<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Beheerplan Riolering 2023 – 2032
Gemeente Roermond
Postbus 900
6040AX Roermond
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Verantwoording
Titel          : Beheerplan riolering
               : Gemeente Roermond
Datum          : Maart 2023
                                      Pagina 2 van 30
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                             Samenvatting
Inhoudsopgave
Samenvatting ................................................................................................................................3
1          Inleiding.........................................................................................................................4
1.1        Aanleiding en doelstellingen.........................................................................................................4
1.2        Leeswijzer ....................................................................................................................................5
2          Areaal............................................................................................................................6
2.1        Omvang areaal.............................................................................................................................6
3          Specifiek beleid en wetgeving.......................................................................................7
3.1        Waterketenplan Waterpanel Noord ..............................................................................................7
3.2        Wet milieubeheer .........................................................................................................................7
3.3        Waterwet ......................................................................................................................................7
3.4        Wet bodembescherming ..............................................................................................................8
3.5        Gemeentewet ...............................................................................................................................8
3.6        Drinkwaterwet...............................................................................................................................8
3.7        Kaderrichtlijn water.......................................................................................................................8
3.8        Toekomstige ontwikkelingen met betrekking tot beleid en wetgeving..........................................8
3.9        Regulering gebruik .......................................................................................................................9
4          Kwaliteit.......................................................................................................................10
4.1        Beoordeling technische kwaliteit ................................................................................................10
4.2        Aspecten functionele aanpassing...............................................................................................11
5          Huidige situatie en toekomstige ontwikkelingen ........................................................12
5.1        Toelichting kwaliteitsmeting huidige situatie...............................................................................12
5.2        Huidige kwaliteit .........................................................................................................................12
5.3        Databeheer.................................................................................................................................14
5.4        Huidige budgetten ......................................................................................................................14
5.5        Toekomstige ontwikkelingen ......................................................................................................14
5.5.1      Klimaatadaptatie.........................................................................................................................14
5.5.2      Uitvoering maatregelen Kaderrichtlijn Water..............................................................................15
5.5.3      Gegevensbeheer en meten en monitoren..................................................................................15
5.6        Raakvlakken met overige beheerders........................................................................................16
5.6.1      Interne beheerders .....................................................................................................................16
5.6.2      Externe beheerders....................................................................................................................17
6          Onderhoudsscenario...................................................................................................18
6.1        Werkpakketten ...........................................................................................................................18
6.1.1      Vrijvervalriolering........................................................................................................................18
6.1.2      Gemalen, bergbezinkbassins en IBA’s.......................................................................................19
6.1.3      Pers- en drukleidingen ...............................................................................................................19
6.1.4      Huis- en kolkaansluitingen .........................................................................................................19
6.1.5      Schuiven.....................................................................................................................................19
6.1.6      Overstortputten...........................................................................................................................20
7          Organisatie beheer .....................................................................................................21
7.1        Huidige werkprocessen ..............................................................................................................21
7.1.1      Planmatige beheertaken ............................................................................................................21
7.1.2      Operationele beheertaken..........................................................................................................22
7.2        Gewenste werkprocessen ..........................................................................................................22
7.2.1      Planmatige beheertaken ............................................................................................................22
7.2.2      Operationele beheertaken..........................................................................................................23
7.3        Eigen buitendienst......................................................................................................................24
7.4        Contracten..................................................................................................................................24
8          Verschillen voorgaand beheerplan .............................................................................26
Bijlage 1: Functionele eisen, maatstaven en meetmethoden........................................................1
Bijlage 2: Lozingsvoorwaarden IBA’s ............................................................................................4
                                                                                                                                          Pagina 1 van 30
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>                                                                                                                 Samenvatting
Samenvatting
In dit beheerplan staan verwijzingen naar het Gemeentelijke Rioleringsplan (GRP) en het Waterketenplan
(WKP). Deze plannen zijn leidend voor de ambities en de benodigde middelen. Gegevens uit deze
rapporten zijn in voorliggend beheerplan benoemd. Het verschil tussen dit beheerplan en het GRP en
WKP is dat in het beheerplan een uitwerking van het beleid is zoals genoemd in het GRP en WKP.
Areaal
De objecten en hoeveelheden van het areaal Riolering zijn weergegeven in onderstaande tabel. Het
areaal binnen de beheergroep riolering is opgenomen in het beheerssysteem van de gemeente.
Tabel 1: Areaal riolering
          Object                                         Hoeveelheid             Eenheid
          Vrijvervalriolering, waarvan                                    400    km
          Gemengd                                                         276    Km
          Droog Weer Afvoer (DWA)                                         47,8   Km
          Hemel Water Afvoer (HWA)                                        67,2   Km
          Overig (drainage)                                                8,7   Km
          Loze leiding*                                                    8,7   km
          Druk- / Persleiding                                             34,7   Km
          Bergbezinkvoorzieningen**                                         15   Stuks
          IBA’s**                                                           28   Stuks
          Gemalen**                                                         35   Stuks
          Drukrioleringunits***                                           108    Stuks
          Rioolputten                                                    9181    Stuks
          Huisaansluitingen                                            31.000    Stuks
          Lijngoten                                                     23500    km
          Kolkaansluitingen                                              2080    Stuks
* Leidingen worden niet meer beheerd, maar liggen nog wel in de grond. Hoeveelheden moeten bekend zijn i.v.m. WION.
** In beheer van gemeente, maar onderhoud uitbesteed aan WBL
***In beheer bij gemeente, onderhoud deels uitbesteed aan WBL
Huidige situatie
Op het moment van het verschijnen van dit beheerplan is het GRP 2017-2021 het van kracht zijnde GRP.
Planning is een nieuw plan in 2024 vast te laten stellen zodat er vanaf 2025 een nieuw plan van kracht is.
Het GRP is het leidende document met betrekking tot de rioleringszorg inclusief financiering.
In 2012 t/m 2022 is 48% van de vrijvervalriolering geïnspecteerd. Daarnaast bestaan knelpunten ten
aanzien van het hemelwater (water op straat). Deze locaties zijn onder de aandacht bij de gemeente.
Beheerproces
Op dit moment is de staat van de riolering nog niet overal in beeld. De komende planperiode gaat men
verder om dit in beeld te brengen. De afgelopen jaren en ook de komende jaren wordt het inzicht in het
areaal steeds beter. Op basis hiervan kunnen de cyclussen beter worden afgestemd op de
onderhoudsbehoefte (doelmatig en/of risico gestuurd beheer).
Kleine onderhoudstaken zoals het puttenzuigen in de binnenstad worden uitgevoerd door de eigen
buitendienst (eventueel aangevuld met externen). Grotere en specialistische taken zoals reiniging en
inspectie worden uitgevoerd door externen.
                                                                                                               Pagina 2 van 30
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>                                                                                                     Inleiding
1             Inleiding
1.1           Aanleiding en doelstellingen
Voor u ligt het geactualiseerde beheerplan riolering voor de gemeente Roermond. Dit beheerplan maakt
onderdeel uit van de beheerplannenreeks voor het uitvoeren van het beheer en onderhoud van de gehele
openbare ruimte. Voor begrippen, definities en overige zaken, geldend voor alle beheergroepen wordt
verwezen naar het algemene deel uit deze reeks.
In onderstaande tabel is de opbouw van de reeks weergegeven. Groen gearceerd is de locatie van het
beheerplan riolering in de reeks weergegeven.
Tabel 3: Plaats in beheerplannenreeks
 Beheerplannenreeks         Titel
 Deel 1                     Algemeen
 Deel 2                     Verhardingen
 Deel 3                     Kunstwerken
 Deel 4                     Riolering
 Deel 5                     Havens & Waterpartijen
 Deel 6                     Verkeer
 Deel 7                     Groen & Bomen
 Deel 8                     Bos & Natuur
 Deel 9                     Reiniging
 Deel 10                    Verlichting
 Deel 11                    Inrichtingselementen
 Deel 12                    Spelen
 Deel 13                    Begraafplaatsen
 Deel 14                    Sportlocaties
 Deel 15                    Kunstobjecten
 Deel 16                    Ondergronds
De beheerplannen zijn een gedetailleerde uitwerking per beheergroep vanuit de in de Kadernota Beheer
opgestelde kaders.
1.2           Leeswijzer
Hoofdstuk 2 omschrijft het areaal, waarna het beleid en wet- en regelgeving specifiek voor de
beheergroep wordt omschreven in hoofdstuk 3. Vervolgens gaat hoofdstuk 4 in op de normering van de
kwaliteit en beschrijft hoofdstuk 5 de huidige situatie. In hoofdstuk 6 wordt aandacht geschonken aan de
opgestelde onderhoudsscenario’s. Hoofdstuk 7 gaat in op de organisatie van de beheergroep. Als laatste
worden in hoofdstuk 8 de verschillen met het voorgaand beheerplannen in kaart gebracht.
