<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Analyse & Programmering Woon-Zorg
Gemeente Stein




November 2017
06410bU
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Colofon

Rapportnummer 06410bU / november 2017

Opdrachtgever




Maurice Jennekens – Beleidsmedewerker Ruimte

Stadhouderslaan 200
6171KP Stein

Adviesbureau




Jean Pierre Tulleneers
Jorn Joosten
Arthur Schippers

Bassin 120
6211 AK Maastricht




06410U Analyse Programmering Woon-Zorg         Gemeente Stein
                                                                2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>INHOUD


1.      INLEIDING ............................................................................................................................. 5
2.      VRAAGSTELLING EN ONDERZOEKSAANPAK ............................................................................ 6
     2.1. VRAAGSTELLING................................................................................................................. 6
     2.2. ONDERZOEKSAANPAK ........................................................................................................ 7
        Innovatieve aanpak ......................................................................................................................... 7
        Proces .............................................................................................................................................. 8
     2.3. PRODUCTEN....................................................................................................................... 8
3.      ONTWIKKELINGEN IN WOONZORG ........................................................................................ 9
     3.1. WIJZIGINGEN IN HET ZORGSTELSEL ................................................................................. 10
        Wettelijke kaders........................................................................................................................... 10
        Impact extramuralisatie ................................................................................................................ 10
     3.2. WETTELIJK KADER WONEN ............................................................................................. 12
        Algemeen....................................................................................................................................... 12
        Spelregels rond toewijzen van (zorg)woningen ............................................................................ 12
        Mogelijke knelpunten.................................................................................................................... 13
     3.3. LOKAAL BELEID SOCIAAL DOMEIN : “GEEF GLANS AAN STEIN” ........................................... 13
     3.4. WOONZORGTYPOLOGIE ................................................................................................... 14
4.      INVENTARISATIE BASISFEITEN ............................................................................................. 15
     4.1 DEMOGRAFIE .................................................................................................................. 15
        Personenniveau ............................................................................................................................. 15
        Huishoudensniveau ....................................................................................................................... 18
     4.2. DE ZORGWONINGMARKT ................................................................................................. 21
        Verdeling koop - huur .................................................................................................................... 21
        Leeftijdsopbouw huishoudens en koop-huur verdeling ............................................................... 22
        Verdieping sociale huur ................................................................................................................. 23
     4.3. SOCIAAL ECONOMISCH EN BETAALBAARHEID ................................................................... 26
        Algemeen....................................................................................................................................... 26
        Betaalbaarheid in wonen en zorg.................................................................................................. 26
        Inkomensbenadering voor analyse wonen en zorg ...................................................................... 27
        Nulmeting Wmo-cliënten versus totale bevolking op inkomen en eigendomssituatie ................ 28
5.      DOELGROEP OUDEREN ........................................................................................................ 30
     5.1. VRAAGONTWIKKELING ..................................................................................................... 30
        Vraagontwikkeling ......................................................................................................................... 30



06410U Analyse Programmering Woon-Zorg                                                                                                      Gemeente Stein
                                                                                                                                                                  3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>        Afbouw verzorgingshuiscapaciteit gemeente Stein ...................................................................... 31
     5.2. VRAAG-AANBOD ANALYSE EXTRAMURAAL ....................................................................... 32
        Vraag aanbod analyse geclusterd verzorgd wonen ...................................................................... 32
        Analyse Langer Thuis Wonen ........................................................................................................ 33
     5.3.CONCLUSIE EN AANBEVELINGEN ....................................................................................... 34
        Aanbevelingen ............................................................................................................................... 35
6.      DOELGROEP GGZ / MAATSCHAPPELIJKE ZORG ..................................................................... 39
     6.1. POSITIONERING DOELGROEP ............................................................................................ 39
        Doelgroep Maatschappelijke zorg ................................................................................................. 39
        Doelgroep GGZ-EPA ....................................................................................................................... 40
     6.2. ACTUELE ONTWIKKELINGEN ............................................................................................. 41
     6.3. AANBOD EN CASELOAD IN RELATIE TOT DE VRAAGONTWIKKELING .................................. 42
        Analyse aanbod en caseload ......................................................................................................... 42
        Vraagontwikkeling housing (first) ................................................................................................. 43
     6.4. Aandachtspunten en aanbevelingen ................................................................................. 45
7.      GEHANDICAPTEN ................................................................................................................ 51
        Ontwikkelingen.............................................................................................................................. 51
        Opgavebepaling Extramuralisering ............................................................................................... 52
BIJLAGEN ................................................................................................................................... 53
     BIJLAGE 1 HUURPRIJZEN OP BASIS VAN SPELREGELS “PASSEND TOEWIJZEN” ................................ 54
     BIJLAGE 2 WOONZORGTYPOLOGIE ................................................................................................... 55
     BIJLAGE 3 HUISHOUDENSONTWIKKELING GEMEENTENIVEAU ........................................................ 60
     BIJLAGE 4 ZORGGESCHIKT VASTGOED .............................................................................................. 61
     BIJLAGE 5 BETAALBAARHEID WONEN EN ZORG ............................................................................... 62
     BIJLAGE 6 BETAALBAARHEID WONEN EN ZORG ............................................................................... 69
     BIJLAGE 7 PLANOLOGISCH RAMINGSMODEL OUDERENZORG ......................................................... 70




Separate bijlagen:

       1. 06388U Bijlagenboek Demografie & Vraagontwikkeling – Gemeente Stein
       2. 06403U Ateliersessie Gemeente Stein (Presentatie)
       3. 06412U Ontwikkeling Vergrijzing 2017-2035




06410U Analyse Programmering Woon-Zorg                                                                                                Gemeente Stein
                                                                                                                                                           4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>1. INLEIDING

Ook in de regio Westelijke Mijnstreek zijn de vraagstukken rond wonen en zorg actueel als gevolg
van de stelselwijzigingen. Een nieuwe koers inzake wonen en zorg moet worden uitgezet en een
goede samenwerking tussen fysiek en sociaal is daarbij van cruciaal belang. Daarbij zijn de
gemeente(n), maar ook woningcorporaties, ontwikkelaars en makelaars, zorgaanbieders,
welzijnsorganisaties, de eerste lijnszorg en zorgkantoor/-verzekeraars betrokken. De gemeenten
zijn individueel verantwoordelijk voor de (nieuwe) wettelijke taken, maar daarnaast is gegeven het
gemeente overstijgend karakter van een deel van de opgave een regionale samenwerking
noodzakelijk om tot een optimale invulling van de opgaven te komen.

Mede naar aanleiding van een follow-up onderzoek voor ZOwonen en de gemeente Sittard-Geleen
dat PCkwadraat heeft uitgevoerd, hebben ook de regiogemeenten Beek, Schinnen en Stein aan
PCkwadraat opdracht verstrekt voor een woon-zorg onderzoek dat de nodige handvatten aanreikt
voor vervolgstappen zoals een (regionale) woon-zorgprogrammering en de realisatie van prestatie-
afspraken. Door de onderzoeksresultaten per gemeente te koppelen ontstaat ook een helder beeld
voor de gehele Westelijke Mijnstreek. Onderhavige rapportage betreft de rapportage voor de
gemeente Stein.




06410U Analyse Programmering Woon-Zorg                                                   Gemeente Stein
                                                                                                          5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>2. VRAAGSTELLING EN ONDERZOEKSAANPAK

2.1. VRAAGSTELLING

De vraagstelling luidt als volgt:

“Wat zijn de effecten van de vergrijzing en wijze van zorgverlening (extramuralisering c.q. scheiden
wonen en zorg) op de transformatie opgave van het woningaanbod en welke maatregelen moeten
worden genomen om vraag en aanbod naar zorggeschikte woningen op elkaar te laten aansluiten.”


