<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Beheerplan Groen & Bomen
2023 – 2032
Gemeente Roermond
Postbus 900
6040AX Roermond
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Verantwoording
Titel        : Beheerplan groen & bomen
             : Gemeente Roermond
Datum        : februari 2023
Auteur(s)    : Gemeente Roermond
                                                       ,
                                        Pagina 2 van 24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Inhoudsopgave
Samenvatting ................................................................................................................................4
1       Inleiding.........................................................................................................................5
1.1     Aanleiding en doelstellingen.............................................................................................................................5
1.2     Leeswijzer ........................................................................................................................................................6
2       Areaal............................................................................................................................7
2.1     Omvang areaal.................................................................................................................................................7
3       Specifiek beleid en wetgeving.......................................................................................9
3.1     Bomenplan gemeente Roermond ....................................................................................................................9
3.2     Groenvisie Roermond ......................................................................................................................................9
3.3     Wettelijke zorgplicht (VTA) ...............................................................................................................................9
3.4     Gewasbeschermingsmiddelen .......................................................................................................................10
3.5     Wet natuurbescherming .................................................................................................................................10
4       Kwaliteit.......................................................................................................................11
4.1     Visueel............................................................................................................................................................11
4.2     Technisch .......................................................................................................................................................11
5       Huidige situatie ...........................................................................................................12
5.1     Huidige kwaliteit .............................................................................................................................................12
5.2     Huidige budgetten ..........................................................................................................................................13
5.3     Investeringsplanning ......................................................................................................................................13
5.4     Toekomstvisie ................................................................................................................................................13
6       Onderhoudsscenario’s ................................................................................................16
6.1     Algemeen .......................................................................................................................................................16
6.1.1   Betekenis voor groenvoorzieningen ...............................................................................................................17
6.2     Reguliere onderhoudskosten .........................................................................................................................18
6.3     Achterstallig onderhoud..................................................................................................................................18
6.4     Vervangingen/renovaties................................................................................................................................19
6.4.1   Grootschalige renovatie van bomen en heesterbeplantingen. ......................................................................19
6.4.2   Kleinschalige renovatie ..................................................................................................................................20
6.5     Conclusie........................................................................................................................................................20
7       Organisatie beheer .....................................................................................................21
7.1     Huidige beheerorganisatie .............................................................................................................................21
7.1.1   Huidige werkprocessen ..................................................................................................................................21
7.1.2   Planmatige Beheertaken: ...............................................................................................................................21
7.1.3   Operationele beheertaken..............................................................................................................................22
7.2     Gewenste werkprocessen ..............................................................................................................................23
7.3     Eigen buitendienst..........................................................................................................................................23
8       Verschillen tussen 2017 en 2022................................................................................24
                                                                                                                                                          Pagina 3 van 24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Samenvatting
Groen en bomen zijn veelal beeldbepalend in het karakter van de openbare ruimte en ook voor
de waardering die gegeven wordt aan het onderhoud. Dit maakt de wijze waarop groen en
bomen beheerd worden van extra belang. De beheerplannen Groenvoorzieningen en Bomen
zijn samengevoegd tot één beheerplan Groen en Bomen. Het areaal van dit beheerplan betreft
alle openbare groenvoorzieningen (bomen, beplantingen, gazons, bermen etc.) in beheer bij
cluster BOR (Beheer Openbare Ruimte). Voor Bos & Natuur bestaat een apart beheerplan.
De huidige onderhoudskwaliteit (beeldkwaliteit) van de groenvoorzieningen is over het
algemeen redelijk tot goed. In de afgelopen jaren is de vitaliteit van beplantingen verbeterd door
gericht slechte beplanting te vervangen. Ondanks deze vooruitgang blijft verbetering van
vitaliteit een aandachtpunt. Ook andere aandachtspunten, zoals de klimaatontwikkelingen of
invasieve exoten, zijn in beeld gebracht.
Ook financieel is het groenbeheer zeker een aandachtspunt. Naast de kosten voor de
verbetering van de vitaliteit van de beplanting zijn er de onderhoudskosten voor het groen.
Vanaf 1-1-2022 wordt het onderhoud van de drie integrale contracten voor groenonderhoud en
reiniging voor onbepaalde tijd uitgevoerd door Groen en Doen. Groen en Doen is een B.V. met
als enige aandeelhouder de gemeente Roermond. Voor de overige contracten van groen,
onderhoud van bomen, maaien bermen, onderhoud vaste planten, stedelijke begrazing en
bestrijding van eikenprocessierupsen is Groen & Bomen financieel sterk afhankelijk van de
aanbestedingsresultaten van deze raamcontracten. Kenmerkend voor Groen is dat gewerkt
wordt met levend materiaal dat snelle onderhoudscyclussen met zich meebrengt. Onvoldoende
onderhoud resulteert al snel in het oplopen van achterstanden en kapitaalsvernietiging met
weer extra kosten om die weg te kunnen werken.
Een ander kenmerk van de beheergroep Groen & Bomen is dat veel onderhoudsvervangingen
vanuit de reguliere budgetten gebeuren. Hierin is doorontwikkeld waardoor groen beter dan
voorheen meegenomen wordt in de integrale onderhoudsprojecten. Daarnaast blijven
kleinschalige renovaties onmisbaar voor Groen & Bomen.
In de organisatie van het beheer is ook bij Groen & Bomen de verdeling tussen planmatig en
operationeel beheer van belang. Gegeven de snelheid van veranderingen in het areaal is goed,
structureel in de organisatie ingebed, gegevensbeheer essentieel om digitaal, data gestuurd en
planmatig te kunnen werken via de raamcontracten. Het proces gegevensbeheer wordt in 2023
opnieuw vormgegeven. Verantwoordelijkheden worden in kaart gebracht en daarna
geïmplementeerd in de organisatie.
                                                                                                   Pagina 4 van
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>                                                                                        Inleiding
1             Inleiding
1.1      Aanleiding en doelstellingen
Voor u ligt het nieuwe beheerplan groen inclusief bomen voor openbare ruimte van de
gemeente Roermond. Overige terreinen in eigendom van de gemeente zoals begraafplaatsen,
sportcomplexen, maar ook groen op andere gemeentelijke eigendommen zoals braakliggende
(groene) terreinen maken geen onderdeel uit van dit beheerplan. Dit beheerplan maakt
onderdeel uit van de beheerplannen reeks voor het uitvoeren van het beheer en onderhoud van
de gehele openbare ruimte. Voor begrippen, definities en overige zaken geldend voor alle
beheergroepen wordt verwezen naar het algemene deel uit deze reeks.
In onderstaande tabel is de opbouw van de reeks weergegeven. Groen gearceerd is de locatie
van het beheerplan groen inclusief bomen in de reeks weergegeven.
Tabel 1: Plaats in beheerplannenreeks
 Beheerplannenreeks         Titel
 Deel 1                     Algemeen
 Deel 2                     Verhardingen
 Deel 3                     Kunstwerken
 Deel 4                     Riolering
 Deel 5                     Havens & Waterpartijen
 Deel 6                     Verkeer
 Deel 7                     Groen & Bomen
 Deel 8                     Bos & Natuur
 Deel 9                     Reiniging
 Deel 10                    Verlichting
 Deel 11                    Inrichtingselementen
 Deel 12                    Spelen
 Deel 13                    Begraafplaatsen
 Deel 14                    Sportlocaties
 Deel 15                    Kunstobjecten
 Deel 16                    Ondergronds
De beheerplannen zijn een gedetailleerde uitwerking per beheergroep vanuit de in de
Kadernota Beheer opgestelde kaders. De beheerplannen hebben tot voornaamste doelen:
1.       Het in beeld brengen van het areaal.
2.       De te verwachtte kosten voor beheer en onderhoud in de komende jaren
3.      Het kwaliteitsniveau waaraan het beheer moet voldoen relateren aan de verschillende
        gedefinieerde onderhoudsscenario’s
4.       De inrichting en toekomstvisie van het beheerproces.
                                                                                          revisie
                                                                                 Pagina 5 van 24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>                                                                                             Inleiding
1.2     Leeswijzer
Hoofdstuk 2 omschrijft het areaal, waarna het beleid en wet- en regelgeving specifiek voor de
beheergroep wordt omschreven in hoofdstuk 3. Vervolgens gaat hoofdstuk 4 in op de normering
van de kwaliteit en beschrijft hoofdstuk 5 de huidige situatie. In hoofdstuk 6 wordt aandacht
geschonken aan de opgestelde onderhoudsscenario’s. Hoofdstuk 7 gaat in op de organisatie
van de beheergroep. Als laatste worden in hoofdstuk 8 de verschillen met het voorgaand
beheerplan in kaart gebracht.