                                                                                              Pagina 3 van 30
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>                                                                                                          Areaal
2               Areaal
2.1             Omvang areaal
Onder de riolering wordt ook verstaan het geheel aan voorzieningen voor de inzameling en het transport
van hemelwater, waar men zich van wenst te ontdoen. Concreet omvat de riolering dus ook objecten als
infiltratie- en retentievoorzieningen voor zover dit geen oppervlaktewater betreft. Dit geldt daarmee ook
voor het beheer en onderhoud van deze voorzieningen.
Uitgangspunt voor het areaal binnen de beheergroep riolering zijn de hoeveelheden zoals opgenomen in
het beheerssysteem van de gemeente. De objecten en hoeveelheden zijn gegeven in onderstaande
tabel.
Object                                 Hoeveelheid     Eenheid
Vrijvervalriolering, waarvan                    400    km
Gemengd                                         276    Km
Droog Weer Afvoer (DWA)                        47,8    Km
Hemel Water Afvoer (HWA)                       67,2    Km
Overig                                           8,7   Km
Loze leiding*                                    8,7   km
Druk- / Persleiding                            34,7    Km
Bergbezinkvoorzieningen**                        15    Stuks
IBA’s**                                          28    Stuks
Gemalen***                                       35    Stuks
Drukrioleringunits***                           108    Stuks
Rioolputten                                   9181     Stuks
Huisaansluitingen                            31.000    Stuks
Kolkaansluitingen                            23500     Stuks
Lijngoten                                     2080     m
Drainageleidingen                               195    m
* Leidingen worden niet meer beheerd, maar liggen nog wel in de grond.
  Hoeveelheden moeten bekend zijn in verband met de WION.
** In beheer bij gemeente maar onderhoud uitbesteed aan WBL
*** In beheer bij gemeente maar onderhoud deels uitbesteed aan WBL
Met betrekking tot in beheer zijnde drainage zijn de hoeveelheden nog onvoldoende bekend. De
komende planperiode moeten deze worden geïnventariseerd en opgenomen in het beheerssysteem.
Daarnaast zijn diverse voorzieningen ten behoeve van hemelwaterafvoer, bijvoorbeeld duikers, onderdeel
van de beheergroep Kunstwerken.
                                                                                                 Pagina 4 van 30
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>                                                                                     Specifiek beleid en wetgeving
3             Specifiek beleid en wetgeving
In voorliggend hoofdstuk is het beleid en wetgeving weergegeven die specifiek geldt voor de beheergroep
riolering. De rapportage die het algemene deel uit deze beheerplannenreeks bevat Beleid- en wetgeving
geldend voor alle beheergroepen wordt verwezen naar.
3.1           Waterketenplan Waterpanel Noord
Na intrede van het bestuursakkoord Water in 2011 moeten de verschillende actoren binnen de
rioleringszorg beter gaan samenwerken. Waterpanel Noord is een samenwerking tussen diverse
gemeenten in Noord- en midden Limburg, het waterschap, Waterschapsbedrijf Limburg en de
waterleidingmaatschappij. De samenwerking is opgezet om gezamenlijk te werken aan de verhoging van
de kwaliteit, vermindering van de kwetsbaarheid en verlaging van de kosten van de waterketen in de
samenwerkingsregio. In deze samenwerking is een Waterketenplan 2021-2025 Waterpanel Noord
opgesteld waarin een gezamenlijk visie, ambitie, uitgangspunten en een actieprogramma staan
omschreven. De lokale invulling van het afvalwaterplan kan verder uitgewerkt worden in een gemeentelijk
rioleringsplan (GRP).
Het meest recente GRP van gemeente Roermond is dat van de planperiode 2017-2021, er wordt nog
steeds gewerkt conform dat GRP. Planning is in 2024 een nieuw plan (programma riolering en water)
door de raad vast te laten stellen zodat dit 2025 van kracht is.
3.2           Wet milieubeheer
De wet milieubeheer is een wet die sinds 1 maart 1993 de oude Hinderwet heeft vervangen. Met
betrekking tot riolering zijn onderstaande zaken van belang voor de beheergroep rioleringen.
Zorgplicht stedelijk afvalwater en riolering
Op grond van de Wet milieubeheer artikel 10.33 is elke gemeente verantwoordelijk voor de inzameling en
het transport van stedelijk afvalwater dat vrijkomt van de in de gemeente gelegen percelen. Alle percelen
binnen de bebouwde kom zijn daarom aangesloten op (vrijverval-)riolering. Buiten de bebouwde kom zijn
alle percelen aangesloten op vrijvervalriolering, drukriolering, IBA of een geoorloofd alternatief. Het
waterschap heeft op grond van artikel 2.4 uit de Waterwet de verplichting om het afvalwater te zuiveren
(of te laten zuiveren door een andere partij).
Verplichting Gemeentelijk Rioleringsplan
In artikel 4.22 is opgenomen dat gemeenten een Gemeentelijk Rioleringsplan moeten hebben, voorbereid
door het college van B&W en vastgesteld door de gemeenteraad. Bij de voorbereiding betrekken zij in
ieder geval gedeputeerde staten, de beheerders van de zuiveringstechnische werken waarnaar het
ingezamelde afvalwater wordt getransporteerd, en de beheerders van de oppervlaktewateren waarop het
ingezamelde water wordt geloosd.
Voorkeursvolgorde
In artikel 10.29a is een voorkeursvolgorde opgenomen voor het omgaan met afvalwater. Voorkomen-
scheiden-zuiveren is hierbij een leidend principe.
Hemel- en grondwaterverordening
In artikel 10.32a is opgenomen dat gemeenten een hemel- en grondwaterverordening kunnen opstellen
om de lozing van hemel- en/of grondwater te reguleren.
3.3           Waterwet
Afvloeiend hemelwater
Vanuit de Waterwet artikel 3.5 zijn gemeenten verplicht om zorg te dragen voor een doelmatige
inzameling en verwerking van afvloeiend hemelwater, maar alleen als degene die zich er van wil ontdoen
                                                                                                  Pagina 5 van 30
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>                                                                                   Specifiek beleid en wetgeving
niet redelijkerwijs het water zelf kan verwerken op het eigen perceel, in de bodem of door het in een
oppervlaktewater te brengen.
Grondwater
In de Waterwet, artikel 3.6, is bepaald dat de gemeente de zorg heeft om structureel nadelige gevolgen
van de grondwaterstand voor de aan de grond gegeven bestemming zoveel mogelijk te voorkomen of te
beperken. Dit doet de gemeente door maatregelen te treffen in het openbaar gemeentelijke gebied voor
zover deze doelmatig zijn en niet tot de zorg van de waterbeheerder of de provincie behoort.
3.4             Wet bodembescherming
In deze wet zijn voorschriften opgenomen ter bescherming van de bodem, waarbij verontreiniging zoveel
mogelijk dient te worden voorkomen. Beschadigingen aan vrijvervalriolering (aantasting, breuk, slechte
verbindingen) kunnen leiden tot lekkages. Indien het grondwater lager staat dan de rioolbuis, kan
rioolwater ongewenst in de bodem infiltreren en bodem en grondwater verontreinigen.
3.5             Gemeentewet
In de Gemeentewet, artikel 228a, is vastgelegd dat de gemeente rioolheffing kan heffen voor de kosten
die gemaakt worden voor het invullen van de zorgplichten.
1. Onder de naam rioolheffing kan een belasting worden geheven ter bestrijding van de kosten die voor
de gemeente verbonden zijn aan:
     a. de inzameling en het transport van huishoudelijk afvalwater en bedrijfsafvalwater, alsmede de
         zuivering van huishoudelijk afvalwater en
     b. de inzameling van afvloeiend hemelwater en de verwerking van het ingezamelde hemelwater,
         alsmede het treffen van maatregelen teneinde structureel nadelige gevolgen van de
         grondwaterstand voor de aan de grond gegeven bestemming zoveel mogelijk te voorkomen of te
         beperken.
2. Ter zake van de kosten, bedoeld in het eerste lid, onderdelen a en b, kunnen twee afzonderlijke
belastingen worden geheven.
3. Onder de kosten, bedoeld in het eerste lid, wordt mede verstaan de omzetbelasting die als gevolg van
de Wet op het BTW compensatiefonds recht geeft op een bijdrage uit dat fonds.
3.6             Drinkwaterwet
In de drinkwaterwet is in artikel 2.1 opgenomen dat bestuursorganen zorgdragen voor de duurzame
veiligstelling van de openbare drinkwatervoorziening. Bij de uitoefening van bevoegdheden en toepassing
van wettelijke voorschriften door bestuursorganen geldt de duurzame veiligstelling van de openbare
drinkwatervoorziening als een dwingende reden van groot openbaar belang (artikel 2.2). Dit moet dus
een belangrijke rol spelen in alle belangenafwegingen.