Hieruit kunnen onder meer de volgende deelvragen worden afgeleid:

    ▪    Welke doelgroepen betreft het nu en in de toekomst?
    ▪    Wat is de omvang van de doelgroepen en welke ontwikkeling valt te onderkennen?
    ▪    Wat is de fysieke opgave die hieruit voortkomt (mede in relatie tot het bestaande
         woonzorgaanbod)?
    ▪    Hoe verhoudt deze opgave zich tot het bestaande woon-zorg aanbod?
    ▪    Welke woonzorgvragen hebben de betrokken doelgroepen:
              o Op vlak van huisvesting: langer thuis wonen of verhuizen naar een geclusterde
                 setting?
              o Welke woon-zorg eisen bij verhuizen naar een geclusterde setting?
              o Welke andere voorzieningen zijn gewenst / noodzakelijk?
    ▪    Hoe ziet het huishoudboekje van de zorgvragers er uit?
              o Bij situatie huur: hoeveel huur kunnen zij betalen?
              o Welke zijn de meest kwetsbare doelgroepen (ook in omvang)?
              o Hoe ziet het huishoudboekje van de huiseigenaar met woon-zorg vraag uit en wat
                 betekent dit in het kader van de extramuralisatie?
    ▪    Welke effecten spelen er vanuit de woningmarkt?
              o Wat is de verhuisgeneigdheid van de senioren?
              o Wat is de invloed van de huidige woningmarkt?
              o Wat zijn verschillen tussen particuliere markt en sociale volkshuisvesting?
              o Zijn er knelpunten te onderkennen? Zijn hiervoor oplossingen?
    ▪    Wat is de verantwoordelijkheid van de gemeente (fysiek en sociaal) en woningcorporaties
         en welke taken dienen elders te worden belegd? Wat zijn de draai-knoppen voor beleid
         ten aanzien van scheiden wonen en zorg? Welke concrete opties zijn hieruit af te leiden
         c.q. welke uitvoeringsprogrammering kan worden afgeleid?




06410U Analyse Programmering Woon-Zorg                                                    Gemeente Stein
                                                                                                           6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>2.2. ONDERZOEKSAANPAK

Qua aanpak zijn in het onderzoek een aantal logische stappen doorlopen. Als vertrekpunt van het
project zijn de relevante wijzigingen in de regelgeving op het gebied van wonen en zorg voor
woningcorporaties en gemeenten in beeld gebracht.
Vervolgens is op basis van data-analyse en inhoudelijke analyse de herijkte woon-zorg opgave
inzichtelijk gemaakt waarbij drie doelgroepen worden onderscheiden, namelijk:
     ▪ Ouderen
        Kwetsbare ouderen die in eerste instantie Langer Thuis Wonen en daarna gebruik maken
        van de mogelijkheden van Geclusterd Verzorgd Wonen. Focus ligt daarbij op de zorgvragers
        die 24 uurs onplanbare zorg behoeven.
     ▪ Maatschappelijke zorg en geestelijke gezondheidszorg (MZ&GGZ)
        Het veld van de GGZ en Maatschappelijke Zorg is volop in verandering als gevolg van het
        bestuurlijk akkoord GGZ1, de extramuralisatie en de decentralisatie van een aantal taken en
        bevoegdheden naar de gemeenten.
     ▪ Gehandicapten
        De ontwikkelingen in de gehandicaptenzorg op het gebied van wonen en vastgoed zijn op
        hoofdlijnen aangestipt.

Binnen deze opdracht heeft geen analyse van de doelgroep jeugd plaatsgevonden. Jeugd onder 18 valt
niet binnen de reikwijdte van dit onderzoek en jeugd vanaf 18 is vooral aan de orde bij de doelgroep
GGZ en Maatschappelijke Zorg en daarin dan ook meegenomen.

Innovatieve aanpak
Onderhavige onderzoek betreft complexe materie op het snijvlak van wonen en zorg. Een veelheid van
gegevens is in onderlinge samenhang op verschillende niveaus geanalyseerd. Teneinde tot een to-the-
point voorstelling van relevante informatie te komen, is gebruik gemaakt van de Stein Mapgallery 3.0.
Onderliggend is een database waarin gegevens beschikbaar gesteld door de gemeente,
woningcorporaties en zorgaanbieders zijn gekoppeld.
                                                                 Beelden




                                   Data
                                     Data
                                        Data
                                          Data                   Analyse & Cijfers




                                                                                                              Afbeelding 1

1 In het Bestuurlijk akkoord GGZ is afgesproken dat voor 2020 de intramurale capaciteit van de langdurige GGZ met een derde

wordt afgebouwd. Om dit voor 2020 te kunnen realiseren vindt actieve extramuralisatie plaats waarbij de bestaande
intramurale populatie wordt uitgeplaatst en zelf verantwoordelijk wordt voor de eigen huisvesting.

                                                                                                                              7
06410U Analyse Programmering Woon-Zorg                                                                      Gemeente Stein
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>Proces
Voor de realisatie van de opdracht voor de gemeenten Beek, Stein en Schinnen is een werkgroep
ingesteld waarin medewerkers van de betrokken gemeenten, de woningcorporaties en
huurdersbelangen zijn vertegenwoordigd. De deelnemers aan de werkgroep zijn:

    ▪   Dominique Urlings, bestuurs – en beleidsadviseur Stichting Woningbeheer Born-
        Grevenbicht/Maaskant Wonen
     ▪ Lars Gartener, portefeuillemanager ZOwonen
     ▪ Wisselende vertegenwoordiging Wonen Limburg (Susanne Scheepers, Martin Delheij)
     ▪ Phil Winteraecken, secretaris huurdersbelangenorganisatie Westelijke Mijnstreek
     ▪ Wisselende vertegenwoordiging Huurdersorganisaties (Marthé Stickelbruck, Frans Zee,
        Frans Kannegieter, Huub Aretz, Jan Stijnen, Lei Vogten)
     ▪ Maurice Eijpe, beleidsmedewerker gemeente Schinnen
     ▪ Sanny Vullers, Teamleider Maatschappij & Accommodaties gemeente Stein
     ▪ Maurice Jennekens, beleidsmedewerker ruimte gemeente Stein
     ▪ …
Daarnaast is voor elke gemeente een ateliersessie georganiseerd met vertegenwoordiging van
fysiek en sociaal. Tijdens deze bijeenkomst zijn de resultaten van de analyse op hoofdlijnen
besproken. Ook zijn de voornaamste uitgangspunten van onderzoek gecommuniceerd. Op deze
manier is binnen elke gemeente inzicht ontstaan in de eigen uitdagingen en is op regionaal niveau
een gemeenschappelijk referentiekader tot stand gebracht.

In de gemeente Stein heeft de ateliersessie plaatsgevonden op 31 oktober met deelnemers:
    • Floor Sonnemans, teamleider Wmo/Jeugd
    • Sandra Nijsten, beleidsmedewerker Sociaal Domein
    • Bas Robberts, teamleider Ruimte
    • Erik Peeters, afdelingsmanager MRO
    • Amanda Lipsch, uitvoerend beleidsmedewerker Wmo/Jeugd
    • Lonneke Heijnders, beleidsmedewerker Sociaal Domein
    • Sanny Vullers, teamleider Maatschappij & Accommodaties
    • Pascalle Janssen, strategisch beleidsmedewerker
Maurice Jennekens, beleidsmedewerker Ruimte
2.3. PRODUCTEN

Welke producten zijn opgeleverd?

    ▪    Onderhavige rapportage inclusief bijlagen
             o 06388U Bijlagenboek Demografie & Vraagontwikkeling
             o 06412U Ontwikkeling Vergrijzing 2017 – 2035
    ▪    De Powerpoint presentatie van de ateliersessie d.d. 31 oktober
             o 06403U Ateliersessie Gemeente Stein
    ▪    De VissQ Mapgallery 3.0 webapplicatie
              o  http://vissq.geoapps.nl/stein/map


06410U Analyse Programmering Woon-Zorg                                                  Gemeente Stein
                                                                                                         8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>3. ONTWIKKELINGEN IN WOONZORG

In Nederland vindt vanaf 2013 een majeure reorganisatie van de langdurige zorg plaats. In de volks-
huisvesting zorgt de Woningwet 2015 voor grote veranderingen. Achter alle wijzigingen schuilen forse
bezuinigingen, worden verantwoordelijkheden gedecentraliseerd en wordt de inspraak van stake-
holders steeds belangrijker.

Onderstaand schema geeft de samenhang tussen de systeemelementen weer. Daarbij dient te worden
opgemerkt dat het scheiden van wonen en zorg niet apart is geadresseerd in de vorm van een
“deelsysteem” of decentralisatie. De extramuralisatie vindt plaats op de “oude” AWBZ-capaciteit en
manifesteert zich bij zowel Wet langdurige zorg, de Zorg-verzekeringswet, het Sociaal Domein als ook
de Woningwet. Deelsystemen dienen nog op elkaar te worden afgestemd op lokaal niveau, want hierin
is vooraf niet in voorzien door de centrale overheid.