                                                                                               revisie
                                                                                      Pagina 6 van 24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>                                                                                                             Areaal
2               Areaal
2.1       Omvang areaal
Het betreft alle openbare groenvoorzieningen (bomen, beplantingen, gazons, bermen etc.)
binnen de gemeente Roermond, in beheer bij cluster BOR (Beheer Openbare Ruimte).
Voor het in beeld brengen van de arealen is gebruik gemaakt van de groenarealen afkomstig uit
het beheerprogramma GBI. De arealen van de bomen zijn afkomstig uit het boombeheerpakket
Digitree. De arealen zijn actueel en betrouwbaar. Betrouwbaar houden vergt blijvend aandacht.
In onderstaande tabel 2 is een samenvatting weergegeven van de arealen per structuurgebied.
Tabel 2: Arealen per structuurgebied 2022
                                   Binnen-                  Bijzondere   Bedrijven    Industrie-  Buiten
 Element               eenheid               Woongebied                                                        Totaal
                                     stad                    Locaties    terrein        gebied    gebied
 Bomen                 St               206       18.992            842         1.066        371       6.020        27.497
 Heesters              M2             1.962      242.803         9.580          9.799      3.563       1.251      268.958
 Vaste planten         M2             1.548         2.531        2.969                                                7.048
 Gazons                M2             4.486      586.487        67.633        16.173                  28.440      703.219
 Ext. Gras /berm       M2               661      391.202        14.283       107.538      36.183     648.636    1.198.503
 Stadsbegrazing        M2                        213.077                        7.710                 14.405      235.192
 Hagen                 M1               313        18398          1013            610         72        3274         23680
 Bosplantsoen          M2                        177.549         9.212        20.334      13.718     100.932      321.745
 Sloten                M1                           3.874                       2.522      2.358      38.303        47.057
Globaal vergelijken van de areaal gegevens uit 2016 en 2022 laat zien dat de oppervlakte van
het groenareaal enigszins afgenomen is (zie tabel 2a). Exact de oorzaken bepalen is niet
mogelijk. Oorzaken kunnen o.a. zijn, verkoop van groen, bouwactiviteiten waarvoor groen is
verdwenen maar ook tijdelijk ontbreken van beheergegevens in het beheersysteem door
projecten in uitvoering waarvan het groen door derden aangelegd en ook tijdelijk onderhouden
wordt.
 Tabel 2a: Verschillen totale areaal per element 2016-2022
 Element                     eenheid Totaal 2016        Totaal 2022       verschil    % verschil
 Bomen                       St                27.460            27.497            37         0,13%
 Heesters                    M2               294.486           268.958       -25.528        -8,67%
 Vaste planten               M2                 3.506              7.048        3.542      101,03%
 Gazons                      M2               763.321           703.219       -60.102        -7,87%
 Ext. Gras /berm             M2             1.174.624         1.198.503        23.879         2,03%
 Stadsbegrazing              M2               234.144           235.192         1.048         0,45%
 Hagen                       M1                22.602             23680          1078         4,77%
 Bosplantsoen                M2               346.498           321.745       -24.753        -7,14%
 Sloten                      M1                47.037            47.057            20         0,04%
 Totaal areaal excl. bomen                  2.886.218         2.805.402       -81.117        -2,80%
                                                                                                             revisie
                                                                                                    Pagina 7 van 24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>                                                                                           Areaal
Duidelijk is wel dat de afgelopen jaren het areaal hoogwaardige beplanting procentueel flink is
toegenomen o.a. door de reconstructie van het Munsterplein en Park Hattem. Naast aandacht
voor dit soort accentbeplanting is biodiversiteit en duurzaamheid steeds meer een belangrijk
afwegingskader in onderhoud, reconstructie en aanleg van groen. Deze verduurzamingstrend is
al zichtbaar in de afname van het areaal van intensief onderhouden grasvegetaties en de
areaaltoename van extensievere vormen van beheer van gras in de afgelopen jaren.
                                                                                           revisie
                                                                                  Pagina 8 van 24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>                                                                           Specifiek beleid en wetgeving
3             Specifiek beleid en wetgeving
3.1       Bomenplan gemeente Roermond
Het vigerend beleid en beheer voor de bomen is opgenomen in Bomenplan gemeente
Roermond, beleid en beheer in de periode 2012-2024. De inhoud van dit plan is gericht op het
werken volgens de methode Planmatig Boombeheer. Het planmatig uitvoeren van onderhoud
leidt tot een efficiënte aanpak.
In het bomenplan zijn regels opgenomen over bomenkap en bijbehorende compensatie.
Roermond kent een uitgebreide regelgeving voor het kappen van bomen, zowel bij particulieren
als op haar eigendommen. Hierin is slechts deels onderscheid gemaakt tussen monumentale-
en reguliere bomen. De bijbehorende compensatieregeling behelst een jaarlijkse uitbreiding van
40 bomen van het gemeentelijk areaal. In de afgelopen jaren is gebleken dat het aantal
geweigerde vergunningen nihil is. Door eenmalige projecten zoals ‘de Groene Estafette (1
miljoen bomenplan) en het beplanten van een aangekocht perceel is het behalen van de
compensatiedoelstelling verbeterd.
Gezien de hoeveelheid bomen in slechte groeiplaatsen en de beperkte beschikbare ruimte
binnen bestaande profielen in het stedelijk gebied, blijft de wenselijkheid van de
compensatieregeling discutabel. Daarom wordt geadviseerd om de kap- en
compensatieregeling voor bomen te herzien.
3.2       Groenvisie Roermond
De Groenvisie richt zich primair op het stedelijk groen en geeft daarbij weer hoe dit behouden,
ontwikkeld en opgewaardeerd kan worden. Roermond zet daarbij in op duurzame
groenstructuren voor de openbare ruimte, structuren die aantrekkelijk zijn en zo robuust dat ze
voor lange tijd bijdragen aan een aantrekkelijk een gezonde leefomgeving. Landschappelijke
structuren willen we herkenbaar maken waardoor identiteit en herkenbaarheid van de gemeente
worden vergroot.
In de toekomst wordt bij aanleg en in het beheer bewust omgegaan met de groeimogelijkheden
van een te planten boom. Het is fysiek onmogelijk om overal waar bomen gewenst zijn ook
optimale groeiplaats te realiseren. De bomen die hier geplant worden kennen daarom een
kortere levenscyclus. Op de plaatsen waar wel een optimale groeiplaats mogelijk is krijgen
bomen de kans om uit te groeien tot monumenten. Onderbeplanting krijgt een attractieve en
ecologische invulling. Een duidelijke ambitie van Roermond is het inzetten op dak- en
gevelgroen, groen in relatie tot bebouwing, in de Groenvisie groene architectuur genoemd.
Om dit alles te bereiken zijn wensbeelden en spelregels bepaald waarbij de bovengenoemde
thema’s aan bod komen. Daarin zijn keuzes gemaakt die invloed hebben op de (her)inrichting
van de openbare ruimte. Uitvoer hiervan loopt via diverse kanalen, cruciaal daarbij is
herinrichting op het einde van de levensduur. Daarnaast wordt ingezet op inpassing middels
nieuwe fysieke ontwikkelingen en het opstarten van losse projecten.
3.3       Wettelijke zorgplicht (VTA)
De gemeente heeft als beheerder en eigenaar een wettelijke zorgplicht met als doel een veilig
en vitaal bomenbestand. Voor bomen is de VTA boomcontrole van kracht, een landelijk
(juridisch) geaccepteerde vorm van boomcontroles. VTA staat voor Visual Tree Assessment.
Het woord visual geeft aan dat de inspectie plaats vindt naar uiterlijk waarneembare
kenmerken.
                                                                                                  revisie
                                                                                        Pagina 9 van 24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>                                                                           Specifiek beleid en wetgeving
De doelstelling is vitaliteit en veiligheid van bomen te waarborgen. Belangrijk is regelmatig te
controleren en te registreren en op basis van de bevindingen maatregelen te nemen. Op deze
wijze blijven bomen veilig en vitaal en worden schades en aansprakelijkheidstelingen zo veel
mogelijk voorkomen.