3.7             Kaderrichtlijn water
Sinds 2000 is de kaderrichtlijn water van kracht. Daarin zijn afspraken gemaakt die ervoor moeten zorgen
dat uiterlijk in 2027 het water in alle Europese landen voldoende schoon (chemisch op orde) en gezond
(ecologisch in evenwicht) is. Hiertoe moeten de landen van de Europese unie een groot aantal
maatregelen nemen. Deze maatregelen moeten worden getroffen om zowel de kwaliteit van de eigen
wateren op peil te brengen alsmede ervoor te zorgen dat andere landen geen last meer hebben van de
verontreinigingen die hun buurlanden veroorzaken. Dit kan leiden tot functionele aanpassingen binnen de
beheergroep riolering.
3.8             Toekomstige ontwikkelingen met betrekking tot beleid en wetgeving
Vanaf 2024 moeten gemeenten gaan werken met de omgevingswet. Deze wet bundelt en vereenvoudigt
alle wetten en regels op het gebied van de leefomgeving. De nieuwe Omgevingswet biedt de decentrale
overheden meer beleidsvrijheid om regionaal en lokaal maatwerk te leveren.
                                                                                                Pagina 6 van 30
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>                                                                                    Specifiek beleid en wetgeving
Met betrekking tot de riolering is belangrijk te noemen dat de algemene regels met betrekking tot het
lozen in oppervlaktewater, in het riool en in de bodem vervallen. Op dit moment zijn een aantal
organisaties bezig om op dit gebied nieuwe afspraken te formuleren.
3.9          Regulering gebruik
Lozingen van afvalwater op de riolering (indirecte lozingen) worden geregeld op basis van de wet
milieubeheer (Wm), Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) en de AmvB’s voor lozingen. De
vergunningverlening en controle / handhaving van omgevingsvergunningen en algemene regels die
betrekking hebben op afvalwaterlozing door bedrijven zijn ondergebracht bij het team cluster VTH. De
milieu toezichthouders bezoeken met regelmaat de bedrijven.
Op dit moment zijn er voor riool de volgende verordeningen van kracht:
         Verordening rioolheffing 202316
         Bouwbesluit 2012
Tevens zijn er gemeentelijke regels voor het omgaan met verstoppingen. Deze staan op de website van
de gemeente (digitaal loket). In principe geldt dat de locatie van de verstopping van belang is voor de
verantwoordelijkheid voor het verhelpen van het probleem. Bevindt deze zich op particulier terrein dan
dient de bewoner zelf de kosten voor ontstopping te dragen. Bevindt de verstopping zich op
gemeentelijke grond dan draagt de gemeente de verantwoordelijkheid voor het verhelpen van het
probleem. Daarbij geldt dat de verstopping te allen tijden eerst moet worden gemeld aan de gemeente
alvorens tot ontstoppingsacties over te gaan.
                                                                                                 Pagina 7 van 30
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>                                                                                                        Kwaliteit
4             Kwaliteit
Het beheer en onderhoud van de riolering is een vrijwel onzichtbare taak binnen de gemeente. De
meeste objecten bevinden zich onder de grond. Bij deze beheergroep is er dan dus ook geen sprake van
beeldkwaliteit. Op technisch gebied is er sprake van wettelijke verplichtingen. Een beschrijving voor de
beoordeling van de technische kwaliteit is in onderstaande paragraaf weergegeven.
4.1           Beoordeling technische kwaliteit
Om in rioolbeheer de juiste maatregelen te kunnen nemen moet er in eerste instantie inzicht zijn in de
huidige toestand van de rioleringsobjecten. Dit maakt een goede toestandsbeschrijving noodzakelijk. Om
de objecten te kunnen beoordelen wordt de gewenste toestand vastgelegd en vergeleken met de
aangetroffen toestand. Op basis van de beoordeling worden voor de noodzakelijke maatregelen bepaald.
Bij beoordelingen wordt ook in ogenschouw genomen wat de functie van een bepaald leiding tracé heeft
en waar deze ligt, dit in verband met bedrijfszekerheid en mogelijk verhoogde risico’s bij falen. De
stamriolen vormen de hoofdaders voor de afvoer van afval- en/of hemelwater. Indien in riool falen in de
functionaliteit voorkomt (bijvoorbeeld door wortelingroei) kan dit leiden tot wateroverlast. Juist doordat de
stamriolen grote diameters hebben, zijn de gevolgen van het aspect veiligheid ook groter, bijvoorbeeld
indien het riool instort (grote gaten in de weg).
Aan de hand van onder andere de inspecties worden werkpakketten opgesteld voor het benodigd
onderhoud. Dit werkproces maakt onderdeel uit van de zogenaamde DoFeMaMe methode:
     1. Doelen
     2. Functionele eisen
     3. Maatstaven
     4. Metingen
Ad. 1
De doelen binnen de rioleringszorg zijn:
       Inzameling stedelijk afvalwater
       Transport stedelijk afvalwater
       Inzameling hemelwater
       Verwerken hemelwater
       Zorgen dat het grondwater de bestemming van een gebied niet structureel belemmert
Aan deze doelen zijn vervolgens een set van functionele eisen, maatstaven en meetmethoden opgesteld
waaraan de riolering dient te voldoen om de ambities te behalen.
Ad. 2 en 3
Functionele eisen zijn specificaties van doelen die zowel met de zorg voor de riolering als met het
functioneren van het systeem en de conditie van de riolering worden beoogd. Maatstaven zijn
getalsmatige vertalingen van de functionele eisen en geven de meetbare prestatie-eisen voor het
systeem en de objecten.
Het riool moet veilig, duurzaam en functioneel zijn. De functionele eisen en maatstaven hebben vooral
betrekking op:
                                                                                                 Pagina 8 van 30
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>                                                                                                            Kwaliteit
        Stabiliteit (veilig)
         Door instorten van het riool als gevolg van aanwezige scheurvorming kunnen verzakkingen
         ontstaan of er kan een gat in de weg vallen. Dit leidt tot gevaarlijke situaties.
        Waterdichtheid (duurzaam)
         Door inspoelen van zand (bij lekkage) kunnen verzakkingen ontstaan of er kan een gat in de weg
         vallen. Dit leidt tot gevaarlijke situaties. Wanneer rioolwater uittreedt, draagt dit bij aan
         verontreiniging van de bodem.
        Afstroming (functioneel)
         Wortelingroei kan leiden tot een beperking van de doorstroming van het riool waardoor
         wateroverlast ontstaat.
Ad. 4
De meetmethode om de technische kwaliteit van de riolering te bepalen gebeurd conform "Leidraad voor
het visueel inspecteren van de buitenriolering volgens NEN-EN
13508-2" uitgegeven door de Stichting RIONED.
De klassen zijn een manier om de ernst en omvang van toestandsaspecten te duiden en na beoordeling
te komen tot passende vervolgstappen Inspectie en beoordeling conform NEN-EN-1508-2 geeft de
geïnspecteerde en beoordeelde schades in klassen weer. De klassen zijn een manier om de ernst en
omvang van toestandsaspecten te duiden en na beoordeling te komen tot passende vervolgstappen.
Voor pers- en drukleidingen zijn geen kwaliteitseisen vastgelegd.
De functionele eisen, maatstaven en meetmethoden opgesteld voor gemeente Roermond zijn
opgenomen in bijlage 1.
4.2           Aspecten functionele aanpassing
Herinrichting openbare ruimte in combinatie met rioleringsmaatregelen
Momenteel is het gehele beheer van de riolering gericht op de technische levensduur. De landelijke trend
is echter veel meer gericht op de functionele aanpassing van de riolering als leidend principe in plaats
van technische aanpassing (vervangen op basis van slechte kwaliteit). Daarnaast wordt steeds vaker
gebruik gemaakt van no-dig technieken, zoals relinen. Uiteindelijk betekent dit ook dat riolering steeds
minder een bepalende rol gaat spelen als aanleiding voor herinrichting van de openbare ruimte.
Hydraulische en milieutechnische maatregelen
Uit onderzoek blijkt dat de gemeente maatregelen moet nemen om te voldoen aan de Kader Richtlijn
Water. Deze maatregelen bestaan onder andere uit het plaatselijk vergroten van riolering, het aanleggen
van verbindingsriolen, en randvoorzieningen. In 2023 wordt van het gehele rioolstelsel van de gemeente
Roermond een modelberekening gemaakt binnen het Systeemoverzicht Stedelijk water (SSW). Uit deze
berekening volgen noodzakelijke hydraulische en milieutechnische maatregelen.