                                                    •    Wet langdurige zorg: GHZ, verpleging en
                                                         VVZZP4, GGZ+3 jaar
                                                           Instelling / thuis via VPT-MPT / PGB
                                                    •    Zorgverzekeringswet:
                                                           - extramurale lijfsgebonden zorg
                                                           - ambulante en kortdurende GGZ <= 3 jaar
                                                           - zintuiglijk gehandicapten




   •     Daeb en niet-daeb
   •     Leefbaarheid
   •     Maatschappelijk vastgoed
   •     Wonen en zorg
   •     Duurzaamheid
   •     Betaalbaarheid                                                  •     Wmo 2015 incl. begeleiding
   •     Beschikbaarstelling                                             •     Jeugdwet
   •     Veranderende positie
                                                                         •     Participatiewet
         huurdersverenigingen
                                                                         •     Maatschappelijke zorg




                                                                              Afbeelding 2: wet- en regelgeving




06410U Analyse Programmering Woon-Zorg                                                                Gemeente Stein
                                                                                                                       9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>3.1. WIJZIGINGEN IN HET ZORGSTELSEL

3.1.1. Wettelijke kaders
Conform de al in 2007 ingezette decentralisatiebeweging is de rol van de gemeenten verder versterkt
in de langdurige zorg. Zij zijn per 1 januari 2015 verantwoordelijk geworden voor wat met een
omvattende term “het sociaal domein” wordt genoemd. Het betreft alle ondersteuning en activering
van burgers op het gebied van zorg, ondersteuning en welzijn (Wmo2015), jeugdbeleid en jeugdzorg
(Jeugdwet), werk en inkomen (Participatiewet) en maatschappelijke zorg (GGZ beschermd wonen2 en
maatschappelijke opvang).

Het sociaal domein is er voor de kwetsbare burger, die het (tijdelijk) niet zelfstandig redt. Vanaf 2020
wordt beschermd wonen verantwoordelijkheid van elke individuele gemeente en vervalt de huidige
centrumgemeente regeling.

Naast het sociaal domein is als compacte vervanger van de AWBZ de Wet langdurige zorg (Wlz) per 1
januari 2015 in werking getreden. De Wlz is er voor mensen die 24 uur per dag intensieve zorg of
toezicht dichtbij nodig hebben. Het gaat dan bijvoorbeeld om ouderen met vergevorderde dementie
of mensen met een ernstige verstandelijke, lichamelijke of zintuiglijke beperking die behoefte hebben
aan een beschermde (intramurale) leefomgeving.

Tenslotte is er nog de Zorgverzekeringwet (Zvw) waarin vanaf 2015 alle lijfsgebonden extramurale zorg
(verzorging en verpleging) is ondergebracht. Dit geldt ook voor het tweede en derde jaar intramurale,
op behandeling gerichte GGZ (het eerste jaar verblijf en alle ambulante GGZ maakte al onderdeel uit
van het basispakket).

3.1.2. Impact extramuralisatie
Parallel aan de stelselwijziging is ook een vergaande extramuralisatie ingezet waarbij op een gestaag
tempo 61.000 intramurale plaatsen in de periode 2013-2018 worden ‘afgebouwd’. Afbouw wil in deze
zeggen dat intramurale capaciteit niet langer beschikbaar is voor mensen met lagere zorgzwaarte-
pakketten. Ze komen niet meer voor opname (intramuraal verblijf) in aanmerking, maar moeten langer
thuis blijven wonen of soelaas zoeken in een all inclusive zorgsetting waarbij zij zelf de huur betalen.
De omvang van deze afbouw in de gemeente Stein is 103 intramurale plaatsen waarvan het merendeel
in de ouderenzorg bij een a rato doorrekening van de landelijke opgave.




2Een voorziening voor Beschermd Wonen biedt een veilige en beschermde woonomgeving en begeleidt de bewoners in hun
zelfredzaamheid, zodat zij mee kunnen blijven doen in de samenleving of op termijn weer zelfstandig kunnen wonen.
Sinds 1 januari 2015 is de gemeente verantwoordelijk voor een deel van Beschermd wonen voor mensen met psychische of
psycho-sociale problemen. Het gaat hier om Beschermd wonen met het zorgzwaartepakket GGZ-C dat gericht is op
begeleiding (BW voor volwassenen valt onder de Wmo en BW voor jeugdigen tot 18 jaar onder de Jeugdwet, waarvoor ook
de gemeente verantwoordelijk is).
Voor Beschermd wonen met zorgzwaartepakket B dat gericht is op behandeling, is niet de gemeente verantwoordelijk. Dit   10
valt onder de Wet langdurige zorg (Wlz).


06410U Analyse Programmering Woon-Zorg                                                                 Gemeente Stein
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>AFBOUW INTRAMURALE ZORG - UITKOMST BEGROTINGSOVERLEG 17.04.2014
                                                                                            raming
ZZP                        2013          2014   2015     2016        2017        2018         LTW
ouderenzorg
VV1                      2       5                   9     11          12          12             12
VV2                      5      14                  23     28          30          30             30
VV3                      0       5                  14     24          28          29             29
VV4 25%                  0       0                   0      1           2           3              8
totaal VV                6      24                  46     63          73          75             80
gehandicapten
VG1                      0       0                  1       1           1           1              2
VG2                      0       1                  2       2           3           4              8
VG3 25%                  0       0                  0       1           1           2              3
LG1+3 ZG1                0       0                  0       0           1           1              2
totaal GHZ               0       2                  3       4           6           8             15
GGZ conform bestuurlijk akkoord
GGZ1                    0        0                  1       1           1           1              2
GGZ2                    1        2                  3       4           5           6              6
totaal GGZ              1        2                  4       5           6           7              8

TOTAAL                          7         27        53     72          86          90            103
Tabel 1: Afbouwschema VWS – gemeente Stein
Bron: VWS / PCkwadraat


Tot 2015 zijn vooral de lichtere zorgzwaartepakketten ‘afgebouwd’ (zoals zzp 1 en 2 in de ouderenzorg)
en is het volume vrij beperkt gebleven. Vanaf 2015 zijn ook de zwaardere zorgzwaartepakketten
afgebouwd. Het betreft mensen met zeer beperkte zelfredzaamheid die voortaan niet meer kunnen
terugvallen op intramurale voorzieningen. Zij moeten voortaan een woon-zorg oplossing vinden in de
eigen vertrouwde omgeving. De huisvesting dient ook zo genormaliseerd mogelijk of inclusief te zijn.

Bijvoorbeeld voor ouderen betekent dit dat ze in eerste instantie langer thuis zullen blijven wonen in
de eigen eventueel opgepluste woning. Bij zorgverzwaring en/of systeemdeficiënties zullen zij
verhuizen naar geclusterde woonvormen waar 24/7 (on)planbare zorg gegarandeerd is. Daarbij
moeten zij wel zelf de huur betalen evenals alle hotelmatige kosten.

Voor mensen met ernstige psychiatrische aandoeningen betekent de extramuralisatie dat ze onder
begeleiding van een FACT-team3 wonen in een (goedkope) woning en niet meer op een instellings-
terrein van een GGZ-instelling verblijven. Alle inspanningen zijn erop gericht om deze mensen een
gewoon leven te laten leiden liefst met een betaalde baan. Ondersteuning wordt geboden door een
ambulant team en bij decompensatie kan worden teruggevallen op regionale crisisvoorzieningen.




3
    FACT = Function Assertive Community Treatment

                                                                                                           11
06410U Analyse Programmering Woon-Zorg                                                    Gemeente Stein
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>3.2. WETTELIJK KADER WONEN

3.2.1. Algemeen
Ook het beleidsveld wonen en in het bijzonder de volkshuisvesting is de laatste jaren sterk in
ontwikkeling en staat dominant terug op de publieke agenda. Immers, ook in de regio Zuid-Limburg
blijkt dat een gedegen woonbeleid van groot belang is, want de problematiek van wonen wordt in
belangrijke mate beïnvloed door de demografische ontwikkelingen met de fenomenen krimp,
vergrijzing en ontgroening. Vanuit deze ontwikkelingen zijn de gemeenten gedwongen terughoudend
te zijn met hun woningbouwproductie en zetten zij in op kwaliteitsverbetering zonder dat de
woningvoorraad in aantal toeneemt. Gegeven de vergrijzing en de extramuralisatie is het thema
“wonen en zorg” in Stein dan ook een speerpunt van beleid.