3.4       Gewasbeschermingsmiddelen
Chemische bestrijding van ziekten, plagen en onkruid is wettelijk flink aan banden gelegd. Nog
wettelijk toegestane chemische of biologische bestrijdingsmiddelen van ziekten en plagen
liggen maatschappelijk steeds meer onder het vergrootglas. Alternatieve bestrijdingsopties zijn
vaak minder effectief en/of het resultaat is ongewis of vergt meer tijd. Overlast kan relatie
hebben met volksgezondheid bijv. bij eikenprocessierups- en bereklauw bestrijding. Een
belangenafweging over bestrijdingsmethoden, maar ook op welke locaties bestrijding
plaatsvindt, is nodig. Niet alle overlast kan voorkomen worden.
De gemeente gebruikt geen bestrijdingsmiddelen tegen ongewenste kruiden, exoten en ziekten
en plagen in het groenonderhoud. Buitenproportionele overlast waar alternatieven onvoldoende
soelaas bieden kan een uitzondering zijn, maar altijd binnen wettelijk toegestane kaders. De
overlast van de eikenprocessierups bestrijden we preventief met een biologisch afbreekbaar
middel vanwege de relatie met de volksgezondheid.
3.5      Wet natuurbescherming
De gemeente voert het werk uit binnen de kaders die de wet natuurbescherming stelt. De Wet
Natuurbescherming gaat op in de Omgevingswet, waarschijnlijk samen met andere regels voor
de fysieke leefomgeving. De verwachting is dat Wet Natuurbescherming zonder grote
beleidswijzigingen opgenomen wordt in de Omgevingswet. De huidige invoeringsdatum van de
Omgevingswet is 1 februari 2024.
Binnen de huidige wetgeving kan gewerkt worden met gedragscodes waarin wordt omschreven
hoe gewerkt moet worden in de nabijheid van beschermde dier en plantsoorten. De gemeente
Roermond maakt gebruik van de goedgekeurde gedragscodes.
                                                                                                  revisie
                                                                                       Pagina 10 van 24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>                                                                                                                  Kwaliteit
4              Kwaliteit
De visuele – en de technische kwaliteit van groenvoorzieningen is onlosmakelijk met elkaar
verbonden. Hiertussen is een sterke verwevenheid.
4.1       Visueel
De visuele kwaliteit van groenvoorzieningen heeft voornamelijk betrekking op de thema’s
schoon en heel. Het zegt iets over hoe de burger het groen ervaart (belevingswaarde). Voor
een objectieve beoordeling van de visuele kwaliteit wordt gebruik gemaakt van de CROW
Kwaliteitscatalogus openbare ruimte 2018 (CROW publicatie 380).
Onderstaand zijn de gedefinieerde standaard onderhoudsniveaus op objectniveau uit de CROW
kwaliteitscatalogus kort weergegeven.
Tabel 3: Standaard onderhoudsniveaus CROW Kwaliteitscatalogus
  Code     Waardering                Omschrijving
   A +     Zeer goed                 Nagenoeg ongeschonden (opleveringskwaliteit)
   A       Goed                      Mooi en comfortabel
   B       Voldoende                 Functioneel
   C       Matig                     Onrustig beeld, discomfort of enige vorm van hinder
                                     Kapitaalvernietiging, uitlokking van vernieling, functieverlies, juridische
   D       Te slecht / achterstallig
                                     aansprakelijkstelling of sociale onveiligheid
Bron: Kwaliteitscatalogus openbare ruimte 2013, landelijke standaard voor visuele onderhoudskwaliteit
4.2       Technisch
De technische kwaliteit van groenvoorzieningen heeft voornamelijk betrekking op de thema’s
functioneel, vitaal en veilig. Om groenvoorzieningen vitaal en veilig in stand te houden zonder
dat de functie verloren gaat is planmatig technisch beheer essentieel. Hierdoor wordt de
gebruikswaarde van de groenvoorzieningen in stand gehouden. Het doel is een zo vitaal
mogelijke beplanting te behouden op een duurzame wijze.
Voor een objectieve beoordeling van de technisch kwaliteit wordt ook gebruik gemaakt van de
CROW Kwaliteitscatalogus openbare ruimte 2018 (CROW publicatie 380).
Voor de technische kwaliteit van bomen wordt daarnaast gebruik gemaakt van de normen en
richtlijnen welke zijn opgenomen in de VTA (Visual Tree Assessment) boomcontrole
systematiek.
                                                                                                                    revisie
                                                                                                          Pagina 11 van 24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>                                                                                            Huidige situatie
5               Huidige situatie
5.1        Huidige kwaliteit
Binnen het beheerplan Groen & bomen is zowel sprake van visuele- als technische kwaliteit.
Visuele kwaliteit
De visuele kwaliteit is over het algemeen goed ten opzichte van het kwaliteitsniveau zoals
vastgelegd. De visuele kwaliteit wordt grotendeels gewaarborgd via de onderhoudscontracten
en de controle op de werkzaamheden.
Technische kwaliteit
In de afgelopen 5 jaar zijn in grootschalige, integrale projecten slecht en/of niet functionele
beplanting en bomen vervangen. Ook kleinschalig zijn een behoorlijk aantal niet vitale
groenvoorzieningen vervangen waarbij ook aandacht is besteed aan klimaatbestendigheid,
duurzaamheid en vergroten van de biodiversiteit. Eisen waaraan moet worden voldaan zijn o.a.
vastgelegd is de T.I.R. 2022 (Technische Inrichtingseisen Roermond). De technische kwaliteit,
ook wel vitaliteit van beplantingen, is bepaald aan de hand van inspecties. In 2016 en 2022 is
het percentage kwalitatief niet vitale beplanting per type beplanting in beeld gebracht.
Onderstaand is het resultaat weergegeven:
.
Tabel 4: Resultaten inspecties groenvoorzieningen 2016 en 2022
                             Totale       Totale     Percentage    Percentage    Hoeveelheid     Hoeveelheid
                    Een-
   Type beplanting        hoeveelheid  hoeveelheid    niet vitaal  minder vitaal minder vitaal   minder vitaal
                    heid
                             2016         2022          2017          2022          2016             2022
  Bomen            st           27.460       27.497            10%         8,0%         2.746            2.200
  Bosplantsoen     m2         346.498      321.745              5%         3,0%       17.325             9.652
  Heesters         m2         294.486      268.958             12%       10,0%        35.338            26.896
  Vaste planten    m2            3.506        7.048             2%         2,0%             70             141
  Hagen            m1           22.602       23.680             2%         2,0%            452             474
  Gazon            m2         763.321      703.219              1%         5,0%         7.633           35.161
De resultaten van de inspecties (tabel 4) laten zien dat op de onderdelen bomen, bosplantsoen
en heesterbeplanting de vitaliteit verbeterd is t.o.v. 2016
Bij de bomen is momenteel 8 % niet vitaal. Het percentage niet vitale bomen is de afgelopen 5
jaar afgenomen met 2%. In bomenprogramma’s en andere (integrale) projecten zijn
groeiplaatsen verbeterd en nieuwe goede groeiplaatsen gerealiseerd. Vitaliteit is een van de
factoren die de noodzaak tot vervanging bepalen. De beheergroep groen kan de vervanging
van niet vitale bomen beperkt sturen omdat zij vaak afhankelijk zijn van projecten van andere
disciplines. Bomen kennen een sterke relatie met hun omgeving en het aspect veiligheid. De
veiligheid van de bomen wordt geborgd via de VTA-inspecties. Uitvoering van technisch
noodzakelijke maatregelen / vervangingen zijn soms niet mogelijk door tegenstrijdige belangen
en hierdoor soms ontbrekend draagvlak.
Bij intensief beheerde beplanting (heesters en vaste planten) en ook bij bosplantsoen is het
percentage niet vitale beplanting afgenomen met 2 %. Bij voldoende beschikbaarheid van
middelen binnen de beheergroep groen wordt niet verwacht dat het percentage niet vitale
beplanting weer toeneemt. Kleinschalige vervangingen blijven noodzakelijk.
                                                                                                     revisie
                                                                                         Pagina 12 van 24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>                                                                                         Huidige situatie
Het percentage kwalitatief ondermaatse gazons is toegenomen met 4 %, veelal door het
gebruik en soms misbruik van gazons bij allerlei werkzaamheden in de openbare ruimte (bijv.
kabels en leidingwerk) of door derden (bijv. bij bouwwerkzaamheden).