Afkoppelmogelijkheden bij integrale inrichting openbare ruimte
In het GRP wordt aandacht besteed aan het ontwikkelen van een strategie voor het afkoppelen bij
herinrichting van de openbare ruimte. Indien de openbare ruimte opnieuw wordt ingericht in combinatie
met aanpassingen van het riool, onderzoekt de gemeente de mogelijkheden voor het afkoppelen van de
verharding van het bestaande riool. Indien de randvoorwaarden dit toestaan, wordt afstromend
hemelwater niet meer via het gemengde riool afgevoerd naar de zuivering, maar apart opgevangen en
verwerkt. Huidige situatie en toekomstige
ontwikkelingen
                                                                                                     Pagina 9 van 30
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>                                                                                                    Huidige situatie en toekomstige
                                                                                                                     ontwikkelingen
5                Huidige situatie en toekomstige
                 ontwikkelingen
5.1              Toelichting kwaliteitsmeting huidige situatie
Vrijvervalriolen
De kwaliteitsmeting van de vrijvervalriolering is gebaseerd op de visuele inspectie van de rioolstrengen
middels een videocamera. In paragraaf 5.2 is een opsomming gemaakt van de totale lengte aan
geïnspecteerde riolen per jaartal.
Omdat niet van het volledige stelsel alle strengen in beeld zijn gebracht, is onderscheid gemaakt in riolen
van recente aanlegjaren (jonger dan 15 jaar) en de oude riolen (ouder dan 15 jaar). De kwaliteit van de
riolen, die jonger zijn dan 15 jaar en nog niet zijn geïnspecteerd, wordt als goed beschouwd.
Met uitzondering van de gemalen en eindputten1, worden inspectieputten momenteel nog niet
geïnspecteerd. Er is daarom geen beschrijving van de huidige kwaliteit van de inspectieputten mogelijk.
Bijzondere rioolputten
Tot op heden worden niet alle bijzondere rioolputten structureel geïnspecteerd of bevindingen vastgelegd.
Een beschrijving van de kwaliteit van alle bijzondere rioolputten is daarom niet mogelijk. Uitzonderingen
hierop zijn de bijzondere putten met schuiven ten behoeve van hoogwater. Deze worden jaarlijks in
samenwerking met het Waterschap visueel geïnspecteerd en opgenomen in een inspectierapport Deze
locaties zijn ook opgenomen in het draaiboek “Hoogwater”.
Rioolgemalen en pompunits
Daarnaast worden ook gemalen en pompunits geïnspecteerd.
Aansluitingen
Bij de aansluitingen vindt het beheer en onderhoud correctief plaats op basis van het functioneren. De
hoge kosten voor het structureel inspecteren van de aansluitingen wegen niet op tegen het planmatige
onderhoud. Een huidig kwaliteitsniveau is daarom niet vast te stellen.
5.2              Huidige kwaliteit
Vrijvervalriolen
Het GRP 2017-2021 vermeldt het volgende met betrekking tot de kwaliteit: De kwaliteit van de riolen is
onderzocht door middel van inspecties. Waar nodig zijn maatregelen getroffen: reiniging, verwijdering
van wortels, relining en vervanging zijn uitgevoerd
De riolering en de (mini)gemalen functioneren over het algemeen goed. Op basis daarvan is op dit
moment de conclusie dat er geen sprake is van achterstallig onderhoud.
1 Eindputten zijn de inspectieputten aan het eindpunt van één rioolbuis zonder verdere verbindingen uitgezonderd
(huis)aansluitleidingen.
                                                                                                                  Pagina 10 van 30
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>                                                                                   Huidige situatie en toekomstige
                                                                                                    ontwikkelingen
De uitgevoerde inspecties in de periode 2012 t/m 2022 zijn in onderstaande tabel weergegeven.
      Inspecties       lengte [m]  percentage [%]
         2012               7600                2
         2013              31449                8
         2014               3632                1
         2015              15055                4
         2016              35000               10
         2017              32503                8
         2018              13557                3
         2019              22251                6
         2020               7248                2
         2021              14071                4
         2022               8929                2
Totaal geïnspecteerd                           48
Hieruit volgt dat in de planperiode van het voorgaande beheerplan 48% van de riolering is geïnspecteerd.
Belangrijke indicaties voor het moeten uitvoeren van maatregelen zijn de volgende toestandsaspecten.
         Breuk
         Scheurvorming
         Oppervlakteschade
         Deformatie
         Verplaatsingen en verdraaiingen
         Binnendringende grond
De toestandsaspecten worden beoordeeld met een cijfer van 1 t/m 5. Waarbij de hoogte van het cijfer de
ernst van het toestandsaspect bepaald. Op basis hiervan is vervanging dan wel onderhoud uitgevoerd.
Schuiven hoogwater
De kwaliteit van de schuiven is in orde. Worden tijdens de jaarlijkse inspectieronde gebreken
geconstateerd, dan worden de gebreken zo spoedig mogelijk verholpen.
Rioolgemalen en pompunits
Mede vanwege het preventief onderhoud functioneren gemalen en pompunits over het algemeen goed.
Water op straat en wateroverlast
Veel wateroverlast punten zijn de aflopen jaren aangepakt. Op enkele punten bestaan nog knelpunten,
vooral daar waar door laagten in het maaiveld in korte tijd een grote hoeveelheid water naar één plek
afstroomt. Bij hevige regenbuien is er hierdoor nog wel sprake van water op straat of zelfs wateroverlast.
Deze locaties zijn bij de gemeente in beeld.
Riooloverstorten
Op enkele plekken vinden er overstortingen plaats vanuit het rioolstelsel die tot problemen leiden in het
ontvangende oppervlaktewater. Bij het uitvoeren van de SSW wordt getoetst op de zogenaamde Kader
Richtlijn Water (KRW). De noodzakelijk te nemen maatregelen zullen dan ook duidelijk worden. Door het
afkoppelen van hemelwater van het gemengde riool en de aanleg van groene berging kan dit worden
beperkt. Deze maatregelen zullen de komende jaren opgenomen worden op de investeringsplanning en
onderhoudsplanning. In § 5.5.2 Uitvoering maatregelen Kaderrichtlijn Water wordt dit nader beschreven.
                                                                                                 Pagina 11 van 30
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>                                                                                   Huidige situatie en toekomstige
                                                                                                    ontwikkelingen
5.3            Databeheer
Voor de registratie, opslag en het beheer van onze statische beheergegevens maakt de gemeente
gebruik van het beheersysteem GBI. Voor riolering wordt daarnaast gebruik gemaakt van het systeem
Kikker, aangezien hier uitgebreidere (noodzakelijke) functionaliteiten specifiek voor riolering in zitten.
Statische gegevens zijn objectgegevens over de ligging, aard, materiaaleigenschappen, leeftijd en
toestand van de objecten. Deze gegevens dienen voor de ontwikkeling, het beheer en exploitatie van de
afvalwaterketen. Deze statische gegevens betreffen alle onderdelen van de riolering. De registratie van
het verhard oppervlak dat afstroomt op het riool wordt nog niet geregistreerd.
5.4            Huidige budgetten
De hoogte van het reguliere budget voor onderhoud is opgenomen in de exploitatie van riolering. In dit
bedrag zijn de volgende werkzaamheden en inkomsten meegenomen:
Regulier onderhoud
          Onderhoud rioolgemalen en IBA’s (uitbesteding)
          Algemene werkzaamheden rioolbeheer
          Reiniging en inspectie
          Reinigen kolken en verhardingen (binnenstad)
          Verhelpen kleinschalige klachten
Inkomsten
          Rioolheffing
          Rioolaansluitingen maken bij derden
Naast het regulier budget in de exploitatie zijn er investeringen opgenomen in de investeringsplanning
van de meerjarige begroting. Het betreft hier investeringen benodigd voor groot onderhoud en
vervanging.
5.5             Toekomstige ontwikkelingen
5.5.1          Klimaatadaptatie
Door klimaatverandering en daarbij steeds vaker voorkomende extreme regenval zal meer en meer de
beschikbare afvoercapaciteit van het rioleringssysteem in Nederland overschreden worden. Het risico op
water op straat en wateroverlast neemt hiermee toe. Het opvangen van dit risico kan vaak niet gezocht
worden in het vergroten van de riolering. Dit zou namelijk inhouden dat er onevenredig grote diameters in
de grond moeten worden aangelegd. Oplossingen voor dit probleem binnen het stedelijk waterbeheer
moeten eerder gevonden worden in het afkoppelen van regenwater van het rioolsysteem of
mogelijkheden voor afvoer over het maaiveld. Een van de voorwaarde hiervoor is dat er voldoende ruimte
beschikbaar is.