Vanuit de Woningwet 2015 is de gemeentelijke positie op het gebied van wonen versterkt. Daar
tegenover is het werkgebied van de woningcorporaties ingeperkt. In de praktijk dienen de corporaties
bij te dragen aan het gemeentelijk woonbeleid. Ze doen een bod waarna tussen zowel corporaties,
huurders en gemeente prestatieafspraken worden gemaakt over de gezamenlijke inspanning wat
betreft de sociale volkshuisvesting. Formeel dient voor het maken van prestatieafspraken ook een
Woonvisie beschikbaar te zijn. Binnen de Woningwet worden ook de spelregels voor het toewijzen van
een woning bepaald, ook met betrekking tot zorgbehoevenden en kwetsbare doelgroepen (zie hiertoe
bijlage 1).

Naast de Woningwet 2015 zijn de regionale kaderstellingen van belang bij de concretisering van het
woonbeleid. Concreet betreft het de Structuurvisie Wonen Zuid-Limburg, het Provinciaal Omgevings-
plan Limburg 2014 en de Regionale Prestatieafspraken Westelijke Mijnstreek 2016-2018. Deze kaders
zijn medebepalend voor de mogelijkheden ten aanzien de realisatie van nieuwbouw van
zorgwoningen. Hiertoe zijn uitzonderingsregelingen binnen de Structuurvisie opgenomen.
Aandachtspunt daarbij is dat actualisatie van de uitzonderingsmaatregelen op basis van huidige
situatie in de zorg noodzakelijk is. Zo worden in de uitzonderingsregelingen doelgroepen benoemd die
in de praktijk niet meer voorkomen.

3.2.2. Spelregels rond toewijzen van (zorg)woningen
De Woningwet 2015 beperkt het werkdomein van corporaties tot de kerntaken. Daarbij wordt primair
de focus gelegd op de DAEB-taken (Diensten van Algemeen Economisch Belang). Dus het bouwen,
verhuren en beheren van sociale huurwoningen en van bepaald maatschappelijk vastgoed en het
uitvoeren van bepaalde leefbaarheidstaken. De sociale huurwoningen moeten in principe worden
verhuurd aan huishoudens met een inkomen lager dan € 36.165 (prijspeil 2017).

Als uitzondering geldt:
     ▪ De 80/10/10-regel: gedurende 5 jaar mag 10% worden verhuurd aan huishoudens met een
         inkomen tussen € 36.165 en € 40.349 (prijspeil 2017);
     ▪ 10% vrije ruimte. Deze moet met voorrang worden ingezet voor huishoudens die vanwege
         psychische of lichamelijke beperkingen woonruimte nodig hebben. Als er een gemeentelijke
         huisvestingsverordening is, moeten corporaties zich daar voor deze 10% aan houden. De




06410U Analyse Programmering Woon-Zorg                                                  Gemeente Stein
                                                                                                         12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>          gemeente Stein beschikt niet over een huisvestingsverordening dus deze uitzondering is niet
          aan de orde;
     ▪    Voor zorgbehoevenden met een zorgindicatie geldt geen inkomenstoets als een lid van het
          huishouden beschikt over een zorgindicatie voor verblijf of assistentie bij algemene
          dagelijkse levensverrichtingen op basis van de Wet langdurige zorg (sinds 1 januari 2015) of
          de AWBZ (voor 1 januari 2015);
     ▪    Ten aanzien van de ombouw van verzorgings- en verpleeghuizen mogen corporaties 25% van
          deze voormalige instellingen commercieel verhuren. Deze uitzondering geldt tot 2021 en
          corporaties hadden tot 1 januari 2017 de tijd om dergelijke complexen aan te melden bij de
          toezichthouder.

Woningcorporaties moeten verder ook voldoen aan de passendheidsnorm, hetgeen betekent dat
corporaties bij nieuwe verhuringen passend moeten toewijzen. Minstens 95 procent van de huis-
houdens met recht op huurtoeslag moeten passend naar hun inkomen gehuisvest worden (in 2017:
maximaal € 592,55 voor 1- en 2 persoons huishoudens en € 635,05 bij 3- en meer persoons
huishoudens).

3.2.3. Mogelijke knelpunten
    ▪    Door het beleid van passend toewijzen komen huurders met een zorgvraag mogelijk in de knel.
         Ze willen verhuizen naar een zorggeschikte woning, maar komen op basis van hun inkomen
         niet in aanmerking voor een zorggeschikte sociale huurwoning (te laag inkomen voor een
         zorggeschikte woning boven de 1e aftoppingsgrens, dan wel te hoog inkomen voor een sociale
         huurwoning).
    ▪    Extra investeringen om woningen zorggeschikt te maken, leiden mogelijk tot een
         huurverhoging voor de huurders met een zorgvraag met een laag inkomen die op basis van de
         passendheidstoets vervolgens worden uitgesloten voor deze woningen.
    ▪    Toegang tot de sociale huursector voor zorgvragers met een hoger inkomen is ook altijd
         mogelijk wanneer een lid van het huishouden meer dan 10 uur verzorging en/of verpleging
         per week ontvangt voor een periode van minstens één jaar. Een aantal zorgvragers voldoet
         echter (nog) niet aan dit criterium.



3.3. LOKAAL BELEID SOCIAAL DOMEIN
In 2017 is middels een brede aanpak vorm gegeven aan het beleidsplan Sociaal Domein 2018-2023
“Geef glans aan Stein”. Het is een ambitieus plan gericht op de eigen kracht van de mensen c.q.
burgerkracht en sociale en vitale kernen waarin inwoners actief zijn die elkaar helpen en zelf initiatief
nemen. Het plan moet vorm krijgen middels “horizontaal” denken, waarbij voor verkokerd denken
geen plaats meer is.

In het plan worden de volgende uitgangspunten geformuleerd:
    ▪ Alle inwoners nemen naar vermogen deel aan de samenleving;
    ▪ Voorkomen is beter dan genezen;
    ▪ Positieve gezondheid;
    ▪ De vraag van de inwoners en het resultaat staan centraal;


06410U Analyse Programmering Woon-Zorg                                                      Gemeente Stein
                                                                                                             13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>    ▪    De oplossing wordt eerst gezocht bij de inwoner zelf en diens omgeving
    ▪    Zo licht als mogelijk, zo zwaar als nodig.

Om deze beleidsuitgangspunten te kunnen realiseren wordt de organisatie van het Sociaal Domein
ingericht volgens de volgende principes:
    ▪ Ondersteuning wordt dicht bij huis georganiseerd
    ▪ Maatwerk – ruimte voor verschillen
    ▪ Eén huishouden - één plan - één regisseur
    ▪ Toegankelijk en vindbaar ondersteuningsaanbod
    ▪ Lokaal waar het kan en regionaal waar nodig.

De inrichting van het woon-zorg vraagstuk kan worden geïmplementeerd conform de insteek,
geformuleerde uitgangspunten en organisatie uitgangspunten van het integrale beleidsplan Sociaal
Domein. Hierop wordt teruggekomen verderop in deze rapportage.



3.4. WOONZORGTYPOLOGIE
Van belang voor de interpretatie van de uitgevoerde analyses zijn de gehanteerde uitgangspunten en
definities. In bijlage 2 wordt de gehanteerde woonzorgtypologie die bij dit onderzoek is gebruikt
beschreven. De woonzorgtypologie is een model dat voor alle kwetsbare doelgroepen geldt en dus
flexibel van insteek is. Bepaalde type zorgwoningen kunnen zowel door ouderen, gehandicapten of
jeugdigen worden bewoond. In de praktijk moet dan nog worden bepaald of rekening moet worden
gehouden met mobiliteitsbeperkingen, de noodzaak van een geclusterde of individuele woning en het
aspect van betaalbaarheid.

Naast “fysieke” eisen aan de woning is ook de “zorggarantie” van belang. Zorgaanbieders moeten in
bepaalde gevallen bereid worden gevonden om 24/7 onplanbare zorg te leveren of stand-by te zijn als
zich crisissituaties aandienen. Op de andere aspecten van noodzakelijke “sociale infrastructuur” wordt
ook nog uitgebreid stilgestaan in deze rapportage.

In de gebruikte woonzorgtypologie wordt een koppeling gelegd met de TiL-systematiek (Thuis in
Limburg). Conform de TIL-principes hebben alle bij TiL aangesloten woningcorporaties in Limburg hun
woningen gelabeld op basis van toegankelijkheidscriteria met de gradatie wandelstok-, rollator-, en
rolstoelgeschikt.