Gebrekkig herstel vaak door ontbrekende afspraken met uitvoerende partijen, maar zeker ook
gebrek aan toezicht en handhaving zijn hier mede debet aan.
Ook voor ondergrondse groeiruimte van bomen in gazons heeft dit vaak grote, negatieve
gevolgen zoals directe verdichting van de bodem (groeiruimte voor bomen). Op termijn wordt dit
zichtbaar door teruglopende vitaliteit en kortere levensverwachting van bomen en brengt dit
grote extra kosten mee voor in principe onnodige, voortijdige vervanging van bomen.
5.2      Huidige budgetten
De beschikbare middelen voor onderhoud van groenvoorzieningen zijn verdeeld over een
aantal kostenplaatsen in de begroting. Met de beschikbare budgetten onderhouden we bomen,
heesterbeplantingen, vaste kruidachtige beplanting en grasvegetaties, ook bestrijden we
eikenprocessierupsen en op kleine schaal Japanse duizendknoop. In de kadernota worden de
in de begroting beschikbare budgetten getoetst aan landelijke kengetallen.
Uitgezonderd grootschalige vernieuwing van groen binnen projecten gebeuren alle overige
vervangingen van groen kleinschalig uit het restant van de reguliere middelen nadat alle kort
cyclische onderhoudswerkzaamheden via de onderhoudsbestekken zijn betaald en kennen een
jaarlijkse wisseling in omvang. Gezien de huidige marktsituatie wordt verwacht dat het
indexeringspercentage in de komende jaren hoog zal zijn. Noodzakelijke tussentijdse bijstelling
van budgetten zal via de BURAP gevraagd worden.
5.3      Investeringsplanning
De jaarlijkse vervanging van niet vitale bomen en verbetering van groeiomstandigheden van te
behouden bomen verloopt via het bomenprogramma. Hiervoor is jaarlijks € 100.000
beschikbaar. Deze middelen zijn in de investeringsplanning opgenomen, maar niet geïndexeerd
terwijl de materiaalkosten en uurlonen toegenomen zijn in de afgelopen 5 jaar. De gemiste
indexering over de afgelopen 5 jaar bedraagt 35,8 %. Het budget voor het bomenprogramma
dient verhoogd te worden om hetzelfde tempo voor verbeteringen en vervangingen aan te
kunnen houden. Op basis van ervaring wordt geschat dat het opgehoogde budget dan
voldoende is om jaarlijks de meest dringende situaties aan te pakken. Hierin is geen rekening
gehouden met onvoorziene uitval van delen van het areaal, meestal door ziekten.
5.4      Toekomstvisie
De belangrijkste functies van openbaar groen hebben betrekking op sport, spel, ontmoeting,
recreëren, luchtkwaliteit, klimaatadaptatie, afscherming, ecologie en zo meer. Het beheer moet
deze functies in stand houden en liefst verbeteren. De wijze van onderhoud van de openbare
ruimte is constant in ontwikkeling, het is belangrijk dit te volgen en te gebruiken als deze
verbeteringen met zich meebrengen.
De beheergroep Groen & Bomen kenmerkt zich vooral doordat gewerkt wordt met levend
materiaal. Dit brengt ook snelle onderhoudscyclussen met zich mee. Bijvoorbeeld het in stand
houden van de beeldkwaliteit voor gazon kan wekelijks maaien vergen. Belangrijk hierin is dan
ook de samenhang tussen aanleg en onderhoud en de afweging aan welke functies de
betreffende groenvoorziening moet voldoen nu en in de toekomst. Zo leent niet al het groen
zich voor wateropvang of spelen. Steeds vaker wordt de combinatie gezocht met andere
gebruikers van de openbare groene ruimte.
In de te maken afwegingen bij de inrichting en onderhoud van groen is duurzaamheid en
vergroten biodiversiteit steeds belangrijker. Het beeld verschuift mede hierdoor plaatselijk van
                                                                                                  revisie
                                                                                       Pagina 13 van 24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>                                                                                      Huidige situatie
‘strak aangeharkt’ naar een meer natuurlijk beeld. Binnen het veranderende beheertype blijft de
hiervoor vastgestelde onderhoudskwaliteit uitgangspunt.
In lijn met de Groenvisie is en wordt voor de vervanging van bomen rekening gehouden met de
te verwachten levensduur van een geplante boom in relatie tot zijn groeiplaats. Ook planten we
een grotere diversiteit in boomsoorten, streven we naar minder versnippering van groen in
wijken en betere landschappelijke inpassing van wadi’s.
In de afgelopen jaren is op een aantal zichtlocaties waar veel mensen komen (bijv. Munsterplein
en park Hattem) kwalitatief hoogwaardig groen aangelegd. Waar kansen zich voordoen
benutten we deze.
Het aantal niet vitale bomen, bosplantsoenen en heesters is verminderd maar blijft wel een
aandachtspunt. Een minpunt is de afgenomen kwaliteit van gazons. Meer sturing op het gebruik
van gazons tijdens inrichtings- en bouwwerkzaamheden is noodzakelijk voor
kwaliteitsverbetering.
Een wenselijke ontwikkeling voor de komende jaren is het verbeteren van biodiversiteit door het
omvormen van gazons zonder duidelijke gebruiksfunctie naar een extensief te onderhouden
kruidenvegetatie. Hiervoor dienen eerst beleidsmatige kaders vastgesteld worden. Voor
uitvoering is projectmatige aansturing nodig.
Binnen (integrale) projecten is en blijft het uitgangspunt minimaal het aanwezige areaal groen te
behouden. We streven naar uitbreiding van het groenareaal en kwaliteitsverbetering o.a. door
kansen voor vergroening te benutten waar mogelijk.
Klimaatontwikkeling
Bij groen en bomen wordt de toekomst niet alleen bepaald door ruimtelijke of technologische
ontwikkelingen maar ook door de ecologische en klimatologische omstandigheden. Deze
ontwikkelingen en de gevolgen daarvan kennen een hoge mate van onvoorspelbaarheid, wat in
de kostenberekeningen van het beheer en onderhoud voor groen dan ook meer onzekerheid
met zich meebrengt dan bij andere beheergroepen.
Zo hebben klimatologische veranderingen een directe invloed op het groenareaal. Enerzijds ligt
verdroging van beplanting steeds meer op de loer terwijl anderzijds de verhoging van de
temperatuur kan leiden tot een langer groeiseizoen. In de keuze van type beplanting moet dan
rekening gehouden worden met het risico op verdroging. Ruigere en meer natuurlijke vegetaties
zijn beter in staat om zich aan te passen aan deze veranderingen en dragen actief bij aan
natuurlijke bestrijding van ziekte en plagen. Niet alleen droogte maar ook overvloedige regenval
vormt een potentiële bedreiging.
Ondanks keuzes voor een meer droogte bestendige beplanting blijft door de langere droge
periodes watergeven plaatselijk noodzakelijk. De kosten hiervoor zien we de laatste jaren
toenemen. Door het realiseren van duurzame groeiplaatsen en het zoveel mogelijk toepassen
van klimaatbestendige beplanting beperken we de gevolgen van klimaatverandering.
Ieder moment maken we kennis met voor ons nieuwe ziekten en plagen die het groenareaal
bedreigen, mede door de veranderende klimatologische omstandigheden. Gezien de relatief
lange levensduur van groenobjecten is vooraf inspelen op deze risico’s onmogelijk. Het
spreiden van risico’s is daarbij de enige oplossing voor de toekomst en een belangrijk
onderdeel van de Groenvisie. Grote diversiteit in beplanting, bij zowel heesters als bomen is
noodzakelijk om een toekomstbestendig areaal op te bouwen. Zelfs dan is (grote) schade door
                                                                                               revisie
                                                                                    Pagina 14 van 24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>                                                                                     Huidige situatie
ziekten en plagen niet te voorkomen. Delen van het areaal kunnen hierdoor onverwachts
uitvallen.
Overige aandachtspunten
Naast ziekten en plagen zijn er diverse invasieve exoten die het groenareaal bedreigen. Met
exoten wordt bedoeld, plant en diersoorten die hier van oorsprong niet voorkomen en zich snel
verspreiden. Mogelijke gevolgen zijn gezondheidsproblemen voor mens en dier, bedreiging voor
ecologie of extra werk in het (gecultiveerde) groen.
