2.005




                                                       66
</pre>

====================================================================== Einde pagina 66 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 67 ======================================================================

<pre>                                                                                       Jaarstukken 2019

Onvoorzien
In de begroting is een structureel bedrag opgenomen van € 5k om eventuele incidentele onvoorziene
uitgaven op te kunnen vangen. Voor 2019 is hiervan € 0k aangewend (zie onderdeel '2.1.13 Bedrag
voor onvoorzien').

Algemene reserve
De algemene reserve zoals bedoeld in artikel 43, lid 1, letter a BBV is onderverdeeld in twee
afzonderlijke reserves. Dit zijn de (geblokkeerde) Algemene reserve en de Vrij Besteedbare Reserve.
De (geblokkeerde) Algemene reserve is wettelijk vrij aanwendbaar maar wordt primair volledig
aangemerkt als buffer voor het opvangen van financiële risico's. Daarom wordt deze reserve volledig
tot het weerstandsvermogen gerekend. Het niveau van de (geblokkeerde) Algemene reserve bedraagt
vanaf 2017 € 2.000k.

Vrij aanwendbaar deel VBR
Het (meerjarig) eindsaldo van de Vrij Besteedbare Reserve (VBR) was naar de stand van de begroting
vrij aanwendbaar. Voor de jaarrekening wordt deze post echter op ‘n.v.t.’ gezet omdat de bestaande
VBR veelal wordt ingezet als algemeen dekkingsmiddel voor (incidentele) investeringen. Daarnaast is
juist een (geblokkeerd) deel van € 2 miljoen afgesplitst van de VBR voor de dekking van de risico’s.
De VBR wordt daarom niet tot het weerstandsvermogen gerekend. Deze beleidslijn wordt al jaren
toegepast. De overige reserves zijn bestemmingsreserves en zijn in principe geoormerkt, hoewel de
raad vrij is om de bestemming hiervan naar eigen goeddunken te wijzigen.

Stille reserves
Onder de stille reserves vallen gronden of opstallen die onmiddellijk beschikbaar zijn voor verkoop en
zonder problemen voor de gemeentelijke huishouding ingezet kunnen worden om liquide middelen te
genereren. Wij stellen deze post op nihil (p.m.). De voormalige belegging in beheer bij ASR is de
afgelopen zeven jaar (2013-2019) verplicht overgeheveld naar 's Rijks schatkist. Hieruit vloeit dus ook
geen stille reserve meer voort.

Begroting- en rekeningresultaat
Een laatste factor die van belang kan zijn voor de weerstandscapaciteit, is het begrotings- en
rekeningresultaat. Over 2019 bedraagt het rekeningresultaat na mutaties reserves € 552k nadelig.
De inhoudelijke oorzaken worden in het onderdeel 'jaarrekening' toegelicht. Zoals verwoord bij het
onderdeel 'Vrij aanwendbaar deel VBR' maakt in Mook en Middelaar ook het resultaat geen deel uit
van het weerstandsvermogen, omdat een positief resultaat vrij te bestemmen is door de raad en een
negatief resultaat in principe ten laste komt van de VBR. Mocht de raad besluiten om bijvoorbeeld niet
de VBR, maar de algemene reserve te verhogen (of te verlagen), dan zal na besluitvorming de
weerstandscapaciteit wel verhoogd (of verlaagd) worden, middels een hogere (of lagere) algemene
reserve.


Risico's

Tegenover de weerstandscapaciteit staan risico’s, die niet (geheel) gedekt zijn en van substantieel
belang (kunnen) zijn. Het risico overzicht is voor de Programmabegroting 2019 ge-update. Deze
risico’s zijn ook vermeld in deze Jaarstukken 2019. Risico's zijn per definitie incidenteel, risico's komen
niet ten laste van het rekeningresultaat, maar worden gecompenseerd door de Algemene reserve (als
een risico zich voordoet) en voor risico's zijn geen voorzieningen getroffen. De waarschijnlijkheid dat
een risico zich voordoet wordt onderverdeeld in Zeer laag (10%), Laag (25%), Midden (50%), Hoog
(75%) en Zeer hoog (90%). Maatregelen kunnen zijn: Accepteren, Overdragen (bijv. verzekeren),
Preventief, Reductie (bedrag of risico verkleinen).


 Nr.         Categorie     Toelichting risico                          Toelichting maatregel
 STR/INC     Soort maatregel               Kwantificering        Risico-           Kans%          Berekende
                                              risico           inschatting                       omvang risico


 1           Verbonden      MGR                                        MGR
             partijen



                                                    67
</pre>

====================================================================== Einde pagina 67 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 68 ======================================================================

<pre>2.1. Jaarverslag

                         Uitgangspunt is dat de MGR zelf geen         Het ingeschatte weerstandsvermogen van
                         weerstandsvermogen opbouwt, maar dat         de MGR wordt 'doorgeschoven' naar de
                         deelnemende gemeenten hiermee                deelnemende gemeenten.
                         rekening houden. Rekening gehouden
                         moet worden met een berekend bedrag
                         van € 13k. Op basis van een kans van
                         50% bedraagt de kwantificering € 26k.

                         BNG
                         Zie bij nr. 4 Dividend (BNG)

                         Enexis
                         Zie bij nr. 5 Dividend (Enexis)

     INC    Accepteren                         € 100k           Midden             50%              € 50k


 2          Archief      Archief / Informatiebeheer                    Archief / Informatiebeheer
                         Het te bewaren (papieren) archief is op       De ontwikkelingen worden blijvend
                         huurbasis ondergebracht bij het Regionaal gemonitord en daar waar nodig financieel
                         Archief Nijmegen.                             vertaald.
                         De archieffunctie krijgt een nieuwe plaats
                         in de digitale samenleving. Centraal staat
                         wat er nodig is om digitale
                         overheidsinformatie beter duurzaam
                         toegankelijk te houden voor de
                         samenleving en de overheden zelf. Ook
                         raken de doelen en ambities van de
                         archiefsector steeds meer verbonden met
                         die van de I- en ICT-ontwikkelingen.
                         We zijn bijvoorbeeld verplicht aan te
                         sluiten op het e-depot (digitaal te bewaren
                         archieven).
                         Het koppelen van systemen en centraal
                         beheren van informatie is de basis om
                         informatie op een juiste manier te kunnen
                         ontsluiten. Voor onze inwoners komt dit
                         bijvoorbeeld tot uiting in de digitale
                         dienstverlening via de website.
                         De toekomst vraagt dat we ons
                         informatielandschap weloverwogen
                         inrichten mede in relatie tot
                         informatiebeveiliging. Deze ontwikkelingen
                         hebben budgettaire consequenties..
     INC    Accepteren                          € 150k          Zeer hoog             90%             € 135k


 3          Onderwijs    Het Kandinsky-college in Molenhoek is       De risico’s worden als ‘Midden’
                         een permanente nevenvestiging onder         bestempeld, temeer daar herstel van
                         bestuur van de Scholengroep Nijmegen.       schade verzekerd is. Daarnaast dateert de
                         De gemeente is op grond van de Wet          school uit 1984. Het is niet aannemelijk
                         Voortgezet Onderwijs verantwoordelijk       dat er op korte termijn (vervangende)
                         voor (vervangende) nieuwbouw, herstel       nieuwbouw nodig zal zijn. Door het
                         van constructiefouten, herstel van schade.  reserveren van toekomstige kapitaallasten
                         Voor dit laatste is zij verzekerd.          kan het risico gereduceerd worden.
                                                                     Middels de VJN 2018 is door de raad een
                                                                     voorbereidingskrediet van € 25k
                                                                     beschikbaar gesteld ten behoeve van een
                                                                     nader onderzoek naar de huisvesting van
                                                                     het Kandinsky-college. Op dit moment
                                                                     loopt het haalbaarheidsonderzoek.
     INC    Reductie                           € 120k           Midden              50%               € 60k


 4          Dividend     BNG                                          Het te ramen bedrag voor de
                                                                      dividendopbrengst van de BNG wordt




                                                   68
</pre>

====================================================================== Einde pagina 68 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 69 ======================================================================

<pre>                                                                                     Jaarstukken 2019
                       Van de BNG ontvangen wij o.b.v. ons           bepaald op hetgeen de Provincie in haar
                       aandelenbezit jaarlijks dividend over het     jaarlijkse begrotingsbrief vermeldt. Als
                       afgelopen jaar. Het beleid van de BNG is      hiervan wordt afgeweken, moet hiervoor
                       om 25% van de nettowinst uit te keren aan     een goede verklaring zijn. Het is altijd
                       de aandeelhouders. De verwachte               mogelijk dat (een deel van) de geraamde
                       dividenduitkering à € 313k (conform           dividendbaten niet gerealiseerd worden.
                       begrotingsbrief provincie) is structureel     Dit risico wordt laag ingeschat en
                       opgenomen in de begroting, echter het is      acceptabel bevonden.
                       een risico of het geraamde bedrag aan
                       inkomsten ook daadwerkelijk wordt
                       ontvangen.

    INC   Accepteren                        € 313k              Laag               25%              € 78,25k


5         Dividend     Wij zijn aandeelhouder van Enexis, die de    Het te ramen bedrag voor de
                       infrastructuur van de energievoorziening in  dividendopbrengst van Enexis wordt
                       bezit heeft. Daarnaast zijn wij              bepaald op hetgeen de Provincie in haar
                       aandeelhouder in enkele kleinere             jaarlijkse begrotingsbrief vermeldt. Als
                       vennootschappen die zijn opgericht bij de    hiervan wordt afgeweken, moet hiervoor
                       verkoop van Essent.                          een goede verklaring zijn. Het is altijd
                       In de begroting is rekening gehouden met     mogelijk dat (een deel van) de geraamde
                       een dividendopbrengst van € 86k.             dividendbaten niet gerealiseerd worden.
                                                                    Dit risico wordt laag ingeschat en
                                                                    acceptabel bevonden.
    INC   Accepteren                        € 86k               Laag               25%               € 21,5k


6         Haven        Dichtslibben haven mede als gevolg van      Wij hebben geen invloed op externe
                       extreme hoogwaterstanden. Geschatte         factoren, zoals waterstanden,
                       kosten herstel €125k. De exacte kosten      stroomsnelheden en mate van eventueel
                       voor het opslaan van het slib worden        dichtslibben. Dit risico valt hierdoor onder
                       bepaald door het tijdstip van baggeren en   de categorie ‘Accepteren’.
                       de opslagcapaciteit.
    INC   Accepteren                         € 125k           Midden             50%                  € 62,5k


7         Sociale      Woningbouwcorporaties sluiten voor het         Per 31 december 2017 (laatst
          woning-      uitvoeren van hun taak veelal leningen af      vastgestelde jaarstukken) staat er voor de
          bouw         waarbij de gemeente gevraagd wordt om          sociale woningbouw een bedrag aan
                       als achtervang te dienen. Hiermede wordt       leningen uit van ongeveer € 12,3 miljoen.
                       bereikt dat de geldgever met een lagere        Wij kwantificeren het risico op 10% van de
                       rentevergoeding genoegen neemt omdat           omvang van de leningen. Het risico dat er
                       de gemeente als achtervang een zekere          daadwerkelijk een beroep gedaan wordt
                       debiteur is. Sinds een aantal jaren is het     op de gemeente is minimaal.
                       Waarborgfonds Sociale Woningbouw
                       (WSW) in het leven geroepen, dat de
                       functie van de gemeente overneemt en
                       waardoor de woningbouwcorporaties met
                       slechts één instituut te maken hebben en
                       de zekerheid voor de gemeenten groter is.
                       Bestaande leningen blijven tot aan het
                       einde van de looptijd nog gewoon bij de
                       gemeenten als achtervang-instituut. Door
                       het WSW is de veiligheid nu nog beter
                       geborgd.
    INC   Accepteren                      € 1,2 miljoen        Zeer laag             10%               € 120k


8         Starters-    In de raad van april 2010 is de               De gemeente dient in dit fonds maximaal
          lening       Verordening starterslening vastgesteld.       € 130.000 te storten. De provincie Limburg
                       Hierbij is tevens een fonds in het leven      stort vervolgens maximaal een drievoudig
                       geroepen waarop starters op de                bedrag in het fonds (dus aandeel
                       woningmarkt een beroep kunnen doen            gemeente 25%, aandeel provincie 75%).
                       voor het aantrekken van een lening. Deze      De lener dient vervolgens de lening
                       lening wordt verstrekt onder bepaalde



                                                69
</pre>

====================================================================== Einde pagina 69 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 70 ======================================================================

<pre>2.1. Jaarverslag

                            voorwaarden en tot een maximum bedrag       volgens de bepalingen uit de verordening
                            tegen gunstige condities. Bij het           af te lossen aan de kredietverstrekkers.
                            vaststellen van de Jaarstukken 2014 is      Startersleningen lopen via de SVn.
                            door de raad besloten om het plafond van
                            de starterslening te verhogen naar € 130k.
      INC    Accepteren                           € 130k            Laag              25%               € 32,5k


 9           Borgstelling   De gemeente Mook en Middelaar heeft          De stand per 31 december 2017 van de
                            zich borg gesteld naar de Rabobank ten       lening bedraagt € 31k. Door aflossingen
                            behoeve van een door de Stichting            door De Maasvallei wordt de
                            Sportpark De Maasvallei afgesloten           kwantificering jaarlijks lager. Per 31
                            geldlening van € 200k. Een en ander in       december 2019 bedraagt de lening naar
                            het kader van de privatisering van           verwachting € 10k. Er is (nog) geen
                            sportpark Maasvallei.                        overzicht verstrekt. Het risico wordt bij de
                                                                         begroting 2021 aangepast naar de laatste
                                                                         stand van zaken.
      INC    Reductie                            € 31k               Laag               25%                € 7,75k

 10          UPW            Eigen risico UPW à € 130.000. (8,75% van Uitgangspunt is 100% kosten t.o.v. de
                            Rijksbudget is eigen risico, daarboven       ontvangen bijdragen van het Rijk. Het
                            ontvangen we de Vangnetuitkering.            eigen risico onder de vangnetuitkering
                            Het risico voor 2019 wordt niet heel hoog    wordt geaccepteerd als risico. Jaarlijks
                            ingeschat. In 2018 hebben we een             wordt de stand van zaken m.b.t. het eigen
                            overschot. Het budget voor 2019 is nog       risico / mogelijke aanvraag voor de
                            niet bekend.                                 vangnetuitkering, voorgelegd aan de raad.
      INC    Accepteren                          € 130k             Midden              50%               € 65k


                                                                                    bedragen x € 1.000
 Risico                                  Incidenteel                                Structureel
                             Kwantificering     Berekend bedrag          Kwantificering    Berekend bedrag
 Zeer laag   (10%)                     1.200                120                         0                0
 Laag        (25%)                        560               140                         0                0
 Midden      (50%)                        475               238                         0                0
 Hoog        (75%)                          0                 0                         0                0
 Zeer hoog   (90%)                        150               135                         0                0
 Totaal                                2.385                633                         0                0

Het totaal van het berekende risicobedrag komt daarmee uit op € 633k.

Beleid omtrent weerstandscapaciteit en risico's
Relatie weerstandsvermogen en risico's
De ratio tussen de weerstandscapaciteit en de risico's is het weerstandsvermogen. De
weerstandscapaciteit is de hoeveelheid aan middelen en mogelijkheden waarover de gemeente
beschikt of kan beschikken om niet begrote kosten te dekken. De risico's betreffen risico's waarvoor
geen (andere) maatregelen zijn getroffen en die van materiële betekenis kunnen zijn in relatie tot de
financiële positie.

Het weerstandsvermogen is de mate waarin de gemeente in staat is om mogelijke tegenvallers op te
vangen zonder dat dit onmiddellijk invloed heeft op het beleid. Het weerstandsvermogen is van belang
voor het bepalen van de gezondheid van de financiële positie van de gemeente. In Mook en Middelaar
wordt de weerstandscapaciteit bepaald door de hoogte van een 'geblokkeerde' algemene reserve. De
onvoorziene uitgaven, de onbenutte belastingcapaciteit en de stille reserves worden buiten
beschouwing gelaten.

Weerstandsvermogen
De weerstandscapaciteit bedraagt eind 2019 € 2 miljoen.
Als de risico’s zoals deze hiervoor benoemd zijn, worden afgezet tegen de weerstandscapaciteit, kan
worden geconcludeerd dat de gemeente Mook en Middelaar op dit moment meer dan voldoende
capaciteit heeft om eventuele risico’s op te vangen.




                                                    70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 70 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 71 ======================================================================

<pre>                                                                                        Jaarstukken 2019

                                                                                     bedragen x € 1.000
       Soort risico            Berekende             Huidige            Huidig weerstandsvermogen
                                omvang             weerstands-        dekking in %       overdekking
                                risico’s            capaciteit
 Incidentele risico's                      633                2.000              316%               1.367
 Structurele risico's                        0                    5                0%                   5
 Totaal                                    633                2.005              317%               1.372



Kengetallen

                                                                          Verloop van de kengetallen
Kengetallen                                                               R2018      B2019 *)      R2019
1a) netto schuldquote                                                      -/- 39%      -/- 37%    -/- 32%
1b) netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen           -/- 41%      -/- 37%    -/- 32%
2) solvabiliteitsratio                                                         46%          47%        42%
3) grondexploitatie                                                             0%            0%        0%
4) structurele exploitatieruimte (begroting)                            -/- 6% **)        -/- 5%        0%
5) belastingcapaciteit                                                       112%         114%       114%
*) betreft primitieve begroting
**) herrekend t.o.v. vastgestelde jaarstukken 2018.

1a Netto schuldquote
De netto schuldquote geeft inzicht in het niveau van de schuldenlast ten opzichte van de eigen
middelen. Het geeft zodoende een indicatie in welke mate de rentelasten en aflossingen op de
exploitatie drukken.
Een negatieve schuldquote is feitelijk een overschot. Doordat een langlopende lening jaarlijks wordt
afgelost daalt de netto schuldquote (in dit geval meer negatief).

1b Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen
Omdat de lening aan deelnemingen eind 2019 nihil is, is dit kengetal gelijk aan het kengetal van 1a.

2 Solvabiliteitsratio
Het solvabiliteitsratio geeft aan in welke mate wij in staat zijn om op de lange termijn aan de financiële
verplichtingen te voldoen. Zoals uit de balans valt op te maken, bedraagt het eigen vermogen € 7,5
miljoen en het totaal vermogen € 17,8 miljoen. Dit betekent dat de verhouding eigen vermogen/totaal
vermogen 0,42 is. De gangbare minimumnorm voor deze solvabiliteitsratio ligt bij niet-financiële
ondernemingen tussen de 0,25 en 0,40. Hoe hoger de ratio hoe solvabeler de organisatie is. Met een
ratio van 0,42 voldoet de gemeente Mook en Middelaar ruimschoots aan de gangbare minimumnorm.

3 Grondexploitatie
Dit kengetal geeft weer hoe de waarde van de grond zich verhoudt tot de totale (geraamde) baten.
Voor de berekening van dit kengetal worden de niet in exploitatie genomen gronden en de bouwgrond
in exploitatie bij elkaar opgeteld en gedeeld door de totale baten uit de jaarrekening en uitgedrukt in
een percentage. De gemeente Mook en Middelaar heeft geen actieve grondexploitaties (aankopen,
bouw- en woonrijp maken en weer verkopen). Op de balans is geen voorraad 'Onderhanden werk,
waaronder bouwgronden in exploitatie' opgenomen. Het kengetal bedraagt 0%.

4 Structurele exploitatieruimte
Dit kengetal is van belang om te kunnen beoordelen welke structurele ruimte de gemeente heeft om
de eigen lasten te dragen De structurele exploitatieruimte is gebaseerd op de primitieve begroting en
bedraagt over 2019 (afgerond) -/- 5%. Echter, omdat deze Jaarstukken in 2019 worden opgesteld en
vastgesteld in 2020, is het logischer om hier het meest recente percentage te vermelden. Dit betreft
het percentage uit de Programmabegroting 2020. Dit is 0%.




                                                      71
</pre>

====================================================================== Einde pagina 71 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 72 ======================================================================

<pre>2.1. Jaarverslag


5 Belastingcapaciteit
De belastingcapaciteit wordt berekend op basis van de woonlasten (ozb, rioolrecht,
afvalstoffenheffing) van een belastingplichtige (meerpersoonshuishouden) in Mook en Middelaar (in
2019) ten opzichte van het landelijk gemiddelde van het vorige begrotingsjaar (2018). De tarieven van
Mook en Middelaar voor 2019 zitten boven het landelijk gemiddelde van 2018. Hierbij merken wij op
dat de ozb alleen met de inflatie stijgt en het rioolrecht in 2019 volgens het GRP met 1% is gestegen.
Verder zijn de afvalstoffenheffing en rioolrecht maximaal 100% kostendekkend.


Onderlinge verhouding tussen de kengetallen in relatie tot de financiële positie

De diverse kengetallen zijn onderling redelijk consistent en bevestigen het beeld van een gezonde
financiële positie. Mook en Middelaar heeft slechts één uitstaande geldlening van € 0,9 miljoen (per
31-12-2019, exclusief de kortlopende aflossingsverplichting), die jaarlijks met zo’n € 181.500 wordt
afgelost. Aan de andere kant is er ruim € 6 miljoen aanwezig in ’s Rijks schatkist.
Qua exploitatie is er een structureel sluitende begroting. Op basis van de categoriale indeling zit de
gemeente Mook en Middelaar overwegend in categorie A (minst risicovol) en B. Alleen qua
belastingcapaciteit zit Mook en Middelaar boven het landelijk gemiddelde en valt hiermee in categorie
C.

  Kengetal                    Waarde M&M         Categorie A          Categorie B          Categorie C
  1a. Netto schuldquote           -/- 32%
                                                        < 90%             90-130%               > 130%
      zonder correctie
  1b. Netto schuldquote met       -/- 32%
                                                        < 90%             90-130%               > 130%
      correctie
  2. Solvabiliteitsratio           42%                  >50%               20-50%                <20%
  3. Grondexploitatie               0%                  <20%               20-35%                >35%
  4. Structurele                            0%
                                                 begroting positief   begroting neutraal   begroting negatief
      exploitatieruimte
  5. Belastingcapaciteit                 114%           <95%              95-105%               >105%

Overwegend kan gezegd worden dat Mook en Middelaar op basis van deze financiële kengetallen er
financieel goed voor staat.


Gebeurtenissen na balansdatum
Coronavirus
De uitbraak van het Coronavirus (SARS-Cov-2) eind februari 2020, en de ziekte COVID-19 die het
virus kan veroorzaken, heeft een enorme impact op ons allemaal. De (wereldwijde) pandemie leidt tot
ongekende omstandigheden. Voor de aanpak van het virus en COVID-19 kijken wij, aanvullend op de
landelijk maatregelen van het Rijk, wat we kunnen doen. Dit raakt veel beleidsterreinen van onze
organisatie. De belangrijkste gevolgen voor zover deze op dit moment zijn in te schatten zijn:

Gevolg:                                                  Mogelijk financieel effect:
- Toename zorgvraag Sociaal Domein                       € 220k - € 320k
- Toename beroep op bijstand                             € 100k - € 790k
- Toename risico’s paragraaf weerstandsvermogen          € 10k - € 190k

We streven naar een zo adequaat mogelijke uitvoering van de landelijke en lokale maatregelen.
Daarnaast streven we naar zoveel mogelijk continuïteit van de reguliere werkzaamheden en van
noodzakelijke (digitale) besluitvorming. Hiervoor hebben wij de nodige interne maatregelen genomen.




                                                   72
</pre>

====================================================================== Einde pagina 72 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 73 ======================================================================

<pre>                                                                                   Jaarstukken 2019

2.1.16. Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen


Portefeuillehouder
Wethouder Wienhoven

Wettelijk kader
Begroting
Deze paragraaf bevat op grond van artikel 12, lid 1 BBV ten minste de volgende kapitaalgoederen:
 wegen;
 riolering;
 water;
 groen;
 gebouwen.

Van deze kapitaalgoederen wordt op grond van artikel 12, lid 2 BBV aangegeven:
 het beleidskader;
 de uit het beleidskader voortvloeiende financiële consequenties;
 de vertaling van de financiële consequenties in de begroting.

Daarnaast bevat deze paragraaf op grond van artikel 19 ‘Financiële verordening gemeente Mook en
Middelaar 2019’:
a) de voortgang van het geplande onderhoud;
b) de omvang van het eventueel achterstallige onderhoud.

Jaarverslag
Op grond van artikel 26 BBV bevat deze paragraaf in het jaarverslag de verantwoording van hetgeen
in de overeenkomstige paragraaf in de begroting is opgenomen.
Algemeen

De provincie besteedde in haar verdiepingsonderzoek van 2011 uitvoerig aandacht aan dit onderdeel
van de begroting. Nu zijn er per voorziening visiedocumenten en afzonderlijke beheers- en
onderhoudsplannen. Bij de raadsvoorstellen en -besluiten tot vaststelling van de diverse plannen zijn
er uitspraken gedaan over de mate van het gewenste onderhouds- c.q. voorzieningenniveau. Bij de
behandeling van de diverse onderdelen in deze paragraaf zullen wij hierop terugkomen.


Wegen

1.   Wegen

Beleid
In de raadsvergadering van 12 december 2019 is door u het Wegenbeheerplan 2020-2024
vastgesteld. Door de vaststelling is het wegonderhoud voor de komende jaren gewaarborgd. Op basis
van dit plan wordt binnen de gemeente het beheer en onderhoud van wegverhardingen structureel en
planmatig uitgevoerd. Tevens is het uitvoeren van het niet planmatig ‘klein onderhoud’ als financieel
onderdeel opgenomen in het plan. Voor het structurele onderhoud wordt jaarlijks een
onderhoudsprogramma opgesteld. De onderhoudsmaatregelen worden vertaald in een bestek of
werkbeschrijving en in concurrentie aanbesteed. Bij deze werkzaamheden wordt gestreefd naar
samenwerking met andere overheden (gemeenten). Voor de bekostiging van het in stand houden en
het onderhoud is al sinds jaren de voorziening Rationeel wegbeheer in het leven geroepen. In 2019 is
nog conform het beheerplan 2015-2019 onderhoud uitgevoerd aan de wegen (verhardingen) binnen
de gemeente. Dit in de vorm van plaatselijk herstel en structureel onderhoud.

Financiële consequenties
Voorziening Rationeel wegbeheer:
Geraamde uitgaven € 165k, werkelijke kosten in 2019 € 180k.




                                                 73
</pre>

====================================================================== Einde pagina 73 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 74 ======================================================================

<pre>2.1. Jaarverslag


Voortgang onderhoud
In 2019 zijn er plaatselijke herstelwerkzaamheden uitgevoerd en het structurele, planmatige
onderhoud aan de verhardingen.

Omvang achterstallig onderhoud
Bij wegen is geen sprake van achterstallig onderhoud.

2. Kunstwerken (bruggen)

Beleid
In de raadsvergadering van 15 september 2016 is door u het Meerjaren onderhoudsplan bruggen
vastgesteld. Hierbij gaat het om de (verkeers)bruggen Witteweg te Plasmolen en Cuijksesteeg te
Mook. Het plan is een doorkijk naar de onderhoudsbehoefte van 2017 tot 2067. Dit alles gebaseerd op
een 'bundeling' van gedane onderzoeken en inspecties. In navolging van de vaststelling van het plan,
is de voorziening Groot onderhoud bruggen ingesteld.

Financiële consequenties
In de exploitatie 2019 is uit de VBR € 423k beschikbaar gesteld, werkelijk € 423k uitgegeven.
Voorziening Groot onderhoud bruggen is € 0 geraamd (in 2018 € 115k, werkelijk € 31k) werkelijk € 164k
uitgegeven.

Voortgang onderhoud
In 2019 is de brug Witteweg compleet onderhouden. Op de brug Cuijksesteeg is een springbeveiliging
aangebracht.

Omvang achterstallig onderhoud
Bij kunstwerken (bruggen) is geen sprake van achterstallig onderhoud.


3. Openbare verlichting

Beleid
Het dagelijks onderhoud aan de openbare verlichting is ondergebracht in een onderhoudsbestek dat
gezamenlijk met de gemeenten Gennep en Bergen is aanbesteed. Daarnaast wordt er invulling
gegeven aan het Vervangingsplan openbare verlichting dat de gemeenteraad in december 2015 heeft
vastgesteld. Een plan om te komen tot een moderner en duurzamer areaal aan verlichting. De
vervanging wordt gecommuniceerd met de bewoners en men is in de gelegenheid om zelf met
voorstellen te komen.

Financiële consequenties
Vervangingsplan OVL:
Krediet masten € 102k begroot, inclusief kredietoverheveling van vorig jaar (BGO), € 89k uitgegeven.
Krediet armaturen € 89k begroot, inclusief BGO, € 75k uitgegeven.
Exploitatie en onderhoud begroot € 56k, uitgegeven € 53k.

Voortgang onderhoud
Onderhoud overeenkomstig het onderhoudsbestek wordt uitgevoerd, zoals: ieder jaar groepsremplace
van lampen en het verhelpen van storingen. Er is geen achterstallig onderhoud. Er is invulling
gegeven aan het Vervangingsplan.

Omvang achterstallig onderhoud
Bij openbare verlichting is geen sprake van achterstallig onderhoud.




                                                  74
</pre>

====================================================================== Einde pagina 74 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 75 ======================================================================

<pre>                                                                                       Jaarstukken 2019


Riolering
Beleid
De gemeente heeft watertaken op het gebied van afvalwater, hemelwater en grondwater. Deze taken
hebben het karakter van zorgplichten. De gemeentelijke watertaken zijn verankerd in de Wet
milieubeheer (afvalwater) en de Waterwet (hemelwater en grondwater). In navolging van deze taken is
het opstellen en het operationeel hebben van een geldend Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) een
wettelijke verplichting. Naast de technische en beleidsmatige aspecten maakt een financiële paragraaf
onderdeel uit van het plan. In de raadsvergadering van 8 december 2016 is door de gemeenteraad
een nieuw Gemeentelijk Rioleringsplan vastgesteld, met de planperiode, 2017-2021.
Naast het in stand houden en verbeteren van het rioolstelsel wordt er in het plan nadrukkelijk rekening
gehouden met het terugdringen van de kans op wateroverlast door hevige neerslag. Een van de
maatregelen hierbij is het afkoppelen van verhardingen die op de riolering zijn aangesloten. Hierbij
wordt ook ingezet op het informeren en betrekken van particulieren (inwoners, bedrijven en Destion).
Dit om te komen tot bewustwording van de gevolgen van klimaatverandering en een gezamenlijke
aanpak van de problematiek. In 2016 zijn hiervoor de 'eerste stappen' gezet in de vorm van
bewonersbijeenkomsten. In samenwerking met het Waterschap Limburg is er een subsidie ingesteld
voor afkoppelen van verhardingen voor particulieren. Dit bleek een goede stimulans en hier is dan ook
goed gebruik van gemaakt, waardoor het volledige subsidiebedrag is opgebruikt. In 2019 hebben we
uit de DHZ gelden de subsidie voort kunnen zetten tot 2020. Dit heeft in 2019 geresulteerd in 11
afkoppelingen. In combinatie met herinrichtingswerkzaamheden in de openbare ruimte zijn er
(weg)verhardingen afgekoppeld van het riool.
Het overleg met het kerkbestuur en het Bisdom over het gebruik van het terrein nabij de kerk in
Molenhoek voor een infiltratievoorziening verloopt positief. Het bisdom werkt mee en als de notaris de
benodigde papieren overhandigt kunnen we daarmee aan de slag.

Financiële consequenties
Het krediet Vervanging riool is begroot op € 1.186k, inclusief BGO. Er is € 49k uitgegeven. Gevraagd
wordt € 776k via kredietoverheveling in 2020 uit te geven.
Het krediet Milieumaatregelen is begroot op € 370k, inclusief BGO. Werkelijke kosten -/- baten € 28k.
In het bedrag is voor het afkoppelen van het riool subsidie ingepland van € 15k in 2017 en in 2018.
Voor de bijdrage van het waterschap aan de subsidie is nog een bedrag van € 27k binnengekomen.
Totaal is dat € 49k. Aan subsidies is er tot 2019 € 55k uitgekeerd. In 2019 is er € 13k verstrekt. Er is in
2019 een aanvraag gedaan om € 30k uit te keren uit de subsidie DHZ uit de regio die voor 50% het
resterend bedrag af zal dekken en de subsidie uitkeringen voor 2019 en 2020 voor 50% zullen
afdekken. De overige 30k dekking zal uit de investering gehaald worden. Gevraagd wordt € 342k via
kredietoverheveling in 2020 uit te geven. De kredietoverheveling is om de projecten Centrumplan
Mook, infiltratievoorziening kerk Stationsstraat die in het GRP staan nog uit te voeren. In de exploitatie
is aan onderhoud riool € 58k begroot en € 61k uitgegeven.

Voortgang onderhoud
Het dagelijkse en planmatig onderhoud aan de riolering is inzichtelijk en uitgevoerd, zo ook zijn de
mogelijkheden benut voor het afkoppelen van verhardingen die zijn aangesloten op de riolering. Er is
geen sprake van achterstallig onderhoud.

Omvang achterstallig onderhoud
Bij riolering is geen sprake van achterstallig onderhoud.



Water
Passantenhaven


(Oppervlakte)water
Beleid
De Maashaven in Mook is in beheer en onderhoud van de gemeente. Ook het op diepte houden van
de haven maakt hier deel van uit. Hiervoor wordt periodiek de diepgang in de haven gemeten. Op



                                                    75
</pre>

====================================================================== Einde pagina 75 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 76 ======================================================================

<pre>2.1. Jaarverslag

basis van de resultaten hiervan zijn er tot op heden geen maatregelen nodig geweest om de haven
bereikbaar en bevaarbaar te houden.

Financiële consequenties
in 2019 is € 0 aan havengelden binnengekomen door de werkzaamheden aan de Maas.

Voortgang onderhoud
De diepte van de haven wordt geregeld gemeten, geen bijzonderheden.

Omvang achterstallig onderhoud
Bij (oppervlakte)water is geen sprake van achterstallig onderhoud.



Watergangen
Beleid
Het onderhouden van de watergangen waardoor de door- en afvoer van water is gewaarborgd.

Financiële consequenties
Nihil.

Voortgang onderhoud
Het onderhoud van de watergangen verloopt conform een jaarlijks onderhoudsschema.
De watergangen zijn onderhouden.
Geen bijzonderheden.

Omvang achterstallig onderhoud
Bij watergangen is geen sprake van achterstallig onderhoud.



Groen (parken, plantsoenen, bomen en sportvelden)
Beleid
De gemeente is verantwoordelijk voor het beheer en onderhoud van het openbaar groen en de
sportvelden op het sportpark in Middelaar.

Financiële consequenties
De uitgevoerde aanleg- en onderhoudswerkzaamheden zijn binnen de beschikbare budgetten
uitgevoerd.

Voortgang onderhoud
Het reguliere onderhoud van de plantsoenen wordt uitgevoerd door Buitenwerk/INTOS.
Naast het reguliere onderhoud zijn in 2019 enkele bomen en plantsoenvakken in de Eikenlaan
vervangen. Binnen het project dijkversterking Mook zijn langs het fiets- voetpad in de Middelweerd
nieuwe bomen geplant. Op basis van de uitgevoerde boomveiligheidsinspecties zijn bomen gesnoeid.
Deels uitgevoerd door de eigen dienst en deels door een boomverzorgingsbedrijf. De dorpscentra zijn
opgefleurd met bloempiramides en hanging baskets.

Verder is in 2019 een start gemaakt met de renovatie van enkele versleten plantsoenen. In de
Hertogstraat is een plantsoen aangepakt. Verder is de renovatie van zeven plantsoenvakken in de
Singel voorbereid. De uitvoering staat voor het voorjaar 2020 op de rol. Bij beide projecten zijn de
buurtbewoners geraadpleegd over de wijze van renoveren. De wensen van bewoners zijn
meegenomen in de uitvoeringsplannen.

Het reguliere onderhoud (maaien, bemesten, beregenen e.d.) van de sportvelden in Middelaar wordt
verzorgd door de eigen dienst. Daarnaast zijn de velden in de zomerstop doorgezaaid en speelklaar
gemaakt door een gespecialiseerde aannemer. De sportvelden op het sportpak in Mook zijn
geprivatiseerd en worden onderhouden door de daartoe ingestelde Beheerstichting.