Op de meeste plaatsen in Nederland ligt een gemengd rioleringsstelsel in de straat, waar zowel het
hemelwater als het afvalwater in terecht komt. Al het water wat hierin terecht komt wordt afgevoerd naar
de rioolwaterzuiveringsinstallatie. Bij zware neerslag kan het met hemelwater vermengde afvalwater
overlopen naar het oppervlaktewater. Door af te koppelen wordt het relatief schone hemelwater direct
afgevoerd naar het oppervlaktewater of geïnfiltreerd in de bodem door middel van bijvoorbeeld een wadi,
infiltratiebuizen of kratten. Het transport naar een RWZI kan zo worden bespaard. Het water kan ook
tijdelijk worden geborgen en op een later, gunstiger moment worden afgevoerd. Bijkomend voordeel bij
afkoppelen is dat het water lokaal wordt opgeslagen wat droogte op een later tijdstip in het jaar voorkomt.
Tevens zorgt dit ervoor dat de zogenaamde hittestress door middel van lokale opslag van water
aanzienlijk wordt verminderd. Hittestress is het fenomeen dat de stedelijke omgeving steeds warmer
wordt.
                                                                                                 Pagina 12 van 30
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>                                                                                    Huidige situatie en toekomstige
                                                                                                     ontwikkelingen
De oplossing voor wateroverlast ligt niet alleen bij de gemeente en de waterschappen. Ook bewoners zijn
een belangrijke schakel. Een groot aanbod van water komt namelijk vanaf verhard oppervlak van
particulieren (bijvoorbeeld daken en verharde tuinen). Om de bewoners bewust te laten worden van hun
invloed met betrekking tot het omgaan met regenwater is er op initiatief van het Waterpanel Noord de
campagne “waterklaar” in het leven geroepen. Middels deze campagne worden burgers onder andere
door foldermateriaal geïnformeerd over mogelijkheden in de eigen tuin.
Ook binnen de samenwerking Waterpanel Noord wordt hier aandacht aan besteed. Er wordt gekeken
naar het mogelijk samen uitvoeren van onderzoeken op dit gebied. Denk daarbij aan zaken als
klimaatstresstesten, bepaalde gebieden waar veel wateroverlast voorkomt of juist watertekorten zijn en
de relatie hiermee met betrekking tot de inrichting van de openbare ruimte en ruimtelijke ordening.
De hierboven omschreven toekomstige ontwikkelingen brengen met name functionele aanpassingen met
zich mee. In § 6.3.4. Functionele aanpassing komt dit verder aan bod.
5.5.2         Uitvoering maatregelen Kaderrichtlijn Water
De Kaderrichtlijn Water (KRW) is Europese regelgeving (zie ook www.kaderrichtlijnwater.nl) met tot doel
schoon en ecologisch gezond water voor duurzaam gebruik. Binnen de KRW wordt gekeken naar
verbetering van de waterkwaliteit binnen het hele hoofdstroomgebied van een rivier, voor Roermond de
Maas. De aanpak voor de verbetering van de waterkwaliteit is opgenomen in het
stroomgebiedbeheerplan Maas 2016 – 2021. Voor gemeenten betekent de KRW concreet dat er
maatregelen genomen moeten worden bij de riooloverstorten. Op deze plekken komt boven een
bepaalde regenintensiteit met hemelwater verdund rioolwater in het oppervlaktewater terecht.
Vanuit de regionale samenwerking hebben deelnemende gemeenten een gezamenlijke ambitie “van
helder naar schoon water” opgesteld en uitgesproken dat de KRW-opgaven voor 2027 gerealiseerd
worden. Voor Roermond moeten vanuit de KRW in principe in Spik en in Swalmen maatregelen
genomen worden omdat hier riooloverstorten op kwetsbare watergangen lozen. Gezien nieuwe inzichten
omtrent de KRW en kwetsbare watergangen, wordt in samenwerking met het waterschap onderzocht
welke concrete maatregelen gemeente Roermond nog moet uitvoeren. Dit gebeurd a.d.h.v. een
ecologische toets en de uit te voeren SSW. Het doel om de waterkwaliteit te verbeteren kan op de meest
duurzame manier worden behaald door grootschalig afkoppelen, een maatregel tevens gewenst vanuit
de noodzakelijke klimaatadaptatie. Grootschalig afkoppelen is een proces dat samen met derden
(bewoners, bedrijven) opgepakt moet worden willen significante resultaten behaald kunnen worden.
Vanuit de Waterwet hebben gemeenten een verantwoordelijkheid voor grond-, riool- en hemelwater. Bij
hemelwater meer specifiek voor de doelmatige inzameling en verwerking van overtollige hemelwater op
haar perceel; de openbare ruimte. Ook andere perceeleigenaren hebben hun verantwoordelijkheid voor
het verwerken van ‘hun’ hemelwater op hun perceel. De gemeente komt in beeld als perceeleigenaren
het verwerken van overtollig hemelwater zelf redelijkerwijs niet kunnen oplossen. Wijkgericht onderhoud
met grootschalig rioolwerk vormt een uitstekende aanleiding tot overleg en het zoeken naar oplossingen
voor afkoppelen.
Omdat het voldoende afkoppelen vanuit de KRW een langdurig proces is, is een snellere beschikbare
variant om de doelen van de KRW te bereiken het aanleggen van extra (groene) bergingen achter de
riooloverstorten om het overstortend water tijdelijk te bufferen en vertraagd af te voeren naar
oppervlaktewater of de rioolwaterzuivering. Ook deze KRW-maatregelen zullen worden opgenomen op
de investeringsplanning en onderhoudsplanning wanneer de concrete maatregelen duidelijk zijn.
5.5.3         Gegevensbeheer en meten en monitoren
Gegevens vormen de basis voor veel werkzaamheden: ze zijn nodig om opties uit te werken en
beslissingen te nemen. Een groot deel van de gegevens bestaat uit stelselkenmerken, dit moet eenmalig
goed worden ingevoerd en ligt dan vast. Daarna is het een kwestie van goed mutaties bijhouden.
                                                                                                  Pagina 13 van 30
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>                                                                                    Huidige situatie en toekomstige
                                                                                                     ontwikkelingen
We werken aan het up-to-date maken van ons gegevensbeheer. Daarnaast wordt overwogen aan te
sluiten bij het GWSW (gegevens woordenboek stedelijk water) van stichting Rioned. Dit heeft ten doel
informatie uitwisseling eenduidiger te maken.
Een ander deel van de beheergegevens gaat over het functioneren. Door middel van meten en monitoren
in het rioolstelsel verkrijgt de beheerder meer en gestructureerd inzicht in het functioneren van het
rioolstelsel en kan de beheerder in zijn beheerproces anticiperen op hetgeen gebeurd in het rioolstelsel.
Dit gaat onderdeel uitmaken van de beheertaken van de beheerder. Een voorbeeld hiervan is het
opschakelen van pompen, zodat het water eerder uit het ene gebied naar het andere gepompt kan
worden om zo ruimte te creëren in het rioolstelsel voor aankomend (voorspeld) hemelwater.
Daarnaast kan met behulp van meetgegevens het rioolstelsel gekalibreerd worden. Als het stelsel niet
blijkt te functioneren zoals verwacht, kan met behulp van meetgegevens onderzocht worden waar dat aan
ligt. Voordeel hiervan is dat rekenmodellen aangepast kunnen worden. Op basis van deze rekenmodellen
worden uiteindelijk nieuwe maatregelen bepaald. Als de modellen juist zijn voorkomen we
desinvesteringen.
Tot slot kunnen we door middel van meten en monitoren invulling geven aan de taken die we hebben ten
aanzien van onze grondwater zorglicht.
5.6             Raakvlakken met overige beheerders
We richten we ons met de riolering voornamelijk op de klimaatverandering. Dit vormt een rode draad bij
grotere onderhoud- en herinrichtingsprojecten. Om ons voor te bereiden op de hevigere buien en het
daarmee gepaard gaande zwaarder belast rioolstelsel, moeten oplossingen gezocht worden in een
integrale aanpak van de leefomgeving, waarbij riolering, wegen, groen en ruimtelijke ordening (RO) een
belangrijke rol spelen. Dit ten einde wateroverlast te beperken. Hiervoor is afstemming met verschillende
interne maar ook externe beheerders noodzakelijk.
5.6.1           Interne beheerders
Riolering heeft in de eigen organisatie de voornaamste raakvlakken met de onderstaande
beheergroepen.
      -    Wegen
      -    Groen & Bomen
      -    Havens & waterpartijen
      -    Verkeer
      -    Reiniging
Wegen
De meeste riolering bevindt zich onder de wegen. Deze beheergroep heeft dan ook het voornaamste
raakvlak met riolering. Beide beheergroepen bepalen in grote mate het wijkgericht onderhoud binnen de
gemeente Roermond. Bijvoorbeeld wanneer een riolering aan vervanging toe is, wordt automatisch naar
de onderhoudstoestand van de weg gekeken. Afhankelijk van de onderhoudstoestand besluit de
beheerder of de riolering vervangen dan wel gerelined wordt. Dit geldt ook vice versa. Bij het vervangen
van de weg wordt ook de beheerder van de riolering geraadpleegd.