Een voorbeeld van een zeer hardnekkige en zeer lastig te bestrijden invasieve exoot is de
Japanse Duizendknoop (JDK). JDK is een landelijk probleem waar veel onderzoek naar gedaan
wordt. Een afdoende bestrijdingsmethode is niet voorhanden. Een inventarisatie van het areaal
JDK op gemeente-eigendom heeft plaatsgevonden. De gemeente Roermond heeft een protocol
voor omgang met JDK in projecten vastgesteld. Beleid op het gebied invasieve exoten zoals
Japanse duizendknoop ontbreekt.
Vooralsnog wordt waar, praktisch, financieel en qua ambtelijke capaciteit mogelijk, gestuurd op
kleinschalige bestrijding en het voorkomen van het uitbreiden van het areaal JDK.
Problematisch is dat veel plekken JDK meerdere eigenaren hebben (bijv. particulieren, diverse
(overheids-)instanties zoals ProRail en het waterschap.
De wijze van bestrijden van de overlast van eikenprocessierups is in ontwikkeling. Gezocht
wordt naar manieren die de aanwezigheid van eikenprocessierupsen en natuurlijke vijanden
meer in balans brengen. Hierdoor vermindert de noodzaak tot preventieve bestrijding. In overleg
met het Roermonds Natuur en Milieu Overleg (RNMO) is gestart met een pilot om in bepaalde
ecologisch belangrijke gebieden vanaf 2022 geen preventieve bestrijding toe te passen en de
natuur zijn werk te laten doen. Sturing naar de gewenste natuurlijke balans is een optie. Een
voorbeeld hiervan is het aanpassen van de inrichting van gebieden ten gunste van natuurlijke
vijanden van de eikenprocessierups. De ontwikkeling van de eikenprocessierups populatie in de
gebieden monitoren we de komende jaren.
In toenemende mate plaatsen particulieren zonnepanelen. Dit levert met enige regelmaat
conflictsituaties op met bomen op openbaar gebied. Schaduwwerking op zonnepanelen is geen
reden voor het kappen of rigoureus snoeien van bomen. Aanvragen om gemeentelijke bomen
te kappen of rigoureus te snoeien zijn de afgelopen jaren toegenomen. Ook ontvangt de
gemeente in toenemende mate aankoopverzoeken voor gemeentelijk groen van derden die hun
gebruiksruimte willen vergroten of bouwplannen hebben waarvoor gemeentelijk groen moet
verdwijnen. Gezien het belang van groen voor de leefbaarheid, klimaat en biodiversiteit, zoals
beschreven in onder meer de Groenvisie en de Duurzaamheidsvisie, wijzen wij dit soort
aankoopverzoeken in principe af. Het maatschappelijk belang gaat in dit soort situaties boven
het individueel belang. Uitgangspunt conform het beleid en coalitieakkoord is dan ook het
huidige areaal in stand houden en waar mogelijk uitbreiden.
De beheergroep Groen & Bomen beschikt over veel gegevens over het in beheer zijnde areaal.
Het is denkbaar dat door een aantal beheer- en onderhoudsgegevens zowel intern als extern
breed (digitaal) te ontsluiten mogelijk een bijdrage geleverd kan worden aan het afnemen van
(eenvoudige) vragen, meldingen en/of klachten. Dit moet wel breder opgepakt worden wil het
voldoende effect sorteren.
                                                                                              revisie
                                                                                   Pagina 15 van 24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>                                                                                               Onderhoudsscenario’s
6                 Onderhoudsscenario’s
6.1        Algemeen
In de kadernota zijn twee onderhoudsscenario’s omschreven die binnen de gemeente
Roermond zijn gedefinieerd. In onderstaande figuur zijn deze 2 scenario’s weergegeven.
Tabel 5: Onderhoudsscenario’s binnen gemeente Roermond
 Onderhoudsscenario      Omschrijving
                         Een sober en verantwoord beheer, gericht op het boven de ondergrenzen van normen blijven
 Kwaliteit Extra
                         waardoor mede risico’s en klachten worden beperkt.
                         Het minimaal nog verantwoorde beheer gelet op zaken zoals veiligheid, voorkomen
 Basiskwaliteit Plus     kapitaalsvernietiging, functionaliteit, ingrijpen bij klachten en op onderdelen verhoogde eisen aan
                         schoon.
                         Het minimaal nog verantwoorde beheer gelet op zaken zoals veiligheid, voorkomen
 Basiskwaliteit
                         kapitaalsvernietiging, functionaliteit, ingrijpen bij klachten en minimale visuele eisen.
Voor alle twee de onderhoudsscenario’s en voor slecht onderhoud, is in onderstaande tabel het
onderhoudsbeeld per structuurgebied gegeven. Het structuurgebied ‘bijzondere locaties’ is niet
opgenomen omdat dit dezelfde onderhoudskwaliteit als ‘woongebied’ heeft.
Tabel 6: Onderhoudsbeelden per structuurgebied
                                  Onderhoudsbeeld per structuurgebied
                                         Woon                        Bedrijven-
                          Binnenstad                Buitengebied     /Industrie-
 Onderhoudsscenario                      Gebied                        terrein
 Kwaliteit Extra              II            III          IV              III
 Basiskwaliteit Plus          II           IV+           IV              IV
 Basiskwaliteit               II            IV           IV              IV
 Aanvullend
 Slecht onderhoud             III           V             V               V
Classificatie per onderhoudsbeeld
Per onderhoudsbeeld en per beheercategorie is in tabel 7, naast het technische onderhoud,
een vertaling gemaakt naar de classificatie in de CROW kwaliteitscatalogus Beeldkwaliteit.
Vanuit de classificatie in de beeldkwaliteitscatalogus zijn de 4 verschillende samenhangende
onderhoudsbeelden voor structuurgebieden gemaakt, genummerd II tot en met V.
Vanaf 2019 is de onderhoudskwaliteit van de openbare ruimte verlaagd van Kwaliteit Extra naar
Basiskwaliteit. Deze verlaging van het onderhoudsscenario had voor Groen & Bomen destijds
kleinschalige gevolgen. Het onderhoudsniveau van parken is nu gelijk aan dat van woonwijken.
Voor bomen is Kwaliteit Extra gehandhaafd gezien het grote belang van goed onderhouden,
vitale bomen voor de leefbaarheid, biodiversiteit en klimaat.
Met de relatietabel worden de hoofdkwaliteiten per beheercategorie als richtlijn aangegeven,
hierbinnen zijn kleine nuanceringen mogelijk. Ook vanuit de systematiek is niet sprake van een
                                                                                                               revisie
                                                                                                    Pagina 16 van 24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>                                                                                                   Onderhoudsscenario’s
absolute gebiedskwaliteit. De beheercategorieën behorend bij de beheergroep Groen & Bomen
zijn ingekleurd. De beheercategorieën voor reiniging zijn niet ingekleurd omdat zij geen
onderdeel uitmaken van het beheerplan Groen & Bomen. In de tabel zijn de
reinigingscategorieën toegevoegd omdat de beeldkwaliteit van de openbare ruimte bepaald
wordt door een evenwichtig totaalbeeld van zowel groen als reiniging. Groen- en
reinigingswerkzaamheden zijn beide opgenomen in dezelfde integrale contracten. Inhoudelijk
komen de niet ingekleurde categorieën aan bod in het beheerplan reiniging.
Tabel 7: Relatietabel onderhoudsbeelden Roermond en CROW kwaliteitscatalogus
                                                                      Onderhoudsbeelden
    Tabel Onderhoudsbeelden II-V
                                                        II           III        IV+           IV          V1
                                                             Classificatie CROW kwaliteitscatalogus
    Beheercategorieën
                                                                           Beeldkwaliteit
    Beplanting heesters extensief                       C            C           C            C          ≤D
    Beplanting heesters intensief                       A            B           B            B          ≤C
    Hagen                                               A            B           B            B          ≤C
    Beplanting kruidachtig intensief                    A            A           A            A           ≤B
                                                                                                                   <= Samenhangend onderhoudsbeeld gebied =>
    Bomen                                               A            A           B            B          ≤C
    Gazon                                               A            B           B            B          ≤C
    Ext. gras /bermen                                   A            B           C            C          ≤D
    Bermsloten                                          A            B           C            C          ≤D
    Zwerfvuil                                           A            B           B            C          ≤D
    Afvalbakken                                         A            B           B            C          ≤D
    Verhardingen (schoon) [1]                           A            B           B            B          ≤C
    Hondenvoorzieningen                                 A            B           B            B          ≤C
    Speelvoorzieningen (schoon)                         A            B           B            C          ≤D
    Kunstwerken (schoon)                                B            C           C            C          ≤D
    Verkeer - statische objecten (schoon)               B            C           C            C          ≤D
    Wegmeubilair (schoon)                               B            C           B            C          ≤D
    Openbare Verlichting (schoon)                       B            C           C            C          ≤D
6.1.1 Betekenis voor groenvoorzieningen
Alle structuurgebieden bevatten groenvoorzieningen. Wat bij het levende areaal van de
beheergroep Groen & Bomen kenmerkend is dat het toepassen van bepaalde
beheercategorieën, bv. beplanting kruidachtig intensief en bomen, altijd een hoge classificatie in
beeldkwaliteit met zich mee brengen en zowel in aanleg als onderhoud een dure
beheercategorie vormen.