                                                  76
</pre>

====================================================================== Einde pagina 76 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 77 ======================================================================

<pre>                                                                                Jaarstukken 2019
Omvang achterstallig onderhoud
Bij groen is geen sprake van achterstallig onderhoud.


Gebouwen
Beleid
Onze gemeente is verantwoordelijk voor het beheer en het bouwkundig en technisch onderhoud van
de navolgende in haar bezit zijnde gebouwen, te weten:
 Gemeentehuis;
 Werkplaats voor Gemeentewerken annex brandweerkazerne;
 Zoutloods;
 KCA-depot bij de werkplaats;
 Sportaccommodatie de Heikant te Middelaar;
 Sportaccommodatie de Maasvallei te Mook;

In 2019 is bij sportaccommodatie de Maasvallei in Mook de buitenverlichting vervangen door LED-
lampen.
De update van de brandmeldinstallatie van het gemeentehuis is in 2019 uitgevoerd. Tevens is de
buitenkant van het gemeentehuis geschilderd en is het doek van de markiezen vervangen.

Eind 2019 is de brandweerkazerne conform de afspraken teruggekocht van de Veiligheidsregio
Limburg Noord.

Financiële consequenties
In 2019 zijn binnen de bestaande budgetten onderhouds- en reparatiewerkzaamheden uitgevoerd.
Reserve onderhoud gemeentehuis: begroot € 80k, werkelijk € 78k uitgegeven.

Voorziening Onderhoud gebouw gemeentewerken: begroot € 11k, werkelijk € 8k.
Voorziening Onderhoud KCA-depot: begroot € 1k, geen uitgaven.
Voorziening Onderhoud sportaccommodaties: begroot € 11k, werkelijk € 12k uitgegeven.

Voortgang onderhoud
Aan het gemeentehuis is, met het oog op toekomstige aanpassingen in het kader van duurzaamheid,
onderhoud gepleegd voor zover dit nodig was voor de veiligheid en de continuïteit van de
werkprocessen. Het onderhoud aan de overige gebouwen is uitgevoerd conform planning. In 2020
wordt een nieuw Meerjarig Onderhoudsplan (MJOP) opgesteld, dat in de begroting 2021 kan worden
verwerkt.

Omvang achterstallig onderhoud
Er is geen achterstallig onderhoud.




                                                 77
</pre>

====================================================================== Einde pagina 77 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 78 ======================================================================

<pre>2.1. Jaarverslag

2.1.17. Paragraaf Financiering


Portefeuillehouder
Wethouder Wienhoven

Wettelijk kader
Begroting
Deze paragraaf bevat op grond van artikel 13 BBV in ieder geval de beleidsvoornemens ten aanzien
van het risicobeheer van de financieringsportefeuille en geeft inzicht in de rentelasten, het
renteresultaat, de wijze waarop rente aan investeringen, grondexploitaties en taakvelden wordt
toegerekend en de financieringsbehoefte.

Daarnaast bevat deze paragraaf op grond van artikel 17 ‘Financiële verordening gemeente Mook en
Middelaar 2019’ in ieder geval de liquiditeitenplanning en de financieringsbehoefte.

Jaarverslag
Op grond van artikel 26 BBV bevat deze paragraaf in het jaarverslag de verantwoording van hetgeen
in de overeenkomstige paragraaf in de begroting is opgenomen.

Algemeen
In de Wet financiering decentrale overheden (Wet fido) zijn de kaders gesteld voor een verantwoorde
professionele inrichting en uitvoering van de treasuryfunctie van de decentrale overheden. De
treasuryfunctie behelst het sturen en beheersen van, het verantwoorden over en het toezicht houden
op de financiële vermogenswaarden, de financiële geldstromen, de financiële posities en de hieraan
verbonden risico’s. De Wet fido zet sterk in op de eigen lokale verantwoordelijkheid. In de wet zijn
normeringen vastgelegd die als richtsnoer dienen voor het lokale handelen. De gemeente en
toezichthouder kunnen in samenspraak hiervan afwijken.


Risicobeheer financieringsportefeuille
Lening
Op dit moment is er één langlopende lening afgesloten met een vast rentepercentage gedurende de
gehele looptijd (tot en met 2025). Hierdoor is er nauwelijks tot geen renterisico.

Renterisiconorm (Wet fido)
De renterisiconorm geeft een norm voor het renterisico op de vaste schuld en heeft als doel het
renterisico bij (her)financiering te beheersen. Vanaf 1 januari 2009 houdt deze norm in dat de jaarlijks
verplichte aflossingen en de renteherzieningen niet meer mogen bedragen dan 20% van het
begrotingstotaal.

                                                                                 bedragen x € 1.000
 Renterisiconorm                                                                   2019         2018

 1                 Renteherzieningen op leningen o/g                                     0           0
 2                 Betaalde aflossingen                                                182         182
 3                 Renterisico (1+2)                                                   182         182

 4                 Renterisiconorm                                                   3.245       3.137
 5a = 4 > 3        Ruimte onder renterisiconorm                                      3.063       2.955
 5b = 4< 3         Overschrijding renterisiconorm                                        -           -

 Berekening
 4a                Het bij ministeriële regeling vastgesteld percentage               20%         20%
 4b                Begrotingstotaal (lasten prim. begroting)                        16.223      15.685
 4                 Renterisiconorm                                                   3.245       3.137

Uit voorgaande tabel blijkt dat gemeente Mook en Middelaar ruim binnen de gestelde renterisiconorm
blijft.



                                                       78
</pre>

====================================================================== Einde pagina 78 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 79 ======================================================================

<pre>                                                                                  Jaarstukken 2019
Rentebeheer

Rentelasten
In deze jaarrekening is een rentelast opgenomen voor de langlopende lening o/g van de BNG. Dit
betreft een lening met een vast rentepercentage van 5,58%. Er wordt geen (administratieve) rente
meer over het eigen vermogen berekend. De rentelast over de langlopende lening bedraagt € 62k.

Renteresultaat en rentetoerekening
Het renteresultaat is het saldo van de netto rentekosten en de rente die wordt doorberekend aan de
producten.

Toerekening rente
 a   De externe rentelasten over de korte en lange financiering                              €             63
 b   De externe rentebaten (idem)                                                     -/-    €             22
     Saldo rentelasten en rentebaten                                                                       41
 c1 De rente die aan de grondexploitatie moet worden doorberekend                     -/-                   0
 c2 De rente van projectfinanciering die aan het betreffende taakveld moet            -/-                   0
     worden toegerekend
 c3 De rentebaat van doorverstrekte leningen indien daar een specifieke                                     0
     lening voor is aangetrokken (= projectfinanciering), die aan
     het betreffende taakveld moet worden toegerekend
     Aan taakvelden toe te rekenen externe rente                                                           41
 d   Rente over eigen vermogen                                                                              0
 1
 d   Rente over voorzieningen                                                                               0
 2
     Totaal aan taakvelden toe te rekenen rente                                                             41
 e   De aan taakvelden toegerekende rente (renteomslag)                               -/-                   66
 f   Renteresultaat op het taakveld Treasury                                                               -25

Rente wordt alleen toegerekend aan de taakvelden Riolering en Afval, waarbij kosten middels een
heffing integraal worden verhaald. De investeringen op deze twee taakvelden worden op basis van
een vast percentage van 3% annuïtair afgeschreven (€ 66k). Alle overige investeringen worden met
0% rente lineair afgeschreven. De rentebaat is met ingang van 2020 vervallen. De rentelast neemt
jaarlijks af en is vanaf 2026 nihil.

Liquide middelen

Kasgeldlimiet (Fido)
De kasgeldlimiet geeft een maximumbedrag aan dat de betreffende gemeente aan kort geld mag
aantrekken. De omvang bedraagt een in de ‘Uitvoeringsregeling financiering decentrale overheden’
vastgelegd percentage van het totaal van de jaarbegroting. Sinds 2005 is dit percentage vastgesteld
op 8,5% en is tot nu toe ongewijzigd.
                                                                             bedragen x € 1.000
 Kasgeldlimiet
 Omvang primitieve begroting per 1 januari 2019 (= grondslag)                                    16.223
 1.     Toegestane kasgeldlimiet
 -      In procenten van de grondslag                                                             8,50%
 -      In bedrag van de grondslag                                                                 1.379
 2.     Omvang vlottende korte schuld
 -      Opgenomen gelden korter dan 1 jaar                                                            0
 -      Schuld in rekening-courant                                                                    0
 -      Gestorte gelden van derden korter dan 1 jaar                                                  0
 -      Overige geldleningen, niet zijnde vaste schuld                                                0
        Totale omvang van de vlottende schuld                                                         0
 3.     Vlottende middelen
 -      Contante gelden in kas                                                                        2
 -      Tegoeden in rekening-courant (bank)                                                         130
 -      Overige uitstaande gelden korter dan 1 jaar (SKB)                                         6.036
        Totale omvang van de vlottende middelen                                                   6.168
 4.     Toets kasgeldlimiet
 -      Totaal netto vlottende schuld (2)-(3)                                                     -6.168



                                                     79
</pre>

====================================================================== Einde pagina 79 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 80 ======================================================================

<pre>2.1. Jaarverslag

 -          Toegestane kasgeldlimiet (1)                                                                      1.379
            Ruimte (+)/Overschrijving (-) = (1)-(4)                                                           7.547

Dit betekent dat we nog voor ruim € 7,5 miljoen kort geld mogen aantrekken om binnen de
kasgeldlimiet te blijven.

Bovenstaand overzicht betreft de stand per 31 december 2019. De kasgeldlimiet wordt per kwartaal
gemonitord, waarbij steeds wordt uitgegaan van de gemiddelde netto vlottende schuld van drie
maanden.

                                                                                         bedragen x € 1.000
     Liquiditeitspositie                                   1e kwartaal    2e kwartaal   3e kwartaal   4e kwartaal
                                                              2019           2019          2019           2019
     (a) Kasgeldlimiet                                            1.379         1.379         1.379           1.379
     (b) Gemiddelde netto vlottende schuld                       -5.785        -6.190        -7.462          -6.672
     Ruimte onder de kasgeldlimiet (a)-(b)                        7.164         7.569         8.841           8.051

Uit bovenstaand overzicht blijkt onder (b) dat Mook en Middelaar op dit moment overliquide is
(negatieve schuld) en in 2019 geen kort geld aan heeft hoeven trekken. De overtollige liquide
middelen worden (verplicht) aangehouden in ’s Rijks Schatkist. Daarnaast kan worden afgeleid dat
Mook en Middelaar ruimschoots onder de kasgeldlimiet blijft en er dus ruimte is voor het aantrekken
van kort geld.

Liquiditeitenplanning

Raming
In de Programmabegroting wordt jaarlijks op begrotingsbasis een meerjarenliquiditeitenplanning
opgenomen. De geraamde cijfers over 2019 bedragen:
                                                                        bedragen x € 1.000
     Inkomsten en uitgaven                                                                            Primitieve
                                                                                                  begroting 2019

     Beginsaldo liquiditeiten (conform raming begroting)                                                    6.516
     Bij:
     Inkomsten volgens exploitatie                                                                         15.552
     Subtotaal                                                                                             15.552
     Af:
     Uitgaven volgens exploitatie                                                                          15.093
     Uitgaven voor investeringen                                                                                 0
     Mutaties leningen                                                                                        182
     Aanwending voorzieningen                                                                                 176
     Subtotaal                                                                                             15.451
     Totaal (conform raming)                                                                                6.617

Realisatie
In de Jaarstukken wordt op het eind in onderdeel 2.2.5 een kasstroomoverzicht vermeld, waarbij het
stelsel van baten en lasten wordt omgezet in een stelsel van inkomsten en uitgaven. Een korte
samenvatting van het werkelijke verloop van de liquiditeiten is aangegeven in onderstaand overzicht:

                                                                                        bedragen x € 1.000
 Kasstroomoverzicht                                                                                    Realisatie
                                                                                                             2019
 Beginsaldo liquiditeiten (inclusief uitzetting in ’s Rijks Schatkist)                                      7.369
 Inkomsten -/- uitgaven op operatiebasis                                                                   -/- 864
 Saldo investeringskasstroom                                                                               -/- 456
 Saldo financieringskasstroom                                                                                  120
 Saldo 31 december                                                                                          6.168




                                                            80
</pre>

====================================================================== Einde pagina 80 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 81 ======================================================================

<pre>                                                                                    Jaarstukken 2019

Er zijn in 2019 geen extra financieringsmiddelen aangetrokken en er is geen overschrijding geweest
van de kredietlimiet. Overtollige financieringsmiddelen zijn ondergebracht bij ’s Rijks Schatkist in
verband met het verplicht ‘schatkistbankieren’.


EMU-Saldo

Binnen de Europese en Monetaire Unie wordt dezelfde definitie gebruikt voor het begrotingssaldo,
namelijk het EMU-saldo. Het EMU-saldo van een lokale overheid telt mee voor het EMU-saldo van de
totale overheid. In het verdrag van Maastricht (1992) is afgesproken dat het EMU-tekort van een land
maximaal 3% van het Bruto Binnenlands Product mag zijn. Van dit tekort nam het Rijk 2,5% voor zijn
rekening en de decentrale overheden 0,5%. Naar aanleiding van het Bestuurlijke overleg tussen Rijk
en decentrale overheden was het aandeel over 2016 voor alle decentrale overheden samen verlaagd
naar 0,4% van het BBP. Vanaf 2017 is de norm verder verlaagd naar 0,3% van het BBP. Op grond
van het BBV is het verplicht om het EMU-saldo in de Programmabegroting te vermelden en maakt het
onderdeel uit van de Uitvoeringsinformatie voor derden (IV3). Het EMU-saldo is niet van toepassing
op de Jaarstukken.




                                                  81
</pre>

====================================================================== Einde pagina 81 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 82 ======================================================================

<pre>2.1. Jaarverslag

2.1.18. Paragraaf Bedrijfsvoering


Portefeuillehouder
Burgemeester Gradisen

Wettelijk kader
Begroting
Deze paragraaf bevat op grond van artikel 14 BBV ten minste het inzicht in de stand van zaken en de
beleidsvoornemens ten aanzien van de bedrijfsvoering.

Daarnaast bevat deze paragraaf op grond van artikel 20 ‘Financiële verordening gemeente Mook en
Middelaar 2019’:
a) de budgetten voor de raad;
b) de budgetten voor de griffie;
c) de budgetten voor de rekenkamer(commissie); en
d) de budgetten voor de accountant.

Jaarverslag
Op grond van artikel 26 BBV bevat deze paragraaf in het jaarverslag de verantwoording van hetgeen
in de overeenkomstige paragraaf in de begroting is opgenomen.

Personeel en organisatiebeleid

Doorontwikkeling organisatie en HR-strategie
In 2018 is de notitie Doorontwikkeling en de hieraan gekoppelde HR-strategie vastgesteld.

Doorontwikkeling van de organisatie is een continu proces. Dit vraagt voortdurende alertheid op zich
aandienende ontwikkelingen, aandacht voor de vraag hoe hierop in te spelen, doelen en visies bij te
stellen. Enerzijds verlangt dit actie voor de korte termijn, anderzijds is het ook van belang om een visie
te ontwikkelen over hoe, als stip op de horizon, onze organisatie er op de langere termijn uit zou
kunnen zien.

De ontwikkelingen op het gebied van samenwerkingsverbanden, duurzaamheid, zaakgericht werken,
digitalisering, burgerparticipatie, wijkgerichte aanpak, dienstverleningsconcept en het denken en
handelen ‘van buiten naar binnen’ zijn nog altijd van invloed op onze organisatie. Maar ook externe
factoren als de continuering van de decentralisaties, onder andere op Sociaal Domein, en de invoering
van de Omgevingswet en risico’s van ondermijning vragen voortdurende aandacht en aanpassing.
Daarnaast is de Wet normalisering rechtspositie ambtenaren (Wnra) begin 2020 in werking getreden.
Als gevolg daarvan is de rechtspositie van ambtenaren gewijzigd. Niet langer het ambtenarenrecht,
maar het civiele recht is van toepassing op de arbeidsverhoudingen. Alle lokale regelingen zijn
aangepast aan de civiele regelgeving en opnieuw vastgesteld in 2020. Tevens zijn het
Integriteitsbeleid en de daarbij behorende gedragscode 2020 vastgesteld.

Overige aandachtspunten zitten met name in de organisatiecultuur. Richtinggevend voor de langere
termijn is de Toekomstvisie 2030. Realisering van deze visie vraagt aanpassing van de organisatie.
De basis is de wijze waarop we als organisatie en als individu in ons werk staan. We maken heldere
afspraken met elkaar, weten over en weer wat we van elkaar kunnen verwachten, spreken elkaar aan
op onze verantwoordelijkheden en zijn positief-kritisch ten opzichte van elkaar. Resultaatgerichtheid is
hierbij essentieel, daarvoor is duidelijke en consequente sturing van belang. Taakvolwassenheid,
zelfstandigheid, zelfverzekerdheid, verantwoordelijkheid en zakelijkheid zijn hierbij belangrijke
aspecten die nadere ontwikkeling behoeven. In 2019 zijn hierin stappen gezet, maar deze
ontwikkeling behoeft de komende jaren aandacht.

Medewerkers dienen eigenaarschap te tonen door verantwoordelijkheid te nemen voor hun taken en
hun eigen aandeel in de organisatie. Een medewerker is verantwoordelijk voor eigen prestaties,
loopbaan, vitaliteit en ontwikkeling. De organisatie vervult hierin een ondersteunende rol.




                                                   82
</pre>

====================================================================== Einde pagina 82 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 83 ======================================================================

<pre>                                                                                           Jaarstukken 2019
Duurzaamheid is een belangrijk thema. Medewerkers dienen zo vitaal mogelijk aan de slag te zijn en
te blijven Door de verhoging van de pensioengerechtigde leeftijd en vergrijzing, is hiervoor extra
aandacht in de vorm van maatwerk. In 2019 is een opleidingsplan vastgesteld. Daarmee is een start
gemaakt met de ontwikkeling naar taakvolwassenheid en eigen verantwoordelijkheid. Deze
investering wordt in 2020 verder voortgezet. Hierbij is ook aandacht voor mobiliteit, wat geen doel op
zich is. Leren en ontwikkelen staan centraal en ontwikkeling kan (externe) mobiliteit bevorderen. De
Risico-inventarisatie en -evaluatie (Ri&E) die in 2017 is uitgevoerd, is in 2019 op basis van prioriteiten
opgepakt door de Arbo-werkgroep. In 2019 heeft een Preventief Medisch Onderzoek (PMO)
plaatsgevonden. De resultaten zijn daar waar nodig opgepakt en worden verder uitgewerkt.

Verder worden de werkprocessen zoveel mogelijk lean en effectief ingericht. In de basis zal ieders rol
duidelijk en helder zijn, maar we moeten in staat zijn om snel te schakelen en vlot en soepel op
ontwikkelingen inspelen. De formatie zal zodanig flexibel moeten zijn dat soepel kan worden
gereageerd op de veranderende vraag. Hiervoor is Strategische Personeelsplanning in 2019 ingezet
en deze wordt nader uitgewerkt in 2020. Met de inzet van HR-instrumenten wordt ervoor gezorgd dat
de juiste persoon op het juiste moment op de juiste plaats binnen de organisatie aanwezig is en wordt
kennis geborgd. Telkens wordt afgewogen of een taak binnen de organisatie uitgevoerd kan worden,
indien dit niet mogelijk is komt de flexibele schil in beeld. Waarbij in 2019 de lijn is ingezet dat tijdelijke
functies de voorkeur hebben boven inzet vanuit de flexibele schil.

Conclusie
De doorontwikkeling vraagt om taakvolwassen medewerkers die resultaatgericht en flexibel zijn.
Daarnaast moet de organisatie kwalitatief en kwantitatief op niveau zijn. Van belang is om hierin te
blijven investeren. De conclusie luidt dat investering in kwaliteit (mens en middelen) noodzakelijk is.

Huisvesting
Naar huidige inschatting is voor een totale verduurzaming van het gemeentehuis een aanzienlijke
investering nodig. Een adviesbureau werkt een advies uit met een inschatting van het benodigde
budget. Daarbij wordt tevens gekeken naar mogelijkheden om de functionaliteit van het gemeentehuis,
die gerelateerd is aan de doelstellingen van de gemeente, te verbeteren.


Informatisering / automatisering

Digitalisering / informatievoorziening
Digitalisering speelt een cruciale rol in de wijze waarop we in de nabije toekomst inspelen op de
behoeften van onze inwoners en de wijze waarop we de dienstverlening aan onze inwoners
vormgeven. Bijna alles hangt met digitalisering samen: processen kunnen efficiënter en effectiever
verlopen en informatie kan sneller beschikbaar komen en gemakkelijker toegankelijk worden gemaakt.
Daarnaast heeft het indirect effect op de werkdruk, het maakt ons als organisatie veel flexibeler
vanwege de toegankelijkheid van informatie.

In 2019 zijn beleidsmedewerkers en bestuurders, voor zover dit nog niet het geval was, uitgerust met
laptops of I-pads. Hierdoor is de toegankelijkheid tot informatie verbeterd én tevens, als gevolg van
minder gegevens op papier, de vertrouwelijkheid van gegevens beter georganiseerd. Ook de
duurzaamheid is gediend met minder gebruik van papier.

Zaakgericht werken
In 2019 is het zaakgericht registreren en werken succesvol uitgerold binnen de organisatie. Diverse
medewerkers moeten nog beter vertrouwd raken met het zaakgericht werken binnen Corsa. Ook
moeten de geautomatiseerde koppelingen met de hoofdapplicaties van het sociaal en het ruimtelijk
domein nog worden gerealiseerd. Deze ontwikkelingen leiden tot een verdere invoering van het
digitaal werken.

iBabs
Gemeenteraad en raadscommissies zijn in de loop 2019 bekend en vertrouwd geraakt met de
vergaderapplicatie iBabs. Hierdoor kunnen bestuurders middels één programma documenten lezen,
aantekeningen maken en delen, en documenten archiveren. Er wordt nog gewerkt aan het verbeteren
van de zoekfunctie.




                                                      83
</pre>

====================================================================== Einde pagina 83 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 84 ======================================================================

<pre>2.1. Jaarverslag


E-facturering
Elektronisch factureren (e-facturering) betreft het digitale factureringsproces, waarbij digitaal
ontvangen facturen (in xml-formaat) automatisch verwerkt kunnen worden in de financiële
administratie. Automatische verwerking vermindert de kans op fouten en versnelt het betalingsproces.
De gemeente Mook en Middelaar kan vanaf oktober 2019 e-facturen verwerken. In 2020 worden
ondernemers (leveranciers) actief benaderd om gebruik te maken van e-facturering.


Budgetten

Overzicht budgetten raad
Op grond van de financiële verordening 2019 worden de volgende budgetten in deze paragraaf
vermeld:

Tabel budgetten raad                                                              Bedragen x € 1.000
 Omschrijving                                   Begroot                Begroot           Realisatie
                                                primitief          na wijziging                2019
 Raad                                                 73                    206                  208
 Raadscommissies                                        6                     6                    3
 Griffie                                            140                     129                  124
 Rekenkamer(commissie)                                  0                     0                    0
 Accountant (incl. VIC)                               40                     42                   52
 Totaal                                             260                     383                 386

De vergoeding voor de raadsleden is verhoogd als gevolg van het indelen van de kleinere gemeenten
in een hogere inwonersklasse (tot 40.000 inwoners).




                                                 84
</pre>

====================================================================== Einde pagina 84 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 85 ======================================================================

<pre>                                                                                      Jaarstukken 2019

2.1.19. Paragraaf Verbonden partijen


Portefeuillehouder
Burgemeester Gradisen, wethouders Wienhoven, Peters en Baneke.

Wettelijk kader
Begroting
Deze paragraaf bevat op grond van artikel 15, lid 1 BBV ten minste:
 de visie op en de beleidsvoornemens omtrent verbonden partijen;
 de lijst van verbonden partijen, die wordt onderverdeeld in:
  - gemeenschappelijke regelingen;
  - vennootschappen en coöperaties;
  - stichtingen en verenigingen en;
  - overige verbonden partijen;
 de lijst van verbonden partijen.

Op grond van artikel 15, lid 2 BBV bevat de hierboven vermelde lijst van verbonden partijen ten minste
de volgende informatie:
 de wijze waarop de gemeente een belang heeft in de verbonden partij en het openbaar belang dat
   ermee gediend wordt;
 het belang dat de gemeente in de verbonden partij heeft aan het begin en de verwachte omvang
   aan het einde van het begrotingsjaar;
 de verwachte omvang van het eigen vermogen en het vreemd vermogen van de verbonden partij
   aan het begin en aan het einde van het begrotingsjaar;
 de verwachte omvang van het financiële resultaat van de verbonden partij in het begrotingsjaar;
 de eventuele risico’s, als bedoeld in artikel 11, eerste lid, onderdeel b BBV, van de verbonden partij
   voor de financiële positie van de gemeente. Dit betreffen risico's waarvoor geen maatregelen zijn
   getroffen en die van materiële betekenis kunnen zijn in relatie tot de financiële positie.

Op grond van artikel 21 ‘Financiële verordening gemeente Mook en Middelaar 2019’ hoeven er, naast
de wettelijk verplichte onderdelen, geen aanvullende gegevens vermeld te worden in deze paragraaf.

Jaarverslag
Op grond van artikel 26 BBV bevat deze paragraaf in het jaarverslag de verantwoording van hetgeen
in de overeenkomstige paragraaf in de begroting is opgenomen.

Algemeen

Deze paragraaf gaat in op de partijen waarmee de gemeente een bestuurlijke relatie onderhoudt en
waarin zij een financieel belang heeft. Onder bestuurlijke relatie wordt verstaan een zetel in het
bestuur van een participatie en/of het hebben van stemrecht. Van financieel belang is sprake wanneer
de gemeente middelen ter beschikking heeft gesteld en die kwijt is in geval van faillissement van de
verbonden partij en/of wanneer financiële problemen bij de verbonden partijen kunnen worden
verhaald op de gemeente.


Visie/beleid

Van belang is het Visiedocument ‘Regionale oriëntatie en samenwerking' uit 2012. Hierin is vermeld
dat waar het de regionale oriëntatie betreft, de samenwerking zal moeten plaatsvinden in de regio
waarin de meeste inwoners van onze gemeente zich bewegen. Dat is de regio Nijmegen, met
enerzijds de gemeente Nijmegen als centrumgemeente en anderzijds de gemeenten ten oosten en
ten zuiden van Nijmegen: Berg en Dal en Heumen.

Mook en Middelaar heeft als zelfstandige Limburgse gemeente ook een zuidwaartse oriëntatie. Het
college onderkent het belang van een goede samenwerkingsrelatie met de zuiderburen. Daarom
participeert het college actief en loyaal op dossiers die enerzijds voortkomen uit een wettelijke taak en



                                                   85
</pre>

====================================================================== Einde pagina 85 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 86 ======================================================================

<pre>2.1. Jaarverslag

anderzijds op dossiers die een logisch verband in het zuiden en een nadrukkelijke meerwaarde
hebben voor onze gemeente.


Lijst van verbonden partijen

Mook en Middelaar participeert in diverse verbonden partijen. Deze verbonden partijen zijn
onderverdeeld in vier wettelijk verplichte categorieën, te weten gemeenschappelijke regelingen,
vennootschappen en coöperaties, stichtingen en verenigingen en overige verbonden partijen.

Gemeenschappelijke regelingen
Van een gemeenschappelijke regeling is sprake wanneer de besturen van twee of meer gemeenten
samen een regeling treffen ter behartiging van één of meer belangen van die gemeenten. Hieronder
worden de belangrijkste gemeenschappelijke regelingen beschreven waarin de gemeente Mook en
Middelaar participeert.

Vennootschappen en coöperaties
Vanuit het oogpunt van het behartigen van het publieke belang is de gemeente Mook en Middelaar
geheel of gedeeltelijk in het bezit van de aandelen van een aantal vennootschappen.

Stichtingen en verenigingen
Stichtingen en verenigingen zijn rechtspersonen die zijn opgericht met een bepaald doel.
Verenigingen hebben leden, stichtingen niet. Stichtingen en verenigingen mogen winst maken, maar
ze moeten de winst gebruiken voor het doel dat zij nastreven. Zij mogen de winst dus niet uitkeren aan
oprichters, bestuurders of leden.

Overige verbonden partijen
Indien er sprake is van een samenwerkingsverband waarbij de gemeente een bestuurlijk en financieel
belang heeft, maar niet is gekozen voor een gemeenschappelijke regeling, vennootschap/ coöperatie
of vereniging of stichting is er sprake van 'overige verbonden partijen'.


Overzicht verbonden partijen en deelnemersbijdragen 2019 per categorie:

Gemeenschappelijke regelingen
                                                                               bedragen x € 1.000
 Naam                                                             Relatie met programma       Bijdrage
                                                                                                  2019
 Modulaire GR Regio Rijk van Nijmegen te Nijmegen       Samenleven en Zorgen                   534
 GR Euregio Rijn-Waal te Kleve                          Werken, Samenleven en Zorgen,             2
                                                        Gezond leven, Wonen
 GO Regio Arnhem Nijmegen                               Verplaatsen, Werken, Gezond              15
                                                        leven, Wonen
 GR Milieusamenwerking Afvalverwerking Regio            Gezond leven                              0
 Nijmegen (MARN) te Nijmegen
 GR Veiligheidsregio Limburg-Noord te Venlo (incl.      Beschermen                                 478
 GGD)
 BVO Intergemeentelijke Werkvoorziening Gennep,         Samenleven en zorgen                       552
 Mook en Middelaar (IWGM) te Gennep
 BVO Doelgroepenvervoer Regio Arnhem-Nijmegen           Leren, Samenleven en zorgen                283
 te Arnhem
 GR Regionale Uitvoeringsdienst Limburg Noord           Beschermen                                   23
 (RUD LN)




                                                 86
</pre>

====================================================================== Einde pagina 86 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 87 ======================================================================

<pre>                                                                                             Jaarstukken 2019

    Vennootschappen en coöperaties
                                                                                          bedragen x € 1.000
     Naam                                                                    Relatie met programma       Bijdrage
                                                                                                             2019
     NV Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) te                     n.v.t. (dividend)                            0
     ’s-Gravenhage
     NV Waterleiding Maatschappij Limburg (WML) te              Gezond leven                                    0
     Maastricht
     Enexis Holding N.V.                                        Gezond leven (en dividend)                      0
     Publiek Belang Elektriciteitsproductie B.V. te             Afgeleide van Enexis                            0
     's-Hertogenbosch
     CBL Vennootschap B.V. te 's-Hertogenbosch                  Afgeleide van Enexis                            0
     Vordering Enexis B.V. te 's-Hertogenbosch                  Afgeleide van Enexis                            0
     Verkoop vennootschap B.V.                                  Afgeleide van Enexis                            0
     CSV Amsterdam B.V. te 's-Hertogenbosch                     Afgeleide van Enexis                            0
     Inkoopcentrum Zuid te Echt                                 -                                               8
     Leisurelands B.V.                                          Recreëren                                       0


    Stichtingen en verenigingen
                                                                                        bedragen x € 1.000
     Naam                                                                  Relatie met programma       Bijdrage
                                                                                                           2019
     Vereniging van Gemeenten Aandeelhouders in                 Afgeleide van Enexis                       0
     Limburg binnen Essent N.V. (VEGAL)


    Overige verbonden partijen
                                                                                        bedragen x € 1.000
     Naam                                                                  Relatie met programma       Bijdrage
                                                                                                           2019
     Geen



   Gemeenschappelijke regelingen

    In onderstaande tabellen zijn standaard de financiële gegevens uit jaarrekeningen 2019 van de
    verbonden partijen opgenomen. Als deze ontbreken, bijvoorbeeld in verband met het eerder opstellen
    van de Jaarstukken 2019 van Mook en Middelaar, dan wordt vermeld dat de gegevens niet
    beschikbaar zijn (N/b).

    Alle bedragen zijn vermeld in duizendtallen (letter k)

    Modulaire Gemeenschappelijke regeling Regio Rijk van Nijmegen te Nijmegen
    Doel               De MGR is een samenwerkingsverband, ingesteld om de belangen van de
                       deelnemende gemeenten te behartigen door afstemming en samenwerking binnen de
                       regio Nijmegen. De eerste module van de MGR is gevormd door het Regionale
                       Werkbedrijf. Per 1 januari 2016 is de module ICT toegevoegd aan de MGR onder de
                       naam ICT-Rijk van Nijmegen (iRvN).
    Betrokkenen        Beuningen, Berg en Dal, Druten, Heumen, Mook en Middelaar, Nijmegen en Wijchen.


    Financieel belang     Het uitgangspunt is dat deelnemende gemeenten voor wat betreft re-integratie, het
                          gehele participatiebudget overdragen aan het Werkbedrijf.

    Bestuurlijk belang    Het algemeen bestuur van de MGR wordt gevormd door leden van de raad of het
                          college van B&W van de deelnemende gemeenten. Mook en Middelaar heeft 6 van de
                          200 stemmen. Het belang dat de gemeente Mook en Middelaar heeft in de MGR is




                                                        87
</pre>

====================================================================== Einde pagina 87 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 88 ======================================================================

<pre>2.1. Jaarverslag

Modulaire Gemeenschappelijke regeling Regio Rijk van Nijmegen te Nijmegen
                     gedurende 2019 ongewijzigd gebleven. Burgemeester Gradisen en wethouder Peters
                     zitten in het algemeen bestuur.

Ontwikkelingen       De eerste module van de MGR, het Regionale Werkbedrijf is per 1 januari 2015
                     operationeel. Per 1 januari 2016 is de MGR aangepast in verband met de integratie van
                     SW-bedrijf Breed en toevoeging van de module ICT. Vastgelegd is dat Mook en
                     Middelaar haar verantwoordelijkheid voor de uitvoering van de voormalige Wet sociale
                     werkvoorziening zoals deze gold voor 1 januari 2015 niet heeft gepositioneerd in de
                     MGR maar in een andere gemeenschappelijke regeling (IWGM) en derhalve niet
                     aansprakelijk is voor eventuele tekorten bij Breed.
                     Het regionaal arbeids- en re- integratiebeleid 'Werk voorop' is voor de jaren 2020 tot en
                     met 2023 vastgesteld. Dit biedt de basis voor het afsluiten van een
                     dienstverleningsovereenkomst. Met het oog op continuïteit en zekerheid is streven we
                     naar een meerjarige overeenkomst.
Risico’s             De MGR heeft een risico-inventarisatie gehouden. Omdat de MGR geen eigen
                     vermogen aanhoudt (algemene reserve voor risico’s) worden de risico’s doorgeschoven
                     naar de deelnemende gemeenten die deze risico’s in hun eigen risicoparagraaf kunnen
                     opnemen.

                                     01-01-2019                                    31-12-2019

Eigen vermogen                       €                    0k                       €                    0k
Vreemd vermogen                      €              22.173k                        €               21.781k
Resultaat boekjaar                                                                  €                    0k



Gemeenschappelijke Regeling Euregio Rijn-Waal te Kleve
Doel                 De Euregio Rijn-Waal wil met haar werk bijdragen aan de eenwording van Europa.
                     Tegelijkertijd wordt gestreefd naar een sterke economische, sociale en
                     maatschappelijke positie van de regio middels het realiseren en stimuleren van
                     grensoverschrijdende samenwerking in het Duits-Nederlandse grensgebied. De
                     werkvelden zijn ruimtelijke structuur, economie, technologie en innovatie, milieu, natuur
                     en landschap, kwalificering en arbeidsmarkt, sociaal-culturele integratie.
Betrokkenen          De Euregio Rijn-Waal is een samenwerkingsverband met leden uit de Nederlandse
                     provincies Gelderland, Noord-Brabant en Limburg, de Duitse stad Duisburg en de
                     Kreisen Kleve en Wesel. De leden zijn gemeenten (waaronder de gemeente Mook en
                     Middelaar), regionale overheden en andere publiekrechtelijke organisaties zoals de
                     Kamer van Koophandel.
Financieel belang    De gemeente betaalt aan jaarlijkse contributie circa € 3k.