Met betrekking tot de klimaatadaptatie vindt afstemming met wegen plaats over de afwatering van de weg
en eventuele bovengrondse bergingsmogelijkheden (bijvoorbeeld tussen de trottoirbanden of op pleinen).
Groen en bomen
Plantsoenen, boomvakken en overig groen gaan een belangrijke rol spelen voor de opvang van
regenwater. Door het toepassen van de juiste soort bomen en groen, kan meer water verwerkt worden.
Deze groenbuffers bieden voordelen voor het tegengaan van hittestress in een stedelijke omgeving en
                                                                                                  Pagina 14 van 30
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>                                                                                Huidige situatie en toekomstige
                                                                                                 ontwikkelingen
beperking van wateroverlast. Bestaande voorbeelden van raakvlakken met groen zijn de wadi’s en
bermsloten. Het onderhoud van deze is weggezet bij de beheerder groen. De beheergroep riolering levert
een financiële bijdrage.
Havens en waterpartijen
Met name de vijverpartijen Maasnielderbeek vormen een blauwe ader in de stad. Op verschillende
plekken is verhard oppervlak van de riolering afgekoppeld en stroomt het regenwater naar de
vijverpartijen. De vijverpartijen en ook de havens dienen eveneens voor de ontvangst van overstortwater
vanuit de riolering wanneer deze helemaal vol staat tijdens hevige regenbuien. Voldoende ruimte /
berging in de waterpartijen en havens is noodzakelijk om het meegevoerd slib te bergen. Dit maakt
baggeren van deze arealen noodzakelijk.
Verkeer
De beheerder verkeer bepaalt de inrichting en verkeersveiligheid van de wegen. Drempels zijn
verkeersremmende voorzieningen die echter ook voor opstuwing kunnen zorgen in de afvoer van
regenwater. Door drempels op de juiste plekken en manier toe te passen, voorkomen we wateroverlast.
Reiniging
Het vegen van wegen vermindert de afstroming van vuil naar de kolken. Waardoor het functioneren van
de kolken betere gewaarborgd blijft. Daarnaast hoeft minder kolkenslib afgevoerd te worden tijdens de
reinigingsronde. Om die reden draagt rioolbeheer bij in de kosten. De onderbouwing hiervan ligt vast in
het GRP.
5.6.2         Externe beheerders
Los van de Waterpanel Noord partners, heeft de beheergroep riolering weliswaar in mindere mate, ook
nog raakvlakken met de provincie en Rijkswaterstaat. Waterpanel Noord is een samenwerkingsverband
met een gezamenlijk waterketenplan, waarin de gezamenlijke ambities / beleid op gebied van de
rioleringszorg verwoord zijn.
Waterpanel Noord bestaan naast onze eigen organisatie uit:
     •   Gemeente Beesel
     •   Gemeente Bergen
     •   Gemeente Echt-Susteren
     •   Gemeente Gennep
     •   Gemeente Horst aan de Maas
     •   Gemeente Leudal
     •   Gemeente Maasgouw
     •   Gemeente Mook en Middelaar
     •   Gemeente Nederweert
     •   Gemeente Peel en Maas
     •   Gemeente Roerdalen
     •   Gemeente Venlo
     •   Gemeente Venray
     •   Gemeente Weert
     •   Waterleidingmaatschappij Limburg
     •   Waterschap Limburg Waterschapsbedrijf Limburg
De provincie Limburg is verantwoordelijk voor onder andere ruimtelijke ordening, toetsing GRP en
sommige grondwaterstukken. De verantwoordelijkheid van Rijkswaterstaat is beheerder van de
Rijkswateren. Wij hebben enkele riooloverstorten op de Maas en Maashaven.
                                                                                              Pagina 15 van 30
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>                                                                                                    Onderhoudsscenario
6                  Onderhoudsscenario
6.1                Werkpakketten
Het reguliere onderhoud binnen riolering bestaat voornamelijk uit reiniging, inspectie en uitvoeren van
kleine onderhoudsmaatregelen. In onderstaande tabel zijn de werkzaamheden weergegeven die
meegenomen dienen te worden in het onderhoud om een degelijk functioneren van het rioolsysteem te
garanderen.
Object                                 Werkzaamheden             Frequentie
Vrijvervalriolering                    Reiniging                 1x per 10 jaar
                                       Inspectie                 1x per 10 jaar
                                       Correctief                Bij storing
Persleidingen                          Correctief                Bij storing
Bergbezinkbassins                      Reiniging                 1x per jaar
                                       Inspectie                 1x per jaar
                                       Storingen verhelpen       Na melding
IBA                                    Reiniging                 1x per jaar
                                       Inspectie                 1x per jaar
                                       Storingen verhelpen       Na melding
                                       Objectenronde             6x per jaar
Gemalen                                Reiniging                 1x per jaar
                                       Inspectie                 1x per jaar
                                       Storingen verhelpen       Na melding
                                       Objectenronde             6x per jaar
Drukrioleringunits                     Reiniging                 1x per jaar
                                       Inspectie                 1x per jaar
                                       Storingen verhelpen       Na melding
                                       Objectenronde             1x per jaar
Rioolputten                            Visuele inspectie         Wordt meegenomen bij reguliere
                                                                 inspecties vrijvervalriolering
                                       Reiniging                 Wordt meegenomen bij algemene
                                                                 rioolreiniging vrijvervalriolering
Eindputten                             Visuele inspectie         1x per jaar door eigen buitendienst
Huisaansluitingen                      Correctief                Bij storing
Kolken en lijngoten                    Reinigen                  2x per jaar
De werkzaamheden in bovenstaande tabel worden in onderstaande paragrafen toegelicht.
6.1.1              Vrijvervalriolering
Vrijvervalriolering wordt periodiek gereinigd om vervuiling en daardoor verstopping van het riool te
voorkomen. Regelmatige reiniging beperkt ook de vuiluitstoot naar het open water ter plaatse van de
overstorten. Daarnaast is reiniging noodzakelijk om video inspecties mogelijk te maken.
Met behulp van video inspecties wordt de toestand van de riolering in beeld gebracht. Door tijdig te
inspecteren kunnen problemen in het beginstadium worden opgemerkt en kan overlast door het niet
functioneren van de riolering worden voorkomen. De inspecties geven inzicht in noodzakelijke reparaties,
renovaties en vervangingen. Daarnaast geeft regelmatig inspecteren een beeld of het beleid nog spoort
met de praktijk. Het kan bijvoorbeeld zijn dat de aangetroffen kwaliteit aanleiding geeft om de
theoretische levensduur van het riool aan te passen.
                                                                                                      Pagina 16 van 30
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>                                                                                           Onderhoudsscenario
Het is gebruikelijk om de vrijvervalriolering eens in de 10 jaar te inspecteren. Gemiddeld komt dit neer op
40 km per jaar. Indien bij het inspecteren bij een toestandsaspect het basisniveau overschrijdt, is
‘ingrijpen’ gewenst. Het ingrijpen is echter afhankelijk van het toestandsaspect of een combinatie van een
aantal toestandsaspecten. Binnen de rioleringszorg wordt, behalve ingrijpen, nog onderscheid gemaakt in
‘waarschuwing’. Dit ‘waarschuwen’ betekent dat een streng nog voldoet aan de gestelde kwaliteit, maar
er wel toestandsaspecten zijn geconstateerd die in de gaten gehouden dienen te worden. Bij een
verslechtering van het toestandsaspect dient alsnog ingegrepen te worden. Naar aanleiding van de
aangetroffen toestandsaspecten kan er voor gekozen worden om deze locaties vaker te monitoren.
Tegenwoordig wordt getracht steeds meer risicogestuurd te inspecteren, waarbij in de regel minder grote
hoeveelheden geïnspecteerd hoeven te worden.
Inspecties dienen uitgevoerd te worden volgens conform "Leidraad voor het visueel inspecteren van de
buitenriolering volgens NEN-EN13508-2" uitgegeven door de Stichting RIONED.
.
6.1.2         Gemalen, bergbezinkbassins en IBA’s
Het onderhoud van 35 gemalen, de IBA’s en de bergbezinkbassins is weggezet in een
uitvoeringsovereenkomst bij het Waterschapsbedrijf Limburg (WBL). Zij hanteren voor het serviceniveau
een overeenkomstig niveau vergelijkbaar met overige objecten in beheer bij WBL.