1   Onderhoudsbeeld V is zondermeer slecht onderhoud gerelateerd aan de beheercategorie. Dit onderhoudsbeeld met
bijbehorend kwaliteitsniveau veroorzaakt achterstallig onderhoud. De objecten worden niet duurzaam in stand
gehouden waardoor kapitaalsvernietiging ontstaat. [1]
[1] Naast schaalbalken die gaan over de visuele kwaliteit van objecten bevat de CROW kwaliteitscatalogus ook
schaalbalken die zichtbare technische schade classificeren. Deze laatste soort schaalbalken is niet gebruikt voor dit
overzicht, vandaar de vermelding (schoon).
                                                                                                                  revisie
                                                                                                       Pagina 17 van 24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>                                                                                   Onderhoudsscenario’s
Onderhoudsniveaus
Om een zo vitaal en veilig bomenbestand te behouden is een goed onderhoudsniveau
noodzakelijk. Het huidige niveau van onderhoud waarbij bomen in principe 1 keer per 3 jaar
gecontroleerd (VTA) en gesnoeid worden is hiervoor voldoende. Het belang van een vitaal en
goed onderhouden bomenbestand wordt steeds duidelijker door hun positieve bijdrage aan het
stedelijk klimaat en zeker ook aan de biodiversiteit.
Naast een goede en verantwoorde vitaliteit is ook een goed onderhoudsniveau uitermate
belangrijk voor de beleving en gebruikswaarde van groen. Onderhoud van heesterbeplantingen
en linthagen lager dan B niveau (CROW normering) is funest de waardering door gebruikers
van het groen.
6.2      Reguliere onderhoudskosten
Het reguliere onderhoud heeft betrekking op de beheermaatregelen welke jaarlijks moeten
plaatsvinden om de groenvoorzieningen duurzaam in stand te houden. Op basis van de
areaalgegevens is een berekening uitgevoerd met behulp van landelijke kengetallen voor
marktconforme bedragen voor de komende tien jaar, zowel voor de aan Groen en Doen
gegunde contracten als voor de commercieel aanbestede contracten.
6.3      Achterstallig onderhoud
Er is geen achterstalligheid in snoeiwerk aan bomen en heesters. Wel is het zo dat een bepaald
percentage van bomen, bosplantsoen en heesters niet vitaal is. (zie tabel 4; Resultaat
inspecties groenvoorzieningen)
Naast een goed onderhoudsniveau is ook een goede en verantwoorde vitaliteit van de
beplanting uitermate belangrijk voor de beleving en gebruikswaarde van Groen & Bomen. Vanaf
2017 zijn in een aantal grotere, integrale projecten niet vitale heesters en bomen vervangen.
Ook kleinschalig zijn niet vitale heesters en bomen vervangen. Hierdoor is de hoeveelheid niet
vitale bomen, bosplantsoen en heesters afgenomen. Het investeren in kwaliteit is een continu
proces. Vervanging van niet vitale bomen en andere beplanting blijft noodzakelijk.
Bij bomen die niet of minder vitaal zijn hoeft de veiligheid niet in het geding te zijn. Uit
veiligheidsoverwegingen is het niet altijd noodzakelijk om een weinig vitale boom direct te
verwijderen en te vervangen. Slechte vitaliteit, vaak voorkomend uit een gebrekkige groeiplaats,
kan enkel worden opgelost door het vervangen van deze boom met verbetering van de
groeiplaats. Vaak is dit alleen mogelijk in samenwerking met andere beheerdisciplines, zoals
verhardingen en riool. Wel is het zo dat een boom die niet vitaal is en slecht groeit minder
waarde heeft voor biodiversiteit, klimaat en beeld.
Minder vitale bosplantsoenen en heesters hebben een beperkt veiligheidsrisico. Vitaal slechte
beplanting heeft een duidelijke relatie met de beeldkwaliteit van een plantvak. Herstel van vitaal
slechte beplanting is enkel mogelijk door het vervangen hiervan. Het snoeien van bosplantsoen
en heesters wordt op basis van jaarlijkse inspecties uitgevoerd.
Geregeld is een heestervak ook de ondergrondse groeiplaats van een of meerdere bomen.
Bomen hebben meestal een langere levensduur dan heesters. Met andere woorden: heesters
zijn vaak aan het eind van hun levenscyclus als bomen net volwassen zijn en van grote waarde
voor biodiversiteit en klimaat. Het vervangen van heesters door nieuwe heesters onder de
kroonprojectie van een volwassen boom heeft vaak minder kans van slagen. Afhankelijk van de
plaatselijke situatie maken we een keuze uit onderstaande opties:
                                                                                                  revisie
                                                                                        Pagina 18 van 24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>                                                                                  Onderhoudsscenario’s
         1. Heesters vervangen door heesters
         2. Heesters vervangen door gras of kruiden en dus een iets ruiger beeld accepteren
         3. Resterende heesters en andere spontaan opgekomen begroeiing laten staan en
             dus een ruig beeld accepteren
Niet vitale heestervakken met hierin bomen met een slechte vitaliteit vervangen we in zijn
geheel. Vervangende bomen en heesters krijgen in deze nieuwe vakken een nieuwe, goed
ingerichte ondergrondse groeiruimte.
6.4      Vervangingen/renovaties
Het vervangen van groenvoorzieningen en bomen met een slechte vitaliteit verloopt via de
reguliere middelen en via de projectmatige investeringen. Het vervangen of renoveren heeft
betrekking op het vervangen van bomen, groen en overige elementen na een bepaalde
omloopperiode (levensduur). Voor groenvoorzieningen en bomen is sprake van projectmatige of
kleinschalige renovatie. Vervangingskosten van bomen in verharding zijn door dure
groeiplaatsinrichting beduidend hoger dan de kosten voor het vervangen van bomen met een
groene standplaats. Het merendeel van de totale vervangingskosten is nodig voor een beperkt
deel van het areaal. Dit toont ook de noodzaak tot het creëren van synergie aan.
6.4.1 Grootschalige renovatie van bomen en heesterbeplantingen.
Met grootschalige renovatie wordt in deze context bedoeld het projectmatig herinrichten van
straten en/of buurten. Deze worden meestal geïnitieerd vanuit het beheer van riolering en/ of
verhardingen maar kan ook vanuit het groenbeheer komen. Doordat bij een herinrichting
meerdere beheergroepen betrokken zijn komt het regelmatig voor dat vervanging van een
object eerder of later dan de normale afschrijvingstermijn wordt uitgevoerd. Dit maakt ook
duidelijk dat een 100% vitaal areaal niet haalbaar of benodigd is.
Gestreefd wordt om zoveel mogelijk bomen in groen te planten en zo weinig mogelijk in
verharding. Het inrichten van een goede ondergrondse groeiplaats voor bomen in verharding is
duur. Grootschalige vervanging van bomen en heesters wordt per integraal project opgenomen
in de investeringsplanning (begroting). In lijn met de groenvisie sturen we bij herinrichting op
een goed beheerbare inrichting van het plangebied met aandacht voor (bloemrijke) accenten.
Zowel bij bomen als heesters gaat kwaliteit voor kwantiteit.
Bomen
Vaak is vervanging van bomen ook niet mogelijk zonder tegelijkertijd grote(re) ingrepen aan
bijvoorbeeld riolering en verharding uit te voeren. Tegelijkertijd is een op een vervanging van
bomen regelmatig ook niet mogelijk door conflictsituaties met bijvoorbeeld kabels en leidingen.
Vanuit kosten- en efficiëntieoverwegingen kiezen we zoveel mogelijk voor een integrale aanpak
van een plangebied. Ook weten we dat een volledig vitaal bomenareaal met het huidige
vervangingstempo ook in de toekomst niet bereikt wordt. De veiligheid is wel geborgd als het
huidige onderhoudsniveau gehandhaafd wordt.