Bestuurlijk belang   Het hoogste orgaan van de Euregio Rijn-Waal is de Euregioraad, die verantwoordelijk is
                     voor alle activiteiten van de Euregio Rijn-Waal. Burgemeester Gradisen en raadslid
                     Wijers hebben zitting in deze raad. De gemeente Mook en Middelaar heeft 2 van 136
                     stemmen. Het bestuurlijk belang is gedurende 2019 niet gewijzigd.
Ontwikkelingen       In de vergadering van 22 november 2018 heeft de Euregioraad besloten de actuele
                     Strategische Agenda van de Euregio Rijn-Waal te herijken. Daartoe werd begin 2019 in
                     een eerste stap geïnventariseerd in hoeverre de doelstellingen uit de Strategische
                     Agenda tot nu toe gerealiseerd konden worden. Er wordt naar gestreefd om de
                     geactualiseerde agenda in november 2020 door de Euregioraad te laten vaststellen.
                     De Euregio Rijn-Waal streeft naar een transparante grensoverschrijdende arbeidsmarkt.
                     Om dit doel te bereiken is er op initiatief van de Euregio Rijn-Waal op 24 januari 2020 in
                     Arnhem besloten om een arbeidsmarktplatform voor de Euregio Rijn-Waal op te richten.
                     In drie werkgroepen, te weten arbeidsbemiddeling, onderwijs en informatie en
                     communicatie zullen concrete acties en maatregelen in samenwerking met de regionale
                     belanghebbenden worden ontwikkeld.
                     De projectontwikkeling in het kader van het programma INTERREG V A Deutschland-
                     Nederland verloopt voorspoedig. Tot nu toe zijn er 38 projecten door de INTERREG-
                     stuurgroep goedgekeurd; 9 bovenregionale projecten en 29 regionale projecten met een
                     totaal volume aan EU-middelen van € 64,4 miljoen.
Risico’s             De deelnemende gemeenten zijn gezamenlijk verantwoordelijk voor het financiële
                     beleid. Een groot deel van de werkorganisatie wordt gefinancierd uit de budgetten voor
                     technische bijstand van INTERREG programma’s. De projectsubsidies worden vanuit
                     Brussel verstrekt via het Comité van Toezicht van INTERREG op basis van het daartoe



                                                    88
</pre>

====================================================================== Einde pagina 88 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 89 ======================================================================

<pre>                                                                                          Jaarstukken 2019

Gemeenschappelijke Regeling Euregio Rijn-Waal te Kleve
                     opgestelde toetsingskader. Uitgaven vinden plaats op grond van Europese regelgeving.
                     Cofinanciering is afkomstig van overheden aan beide zijden van de grens. De financiële
                     risico’s voor de Interregsubsidies liggen bij de Bezirksregierung Düsseldorf en het
                     Ministerie van Economische Zaken.

                                     01-01-2019                                   31-12-2019

Eigen vermogen                       €               1.459k                        €               2.708k
Vreemd vermogen                      €               2.708k                        €               3.614k
Resultaat boekjaar                                                                  €                 192k



Gemeenschappelijk Orgaan Regio Arnhem Nijmegen
Doel                 Doelstelling van het Gemeenschappelijk Orgaan (GO) – als opvolger van de
                     geliquideerde Stadsregio - is een structurele verbetering realiseren van het
                     vestigingsklimaat voor inwoners en bedrijven in de regio Arnhem-Nijmegen, in zowel
                     nationaal als internationaal perspectief. Het gemeenschappelijk orgaan werkt intensief
                     samen met de Stichting Economic Board en Bureau Brussel. Met name richt het GO
                     zich op een regionale afstemming van beleid op de domeinen wonen, mobiliteit,
                     economie en duurzaamheid.
Betrokkenen          Het GO is een samenwerkingsverband tussen de gemeenten Arnhem, Beuningen, Berg
                     en Dal, Doesburg, Druten, Duiven, Heumen, Lingewaard, Montferland, Mook en
                     Middelaar, Nijmegen, Overbetuwe, Renkum, Rheden, Rozendaal, Rijnwaarden,
                     Westervoort, Wijchen en Zevenaar.
Financieel belang    De bijdrage voor de gemeente Mook en Middelaar bedroeg in 2019 € 1,88 per inwoner.


Bestuurlijk belang   Het hoogste orgaan van het GO is het Bestuurlijk Overleg (BO) waarvan burgemeester
                     Gradisen lid is. Verder biedt het GO een platform voor overleg en afstemming middels
                     portefeuille-overleggen op het gebied van economie, wonen, mobiliteit en
                     duurzaamheid. Mook en Middelaar heeft 1 van de 19 stemmen.
Ontwikkelingen       In 2019 is gestart met de versterking van de regio Arnhem-Nijmegen. We werken in dit
                     proces aan de ontwikkeling van een gezamenlijke visie, een regionale agenda en een
                     bijpassende nieuwe werkwijze.

                     Als tussenstap in dit proces bieden wij u hierbij de Contourennotitie Versterking Regio
                     Arnhem-Nijmegen aan. Wij willen u vragen de komende maanden met uw college en
                     raad in gesprek te gaan over de ontwikkelingsrichtingen die we in de notitie schetsen.
                     Ook willen we over deze contouren in gesprek met partners in de regio. Daarna - eind
                     maart/begin april - komen we met het definitieve voorstel.

                     Versterking van de regionale samenwerking is nodig vanwege een dubbele urgentie:
                     slagkracht organiseren voor de opgaven die op de regio afkomen én het tot stand
                     brengen van een transparante en democratisch gelegitimeerde regionale
                     besluitvorming. Het ingezette proces moet leiden tot een sterkere regio, met één visie,
                     één agenda en één gezicht naar buiten. De regio heeft een bleek profiel en benut haar
                     potenties onvoldoende. Er komen grote opgaven op de regio af die een aanpak
                     vereisen die boven de lokale gemeenten uitstijgt. De opgaven en ambities voor deze
                     regio zijn zodanig groot en veelomvattend dat ze om een meer integrale en krachtiger
                     besturing vragen.
Risico’s             Geen



                                     01-01-2019                                   31-12-2019

Eigen vermogen                       €                   147k                      €                   N/b
Vreemd vermogen                      €                    63k                      €                   N/b
Resultaat boekjaar                                                                  €                  84k




                                                    89
</pre>

====================================================================== Einde pagina 89 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 90 ======================================================================

<pre>2.1. Jaarverslag

Gemeenschappelijke regeling Milieusamenwerking Afvalverwerking Regio Nijmegen (MARN) te
Nijmegen
Doel               Ondersteuning en behartiging van de gemeenschappelijke belangen van de
                   deelnemende gemeenten ter bescherming van het milieu, waaronder begrepen een
                   doelmatige en milieuhygiënisch verantwoorde verwijdering van afvalstoffen.
Betrokkenen        Gemeenten Beuningen, Druten, Heumen, Berg en Dal, Mook en Middelaar, Nijmegen,
                   West Maas en Waal, Wijchen.

Financieel belang    Indien de ARN in enig jaar winst maakt, wordt door de aandeelhouders besloten op
                     welke wijze verrekening plaatsvindt met de deelnemende gemeenten. In 2018 is over
                     2017 een bedrag ontvangen van € 14k.
Bestuurlijk belang   Het Algemeen Bestuur bestaat uit 8 leden, bestaande uit de portefeuillehouders Afval
                     van de deelnemende gemeenten. Voor Mook en Middelaar maakt wethouder
                     Wienhoven deel uit van dit bestuur. Mook en Middelaar heeft 2 van de 21 stemmen.
Ontwikkelingen       Geen.


Risico’s             De MARN houdt geen weerstandsvermogen aan, anders dan de post onvoorzien in de
                     exploitatie. Bij tekorten die niet opgevangen kunnen worden, zullen de deelnemende
                     gemeenten naar rato bijdragen in het tekort. Het risico dat de MARN in de BV ARN is
                     beperkt tot de waarde van de aandelen.

                                     01-01-2019                                    31-12-2019

Eigen vermogen                       €              10.711k                         €              10.309k
Vreemd vermogen                      €                2.107k                        €               1.874k
Resultaat boekjaar                                                                  €                  161k



Gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Limburg-Noord te Venlo
Doel                 Het bevorderen van een zo optimaal mogelijke eenduidige en gelijkwaardige
                     dienstverlening op het terrein van de veiligheid aan alle inwoners in het regionale
                     verzorgingsgebied Limburg-Noord.
Betrokkenen          15 deelnemende gemeenten in de regio Limburg-Noord. Gemeente Mook en Middelaar,
                     Gennep, Bergen, Venray, Horst aan de Maas, Venlo, Beesel, Peel en Maas, Roermond,
                     Weert, Nederweert, Maasgouw, Roerdalen, Leudal en Echt-Susteren
Financieel belang    De gemeente levert een bijdrage per inwoner per jaar verdeeld over diverse
                     kostenposten. De gemeentelijke bijdrage voor de gemeente Mook en Middelaar
                     bedroeg in 2019 ongeveer € 478k.
Bestuurlijk belang   De burgemeester van Mook en Middelaar is lid van het algemeen bestuur van de
                     Veiligheidsregio Limburg-Noord. Mook en Middelaar heeft 1 van de 15 stemmen.

Ontwikkelingen       De paraatheid van de brandweer heeft de hoogste prioriteit. Op verschillende plaatsen
                     in de regio kost het steeds meer moeite om, vooral overdag, paraat te zijn. In 2019 is,
                     vooruitlopend op een structurele oplossing, ingezet op verhoging van de paraatheid
                     door aanvullende inzet van vrijwilligers, extra formatie beroepskrachten en overuren.
                     Daarnaast is de erfenis uit het verleden, zoals boventalligheid uit beroepsziekte en het
                     sluiten van een werkplaats, zichtbaar. De meerkosten in 2019 zijn met incidentele
                     maatregelen gedekt door met name het opleidings- en oefenprogramma voor één jaar
                     stevig in te perken. Dat zijn aangrijpende maatregelen die niet structureel kunnen
                     worden ingezet, omdat dat de geoefendheid van de brandweer aantast. De knelpunten
                     zijn in de begroting van 2020 opgelost. De intentie is na besluitvorming rond de helft van
                     het voordelig saldo 2019 terug te betalen aan de gemeenten.

Risico’s             De GGD kampt met druk op de productie door krapte op de arbeidsmarkt. Het
                     aantrekken van jeugdartsen en forensisch artsen is lastig. Een oplossing kan zijn het
                     overdragen van taken van artsen aan verpleegkundigen. De Inspectie Gezondheidszorg
                     en Jeugd staat dat toe, mits verpleegkundigen zijn geschoold voor het uitvoeren van die
                     specifieke taken. Het ziekteverzuim onder verpleegkundigen binnen de
                     jeugdgezondheidszorg is hoog. Dat maakt het oplossen van het capaciteitsknelpunt nog
                     nijpender.

                     Door een uitspraak van het Europese Hof van Justitie rondom een Belgische
                     brandweervrijwilliger, staat de (rechts)positie van de vrijwilligers onder druk. In
                     Nederland is er weinig onderscheid tussen vrijwilliger en beroeps, waardoor deze



                                                    90
</pre>

====================================================================== Einde pagina 90 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 91 ======================================================================

<pre>                                                                                        Jaarstukken 2019

Gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Limburg-Noord te Venlo
                     uitspraak ingrijpende financiële en inhoudelijke gevolgen kan hebben. Optie 1 is het
                     omzetten van de vrijwilligersovereenkomst naar arbeidscontracten. Optie 2 is het
                     aanpassen van de opleiding en het takenpakket van vrijwilligers, zodat een
                     fundamenteel verschil ontstaat ten opzichte van beroepsmedewerkers. Landelijk en in
                     Europees verband wordt gekeken naar de financiële en inhoudelijke gevolgen en
                     mogelijkheden van de uitspraak van het Europees Hof van Justitie.

                                    01-01-2019                                  31-12-2019

Eigen vermogen                       €              2.809k                       €               3.771k
Vreemd vermogen                      €             50.702k                       €             49.836k
Resultaat boekjaar                                                               €                 646k



Gemeenschappelijke regeling Intergemeentelijke Werkvoorziening Gennep, Mook en Middelaar (IWGM)
te Gennep
Doel               Inwoners van de gemeenten Gennep en Mook en Middelaar, die in het reguliere
                   arbeidsproces niet of moeilijk aan de slag komen, een beschermde werkplek geven in
                   het kader van de Wet Sociale Werkvoorziening (WSW) bij Intos, de werkorganisatie van
                   de IWGM.
Betrokkenen        De participerende gemeenten zijn Gennep en Mook en Middelaar.


Financieel belang    De gemeente betaalt voor de verleende diensten. Voor de verdeling van de
                     secretariaatskosten van de gemeenschappelijke regeling wordt de verdeelsleutel 30/70
                     aangehouden. Voorts is de gemeente verantwoordelijk voor eventuele nadelige
                     exploitatieresultaten. Deze worden berekend op basis van het aantal fte’s in WSW-
                     verband werkzaam.
Bestuurlijk belang   Betrokken portefeuillehouder maakt deel uit van het algemeen bestuur. De gemeente
                     Mook en Middelaar is vertegenwoordigd door wethouder Peters. Mook en Middelaar
                     heeft 1 van de 2 stemmen.
Ontwikkelingen       De GR IWGM is inmiddels omgevormd tot een bedrijfsvoeringsorganisatie. Daardoor is
                     de bestuurlijke belasting fors teruggedrongen.

Risico's             11% van de tekorten van IWGM komen voor rekening van onze gemeente plus 30%
                     van de beheerskosten. Bij de presentatie van de jaarrekening van IWGM worden deze
                     definitief bekend gemaakt. Op basis van het concept jaarverslag 2019 is de verwachte
                     bijdrage in het exploitatietekort € 74k en de bijdrage in de beheerkosten is naar
                     verwachting € 5k.

                                    01-01-2019                                  31-12-2019

Eigen vermogen                       €                   0k                      €                   0k
Vreemd vermogen                      €              1.287k                       €               1.261k
Resultaat boekjaar                                                               €                     0




Gemeenschappelijke regeling Doelgroepenvervoer Regio -Nijmegen te Arnhem
Doel               Het doel van de GR Bedrijfsvoeringsorganisatie Doelgroepenvervoer Regio Arnhem -
                   Nijmegen is: Samenwerking op het gebied van het regionale doelgroepenvervoer
                   teneinde de kwaliteit van dienstverlening naar zowel de eigen organisaties als de
                   inwoners te vergroten alsmede kosten te besparen en de efficiency te verhogen.
Betrokkenen        Het GR is een samenwerkingsverband tussen de gemeenten Arnhem, Beuningen,
                   Doesburg, Druten, Duiven, Berg en Dal, Heumen, Lingewaard, Montferland, Mook en
                   Middelaar, Nijmegen, Overbetuwe, Renkum, Rheden, Rozendaal, Westervoort, Wijchen
                   en Zevenaar.
Financieel belang


Bestuurlijk belang   Het hoogste orgaan van de GR is het Bestuur waarvan wethouder Baneke lid is. Het
                     bestuur heeft tot taak de gezamenlijke sturing en (financiële) beheersing van
                     uitvoeringstaken en uitvoering van ondersteunende processen op het gebied van



                                                   91
</pre>

====================================================================== Einde pagina 91 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 92 ======================================================================

<pre>    2.1. Jaarverslag


    Gemeenschappelijke regeling Doelgroepenvervoer Regio -Nijmegen te Arnhem
                       doelgroepenvervoer en aanvullend vervoer door de deelnemers. De gemeente Mook en
                       Middelaar heeft 1 van 19 stemmen.

    Ontwikkelingen       De GR is sinds 1 september 2016 operationeel. De gemeente Mook en Middelaar heeft
                         hierin het Wmo-vervoer en het leerlingenvervoer ondergebracht. Per 1 augustus 2020
                         lopen de contracten af. De aanbesteding voor de nieuwe contractperiode is inmiddels
                         afgerond.
    Risico's             De financiering van de vervoersorganisatie heeft deels een open eind karakter. De
                         kosten zijn mede afhankelijk van het aantal cliënten en het aantal kilometers die deze
                         reizen. De demografische ontwikkelingen leidden de afgelopen jaren tot een stijging.

                                        01-01-2019                                   31-12-2019

    Eigen vermogen                       €                    0k                     €                    0k
    Vreemd vermogen                      €               8.796k                      €               8.669k
    Resultaat boekjaar                                                                €    Nadeel       224k



    Gemeenschappelijke regeling Regionale Uitvoeringsdienst Limburg Noord (RUD LN)
    Doel                 Waarborgen van een goede kwaliteit van vergunningverlening, toezicht en handhaving.


    Betrokkenen          16 Noord-Limburgse gemeenten en de Provincie Limburg.


    Financieel belang    De kosten van de GR worden via een vaste verdeelsleutel berekend aan de
                         deelnemers. Een eventueel positief exploitatiesaldo in enig jaar moet worden
                         terugbetaald aan de deelnemers.
    Bestuurlijk belang   Het bestuur van de GR RUD LN bestaat uit de portefeuillehouders van alle
                         deelnemende organisaties. Voor Mook en Middelaar maakt de burgemeester deel uit
                         van dit bestuur.
    Ontwikkelingen       De GR is gestart per 1-1-2018.


    Risico’s             De risico’s voor GR RUD LN zijn vooralsnog beperkt en het vormen van een eigen
                         risicoreserve is nu niet noodzakelijk. Wel is het opnemen van een post voor
                         onvoorziene uitgaven in de begroting voorzien om financiële tegenvallers te dekken.

                                        01-01-2019                                   31-12-2019

    Eigen vermogen                       €                  334k                     €                 334k
    Vreemd vermogen                      €               1.372k                      €               1.658k
    Resultaat boekjaar                                                                €                 225k




   Vennootschappen en coöperaties

    Het belang (de hoogte van de deelneming) is bij alle vennootschappen en coöperaties gedurende het
    jaar 2019 gelijk gebleven. Er zijn geen aandelen aan- of verkocht.

    NV Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) te ‘s-Gravenhage
    Doel                 De BNG Bank is de bank van en voor overheden en instellingen voor het
                         maatschappelijk belang. De BNG Bank stelt de publieke sector in staat
                         maatschappelijke doelstellingen te realiseren.
    Betrokkenen          De bank is een naamloze structuurvennootschap. De aandeelhouders zijn uitsluitend
                         overheden. De Staat is houder van de helft van de aandelen, de andere helft is in
                         handen van gemeenten, provincies en een hoogheemraadschap.
    Financieel belang    De gemeente Mook en Middelaar bezit 123.708 aandelen, van de 55.690.720 aandelen,
                         à € 2,50 per stuk. In 2018 is voorgesteld om 37,5% van de beschikbare winst na
                         belasting uit te keren. In 2019 over 2018 is € 352.567 dividend ontvangen. Over 2019



                                                       92
</pre>

====================================================================== Einde pagina 92 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 93 ======================================================================

<pre>                                                                                                    Jaarstukken 2019

 NV Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) te ‘s-Gravenhage
                                bedraagt de dividenduitkering op onze aandelen € 157.109 (na besluit AVA op 16 -4-
                                2020).

 Bestuurlijk belang             De gemeente Mook en Middelaar heeft als aandeelhouder stemrecht in de algemene
                                vergadering van aandeelhouders (1 stem per aandeel). Daarmee is ons aandeel
                                0,2221%.
 Ontwikkelingen                 Door de effecten van Covid-19 zijn de financiële markten sterk in beweging. Dit zal ook
                                effecten hebben op de activiteiten van de BNG.

 Risico's                       Het aangaan en beheersen van risico’s is inherent aan de bedrijfsvoering van een bank.
                                Zonder het accepteren van een bepaalde mate van krediet-, markt-, liquiditeits- en
                                operationeel risico is het voeren van een bankbedrijf niet mogelijk. Daarnaast is er
                                sprake van strategisch risico. In 2016 is een nieuwe afdeling Capital Management
                                opgericht die direct aan de Raad van Bestuur rapporteert. Hiermee krijgt het
                                kapitaalbeleid structureel meer aandacht en is proactief kapitaalbeheer, inclusief het
                                anticiperen op wijzigende regelgeving, beter geborgd.


                                               01-01-2019                                    31-12-2019

 Eigen vermogen                                 €           4.991.000k                       €             4.887.000k
 Vreemd vermogen                                €        132.518.000k                        €         144.802.000k

 Resultaat boekjaar                                                                           €              163.000k



 N.V. Waterleiding Maatschappij Limburg (WML) te Maastricht
 Doel                           De vennootschap heeft ten doel de Provincie Limburg te voorzien in de behoefte aan
                                leidingwater, voor drinkwater en andere doeleinden en daarmee samenhangende
                                diensten. De vennootschap tracht het doel te bereiken door het winnen, het zuiveren,
                                het opslaan, het inkopen, het transporteren, het distribueren en het leveren van water,
                                alsmede het verrichten van diensten op genoemde terreinen.
 Betrokkenen                    De aandelen zijn verdeeld over de Provincie Limburg en de Limburgse gemeenten. Bij
                                de gemeenten is gekeken naar inwonersaantal voor de verdeling van de aandelen.
                                Iedere gemeente heeft minimaal één aandeel in eigendom.
 Financieel belang              De gemeente Mook en Middelaar bezit momenteel 3 aandelen van de 500 aandelen à
                                € 4.538 per stuk. Het beleid van WML is om eventuele winst bij voorkeur aan te wenden
                                tot versterking van het bedrijf en verwezenlijking van het doel van de vennootschap. Er
                                wordt derhalve doorgaans geen dividend uitgekeerd.
 Bestuurlijk belang             De gemeente Mook en Middelaar heeft als aandeelhouder stemrecht in de algemene
                                vergadering van aandeelhouders (1 stem per aandeel). Daarmee is ons aandeel 0,6%.

 Ontwikkelingen                 Geen


 Risico's                       Geen



                                               01-01-20191)                                 31-12-20192)

 Eigen vermogen                                 €             209.386k                       €              210.780k
 Vreemd vermogen                                €             384.978k                       €              387.400k
 Resultaat boekjaar                                                                           €                2.240k

1)          Cijfers Jaarrekening 2018
2)          Cijfers Meerjarennota 2019-2023



Verbonden partijen ontstaan n.a.v. verkoop aandelen Essent en Attero
In 2009 is besloten de aandelen in het productie- en leveringsbedrijf van Essent te verkopen aan
energiebedrijf RWE. Netwerkbedrijf Enexis is hierbij eigendom gebleven van de publieke
aandeelhouders. Daarnaast is een aantal Special Purpose Vehicles (SPVs) opgericht om de verkoop
van Essent en Attero financieel verder af te wikkelen. Uit de verkoop van Essent aan RWE en Attero


                                                               93
</pre>

====================================================================== Einde pagina 93 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 94 ======================================================================

<pre>2.1. Jaarverslag

aan Waterland vloeien de verbonden partijen voort zoals hieronder genoemde B.V.'s PBE, CBL.
Vordering op Enexis, Verkoop Vennootschap en CSV.

Publiek Belang Elektriciteitsproductie B.V. te ‘s-Hertogenbosch
Doel                 Onderdeel van Essent in 2009 bij de verkoop aan RWE, was het 50% aandeel in N.V.
                     Elektriciteits Productiemaatschappij Zuid-Nederland (EPZ), o.a. eigenaar van de
                     kerncentrale in Borssele.
                     Het bedrijf Delta N.V. (destijds 50% aandeelhouder, nu 70% aandeelhouder) heeft de
                     verkoop van dit bedrijfsonderdeel van Essent aan RWE in 2009 bij de rechter
                     aangevochten. Als consequentie op deze gerechtelijke procedure is in 2009 het 50%
                     belang van Essent in EPZ tijdelijk ondergebracht bij Publiek Belang
                     Elektriciteitsproductie B.V. (PBE).
                     In 2010 is op gezamenlijk initiatief van de aandeelhouders van PBE en de provincie
                     Zeeland als belangrijkste aandeelhouder van Delta N.V. een bemiddelingstraject gestart
                     om het geschil tussen partijen op te lossen.
                     In 2011 is dit bemiddelingstraject succesvol afgerond. Op 30 september 2011 is, 2 jaar
                     na de verkoop van de aandelen Essent, het 50% belang in EPZ alsnog geleverd aan
                     RWE.
                     PBE blijft bestaan met een beperkt takenpakket. PBE wikkelt de zaken af die uit de
                     verkoop zijn voortgekomen. Daarnaast is PBE verplichtingen aangegaan in het kader
                     van het Convenant Borging Publiek Belang Kerncentrale Borssele uit 2009. Hiermee is
                     een termijn van 8 jaar na verkoop gemoeid.
                     Na een statutenwijziging in de Algemene Vergadering van Aandeelhouders op 14
                     december 2011 is de inrichting van PBE aangepast naar de status van een SPV,
                     vergelijkbaar met o.a. Verkoop Vennootschap B.V.
                     Conform de koopovereenkomst kon RWE tot uiterlijk 30 september 2015 potentiële
                     claims indienen ten laste van het General Escrow Fonds (zie Verkoop Vennootschap
                     B.V.), RWE had op 30 september geen potentiële claims ingediend m.b.t. verkoop van
                     het 50% belang in EPZ. Het General Escrow Fonds is in juli 2016 geliquideerd en
                     uitgekeerd aan de aandeelhouders.
Betrokkenen          De aandelen in de vennootschap zijn in handen van de verkopende aandeelhouders
                     van energiebedrijf Essent.

Financieel belang    De gemeente Mook en Middelaar bezit 128.250 aandelen van de 149.682.196 aandelen
                     à € 0,01 per stuk.

Bestuurlijk belang   De gemeente Mook en Middelaar heeft als aandeelhouder stemrecht in de algemene
                     vergadering van aandeelhouders (1 stem per aandeel). Daarmee is ons aandeel
                     0,0857%.
Ontwikkelingen       Ondanks dat het General Escrow fonds in juni 2016 is geliquideerd, dient de
                     vennootschap als gevolg van contractuele verplichtingen nog in stand gehouden te
                     worden. Het bestuur van de vennootschap is in overleg met de andere contractuele
                     partijen om na te gaan wanneer de contractuele verplichtingen voortijdig kunnen
                     worden beëindigd en de vennootschap vervolgens kan worden ontbonden.
                     Het doel is dat de vennootschap voor eind 2020 zal worden ontbonden.
Risico's             Met de liquidatie van het General Escrow Fonds is alleen nog sprake van een risico en
                     daarmee aansprakelijkheid voor de verkopende aandeelhouders ter hoogte van het
                     bedrag dat als werkkapitaal wordt aangehouden in de vennootschap.
                     Het risico en daarmee de aansprakelijkheid voor de aandeelhouders is beperkt tot de
                     hoogte van het nominale aandelenkapitaal van deze vennootschap (totaalbedrag
                     € 1.496.822) (art 2.:81 BW).

                                    01-01-2019                                    31-12-2019

Eigen vermogen                       €              1.605k                        €              1.590k
Vreemd vermogen                      €                  23k                       €                455k

Resultaat boekjaar                                                          -/-    €                 15k



CBL Vennootschap B.V. te ‘s-Hertogenbosch
Doel                 De functie van deze vennootschap was de verkopende aandeelhouders van
                     energiebedrijf Essent te vertegenwoordigen als medebeheerder (naast RWE, Essent en
                     Enexis) van het CBL Escrow Fonds en te fungeren als "doorgeefluik" voor betalingen in
                     en uit het CBL Escrow Fonds.



                                                   94
</pre>

====================================================================== Einde pagina 94 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 95 ======================================================================

<pre>                                                                                          Jaarstukken 2019

CBL Vennootschap B.V. te ‘s-Hertogenbosch
                     Voor zover na beëindiging van alle CBL’s (CBL: Cross Border Leases) en de betaling
                     uit het CBL Escrow Fonds van de daarmee corresponderende voortijdige
                     beëindigingsvergoedingen nog geld was overgebleven in het CBL Escrow Fonds, is het
                     resterende bedrag in de verhouding 50%-50% verdeeld tussen RWE en verkopende
                     aandeelhouders.
Betrokkenen          De aandelen in de vennootschap zijn in handen van de verkopende aandeelhouders
                     van energiebedrijf Essent.

Financieel belang    De gemeente Mook en Middelaar bezit 1.714 aandelen van de 2.000.000 aandelen à
                     € 0,01 per stuk.

Bestuurlijk belang   De gemeente Mook en Middelaar heeft als aandeelhouder stemrecht in de algemene
                     vergadering van aandeelhouders (1 stem per aandeel). Daarmee is ons aandeel
                     0,0857%.
Ontwikkelingen       Het initieel vermogen in het CBL Escrow Fonds was bij de oprichting van het fonds in
                     2009 $ 275 mln.
                     Eind juni 2016 is het CBL Escrow Fonds geliquideerd. Het restantbedrag is volledig
                     uitgekeerd aan de aandeelhouders naar rato van het aandelenbelang in de
                     vennootschap.
                     In de Algemene vergadering van Aandeelhouders van 9 april 2020 zal het bestuur van
                     de vennootschap een voorstelbesluit voor vereffening en definitieve ontbinding aan de
                     aandeelhouders voorleggen.
Risico's             Met de liquidatie van het CBL Escrow Fonds is alleen nog sprake van een risico en
                     daarmee aansprakelijkheid voor de verkopende aandeelhouders ter hoogte van het
                     bedrag dat als werkkapitaal wordt aangehouden in de vennootschap.
                     Daarnaast is het risico en daarmee de aansprakelijkheid voor de verkopende
                     aandeelhouders relatief gering en beperkt tot de hoogte van het nominale
                     aandelenkapitaal van deze vennootschap (totaalbedrag € 20.000), art 2.81 BW.

                                    01-01-2019                                      31-12-2019

Eigen vermogen                       €                   137k                       €                125k
Vreemd vermogen                      €                    22k                       €                  5k
Resultaat boekjaar                                                            -/-    €                 12k



Vordering op Enexis B.V. te ‘s-Hertogenbosch
Doel                 Als gevolg van de invoering van de Wet Onafhankelijk Netbeheer (WON) in Nederland
                     werd Essent per 30 juni 2009 gesplitst in een netwerkbedrijf (later Enexis) enerzijds en
                     een productie- en leveringsbedrijf (het deel dat verkocht is aan RWE) anderzijds.
                     Essent heeft eind 2007 een herstructurering doorgevoerd waarbij de economische
                     eigendom van de gas- en elektriciteitsnetten binnen de Essent-groep zijn verkocht en
                     overgedragen aan Enexis tegen de geschatte fair market value. Omdat Enexis destijds
                     over onvoldoende contante middelen beschikte om de koopprijs hiervoor te betalen is
                     deze omgezet in een lening van Essent. In de Wet Onafhankelijk Netbeheer was
                     opgenomen dat er na splitsing geen financiële kruisverbanden mochten bestaan tussen
                     het productie- en leveringsbedrijf (Essent) en het netwerkbedrijf (Enexis). Omdat het op
                     dat moment niet mogelijk was om de lening extern te financieren, is besloten de lening
                     over te dragen aan de verkopende aandeelhouders van Essent.
                     Op het moment van overdracht in 2009 bedroeg de lening € 1,8 miljard. Deze lening is
                     vastgelegd in een lening-overeenkomst bestaande uit 4 tranches:
                     1e Tranche:        Deze tranche is vervroegd afgelost in januari 2012;
                     2e Tranche:        Deze tranche is vervroegd afgelost in oktober 2013;
                     3e Tranche:        Deze tranche is vervroegd afgelost in april 2016;
                     4e Tranche:        Deze tranche is afgelost in september 2019.
Betrokkenen          De aandelen in de vennootschap zijn in handen van de verkopende aandeelhouders
                     van energiebedrijf Essent.

Financieel belang    De gemeente Mook en Middelaar bezit 1.714 aandelen van de 2.000.000 aandelen à
                     € 0,01 per stuk.

Bestuurlijk belang   De gemeente Mook en Middelaar heeft als aandeelhouder stemrecht in de algemene
                     vergadering van aandeelhouders (1 stem per aandeel). Daarmee is ons aandeel
                     0,0857%.



                                                    95
</pre>

====================================================================== Einde pagina 95 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 96 ======================================================================

<pre>2.1. Jaarverslag

Vordering op Enexis B.V. te ‘s-Hertogenbosch
Ontwikkelingen       In de Algemene Vergadering van Aandeelhouders van 9 april 2020 zal het bestuur van
                     de vennootschap een voorstelbesluit voor vereffening en definitieve ontbinding aan de
                     aandeelhouders voorleggen.
Risico's             De aandeelhouders lopen zeer beheerst geachte risico’s op Enexis voor de niet-tijdige
                     betaling van rente en/of aflossing en, in het ergste geval, faillissement van Enexis en
                     voor het bedrag dat als werkkapitaal wordt aangehouden in de vennootschap.
                     Daarnaast is het risico en daarmee de aansprakelijkheid voor de aandeelhouders
                     relatief gering en beperkt tot de hoogte van het nominale aandelenkapitaal van deze
                     vennootschap (totaalbedrag € 20.000), art 2.:81 BW.


                                      01-01-2019                                     31-12-2019

Eigen vermogen                  -/-   €                   2k                  -/-     €                 9k
Vreemd vermogen                       €            356.324k                           €                 9k
Resultaat boekjaar                                                             -/-    €                 7k



Verkoop Vennootschap B.V. te ‘s-Hertogenbosch
Doel                 In het kader van de verkoop in 2009 van Essent aan RWE hebben de verkopende
                     aandeelhouders een aantal garanties en vrijwaringen gegeven aan RWE. Het
                     merendeel van deze garanties en vrijwaringen is door de verkopende aandeelhouders
                     overgedragen aan Verkoop Vennootschap.
                     Ter verzekering van de betaling van eventuele schadeclaims heeft RWE bedongen dat
                     een deel van de verkoopopbrengst door de verkopende aandeelhouders gedurende
                     een bepaalde tijd in het General Escrow Fonds werd aangehouden.
                     Daarmee was de functie van Verkoop Vennootschap B.V. dus tweeërlei:
                            namens de verkopende aandeelhouders eventuele garantieclaimprocedures
                             voeren tegen RWE;
                            het geven van instructies aan de Escrow-agent (JP Morgan) wat betreft het
                             beheer van het bedrag dat in het General Escrow Fonds is gestort. Het General
                             Escrow Fonds wordt belegd conform de FIDO/RUDDO-regels, die gelden voor
                             decentrale overheden.
                     Het vermogen in het General Escrow Fonds was bij de oprichting van het fonds in 2009
                     € 800 mln.
                     Voor zover na beëindiging van alle claims van RWE en de betaling uit het General
                     Escrow Fonds nog geld was overgebleven in het General Escrow Fonds, is het
                     resterende bedrag uitgekeerd aan de verkopende aandeelhouders.
Betrokkenen          De aandelen in de vennootschap zijn in handen van de verkopende aandeelhouders
                     van energiebedrijf Essent.

Financieel belang    De gemeente Mook en Middelaar bezit 1.714 aandelen van de 2.000.000 aandelen à
                     € 0,01 per stuk.

Bestuurlijk belang   De gemeente Mook en Middelaar heeft als aandeelhouder stemrecht in de algemene
                     vergadering van aandeelhouders (1 stem per aandeel). Daarmee is ons aandeel
                     0,0857%.
Ontwikkelingen       Het initieel vermogen in het General Escrow Fonds was bij de oprichting van het fonds
                     in 2009 € 800 mln.
                     Eind juni 2016 is het General Escrow Fonds geliquideerd. Het restantbedrag is volledig
                     uitgekeerd aan de aandeelhouders naar rato van het aandelenbelang in de
                     vennootschap.
                     In de Algemene Vergadering van Aandeelhouders van 9 april 2020 zal het bestuur van
                     de vennootschap een voorstelbesluit voor vereffening en definitieve ontbinding aan de
                     aandeelhouders voorleggen.
Risico's             Met de liquidatie van het General Escrow Fonds is alleen nog sprake van een risico en
                     daarmee aansprakelijkheid voor de verkopende aandeelhouders ter hoogte van het
                     bedrag dat als werkkapitaal wordt aangehouden in de vennootschap.
                     Het financiële risico is na de liquidatie van het General Escrow Fonds relatief gering en
                     beperkt tot de hoogte van het nominale aandelenkapitaal van deze vennootschap
                     (totaalbedrag € 20.000), art 2.:81 BW.