In de gemalen worden de kelders gereinigd, in de bergbezinkbassins worden alleen de putten van de
ledigingspompen gereinigd. Tijdens de objectenronde worden de bedrijfsuren en de opgenomen stromen
van pompen in een logboek genoteerd. Tevens vind een visuele inspectie van de put plaats. Tijdens het
periodiek onderhoud vinden in hoofdlijnen de volgende werkzaamheden plaats. Pompen inspecteren,
visuele inspectie hijskettingen, afsluiters en niveaumeting, visuele inspectie van de schakelkast en een
capaciteitsmeting van het gemaal (mits er een afsluiter aanwezig is in het gemaal). De inspecties van de
elektrische schakelkasten worden uitgevoerd conform NEN3140.
6.1.3         Pers- en drukleidingen
De pers- en drukleidingen worden op dit moment onderhouden middels een correctief systeem. Dit
betekent dat er onderzoek en onderhoud plaatsvindt zodra er aanleiding toe is, bijvoorbeeld verminderd
functioneren of het kapotgaan van de leiding Vanuit de aard van pers- en drukleiding is inspectie vaak
niet benodigd, omdat de kosten voor inspecteren van dergelijke leidingen niet opwegen tegen het
correctief systeem. Door de snelheid waarmee het water door de leidingen stroomt, ontstaat in het
algemeen weinig vervuiling.
6.1.4         Huis- en kolkaansluitingen
De huis- en kolkaansluitingen worden niet geïnspecteerd en/ of onderhouden. Bij verstoppingen dient de
inwoner zelf te onderzoeken waar de verstopping zich bevindt. Voor meer informatie wordt verwezen
naar paragraaf 3.8 met als onderwerp regulering gebruik.
Wel wordt steeds vaker bij inspecties van de hoofdriolering geconstateerd dat aansluitingen uitgevoerd in
het materiaal gres van slechte kwaliteit zijn, vooral qua verbinding en bij groot onderhoud moeten worden
vervangen door PVC. De aansluitingen van PVC zijn goed en er wordt alleen onderhoud gepleegd bij het
niet (goed) functioneren van de aansluiting.
Tijdens het leegzuigen van de kolken wordt wel gecontroleerd of onderdelen ontbreken of defect zijn.
Deze onderdelen worden zo snel mogelijk vervangen.
6.1.5         Schuiven
In het kader van het hoogwaterdraaiboek bevinden zich op een aantal locaties schuiven ter plaatse van
de uitstroomvoorzieningen van het riool. Deze bevinden zich langs de Maas, Hambeek, Roer,
Maasnielderbeek en Swalm. Deze schuiven worden jaarlijks geïnspecteerd en onderhouden. Dit gebeurt
                                                                                              Pagina 17 van 30
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>                                                                                         Onderhoudsscenario
vanuit het budget beschikbaar voor hoogwatervoorzieningen. Daarnaast zijn nog enkele schuiven in
inlaatwerken en omloopleidingen ter plaatse van duikers aanwezig. Deze worden niet onderhouden en/of
geïnspecteerd.
De gemalen zijn vrijwel allemaal voorzien van een handbediende spindelschuif voor het tegenhouden van
rioolwater tijdens de onderhoudswerkzaamheden aan het gemaal. Deze schuiven worden meegenomen
in het onderhoudsprogramma van de gemalen. Ook bij deze schuiven worden onderdelen vervangen,
indien dit onderdeel niet goed functioneert of van matige kwaliteit is
6.1.6          Overstortputten
Overstortputten zijn putten voorzien van een overstortdrempel, ook wel overstortmuur genoemd. Via de
overstortmuur kan een lozing van stedelijk afvalwater in het oppervlaktewater terecht komen. Jaarlijks
werden deze overstortputten bemeten (tot 2023). Gemeente overweegt dit nu geautomatiseerd en gericht
op specifieke knelpuntlocaties opnieuw vorm te gaan geven.
                                                                                           Pagina 18 van 30
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>                                                                                            Organisatie beheer
7             Organisatie beheer
7.1           Huidige werkprocessen
De beheerder riolering houdt zich met verschillende taken bezig. Deze taken zijn onder te verdelen in
planmatig beheer en operationeel beheer. Tussen de planmatige en operationele beheertaken vindt
voortdurend uitwisseling plaats om nieuwe ontwikkelingen zo goed mogelijk te kunnen afstemmen op het
uiteindelijke operationele beheer en onderhoud. In onderstaande sub paragrafen zijn beide beheertaken
van de beheerder riolering nader toegelicht.
7.1.1         Planmatige beheertaken
Met planmatige beheertaken worden de onderstaande taken bedoeld.
       Organisatie beheer
        Hoe gaan we om met veranderingen in onze beheer gegevens? Wat zijn de invloeden van de
        mutaties op het rioolstelsel? Dit zijn zaken waarvoor de rioolbeheerder specialisme en of
        expertise moet inhuren. Denk bijvoorbeeld aan het uitvoeren van hydraulische rioolberekeningen.
       Beheerbeleid
        In ambities hebben we vastgelegd hoe we de zorg voor de waterketen de komende jaren gaan
        invullen. Deze ambities zijn richtinggevend voor de te nemen acties en maatregelen en voor de
        doelstellingen in het Gemeentelijk Rioleringsplan. De ambities hebben we verwoord in een
        waterketenplan. Het waterketenplan is in het Waterpanel Noord samenwerkingsverband
        opgesteld.
       Financiën
        Ieder jaar doorlopen we de P&C cyclus en kijken we welke middelen de komende jaren nodig zijn
        om invulling aan onze ambities te geven. Dit geven we aan in een meerjaren
        investeringsplanning, ook wel MIP genoemd.
       Areaalbeheer
        Het vastleggen van de onderhoudsfrequentie en de werkwijze van de objecten behoort hiertoe
        (zie overzicht in paragraaf 6.1). Daarnaast hoort ook op welke wijze we het verkrijgen van de
        juiste revisiegegevens kunnen borgen in onze organisatie, Hoe benoemen we onze
        areaalgegevens zodat ze uniform toepasbaar zijn, ook voor andere partijen binnen de
        waterketen.
        Gegevensbeheer is belangrijk om inzicht en overzicht te houden op het beheer en onderhoud
        van de riolering. Het areaal binnen de beheergroep riolering is in het kader van de WION actueel
        en up-to-date. De gegevens worden tevens bijgehouden in een beheerssysteem. Het is zaak de
        gegevens tijdig te muteren direct na het uitvoeren van inspecties, projecten en/of
        herstelwerkzaamheden. Het bijhouden van deze basisgegevens is het fundament voor een goed
        planmatig beheer.
                                                                                             Pagina 19 van 30
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>                                                                                          Organisatie beheer
      Advisering
       De rioolbeheerders geven advies op het gebied van stedelijk afvalwater, hemelwater en
       grondwater voor projecten van de verschillende afdelingen binnen de gemeente. Het betreft
       projecten van stadsuitbreidingen en –inbreidingen tot aan met adviezen op bestemmingsplannen.
       Daarnaast ondersteunt de rioolbeheerder de afdeling PO bij zowel de voorbereiding als de
       uitvoering van diverse civieltechnische werkzaamheden zoals bijvoorbeeld groot onderhoud in de
       wijken of de aanleg van randvoorzieningen.
      Contractbeheer
       Verschillende taken hebben we uitbesteed door middel van contracten. Deze contracten moeten
       voordat dat einde contractdatum bereikt is, herzien worden en opnieuw op de markt gezet
       worden.
      Indirect / ad hoc werk
       Dit zijn werkzaamheden die vooraf niet gepland kunnen worden. Het betreffen vragen en of
       wensen vanuit de politiek. Het kunnen ook zaken zijn die van buiten de eigen organisatie komen,
       zoals bijvoorbeeld van partners uit de samenwerking.
       Een nadeel van het indirect werk is dat het, afhankelijk van zijn aard, een onverwacht groot
       tijdbeslag claimt in de werkplanning. Dit betekent vaak dat met geplande werkzaamheden
       geschoven wordt. Voorbeelden zijn artikel 43 vragen en WOB verzoeken.
7.1.2       Operationele beheertaken
Het operationele beheer is grotendeels al beschreven in hoofdstuk 6. Met operationele beheertaken
worden verder nog bedoeld:
      Budget beheer
       Het bijhouden van exploitatiebudgetten en het verstrekken van de deelopdrachten.
      Gegevensbeheer
       Het verwerken van mutaties in het beheersysteem en aanleveren van projectmatige overzichten
       van beheergegevens.
      Aansturen van de eigen buitendienst
       Naar aanleiding van meldingen van burgers dienen de wijkopzichters polshoogte te gaan nemen
       om de aard van de melding vast te leggen. Al dan niet adviseert de beheerder de wijkopzichter
       over de aanpak om meldingen te kunnen afhandelen.