            Wandelstok: dit is een nultredenwoning geschikt voor mensen met een lichte fysieke beperking of
            zorgbehoefte. Alle primaire ruimtes zoals de woonkamer, keuken, toilet, badkamer en ten minste
            één slaapkamer zijn bereikbaar zonder trap.
            Rollator: dit is een rollator toegankelijke woning geschikt voor mensen met een grotere fysieke
            beperking of zorgbehoefte. Alle primaire ruimtes bevinden zich op dezelfde woonlaag. Er zijn geen
            of lage dorpels en de deuren zijn minimaal 85 cm breed.
            Rolstoel: deze rolstoeltoegankelijke woning is geschikt voor mensen met een ernstige fysieke
            beperking of zorgbehoefte. Alle primaire ruimtes bevinden zich op dezelfde woonlaag. Naast brede
            deurdoorgangen, is er voldoende ruimte om een rolstoel te kunnen gebruiken.




06410U Analyse Programmering Woon-Zorg                                                          Gemeente Stein
                                                                                                                 14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>4. INVENTARISATIE BASISFEITEN
4.1 DEMOGRAFIE

4.1.1. Demografie op personenniveau
In gemeente Stein is sprake van krimp, ontgroening en vergrijzing. Stein vormt op deze thema’s een
afspiegeling van de regio en provincie. Op dat vlak geven de bevolkingsprognoses de laatste jaren
dezelfde uitkomsten.

Voor de opgave wonen en zorg is de voortschrijdende vergrijzing relevant. Daarbij valt het element
“dubbele” vergrijzing op. Zo stijgt het aantal 65plussers tussen 2017 en 2035 met 29% terwijl in
dezelfde periode het aantal 85plussers met 219% (dus meer dan een verdubbeling) toeneemt.




       Tabel 2: Demografische ontwikkeling – gemeente Stein
       Bron: Etil Progneff 2016 / bewerking PCkwadraat




De groei van het aantal “jongere” pensioengerechtigden is een positief fenomeen omdat dit een
indicator is van het “klassiek” vrijwilligers potentieel. De daling van de beroepsbevolking daarentegen
zal leiden tot verdere knelpunten in beschikbaarheid van professionele zorgverleners voor een steeds
zorgbehoeftiger bevolking.




06410U Analyse Programmering Woon-Zorg                                                     Gemeente Stein
                                                                                                            15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>            Ontwikkeling 75+ bevolking

                                                          Aantallen 75+           Verschil t.o.v. 2017
            Buurt                                     2017      2025       2035 2025 in % 2035 in %
            Catsop                                      63        76        108      21%       71%
            Elsloo                                     705     1.002      1.252      42%       78%
            Meers                                       90       117        121      30%       34%
            Centrum                                    241       289        226      20%       -6%
            Kerensheide                                221       295        395      33%       79%
            Kleine Meers en Veldschuur                  12        17         19      42%       58%
            Maasband                                     3         5          5      67%       67%
            Nieuwdorp                                  192       313        382      63%       99%
            Oud-Stein                                  496       609        726      23%       46%
            Berg                                       155       163        187       5%       21%
            Nattenhoven                                 11        12         12       9%        9%
            Urmond-Oost                                294       551        843      87%     187%
            Urmond-West                                 74       111        128      50%       73%
            Gemeente Stein                           2.557     3.560      4.404      39%       72%
           Tabel 3: Ontwikkeling vergrijzing op buurtniveau – gemeente Stein
           Bron: Etil Progneff 2016 / bewerking PCkwadraat




In 2025 is 15% van de bevolking 75 jaar of ouder. Dit is een gemiddelde op gemeenteniveau. Binnen
wijken en buurten is de vergrijzingsdynamiek waar te nemen. In de buurten Elsloo, Urmond-Oost en
Oud-Stein wonen in absolute aantallen de meeste ouderen. In Urmond-Oost is de procentuele
toename van de vergrijzing opvallend.

Als gevolg van het ingezette beleid van langer thuis wonen, zullen de ouderen met een (zwaardere)
zorgvraag steeds meer gespreid (blijven) wonen over vrijwel de gehele gemeente. Zie de visualisering
van dit effect in de animatie van het aantal 75plussers in 2035 ten opzichte van 2017 in afbeelding 3.




06410U Analyse Programmering Woon-Zorg                                                                   Gemeente Stein
                                                                                                                          16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>        Afbeelding 3 – screenshot animatie vergrijzing o.b.v. aantallen 75plussers

Zie separaat bijlagenboek demografie & vraagontwikkeling (op niveau gemeente, wijk en buurt) en vergrijzingsontwikkeling voor de demografische ontwikkeling op kern- en
buurtniveau.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>4.1.2. Demografie op huishoudensniveau
Parallel aan de daling de krimp van de bevolking is een daling van het aantal het aantal huishoudens
ingezet. Het totaal aantal huishoudens daalt van 10.900 naar 10.100 huishoudens in de periode 2017-
2035. Bepaalde huishoudenstypen (onder meer paren met kinderen en paren zonder kinderen) nemen
gestaag in aantal af. Daarbij zal het aantal eenpersoonshuishoudens nog blijven toenemen (van 3.300
in 2017 naar 3.800 in 2035). De stijging van de eenpersoonshuishoudens betreft vooral ouderen. Het
aantal huishoudens van 75 jaar en ouder groeit in de periode 2017-2035 van afgerond 1.800 naar meer
dan 3.000 eenheden. Zij vertegenwoordigen in 2035 één derde van de huishoudens in de gemeente
Stein (zie bijlage 3 voor een uitgebreide tabel).

  11.000

  10.800

  10.600

  10.400

  10.200

  10.000

   9.800

   9.600
           2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 2025 2026 2027 2028 2029 2030 2031 2032 2033 2034 2035

Grafiek 1: Huishoudensontwikkeling periode 2017-2035 in absolute aantallen
Bron: Etil Progneff 2016 / bewerking PCkwadraat


Uit onderstaande tabel blijkt dat de 75plus huishoudens in aantal verdubbelen tussen 2017 en 2035.
Opvallend is het stabiele aandeel van de jongere senioren tussen 65 en 74 jaar.

 100%
   90%                  16%
                                                             23%
                                                                                               30%
   80%
   70%                  21%
                                                             22%
   60%                                                                                         22%
   50%
   40%
   30%                  62%
                                                             54%
                                                                                               47%
   20%
   10%
    0%
                        2017                                 2025                              2035

                                0 - 24 jaar   25 - 64 jaar   65 - 74 jaar   75 jaar en ouder

Grafiek 2: Huishoudensverdeling naar leeftijd (oudste gezinslid) periodes 2017, 2025 en 2035
Bron: Etil Progneff 2016 / bewerking PCkwadraat




06410U Analyse Programmering Woon-Zorg                                                                 Gemeente Stein
                                                                                                                        18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>De volgende afbeelding (4) geeft een beeld van de spreiding van de dominante huishoudtypes in de
gemeente Stein. Opvallend is het hoge aandeel van alleenstaande huishoudens en ook de
aanwezigheid van gezinnen zonder kinderen.
De komende decennia zullen de “gele gebieden” omslaan in “rode gebieden” en zal “groen” in “geel”
veranderen in onderstaande snapshot. Kortom, gebieden met dominanties van gezinnen zonder
kinderen zullen geleidelijk transformeren naar dominanties van alleenstaanden (als gevolg van
overlijdens en echtscheidingen) en nadat de kinderen uit huis zijn zullen de “groene” gezinnen omslaan
naar empty nesten.




         Afbeelding 4: dominanties (meest voorkomend per PC6) van huishoudtypen in Stein
         Bron: Cendris Streetlife / bewerking PCkwadraat




06410U Analyse Programmering Woon-Zorg                                                     Gemeente Stein
                                                                                                            19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>Vanuit de invalshoek wonen en zorg is vooral de verdere toename van de dominantie van de een-
persoonshuishoudens (alleenstaanden) van belang en het feit dat dit voornamelijk ouderen betreft die
verminderd zelfredzaam zijn én mobiliteitsbeperkingen hebben én geen partner als mantelzorger
hebben. Het probleem van vereenzaming ligt hier op de loer. Daarnaast zullen in de
eenpersoonshuishoudens meer mensen voorkomen met een verstandelijke beperking of GGZ-
problematiek als gevolg van de extramuralisatie. Bottom line is dat een sterke sociale infrastructuur
nodig is om het Langer Thuis Wonen van deze kwetsbare alleenstaanden te faciliteren en calamiteiten
te beperken.