                                      01-01-2019                                     31-12-2019




                                                    96
</pre>

====================================================================== Einde pagina 96 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 97 ======================================================================

<pre>                                                                                             Jaarstukken 2019

Verkoop Vennootschap B.V. te ‘s-Hertogenbosch
Eigen vermogen                       €                  112k                           €              71k
Vreemd vermogen                      €                   30k                           €              16k
Resultaat boekjaar                                                               -/-    €              41k



CSV Amsterdam B.V. te ‘s-Hertogenbosch
Doel                 Op 9 mei 2014 is de naam van Claim Staat Vennootschap B.V. gewijzigd in CSV
                     Amsterdam B.V. De statuten zijn gewijzigd zodat de nieuwe organisatie nu drie
                     doelstellingen vervult:
                        namens de verkopende aandeelhouders van Essent een eventuele
                         schadeclaimprocedure voeren tegen de Staat als gevolg van de WON;
                        namens de verkopende aandeelhouders van Attero eventuele
                         garantieclaimprocedures voeren tegen RECYCLECO B.V. ("Waterland');
                        het geven van instructies aan de Escrow-agent wat betreft het beheer van het
                         bedrag dat op de escrow-rekening n.a.v. verkoop Attero is gestort.
Betrokkenen          De aandelen in de vennootschap zijn in handen van de verkopende aandeelhouders
                     van energiebedrijf Essent.

Financieel belang    De gemeente Mook en Middelaar bezit 1.714 aandelen van de 2.000.000 aandelen à
                     € 0,01 per stuk.

Bestuurlijk belang   De gemeente Mook en Middelaar heeft als aandeelhouder stemrecht in de algemene
                     vergadering van aandeelhouders (1 stem per aandeel). Daarmee is ons aandeel
                     0,0857%.
Ontwikkelingen       De looptijd van deze vennootschap is afhankelijk van de periode waarin claims worden
                     afgewikkeld. Eventuele claims kunnen door Waterland tot vijf jaar na completion (mei
                     2019) worden ingediend.
                     Na afwikkeling van deze eventuele claims van Waterland zal de escrow-rekening
                     kunnen worden opgeheven en het restant op deze rekening kunnen worden uitgekeerd
                     aan de aandeelhouders naar rato van het aandelenbelang.
                     In de Algemene Vergadering van Aandeelhouders van 9 april 2020 zal het bestuur van
                     de vennootschap een voorstel besluit voor het schikken voor de afwikkeling van alle
                     uitstaande claims aan de aandeelhouders voorleggen.
                     In deze schikking is tevens geregeld dat de vennootschap de bezwaarprocedure van
                     Attero met betrekking tot de afvalstoffenheffing voorlopig tegen de Belastingdienst zal
                     voortzetten.
                     Op het moment is de vennootschap in afwachting van de reactie van de Belastingdienst
                     op het bezwaar. Afhankelijk van de reactie van de Belastingdienst en de kans van
                     slagen van een gerechtelijke procedure zal in overleg met Aandeelhouderscommissie
                     de procedure al dan niet worden voortgezet. Na (eventuele voortijdige) beëindiging van
                     deze procedure zal het bestuur een voorstelbesluit aan de aandeelhouders voor
                     vereffening en definitieve ontbinding van de vennootschap kunnen voorleggen.
Risico's             Het financiële risico is beperkt tot eventuele claims van Waterland als gevolg van
                     garanties en vrijwaringen die door de verkopende aandeelhouders zijn afgegeven tot
                     het bedrag van € 8.035.783 dat nog resteert op de escrow-rekening en voor het bedrag
                     dat als werkkapitaal wordt aangehouden in de vennootschap.
                     Daarnaast is het risico en daarmee de aansprakelijkheid voor de aandeelhouders
                     relatief gering en beperkt tot de hoogte van het nominale aandelenkapitaal van deze
                     vennootschap (totaalbedrag € 20.000), art 2.:81 BW.

                                    01-01-2019                                         31-12-2019

Eigen vermogen                       €                  746k                           €             452k
Vreemd vermogen                      €                   45k                           €              84k
Resultaat boekjaar                                                         -/-          €             294k



Inkoopcentrum Zuid (v.h. Stichting Regionaal Inkoopbureau Noord- en Midden-Limburg) te Echt
Doel                 Het verkrijgen van gunstige prijzen en het verlenen van diensten aan haar leden en
                     voorts al hetgeen met een ander rechtstreeks of zijdelings verband houdt of daartoe
                     bevorderlijk kan zijn, alles in de ruimste zin van het woord.



                                                   97
</pre>

====================================================================== Einde pagina 97 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 98 ======================================================================

<pre>2.1. Jaarverslag

Inkoopcentrum Zuid (v.h. Stichting Regionaal Inkoopbureau Noord- en Midden-Limburg) te Echt
Betrokkenen          De gemeenten Bergen, Echt-Susteren, Gennep, Leudal, Mook en Middelaar, Peel en
                     Maas, Roerdalen, Venray en de Veiligheidsregio Noord- en Midden-Limburg.

Financieel belang    Lidmaatschapsbijdrage € 8k.


Bestuurlijk belang   De gemeente Mook en Middelaar wordt vertegenwoordigd door wethouder Wienhoven
                     als lid van de Algemene Vergadering. De gemeente Mook en Middelaar heeft 1 van 17
                     stemmen.
Ontwikkelingen       Geen.


Risico's             Geen.



                                     01-01-2019                                   31-12-2019

Eigen vermogen                       €                   321k                      €                 350k
Vreemd vermogen                      €                    89k                      €                  71k
Resultaat boekjaar                                                                 €                   28k



Enexis Holding N.V. te ‘s-Hertogenbosch
Doel                 De vennootschap heeft ten doel het realiseren van een duurzame energievoorziening
                     door state of the art dienstverlening en netwerken en door regie te nemen in innovatieve
                     oplossingen. Dit om de energietransitie te versnellen én excellent netbeheer uit te
                     voeren.
Betrokkenen          Enexis Holding is een naamloze vennootschap volgens Nederlands recht. De aandelen
                     van Enexis Holding N.V. zijn in handen van Nederlandse provincies en gemeenten in de
                     gebieden waar zij actief zijn.
Financieel belang    De gemeente Mook en Middelaar bezit 128.250 van de 149.682.196 aandelen à € 1 per
                     stuk. Vanaf het boekjaar 2014 bedraagt het dividend maximaal 50% van de nettowinst,
                     waarbij een minimumniveau van jaarlijks € 100 miljoen wordt nagestreefd. Dit
                     percentage zal verlaagd worden als deze uitkering ertoe leidt dat het bedrijf binnen vijf
                     jaar haar A ratingprofiel kan verliezen. In 2019 bedroeg de dividenduitkering op onze
                     aandelen (inzake het jaar 2018) € 105k.
Bestuurlijk belang   De gemeente Mook en Middelaar heeft als aandeelhouder stemrecht in de algemene
                     vergadering van aandeelhouders (1 stem per aandeel). Daarmee is ons aandeel
                     0,0857%. Onze gemeente heeft zich aangesloten bij de VEGAL, de vereniging van
                     aandeelhouders Limburg. Deze vereniging vertegenwoordigt de Limburgse gemeenten
                     bij alle zaken die Enexis en de aandeelhouders aangaan.
Ontwikkelingen       Enexis is financieel gezond. Enexis heeft de Standard & Poor's (S&P) rating A+ (Stable
                     outlook) en bij Moody's Aa3 (Stable outlook).

Risico's             De aandeelhouders lopen het risico (een deel van) de boekwaarde ad € 6,2 miljoen te
                     moeten afwaarderen. Het risico voor de aandeelhouders is gering omdat Enexis
                     opereert in een gereguleerde (energie)markt, onder toezicht van de Energiekamer.
                     Daarnaast is het risico gering in relatie tot de (intrinsieke) waarde van Enexis Holding
                     N.V.
                     Wettelijk is minimaal 40% eigen vermogen vereist, Enexis heeft op dit moment 50%
                     eigen vermogen. Gecombineerd met de achtergestelde status van de ‘Vordering op
                     Enexis vennootschap’ die liep tot september 2019, leverde dit een laag risico op voor de
                     aandeelhouders van Enexis Holding N.V.
                     Een aanvullend risico is het achterblijven van de geraamde dividendinkomsten. Het
                     risico is echter gemitigeerd middels een overeengekomen streefwaarde van € 100
                     miljoen voor het jaarlijkse dividend. In 2019 is de geraamde dividendopbrengst ook
                     gerealiseerd.

                                     01-01-2019                                   31-12-2019

Eigen vermogen                       €            4.024.000k                       €           4.112.000k
Vreemd vermogen                      €            3.691.000k                       €           4.146.000k




                                                    98
</pre>

====================================================================== Einde pagina 98 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 99 ======================================================================

<pre>                                                                                           Jaarstukken 2019

    Enexis Holding N.V. te ‘s-Hertogenbosch
    Resultaat boekjaar                                                              €             210.000k



    Leisurelands B.V.
    Doel                 Het ontwikkelen, aanleggen, faciliteren, exploiteren en beheren van recreatieve
                         producten.
                         Leisurelands wil een actieve bijdrage leveren aan het verbeteren en verduurzamen van
                         de leefomgeving en de optimalisering van haar maatschappelijke rendement als
                         organisatie. Dit gebeurt aan de hand van de volgende vijf pijlers:
                              1. Het borgen van een groene, gezonde omgeving
                              2. Veiligheid
                              3. Verhogen van maatschappelijk rendement
                              4. Energieneutraal opereren, energie genereren
                              5. Kennis delen en uitbouwen

    Betrokkenen          22 Gemeenten + Gemeenschappelijke Regeling Recreatieschap Achterhoek Liemers
                         die tezamen de Algemene Vergadering van Aandeelhouders vormen.

    Financieel belang    De gemeente Mook en Middelaar bezit 1.636 aandelen van de 900.000 aandelen à € 1,-
                         nominaal. De gemeente Mook en Middelaar verstrekt geen subsidie aan deze
                         verbonden partij en er wordt geen dividend uitgekeerd.
    Bestuurlijk belang   Jaarlijks vindt de Algemene Vergadering van Aandeelhouders plaats waarin de
                         jaarrekening wordt vastgesteld. De gemeente Mook en Middelaar heeft als
                         aandeelhouder stemrecht in de Algemene Vergadering van Aandeelhouders. De
                         gemeente Mook en Middelaar wordt vertegenwoordigd door wethouder Peters.
    Ontwikkelingen


    Risico's             Gelet op het geringe belang (Mook en Middelaar beschikt slechts over 0,83% van het
                         totaal aantal aandelen) is het risico bijzonder klein.

                                        01-01-2019                                 31-12-2019
    Eigen vermogen                      €               56.276k                     €                  N/b
    Vreemd vermogen                     €               22.014k                     €                  N/b
    Resultaat boekjaar                                                               €                 N/b




   Stichtingen en verenigingen

    Vereniging van Gemeenten Aandeelhouders in Limburg binnen Essent N.V. (VEGAL)
    Doel                 Het behartigen van de gemeenschappelijke belangen van de Limburgse gemeenten
                         voor zover die voortvloeien uit hun aandeelhouderschap in "Enexis Holding N.V.".

    Betrokkenen          Alle 31 gemeenten in Limburg. Gezamenlijk bezitten zij ca. 9,5% van de aandelen van
                         Enexis Holding N.V.

    Financieel belang    Lidmaatschapsbijdrage € 250.


    Bestuurlijk belang   De gemeente Mook en Middelaar is vertegenwoordigd als aandeelhouder in Enexis
                         Holding N.V. De Vegal vertegenwoordigt de aandeelhouders.

    Ontwikkelingen       Geen


    Risico’s             Geen



                                        01-01-2019                                 31-12-2019




                                                        99
</pre>

====================================================================== Einde pagina 99 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 100 ======================================================================

<pre>    2.1. Jaarverslag

    Vereniging van Gemeenten Aandeelhouders in Limburg binnen Essent N.V. (VEGAL)
    Eigen vermogen                   €                  9                   €       N/b
    Vreemd vermogen                  €                  0                   €       N/b
    Resultaat boekjaar                                                      €       N/b




   Overige verbonden partijen

    Geen.




                                                 100
</pre>

====================================================================== Einde pagina 100 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 101 ======================================================================

<pre>                                                                                   Jaarstukken 2019

2.1.20. Paragraaf Grondbeleid


Portefeuillehouder
Wethouder Wienhoven

Wettelijk kader
Begroting
Deze paragraaf bevat op grond van artikel 16 BBV ten minste:
 een visie op het grondbeleid in relatie tot de realisatie van de doelstellingen van de programma’s
  die zijn opgenomen in de begroting;
 een aanduiding van de wijze waarop de gemeente het grondbeleid uitvoert;
 een actuele prognose van de te verwachten resultaten van de totale grondexploitatie;
 een onderbouwing van de geraamde winstneming;
 de beleidsuitgangspunten omtrent de reserves voor grondzaken in relatie tot de risico's van de
  grondzaken.

Op grond van artikel 22, lid 1 ‘Financiële verordening gemeente Mook en Middelaar 2019’ hoeven er,
naast de wettelijk verplichte onderdelen, geen aanvullende gegevens vermeld te worden in deze
paragraaf.

Jaarverslag
Op grond van artikel 26 BBV bevat deze paragraaf in het jaarverslag de verantwoording van hetgeen
in de overeenkomstige paragraaf in de begroting is opgenomen.

In deze paragraaf Grondbeleid wordt aangegeven hoe het gemeentelijk grondbeleid in de diverse
programma’s inhoud krijgt. Naast de beleidsmatige zaken en ontwikkelingen van de verschillende
projecten, wordt de financiële stand van zaken op hoofdlijnen belicht.


Visie op grondbeleid
Grondbeleid is een gemeentelijk instrument in de ruimtelijke ordening waarmee een gemeente de
gewenste ontwikkelingen kan bevorderen en ongewenste ontwikkelingen kan tegengaan. Grondbeleid
draait om het maken van keuzes op hoofdlijnen en het creëren van een kader voor het grondbeleid
voor de komende periode.
In de Nota Grondbeleid zijn de beleidskaders uitgezet waarmee wordt aangegeven welke ambitie de
gemeente Mook en Middelaar heeft en hoe deze ambitie waargemaakt kan worden. De gemeente
Mook en Middelaar voert geen actief grondbeleid in die zin dat actief gronden worden aangekocht en
verkocht. Het grondbeleid van de gemeente Mook en Middelaar kan het beste worden getypeerd als
Selectief Strategisch Grondbeleid. De gemeente Mook en Middelaar heeft geen actieve
grondexploitaties (aankopen, bouw- en woonrijp maken, verkopen).


Uitvoering grondbeleid
Er wordt, overeenkomstig de Nota Grondbeleid, een selectief strategisch grondbeleid gevoerd. Dit
houdt in: aankoop en verkoop van gronden als er een duidelijk algemeen belang mee wordt gediend.
Tevens wanneer daarmee de bestaande belangen worden behouden en zo mogelijk worden
geoptimaliseerd en versterkt, rekening houdende met de bestaande groene buffers, landgoederen en
het behoud van agrarische en archeologische waarden. Bij het aankopen en verkopen van gronden
door de gemeente zal daarom altijd het behoud en beheer van strategisch gelegen gronden het
uitgangspunt zijn.
Gelet op de aard van de ontwikkelingen (beperkte omvang en beperkte impact) in de gemeente, de
schaalgrootte van de gemeente, het beschikken over relatief weinig onroerende zaken, de beperkte
financiële middelen, de huidige conjunctuur in de markt en de interne capaciteit zal de gronduitgifte
binnen de gemeente gering zijn.
Aan- en verkopen grond die het bedrag van € 100k overschrijden worden daarnaast overeenkomstig
artikel 7 van de Financiële verordening voorgelegd aan de raad.


                                                 101
</pre>

====================================================================== Einde pagina 101 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 102 ======================================================================

<pre>2.1. Jaarverslag



Prognose resultaten projecten/grondposities
Per afzonderlijk project staan in het kort de ontwikkelingen in 2019 beschreven.

 Hart van Mook
In het centrum van Mook heeft de gemeente verschillende grondposities. Deze grondposities worden
ingezet voor de herontwikkeling van het centrum van Mook.

In 2019 heeft de gemeente Mook en Middelaar alsnog overeenstemming bereikt met de initiatiefnemers
van het gezondheidscentrum over de verkoop van het aan de Koningin Julianastaat 3 te Mook gelegen
pand, ook wel bekend als het perceel "Pellus'. In juni van 2019 heeft de gemeente ingestemd met de
verkoop. De grond is uiteindelijk verkocht voor een bedrag van € 149k. De opbrengst van de grond zal
worden verrekend met de boekwaarde van het perceel Groesbeekseweg 12 en het resultaat van de
verkoop zal toegevoegd worden aan het krediet 'Centruminrichting Mook'. Eind 2019 zijn de gebouwen
op het perceel gesloopt door de initiatiefnemers van het gezondheidscentrum.

In 2016 heeft de gemeente Rijksweg 84 te Mook aangekocht met als doel om deze locatie te
herontwikkelen. Op basis van een vastgesteld verkoopproces is de locatie in 2018 op de markt gezet.
Het verkoopproces heeft geleid tot een concreet bod voor het perceel op basis van een concreet plan
voor een appartementencomplex. De ontwikkelaar Wildenborch BV en de gemeente hebben eind
2018 een principeakkoord bereikt over de verkoop van het perceel voor € 195k. In januari 2019 heeft
de gemeenteraad ingestemd met de verkoop van het perceel Rijksweg 84 te Mook. De akte van
verkoop van het perceel is in augustus 2019 gepasseerd. De nieuwe eigenaar heeft eind 2019 een
vergunning aangevraagd voor de bouw van een appartementencomplex met 12 woningen op
verdieping 1 en 2. Op de begane grond zijn commerciële ruimten en een parkeervoorziening voorzien.

In mei 2019 heeft de gemeenteraad besloten dat zij geen wensen en bedenkingen hebben ten aanzien
van een grondruil met gesloten beurs van diverse percelen rondom het gemeenschapshuis Mook tussen
de eigenaar/exploitant van het gemeenschapshuis en de gemeente. Later in 2019 heeft het college van
B&W een principe akkoord bereikt met de eigenaar van het gemeenschapshuis Mook over de ruil van
enkele percelen rondom het gemeenschapshuis Mook. De afwikkeling van de grondruilovereenkomst
is voorzien in 2020.

 Snelfietsroute Cuijk-Mook-Nijmegen
In 2018 zijn ten behoeve van de realisatie van het brugtracé van de snelfietsroute de panden Maasdijk
7 en Rijksweg 37 te Mook aangekocht. De aankoop van beide panden is gefinancierd vanuit het
project snelfietsroute. Het pand Maasdijk 7 is inmiddels gesloopt. Het pand Rijksweg 37 wordt
beheerd door een vastgoedbeheerder. De verschillende kamers en studio's in het pand worden
verhuurd. Op basis van het ontwerp en de daadwerkelijke bouw van het brugtracé wordt de impact op
de betreffende percelen duidelijk, naar verwachting begin 2020. Zo ook de (on)mogelijkheden van het
gebruik en hergebruik van de percelen. De afwegingen en keuzes hierbij geschieden in samenspraak
met de projectorganisatie van het brugtracé. Zij zijn immers de financier en mogelijk zijn er
opbrengsten waarover overeenstemming moet worden verkregen. Op dit moment wordt er in de
projectfinanciering niet uitgegaan van opbrengsten.

Financiële aspecten
Binnen de realisatie van het project, dan wel na afronding van de werkzaamheden, zal er gekeken
worden hoe om te gaan met de betreffende percelen. Het ligt voor de hand dat eventuele opbrengsten
terugvloeien naar het project, dan wel naar de deelnemende partijen (besturen). Naar huidig inzicht
zal het perceel Maasdijk 7 voor een groot deel ingezet worden voor het maken van een befietsbare
aansluiting op de snelfietsroute (brug).

 Elzenstraat 14
In de structuurvisie Mookerplas en omgeving zijn de ontwikkelingsmogelijkheden van het perceel
beschreven. De gemeente heeft de gronden in 2017 in de verkoop gezet. Dit heeft geleid tot verdere
onderhandeling over de grondverkoop. De locatie wordt verkocht aan een derde partij met als
uitgangspunt dat deze wordt herontwikkeld naar twee ruime percelen. Eventuele kwaliteitsbijdrage op
grond van het Limburgs Kwaliteitsmenu dient op eigen terrein plaats te vinden. Voor herontwikkeling



                                                 102
</pre>

====================================================================== Einde pagina 102 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 103 ======================================================================

<pre>                                                                                  Jaarstukken 2019
van de locatie is een bestemmingsplan door de raad vastgesteld. De koopovereenkomst is in 2018
afgesloten. In 2019 is de verkoopakte gepasseerd en is de grond overgedragen. De percelen zijn
verkocht voor een bedrag van € 563k.

Financiële aspecten
De boekwaarde op de eigendom bedraagt per 31 december 2018 € 528k, per 31 december 2019 nihil.
In 2019 is nog € 17k afgeschreven. De rentelast in 2019 wordt niet meer berekend.

 Violenstraatje
Op het perceel zijn een woonbestemming en bouwtitel gelegen. In het laatste kwartaal van 2013 is
een verkennend onderzoek gedaan naar de strategische waarde van het perceel. Sinds 2017 wordt
het perceel te koop aangeboden. Vanwege de beperkte bereikbaarheid van het perceel is een
verkoop van het perceel nog niet gerealiseerd.

Financiële aspecten
De boekwaarde is per 31 december 2019 nihil.

 Rijksweg 156 te Plasmolen
De gemeente heeft in juli 2018 het voormalige Chinees restaurant aangekocht. De gemeente wil in het
kader van de revitalisering van Plasmolen het perceel te koop aanbieden.

Financiële aspecten
De gemeente heeft het pand aangekocht voor € 261k. De boekwaarde op de eigendom bedraagt per
31 december 2019 € 259k.


Gronden

 Gronden aan de Maas
In 2017 heeft de gemeente enkele percelen verkocht ten behoeve van de dijkversterking. De
overdacht van het eigendom heeft in 2019 plaatsgevonden.

 Snippergroen/reststroken
Eind 2018/begin 2019 is de uitvoering van het in 2017 door het college vastgestelde beleid inzake
reststroken gestart. Circa 150 inwoners van Molenhoek zijn in 2019 benaderd met als doel een
duidelijke eigendoms- of gebruiksstatus te krijgen voor de reststroken aangrenzend aan hun perceel.
Deze eerste fase van het project wordt in 2020 afgerond. Na evaluatie besluiten we of het project
wordt doorgezet naar de kernen Mook en Middelaar.

Gemeentelijke grondposities zonder ontwikkelingsvoornemen
Algemeen

Op een beperkt aantal locaties heeft de gemeente gronden in eigendom. Op dit moment zijn er nog
geen concrete plannen met betrekking tot deze gronden vanwege diverse milieu-hygiënische en
planologische belemmeringen. Volledigheidshalve worden ze hierna genoemd. Het betreft de volgende
locaties:

 Ontwikkeling woningbouwlocatie de Cuijkse Steeg
De ontwikkeling van de Cuijkse Steeg is voorlopig opgeschort. Dit is in overeenstemming met de
woonvisie die in 2017 is vastgesteld.

Financiële aspecten
De boekwaarde bedraagt per 31 december 2019 € 170k.




                                                103
</pre>

====================================================================== Einde pagina 103 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 104 ======================================================================

<pre>2.1. Jaarverslag


 De Lier - Ringbaan Molenhoek
Dit terrein is in de jaren ’90 door de gemeente verworven en ligt deels in de gemeente Heumen. Er is
geen concrete ontwikkelstrategie voor de gronden. Vanwege de wens om het betreffende gebied
‘Lierdal’ een open en groen karakter te geven en de passieve grondhouding, is het niet aannemelijk dat
dit gebied ontwikkeld wordt.

Financiële aspecten
De boekwaarde bedraagt per 31 december 2018 nihil.

 NS-terrein
Dit terrein is door de gemeente in 2008 verworven van NS vastgoed als onderdeel van de planvorming
rondom het station Molenhoek. Vanwege planologische en milieu-hygiënische reden is dit perceel nog
niet in ontwikkeling genomen.

Financiële aspecten
Dit terrein is door de gemeente in 2008 verworven van NS vastgoed tegen een koopsom ad € 272k.
Dit is ook de boekwaarde per 31 december 2019.

 Erfpachten
De uitgifte van gronden vindt plaats door verkoop van gronden. Slechts in incidentele gevallen worden
gronden in erfpacht, al dan niet gecombineerd met een recht van opstal, uitgegeven. Dit betreft dan
gronden met een maatschappelijke bestemming die aan verenigingen of stichtingen worden uitgegeven.
Op dit moment zijn er geen gronden in eigendom, belast met recht van erfpacht.

 (Geliberaliseerde) Pacht
In 2017 zijn diverse gronden in pacht omgezet van reguliere pacht naar geliberaliseerde pacht. Met
een aantal pachters liepen in eerste kwartaal 2018 nog gesprekken voor het omzetten naar
geliberaliseerde pacht. Inmiddels zijn meerdere contracten omgezet naar geliberaliseerde pacht.


Onderbouwing geraamde winstneming
Mook en Middelaar heeft geen grondexploitatie (aankoop, bouw- en woonrijp maken en verkoop). Er is
ook geen 'Onderhanden werk, waaronder bouwgronden in exploitatie' aanwezig op de balans.
Winstneming is dan ook niet van toepassing.


Beleidsuitgangspunten reserves in relatie tot de risico’s
Er zijn geen reserves grondexploitaties. Bij grondaankopen worden de gelden aan de VBR onttrokken.
En bij grondverkopen worden de gelden in principe toegevoegd aan de VBR. Voor de dekking van de
kapitaallasten van het pand aan de Groesbeekseweg 12 bestaat een bestemmingsreserve
Centrumplan Mook aankoop panden. De omvang van deze bestemmingsreserve per 31 december
2019 bedraagt € 29k.




                                                 104
</pre>

====================================================================== Einde pagina 104 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 105 ======================================================================

<pre>                                                                                     Jaarstukken 2019

2.1.21. Paragraaf Informatieveiligheid


Portefeuillehouder
Burgemeester Gradisen

Wettelijk kader
Deze paragraaf is niet wettelijk verplicht op grond van het BBV, maar wordt opgenomen op grond van
de resolutie 'Informatieveiligheid, randvoorwaarde voor de professionele gemeente'.


Algemeen

Gemeenten leggen verantwoordelijkheid af over hun informatieveiligheid in het jaarverslag, dit is in
2013 afgesproken in de resolutie ‘Informatieveiligheid, randvoorwaarde voor de professionele
gemeente’. Dit gebeurt met de audit-systematiek ENSIA (Eenduidige Normatiek Single Information
Audit).

Met ENSIA wordt de situatie van de gemeente getoetst aan de normen uit de Baseline
Informatiebeveiliging Nederlandse Gemeenten (BIG). De ENSIA-cyclus voor 2019 is succesvol
doorlopen, waarbij aangetekend dat we een verbeterplan moesten opstellen ten aanzien van het
beheer van Suwinet. Dit vastgestelde plan brengen we dit jaar (2020) tot uitvoering. De BIG wordt per
2020 vervangen door een andere, voor alle overheden geldende baseline, de BIO (Baseline
Informatiebeveiliging Overheid).

Vooruitlopend op deze BIO is er in 2019 vanuit de iRvN een aantal belangrijke informatieveilig-
heidsbeheermaatregelen aangepast dan wel ingevoerd. Multi Factor Authenticatie is de standaard
inlogprocedure geworden. Inloggen op het gemeentelijk netwerk vereist nu altijd een zogenaamde
tweede bevestiging, naast de gebruikelijke combinatie van gebruikersnaam en wachtwoord. Deze
tweede bevestiging betreft een extra goedkeuring op de (werk)mobiel van de desbetreffende
medewerker.
Ook heeft de iRvN een streng netwerkbeveiligingsprotocol ingevoerd waarmee we het risico
minimaliseren dat onbevoegden met vreemde (niet door iRvN-beheerde) apparatuur op het interne
netwerk komen.
Voorts is in 2019 de mogelijkheid om op een gemakkelijke manier veilig te kunnen e-mailen,
gemeentebreed uitgerold. Dit zorgt voor een extra waarborg daar waar we in e-mailverkeer
privacygevoelige gegevens moeten delen.




                                                  105
</pre>

====================================================================== Einde pagina 105 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 106 ======================================================================

<pre>2.1. Jaarverslag

2.1.22. Paragraaf Verduurzamen


Portefeuillehouders
Burgemeester Gradisen, wethouders Wienhoven, Peters en Baneke

Wettelijk kader
Geen, dit betreft een facultatieve paragraaf naar aanleiding van het raadsbesluit van 12 juli 2018
(Kaderbrief 2019).

Onderwerpen
Energiecafé
In 2019 is de samenwerking met het Energiecafé Molenhoek voortgezet en is met inwoners
toegewerkt naar de oprichting van een energie coöperatie waarin bewoners zich inzetten voor
duurzame energieopwekking. Deze coöperatie, de Stichting Duurzaam Mook en Middelaar, is in 2020
ook daadwerkelijk opgericht.

Duurzaam Wonen plus
Het gemeentelijk loket Duurzaam Wonen Plus was ook in 2019 digitaal en fysiek bereikbaar voor
bewoners met vragen over energiemaatregelen.

Project Mobie
Er is een start gemaakt met het verduurzamen van de werkkilometers met het project Mobie
(elektrische auto en fiets) en het promoten van het gebruik van de trein met gebruikmaken van de NS
business card.

Regionale Energie Strategie (RES)
Ook is in 2019 is de start gemaakt van de Regionale Energie Strategie, waarin we met anderen
gemeentes in Noord- en Midden Limburg, het waterschap en de provincie werken aan een bod dat we
als regio aan het Rijk zullen doen. Vanuit onze gemeente zijn we aangesloten bij de werkgroepen
Warmte en Energiebesparing. De uitgangspuntennotitie is opgesteld en wordt in 2020 aan de
verschillende gemeenteraden ter vaststelling aangeboden. In december 2019 is middels een
decentralisatie-uitkering een RES-bedrag van € 237k ontvangen, dat vanaf 2020 ingezet wordt (via
voorstel budgetoverheveling).

Overige projecten
Tot slot is er ook verder gewerkt aan andere projecten. Zo zijn we met RvN@Lab een verkenning
gestart naar het gebruik van de Molenbeek en het riool als energiebron (resultaten volgen in 2020),
hebben we de EnergyGame gespeeld en hebben we Bureau OverMorgen een nulmeting laten
uitvoeren om tot een route naar een energieneutrale gemeente in 2030 te komen.
Er is een start gemaakt met het project ‘Zon op bedrijfsdaken’ en ‘Zonnepanelen gemeentewerf’.

Regeling Reductie Energiegebruik (RRE)
Een belangrijke slag is ook geslagen door het binnenhalen van een RRE-subsidie. In samenwerking
met de onlangs opgerichte Stichting Duurzaam Mook en Middelaar en het Energiecafé zal er in 2020
uitvoering gegeven worden aan dit project, wat bewustwording en het uitvoeren van eenvoudige
energiebesparende maatregelen moet opleveren.

Informatie op Molenhoekdag
De gemeente heeft deelgenomen met een stand op de Molenhoekdag. Er is informatie verstrekt over
klimaatadaptieve maatregelen zoals het afkoppelen van het regenwater en energiemaatregelen. Ook
de adviseur van het Loket Duurzaam Wonen Plus was aanwezig.

Afwegingskader
Het afwegingskader voor grootschalige opwek van duurzame energie zal in 2020 opgesteld worden, in
2019 is de nadruk gelegd op het binnenhalen van de RRE-subsidie.




                                                  106
</pre>

====================================================================== Einde pagina 106 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 107 ======================================================================

<pre>                                                                              Jaarstukken 2019

Waarstaatjegemeente.nl
Naast bovenvermelde onderdelen staan op de website www.waarstaatjegemeente.nl diverse cijfers
met betrekking tot Energietransitie, zoals CO2-uitstoot naar sector, elektra- en gasverbruik,
hernieuwbare energie en percentage woningen met zonnepanelen.