      Directie en toezicht
       De werken of de diensten die buiten respectievelijk gerealiseerd of verricht worden, dienen
       gecontroleerd te worden alsmede de controle van de afrekening. De beheerder ondersteunt
       vaktechnisch de directie.
      Vaktechnische adviezen ten behoeve van het materieel en materiaal beheer.
      Indirect / ad hoc werk
       Dit zijn werkzaamheden die vooraf niet gepland kunnen worden. Het betreffen meldingen vanuit
       het elektronische meldingssysteem of vragen van burgers die via de politiek binnen komen.
       Gevolgen van weersinvloeden vallen ook onder ad hoc werk. Wanneer hevige neerslag
       Roermond treft en er ontstaat veel overlast, dan betekent dat dit nagenoeg alle overige
       beheertaken stil komen te liggen. Dit om tijdig en adequaat te reageren op meldingen of vragen
       die dan binnen komen. In de praktijk kan de definitieve afhandeling maanden tot een half jaar
       duren.
7.2         Gewenste werkprocessen
7.2.1       Planmatige beheertaken
Eventuele wijzigingen in planmatig beheer worden in aanloop naar een nieuw beleidsplan geformuleerd.
                                                                                            Pagina 20 van 30
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>                                                                                              Organisatie beheer
7.2.2          Operationele beheertaken
De beheergroep Riool wil van het reguliere onderhoudsmanagement naar asset management gaan. Het
doel is om een optimale prestatie uit gebruiksmiddelen, assets, te halen. En dat binnen acceptabele
risico’s en tegen aanvaardbare kosten, gemeten over de gehele levensduur. Het werkproces (jaarcyclus)
moet daarbij aansluiten op de P&C cyclus.
Daarnaast willen we een onderhoudsstrategie opstellen voor diverse onderdelen van het rioolsysteem,
bijvoorbeeld voor de infiltratievoorzieningen.
Infiltratievoorzieningen
Infiltratievoorzieningen zijn een relatief nieuw onderdeel binnen het rioolbeheer (waterketenbeheer),
gekoppeld aan het hemelwaterriool en liggen zo kort mogelijk bij de bron. De belangrijkste functies van
een infiltratievoorziening zijn het bufferen en infiltreren in de bodem van hemelwater. Aan deze aspecten
moet in het beheer dan ook de nodige aandacht besteedt worden, waarbij monitoren van belang is.
Gezien hun functie en de gevolgen van de klimaatontwikkeling, worden infiltratievoorzieningen een
steeds belangrijker onderdeel binnen het totale waterketenbeheer.
Infiltratievoorzieningen zijn er in vele soorten en maten en ook in de ligging is een grote variatie. Dit loopt
van open voorzieningen in het groen tot volledig ondergrondse voorzieningen onder verharding. De
komende jaren wordt aandacht besteed aan het standaardiseren en digitaliseren van de beheergegevens
van infiltratievoorzieningen en de wijze van onderhoud.
Vrijvervalriolering
De vrijvervalriolering willen we op een andere wijze gaan inspecteren en beoordelen. Op dit moment is de
staat van de riolering nog niet overal voldoende in beeld. De komende planperiode wordt verder gewerkt
om dit in beeld te brengen. De afgelopen jaren en ook de komende jaren wordt het inzicht in het areaal
steeds beter. Op basis hiervan kunnen de cyclussen beter worden afgestemd op de onderhoudsbehoefte
(doelmatig beheer). Gevolg kan zijn dat er delen van de riolering zijn waarvan blijkt dat het tijdsinterval
van reiniging kan worden opgerekt naar 15 of 20 jaar in plaats van 10 jaar. Anderzijds moet het
tijdsbestek voor reiniging van zwaar belaste delen bijvoorbeeld teruggebracht worden naar 5 jaar. Het
zelfde geldt ook voor inspecties. Daar waar waarschuwingsmaatstaven dit aangeven, zal eerder
geïnspecteerd moeten worden.
                                                                                                Pagina 21 van 30
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>                                                                                              Organisatie beheer
7.3            Eigen buitendienst
De gemeente heeft de beschikking over een eigen buitendienst. Deze eigen buitendienst voert de
volgende taken uit met betrekking tot het rioolbeheer.
Incidenteel
         Kleinschalige reparaties
         Inzet bij wateroverlast
         Oplossen verstoppingen (daar waar nodig aangevuld door externen indien groter materieel
          vereist is).
         Klachtafhandeling
         Piketdienst
Structureel
         Kolken reinigen (deels aangevuld door kolkenreiniging derden d.m.v. raamovereenkomst
          kolkenreiniging)
         eerstelijns afhandeling meldingen / onderhoud drukriolering
         Inspecteren en spoelen eindputten
7.4            Contracten
Vrijvervalriolering
Het uitvoeren van de inspecties en instandhoudingswerkzaamheden (verhelpen kleinschalige klachten)
van de vrijvervalriolering wordt uitbesteed aan derden. De vervangingen, reparaties, renovaties en de
relining van riool wordt meegenomen in de wijkgericht aanpak (projecten).
Gemalen, bergbezinkbassins en IBA’s
De werkzaamheden aan gemalen, IBA’s en bergbezinkbassins zijn middels een uitvoeringsovereenkomst
ondergebracht bij het Waterschapsbedrijf Limburg (WBL). De werkzaamheden van het WBL bestaan in
hoofdzaak uit reinigen, een objectenronde en periodiek onderhoud.
-    Gemalen en bergbezinkbassins
     In de gemalen worden de kelders gereinigd, in de bergbezinkbassins worden alleen de putten van de
     leidingpompen gereinigd. Tijdens de objectenronde worden de bedrijfsuren en de opgenomen
     stromen van pompen in een logboek genoteerd. Tevens vind een visuele inspectie van de put plaats.
     Tijdens het periodiek onderhoud vinden in hoofdlijnen de volgende werkzaamheden plaats. Pompen
     inspecteren, visuele inspectie hijskettingen, afsluiters en niveaumeting, visuele inspectie van de
     schakelkast en een capaciteitsmeting van het gemaal (mits er een afsluiter aanwezig is in het
     gemaal). De elektrische schakelkasten worden uitgevoerd conform NEN3140.
-    IBA’s
     Bij de IBA’s vindt preventief onderhoud plaats bestaande uit reinigen putten, visuele controle van
     putten en besturingskast. In de putten worden cruciale onderdelen op werking gecontroleerd. Indien
     noodzakelijk worden de gebruikers aangesproken op het lozingsgedrag. In bijlage 2 is weergegeven
     wat wel en wat niet in de IBA geloosd mag worden.
Kolken
Het kolken reinigen wordt voor het grootste gedeelte uitgevoerd door de eigen buitendienst. De lijngoten
(in centrum) en zandvangers/roostergoten worden via raamovereenkomst door deren uitgevoerd
(evenals een deel van de gewone kolken). De kolken en lijngoten worden twee maal per jaar gereinigd.
De reiniging vindt plaats in april (einde strooiseizoen) en november (einde periode bladval).
                                                                                                Pagina 22 van 30
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>Organisatie beheer
 Pagina 23 van 30
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>                                                                            Verschillen voorgaand beheerplan
8            Verschillen voorgaand beheerplan
De verschillen met het voorgaand beheerplan zijn in onderstaande opsomming weergegeven:
      De wet- en regelgeving is aangepast naar de actualiteit.
      Actualisatie areaal omvang
      De zorg voor het stedelijk afvalwater, afvloeiend hemelwater en grondwater is niet alleen binnen
       de gemeente aan de orde. Daarom is het ook belangrijk om samen te werken met omliggende
       gemeenten en andere beheerders zoals het waterschap.
                                                                                             Pagina 24 van 30
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>                                                         Bijlage 1: Functionele eisen, maatstaven en meetmethoden
Bijlage 1: Functionele eisen, maatstaven en
              meetmethoden
Deze doelen-functionele eisen-maatstaven-meetmethoden (dofemame)-tabel is nog in ontwikkeling.
Maatstaven verschuiven van theoretisch naar praktisch, zodat deze meer aansluiten bij wat burgers en
bedrijven in de praktijk ervaren. De komende periode ontwikkelen we de maatstaven door en beoordelen
we ze op bruikbaarheid.
                                                                                               Pagina 1 van bijlagen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>Bijlage 1: Functionele eisen, maatstaven en meetmethoden
                                      Pagina 2 van bijlagen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>Bijlage 1: Functionele eisen, maatstaven en meetmethoden
                                      Pagina 3 van bijlagen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>                                    Bijlage 2: Lozingsvoorwaarden IBA’s
Bijlage 2: Lozingsvoorwaarden IBA’s
                                                    Pagina 4 van bijlagen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>