06410U Analyse Programmering Woon-Zorg                                                   Gemeente Stein
                                                                                                          20
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>4.2. DE ZORGWONINGMARKT

4.2.1. Verdeling koop - huur
De woningvoorraad in de gemeente Stein omvat 11.831 woningen. Daarvan is 69% een koopwoning.
Het aandeel sociale huur is 21% en particuliere huur 10%.




         Afbeelding 5: woningvoorraad naar eigendom, gebaseerd op WOZ-data
         Bron: BsGW, BAG, Corporaties / bewerking PCkwadraat



Bijna alle grondgebonden luxe woningen alsook twee derde van de grondgebonden rijwoningen zijn
in de koopsector gesitueerd. Het merendeel van de meergezinswoningen is in bezit van de
woningcorporaties. Bijna alle gelabelde seniorenwoningen zijn corporatiebezit.


06410U Analyse Programmering Woon-Zorg                                             Gemeente Stein
                                                                                                    21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>Woningvoorraadverdeling eigendomssituatie en woningtype

woningtype                               soc.huur    % part.huur             %      koop        %         totaal     %
meergezins                                  895     63%         335     23%          197       14%       1.427 100%
grondgebonden rij                           996     36%         342     12%        1.444       52%       2.782 100%
grondgebonden luxe                          115     2%          457      7%        6.298       92%       6.870 100%
gelabelde ouderenwoning                     415 100%              1      0%                -   0%          416 100%
overig                                         -    0%           75     22%          261       78%         336 100%
totaal                                     2.421    21%        1.210    10%        8.200       69%       11.831 100%

grondgebonden luxe = 2 onder 1 kap en vrijstaand

Tabel 4: Woningvoorraad (WOZ-objecten) naar eigendom en type
Bron: BsGW, woningcorporaties / bewerking PCkwadraat

4.2.2. Leeftijdsopbouw huishoudens en koop-huur verdeling
De relatering van leeftijd aan de eigendomssituatie biedt interessante inzichten. Vanaf 75 jarige leeftijd
is een bijna egale verdeling huur-koop waar te nemen, waarbij het aandeel huur toeneemt naarmate
de leeftijd vordert. Als eigenaar-bewoners boven de 75 jaar verhuizen is de bestemming logischerwijs
vaak een (zorggeschikte ?) huurwoning.

Bij de aankomende generaties dient zich een trendbreuk aan. De huidige groep ouderen is opgegroeid
in een tijd waarin het huren van een woning nog heel gewoon was. Na de Tweede Wereldoorlog is
daar verandering in gekomen en is een situatie ontstaan dat alleen lagere inkomens geen woning
kochten. Het eigen woningbezit onder de aankomende generatie ouderen ligt daardoor velen malen
hoger dan onder de huidige generatie.
                         Huishoudens naar leeftijd - Gemeente Stein
2.000
1.800
1.600
1.400
1.200
1.000
  800
  600
  400
  200
    -
             < 25        25 - 35         35 - 45     45 - 55       55 - 65       65 - 75       75 - 85        85+

                                                      koop     huur
Grafiek 3: Huishoudens naar leeftijd (o.b.v. BRP) en woonsituatie (o.b.v. WOZ-data)
Bron: BRP, BsGW / bewerking PCkwadraat




06410U Analyse Programmering Woon-Zorg                                                                      Gemeente Stein
                                                                                                                             22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>             Huishoudens naar leeftijd
             leeftijd                     koop      %        huur       %       totaal
             < 25                          25    32%           52    68%           77
             25 - 35                      785    64%         437     36%        1.222
             35 - 45                     1.887   80%         461     20%        2.348
             45 - 55                     1.464   80%         376     20%        1.840
             55 - 65                     1.391   74%         497     26%        1.888
             65 - 75                     1.509   71%         622     29%        2.131
             75 - 85                      756    57%         580     43%        1.336
             85+                          214    43%         287     57%          501
             Totaal                      8.031   71%       3.312     29%      11.343
             Tabel 5: Huishoudens in aantallen (o.b.v. BRP) naar leeftijd oudste gezinslid
             Bron: BRP, BsGW / bewerking PCkwadraat



De nieuwe generatie ouderen zijn de Babyboomers. Zij zijn geboren in de jaren na de oorlog en de
oudsten zijn in 2017 al 72 jaar oud. Zij vertonen andere woonpatronen en zijn veel kritischer dan de
voorliggende generaties. In de praktijk moet rekening worden gehouden met deze generatiewissel
want het betekent concreet dat de vergrijzing steeds meer ontstaat in eigen woningbezit, waarvan de
eigenaren honkvast zijn. Het komende decennium zal het ingezette Langer-Thuis-Wonen dus nog
worden versterkt door de woonpatronen van de aankomende babyboomers.

4.2.3. Verdieping sociale huur
In de gemeente Stein zijn de woningcorporaties Maaskant Wonen (vanaf 1 januari 2018 Zaam Wonen),
Wonen Limburg en Woonpunt actief. Zij hebben in totaal 2.589 wooneenheden in de verhuur,
gesitueerd in 2.421 WOZ-objecten. De bestaande huurvoorraad is geïnventariseerd op de elementen
zorggeschiktheid, betaalbaarheid, spreiding en oppervlakte van de woningen. Het verschil in aantal
corporatiewoningen in tabellen Woningvoorraad (tabel 4) en Corporatiebezit (tabel 6) is te verklaren
doordat één WOZ-object meerdere verblijfobjecten kan bevatten. Door ongelijke peildata kan het zijn
dat bepaalde verhuureenheden niet in de WOZ-data voorkomen. Hierdoor zijn er conform
corporatieregistratie een groter aantal wooneenheden dan t.o.v. de WOZ-registratie.

Zorggeschiktheid
Qua zorggeschiktheid zijn in totaal 776 verhuureenheden beschikbaar op niveau rolstoel- en
rollatorgeschikt (30% van het totale corporatiebezit). Daarvan zijn slechts 60 woningen als
rolstoelgeschikt gelabeld. In totaal 716 wooneenheden zijn als rollatorgeschikt gelabeld. Zie voor een
volledige line up bijlage 4.
De hamvraag ten aanzien een complexen is in hoeverre zij geschikt zijn voor zware zorgvragers met
beperkte zelfredzaamheid in combinatie met mobiliteitsbeperkingen. Dit geldt zeker voor een aantal
complexen die aanleunen aan de intramurale voorzieningen in de kernen Stein (Moutheuvelflats die
het label wandelstokgeschikt hebben), Urmond (Urmonderhof rollatorgeschikt) en Elsloo (Aelserhof
rollatorgeschikt). Naast potentieel gevaar voor de inwoners op vlak van bijvoorbeeld valincidenten kan
mogelijk ook een probleem op vlak van brandveiligheid bestaan gegeven de verzwaring van de
populatie. Dit verdient nader onderzoek.




06410U Analyse Programmering Woon-Zorg                                                       Gemeente Stein
                                                                                                              23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>Betaalbaarheid
In de gemeente Stein zijn geen goedkope rolstoelgeschikte woningen in het corporatiebezit
beschikbaar. De 60 rolstoelgeschikte woningen zijn (relatief) duur. Voor rolstoelgebonden zorgvragers
met een laag inkomen zijn in de gemeente Stein geen betaalbare woningen beschikbaar.
Het aantal goedkope rollatorgeschikte woningen bedraagt 38 wooneenheden. Op huurprijsniveau
Betaalbaar Laag zijn in totaal 407 rollatorgeschikte woningen.
 Corporatie aanbod - zorggeschiktheid vs huurprijssegmenten *
In totaal is 4% van de zorggeschikte woningen “goedkoop”. Zo’n 57% van de rolstoel- en rollator
geschikte woningenVHE      valt %
                                onder goedkoop
                                         goedkoop     en betaalbaar
                                                    betaalb. L betaalb. Hlaag  (tot 1e aftoppingsgrens)
                                                                           bereikbaar                   en zijn dus
                                                                                       duur onbekend collectief
                       totaal
financieel bereikbaar voor de lagere inkomens (bijvoorbeeld ouderen met AOW en eventueel klein
 VW - rolstoel          613      4%              1         94         36          121     73      -        288
aanvullend pensioen).
GW - rollator         2.069    15%            50      1.201     155                                     346        122             -              195
Corporatiebezit - zorggeschiktheid naar huurprijssegmenten
subtotaal             2.682    19%            51      1.295     191                                      467     195               -              483
                        Totaal     % Goedkoop Betaalbaar 1 Betaalbaar 2                               Bereikbaar  Duur            Onbekend         Collectief
%                                                    2%                48%              7%               17%           7%              0%         18%
VW - rolstoel              60            2%            -                  -                  17              6        37                     -             -
GW-wandelstok            882            6%          294               414               22               51         61             -               40
GW - rollator             716           28%          38                407                   59            166        46                     -             -
niet geschikt          9.516           68%        1.264             4.896         1.917                 908        263             -              268
subtotaal                 776           30%          38                407                   76            172        83                     -             -
onbekend                 907            6%           50               378           245                  34         78                 64          58
GW-wandelstok             101            4%           1                100               -                   -         -                     -             -
subtotaal
niet geschikt         11.305
                        1.712          81%
                                        66%       1.608
                                                     54             5.688
                                                                     1.071        2.184177              993284     402
                                                                                                                     122               64    4    366      -
Totaal aanbod
onbekend              13.987
                           -       100%
                                      0%          1.659-            6.983 -       2.375 -              1.460 -     597 -               64    -    849      -
%
subtotaal                1.813         70%          12%
                                                     55                50%
                                                                      1.171         17%
                                                                                      177                10%284        4%
                                                                                                                        122            0%    4     6%      -
Totaaldata
O.b.v. aanbod         2.589 door
           zoals aangeleverd 100%          93
                                 woningcorporaties                    1.578              253               456         205                   4             -
* O.b.v. streefhuur