Voorbeeldtabel percentage woningen met zonnepanelen




Bron: www.waarstaatjegemeente.nl




                                              107
</pre>

====================================================================== Einde pagina 107 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 108 ======================================================================

<pre>2.2. Jaarrekening




        108
</pre>

====================================================================== Einde pagina 108 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 109 ======================================================================

<pre>                                          Jaarstukken 2019

Balans en overzicht van baten en lasten




                            109
</pre>

====================================================================== Einde pagina 109 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 110 ======================================================================

<pre>2.2. Jaarrekening

2.2.1. Balans

                                                                           bedragen x € 1.000
                                                                  ultimo               ultimo
  Balans per 31 december                                            2019                 2018


  ACTIVA

  Vaste activa

  Immateriële vaste activa
    - Kosten van onderzoek en ontwikkeling voor
      een bepaald actief                                     6                0
    - Bijdragen aan activa in eigendom van derden           91              111
                                                                     96                  111
  Materiële vaste activa
   - Investeringen met een economisch nut                 3.275            3.543
   - Investeringen met een economisch nut,
       waarvoor ter bestrijding van de kosten een
       heffing kan worden geheven                         2.193            2.207
   - Investeringen in de openbare ruimte met een
       maatschappelijk nut                                2.926            2.597
                                                                   8.394               8.347
  Financiële vaste activa
    - Kapitaalverstrekkingen aan:
            deelnemingen                                  439              439
    - Leningen aan:
            deelnemingen                                    0              300
    - Overige langlopende leningen                          47               48
    - Overige uitzettingen                                   0                0
                                                                    486                  787

  Totaal vaste activa                                              8.977               9.245

  Vlottende activa

  Uitzettingen met een rentetypische looptijd
  korter dan 1 jaar:
    - vorderingen op openbare lichamen                    1.170            1.420
    - uitzettingen in ’s Rijks schatkist met een
        rentetypische looptijd korter dan 1 jaar          6.036            7.165
    - overige vorderingen                                   424              618
    -   overige uitzettingen                                 0              261
                                                                   7.630               9.464

  Liquide middelen
    - Banksaldi                                            130              203
    - Kassaldi                                               2                1
                                                                    132                  204

  Overlopende activa
   - De van de Europese en Nederlandse
       overheidslichamen ontvangen
       voorschotbedragen die ontstaan door
       voorfinanciering op uitkeringen met een




                                                    110
</pre>

====================================================================== Einde pagina 110 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 111 ======================================================================

<pre>                                                                             Jaarstukken 2019
      specifiek bestedingsdoel uitgesplitst naar de
      nog te ontvangen bedragen van:
        Europese overheidslichamen                            0                0
        Het Rijk                                              0                0
        Overige Nederlandse overheidslichamen                 0               40
  - Overige nog te ontvangen bedragen, en de
      vooruitbetaalde bedragen die ten laste van
      volgende begrotingsjaren komen                        1.437            1.642
                                                                     1.437              1.682

Totaal vlottende activa                                              9.199             11.350

Totaal-generaal                                                     18.176             20.595
Recht op verliescompensatie
Vennootschapsbelasting krachtens de Wet op de
vennootschapsbelasting 1969                                             0                   0




                                                      111
</pre>

====================================================================== Einde pagina 111 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 112 ======================================================================

<pre>2.2. Jaarrekening

                                                                                  bedragen x € 1.000
                                                                                              ultimo
  Balans per 31 december                                            ultimo 2019                 2018

  PASSIVA

  Vaste passiva

  Eigen vermogen
    - Algemene reserve                                      2.000                 2.000
    - Algemene vrije reserve                                1.817                 3.017
    - Bestemmingsreserves                                   4.268                 4.609
    - Gerealiseerde resultaat                                -552                 - 142
                                                                         7.533                9.484

  Voorzieningen                                                          6.510                6.016

  Vaste schulden met een rentetypische looptijd van 1
  jaar of langer
    - onderhandse leningen van:
         Binnenlandse banken en overige financiële
            instellingen                                     908                  1.089
                                                                           908                1.089

  Totaal vaste passiva                                                  14.950               16.589

  Vlottende passiva

  Netto vlottende schulden met een rentetypische
  looptijd korter dan 1 jaar:
    - Overige kasgeldleningen                                   0                     0
    - Overige schulden                                      1.521                 1.762
                                                                         1.521                1.762
  Overlopende passiva
   - Verplichtingen die in het begrotingsjaar zijn
        opgebouwd en die in een volgend
        begrotingsjaar tot betaling komen                   1.653                 2.112
   - De van de Europese en Nederlandse
        overheidslichamen ontvangen
        voorschotbedragen voor uitkeringen met een
        specifiek bestedingsdoel die dienen ter dekking
        van lasten van volgende begrotingsjaren
        uitgesplitst naar de ontvangen bedragen van:
           Europese overheidslichamen                         0                     0
           Het Rijk                                           0                     0
           Overige Nederlandse overheidslichamen              0                   100
   - Overige vooruit ontvangen bedragen die ten
        bate van volgende begrotingsjaren komen               51                    31
                                                                         1.704                2.243

  Totaal vlottende passiva                                               3.225                4.005



  Totaal-generaal                                                       18.176               20.595


  Borg- en garantstellingen                                             11.137               11.913




                                                      112
</pre>

====================================================================== Einde pagina 112 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 113 ======================================================================

<pre>                                                                                        Jaarstukken 2019

2.2.2. Overzicht van baten en lasten


Exploitatieresultaat


Onderstaand vindt u het exploitatieresultaat over het jaar 2019 en de begrotingscijfers 2019. De
begrotingscijfers zijn inclusief de in de loop van het jaar 2019 vastgestelde begrotingswijzigingen.
Daarnaast zijn de vergelijkende cijfers over 2018 opgenomen.
De analyse van de verschillen begroot-werkelijk 2019 worden vermeld in onderdeel 2.2.5 'Toelichting
op het overzicht van baten en lasten'.
Positieve bedragen zijn lasten en negatieve bedragen (-) zijn baten.
Vertaaltabel begrippen Jaarstukken - BBV:

 Jaarstukken                                         BBV
 Totaal baten en lasten                              Gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten
 Totaal programma                                    Gerealiseerd resultaat

Bedragen x € 1.000




                                     Realisatie    Begroting      Begroting    Realisatie
Baten / Lasten                                                                               Verschil
                                          2018      primitief   na wijziging        2019

Programma Besturen

Totaal lasten                            1.359          1.308         1.452        1.678        -226    N

Totaal baten                              -573           -365          -303         -516         213    V

Totaal baten en lasten                     786           944          1.149        1.161          -13   N

Toevoeging aan reserves                    798             0              0            0           0    V

Onttrekking uit reserves                  -942           -430          -455         -333        -122    N

Totaal Programma                           642           514            695          829        -135    N




                                     Realisatie    Begroting      Begroting    Realisatie
Baten / Lasten                                                                               Verschil
                                          2018      primitief   na wijziging        2019

Programma Beschermen

Totaal lasten                              588           636            647          695          -48   N

Totaal baten                                 -7          -106             -6           -6          0    N

Totaal baten en lasten                     581           530            641          689          -48   N

Toevoeging aan reserves                      0             0              0            0           0    V

Onttrekking uit reserves                   -20             0              0            0           0    V

Totaal Programma                           561           530            641          689          -48   N




                                                  113
</pre>

====================================================================== Einde pagina 113 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 114 ======================================================================

<pre>2.2. Jaarrekening



                           Realisatie    Begroting      Begroting    Realisatie
Baten / Lasten                                                                    Verschil
                                2018      primitief   na wijziging        2019

Programma Verplaatsen

Totaal lasten                    592           592          1.083        1.040         43    V

Totaal baten                       -4            -4           -24          -25          1    V

Totaal baten en lasten           588           588          1.059        1.015         44    V

Toevoeging aan reserves            0             0              0            0          0    V

Onttrekking uit reserves         -45             0           -462         -434         -28   N

Totaal Programma                 543           588            597          581         16    V




                           Realisatie    Begroting      Begroting    Realisatie
Baten / Lasten                                                                    Verschil
                                2018      primitief   na wijziging        2019

Programma Werken

Totaal lasten                     70           183            204          174         30    V

Totaal baten                     -59           -71            -88          -86          -2   N

Totaal baten en lasten            11           112            116           88         28    V

Toevoeging aan reserves            0             0              0            0          0    V

Onttrekking uit reserves         -65             -6             -6           -6         0    V

Totaal Programma                 -54           106            110           82         28    V




                           Realisatie    Begroting      Begroting    Realisatie
Baten / Lasten                                                                    Verschil
                                2018      primitief   na wijziging        2019

Programma Leren

Totaal lasten                    239           305            309          319         -11   N

Totaal baten                       -1            -1             -1         -56         55    V

Totaal baten en lasten           238           304            308          264         44    V

Toevoeging aan reserves            0             0              0            0          0    V

Onttrekking uit reserves           0             0              0            0          0    N

Totaal Programma                 238           304            308          264         44    V




                                        114
</pre>

====================================================================== Einde pagina 114 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 115 ======================================================================

<pre>                                                                                     Jaarstukken 2019


                                 Realisatie    Begroting       Begroting    Realisatie
Baten / Lasten                                                                            Verschil
                                      2018      primitief    na wijziging        2019

Programma Recreëren

Totaal lasten                          597            634            700          676          24    V

Totaal baten                           -50            -15            -27          -47          20    V

Totaal baten en lasten                 547            619            672          628          44    V

Toevoeging aan reserves                  0              0              0            0           0    V

Onttrekking uit reserves               -66              0            -15            0          -15   N

Totaal Programma                       480            619            657          628          29    V




                                 Realisatie    Begroting       Begroting    Realisatie
Baten / Lasten                                                                            Verschil
                                      2018      primitief    na wijziging        2019

Programma Samenleven en zorgen

Totaal lasten                        5.357          5.894          6.222        6.513        -290    N

Totaal baten                        -1.788          -1.666        -1.562       -1.491          -71   N

Totaal baten en lasten               3.569          4.229          4.661        5.022        -361    N

Toevoeging aan reserves                  0              0              0            0           0    V

Onttrekking uit reserves               -44              0            -61          -60           -1   N

Totaal Programma                     3.525          4.229          4.600        4.962        -362    N




                                 Realisatie    Begroting       Begroting    Realisatie
Baten / Lasten                                                                            Verschil
                                      2018      primitief    na wijziging        2019

Programma Gezond leven

Totaal lasten                        2.050          1.527          1.578        1.642          -65   N

Totaal baten                        -1.764          -1.759        -1.801       -1.871          71    V

Totaal baten en lasten                 286           -232           -223         -229           6    V

Toevoeging aan reserves                  0              0              0            0           0    V

Onttrekking uit reserves               -59              0            -18          -18           0    V

Totaal Programma                       227           -232           -241         -247           6    V




                                              115
</pre>

====================================================================== Einde pagina 115 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 116 ======================================================================

<pre>2.2. Jaarrekening



                                       Realisatie       Begroting         Begroting         Realisatie
Baten / Lasten                                                                                                Verschil
                                            2018         primitief      na wijziging             2019

Programma Wonen

Totaal lasten                                216              543               576               559                 17        V

Totaal baten                                -182              -164             -142              -190                 47        V

Totaal baten en lasten                        34              379               434               369                 64        V

Toevoeging aan reserves                           0                0                0                 0                0        V

Onttrekking uit reserves                      -64              -13              -20                   -8              -12       N

Totaal Programma                              -30             367               414               361                 53        V




                                       Realisatie       Begroting         Begroting         Realisatie
Baten / Lasten                                                                                                Verschil
                                            2018         primitief      na wijziging             2019

Programma Algemene dekkingsmiddelen, overhead, vpb en onvoorzien

Totaal lasten                              6.108             4.599            5.013             4.986                 26        V

Totaal baten                              -11.762          -11.371          -11.707           -12.044                337        V

Totaal baten en lasten                     -5.654           -6.772           -6.694            -7.057                363        V

Toevoeging aan reserves                       62                   62               62                62               0        V

Onttrekking uit reserves                    -396              -348             -605              -603                  -2       N

Totaal Programma                           -5.989           -7.058           -7.237            -7.598                360        V




Totaaloverzicht



                                     Realisatie       Begroting       Begroting          Realisatie
Baten / Lasten                                                                                             Verschil
                                          2018         primitief    na wijziging              2019

Totaal alle Programma's

Totaal lasten                           17.175           16.223           17.783            18.283            -500          N

Totaal baten                            -16.191         -15.522           -15.661          -16.332             671          V

Totaal baten en lasten                     984              701            2.122             1.951             171          V

Toevoeging aan reserves                    860               62               62                62               0          V

Onttrekking uit reserves                 -1.702             -796           -1.641           -1.461            -180          N

Totaal Programma                           142               -33             543               552              -9          N




                                                      116
</pre>

====================================================================== Einde pagina 116 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 117 ======================================================================

<pre>                    Jaarstukken 2019

Toelichting




              117
</pre>

====================================================================== Einde pagina 117 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 118 ======================================================================

<pre>2.2. Jaarrekening

2.2.3. Grondslagen


Inleiding
De jaarrekening is opgesteld met inachtneming van de voorschriften zoals opgenomen in het Besluit
Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten (BBV) en de verordening op grond van art.
212 Gemeentewet (geldende verordening: Financiële verordening gemeente Mook en Middelaar
2019), waarin door de gemeenteraad op 13 december 2018 de uitgangspunten voor het financiële
beleid, alsmede de regels voor het financiële beheer en voor de inrichting van de financiële
organisatie zijn vastgesteld.

Algemene grondslagen voor het opstellen van de jaarrekening
De waardering van de activa en passiva en de bepaling van het resultaat vinden plaats op basis van
historische kosten. Tenzij bij de desbetreffende balanspost anders is vermeld, worden de activa en
passiva opgenomen tegen nominale waarden.

De baten en lasten worden toegerekend aan het jaar waarop zij betrekking hebben. Baten en winsten
worden slechts genomen voor zover zij op balansdatum zijn gerealiseerd. Verliezen en risico’s die hun
oorsprong vinden voor het einde van het begrotingsjaar, worden in acht genomen indien zij vóór het
opmaken van de jaarrekening bekend zijn geworden.

Dividendopbrengsten van deelnemingen worden als baten genomen op het moment waarop het
dividend betaalbaar gesteld wordt.

Met betrekking tot de verwerking van de algemene uitkering heeft de commissie BBV een stellige
uitspraak gedaan. Deze uitspraak houdt in dat in de jaarrekening de algemene uitkering wordt
opgenomen conform de in het jaar laatst gepubliceerde accresmededeling, die doorgaans is
opgenomen in de septembercirculaire van het boekjaar. De algemene uitkering over 2019 is conform
de later gepubliceerde decembercirculaire.

Met betrekking tot de eigen bijdragen die het CAK int en aan de gemeente afdraagt, geldt op basis
van de Kadernota rechtmatigheid 2018 van de Commissie BBV het volgende: Gemeenten kunnen op
basis van de overzichten van het CAK wel de aantallen personen, soort en omvang van de
zorgverlening beoordelen met de eigen Wmo-administratie. Probleempunt is dat door het ontbreken
van inkomensgegevens op deze overzichten de informatie over de eigen bijdrage ontoereikend is om
als gemeente de juistheid op persoonsniveau en volledigheid van de eigen bijdrage als geheel te
kunnen vaststellen. Door de systematiek te kiezen van het vaststellen van de eigen bijdragen door het
CAK, heeft de wetgever feitelijk bepaald dat de verantwoordelijkheid voor de juistheid en volledigheid
van de eigen bijdragen geen gemeentelijke verantwoordelijkheid is. Dat betekent dat door de
gemeenten geen zekerheden omtrent omvang en hoogte van de eigen bijdragen kunnen worden
verkregen als gevolg van het niet kunnen vaststellen van de juistheid op persoonsniveau, zoals
hiervoor is toegelicht.

Personeelslasten worden in principe toegerekend aan het boekjaar waarop ze betrekking hebben. Als
gevolg van het wettelijke verbod op het opnemen van voorzieningen dan wel schulden uit hoofde van
jaarlijks terugkerende arbeidskostengerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume, worden
sommige personele lasten echter toegerekend aan de periode waarin uitbetaling plaatsvindt; daarbij
moet worden gedacht aan componenten zoals ziektekostenpremie ten behoeve van gepensioneerden
en overlopende verlofaanspraken.

Voor arbeidskostengerelateerde verplichtingen van een jaarlijks vergelijkbaar volume wordt geen
voorziening getroffen of op andere wijze een verplichting opgenomen. De referentieperiode is dezelfde
als die van de meerjarenraming, te weten vier jaar. Indien er sprake is van (eenmalige) schokeffecten
(bijvoorbeeld reorganisaties), wordt wel een verplichting opgenomen.

Waardering als gevolg van Coronavirus
Ondanks het feit dat het Coronavirus wereldwijd een enorme financiële impact heeft, zijn er voor de
jaarrekening 2019 vooralsnog geen afwijkende grondslagen of waarderingen gehanteerd. Voor zover




                                                 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 118 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 119 ======================================================================

<pre>                                                                                      Jaarstukken 2019
ingeschat kan worden, is de continuïteit niet in het geding. Dit kan wel financiële (indirecte) gevolgen
hebben vanaf 2020. De huidige rijksregeling is dat extra kosten vergoed worden.

BALANS

Vaste activa

Immateriële vaste activa
De immateriële vaste activa worden gewaardeerd tegen de verkrijgings- dan wel vervaardigingsprijs,
verminderd met de afschrijvingen en waardeverminderingen die naar verwachting duurzaam zijn.

De kosten van onderzoek en ontwikkeling worden in vijf jaar afgeschreven. De afschrijving van de
geactiveerde kosten van onderzoek en ontwikkeling vangt aan bij ingebruikneming van het hieraan
gerelateerde materiële vast actief.

Bijdragen aan activa van derden worden gewaardeerd tegen het bedrag van de verstrekte bijdragen,
verminderd met afschrijvingen. De verleende bijdragen worden afgeschreven in de periode waarin het
betrokken actief van de derde op basis van de door de gemeente gestelde voorwaarden moet
bijdragen aan de publieke taak.

Materiële vaste activa
Algemeen
Activa worden gewaardeerd op basis van de verkrijgings- of vervaardigingsprijs. De verkrijgingsprijs
omvat de inkoopprijs en bijkomende kosten. De vervaardigingsprijs omvat de aanschaffingskosten van
de gebruikte grond- en hulpstoffen en de overige kosten, die rechtstreeks aan de vervaardiging
kunnen worden toegerekend. In de vervaardigingsprijs kunnen voorts worden opgenomen een redelijk
deel van de indirecte kosten en de rente over het tijdvak die aan de vervaardiging van het actief
worden toegerekend; in dat geval vermeldt de toelichting dat deze kosten worden geactiveerd.

Investeringen met economisch nut
Deze materiële vaste activa zijn gewaardeerd tegen de verkrijgings- of vervaardigingsprijs. Specifieke
investeringsbijdragen van derden worden op de desbetreffende investering in mindering gebracht.

Op grondbezit met economisch nut (buiten de openbare ruimte) wordt niet afgeschreven.

De (standaard) gehanteerde afschrijvingstermijnen bedragen in jaren:
Gronden en terreinen                  n.v.t.
Woonruimten                           25 (aankoop en renovatie) en 40 (nieuwbouw)
Bedrijfsgebouwen                      25 (aankoop en renovatie) en 40 (nieuwbouw)
Vervoermiddelen                       5 (zware transportmiddelen 8 jaar)
Machines, apparaten en installaties 10 (technische installaties in bedrijfsgebouwen 15)
Overige materiële vaste activa        10 (automatisering 4)

Investeringen met economisch nut, waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing kan worden
geheven
Wanneer investeringen grotendeels of meer worden gedaan voor riolering of het inzamelen en
verwerken van (huishoudelijk) afval, alsook voor rechten die op grond van artikel 229 lid 1 a en b
Gemeentewet worden geheven, dan worden deze investeringen op de balans opgenomen in een
aparte categorie: de investeringen met economisch nut, waarvoor ter bestrijding van de kosten een
heffing kan worden geheven.

Investeringen in de openbare ruimte met uitsluitend maatschappelijk nut
Investeringen met een maatschappelijk nut worden, evenals investeringen met een economisch nut,
geactiveerd en over de verwachte toekomstige gebruiksduur afgeschreven. De verplichting om alle
investeringen te activeren volgens de nieuwe methode geldt alleen voor investeringen die vanaf
begrotingsjaar 2017 zijn en worden gedaan.
Door de invoering van de nieuwe systematiek blijven verschillen bestaan in de wijze waarop mag
worden afgeschreven op investeringen in de openbare ruimte met maatschappelijk nut die vóór
begrotingsjaar 2017 zijn gedaan. Om inzicht te geven in het deel van de activa dat wel vergelijkbaar is




                                                   119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 119 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 120 ======================================================================

<pre>2.2. Jaarrekening

qua systematiek is in het verloopoverzicht in de toelichting op de balans aangegeven welk bedrag
volgens de nieuwe systematiek is verantwoord en welk deel volgens een andere systematiek.

In erfpacht uitgegeven gronden
Voor in erfpacht uitgegeven gronden geldt de uitgifteprijs van eerste uitgifte als verkrijgingsprijs.
Gronden in eeuwigdurende erfpacht worden gewaardeerd tegen registratiewaarde. Eventuele
afkoopsommen voor voortdurende contracten zijn verwerkt onder de langlopende schulden en
vervallen naar rato van afkoopperiode vrij ten gunste van het resultaat.

Financiële vaste activa
Kapitaalverstrekkingen aan gemeenschappelijke regelingen en overige verbonden partijen, (overige)
leningen u/g en (overige) uitzettingen worden - tenzij hierna anders vermeld - opgenomen tegen
nominale waarde. Zo nodig is een voorziening voor verwachte oninbaarheid in mindering gebracht.

Participaties in het aandelenkapitaal van NV’s en BV’s (“kapitaalverstrekkingen aan deelnemingen” in
de zin van het BBV) zijn gewaardeerd tegen de verkrijgingsprijs van de aandelen. Als de waarde van
de aandelen onverhoopt structureel mocht dalen tot onder de verkrijgingsprijs, zal afwaardering
plaatsvinden. Tot dusver is een dergelijke afwaardering niet noodzakelijk gebleken. De actuele waarde
ligt (ruim) boven de verkrijgingsprijs.

Van een deelneming is krachtens artikel 1 lid d BBV sprake als de gemeente participeert in het
aandelenkapitaal van een NV of BV.

Afschrijvingen vinden standaard plaats volgens de lineaire afschrijvingsmethode. Nieuwe
investeringen waarvoor een heffing geheven kan worden, worden afgeschreven volgens de annuïtaire
methode.


Vlottende activa

Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar
Vorderingen
De vorderingen worden gewaardeerd tegen nominale waarde. Voor verwachte oninbaarheid is een
voorziening in mindering gebracht. De voorziening wordt statisch bepaald op basis van de geschatte
inningskansen.

Liquide middelen en overlopende posten
Deze activa worden tegen nominale waarde opgenomen.

Vaste passiva

Voorzieningen
Voorzieningen worden gewaardeerd op het nominale bedrag van de betrokken verplichting dan wel
het voorzienbare verlies. De pensioenverplichting van de (gewezen) wethouders is echter tegen de
contante waarde van de (reeds opgebouwde) toekomstige uitkeringsverplichtingen gewaardeerd
(actuarieel berekend). De onderhoudsegalisatievoorzieningen stoelen op een meerjarenraming van
het uit te voeren groot onderhoud aan (een deel van) de gemeentelijke kapitaalgoederen, waarin
rekening is gehouden met de kwaliteitseisen die ter zake geformuleerd zijn.

Vaste schulden
Vaste schulden worden gewaardeerd tegen de nominale waarde verminderd met gedane aflossingen.
De vaste schulden hebben een rente-typische looptijd van één jaar of langer.

Vlottende passiva

De vlottende passiva worden gewaardeerd tegen de nominale waarde.




                                                    120
</pre>

====================================================================== Einde pagina 120 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 121 ======================================================================

<pre>                                                                                  Jaarstukken 2019

Borg- en Garantstellingen
Voor zover leningen door de gemeente gewaarborgd zijn, is buiten de balanstelling het totaalbedrag
van de geborgde schuldrestanten per einde boekjaar opgenomen. In de toelichting op de balans is
nadere informatie opgenomen.




                                                121
</pre>

====================================================================== Einde pagina 121 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 122 ======================================================================

<pre>    2.2. Jaarrekening


    2.2.4. Toelichting op de balans


    Dit onderdeel volgt de indeling zoals vermeld in ‘Paragraaf 4.5.7 Toelichting op de balans’ van het
    BBV (artikelen 51 t/m 58).


   Afschrijvingsmethode
    Art. 51 BBV

    Afschrijvingen vinden standaard plaats volgens de lineaire afschrijvingsmethode tegen 0% rente.
    (Nieuwe) investeringen waarvoor een heffing geheven kan worden, worden afgeschreven volgens de
    annuïtaire methode tegen een vaste rente van 3%. Dit betreffen investeringen op het gebied van de
    taakvelden Riool en Afval.


   Materiële vaste activa
    Art.52 BBV

    Op de balans worden de materiële vaste activa onderverdeeld in economisch nut of maatschappelijk
    nut.

    Economisch nut
    Dit betreft investeringen die verkocht of verhandeld kunnen worden, zoals grond, gebouwen of
    machines. Van de materiële vaste activa met economisch nut, worden de investeringen waarvoor ter
    bestrijding van de kosten een heffing kan worden geheven, afzonderlijk op de balans vermeld. Dit
    betreft investeringen op het gebied van riolering en waterzuivering waarvoor rioolrecht wordt geheven
    en investeringen op het gebied van afvalinzameling, -verwerking en de milieustraat, waarvoor
    afvalstoffenheffing en reinigingsrecht worden geheven.

    Maatschappelijk nut
    Investeringen met maatschappelijk nut zijn normaliter niet geschikt om te verhandelen, zoals wegen
    en openbare verlichting. De volgende investeringen in de openbare ruimte met maatschappelijk nut
    zijn in 2019 geactiveerd:
                                                                                         bedragen x € 1.000
     Omschrijving                  Geïnvesteerd     Bijdrage derden   Afschrijvings-   Beschikbare reserve
                                   bedrag           /                 termijn          voor dekking
                                                    Verminderingen                     kapitaallasten
     -   Centruminrichting                                                             Reserve afschr.
         Mook/Hart van Mook                  408                100               40   investeringsplan 2013-
                                                                                       2016
     -   OV masten                             89                 0               40
     -   OV armaturen                          75                 0               20
     -   Verkeersontruimings-
                                               15                 0               20
         installatie

     Totaal                                  588                100

    Met ingang van 2017 is het wettelijk verplicht om investeringen in de openbare ruimte met
    maatschappelijk nut te activeren. De boekwaarde per 31 december van deze investeringen bedraagt
    € 1.137k. De boekwaarde van de reeds bestaande investeringen van voor 2017, waarbij het activeren
    facultatief was, bedraagt € 1.789k. Dit bedrag wordt jaarlijks lager door afschrijvingen.

    Naast bovenvermelde onderverdeling in economisch of maatschappelijk nut, worden de investeringen
    ook onderverdeeld in onderstaande groepen:




                                                      122
</pre>

====================================================================== Einde pagina 122 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 123 ======================================================================

<pre>                                                                                                       Jaarstukken 2019

                                                                                              bedragen x € 1.000
                                      Boekwaarde         Investe- Des-     Afschrij- Bijdra- Afwaar- Boekwaarde
                                      31-12-2018         ringen inves-     vingen    gen van derin-  31-12-2019
                                                                  teringen           derden gen

     -  Gronden en terreinen                    670          0      190               0           0          0            480
     -  Woonruimten                             658          0      511              27           0          0            121
     -  Bedrijfsgebouwen                      1.017        482        0              27           0          0          1.472
     -  Grond-, weg- en
        waterbouwkundige werken               4.264        343              0       215        49            0          4.342
     - Vervoermiddelen                           94          0              0        29         0            0             65
     - Machines, apparaten en
        installaties                                16        0             0         3           0          0                14
     - Overige materiële vaste
        activa                                1.628         476        0            102       101            0          1.902
     Totaal                                   8.347       1.301     -701            403       150            0          8.394



   Voorschotbedragen overheid
    Art. 52a BBV

    In de toelichting op de balans wordt per uitkering met een specifiek bestedingsdoel (SiSa) het verloop
    gedurende het jaar van de ontvangen voorschotbedragen weergegeven:
                                                                                        bedragen x € 1.000
                                                                                              Vrijgevallen
                                                              Stand                           bedragen of            Stand
                                                                per             Ontvangen        terug-                per
                                                             1-1-2019           bedragen       betalingen          31-12-2019
     -  Europese overheidslichamen                                      0                0                0                        0
     -  Het Rijk                                                        0                0                0                        0
     -  Overige Nederlandse overheidslichamen
         Provinciale bijdrage Centrumplan Mook
            2008                                                   100                    0               100                      0
     Totaal                                                        100                    0               100                      0



   Waardeverminderingen
    Art. 52b BBV

    Onder de Financiële vaste activa wordt een waardvermindering toegepast bij de overige uitzettingen.

                                                                                                        bedragen x € 1.000
                                                                                     31-12-2019              31-12-2018

         Overige uitzettingen Attero                                                              12                     12
         Voorzieningen uitzettingen Attero                                                    -/- 12                 -/- 12
         Totaal overige uitzettingen op de balans                                                  0                      0

    Dit betreft escrowgelden van de verkochte aandelen Attero. Deze escrowgelden zijn ingehouden bij de
    uitbetaling van de verkoopopbrengst. De escrowrekening wordt aangehouden bij de notaris. De
    verkopende aandeelhouders en Waterland zijn niet zonder meer gerechtigd tot het voornoemde bij
    een notaris in escrow gestorte bedrag. De verkopende aandeelhouders en Waterland hebben enkel
    een voorwaardelijke aanspraak op dat bedrag. Zodra aan de in de escrow-overeenkomst opgenomen
    voorwaarden is voldaan, zal de notaris het desbetreffende bedrag betalen aan hetzij de CSV
    Amsterdam B.V. (ten gunste van de verkopende aandeelhouders van Attero), hetzij aan Waterland.
    Het in escrow gestorte bedrag maakt geen onderdeel van de balans van CSV Amsterdam B.V.
    Tegenover deze financiële vaste activa is voor hetzelfde bedrag een voorziening gevormd. Als de
    fiscale claims zich niet voordoen, dan worden deze gelden alsnog uitbetaald waarbij de voorziening
    vrijvalt ten gunste van het resultaat. Als de claims zich wel voordoen en er niets wordt uitgekeerd, dan




                                                            123
</pre>

====================================================================== Einde pagina 123 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 124 ======================================================================

<pre>    2.2. Jaarrekening

    vallen deze voorzieningen weg tegen de opgenomen financiële vaste activa. Naar verwachting wordt
    de escrowrekening in 2020 afgewikkeld.

    Bij de debiteuren wordt ook een beperkte waardevermindering toegepast voor dubieuze debiteuren.
    Dit betreft veelal oude posten. Het saldo van deze voorziening is gedaald van € 13k naar € 10k.


   ’s Rijks Schatkist
    Art 52c BBV

    Sinds de invoering van het schatkistbankieren zijn gemeenten verplicht om overtollige liquide
    middelen onder te brengen in ’s Rijks schatkist. Het woord “overtollig” verwijst naar alle middelen die
    de decentrale overheden niet onmiddellijk nodig hebben voor de publieke taak. De mogelijkheid om
    leningen te verstrekken en uitzettingen te verrichten uit hoofde van de publieke taak blijft dus mogelijk.
    Schatkistbankieren draagt bij aan een lager EMU-saldo van de collectieve sector (Rijk en decentrale
    overheden) en een vermindering van de beleggingsrisico’s bij decentrale overheden. Het betalings-
    verkeer blijft wel via de reguliere huisbank (BNG) lopen. Er is een drempel vastgesteld van 0,75% van
    het begrotingstotaal, echter met een minimum van € 250.000 en een maximum van € 2,5 miljoen. De
    drempel van de gemeente Mook en Middelaar is vastgesteld op € 250.000. Dit houdt in dat overtollige
    liquide middelen tot € 250.000 niet hoeven te worden ondergebracht bij de Schatkist. Dit bedrag wordt
    gebruikt voor de dagelijkse ontvangsten en betalingen. Zodra het banksaldo boven het drempelbedrag
    komt, wordt dit automatisch afgeroomd naar ’s Rijks Schatkist. In 2019 zijn er geen overschrijdingen
    geweest van dit drempelbedrag.

    Berekening benutting drempelbedrag schatkistbankieren (bedragen x € 1000)
                                                                    Verslagjaar
    (1)                    Drempelbedrag                                            250
                                                                    Kwartaal 1             Kwartaal 2         Kwartaal 3         Kwartaal 4
                           Kwartaalcijfer op dagbasis buiten 's
    (2)                    Rijks schatkist aangehouden                              180                 154                205                202
                           middelen
    (3a) = (1) > (2)       Ruimte onder het drempelbedrag                            70                 96                  45                 48
                           Overschrijding van het
    (3b) = (2) > (1)                                                                  -                  -                  -                  -
                           drempelbedrag
    (1) Berekening drempelbedrag
                                                                    Verslagjaar
    (4a)                   Begrotingstotaal verslagjaar                           16.223
                           Het deel van het begrotingstotaal dat
    (4b)                                                                          16.223
                           kleiner of gelijk is aan € 500 miljoen
                           Het deel van het begrotingstotaal dat
    (4c)                                                                              -
                           de € 500 miljoen te boven gaat
    (1) = (4b)*0,0075 +
    (4c)*0,002 met een
                           Drempelbedrag                                            250
    minimum van
    € 250.000
    (2) Berekening kwartaalcijfer op dagbasis buiten 's Rijks schatkist aangehouden middelen
                                                                    Kwartaal 1             Kwartaal 2         Kwartaal 3         Kwartaal 4
                           Som van de per dag buiten 's Rijks
    (5a)                   schatkist aangehouden middelen                         16.172           14.047             18.872             18.542
                           (negatieve bedragen tellen als nihil)
    (5b)                   Dagen in het kwartaal                                     90                  91                 92                 92
                           Kwartaalcijfer op dagbasis buiten 's
    (2) - (5a) / (5b)      Rijks schatkist aangehouden                              180                 154                205                202
                           middelen




                                                                  124
</pre>

====================================================================== Einde pagina 124 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 125 ======================================================================

<pre>                                                                                              Jaarstukken 2019
   Bouwgronden in exploitatie
    Art. 52d BBV

    Op de balans staan geen voorraden ‘Onderhanden werk, waaronder bouwgronden in exploitatie’. Er is
    ook geen sprake van een proces van gronden aankopen, bouw- en woonrijp maken en weer
    verkopen. Dit onderdeel is dan ook niet van toepassing voor Mook en Middelaar.


   Financiële verplichtingen
    Art. 53 BBV

    De gemeente Mook en Middelaar heeft een leasecontract voor ICT investeringen. Deze lease-
    overeenkomst loopt tot 1 september 2021 à € 8,4k per maand. De leaseverplichting per 31-12-2019
    bedraagt: 20 maanden à € 8,4k per maand = € 168k.


   Reserves
    Art. 54 BBV

    De uitgangspunten voor het te voeren financiële beleid op het gebied van reserves is vastgelegd in de
    nota reserves en voorzieningen 2015 die door de raad is vastgesteld op 21 mei 2015. Deze nota wordt
    in 2020 herzien.

    Naar aard kunnen reserves onderscheiden worden in algemene reserves en in bestemmingsreserves.

    Algemene reserves
     Omschrijving               Doel                                    Mutaties 2019
     Algemene reserve           Financiële buffer voor het opvangen     Geen, alleen mutatie wanneer risico’s
                                van tegenvallers (dekking risico’s)     zich voordoen, waarbij de reserve binnen
                                                                        vier jaar weer aangevuld moeten worden.
                                                                        Verder kan hoogte reserves worden
                                                                        bijgesteld afhankelijk van (structurele)
                                                                        omvang risico’s
     Vrij Besteedbare Reserve   Financiering voor nader te              Met name dekking budgetten vanuit
     (VBR)                      benoemen investeringen en lasten        collegeprogramma. Daarnaast wordt
                                                                        meestal het rekeningresultaat
                                                                        toegevoegd of onttrokken aan de VBR. In
                                                                        2019 betrof dit € 47k (m.b.t. resultaat
                                                                        2018).

    Bestemmingsreserves
     Omschrijving               Doel                                    Mutaties 2019
     Kapitaallasten nieuwbouw   Gedeeltelijke dekking van de            Dekking (deel) kapitaallasten werf (€ 35k)
     brandweer/werkplaats       kapitaallasten als gevolg van de
                                nieuwbouw van de
                                brandweerkazerne / gemeentewerf
                                aan de Veldweg.
     Onderhoud gemeentehuis     Middels besluitvorming Jaarstukken      Toevoeging conform (voormalig)
                                2017 is de onderhoudsvoorziening        beheerplan (€ 62k) en onttrekking ter
                                omgezet in een bestemmings-             dekking van onderhoudskosten (€ 76k)
                                reserve ten behoeve van groot
                                onderhoud gemeentehuis
     Verkoop aandelen Attero    Algemene dekking ter compensatie        Onttrekking ter dekking van compensatie
                                van vervallen dividend na verkoop       vervallen dividend (€ 5k)
                                aandelen Attero
     Centrumplan Mook           Dekking van kapitaallasten van          Dekking (deel) kapitaallasten pand
     aankoop panden             aangekochte gronden/panden in           Groesbeekseweg (€ 6k)
                                kader van centrumplan Mook
     Creatieve en culturele     Bij de liquidatie van de ‘Stichting     Geen
     doeleinden                 Expositie Plasmolen’ is bepaald dat
                                het positief saldo, oorspronkelijk
                                groot circa € 60k, zoveel mogelijk in
                                overeenstemming met het doel van
                                de stichting zal worden aangewend.



                                                       125
</pre>

====================================================================== Einde pagina 125 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 126 ======================================================================

<pre>2.2. Jaarrekening

 Omschrijving                   Doel                                  Mutaties 2019
 Recreatie en toerisme          Uitvoering projecten recreatie en     Geen
                                toerisme
 Sociaal Domein                 Opvangen van diverse incidentele      Bij resultaatbestemming 2018 reeds
                                voor- en nadelige fluctuaties in de   € 194k onttrokken. Restant € 56k is
                                kostenontwikkelingen Sociaal          onttrokken in 2019.
                                Domein voor periode 2017-2019
 Vluchtelingen en               Middels een integratie-uitkering      Geen
 statushouders                  ontvangen bedrag bestemmen voor
                                de jaren 2018 t/m 2020 t.b.v.
                                vluchtelingen en statushouders.
 Wijkontwikkeling               Financiering van voorzieningen        Geen
                                waarvan het belang boven de
                                belangen van een wijk uitstijgen.
 Stimulering woningbouw         Projecten en activiteiten ter         Geen
                                bevordering van de ver- en
                                nieuwbouw in het algemeen en het
                                realiseren van betaalbare woningen
                                in het bijzonder
 Budgetoverheveling             Het BBV (Besluit Begroting en         Toevoeging n.a.v. resultaatbestemming
                                Verantwoording) schrijft voor dat     2018 (€ 100k) en onttrekking ter dekking
                                noodzakelijke budgetten die niet in   van budget studiekosten (overheveling
                                het jaar besteed worden, middels      vanuit 2018) (€ 100k)
                                resultaatbestemming in een
                                bestemmingsreserve worden
                                opgenomen. Deze post dient enkel
                                en alleen voor het overhevelen van
                                budgetten tussen twee boekjaren.
 Afschrijvingen inves-          Bij raadsbesluit van 7 november       Dekking (deel) kapitaallasten
 teringsplan 2013-2016          2013 is opgenomen dat een aantal      investeringen Hart van Mook (€ 29k)
                                investeringen in de jaren 2013-2016
                                via uitname uit de VBR in deze
                                bestemmingsreserve zijn
                                ondergebracht (ter dekking van
                                kapitaallasten)
 Kapitaallasten                 Reserve ter dekking van diverse       Geen
 (investeringen uit reserves)   investeringen (compensatie
                                kapitaallasten). Deze reserve geldt
                                voor ‘oude’ investeringen.
                                Kapitaallasten van nieuwe
                                investeringen worden niet meer
                                gecompenseerd door een reserve.

Hieronder (op de volgende pagina) is het verloopoverzicht per reserve vermeld.