In lijn met de groenvisie is het doel bomen een zodanige ondergrondse groeiruimte te geven dat
ze tot volledige wasdom kunnen komen. Als het vanuit ruimtegebrek of kostenoverwegingen
niet mogelijk is om een optimale groeiplaats in te richten realiseren we waar mogelijk kleine(re)
soms niet optimale groeiplaatsen. Om toekomstige schade aan verhardingen, riool etc. te
voorkomen planten we op deze plekken kleine(re) boomsoorten. Dit zijn bomen waarvan we op
voorhand weten dat ze hun maximale levensduur niet bereiken maar dat ze door vroegtijdige
vervanging ook geen grote schade veroorzaken aan harde infra, bijvoorbeeld riolering en
verharding. Deze bomen zorgen wel voor een mooie aankleding van de openbare ruimte.
Heesters
                                                                                                revisie
                                                                                      Pagina 19 van 24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>                                                                               Onderhoudsscenario’s
We weten dat een volledig vitaal heesterareaal met het huidige vervangingstempo ook in de
toekomst niet bereikt wordt. De veiligheid is wel geborgd als het huidige onderhoudsniveau
gehandhaafd wordt.
6.4.2 Kleinschalige renovatie
Een behoorlijk aantal bomen en heesterbeplantingen met een slechte vitaliteit staan buiten
projectgebieden die in de toekomst heringericht worden en moeten apart vervangen worden.
Deze kleinschalige vervangingen gebeuren vanuit de middelen voor reguliere vervanging. Voor
bomen zijn in de investeringsplanning middelen opgenomen voor het jaarlijkse
bomenprogramma.
Bomen
Eén op één vervanging van bomen is met regelmaat niet mogelijk door conflictsituaties,
bijvoorbeeld door aanwezigheid van kabels en leidingen of ruimtegebrek. Compensatie moet
dan elders plaatsvinden of vervalt. Ten dele vindt vervanging plaats binnen projecten zoals
opgenomen in de investeringsplanning van de begroting en in de tienjarige
onderhoudsplanning.
Het jaarlijkse bomenprogramma, bestaande uit de veelal kleinere ingrepen met slechts beperkte
raakvlakken met andere beheergroepen, is opgenomen in de investeringsplanning. In het
bomenprogramma worden kleinschalig niet vitale bomen vervangen. In toenemende mate zien
we dat vervanging van bomen vanuit technisch oogpunt moeilijk realiseerbaar is door
tegenstrijdige belangen en hierdoor soms ontbrekend draagvlak. Prioriteit heeft ondergrondse
groeiruimte van bestaande bomen verbeteren waardoor de levensduur verlengd wordt.
Heesters
De renovatiebehoefte voor heesterbeplantingen bepalen we op basis van jaarlijkse inspecties.
De omvang van de jaarlijkse, kleinschalige renovaties is wisselend omdat deze gefinancierd
worden uit het restant van de reguliere middelen nadat alle kort cyclische
onderhoudswerkzaamheden via de onderhoudsbestekken zijn betaald. Op basis van ervaring
en jaarlijkse inspecties schatten we in dat de beschikbare budgetten, indien marktconform
geïndexeerd, voldoende zijn om achteruitgang van vitaliteit van heesterbeplantingen te
voorkomen. Tot het vervangen van beplanting behoort inboet en het vervangen van niet
functionele, dode en/of niet vitale beplanting.
6.5      Conclusie
Voor de onderhoudsscenario’s Basiskwaliteit, Basiskwaliteit Plus en Kwaliteit Extra, zijn de
berekende budgetten in de Kadernota Beheer weergegeven.
Opgemerkt wordt dat vanaf 1 januari 2022 een groot deel van het groenonderhoud voor
onbepaalde tijd is weggezet bij Groen en Doen. De contracten voor het onderhoud van bomen,
bermen, vaste planten, stedelijke begrazing en bestrijding van eikenprocessierups zijn en
worden weggezet via aanbestedingen. De kosten van deze contracten zijn sterk afhankelijk van
de resultaten van de aanbestedingen. Telkens opnieuw moet dus vergeleken worden of de
inschrijvingen passen binnen de beschikbare budgetten. Als een inschrijving dusdanig is dat
deze niet past binnen de beschikbare middelen, moeten mogelijk andere keuzes in
onderhoudsniveau, inrichting van groen of budgettering worden gemaakt.
                                                                                             revisie
                                                                                   Pagina 20 van 24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>                                                                                     Organisatie beheer
7              Organisatie beheer
7.1        Huidige beheerorganisatie
7.1.1          Huidige werkprocessen
De beheerder groen houdt zich met verschillende taken bezig. Deze taken zijn onder te
verdelen in planmatig beheer en operationeel beheer. Tussen planmatige en operationele
beheertaken vindt voortdurend uitwisseling plaats om ontwikkelingen af te stemmen en waar
mogelijk te gebruiken in het operationele beheer en onderhoud. Het onderhoud van groen en
bomen is grotendeels weggezet in meerdere, deels integrale contracten, bijvoorbeeld
perceelonderhoudsbestekken en het bomenbestek.
7.1.2          Planmatige Beheertaken:
 - Beheerplannen
Beheer van groen is continue in ontwikkeling. Nieuwe ontwikkelingen volgen we en gebruiken
we om het groenbeheer verder te verbeteren. Belangrijke wijzigingen worden verwerkt tijdens
de actualisatie van de beheerplannen. Bij deze actualisatie worden ook de overige gegevens en
uitgangspunten geüpdatet.
 - Contractbeheer
Vanaf 1 januari 2022 zijn een deel van de onderhoudscontracten voor onderhoud van groen
voor onbepaalde tijd gegund aan Groen en Doen B.V. In deze contracten zijn
keuzemogelijkheden onderhoudsniveaus opgenomen. Ook zijn in deze integrale contracten
diverse werkzaamheden van andere beheergroepen opgenomen zoals reiniging, onderhoud
van de zand(val) ondergronden (speelvoorzieningen), vijvers en duikers (onderhoud
watergangen en vijvers), afvalbakken (meubilair).
De contracten voor het onderhoud van bomen, bermen, vaste planten, stedelijke begrazing en
bestrijding van eikenprocessierups zijn weggezet via aanbestedingen. Deze contracten hebben
een looptijd van 2 jaar met één keer een mogelijke verlenging van 2 jaar.
De groenbeheerder is contractbeheerder en in die zin verantwoordelijk voor de uitvoering van
de werkzaamheden uit de contracten. Structureel toezicht gebeurt door toezichthouders.
Inhoudelijke zaken over werkzaamheden van andere beheergroepen worden door de
beheerder van de betreffende beheergroep afgehandeld.
De kwaliteit van beplanting is te verdelen in twee soorten: beeldkwaliteit en vitaliteit waarbij de
vitaliteit de beeldkwaliteit mee bepaald. De monitoring van de beeldkwaliteit van het openbaar
groen vindt plaats binnen de onderhoudsbestekken. De vitaliteit van beplanting wordt enerzijds
gebiedsgewijs in beeld gebracht binnen projecten en anderzijds via jaarlijkse opnames waarbij
de meldingen van derden inbreng zijn. Binnen de mogelijkheden wordt op basis van deze
opnames de te vervangen beplanting bepaald.
 - P&C cyclus
Ieder jaar doorlopen we de P&C cyclus en kijken we welke middelen de komende jaren nodig
zijn om invulling te geven aan onze ambities. In de meerjaren investeringsplanning geven we dit
aan. Voor het onderhoud van groen zijn vastgestelde budgetten beschikbaar. Na aanbesteding
kan pas getoetst worden of het totaal van de winnende inschrijvingen binnen het totaal van de
beschikbare budgetten past. Indien dit niet het geval is, moet mogelijk een afwijkende kwaliteit
als voorheen gekozen worden om binnen het totaal van de beschikbare middelen te blijven.
                                                                                                 revisie
                                                                                      Pagina 21 van 24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>                                                                                   Organisatie beheer
Naast deze budgetten vinden procentuele toerekeningen via een verdeelsleutel plaats naar
andere beheergroepen op basis van afspraken gerelateerd aan landelijke richtlijnen.