goedkoop:             < € 414,02          berei kba a r        < € 710,68
betaa l ba a r L      < € 592,55          duur                 > € 710,68
betaa l ba a r H      < € 635,05
Tabel 6: Corporatiebezit (in aantallen wooneenheden) naar betaalbaarheid en zorggeschiktheid
Bron: Corporaties / bewerking PCkwadraat


De totale voorraad “goedkoop” (huurprijs tot kwaliteitskortingsgrens; € 414,02 prijspeil 2017) is in
totaal 93 wooneenheden. De beschikbaarheid van deze woningen is van belang voor kwetsbare
doelgroepen zonder mobiliteitsbeperkingen zoals bijvoorbeeld de doelgroep met een Ernstige
Psychiatrische Aandoening of een verstandelijke beperking.

Oppervlakte
Bijna 50% van de zorggeschikte voorraad op niveau rolstoel en rollator is kleiner dan 60 m² en sluit dus
aan op de oppervlaktebehoefte van de doelgroepen.

Corporatiebezit - zorggeschiktheid naar oppervlakte
                                                     VW -                        GW -                 GW -                              niet
                           Totaal             %                      %                            %                           %              onbekend
                                                  rolstoel                    rollator           wandelstok                         geschikt
< 40 m²                        20         1%            -           0%             10         1%          -                 0%           10        1%
40 - 60 m²                   697        27%               18      30%            350         49%                   -        0%              329         19%
60 - 85 m²                 1.506        58%               24      40%            294         41%                  88        87%         1.099           64%
> 85 m²                      366        14%               18      30%             62          9%                  13        13%             273         16%
onbekend                           1      0%               -        0%              -         0%                   -        0%                1          0%
subtotaal                  2.590        28%               60      30%            716         50%               101          0%          1.712           20%
Tabel 8: Corporatiebezit (in aantallen wooneenheden) naar oppervlak en zorggeschiktheid
Bron: Corporaties / bewerking PCkwadraat



06410U Analyse Programmering Woon-Zorg                                                                                                        Gemeente Stein
                                                                                                                                                                24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>Spreiding
Het rollatorgeschikt vastgoed is vrij goed gespreid over de kernen van de gemeente Stein. Opvallend
is ook de aanwezigheid van relatief veel zorggeschikt vastgoed in de kleinere kernen.

Corporatiebezit - zorggeschiktheid naar kernen




                                                                                 Kleine Meers en




                                                                                                                                                                                            Nattenhoven
                                                                                                                                                            Urmond-West
                                                      Kerensheide




                                                                                                                                                                              Urmond-Oost
                                                                     Nieuwdorp




                                                                                                   Maasband
                                         Oud-Stein




                                                                                 Veldschuur




                                                                                                               Centrum




                                                                                                                                           Catsop
                                                                                                                                   Meers
                                                                                                                          Elsloo




                                                                                                                                                     Berg
                       totaal     %
VW - rolstoel            60      2%          -             -             -                  -          -          -       18         -        -      16          -            26                 -
GW - rollator           716     28%    109            20             62                     -          -       77        197       28      14        34     60               115                 -
subtotaal               776     30%    109            20             62                     0          0       77        215       28      14        50     60               141                 0
%                                      14%           3%             8%                0%           0%         10%        28%       4%      2%       6%      8%              18%             0%
GW-wandelstok           101      4%    101                 -             -                  -          -          -          -       -        -        -         -                 -             -
niet geschikt         1.712     66%      39          251            287                     -          -      400        358       30         -     170     34               143                 -
onbekend                   -     0%          -             -             -                  -          -          -          -       -        -        -         -                 -             -
subtotaal             1.813     70%    140           251            287                     0          0      400        358       30         0     170     34               143                 0
%                                       8%           14%            16%               0%           0%         22%        20%       2%      0%       9%      2%               8%             0%
totaal aanbod         2.589 100%       249           271            349                     -          -      477        573       58      14       220     94              284                  -
%                                      10%           10%            13%               0%           0%         18%        22%       2%      1%       8%      4%              11%             0%

Tabel 7: Corporatiebezit (in aantallen wooneenheden) naar zorggeschiktheid per kern
Bron: Corporaties / bewerking PCkwadraat




06410U Analyse Programmering Woon-Zorg                                                                                                                                    Gemeente Stein
                                                                                                                                                                                                          25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>4.3. SOCIAAL ECONOMISCH EN BETAALBAARHEID

4.3.1. Algemeen
Zoals iedere Zuid-Limburgse gemeente scoort Stein op een aantal relevante sociaal-economische
parameters lager dan het Nederlands gemiddelde. Uitzonderingen daarop zijn de lage aantallen
huishoudens met een bijstandsuitkering en met een laag inkomen. Het aantal banen per 1.000
inwoners ligt aanzienlijk lager dan in de rest van Limburg en Nederland.

Ten opzichte van Beek en Schinnen kent Stein minder huishoudens met een laag inkomen. Het
percentage huishoudens met een hoog inkomen ligt ook lager dan in Beek en Schinnen.

De gemiddelde WOZ waarde van de woningen is met € 178.000 zo’n 11% hoger dan in Sittard-Geleen,
maar ruim onder het landelijk gemiddelde, Beek en Schinnen.

Sociaal-Economische Parameters - Westelijke Mijnstreek

                                                                                       Sittard-
                                                           Beek Schinnen       Stein   Geleen     Limburg Nederland peildata
WOZ-waarde (gemiddeld)                                   185.000   190.000   178.000   157.000    179.000   209.000    2016
Banen per 1.000 inwoners                                    952       386       542       845         707       744    2016
Personen met bijstandsuitk. per 1.000 inw. (18+)             28        23        20         47         39        41    2016
Huishoudens met bijstandsuitk. in % van totaal             4,1%      3,4%      2,6%      6,4%        5,4%      5,7%    2016
Werkloze beroepsbevolking per 1.000 inw. (15-64 jr)            x         x       64         49         40        48    2016
Huishoudens met laag inkomen                               6,8%      7,0%      6,2%     11,3%       10,0%     10,0%    2014
Huishoudens met hoog inkomen                               9,6%     10,5%      8,0%      7,1%        7,6%     10,0%    2014
Bron: waarstaatjegemeente.nl / CBS
Tabel 9: Sociaal-Economische parameters gemeenten Westelijke Mijnstreek
Bron: waarstaatjegemeente.nl / CBS


4.3.2. Betaalbaarheid in wonen en zorg
Bij de invulling van de woonzorg vragen speelt het inkomen een cruciale rol. Immers, het inkomen
bepaald in grote mate het gedrag van mensen. Zo wonen lage inkomens vaker in een huurwoning, zijn
zij minder hoog opgeleid, zijn zij relatief ongezonder en maken zij meer gebruik van vangnetten in zorg/
ondersteuning en participatie.