                                                      126
</pre>

====================================================================== Einde pagina 126 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 127 ======================================================================

<pre>                                                                                          Jaarstukken 2019

                                                                                              bedragen x € 1.000
     Reserves                            Boekwaarde   Toe-   Onttrek-   Bestemming        Verminde-     Boekwaarde
                                         31-12-2018   voe-   king       resultaat         ring ter      31-12-2019
                                                      ging              vorig boek-       dekking
                                                                        jaar              van
                                                                                          afschrij-
                                                                                          vingen
     Algemene reserves
     - Algemene reserve                       2.000      0          0              0               0         2.000
     - Vrij Besteedbare Reserve               3.017      0      1.153            -47               0         1.817
     Subtotaal algemene reserves              5.017      0      1.153            -47               0         3.817

     Bestemmingsreserves
     - Kapitaallasten nieuwbouw
       brandweer/werkplaats *)                  617      0          0                 0           35           583
     - Onderhoud gemeentehuis                   409     62         76                 0            0           394
     - Verkoop aandelen Attero                  115      0          5                 0            0           110
     - Centrumplan Mook aankoop
       panden *)                                 35      0          0                 0            6            30
     - Creatieve en culturele
       doeleinden                                 1      0          0              0               0             1
     - Recreatie en toerisme                      2      0          0              0               0             2
     - Sociaal Domein                           250      0         56           -194               0             0
     - Vluchtelingen en statushouders            57      0          0              0               0            57
     - Wijkontwikkeling                          46      0          0              0               0            46
     - Stimulering woningbouw                    68      0          0              0               0            68
     - Budgetoverheveling                         0      0        100            100               0             0
     - Afschrijvingen investeringsplan
       2013-2016 *)                           1.585      0          0                 0           29         1.556
     - Kapitaallasten (investeringen
       uit reserves) *)                       1.423      0          0              0               0         1.423
     Subtotaal bestemmingsreserves            4.609     62        239            -94              70         4.268
     Totaal reserves                          9.626     62      1.391           -141              70         8.085

    *) Deze bestemmingsreserves worden gebruikt voor dekking van kapitaallasten.

    Gerealiseerde resultaat
    Het nadelig resultaat over 2019 bedraagt € 552k. Geraamd was een tekort van € 543k. Voor het
    verschil van (afgerond) €9k verwijzen wij u naar de verschillenanalyse in onderdeel 2.2.5.


   Voorzieningen
    Art. 55 BBV

    De uitgangspunten voor het te voeren financiële beleid op het gebied van de voorzieningen is
    vastgelegd in de nota reserves en voorzieningen 2015 die door de raad is vastgesteld op 21 mei 2015.

    Naar aard kunnen voorzieningen onderscheiden worden in voorzieningen voor:
    - verplichtingen en verliezen (waarvan de omvang op de balansdatum onzeker is, doch
       redelijkerwijs te schatten);
    - op de balansdatum bestaande risico's ter zake van bepaalde te verwachten verplichtingen of
       verliezen waarvan de omvang redelijkerwijs is te schatten;
    - kosten die in een volgend begrotingsjaar zullen worden gemaakt (mits het maken van die kosten
       zijn oorsprong mede vindt in het begrotingsjaar of in een voorafgaand begrotingsjaar en de
       voorziening strekt tot gelijkmatige verdeling van lasten over een aantal begrotingsjaren);
    - bijdragen aan toekomstige vervangingsinvesteringen, waarvoor een heffing wordt geheven (als
       bedoeld in artikel 35, eerste lid, onder b BBV);
    - van derden verkregen middelen die specifiek besteed moeten worden (met uitzondering van de
       voorschotbedragen, bedoeld in artikel 49, onderdeel b BBV).




                                                      127
</pre>

====================================================================== Einde pagina 127 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 128 ======================================================================

<pre>2.2. Jaarrekening


Voorzieningen voor verplichtingen en verliezen
 Omschrijving                 Doel                                   Mutaties 2019
 Pensioenvoorziening          Fondsvorming ten behoeve van           Dotatie o.b.v. actuariële berekeningen en
 (gewezen) wethouders         lopende en toekomstige                 waardeoverdracht (€ 366k) en uitbetaling
                              pensioenverplichtingen naar (ex-)      lopende pensioenen (€ 27k)
                              wethouders

Voorzieningen voor risico’s
 Omschrijving                 Doel                                   Mutaties 2019
 -

Voorzieningen voor kostenegalisatie
 Omschrijving                 Doel                                   Mutaties 2019
 Onderhoud gebouwen           Egalisatie van kosten m.b.t. groot     Dotatie conform begroting (€ 33k) en
 gemeentewerken               onderhoud gebouwen                     aanwending voor onderhoud (€ 8k)
                              gemeentewerken
 Onderhoud abri’s             Egalisatie van kosten m.b.t. groot     Geen
                              onderhoud abri’s
 Rationeel wegbeheer          Egalisatie van kosten m.b.t. groot     Dotatie conform begroting (€ 200) en
                              onderhoud wegen                        aanwending voor onderhoud (€ 180k)
 Groot onderhoud bruggen      Egalisatie van kosten m.b.t. groot     Dotatie conform begroting (€ 23k) en
                              onderhoud kunstwerken (bruggen)        aanwending voor onderhoud (€ 164k)
 Onderhoud                    Egalisatie van kosten m.b.t. groot     Dotatie conform begroting (€ 18k) en
 sportaccommodaties           onderhoud (gebouwen)                   aanwending voor onderhoud (€ 12k)
                              sportaccommodaties
 KCA-depot                    Egalisatie van kosten m.b.t. groot     Dotatie conform begroting (€ 2k)
                              onderhoud KCA-depot

Voorzieningen voor bijdragen aan vervangingsinvesteringen, waarvoor een heffing wordt geheven
 Omschrijving                 Doel                                   Mutaties 2019
 Egalisatie afvalstoffen      Kosten-/tariefegalisatie m.b.t.        Vrijval op basis van tariefberekening
                              taakveld Afval (inzameling en          2019 (€ 20k)
                              verwerking van afval i.c.m.
                              opbrengst afvalstoffenheffing
 Rioolbeheer                  Kosten-/tariefegalisatie m.b.t.        Toevoeging op basis van GRP (€ 321)
                              taakveld Riool (kosten onderhoud
                              riool o.b.v. GRP i.c.m. opbrengst
                              rioolheffing

Voorzieningen voor van derden verkregen middelen met specifiek bestedingsdoel
 Omschrijving                 Doel                                   Mutaties 2019
 Fonds Lierdal                Inrichting gebied Lierdal (bij wijze   Geen
                              van voorfinanciering initieel € 25k
                              gestort)
 Herontwikkeling De Bisselt   Ter versterking bestaande              Dotatie n.a.v. ontvangen bijdrage o.g.v.
                              groenstructuur (n.a.v. raadsbesluit    Structuurvisie (Bracamonteweg) (€ 10k)
                              febr. 2010, Structuurvisie De
                              Bisselt)
 Financiële compensatie       Herplanten bomen (n.a.v.               Dotatie n.a.v. ontvangen bijdragen van
 bomenplan                    bomenkap m.b.t. dijkverzwaring         het Waterschap (€ 32k) en kosten voor
                              Maaskade)                              plantwerkzaamheden Maaskade (€ 12k)


Hieronder (op de volgende pagina) is het verloopoverzicht per voorziening vermeld.




                                                      128
</pre>

====================================================================== Einde pagina 128 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 129 ======================================================================

<pre>                                                                                                 Jaarstukken 2019

                                                                                             bedragen x € 1.000
     Voorzieningen                            Boekwaarde      Toevoeging    Vrijval   Aanwending Boekwaarde
                                              31-12-2018                                           31-12-2019
     Voor verplichtingen, verliezen en
     risico's
     - Pensioenen (gewezen) wethouders                  814          366         0                27         1.153
     Subtotaal                                          814          366         0                27         1.153

     Ter egalisering van kosten
     - Onderhoud gebouw                                 145           33         0                8            169
       gemeentewerken
     - Onderhoud Abri's                                   2            0         0                 0             2
     - Rationeel wegbeheer                              261          200         0               180           281
     - Groot onderhoud bruggen                          169           23         0               164            28
     - Onderhoud sportaccommodaties                     449           18         0                12           454
     - KCA-depot                                         26            2         0                 0            28
     Subtotaal                                        1.053          275         0               365           963

     Voor bijdragen aan toekomstige
     vervangingsinvesteringen,
     waarvoor een heffing wordt
     geheven
     - Egalisatie afvalstoffen                           73            0        20                0             53
     - Rioolbeheer                                    4.008          321         0                0          4.329
     Subtotaal                                        4.081          321        20                0          4.382

     Voor middelen van derden waarvan
     de bestemming gebonden is
     - Fonds Lierdal                                     14            0         0                 0            14
     - Herontwikkeling De Bisselt                        54           10         0                 0            64
     - Financiële compensatie bomenplan                   0           32         0                21            11
     Subtotaal                                           68           42                          21            88

     Totaal voorzieningen                             6.016         1.004       20               413         6.587



    In 2019 is de rekenrente voor de actuariële berekening van de pensioenvoorziening sterk gedaald
    naar 0,290% op peildatum 31-12-2019 (31-12-2018: 1,577%). Als gevolg hiervan is een (forse) extra
    dotatie aan de pensioenvoorziening noodzakelijk gebleken ter grootte van € 264k.


   Rentelast vaste schulden
    Art. 56 BBV

    Mook en Middelaar heeft één lening o/g (schuld) bij de BNG met een doorlooptijd tot en met 2025. De
    lening is vastrentend tegen 5,58% en kan niet vervroegd worden afgelost. De rentelast met betrekking
    tot deze langlopende geldlening bedraagt over 2019 € 62k. Door het jaarlijks aflossen van de lening,
    neemt ook de rentelast af. Het verloop van de lening is als volgt:
                                                                                                  bedragen x € 1.000
                                                                               Boekwaarde             Boekwaarde
                                                                                31-12-2019             31-12-2018

      Stand per 1 januari (langlopend)                                                  1.089                 1.271
      Bij: Kortlopende aflossingsverplichting (vlottende passiva)                          182                   182
      Subtotaal lening (totaal)                                                         1.271                 1.452
      Bij: Aangetrokken geldleningen                                                         0                     0
      Af: Aflossingen boekjaar                                                         -/- 182               -/- 181
      Subtotaal                                                                         1.089                 1.271
      Af: Kortlopende aflossingsverplichting (vlottende passiva)                       -/- 182               -/- 182
      Stand per 31 december (langlopend deel)                                              908                1.089

    De aflossingsverplichting van het huidige boekjaar is opgenomen onder de vlottende passiva.


                                                           129
</pre>

====================================================================== Einde pagina 129 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 130 ======================================================================

<pre>    2.2. Jaarrekening



   Borg- en garantstellingen
    Art. 57 BBV

                                                                                          bedragen x € 1.000

                                                     %                Garantstelling     Garantstelling
                              Oorspronkelijk                             per                  per         Mutatie
                                                borgstelling
     Aard borgstelling        bedrag lening                            31-12-2019         31-12-2018       2019

     Lening (relatie met
     programma
     Samenleven en
     zorgen)                            3.267          50%                      1.225             1.327         0
     Lening (relatie met
     programma Wonen)                  11.088          50%                     9.646             10.269         0
     Subtotaal leningen 1)             14.355                                 10.871             11.596         0
     Hypotheekgaranties                   746         100%                       256                296         0
     Borgstelling sport 2)                200          50%                        10                 21         0
     Totaal                            15.301                                 11.137             11.913         0

    1) Betreft bij de WSW (Waarborgfonds Sociale Woningbouw) gewaarborgde geldleningen. Wij
       fungeren hierbij als achtervang (3e buffer). Mook en Middelaar heeft een generieke
       achtervangovereenkomst voor alle leningen van Destion met betrekking tot sociale woningbouw.
    2) Betreft borgstelling sportcomplex De Maasvallei. De garantie heeft betrekking op een door de
       beheerstichting aan te trekken lening ten behoeve van de aanleg van een kunstgrasveld onder
       voorwaarde dat de Stichting Waarborgfonds Sport (SWS) een gelijke garantstelling verstrekt.
       Jaarlijks wordt er € 10k afgelost. Vermelde stand per 31-12-2019 is een raming, omdat het
       overzicht nog niet verstrekt is.


   Gebeurtenissen na balansdatum
    Art. 58 BBV

    Coronavirus
    Het Coronavirus (SARS-CoV-2) heeft geen financiële gevolgen voor de jaarrekening 2019, maar wel
    voor naar verwachting veel beleidsterreinen van onze begroting 2020 en mogelijk voor de jaren
    daarna. Hoe groot de financiële impact concreet zal zijn, is nu onmogelijk te bepalen. De belangrijkste
    financiële gevolgen voor zover deze op dit moment zijn in te schatten zijn:

    Gevolg:                                                Mogelijk financieel effect:
    - Toename zorgvraag Sociaal Domein                     € 220k - € 320k;
    - Toename beroep op bijstand                           € 100k - € 790k;
    - Toename risico’s paragraaf weerstandsvermogen        € 10k - € 190k.

    We monitoren onze risico’s en die van onze partners voortdurend. Onze organisatie loopt geen risico
    voor de continuïteit. We bewaken onze liquiditeitspositie goed en nemen zo nodig maatregelen om
    onze taken gedurende deze crisis zo goed mogelijk te blijven uitvoeren.




                                                     130
</pre>

====================================================================== Einde pagina 130 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 131 ======================================================================

<pre>                                                                                Jaarstukken 2019

2.2.5. Toelichting op het overzicht van baten en lasten


Portefeuillehouder
Wethouder Wienhoven

Toelichting

De toelichting op het overzicht van baten en lasten bevat op grond van art. 28 BBV ten minste:
 per programma, een analyse van de afwijkingen tussen de begroting na wijziging en de realisatie;
 een overzicht van de aanwending voor het bedrag voor onvoorzien;
 een overzicht van de incidentele baten en lasten per programma (waarbij de belangrijkste posten
    afzonderlijk worden gespecificeerd en de overige posten middels een totaalbedrag worden
    opgenomen);
 een overzicht van de structurele toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves;
 informatie met betrekking tot Wet Normering Topinkomens.




                                               131
</pre>

====================================================================== Einde pagina 131 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 132 ======================================================================

<pre>2.2. Jaarrekening

Analyse op programmaniveau


Wettelijk kader
art. 28, letter a BBV.

Analyse
Hieronder vindt u de analyse op programmaniveau van de belangrijkste verschillen tussen raming en
realisatie over 2019.
In voorkomende gevallen kunnen budgetten overgeheveld worden naar 2020. Dat maakt echter geen
onderdeel uit van het jaarrekeningsaldo. Budgetoverhevelingen zijn een vorm van resultaatbestem-
ming en worden ter besluitvorming voorgelegd aan de raad middels een raadsvoorstel en een concept
raadsbesluit met betrekking tot het vaststellen van deze Jaarstukken 2019.


Programma Besturen

Omschrijving                                 Begroot          Realisatie       Verschil
Lasten                                          1.452              1.678          -226
Baten                                            -303               -516           213
Subtotaal                                       1.149              1.162            -13
Toevoeging reserves                                 0                  0               0
Onttrekking reserves                             -455               -333          -122
Totaal                                           695                829           -135

Verschil lasten
  Extra dotatie aan pensioenvoorziening wethouders als gevolg van
     wettelijke lage rekenrente:                                                   N        264
  Betreft oninbare belastingvorderingen (volgens opgave Nijmegen):                N         30
  Hogere kosten dienstverlening belastingen door Nijmegen dan
     geraamd:                                                                      N         28
  Uitkering niet geraamd wachtgeld voormalig wethouder:                           N         17
  Onderuitputting algemene buffer voor kapitaallasten:                            V         49
  Onderuitputting budget dubbele oriëntatie:                                      V         25
  Diverse afwikkelingsverschillen (voornamelijk transitoria voorgaande
     jaren):                                                                       V         21
  Overige voor- en nadelen < € 10k, per saldo:                                    V         18
 Totaal                                                                            N        226

Verschil baten
  Voordelig boekresultaat diverse grondverkopen, zoals Kon.
     Julianastraat 3 en 3a, Elzenstraat 14 en Rijksweg 84:                         V        185
  Voordelig boekresultaat verkoop 28,2598 participaties AKF Financial
     bond fonds. Deze belegging is in de afgelopen 7 jaar verplicht in delen
     verkocht en overgeheveld naar 's Rijks schatkist:                             V         32
  Vrijval (oude) voorziening dubieuze debiteuren. Een deel is later weer
     als dotatie (last) toegevoegd:                                                V         13
  Lagere opbrengst secretarieleges reisdocumenten (€ 21k N) en
     overige leges (per saldo € 5k V):                                             N         16
  Overige voor- en nadelen < € 10k, per saldo                                     N          1
 Totaal                                                                            V        213




                                                 132
</pre>

====================================================================== Einde pagina 132 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 133 ======================================================================

<pre>                                                                                  Jaarstukken 2019

Verschil onttrekking reserves
  Lagere onttrekking bestemmingsreserve dekking kapitaallasten
     investeringsplan 2013-2016. Betreft kredieten Hart van Mook. Deze
     zijn deels geparkeerd in een bestemmingsreserve. Het voordeel van
     lagere kapitaallasten is al in voorgaande jaren ingeboekt. Door lagere
     kapitaallasten, hoeft nu minder onttrokken te worden. Een lagere
     onttrekking leidt tot een nadeel:                                            N            97
  Lagere onttrekking budget dubbele oriëntatie (zijn ook geen kosten
     geweest, zie bij lasten):                                                    N            25
 Totaal                                                                           N           122




Programma Beschermen

Omschrijving                                 Begroot          Realisatie      Verschil
Lasten                                           647                695            -48
Baten                                              -6                 -6              0
Subtotaal                                        641                689            -48
Toevoeging reserves                                 0                 0               0
Onttrekking reserves                                0                 0               0
Totaal                                           641                689            -48

Verschil lasten
  Onderdeel handhaving, kosten project snippergroen. In 2018 is een
     budget van € 20k niet overgeheveld, maar ten gunste gekomen van
     het rekeningresultaat 2018. Daarnaast worden in 2020 nog baten
     ontvangen van verkocht snippergroen:                                         N            46
  Betreft hogere kosten dan geraamd voor RUD / Milieutoezicht:                   N            16
  Overige voor- en nadelen < € 10k, per saldo:                                   V            14
 Totaal                                                                           N            48




Programma Verplaatsen

Omschrijving                                 Begroot          Realisatie      Verschil
Lasten                                          1.083              1.040           43
Baten                                             -24                -25              1
Subtotaal                                       1.059              1.015           44
Toevoeging reserves                                 0                 0               0
Onttrekking reserves                             -462               -434           -28
Totaal                                           597                581            16

Verschil lasten
  Restant budget project pilot Breng Flex. Kosten komen ten laste van
     VBR:                                                                         V            18
  Kosten voor onderzoek naar mogelijkheden openbaar vervoer en
     onderzoek trottoirs langs de Rijksweg. Deze kosten komen ten laste
     van de VBR:                                                                  V            11
  Onderuitputting werkbudget Maaswaalpad / fietsbrug:                            V            10



                                                 133
</pre>

====================================================================== Einde pagina 133 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 134 ======================================================================

<pre>2.2. Jaarrekening

  Overige voor- en nadelen < € 10k, per saldo:                                      V        4
 Totaal                                                                              V       43

Verschil baten
  Overige voor- en nadelen < € 10k, per saldo:                                      V        1
 Totaal                                                                              V        1

Verschil onttrekking reserves
  Lagere onttrekking uit VBR als gevolg van lagere kosten project pilot
     Breng Flex. Een lagere onttrekking leidt tot een nadeel:                        N       18
  Lagere onttrekking uit VBR als gevolg van lagere kosten voor
     onderzoek naar mogelijkheden openbaar vervoer en onderzoek
     trottoirs langs de Rijksweg. Een lagere onttrekking leidt tot een nadeel:       N       11
 Totaal                                                                              N       28



Programma Werken

Omschrijving                                  Begroot           Realisatie       Verschil
Lasten                                             204                174             30
Baten                                              -88                -86              -2
Subtotaal                                          116                 88             28
Toevoeging reserves                                  0                  0                0
Onttrekking reserves                                -6                  -6               0
Totaal                                             110                 82             28

Verschil lasten
  Onderuitputting budget voor toeristische bewegwijzering:                          V       21
  Overige voor- en nadelen < € 10k, per saldo:                                      V        9
 Totaal                                                                              V       30

Verschil baten
  Overige voor- en nadelen < € 10k, per saldo:                                      N        2
 Totaal                                                                              N        2



Programma Leren

Omschrijving                                  Begroot           Realisatie       Verschil
Lasten                                             309                319             -11
Baten                                               -1                -56             55
Subtotaal                                          308                264             44
Toevoeging reserves                                  0                  0                0
Onttrekking reserves                                 0                  0                0
Totaal                                             308                264             44

Verschil lasten
  Hogere vervoerskosten leerlingenvervoer, met name als gevolg van
     afrekeningen uit 2017 en 2018 (€ 8k):                                           N       12
  Overige voor- en nadelen < € 10k, per saldo:                                      V        1
 Totaal                                                                              N       11




                                                  134
</pre>

====================================================================== Einde pagina 134 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 135 ======================================================================

<pre>                                                                                  Jaarstukken 2019

Verschil baten
  Niet geraamde specifieke SiSa-uitkering voor
     onderwijsachterstandenbeleid 2019                                            V            54
  Overige voor- en nadelen < € 10k, per saldo                                    V             1
 Totaal                                                                           V            55




Programma Recreëren

Omschrijving                                Begroot          Realisatie       Verschil
Lasten                                          700                676             24
Baten                                            -27               -47             20
Subtotaal                                       672                628             44
Toevoeging reserves                               0                  0                0
Onttrekking reserves                             -15                 0             -15
Totaal                                          657                628             29

Verschil lasten
  Onderuitputting budget voor uitvoeringsprogramma Maasheggen
     2019-2020. Kosten komen ten laste van de VBR (zie ook bij baten):            V            15
  Onderuitputting budget voor advieskosten sportbeleid en
     sportactivering. Het budget is in de loop van 2019 verhoogd als gevolg
     van een taakmutatie voor 'sportakkoorden' (vanuit de algemene
     uitkering), maar nog niet geheel uitgegeven:                                 V            13
  Onderuitputting structureel budget voor kosten om kunst meer
     zichtbaar te maken in de openbare ruimte (conform Collegeprogramma
     2018-2022 onderdeel 7.2.2):                                                  V            10
  Hogere dotatie aan voorziening financiële compensatie bomenplan
     naar aanleiding van bijdrage van Waterschap Limburg (zie ook bij
     baten):                                                                      N            20
  Overige voor- en nadelen < € 10k, per saldo:                                   V             5
 Totaal                                                                           V            24

Verschil baten
  Niet geraamde ontvangst van Waterschap Limburg betreffende een
     bijdrage ten behoeve van de aanplant van bomen in de rivierenzone
     Mook. Deze extra opbrengst is vervolgens ook als extra dotatie
     toegevoegd aan de voorziening financiële compensatie bomenplan
     (zie ook bij lasten):                                                        V            20
 Totaal                                                                           V            20

Verschil onttrekking reserves
  Lagere onttrekking uit VBR als gevolg van lagere kosten
     uitvoeringsproject Maasheggen 2019-2020. Een lagere onttrekking
     leidt tot een nadeel:                                                        N            15
 Totaal                                                                           N            15




                                                135
</pre>

====================================================================== Einde pagina 135 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 136 ======================================================================

<pre>2.2. Jaarrekening


Programma Samenleven en zorgen

Omschrijving                                Begroot          Realisatie      Verschil
Lasten                                         6.222             6.513          -291
Baten                                         -1.562            -1.491            -71
Subtotaal                                      4.661             5.022          -361
Toevoeging reserves                               0                  0               0
Onttrekking reserves                             -61               -60             -1
Totaal                                         4.600             4.962          -362

Verschil lasten
  Hogere kosten maatwerkdienstverlening 18- (Jeugd):                            N       317
  Hogere kosten maatwerkdienstverlening 18+:                                    N        78
  Hogere kosten maatwerkdienstverlening Wmo:                                    N        36
  Meer kwijtscheldingen voor belastingen dan geraamd. Kwijtschelding
     verlaagt de belastingopbrengsten niet, maar betreft een
     invorderingsmaatregel en wordt als kosten verantwoord:                      N       14
  Minder uitkeringen en bedrijfskrediet BBZ (onderuitputting budget):           V       78
  Hogere raming dan bijdrage aan MGR voor uitvoering Participatiewet.
     Bijdrage is in Morap-2 verhoogd met € 36k wegens voorziene
     verhoging loonkostensubsidie. Wellicht volgt afrekening nog in 2020:        V       36
  Lagere exploitatiebijdrage en lagere kosten voor begeleide participatie
     en sociale werkvoorziening:                                                 V        36
  Overige voor- en nadelen < € 10k, per saldo:                                  V         6
 Totaal                                                                          N       291

Verschil baten
  Lagere bijdrage van Rijk en verhaald BBZ (hier tegenover staan ook
     lagere kosten BBZ):                                                         N        52
  Lagere eigen bijdrage Wmo 18+:                                                N        10
  Overige voor- en nadelen < € 10k, per saldo:                                  N         9
 Totaal                                                                          N        71

Verschil onttrekking reserves
  Lagere onttrekking uit VBR t.b.v. kosten Fonds voor oplossingen.
     Hiervoor is € 5k geraamd (conform collegeprogramma 8.2.12). Een
     lagere onttrekking leidt tot een nadeel. Hiertegenover staat een
     voordeel wegens onderuitputting kostenbudget (zit in bedrag < € 10k
     bij de lasten):                                                             N         1
 Totaal                                                                          N         1




Programma Gezond leven

Omschrijving                                Begroot          Realisatie      Verschil
Lasten                                         1.578             1.642            -65
Baten                                         -1.801            -1.872            71
Subtotaal                                       -223              -229               6
Toevoeging reserves                               0                  0               0
Onttrekking reserves                             -18               -18               0
Totaal                                          -241              -247               6



                                                136
</pre>

====================================================================== Einde pagina 136 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 137 ======================================================================

<pre>                                                                               Jaarstukken 2019

Verschil lasten
  Per saldo hogere verwerkingskosten voor GFT, PMD en restafval ten
     opzichte van het geraamde bedrag. Eventuele verschillen tussen
     raming en realisatie worden middels de egalisatievoorziening
     geëgaliseerd, omdat het onderdeel afvalstoffenheffing per saldo
     budgettair-neutraal verloopt:                                             N            29
  Hogere kosten als gevolg van meer rioolaansluitingen (zie ook bij
     baten):                                                                   N            15
  Hogere advieskosten, voornamelijk als gevolg van het opstellen van
     het Grondstoffenplan 2019:                                                N            14
  Overige voor- en nadelen < € 10k, per saldo:                                N             7
 Totaal                                                                        N            65

Verschil baten
  Kostenegalisatie taakvelden riool en afval. Betreft vrijval
     egalisatievoorziening omdat deze taakvelden een financieel gesloten
     systeem zijn op basis van 100% kostendekkendheid:                         V            77
  Meer opbrengsten als gevolg van meer (vergoedingen voor)
     rioolaansluitingen dan geraamd. (zie ook bij lasten):                     V            13
  Lagere opbrengst afvalstoffenheffing. Waarschijnlijk zijn er nog
     objecten dan wel belastingaanslagen geblokkeerd. Zodra deze
     gegevens beschikbaar komen, wordt de opbrengst aangepast (met als
     tegenhanger de balanspost 'Nog te ontvangen'):                            N            28
  Overige voor- en nadelen < € 10k, per saldo:                                V             9
 Totaal                                                                        V            71




Programma Wonen

Omschrijving                               Begroot          Realisatie     Verschil
Lasten                                         576                559           17
Baten                                          -142              -190           47
Subtotaal                                      434                369           64
Toevoeging reserves                              0                  0              0
Onttrekking reserves                            -20                 -8          -12
Totaal                                         414                361           53

Verschil lasten
  Onderuitputting kapitaallasten investeringen stads- en
     dorpsvernieuwing (met name Hart van Mook):                                V            15
  Overige voor- en nadelen < € 10k, per saldo:                                V             2
 Totaal                                                                        V            17

Verschil baten
  Hogere opbrengst leges omgevingsvergunningen. In de Morap-2 was
     de opbrengst met € 32k afgeraamd wegens verwachte lagere
     opbrengsten. In december zijn echter nog drie legesbedragen van
     grotere projecten ontvangen (zoals woningbouw aan de Rijksweg in
     Mook en Plasmolen, aan het Raadhuisplein in Mook en De
     Sterreschans in Molenhoek). Per saldo dus toch nog een
     meeropbrengst ten opzichte van de geraamde baten:                         V            34
  Hogere opbrengst leges voor wijziging bestemmingsplannen en
     principeverzoeken ten opzichte van het geraamde bedrag. Budget




                                               137
</pre>

====================================================================== Einde pagina 137 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 138 ======================================================================

<pre>2.2. Jaarrekening

     wordt in 2020 bijgeraamd ten laste van het te hoog geraamde bedrag
     voor exploitatiebijdragen van derden:                                          V       17
  Lagere kosten bestemmingswijziging Horecastrip Plasmolen. Deze
     kosten worden gedekt door de VBR (zie ook bij baten):                          V       12
  Voordelig boekresultaat verkoop Elzenstraat 14. Deze verkoop was
     begin 2019 geraamd. Uiteindelijk heeft de verkoop eind 2019
     plaatsgevonden, waardoor ook nog een heel jaar afschrijving is
     verantwoord (€ 17k,). Hierdoor is de boekwaarde gedaald en komt het
     boekresultaat voor hetzelfde bedrag hoger uit:                                 V       17
  Lagere exploitatiebijdragen van derden dan geraamd. In 2020 wordt
     het teveel aan geraamde exploitatiebedragen overgeheveld naar de te
     laag geraamde baten voor opbrengst leges (zie 2e bolletje):                    N       17
  Overige voor- en nadelen < € 10k, per saldo:                                     N       16
 Totaal                                                                             V       47

Verschil onttrekking reserves
  Lagere onttrekking uit VBR als gevolg van lagere kosten
     bestemmingswijziging Horecastrip Plasmolen. Een lagere onttrekking
     leidt tot een nadeel (zie ook bij lasten):                                     N       12
 Totaal                                                                             N       12




Algemene dekkingsmiddelen

Omschrijving                                  Begroot          Realisatie       Verschil
Lasten                                             62                 63                0
Baten                                          -11.584            -11.921           337
Subtotaal                                      -11.522            -11.858           337
Toevoeging reserves                                 0                   0               0
Onttrekking reserves                                0                   0               0
Totaal                                         -11.522            -11.858           337

Verschil baten
  Niet geraamde uitkering voor Regionale Energie Strategie (RES-
     gelden). Deze middelen hebben we middels de decembercirculaire in
     december 2019 nog ontvangen. Dit betreft Transitievisie warmte
     (€ 202k), Energieloket (€ 25k) en Wijkaanpak (€ 10k). In totaliteit
     € 237k. Deze middelen worden vanaf 2020 besteed (via voorgestelde
     budgetoverheveling):                                                           V       237
  Hogere uitkeringen uit het gemeentefonds (met name naar aanleiding
     van de decembercirculaire). Dit betreft een voordeel van € 95k over
     2019 (waarvan € 88k ontvangen in februari 2020). Daarnaast is er een
     voordeel van € 15k wegens afrekeningen over 2017 en 2018. De
     algemene uitkering over jaar t wordt in jaar t+2 definitief vastgesteld:       V       110
  Per saldo hogere baten aan onroerende zaakbelastingen:                           V        38
  Lagere rentebaten dan geraamd. Ondanks een bedrag van € 6 à € 7
     miljoen in 's Rijks schatkist, ontvangen we € 0 aan rente. Het
     rentepercentage is namelijk 0%:                                                N        45
 Overige voor- en nadelen < € 10k, per saldo:                                       N         3
 Totaal                                                                             N       337




                                                  138
</pre>

====================================================================== Einde pagina 138 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 139 ======================================================================

<pre>                                                                                   Jaarstukken 2019


Overhead

Omschrijving                                 Begroot          Realisatie       Verschil
Lasten                                         4.945              4.923             21
Baten                                           -123               -123                0
Subtotaal                                      4.822              4.801             21
Toevoeging reserves                               62                 62                0
Onttrekking reserves                            -605               -603              -2
Totaal                                         4.279              4.260             19

Verschil lasten
  Restant budget Flexibele Schil (via voorstel budgetoverheveling naar
     2020):                                                                        V              97
  Onderuitputting budget voor studiekosten (via voorstel budgetover-
     heveling naar 2020):                                                          V              71
  Onderuitputting budget voor inhuurkosten (inclusief een incidenteel
     budget van € 12k):                                                            V              16
  Onderuitputting budget voor inventaris keuken:                                  V              12
  Onderuitputting budget voor salariskosten MT:                                   V               5
  Te laag geraamde vergoeding (algemene personeelskosten):                        N              12
  Te laag geraamde salariskosten Staf *):                                         N              25
  Te laag geraamde salariskosten afdeling Bedrijfsvoering *):                     N              27
  Te laag geraamde salariskosten afdeling Samenleving *):                         N             110
  Te laag geraamde salariskosten SL - buitendienst *):                            N              17
  Niet geraamde bijdrage Mobie aan RMO:                                           N              13
  Aanvullende werkzaamheden accountant ten behoeve van
     jaarrekening 2018 (met name t.b.v. de Verbijzonderde interne controle
     / participatiewet):                                                           N              10
  Overige voor- en nadelen < € 10k, per saldo:                                    V              35
 Totaal                                                                            V              21

*) Het verschil in salarislasten is grotendeels het gevolg van een nieuwe CAO. In oktober 2019 zijn de
   salarissen verhoogd met 3,25%. Daarnaast hebben medewerkers een eenmalige uitkering
   ontvangen van € 750 per fte. Ook hebben er diverse functiewaarderingen plaatsgevonden, waarbij
   de extra kosten niet geraamd waren voor 2019.

Verschil onttrekking reserves
  Betreft lagere onttrekking bestemmingsreserve groot onderhoud
     gemeentehuis. Voor dit bedrag zijn ook minder kosten gemaakt. Een
     lagere onttrekking leidt tot een nadeel:                                      N               2
 Totaal                                                                            N               2



Vennootschapsbelasting

Omschrijving                                 Begroot          Realisatie       Verschil
Lasten                                             0                  0                0
Baten                                              0                  0                0
Subtotaal                                          0                  0                0
Toevoeging reserves                                0                  0                0
Onttrekking reserves                               0                  0                0
Totaal                                             0                  0                0



                                                 139
</pre>

====================================================================== Einde pagina 139 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 140 ======================================================================

<pre>2.2. Jaarrekening


Verschil
  Bij de Vennootschapsbelasting zijn geen verschillen, alle bedragen zijn
     € 0 (nihil):                                                                V       0
 Totaal                                                                          V       0


Onvoorzien

Omschrijving                                Begroot         Realisatie       Verschil
Lasten                                            5                 0                5
Baten                                             0                 0                0
Subtotaal                                         5                 0                5
Toevoeging reserves                               0                 0                0
Onttrekking reserves                              0                 0                0
Totaal                                            5                 0                5

Verschil lasten
  Overige voor- en nadelen < € 10k (onderuitputting budget voor                 V       5
     onvoorzien):
 Totaal                                                                          V       5




Totaal-generaal

Omschrijving                                Begroot         Realisatie       Verschil
Lasten                                       17.783            18.283           -500
Baten                                       -15.661            -16.332           671
Subtotaal                                     2.122             1.951            171
Toevoeging reserves                              62                 62               0
Onttrekking reserves                         -1.641             -1.461          -180
Totaal                                          543                552             -9




                                                140
</pre>

====================================================================== Einde pagina 140 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 141 ======================================================================

<pre>                                                                                    Jaarstukken 2019
Onvoorziene uitgaven


Wettelijk kader
art. 28, letter b BBV.


De post voor onvoorziene uitgaven is in de begroting 2019 structureel geraamd op € 5k. Deze post is
in 2019 niet benut.

Incidentele baten en lasten


Wettelijk kader
art. 28, letter c BBV.


In onderstaande tabel worden incidentele baten en lasten vermeld conform artikel 28.c BBV. Hierbij is
aansluiting gezocht bij de ‘Notitie incidentele en structurele baten en lasten’ van de commissie BBV.
Toevoegingen en onttrekkingen uit de reserves worden als incidenteel beschouwd, tenzij gedurende
minimaal 3 jaar (structureel) lasten worden gedekt.

In onderstaand overzicht zijn de incidentele baten en lasten weergegeven (> € 10.000).