 - Uitvoeringsbeleid
Groenbeheerders leveren een bijdrage aan groenvisie en beleid. Beheer is een van de
uitvoeringssporen van beleid. Met als basis de groenvisie worden in overleg uitvoeringsplannen
opgesteld door de coördinator groen, natuur en landschap en de groenbeheerder.
 - Advisering
De groenbeheerders geven organisatie breed advies op het gebied van groeninrichting voor
projecten. Dit verloopt via het protocol Advies Projecten. Het betreft projecten van
stadsuitbreidingen en –inbreidingen tot aan met adviezen op bestemmingsplannen. Daarnaast
ondersteunt de groenbeheerder de collegae van het cluster Projecten Omgeving bij zowel de
voorbereiding als de uitvoering van diverse cultuurtechnische werkzaamheden zoals
bijvoorbeeld groot onderhoud in de wijken.
 - Projecten
De groenbeheerder is ambtelijke opdrachtgever en adviseur voor projecten die het cluster
Projecten Omgeving uitvoert. Voor grootschalige, integrale projecten is de groenbeheerder een
van de opdrachtgevers van het cluster Beheer Openbare Ruimte, bijv. wijkonderhoud
7.1.3         Operationele beheertaken
Het operationele beheer is grotendeels al beschreven in hoofdstuk 6. Met operationele
beheertaken worden verder nog bedoeld:
 - Budget beheer
Het bijhouden van de exploitatiebudgetten, sturen van uitvoeringsprogramma’s (bijvoorbeeld
programma’s voor snoei en inboet) en opdracht verstrekking o.a. door middel van
deelopdrachten.
 - Gegevensbeheer
Gegevensbeheer is belangrijk om inzicht en overzicht te houden op het beheer en onderhoud
van groen. De beheergegevens van groen zijn actueel en betrouwbaar en worden digitaal
bijgehouden in beheersystemen (GBI en Digitree). Groenbeheer is voor het actueel houden van
beheergegevens afhankelijk van het inmeten van wijzigingen in de openbare ruimte door de
medewerkers van ECGEO. Tijdig inmeten en verwerken in de BGT en GBI is essentieel voor
goed planmatig beheer.
Naast de groengegevens zijn ook de beheergegevens van verhardingen en straatmeubilair
essentieel omdat de reiniging, onkruidbeheer van verhardingen en lediging van afvalbakken
onderdeel uitmaken van de drie integrale onderhoudscontracten. De beheerder van deze
onderhoudsdisciplines is verantwoordelijk voor het actueel houden van deze gegevens. Niet
actuele gegevens ondermijnen het vertrouwen van gebruikers van deze gegevens en zorgen
voor veel extra werk. Ook de financiële onzekerheden en risico’s nemen hierdoor toe. Vitaliteit
wordt niet opgenomen in het beheersysteem, het is effectiever om deze projectmatig op te
nemen.
 - Directie en toezicht
Op de werken en diensten die (buiten) uitgevoerd worden, dient directie en toezicht te zijn.
Belangrijk is de controle op kwaliteit van uitvoering en op de afrekening. Vanaf 2017 bevatten
de integrale bestekken veel meer dan voorheen werkzaamheden vanuit meerdere
beheergroepen. Van oorsprong waren de perceelbestekken alleen raamcontracten voor het
groenonderhoud. Binnen de beheergroep Groen & Bomen zijn bestrijding van de
eikenprocessierups, maaien bermen, onderhoud bomen, onderhoud vaste planten en stedelijke
                                                                                               revisie
                                                                                     Pagina 22 van 24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>                                                                                   Organisatie beheer
begrazing als separate raamcontracten op de markt gezet, deze werkzaamheden zijn te
specifiek om in een integraal contract op te nemen.
Directievoering op de onderhoudsbestekken is ambtelijk geborgd bij de coördinator van de
gemeentewerf. Goede directievoering op de diverse integrale onderhoudsbestekken is
uitermate belangrijk, zowel vanuit de gewenste en gevraagde kwaliteit als vanuit de financiële
verantwoording over betaalde werkzaamheden. Toezicht op de uitvoering van de contracten
wordt uitgevoerd door toezichthouders van de buitendienst.
Vanuit meerdere overwegingen; capaciteit, transparantie, scheiding van taken en
verantwoordelijkheden is het een goede zaak dat directievoering niet door een beheerder wordt
gedaan.
 - Indirect / ad hoc werk
Dit zijn werkzaamheden die vooraf niet gepland kunnen worden. Het betreffen vanuit de
organisatie regelmatig ook vragen en of wensen vanuit de politiek, en andere
belanghebbenden. Een nadeel van het indirect werk is dat afhankelijk van de aard van het
indirect werk, het een groot tijdbeslag kan leggen op de beschikbare ambtelijke capaciteit. Dit
kan betekenen dat met geplande werkzaamheden geschoven wordt.
7.2            Gewenste werkprocessen
Om op een zo efficiënt mogelijke wijze de openbare ruimte te beheren is een planmatige
aanpak essentieel. Een goede en planmatige ketensamenwerking tussen de clusters OO, PO
en BOR is essentieel tot om een goed beheerbare openbare te komen. In het verleden is
planmatig beheer vaak ondergeschikt gemaakt aan het afhandelen van incidenten. In deze
werkwijze is de laatste tijd een kentering zichtbaar. Het is van belang dat aan het planmatig
beheer blijvend meer prioriteit wordt gegeven dan aan het afhandelen van incidenten. Hierdoor
verbetert ook de aansluiting op de P&C-cyclus. Verdere verbetering blijft een aandachtspunt.
7.3            Eigen buitendienst
De gemeente heeft de beschikking over een eigen buitendienst. Onderdeel van de eigen
buitendienst is de gemeentelijke bomenploeg. De bomenploeg heeft de beschikking over goed
professioneel materieel. Hierdoor kunnen zij snel reageren op meldingen/ klachten en
calamiteiten (bijv. bij stormschade). Ook grotere werkzaamheden zoals kaprondes en snoei van
bomen voeren zij uit. Verder behoren o.a. veiligheidscontroles, watergeven,
aanplantwerkzaamheden, snoeien bosranden en wildschade preventie tot hun werkzaamheden.
Aansturing van de gemeentelijke bomenploeg gebeurt door toezichthouders van de
buitendienst.
                                                                                               revisie
                                                                                    Pagina 23 van 24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>                                                                        Verschillen tussen 2017 en 2022
8              Verschillen tussen 2017 en 2022
Areaal:
Het totale areaal groen is in vergelijking met 2016 afgenomen met 2,8%. Exact de oorzaken
bepalen is niet mogelijk. Oorzaken kunnen o.a. zijn, verkoop van groen, bouwactiviteiten
waarvoor groen is verdwenen maar ook tijdelijk ontbreken van beheergegevens in het
beheersysteem door projecten in uitvoering.
Het areaal hoogwaardige beplanting is procentueel flink is toegenomen o.a. door de
reconstructie van het Munsterplein en Park Hattem. Verduurzaming o.a. gericht op vergroten
van de biodiversiteit is o.a. zichtbaar in de afname van het areaal van intensief onderhouden
grasvegetaties en de areaaltoename van extensievere vormen van beheer van gras in de
afgelopen jaren.
Contracten:
Vanaf 1-1-2022 wordt het onderhoud van de drie integrale contracten voor groenonderhoud en
reiniging voor onbepaalde tijd uitgevoerd door Groen en Doen. Groen en Doen is een B.V. met
als enige aandeelhouder de gemeente Roermond. De overige contracten zijn commercieel
aanbesteed.
Toekomst:
In de te maken afwegingen bij de inrichting en onderhoud van groen is duurzaamheid en
vergroten van biodiversiteit steeds belangrijker. Door het realiseren van duurzame
groeiplaatsen en het zoveel mogelijk toepassen van klimaatbestendige beplanting beperken we
de gevolgen van klimaatverandering.
Onderhoudsniveaus:
Vanaf 2019 is het kwaliteitsniveau voor het onderhoud van de openbare ruimte verlaagd van
Kwaliteit Extra naar Basiskwaliteit. Het onderhoudsbeeld van groen is hierdoor op een enkel
onderdeel verlaagd met beperkte consequenties voor het totaalbeeld.
Vitaliteit groenvoorzieningen:
Het percentage niet of minder vitale beplantingen is de afgelopen 5 jaar afgenomen door
vervanging van niet vitaal groen in grootschalige projecten en kleinschalige vervangingen vanuit
de exploitatie.
                                                                                                 revisie
                                                                                       Pagina 24 van 24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>