                                                                   Programma        B2019    W2019
 Incidentele lasten
 Collegeprogramma: digitale informatie en beleid- en         Besturen                 136    0 (p.m.)
 planvorming via participatie                                                        -136
 dekking via leaseconstructie (geen extra kosten)
 Collegeprogramma: maatregelprogramma verkeers-              Verplaatsen               37         37
 projecten (4.2.3)
 Collegeprogramma: onverharde wegen                          Verplaatsen               40    0 (p.m.)
 dekking via wegenonderhoud (geen extra kosten)                                       -40
 Collegeprogramma: juiste bewegwijzering (5.1.4) en          Werken                    70         70
 bevorderen participatie arbeidsmarkt (5.2.4)
 Collegeprogramma: uitvoeren Masterplan Plasmolen            Recreëren                 15         15
 (7.1.2)
 Collegeprogramma: fonds voor oplossingen                    Samenleven en zorgen       5          4
 Collegeprogramma: duurzaam inzamelen en                     Gezond leven              30         30
 verwerken van afval (9.2.2)
 Collegeprogramma: implementeren Omgevingswet                Wonen                    125        125
 (10.3.1)
 Collegeprogramma: projectmatige aanpak digita-              Besturen                80 *)         0
 lisering
 Collegeprogramma: projectmatige aanpak groen-               Recreëren               50 *)         0
 renovatie (7.1.1)
 Subtotaal collegeprogramma                                                           412        281
 Budget verkiezingen en referenda                            Besturen                  33         26
 Representatiekosten 25 jaar jumelage                        Besturen                  10          9
 Uitkering voormalig personeel                               Overhead                  21         19

 Subtotaal incidentele lasten                                                         476        315

 Incidentele baten
 Collegeprogramma: dekking via VBR                           Verplaatsen              -37        -37
 Collegeprogramma: dekking via VBR                           Werken                   -70        -70
 Collegeprogramma: dekking via VBR                           Recreëren                -15        -15
 Collegeprogramma: dekking via VBR                           Samenleven en zorgen      -5         -4
 Collegeprogramma: dekking via VBR                           Gezond leven             -30        -30
 Collegeprogramma: dekking via VBR                           Wonen                   -125       -125



                                                       141
</pre>

====================================================================== Einde pagina 141 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 142 ======================================================================

<pre>2.2. Jaarrekening

 Dekking projectmatige aanpak digitalisering              Besturen                   -80 *)         0
 Dekking projectmatige aanpak groenrenovatie              Recreëren                  -50 *)         0
 Subtotaal collegeprogramma                                                           -412       -281
 Eenmalige onttrekking VBR                                Besturen                    -250       -250

 Subtotaal incidentele baten                                                         -662        -531

 Saldo incidentele baten en lasten                                                   -196        -216


*) De uitgavenbudgetten (lasten) zijn incidenteel gemaakt conform dekkingsplan begroting 2019 (baten).
Dat houdt in dat de uitgavenbudgetten alleen benut kunnen worden als er voor dit bedrag extra
incidentele baten zijn in 2019. Dat is niet het geval.

Toelichting
Bijna alle posten betreffen incidentele budgetten conform collegeprogramma. Hier tegenover staat
veelal een dekking vanuit een bijdrage of een reserve. Deze posten gelden over het algemeen alleen
voor 2019. Structurele bijstellingen vanuit het collegeprogramma zijn niet in dit overzicht vermeld,
maar zijn wel verwerkt in de begroting. De budgetten vanuit het collegeprogramma worden alleen als
geraamd bedrag opgenomen. Als deze posten zijn benut, dan is het geraamde bedrag verplaatst naar
het juiste programma. Een groot deel van deze budgetten betreft formatie en is terechtgekomen in de
Flexibele Schil voor projectkosten eigen personeel en/of inhuur. Het resterende budget van de
Flexibele Schil wordt overgeheveld naar 2020 (voorstel).

Het structurele begrotingssaldo wordt niet bepaald aan de hand van bovenstaande tabel, maar op
basis van de incidentele baten en lasten zoals deze in de begroting worden vermeld. De gegevens in
de begroting worden jaarlijks geactualiseerd.



Structurele toevoegingen en onttrekkingen aan reserves



Wettelijk kader
art. 28, letter d BBV.


Overzicht structurele toevoegingen aan de reserves
                                                                             bedragen x € 1.000
 Programma          Reserve                                                Begroting       Realisatie
    overhead        Onderhoud gemeentehuis                                          62                62

 Totaal                                                                             62                  62

Conform wet- en regelgeving (BBV) is eind 2017 de voorziening groot onderhoud gemeentehuis
omgezet in een bestemmingsreserve groot onderhoud gemeentehuis. De structurele dotatie aan de
voorziening wordt hiermee omgezet in een structurele toevoeging aan de bestemmingsreserve.


Overzicht structurele onttrekkingen aan de reserves
                                                                             bedragen x € 1.000
 Programma        Reserve                                                  Begroting       Realisatie
                  Dekking kapitaallasten nieuwbouw brandweerkazerne /
          1
                  gemeentewerf                                                      35                  35
          4       Verkoop aandelen Attero                                            5                   5
          8       Dekking afschrijvingskosten investeringsplan 2013-2016           127                  29
                  (Hart van Mook)
 Totaal                                                                            167                  69




                                                    142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 142 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 143 ======================================================================

<pre>                                                                                Jaarstukken 2019


Wet Normering Topinkomens



Wettelijk kader
art. 28, letter e BBV.

Op grond van de Wet Normering Topinkomens worden enkele inkomensgegevens van bepaalde
functionarissen openbaar gemaakt. Voor de gemeente Mook en Middelaar betreffen dit de functies
van de raadsgriffier en de secretaris.


WNT-verantwoording 2019 Gemeente Mook en Middelaar

De WNT is van toepassing op Gemeente Mook en Middelaar. Het voor Gemeente Mook en Middelaar
toepasselijke bezoldigingsmaximum is in 2019 € 194.000 (vallend onder het Algemeen
Bezoldigingsmaximum).

1. Bezoldiging topfunctionarissen

1a. Leidinggevende topfunctionarissen met dienstbetrekking en leidinggevende topfunctionarissen
zonder dienstbetrekking vanaf de 13e maand van de functievervulling alsmede degenen die op grond
van hun voormalige functie nog 4 jaar als topfunctionaris worden aangemerkt

 Gegevens 2019

 bedragen x € 1                              A.W. Peters-Sengers          J.M.G. Smits-de Kinkelder

 Functiegegevens                                  Griffier                  Gemeentesecretaris
 Aanvang en einde functievervulling in         01-01 – 31-12                  01-01 – 31-12
 2019
 Omvang dienstverband (als deeltijdfactor            0,889                         1,000
 in fte)
 Dienstbetrekking?                                     ja                            ja
 Bezoldiging
 Beloning plus belastbare
                                                   62.168                         94.684
 onkostenvergoedingen
 Beloningen betaalbaar op termijn                  10.076                          16.484
 Subtotaal                                         72.244                         111.168


 Individueel toepasselijke
                                                  172.444                         194.000
 bezoldigingsmaximum

 -/- Onverschuldigd betaald en nog niet
                                                     N.v.t.                        N.v.t.
 terugontvangen bedrag

 Bezoldiging                                       72.244                         111.168

 Reden waarom de overschrijding al dan
                                                     N.v.t                         N.v.t.
 niet is toegestaan
 Toelichting op de vordering wegens
                                                     N.v.t.                         N.v.t.
 onverschuldigde betaling




                                               143
</pre>

====================================================================== Einde pagina 143 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 144 ======================================================================

<pre>2.2. Jaarrekening

 Gegevens 2018

 bedragen x € 1                              A.W. Peters-Sengers           J.M.G. Smits-de Kinkelder

 Functiegegevens                                    griffier                  Gemeentesecretaris
 Aanvang en einde functievervulling in          01-01 – 31-12                   01-01 – 31-12
 2018
 Omvang dienstverband (als deeltijdfactor             0,53                            1,0
 in fte)
 Dienstbetrekking?                                     ja                             ja
 Bezoldiging
 Beloning plus belastbare
                                                   38.513                           93.800
 onkostenvergoedingen
 Beloningen betaalbaar op termijn                   5.774                           15.405
 Subtotaal                                         44.286                          109.205

 Individueel toepasselijke
                                                   100.170                         189.000
 bezoldigingsmaximum


 Bezoldiging                                       44.286                          109.205


Naast de hierboven vermelde topfunctionarissen zijn er geen overige functionarissen met een
dienstbetrekking die in 2019 een bezoldiging boven het individueel toepasselijk drempelbedrag
hebben ontvangen.




                                                144
</pre>

====================================================================== Einde pagina 144 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 145 ======================================================================

<pre>                                                                                   Jaarstukken 2019


Kasstroomoverzicht


Jaarstukken worden opgesteld volgens het baten en lastenstelsel. Met ingang van begrotingsjaar
2017 is het verplicht om ook een kasstroomoverzicht op te nemen volgens het stelsel van inkomsten
en uitgaven. Dit betreft fysieke geldstromen. Het kasstroomoverzicht is opgesteld volgens de
zogenaamde indirecte methode (afgeleid van balansmutaties). Het verschil is gelijk aan de mutatie in
de liquide middelen.

                                                                                      bedragen x € 1.000
 Omschrijving
 OPERATIONELE KASSTROOM
 Bedrijfsresultaat (voor mutaties reserves en voor belastingen)              -1.951
 Af: Belasting over bedrijfsresultaat                                             0
 Afschrijving (kosten, geen uitgaven)                                           423
 Dotatie aan voorzieningen (kosten, geen uitgaven)                            1.004
 Vrijval voorzieningen (baten, geen inkomsten)                                 -102
 Aanwending voorzieningen (uitgaven, geen kosten)                              -413
 Kasstroom op winstbasis                                                                        -1.039

 Mutatie werkkapitaal
 Mutaties Voorraden (grondstoffen en eindproduct)                                 0
 Mutaties Debiteuren / kortlopende vorderingen (excl. vz. dub. deb.)            709
 Mutaties Crediteuren / kortlopende schulden                                   -241
 Mutaties Overlopende activa / overlopende passiva                             -294
 Saldo mutatie werkkapitaal                                                                        175
 Kasstroom op operatiebasis                                                                       -864

 Investeringskasstroom
 Saldo investeringen / desinvesteringen                                        -607
 Bijdragen van derden                                                           150
 Saldo mutatie investeringskasstroom                                                              -456
 Totaal vrije kasstroom                                                                         -1.321

 FINANCIERINGSKASSTROOM
 Aflossingen activa (leningen u/g)                                              300
 Aflossingen passiva (leningen o/g)                                            -181
 Totaal financieringskasstroom                                                                     120

 Vrije kasstroom + Financieringskasstroom = Mutatie liquide
                                                                                                -1.201
 middelen

 MUTATIE LIQUIDE MIDDELEN (INCL. SKB)
 Mutatie saldo Schatkistbankieren                                            -1.129
 Mutatie saldo kas/bank                                                         -72
 Totaal mutatie liquide middelen (toename)                                                      -1.201


 Verschil                                                                                            0




                                                      145
</pre>

====================================================================== Einde pagina 145 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 146 ======================================================================

<pre>2.2. Jaarrekening

Overig




                    146
</pre>

====================================================================== Einde pagina 146 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 147 ======================================================================

<pre>                                                                                    Jaarstukken 2019

2.2.6. Single information Single audit (SiSa)


Met ingang van het rekeningjaar 2006 is Single information en Single audit (SiSa) ingevoerd voor een
groot aantal specifieke uitkeringen. Met de invoering zijn aparte verantwoordingen, controleprotocollen
en accountantscontroles voor deze specifieke uitkeringen vervallen. In plaats hiervan moet in de
jaarrekening een SiSa-overzicht worden opgenomen met daarin de verantwoordingsinformatie over de
voor de gemeente van toepassing zijnde specifieke uitkeringen.

Voor Mook en Middelaar is voor 2019 het voorgaande van toepassing op de uitkeringen die volgen uit
de volgende wetten of regelingen:

    1. Regeling Reductie Energiegebruik (RRE) (C1);
    2. Onderwijsachterstandenbeleid 2019-2022 (OAB) (D8);
    3. Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet (gemeentedeel 2019) (G2);
    4. Besluit bijstandsverlening zelfstandigen 2004 (exclusief levensonderhoud beginnende
       zelfstandigen) gemeentedeel 2019 (G3);
    5. Brede doeluitkering verkeer en vervoer (SiSa tussen medeoverheden) (E27B).




                                                 147
</pre>

====================================================================== Einde pagina 147 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 148 ======================================================================

<pre>2.2. Jaarrekening




       SiSa bijlage verantwoordingsinformatie 2019 op grond van artikel 3 van de Regeling informatieverstrekking sisa - d.d. 16 januari 2020
 BZK    C1 Regeling Reductie      Totaal ontvangen Projectnaam/         Besteding (jaar T) Bestedingen (jaar    Besteding      Cumulatieve
            Energiegebruik        beschikking       nummer                                 T) komen overeen     (Jaar T) aan   bestedingen tot en
                                                                                           met ingediende       afwijkingen.   met (jaar T)
                                                                                           projectplan
                                                                                           (JA/NEE)             Alleen         Deze indicator is
                                                                                                                invullen bij   bedoeld voor de
                                                                                                                akkoord        tussentijdse
                                                                                                                ministerie.    afstemming van de
                                                                                                                               juistheid en
                                                                                                                               volledigheid van de
                                                                                                                               verantwoordingsinfor
                                                                                                                               matie
            Gemeenten               Aard controle R     Aard controle R    Aard controle R      Aard controle R Aard controle     Aard controle n.v.t.
                                                                                                                             R
                                     Indicatornummer: Indicatornummer: C1 /     Indicatornummer:    Indicatornummer: C1/   Indicatornumm     Indicatornummer: C1 /
                                               C1 / 01                  02                C1 / 03                     04        er: C1/ 05                     06
                                1 € 239.503           2019-621222             €0                    Ja                                       €0
                                2
                                3
                                4
                                5
                                  Kopie               Toelichting             Eindverantwoordi
                                  projectnaam/                                ng Ja/Nee
                                  nummer




                                                                          148
</pre>

====================================================================== Einde pagina 148 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 149 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                Jaarstukken 2019


                               Aard controle n.v.t.         Aard controle R     Aard controle n.v.t.
                                Indicatornummer:       Indicatornummer: C1/      Indicatornummer:
                                          C1 / 07                        08                C1 / 09
                            1 2019-621222                                      Nee
                            2
                            3
                            4
                            5
OCW D8 Onderwijsachtersta       Besteding (jaar T)     Besteding (jaar T)      Besteding (jaar T)
       ndenbeleid 2019-         aan                    aan overige             aan afspraken
       2022 (OAB)               voorzieningen          activiteiten (naast     over voor- en
                                voor                   VVE) voor               vroegschoolse
         Gemeenten              voorschoolse           leerlingen met een      educatie met
                                educatie die           grote achterstand in    bevoegde
                                voldoen aan de         de Nederlandse taal     gezagsorganen
                                wettelijke             (conform artikel 165    van scholen,
                                kwaliteitseisen        WPO)                    houders van
                                (conform artikel                               kindcentra en
                                166, eerste lid                                peuterspeelzalen
                                WPO)                                           (conform artikel
                                                                               167 WPO)
                                    Aard controle R       Aard controle R             Aard controle R
                                  Indicatornummer: Indicatornummer: D8 /            Indicatornummer:
                                            D8 / 01                    02                     D8 / 03
                                €0                     €0                      €0
                                Hieronder per          Aan andere              Hieronder per            Aan andere
                                regel één              gemeenten (in jaar      regel één                gemeenten (in jaar
                                gemeente(code)         T) overgeboekte         gemeente(code)           T) overgeboekte
                                selecteren en in       middelen (lasten)       selecteren en in         middelen (baten) uit
                                de kolommen            uit de specifieke       de kolommen              de specifieke
                                ernaast de             uitkering               ernaast de               uitkering
                                verantwoordingsi       onderwijsachterstan     verantwoordingsi         onderwijsachterstan
                                nformatie voor         denbeleid               nformatie voor           denbeleid
                                die gemeente                                   die gemeente
                                invullen                                       invullen
                                                       Bedrag                                           Bedrag

                                Aard controle n.v.t.         Aard controle R    Aard controle n.v.t.          Aard controle R



                                                                              149
</pre>

====================================================================== Einde pagina 149 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 150 ======================================================================

<pre>2.2. Jaarrekening


                                      Indicatornummer: Indicatornummer: D8 /        Indicatornummer: Indicatornummer: D8 /
                                                D8 / 04                  05                   D8 / 06                  07
                                1
                                2
                                3
                                4
                                5
 SZW    G2 Gebundelde               Besteding (jaar T) Baten (jaar T)           Besteding (jaar T) Baten (jaar T)            Besteding        Baten (jaar T) IOAZ
           uitkering op grond       algemene           algemene bijstand        IOAW               IOAW (exclusief           (jaar T) IOAZ    (exclusief Rijk)
           van artikel 69           bijstand           (exclusief Rijk)                            Rijk)
           Participatiewet_gem                                                                                                                Gemeente
           eentedeel 2019           Gemeente             Gemeente               Gemeente             Gemeente                Gemeente
                                                                                                                                              I.3 Wet
             Alle gemeenten         I.1 Participatiewet I.1 Participatiewet     I.2 Wet              I.2 Wet                 I.3 Wet          inkomensvoorzienin
             verantwoorden hier     (PW)                (PW)                    inkomensvoorzie      inkomensvoorzienin      inkomensvoor     g oudere en
             het gemeentedeel                                                   ning oudere en       g oudere en             ziening          gedeeltelijk
             over (jaar T),                                                     gedeeltelijk         gedeeltelijk            oudere en        arbeidsongeschikte
             ongeacht of de                                                     arbeidsongeschik     arbeidsongeschikte      gedeeltelijk     gewezen
             gemeente in (jaar T)                                               te werkloze          werkloze                arbeidsonges     zelfstandigen (IOAZ)
             geen, enkele of alle                                               werknemers           werknemers              chikte
             taken heeft                                                        (IOAW)               (IOAW)                  gewezen
             uitbesteed aan een                                                                                              zelfstandigen
             Openbaar lichaam                                                                                                (IOAZ)
             opgericht op grond         Aard controle R       Aard controle R         Aard controle R       Aard controle R Aard controle R          Aard controle R
             van de Wgr.              Indicatornummer: Indicatornummer: G2 /        Indicatornummer: Indicatornummer: G2 / Indicatornumm      Indicatornummer: G2 /
                                                G2 / 01                    02                 G2 / 03                    04     er: G2 / 05                       06
                                    € 1.197.024          € 54.650               € 155.641            € 4.319                 € 9.649        €0
                                    Besteding (jaar T)   Baten (jaar T) Bbz     Baten (jaar T)       Besteding (jaar T)      Baten (jaar T) Volledig zelfstandige
                                    Bbz 2004             2004                   WWIK (exclusief      Loonkostensubsidie      Loonkostensu uitvoering Ja/Nee
                                    levensonderhoud      levensonderhoud        Rijk)                o.g.v. art. 10d         bsidie o.g.v.
                                    beginnende           beginnende                                  Participatiewet         art. 10d
                                    zelfstandigen        zelfstandigen                                                       Participatiewe
                                                                                Gemeente             Gemeente                t (excl. Rijk)
                                    Gemeente             Gemeente
                                                                                I.6 Wet werk en      I.7 Participatiewet     Gemeente
                                    I.4 Besluit          I.4 Besluit            inkomen              (PW)
                                    bijstandverlening    bijstandverlening      kunstenaars                                  I.7
                                    zelfstandigen        zelfstandigen 2004     (WWIK)



                                                                              150
</pre>

====================================================================== Einde pagina 150 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 151 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                  Jaarstukken 2019


                                 2004                 (levensonderhoud                                                     Participatiewe
                                 (levensonderhou      beginnende                                                           t (PW)
                                 d beginnende         zelfstandigen) (Bbz
                                 zelfstandigen)       2004)
                                 (Bbz 2004)




                                     Aard controle R       Aard controle R           Aard controle R       Aard controle R Aard controle R       Aard controle n.v.t.
                                   Indicatornummer: Indicatornummer: G2 /          Indicatornummer: Indicatornummer: G2 / Indicatornumm      Indicatornummer: G2 /
                                             G2 / 07                    08                   G2 / 09                    10     er: G2 / 11                       12
                                 € 12.400             € 7.856                 €0                    € 23.318               €0             Ja
SZW   G3 Besluit                 Besteding (jaar T)   Besteding (jaar T)      Baten (jaar T)        Baten (jaar T)         Besteding      Besteding (jaar T)
         bijstandverlening       levensonderhoud      kapitaalverstrekking    levensonderhoud       kapitaalverstrekking   (jaar T) aan   Bob
         zelfstandigen 2004      gevestigde           (exclusief Bob)         gevestigde            (exclusief Bob)        onderzoek als
         (exclusief              zelfstandigen                                zelfstandigen         (exclusief Rijk)       bedoeld in
         levensonderhoud         (exclusief Bob)                              (exclusief Bob)                              artikel 56 Bbz
         beginnende                                                           (exclusief Rijk)                             2004
         zelfstandigen)_gem                                                                                                (exclusief
         eentedeel 2019                                                                                                    Bob)
                                     Aard controle R       Aard controle R           Aard controle R       Aard controle R Aard controle R          Aard controle R
          Besluit                  Indicatornummer: Indicatornummer: G3 /          Indicatornummer: Indicatornummer: G3 / Indicatornumm      Indicatornummer: G3 /
          bijstandverlening                  G3 / 01                    02                   G3 / 03                    04     er: G3 / 05                       06
          zelfstandigen (Bbz)    € 630                €0                      €0                    € 2.610                € 1.469           €0
          2004                   Baten (jaar T)       Besteding (jaar T)      Volledig
                                 Bob (exclusief       aan                     zelfstandige
          Alle gemeenten         Rijk)                uitvoeringskosten       uitvoering Ja/Nee
          verantwoorden hier                          Bob als bedoeld in
          het gemeentedeel                            artikel 56 Bbz 2004
          over (jaar T),
          ongeacht of de
          gemeente in (jaar T)
          geen, enkele of alle
          taken heeft
          uitbesteed aan een
          Openbaar lichaam


                                                                             151
</pre>

====================================================================== Einde pagina 151 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 152 ======================================================================

<pre>2.2. Jaarrekening


             opgericht op grond
             van de Wgr.

                                        Aard controle R       Aard controle R       Aard controle n.v.t.
                                      Indicatornummer: Indicatornummer: G3 /         Indicatornummer:
                                                G3 / 07                    08                  G3 / 09
                                    €0                     €0                       Nee
IenW    E2 Brede doeluitkering      Hieronder per          Besteding (jaar T)       Overige           Correctie ten               Correctie ten
        7B verkeer en vervoer       regel één              ten laste van            bestedingen (jaar opzichte van tot            opzichte van
           (SiSa tussen             beschikkingsnum        provinciale              T)                jaar T                      tot jaar T
           medeoverheden)           mer en in de           middelen                                   verantwoorde                verantwoord
                                    kolommen                                                          bestedingen ten             e overige
             Provinciale            ernaast de                                                        laste van                   bestedingen
             beschikking en/of      verantwoordingsi                                                  provinciale
             verordening            nformatie                                                         middelen
                                                                                                                                  Indien de
             Gemeenten en                                                                                  Indien de correctie    correctie een
             Gemeenschappelijk                                                                             een vermeerdering      vermeerderin
             e Regelingen                                                                                  van bestedingen        g van
                                                                                                           betreft, mag het       bestedingen
                                                                                                           alleen gaan over       betreft, mag
                                                                                                           nog niet eerder        het alleen
                                                                                                           verantwoorde           gaan over
                                                                                                           bestedingen            nog niet
                                                                                                                                  eerder
                                                                                                                                  verantwoord
                                                                                                                                  e
                                                                                                                                  bestedingen
                                    Aard controle n.v.t.          Aard controle R       Aard controle R           Aard controle R Aard controle R
                                     Indicatornummer:           Indicatornummer:      Indicatornummer:          Indicatornummer: Indicatornumm
                                             E27B / 01                  E27B / 02             E27B / 03                 E27B / 04   er: E27B / 05
                                  1 2017-17482             €0                       €0                     €0                     €0
                                  2
                                  3
                                  4
                                  5




                                                                                152
</pre>

====================================================================== Einde pagina 152 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 153 ======================================================================

<pre>                                                                                                                         Jaarstukken 2019


    Kopie                  Cumulatieve               Cumulatieve            Toelichting               Eindverantwo
    beschikkingsnum        besteding ten laste       overige                                          ording Ja/Nee
    mer                    van provinciale           bestedingen tot
                           middelen                  en met (jaar T)
                           tot en met (jaar T)
                                                     Deze indicator is                                Als u kiest
                           Deze indicator is         bedoeld voor de                                  voor ‘ja’,
                           bedoeld voor de           tussentijdse                                     betekent dit
                           tussentijdse              afstemming van                                   dat het project
                           afstemming van de         de juistheid en                                  is afgerond en
                           juistheid en              volledigheid van                                 u voor de
                           volledigheid van de       de                                               komende
                           verantwoordingsinfo       verantwoordingsi                                 jaren geen
                           rmatie                    nformatie                                        bestedingen
                                                                                                      meer wilt
                                                                                                      verantwoorde
                                                                                                      n
    Aard controle n.v.t.      Aard controle n.v.t.   Aard controle n.v.t.      Aard controle n.v.t.     Aard controle
                                                                                                                n.v.t.
    Indicatornummer:    Indicatornummer:   Indicatornummer:      Indicatornummer:                     Indicatornumm
            E27B/ 06            E27B / 07          E27B / 08             E27B / 09                      er: E27B / 10
1 2017-17482         €0                   €0                 Totale kosten €       Nee
                                                                            500.000 waarvan €
                                                                            175.000 subsidie.
                                                                            Betreft spoorbrug
                                                                            Heumensebaan.
                                                                            Ter verbetering van
                                                                            de bereikbaarheid
                                                                            station Mook etc.
                                                                            Besluitvorming
                                                                            komt nog.
2
3
4
5




                                                 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 153 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 154 ======================================================================

<pre>2.2. Jaarrekening

2.2.7. Overzicht van baten en lasten per taakveld


Op basis van het BBV worden budgetten verdeeld over programma’s. Daarnaast is er wettelijk sprake
van algemene dekkingsmiddelen, overhead, Vennootschapsbelasting en onvoorzien. Mutaties in
reserves kunnen per programma toegerekend worden.
Op basis van de wettelijke ‘Uitvoeringsinformatie’ (IV3) vindt er echter een andere indeling plaats,
namelijk in wettelijke taakvelden. Hieronder treft u deze tabel in taakvelden aan, waarbij is
aangegeven onder welk programma deze taakvelden vallen. Dit zijn andere programma’s dan door de
raad vastgesteld. De algemene dekkingsmiddelen, overhead, Vennootschapsbelasting, onvoorzien en
mutaties reserves worden hierbij integraal ondergebracht in programma 'Bestuur en ondersteuning'
omdat deze categorieën niet afzonderlijk bestaan in de Uitvoeringsinformatie / IV3. Het negatieve
resultaat van € 552k valt onder taakveld 0.11 en staat ook in Programma 'Bestuur en ondersteuning'

TV     Taakveld                                              Baten       Lasten          Saldo
0.     Bestuur en ondersteuning                              14.474        6.727         -7.747
0.1    Bestuur                                                  69         1.123         1.054
0.2    Burgerzaken                                             108          408            300
0.3    Beheer overige gebouwen en gronden                      190           15           -175
0.4    Overhead                                                123         4.924         4.801
0.5    Treasury                                                577           63           -514
0.61   OZB woningen                                           1.314           0          -1.314
0.62   OZB niet-woningen                                       296            0            296
0.63   Parkeerbelasting                                          0            0              0
0.64   Belastingen overig                                      153          139             -14
       Algemene uitkering en overige uitkeringen
0.7    gemeentefonds                                          9.620           5          -9.615
0.8    Overige baten en lasten                                  12           -10            -22
0.9    Vennootschapsbelasting (Vpb)                              0            0              0
0.10   Mutaties reserves                                      1.461          62          -1.399
0.11   Resultaat van de rekening van baten en lasten           552            0           -552


1.     Veiligheid                                                6          695            689
1.1    Crisisbeheersing en brandweer                             0          509            509
1.2    Openbare orde en veiligheid                               6          186            180


2.     Verkeer, vervoer en waterstaat                           25         1.040         1.015
2.1    Verkeer en vervoer                                       25         1.013           988
2.2    Parkeren                                                  0            8              8
2.3    Recreatieve havens                                        0            4              4
2.4    Economische havens en waterwegen                          0            0              0
2.5    Openbaar vervoer                                          0           15             15


3.     Economie                                                185          174             -11
3.1    Economische ontwikkeling                                  -5          60             65
3.2    Fysieke bedrijfsinfrastructuur                           89           33             -56
3.3    Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen                      2           37             35
3.4    Economische promotie                                    100           44             -56




                                                       154
</pre>

====================================================================== Einde pagina 154 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 155 ======================================================================

<pre>                                                                             Jaarstukken 2019

4.     Onderwijs                                              56      319            264
4.1    Openbaar basisonderwijs                                 0        0              0
4.2    Onderwijshuisvesting                                    0      122            122
4.3    Onderwijsbeleid en leerlingenzaken                     56      197            141


5.     Sport, cultuur en recreatie                            47      676            628
5.1    Sportbeleid en activering                               0       27             27
5.2    Sportaccommodaties                                     14       80             65
       Cultuurpresentatie, cultuurproductie en
5.3    cultuurparticipatie                                     0       65             65
5.4    Musea                                                   0        0              0
5.5    Cultureel erfgoed                                       0       28             28
5.6    Media                                                   0       29             29
5.7    Openbaar groen en (openlucht) recreatie                33      447            414


6.     Sociaal domein                                       1.491    6.513          5.022
6.1    Samenkracht en burgerparticipatie                       0      357            357
6.2    Wijkteams                                              13      272            258
6.3    Inkomensregelingen                                   1.417    1.956           538
6.4    Begeleide participatie                                  0      665            665
6.5    Arbeidsparticipatie                                     0      113            113
6.6    Maatwerkvoorzieningen (Wmo)                             3      265            262
6.71   Maatwerkdienstverlening 18+                            58     1.157          1.099
6.72   Maatwerkdienstverlening 18-                             0     1.511          1.511
6.81   Geëscaleerde zorg 18+                                   0       33             33
6.82   Geëscaleerde zorg 18-                                   0      185            185


7.     Volksgezondheid en milieu                            1.872    1.642           -229
7.1    Volksgezondheid                                         0      226            226
7.2    Riolering                                             933      650            -283
7.3    Afval                                                 938      663            -275
7.4    Milieubeheer                                            1      103            103
7.5    Begraafplaatsen en crematoria                           0        0              0

8.     Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en
       stedelijke vernieuwing                                190      559            369
8.1    Ruimtelijke ordening                                   40      240            200
8.2    Grondexploitatie (niet-bedrijven terreinen)             0        0              0
8.3    Wonen en bouwen                                       149      318            169


       Totaal-generaal                                     18.345   18.345             0




                                                     155
</pre>

====================================================================== Einde pagina 155 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 156 ======================================================================

<pre>2.2. Jaarrekening

Verdelingsprincipe van taakvelden over programma’s

 Programma                           Toegewezen taakvelden
 Besturen                            0.1 t/m 0.3, 0.5 (deels), 0.64 (deels), 0.7 (deels/kosten), 0.8
                                     (deels)
 Beschermen                          1.1 t/m 1.2
 Verplaatsen                         2.1 t/m 2.5
 Werken                              3.1 t/m 3.4
 Leren                               4.1 t/m 4.3
 Recreëren                           5.1 t/m 5.7
 Samenleven en zorgen                6.1 t/m 6.82
 Gezond leven                        7.1 t/m 7.5
 Wonen                               8.1 t/m 8.3
 Algemene dekkingsmiddelen,          0.4, 0.5 (deels), 0.61 t/m 0.63, 0.64 (deels), 0.7 (deels/baten)
 Overhead, Vennootschaps-            en 0.9
 belasting en Onvoorzien
 Mutaties reserves                   0.10 *)
 Resultaat                           0.11

*) Mutaties in reserves worden zo veel mogelijk functioneel verdeeld over alle programma’s, zodat per
programma de mutaties in de reserves bekend zijn. Voor de Uitvoeringsinformatie voor derden worden
deze mutaties ondergebracht in taakveld 0.10.




                                                156
</pre>

====================================================================== Einde pagina 156 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 157 ======================================================================

<pre>                Jaarstukken 2019




VASTSTELLINGSBESLUIT




         157
</pre>

====================================================================== Einde pagina 157 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 158 ======================================================================

<pre>VASTSTELLINGSBESLUIT

3.1. Vaststellingsbesluit


In de onderhavige Jaarstukken 2019 hebben wij verantwoording afgelegd over de realisatie van het
door uw raad vastgesteld beleid. Wij danken u voor het in het college gestelde vertrouwen.

Mook, 9 juni 2020


Het college van burgemeester en wethouders van Mook en Middelaar,

De secretaris,                                   De burgemeester,



J.M.G. Smits – de Kinkelder                      mr. drs. W. Gradisen




Aldus vastgesteld door de raad van de Gemeente Mook en Middelaar in zijn openbare vergadering
van 9 juli 2020.

De raad voornoemd,

De griffier,                                     De voorzitter,



mw. M. van Arensbergen                           mr. drs. W. Gradisen




                                               158
</pre>

====================================================================== Einde pagina 158 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 159 ======================================================================

<pre>           Jaarstukken 2019




BIJLAGEN




   159
</pre>

====================================================================== Einde pagina 159 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 160 ======================================================================

<pre>BIJLAGEN

4.1. Bijlage Algemene Uitkering


Circulaire:                                                            decembercirculaire 2019 d.d. 16
                                                                       december (nr. 2019-0000659660)
Uitkeringsfactor:                                                      Constante prijzen
Uitgezette maatstaven met niet-0 waarden:                              geen
Bedragen (uitkering)                                                   x € 1.000


Onderdeel A - Inkomstenmaatstaven
                                                                                    Berekende
Maatstaf                                                                             Aantallen    Gewicht / %      Uitkering
1c Waarde niet-woningen eigenaren                                                       563.500          -0,1569         -88
1f Waarde niet-woningen gebruikers (onder aftrek amendement De Pater)                   560.000          -0,1265         -71
1a Waarde woningen eigenaren                                                          8.244.000          -0,1000        -824
Subtotaal                                                                                                               -984


Onderdeel B - Uitgavenmaatstaven waarop de uitkeringsfactor van toepassing is
                                                                          Berekende                                Bedrag in
Maatstaf                                                                    Aantallen                Gewicht          basis
1e OZB waarde niet-woningen                                                               56,35          380,70          21
8a Bijstandsontvangers (vanaf UJR 2016)                                                     102      2.132,68           218
3a Eén-ouder-huishoudens                                                                    195          835,35         163
2 Inwoners                                                                             7.806,00          160,07        1.250
5 Inwoners: ouderen boven 64 jaar                                                      2.080,00          100,55         209
5a Inwoners: ouderen 75 t/m 84 jaar                                                         695           26,44          18
7 Lage inkomens                                                                             830           30,59          25
7c-2 Lage inkomens (drempel) (vanaf UJR 2016, miv septembercirc. 2016)                    465,2          686,83         320
12 Minderheden                                                                              120          321,78          39
11a Uitkeringsontvangers (vanaf UJR 2016)                                                   387           85,82          33
3b Huishoudens                                                                            3.601           90,53         326
3c Eenpersoonshuishoudens                                                                 1.112           51,24          57
8b Loonkostensubsidie                                                                         3      1.941,10             6
4a Inwoners: jongeren jonger dan 18 jaar (vanaf uitkeringsjaar 2019)                   1.298,00          731,61         950
7g-2 Jeugdigen in gezinnen met armoederisico                                              98,65          245,66          24
7h-2 Gemiddeld gestandaardiseerd inkomen huishoudens                                   3.013,25          -125,25        -377
7i-2 Gemiddeld gestandaardiseerd inkomen huishoudens met kinderen                        514,76          -490,17        -252
3h Ouders met (langdurig) psychisch medicijngebruik                                       41,31      3.616,63           149
3g Eenouderhuishoudens met 2 of meer kinderen                                                80      1.279,81           102
8c-2 Bijstandshuishoudens met minderjarige kinderen                                       24,67          659,95          16
8d Bijstandsontvangers eenouderhuishoudens                                                19,33      1.748,26            34
11b-2 Uitkeringsontvangers minus bijstandsontvangers                                        285      1.076,99           307
11c-2 Wajong                                                                                 79          858,71          68
3i-2 Medicijngebruik met drempel                                                       1.212,74          370,01         449
8e Re-integratie klassiek                                                                 0,118    334.628,82            39
4b Inwoners jonger dan 65 jaar                                                            5.726            4,03          23
5b Inwoners: ouderen 65 t/m 74 jaar                                                       1.186            0,18           0
5c Inwoners: ouderen 85 jaar en ouder                                                       199            0,18           0
3d Eenpersoonshuishoudens 65 t/m 74 jaar                                                    213           15,69           3
3e Eenpersoonshuishoudens 75 t/m 84 jaar                                                    228           62,77          14
3f Eenpersoonshuishoudens 85 jaar en ouder                                                  114          109,82          13
7d-2 Huishoudens met laag inkomen 65 t/m 74 jaar                                           89,9          122,86          11
7e-2 Huishoudens met laag inkomen 75 t/m 84 jaar                                          62,74          491,05          31
7f-2 Huishoudens met laag inkomen 85 jaar en ouder                                        21,55          858,18          18
7j-2 Gemiddeld gestandaardiseerd inkomen (65 t/m 74 jaar)                                216,72          112,06          24




                                                            160
</pre>

====================================================================== Einde pagina 160 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 161 ======================================================================

<pre>                                                                                                 Jaarstukken 2019
7k-2 Gemiddeld gestandaardiseerd inkomen (75 t/m 84 jaar)                          151,24        448,31           68
7l-2 Gemiddeld gestandaardiseerd inkomen (85 jaar en ouder)                         51,95        784,53           41
3j Bedden                                                                           9.855           0,81           8
13 Klantenpotentieel lokaal                                                         5.850         45,97          269
14 Klantenpotentieel regionaal                                                        900         23,54           21
15e Leerlingen VO                                                                   206,4        370,50           76
15j Basisonderwijsleerlingen met leerlingengewicht 0,3                                  1      -1.632,89           -2
15k Basisonderwijsleerlingen met leerlingengewicht 1,2                                  9      -2.563,65          -23
38 Bedrijfsvestigingen                                                                914         75,58           69
31a ISV (a) stadsvernieuwing                                                  0,00004203 6.133.771,60              0
31b ISV (b) herstructurering                                                  0,00005999 3.764.536,49              0
36 Kernen                                                                               4      9.070,21           36
37 Kernen * bodemfactor buitengebied                                                    4     14.877,08           60
36a Kernen met 500 of meer adressen                                                     1     60.233,38           60
34 Oeverlengte * bodemfactor gemeente                                                 257         11,72            3
35a Oeverlengte * bodemfactor gemeente * dichtheidsfactor                        1.066,53           5,82           6
32b-2 Omgevingsadressendichtheid (vanaf UJR 2016, miv septembercirc.
2016)                                                                            1.543,10         58,58           90
23 Oppervlakte bebouwing buitengebied * bodemfactor buitengebied                        9      1.524,90           14
22 Oppervlakte bebouwing woonkernen * bodemfactor woonkernen                           45      3.089,24          139
21 Oppervlakte bebouwing                                                               54        595,42           32
23a Oppervlakte bebouwing buitengebied                                                  9      1.936,54           17
22a Oppervlakte bebouwing woonkern                                                     45      2.302,40          104
19 Oppervlakte binnenwater                                                            142         38,02            5
16 Oppervlakte land                                                                 1.739         41,18           72
18 Oppervlakte land * bodemfactor gemeente                                          1.739         26,89           47
24b-2 Woonruimten (vanaf UJR 2016, miv septembercirc. 2016)                         3.648         57,54          210
25b-2 Woonruimten (vanaf UJR 2016, miv septembercirc. 2016) *
bodemfactor woonkernen                                                              3.648         50,79          185
39 Vast bedrag                                                                          1    249.784,90          250
Subtotaal                                                                                                      6.190


Onderdeel C - Uitkeringsfactor (uf)
Uitkeringsfactor                                                                                               1,537
Subtotaal (B x C (=uf))                                                                                        9.514


Onderdeel D - Uitgavenmaatstaven waarop de uitkeringsfactor niet van toepassing is
                                                                           Berekende
Maatstaf                                                                     Aantallen                      Uitkering
56d Suppletie-uitkering integratie sociaal domein                                  38.298                         38
56b Cumulatieregeling gemeentefonds (SU)                                          -10.888                        -11
61 Suppletieregeling OZB                                                            3.378                          3
135 Suppletie-uitkering Bommenregeling                                              4.830                          5
56e Suppletie-uitkering Jeugdzorg                                                 -20.277                        -20
56f Suppletie-uitkering WMO 2015                                                     -921                          -1
Subtotaal                                                                                                         14


Onderdeel E - Integratie- en decentralisatieuitkeringen waarop de uitkeringsfactor niet van toepassing is
                                                                               Berekende
Maatstaf                                                                        Aantallen                   Uitkering
71 Brede impuls combinatiefuncties/buurtsportcoaches (DU)                          25.488                         25
170 Decentralisatie provinciale taken vergunningverlening, toezicht en
handhaving (DU)                                                                    41.833                         42
205 Voorschoolse voorziening peuters (DU)                                          13.764                         14
223 Armoedebestrijding kinderen (DU)                                               14.999                         15
262 Schulden en armoede (DU)                                                        4.042                          4
266 Maatschappelijke begeleiding statushouders (DU)                                14.220                         14



                                                            161
</pre>

====================================================================== Einde pagina 161 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 162 ======================================================================

<pre>BIJLAGEN

290 Vergoeding raadsleden kleine gemeenten (DU)           110.462         110
320 Verhoging taalniveau statushouders (DU)                  9.043          9
324 Sportakkoorden (DU)                                     15.000         15
359 Klimaatmiddelen Transitievisie warmte (DU)            202.101         202
360 Klimaatmiddelen Wijkaanpak (DU)                          9.997         10
361 Klimaatmiddelen Energieloketten (DU)                    25.000         25
Subtotaal                                                                 486


Onderdeel F - 3 D’s in het sociaal domein
                                                        Berekende
Maatstaf                                                 Aantallen   Uitkering
260 Participatie (IU)                                     511.755         512
261 Voogdij/18+ (IU)                                        62.409         62
Subtotaal                                                                 574


Onderdeel G - Aanvullingen van de gebruiker
Aanvullingen van de gebruiker                             Opgave     Uitkering
Subtotaal                                                                   0


Totaal uitkering 2019:                                                  9.605




                                                  162
</pre>

====================================================================== Einde pagina 162 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 163 ======================================================================

<pre>                                                                                         Jaarstukken 2019

4.2. Bijlage Beleidsindicatoren


Hieronder treft u een nadere toelichting aan op de diverse beleidsindicatoren zoals vermeld in de
programma's. Deze gegevens zijn afkomstig van de website www.waarstaatjegemeente.nl.

 Programma           Nr.    Omschrijving                                                Bron / verloop
 Besturen                   Betreft eigen indicatoren en staan niet op
                            waarstaatjegemeente.nl
 Beschermen          1      Verwijzingen Halt                                           Stichting Halt
                            Het aantal verwijzingen Halt per 10.000 inwoners van 12     2013-2019
                            tot 18 jaar. Jongeren van 12 tot 18 jaar die een licht
                            strafbaar feit plegen, worden door de politie of
                            leerplichtambtenaren naar Bureau Halt verwezen voor
                            een passende Halt-straf. Zij krijgen leeropdrachten en er
                            volgen gesprekken met de jongere en de ouders. Op
                            deze manier kunnen jongeren rechtzetten wat zij fout
                            hebben gedaan, zonder dat zij in aanraking komen met
                            het Openbaar Ministerie.

 Beschermen          2      Misdrijven - Winkeldiefstallen                              CBS
                            Het aantal winkeldiefstallen per 1.000 inwoners.            2012-2018

                                                                                        waarde 0,0

 Beschermen          3      Misdrijven - Geweldsmisdrijven                              CBS
                            Het aantal geweldsmisdrijven per 1.000 inwoners.            2012-2018
                            Voorbeelden van geweldsmisdrijven zijn seksuele
                            misdrijven, levensdelicten zoals moord en doodslag en
                            dood en lichamelijk letsel door schuld (bedreiging,
                            mishandeling, etc.).

 Beschermen          4      Misdrijven - Diefstallen uit woning.                        CBS
                            Het aantal diefstallen uit woningen per 1.000 inwoners.     2012-2018




 Beschermen          5      Misdrijven - Vernielingen en beschadigingen                 CBS
                            Aantal vernielingen en beschadigingen in de openbare        2012-2018
                            ruimte per 1.000 inwoners. Hieronder vallen
                            brandstichting, alle vormen van vernieling en misdrijven
                            tegen de openbare orde en het openbaar gezag.
                            Voorbeelden van misdrijven tegen de openbare orde en
                            tegen het openbaar gezag zijn opruiing, huis-, computer-
                            en lokaalvredebreuk, deelneming aan een criminele of
                            terroristische organisatie, openlijke geweldpleging,
                            godslastering, discriminatie en het doen van een valse
                            aangifte. Omdat het delict mensenhandel vaak onder de
                            dezelfde feitcode geregistreerd wordt als het delict
                            mensensmokkel worden deze twee delicten
                            samengeteld en weergegeven bij de gewelds- en
                            seksuele misdrijven.
 Verplaatsen                Geen beleidsindicator vermeld
 Werken              1      Functiemenging                                              CBS BAG/LISA
                            De functiemengingsindex (FMI) weerspiegelt de               2012-2019
                            verhouding tussen banen en woningen, en varieert
                            tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een
                            waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen.



 Werken              2      Vestigingen (van bedrijven)                                 LISA
                                                                                        2012-2019



                                                   163
</pre>

====================================================================== Einde pagina 163 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 164 ======================================================================

<pre>BIJLAGEN

                       Het aantal vestigingen van bedrijven, per 1.000 inwoners
                       in de leeftijd van 15-65 jaar.




Leren           1      Absoluut verzuim                                              DUO / Ingrado
                       Er wordt gesproken van absoluut verzuim als een               2014-2017
                       leerplichtige en/of kwalificatieplichtige jongere niet op
                       een school of instelling staat ingeschreven.


Leren           2      Relatief verzuim                                              DUO / ingrado
                       Er is sprake van relatief verzuim als een jongere wel op      2014-2018
                       een school staat ingeschreven, maar gedurende een
                       bepaalde tijd de lessen/praktijk verzuimt. Ook veelvuldig
                       te laat komen kan hiertoe worden gerekend.

Leren           3      Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie:         DUO / Ingrado
                       % deelnemers aan het VO en MBO onderwijs                      2012-2018
                       Het percentage van het totaal aantal leerlingen (12 - 23
                       jaar) dat voortijdig, dat wil zeggen zonder
                       startkwalificatie, het onderwijs verlaat. De cijfers van
                       DUO hebben betrekking op schooljaren.
Recreëren       1      Niet-sporters                                                 CBS / RIVM
                       Het percentage niet-wekelijkse sporters t.o.v. de             2012, 2016
                       bevolking van 19 jaar en ouder. Bevolking van 19 jaar en
                       ouder dat niet minstens één keer per week aan sport
                       doet.
Samenleven en   1      Banen                                                         CBS / LISA
zorgen                 Onder een baan wordt een vervulde positie verstaan. Dit
                       betreffen zowel fulltimers, parttimers als uitzendkrachten.
                       De indicator betreft het aantal banen per 1.000 inwoners
                       in de leeftijd van 15 tot en met 64 jaar.
Samenleven en   2      Jongeren met een delict voor de rechter                       Verwey Jonker
zorgen                 Het percentage jongeren (12 t/m 21 jaar) dat met een          Instituut
                       delict voor de rechter is verschenen. Tot en met 2015         2015-2015
                       zijn de cijfers van deze indicator afkomstig van het
                       Verwey-Jonker Instituut - Kinderen in Tel. De cijfers
                       vanaf 2016 zijn afkomstig van het CBS.

Samenleven en   3     Kinderen in uitkeringsgezin                                Verwey Jonker
zorgen                Percentage kinderen tot 18 jaar die in een gezin leven     Instituut
                      dat van een bijstandsuitkering moet rondkomen.             2012-2018
                      Bijstandshuishouden is een huishouden waarvan
                      minimaal één lid een bijstandsuitkering ontvangt. Onder
                      bijstand wordt hier uitkeringen aan huishoudens op
                    Achterstand
                      grond van deonder   jeugd
                                     Wet werk  en- bijstand
                                                   Kinderen   in uitkeringsgezin
                                                            (WWB, tot 2015) en
                      de Participatiewet (vanaf 2015) en het Besluit
                      bijstandverlening zelfstandigen 2004 (Bbz) verstaan. Tot
                      en met 2015 zijn de cijfers van deze indicator afkomstig
                      van het Verwey-Jonker Instituut - Kinderen in Tel. De
                      cijfers vanaf 2016 zijn afkomstig van het CBS.
Samenleven en   4     Netto arbeidsparticipatie                                  CBS
zorgen                Het percentage van de werkzame beroepsbevolking.           2012-2018




Samenleven en   5      Werkloze jongeren                                             Verwey Jonker
zorgen                 Personen van 16 t/m 22 jaar die als werkzoekende staan        Instituut
                       ingeschreven bij het UWV WERKbedrijf en tegelijkertijd        2012-2015
                       geen baan hebben als werknemer volgens de
                       Polisadministratie. Tot en met 2015 zijn de cijfers van
                       deze indicator afkomstig van het Verwey-Jonker Instituut




                                               164
</pre>

====================================================================== Einde pagina 164 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 165 ======================================================================

<pre>                                                                                    Jaarstukken 2019
                     - Kinderen in Tel. De cijfers van 2016 zijn afkomstig van
                     het CBS.
Samenleven en   6    Personen met een bijstandsuitkering                           CBS
zorgen               Het aantal personen met een uitkering op grond van de         2015-2019
                     Wet werk en bijstand (WWB, t/m 2014) en de
                     Participatiewet (vanaf 2015). De uitkeringen (leefgeld)
                     aan personen in een instelling, de elders verzorgden,
                     zijn niet inbegrepen. Ook de uitkeringen aan dak- en
                     thuislozen zijn niet inbegrepen.
Samenleven en   7    Lopende re-integratievoorzieningen                            CBS
zorgen               Het aantal re-integratievoorzieningen, per 10.000             2015-2018
                     inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar.



Samenleven en   8    Jongeren met jeugdhulp                                        CBS
zorgen               Het percentage jongeren van 18 jaar met jeugdhulp ten         2015-2019
                     opzicht van alle jongeren tot 18 jaar. Jeugdhulp is de
                     hulp en zorg zoals deze bedoeld en beschreven is in de
                     Jeugdwet (2014). Het betreft hulp en zorg aan jongeren
                     en hun ouders bij psychische, psychosociale en/of
                     gedragsproblemen, een verstandelijke beperking van de
                     jongere, of opvoedingsproblemen van de ouders.
Samenleven en   9    Jongeren met jeugdbescherming                                 CBS
zorgen               Jongeren met jeugdbescherming betreft jongeren tot 18         2015, 2017, 2019
                     jaar die op enig moment in de verslagperiode een
                     maatregel door de rechter dwingend opgelegd hebben
                     gekregen. Jeugdbescherming is een maatregel die de
                     rechter dwingend oplegt. Dat gebeurt als een gezonde
                     en veilige ontwikkeling van een kind of jeugdige wordt
                     bedreigd en vrijwillige hulp niet of niet voldoende helpt.
                     Een kind of jongere wordt dan onder toezicht gesteld of
                     onder voogdij geplaatst.

                     In uitzonderlijke gevallen wordt de hulp of zorg
                     voortgezet tot de leeftijd van 23 jaar.
Samenleven en   10   Jongeren met jeugdreclassering                                CBS
zorgen               Het percentage jongeren (12-23 jaar) met een
                     jeugdreclasseringmaatregel ten opzichte van alle
                     jongeren (12-23 jaar). Jeugdreclassering is een
                     combinatie van begeleiding en controle voor jongeren
                     vanaf 12 jaar, die voor hun 18e verjaardag met de politie
                     in aanraking zijn geweest en een proces-verbaal hebben
                     gekregen. Indien de persoonlijkheid van de dader of de
                     omstandigheden waaronder het misdrijf is begaan
                     daartoe aanleiding geven, bijvoorbeeld bij
                     jongvolwassenen met een verstandelijke beperking, kan
                     het jeugdstrafrecht eveneens worden toegepast op
                     jongvolwassenen in de leeftijd 18 tot en met 23 jaar. De
                     jongere krijgt op maat gesneden begeleiding van een
                     jeugdreclasseringswerker om te voorkomen dat hij of zij
                     opnieuw de fout ingaat. Jeugdreclassering kan worden
                     opgelegd door de kinderrechter of de officier van Justitie.
                     Jeugdreclassering kan ook op initiatief van de Raad voor
                     de Kinderbescherming het vrijwillige kader worden
                     opgestart. De begeleiding kan doorlopen tot de jongere
                     23 jaar wordt.
Samenleven en   11   Cliënten met een maatwerkarrangement Wmo                      CBS
zorgen               Aantal per 10.000 inwoners in de betreffende                  2016-2019
                     bevolkingsgroep. Een maatwerkarrangement is een
                     vorm van specialistische ondersteuning binnen het kader
                     van de Wmo. Voor de Wmo-gegevens geldt dat het
                     referentiegemiddelde gebaseerd is op 327 deelnemende
                     Gemeenten.
Gezond leven    1    Omvang huishoudelijk restafval                                CBS
                     Niet-gescheiden ingezameld huishoudelijk afval.               2012-2018




                                             165
</pre>

====================================================================== Einde pagina 165 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 166 ======================================================================

<pre>BIJLAGEN




Gezond leven   2    Hernieuwbare elektriciteit                               RWS
                    -                                                        2013-2018




Wonen          1    Gemiddelde WOZ-waarde                                    CBS
                    De gemiddelde WOZ waarde van woningen.                   2012-2019



Wonen          2    Nieuw gebouwde woningen                                  BAG
                    Nieuw gebouwde woningen, exclusief overige               2012-2019
                    toevoegingen, zoals transformaties.



Wonen          3    Demografische druk                                       CBS
                    De som van het aantal personen van 0 tot 20 jaar en 65   2012-2019
                    jaar en ouder in verhouding tot de personen van 20 tot
                    65 jaar.


Wonen          4    Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden           COELO
                    Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een   2014-2019
                    éénpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten.


                   Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden
Wonen          5    Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden          COELO
                    Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een   2014-2019
                    meerpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten.




                                           166
</pre>

====================================================================== Einde pagina 166 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 167 ======================================================================

<pre>                                                                                                    Jaarstukken 2019

4.3. Bijlage Begrippenlijst


Onderstaande begrippenlijst kan gebruikt worden ter verduidelijking van begrippen die in de diverse
boekwerken van de p&c-cyclus worden gebruikt. Deze lijst is niet alleen specifiek van toepassing op
de Jaarstukken, maar kan ook gebruikt worden voor bijvoorbeeld de Programmabegroting. Het is
mogelijk dat niet alle begrippen in deze jaarstukken vermeld zijn.

 Achterstallig onderhoud   Onderhoud dat niet op tijd is uitgevoerd, waardoor een onderhoudsrichtlijn is overschreden en niet
                           (meer) wordt voldaan aan het door de raad vastgestelde kwaliteitsniveau. Achterstallig onderhoud
                           kan leiden tot schade en/of onveilige situaties, hetgeen vaak leidt tot hogere herstelkosten.

 Activa-posten              De activa maken onderdeel uit van de balans (zie aldaar) en worden, kort gezegd, gevormd door
                           de (in geldwaarde uitgedrukte) bezittingen, zoals gebouwen, goederen, vorderingen en
                           geldtegoeden.
                           De activa-posten worden meestal onderverdeeld in twee categorieën:
                           - vaste activa, zijnde activa-posten die langer dan een jaar meegaan zoals gebouwen, machines
                             en inventaris en;
                           - vlottende activa, zijnde activa-posten die maximaal één jaar meegaan, zoals voorraden,
                             vorderingen en geldtegoeden.
                           De tegenhanger van de activa-posten zijn de passiva-posten.

 Algemene reserve          Reserves kunnen worden omschreven als eigen vermogensbestanddelen (op de balans) en zijn in
                           principe vrij om te besteden.
                           Een algemene reserve is een reserve waaraan de raad geen specifieke bestemming heeft
                           gegeven, zoals bij een bestemmingsreserve het geval is.
                           Mook en Middelaar heeft twee algemene reserves:
                           - een (min of meer geblokkeerde) algemene reserve die als ondergrens wordt aangehouden voor
                             het afdekken van risico's, zijnde de 'Algemene reserve' en;
                           - een volledig vrij te besteden algemene reserve, zijnde de Vrij Besteedbare Reserve (VBR).

 Balans                    De balans bestaat uit twee gedeelten die met elkaar in evenwicht zijn: de activa en de passiva (zie
                           aldaar). De term 'balans' doelt op dit evenwicht. De activa worden, kort gezegd, gevormd door de
                           bezittingen en de passiva bestaan uit het eigen vermogen en het vreemd vermogen. Als de beide
                           delen naast elkaar gepresenteerd worden, staan de activa aan de linkerzijde (debetkant) en de
                           passiva aan de rechterzijde (creditkant). Er is echter niets op tegen om ze onder elkaar te zetten.

 Bestuurlijk belang        Betreft zeggenschap in/bij een verbonden partij. Een gemeente kan een bestuurlijk belang hebben
                           in een verbonden partij, doordat zij in het bestuur is vertegenwoordigd. De gemeente kan het ook
                           hebben doordat zij stemrecht heeft in de verbonden partij.

 BBV                       Het 'Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten' (BBV) beschrijft de regels
                           waaraan onder andere de begroting van een gemeente moet voldoen.

 Belastingcapaciteit       De belastingcapaciteit maakt duidelijk hoe de belastingdruk in de gemeente zich verhoudt ten
                           opzichte van het landelijke gemiddelde. Door de manier waarop dit financiële kengetal wordt
                           berekend, is dit cijfer in het jaarverslag altijd hetzelfde als in de begroting.

 Bestemmingsreserve        Reserves kunnen worden omschreven als eigen vermogensbestanddelen (op de balans) en zijn in
                           principe vrij om te besteden.
                           Een bestemmingsreserve is een reserve waaraan de raad echter een specifieke bestemming
                           heeft gegeven. De raad is bevoegd om de bestemming te wijzigen of ongedaan te maken.

 Bestemmingsreserve        Bestemmingsreserve voor het dekken van kapitaallasten (afschrijving en rente) van reeds
 kapitaallasten            gerealiseerde of nog te realiseren investeringen. De kapitaallasten van nieuwe investeringen
                           worden zoveel mogelijk opgenomen in de begroting, zodat deze bestemmingsreserve op termijn
                           niet meer nodig is.

 Bezuinigingsmaatregelen   Lastenverlagende maatregelen om een begrotingstekort weg te werken. Een bezuiniging is iets
                           wat al rechtstreeks op de lasten van de begroting wordt verwerkt. In de begroting zijn deze
                           bezuinigingen op programmaniveau verwerkt.

 Budgetrecht               De bevoegdheid om financiële middelen beschikbaar te stellen. Door de begroting vast te stellen
                           geeft de raad het college toestemming om geld uit te geven aan de afgesproken activiteiten.

 Deelneming                Participatie in een besloten of naamloze vennootschap, waarin de gemeente aandelen heeft.

 Dekkingsmiddelen          Middelen die worden gegenereerd dan wel aangewend om de lasten in de begroting op te vangen.
                           Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen algemene dekkingsmiddelen en specifieke
                           dekkingsmiddelen.




                                                         167
</pre>

====================================================================== Einde pagina 167 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 168 ======================================================================

<pre>BIJLAGEN

                             Algemene dekkingsmiddelen zijn vrij te besteden (zoals uitkeringen gemeentefonds), terwijl
                             specifieke dekkingsmiddelen gebonden zijn aan bepaalde uitgaven binnen een programma (zoals
                             een provinciale subsidie, de afvalstoffenheffing of leges voor de aanvraag van een paspoort).

Dividend                     Een vergoeding die wordt uitbetaald aan aandeelhouders (= deelneming).

EMU-referentiewaarde         Een individuele EMU-referentiewaarde betreft geen norm, maar betreft een indicatie van het
                             aandeel dat een provincie of gemeente in de gezamenlijke tekortnorm heeft. De Wet Hof bepaalt
                             dat de individuele referentiewaarde voor het EMU-saldo van de individuele overheden, naast het
                             eigen aandeel, ook het aandeel in het EMU-saldo van gemeenschappelijke regelingen betreft
                             waar de individuele overheid deel van uitmaakt.

EMU-saldo                    Het geraamde of het gerealiseerde saldo van de ontvangsten en uitgaven op kasbasis van een
                             gemeente. Dit in tegenstelling tot het begrotings- of rekeningresultaat op basis van het baten- en
                             lastenstelsel. Het EMU-saldo wordt berekend volgens Europese voorschriften.

Financieel belang            Een bedrag dat aan een verbonden partij ter beschikking is gesteld en niet verhaald kan worden
                             als de verbonden partij failliet zou gaan. Het kan ook het bedrag zijn waarvoor de gemeente
                             aansprakelijk is als de verbonden partij haar verplichtingen niet nakomt.

Financiële kengetallen       Getallen waarmee inzicht verkregen kan worden in de financiële positie van een gemeente. Deze
                             zijn vermeld in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing.

Geïnventariseerde risico's   In kaart gebrachte kansen op gevaar of schade met financieel gevolg van substantiële omvang.

Gekwantificeerde risico's    Het totaal van de financiële gevolgen van de kansen op gevaar of schade.

Gemeenschappelijke           Een samenwerkingsverband tussen overheidslichamen (zoals bijvoorbeeld gemeenten) dat op
regeling                     grond van de Wet Gemeenschappelijke Regelingen is opgericht.

Groot onderhoud              Uitvoering van correctieve maatregelen, als gevolg van slijtage na een langere periode van
                             gebruik, om een object in goede staat (op een vooraf bepaald kwaliteitsniveau) te houden of te
                             brengen. Groot onderhoud dient zich in de regel aan, is daarom vaak gepland, is veelal ingrijpend
                             van aard en betreft een groot of belangrijk deel van het object.

Incidentele baten en         De aard van de begrotingspost is altijd leidend voor het al dan niet incidentele karakter ervan. Een
lasten                       hulpmiddel bij het bepalen van het karakter van de begrotingspost is de tijdsduur. Incidentele
                             baten en lasten zijn posten die het begrotingssaldo incidenteel beïnvloeden. Baten en lasten die
                             zich in drie jaar of minder voordoen, kunnen worden gekwantificeerd als incidenteel, maar kunnen
                             ook structureel van aard zijn. Baten die zich vier jaar of langer voordoen zijn in beginsel structureel
                             van aard.

Investeringen met            Investeringen die verhandelbaar zijn (bijvoorbeeld gebouwen of vervoermiddelen) en kunnen
economisch nut               bijdragen aan het genereren van middelen.

Investeringen met            Investeringen die in principe niet verhandelbaar zijn (bijvoorbeeld wegen).
maatschappelijk nut          Voor sommige investeringen met maatschappelijk nut worden de kosten verhaald middels een
                             heffing (bijvoorbeeld riolering).

Klein onderhoud              Preventieve maatregelen en dagelijkse reparaties die noodzakelijk zijn om het object in goede,
                             werkende en veilige staat te houden tegen een van te voren vastgesteld kwaliteitsniveau.

Kwaliteitsniveau van het     Een maat (norm) voor de staat van onderhoud waarop een kapitaalgoed zich moet bevinden.
onderhoud
Kwijtschelding               Inwoners die gemeentelijke belastingen (lokale heffingen) niet kunnen betalen, kunnen de
                             gemeente om kwijtschelding vragen. Het is afhankelijk van het gemeentelijk kwijtscheldingsbeleid
                             wie daarvoor wel of niet in aanmerking komt en voor welke belasting.

Lokale heffingen             Retributies en eigen belastingen die de gemeente ontvangt op basis van publiekrechtelijke regels,
                             zoals onroerende zaakbelastingen, leges, rioolheffing en afvalstoffenheffing.

Materiële vast activa        Investeringen met een meerjarig economisch of maatschappelijk nut.

Omgevingsadressen-           De omgevingsadressendichtheid of OAD is een maat voor stedelijkheid. Ze wordt in Nederland
dichtheid                    door het Centraal Bureau voor de Statistiek gebruikt.
                             De omgevingsadressendichtheid van een adres is het aantal adressen binnen een cirkel van één
                             kilometer rond dat adres. Per blok van 500 bij 500 meter wordt de OAD uitgerekend voor een
                             (mogelijk fictief) adres in het midden van dat blok en vervolgens toegekend aan alle adressen in
                             dat hele blok.

                             Er zijn volgens deze definitie vijf graden van stedelijkheid:




                                                             168
</pre>

====================================================================== Einde pagina 168 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 169 ======================================================================

<pre>                                                                                                   Jaarstukken 2019

                             Stedelijkheid                             Aantal adressen per km2
                             zeer sterk stedelijk                      meer dan 2.500
                             sterk stedelijk                           1.500 - 2.500
                             matig stedelijk                           1.000 - 1.500
                             weinig stedelijk                          500 - 1.000
                             niet stedelijk                            minder dan 500

Onderhoud               Het systematisch aan de hand van beheerplannen onderhouden van in de gemeente aanwezige
kapitaalgoederen        kapitaalgoederen (zoals wegen, groen, water, gebouwen).

Opschuiven sluitend     In de Gemeentewet is bepaald dat een meerjarenraming voor (ten minste) de drie jaren volgend
meerjarenperspectief    op het begrotingsjaar wordt opgesteld. Als het begrotingsjaar geen structureel en reëel evenwicht
                        laat zien, moet aannemelijk worden gemaakt dat het evenwicht uiterlijk in het derde jaar van de
                        meerjarenraming door de gemeente tot stand kan worden gebracht. Het is daarom in beginsel
                        voor de toezichthouder niet acceptabel als ieder jaar opnieuw een meerjarenraming wordt
                        opgesteld waarbij er uitsluitend in het derde jaar van de meerjarenraming weer evenwicht is.

Overhead                Alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het
                        primaire proces (zoals algemene personeelskosten, kosten van ICT, huisvestingskosten, kosten
                        managementteam).

Passiva-posten          De passiva maken onderdeel uit van de balans en worden, kort gezegd, gevormd door het (in
                        geldwaarde uitgedrukte) eigen vermogen en vreemd vermogen (schulden en verplichtingen).
                        De passiva-posten worden meestal onderverdeeld in drie categorieën:
                        - eigen vermogen, zijnde het verschil tussen alle bezittingen (activa) en het vreemd vermogen
                          (schulden);
                        - vaste passiva, zijnde passiva-posten die langer dan een jaar meegaan zoals voorzieningen en
                          langlopende opgenomen geldleningen en;
                        - vlottende passiva, zijnde passiva-posten die maximaal één jaar meegaan, zoals schulden aan
                          leveranciers of 'rood staan' bij een bank.

Preventief toezicht     Wanneer de begroting niet aan de wettelijke criteria voor structureel en reëel evenwicht voldoet, is
                        er sprake van preventief toezicht. In dat geval behoeven de begroting en de daarop volgende
                        begrotingswijzigingen vooraf de goedkeuring van de toezichthouder (Gedeputeerde Staten).

Programma               Een samenhangend geheel van activiteiten in de gemeentebegroting. De programma's worden
                        door de raad vastgesteld (en blijven in principe gedurende een raadsperiode gelijk).

Reëel evenwicht         Met reëel evenwicht wordt bedoeld dat de geraamde baten en lasten in de begroting en
                        meerjarenraming volledig en realistisch zijn.

Repressief toezicht     Wanneer de begroting aan de wettelijke criteria voor structureel en reëel evenwicht voldoet, is er
                        sprake van repressief toezicht. Dit is de standaardvorm van toezicht en houdt in dat de begroting
                        en de daarop volgende begrotingswijzigingen direct uitgevoerd kunnen worden (rechtskracht
                        krijgen), zonder afhankelijk te zijn van een voorafgaande goedkeuring van de toezichthouder
                        (Gedeputeerde Staten).

Risico-inventarisatie   Een overzicht van de kansen van een positieve of een negatieve gebeurtenis van materieel
                        belang.

Risicomanagement        Risicomanagement is een hulpmiddel om op een gestructureerde manier risico’s in kaart te
                        brengen, te evalueren en - door er proactief mee om te gaan - beter te beheersen.
                        Risicomanagement is gebaseerd op het maken van risicoanalyses en maakt veelal gebruik van
                        risicomodellen.
Solvabiliteitsratio     Dit financiële kengetal geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan zijn financiële
                        verplichtingen te voldoen. De solvabiliteitsratio is het eigen vermogen als percentage van het
                        totale balanstotaal.

Stelpost                Begrotingspost waarvan de concretisering nog moet worden uitgewerkt.

Stelsel van baten en    Gemeenten werken met een stelsel van baten en lasten. Dat betekent dat inkomsten en uitgaven
lasten                  moeten worden toegerekend aan het begrotingsjaar waarop zij betrekking hebben. Bij een
                        kasstelsel, dat de Rijksoverheid bijvoorbeeld hanteert, worden inkomsten en uitgaven toegerekend
                        aan het jaar waarin de betalingen zijn gedaan. Het omrekenen van het resultaat volgens het
                        stelsel van baten en lasten naar een resultaat volgens het kasstelsel, gebeurt via het berekenen
                        van het EMU-saldo.

Structureel en reëel    Deze situatie is aan de orde als, uitgaande van het bestaande beleid en inclusief nieuw aanvaard
evenwicht               beleid,
                        - alle structurele lasten tenminste worden gedekt door structurele baten en
                        - incidentele lasten worden gedekt door incidentele baten (waaronder onttrekkingen aan de VBR).




                                                       169
</pre>

====================================================================== Einde pagina 169 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 170 ======================================================================

<pre>BIJLAGEN

Taakstelling               Opdracht tot bezuinigingen, terwijl (nog) geen concrete maatregelen zijn genomen. Pas op
                           langere termijn ontstaan de positieve financiële effecten.

Voorziening                Voorzieningen kunnen worden omschreven als vermogensbestanddelen die als vreemd vermogen
                           zijn aan te merken, omdat deze gelden niet vrij beschikbaar zijn. Er staat namelijk altijd een
                           verplichting of een kwantificeerbaar risico tegenover. De raad stelt voorzieningen in voor een
                           specifiek doel. Ter onderbouwing moet een (beheers)plan opgesteld worden. De voorziening kan
                           alleen gebruikt worden voor het doel waarvoor zij is ingesteld.

Vrij Besteedbare Reserve   De Vrij Besteedbare Reserve is een vorm van een algemene reserve, maakt onderdeel uit van het
(VBR)                      eigen vermogen op de balans en is vrij te besteden.

Weerstandsvermogen         Het weerstandsvermogen geeft de mate aan waarin de gemeente in staat is middelen vrij te
                           maken dan wel middelen heeft vrijgemaakt om niet begrote financiële tegenvallers op te vangen,
                           zonder ingrijpende beleidswijzigingen. Het weerstandsvermogen bestaat uit twee onderdelen,
                           namelijk de weerstandscapaciteit en de risico's. Het weerstandsvermogen geeft de verhouding
                           tussen deze twee onderdelen aan.

Weerstandscapaciteit,      Het vermogen om onverwachte eenmalige tegenvallers op te kunnen vangen, zonder dat dit
incidenteel                invloed heeft op de voortzetting van taken op het geldende niveau.

Weerstandscapaciteit,      Het vermogen om onverwachte tegenvallers structureel in de lopende begroting op te kunnen
structureel                vangen, zonder dat dit ten koste gaat van de uitvoering van bestaande taken.




                                                        170
</pre>

====================================================================== Einde pagina 170 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 171 ======================================================================

<pre>                                                                     Jaarstukken 2019


4.4. Bijlage Controleverklaring


De controleverklaring van de accountant wordt separaat toegevoegd.




                                               171
</pre>

====================================================================== Einde pagina 171 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 172 ======================================================================

<pre>BIJLAGEN




           172
</pre>

====================================================================== Einde pagina 172 =================================================================

<br><br>