De vraagstukken op vlak van betaalbaarheid bij de extramuralisatie zijn dan ook 1 op 1 aan de
inkomens gerelateerd. Dit geldt voor ouderen, maar zeker ook voor mensen met een verstandelijke
beperking of een psychiatrische beperking die in de praktijk vaak moeten terugvallen op gemeentelijke
uitkeringen.
In bijlage 5 wordt de relatie betaalbaarheid-zorg nader inzichtelijk gemaakt op basis van huishoud-
boekjes gebaseerd op NIBUD berekeningen. In de praktijk komt het erop neer dat een betaalbare
woning voor kwetsbare oudere met uitsluitend een AOW zich bevindt rond € 600/maand. Indien
sprake is van verminderde zelfredzaamheid en “diensten” moeten worden ingekocht (schoonmaak,
was- en maaltijdservice) zijn huurprijzen van € 400-450 betaalbaar.
Cliënten in de maatschappelijke zorg (GGZ/MO/beschermd wonen) en gehandicaptenzorg hebben
voornamelijk een smalle beurs. Uitgaande van kwetsbare burgers die “diensten” moeten inkopen én
rekening houdend met het niveau van de uitkeringen uit hoofde van de Participatiewet, zijn
huurprijzen tussen € 350 en € 450 reëel.



06410U Analyse Programmering Woon-Zorg                                                                        Gemeente Stein
                                                                                                                               26
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>De huurprijs is een van de draaiknoppen in het woon-zorg huishoudboekje. Echter, neerwaarts
bijstellen van de huur kan niet 1:1 worden vertaald in daling van de maandlasten. Bijvoorbeeld: de
huur wordt verlaagd van € 550/ mnd naar € 300. Het effect op het maandsaldo is + € 73. Dit effect is
kleiner dan de daling van de huur (- € 250), omdat de huurder bij een lagere huur ook minder
huurtoeslag ontvangt.

4.3.3. Inkomensbenadering voor analyse wonen en zorg
Om meer inzicht in de inkomenssituatie te krijgen is in onderhavig onderzoek gebruik gemaakt van
data van Cendris/POST.NL. Op basis van de inkomensverdeling op niveau postcode 6 zijn de dominante
inkomens weergegeven uitgaande van de typologie “modale inkomens”. De weergave in patronen
geeft ook de differentiatie binnen wijken en buurt en weer. Mede in combinatie met de demografische
gegevens en concentraties van huidige Wmo-cliënten kunnen de kwetsbare situaties in de gemeente
in kaart worden gebracht.




         Afbeelding 6: dominanties (meestvoorkomend per postcode-6) van inkomens
         Bron: Cendris Streetlife / bewerking PCkwadraat


06410U Analyse Programmering Woon-Zorg                                                  Gemeente Stein
                                                                                                         27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>Ten behoeve van de verdere analyse is een koppeling gelegd tussen de inkomensdata en gegevens uit
de BRP en de Wmo-registraties. Op die manier is een beeld verkregen over de inkomensverschillen
tussen Wmo-cliënten en de totale bevolking. “Lagere” inkomens zijn hierbij bepaald als 75% van de
benedenmodale inkomens. In de analyse is verder nog rekening gehouden met de eigendoms-
verhoudingen. De resultaten van deze analyse vormen het onderwerp van de komende paragraaf.

4.3.4. Nulmeting Wmo-cliënten versus totale bevolking op inkomen en eigendomssituatie
Onderstaand is de groep Wmo-cliënten die gebruik maken van hulp bij het huishouden en/of
begeleiding afgezet tegen de totale bevolking. Uit de analyse op gemeenteniveau blijkt het volgende:

    ▪    Wmo-cliënten hebben gemiddeld een lager inkomen dan de rest van de bevolking. De oorzaak
         is dat het veel meer alleenstaande ouderen betreft die veelal moeten terugvallen op AOW en
         eventueel een klein aanvullend pensioen. Daarnaast wordt begeleiding gebruikt door
         doelgroepen die ook vaak terugvallen op uitkeringen (verstandelijk gehandicapten en mensen
         met een psychia-trische grondslag).
    ▪    De huidige Wmo-cliënten zijn voor tweederde in huur te vinden (90% daarvan in sociale huur
         of collectieve contracten en 10% in particuliere huur) en daarbij is de verdeling hogere en
         lagere inkomens nagenoeg gelijk.
    ▪    Een derde van de huidige Wmo-cliënten woont in een koopwoning en dit betreft voor de
         overgrote meerderheid mensen met een hoger inkomen.
    ▪    Het aandeel Wmo-cliënten met een laag inkomen in een koopwoning is slechts 7% van alle
         Wmo-cliënten. Het is een aandachtsgroep aangezien de financiële kwetsbaarheid in combi-
         natie met een onverkoopbare eigen woning tot ongewenst zorgscheefwonen kan leiden.



         Eigendom vs inkomen - totaal bevolking en zorgvragers

                            totaal bevolking                                  zorgvragers

                             eigendom                                        eigendom
                           huur      koop        totaal                    huur      koop        totaal
                            1.504     2.059      3.563                       188            49    237
                    laag




                                                                    laag
          inkomen




                                                          inkomen




                             13%         18%       31%                       28%            7%    36%
                            1.808       5.972    7.780
                    hoog




                                                                    hoog




                                                                             250        175       425
                             16%         53%       69%                       38%        26%       64%


            totaal          3.312       8.031   11.343    totaal             438        224       662
                             29%         71%     100%                        66%        34%      100%
         Tabel 10: Matrix eigendom vs. Inkomen – totale bevolking & zorgvragers (Hbh + Begeleiding)
         Bron: BsGW, Cendris Streetlife / bewerking PCkwadraat

Analyse op wijk- en buurtniveau laat grote verschillen zien alsook de bevestiging en soms uitvergroting
van de vastgestelde trends. In bijlage 6 worden de uitsplitsingen per kern weergegeven.




06410U Analyse Programmering Woon-Zorg                                                              Gemeente Stein
                                                                                                                     28
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>NOOT: zoals eerder gesteld betreft de analyse zorgvragers/cliënten die Wmo-ondersteuning
ontvangen. Cliënten die een indicatie verpleging en/of persoonlijke verzorging verzilveren maken geen
onderdeel uit van deze analyse omdat deze gegevens tijdens het onderzoek nog niet beschikbaar zijn
gesteld door de zorgaanbieders omwille van de lange doorlooptijd van wettelijke toetsing op privacy
aspecten bij beschikbaarstelling. Door het ontbreken hiervan ontstaan mogelijk vertekeningen in de
interpretaties van zorggebruik gerelateerd aan de inkomenspositie. Integratie van de ontbrekende
gegevens leidt waarschijnlijk tot het inzicht dat hogere inkomens voor een groot deel zelf invulling
geven aan hun woon-zorg vragen in de eigen koopwoningen wel gebruik maken van de Zorg-
verzekeringswet, maar niet van het ondersteuningsaanbod vanuit het Sociaal domein.

                     Verdeling naar woningtype

                     woningtype                      totaal       %   zorgvragers      %
                     meergezins                       1.427    12%           170    25%
                     grondgebonden rij                2.782    24%           143    21%
                     grondgebonden luxe               6.870    58%           195    28%
                     gelabelde ouderenwoning            416     4%           153    22%
                     overig                             336     3%             24    4%
                     totaal                          11.831   100%           685 100%


Tabel 11: verdeling woningvoorraad naar woningtype – totale bevolking & zorgvragers (Hbh + Begeleiding)
Bron: gemeente Stein, BsGW / bewerking PCkwadraat




06410U Analyse Programmering Woon-Zorg                                                         Gemeente Stein
                                                                                                                29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>5. DOELGROEP OUDEREN

5.1. VRAAGONTWIKKELING

5.1.1. Vraagontwikkeling
De woonzorgvragen nemen de komende decennia toe onder impuls van de motor van de vergrijzing.
Het totaal aantal ouderen met een zorgvraag loopt op tot 1.984 personen in 2035. Een kleine 20% van
hen zal gebruik maken van intramurale voorzieningen, voornamelijk in de verpleeg-huiszorg. De
overige 80% heeft een woonzorgvraag en zal die extramuraal invullen. Daarbij is vooral de groep
“verzorgd wonen” (VW) van belang. Het zijn immers ouderen die structureel een beroep doen op 24
uurs planbare of onplanbare zorg. Zij zijn erg kwetsbaar en moeten hun woonzorgvragen achter de
eigen voordeur oplossen, waar vroeger nog gebruik kon worden gemaakt van het verzorgingshuis4.




            Tabel 12: Vraagontwikkeling ouderenzorg
            Bron: Etil Progneff 2016 / bewerking PCkwadraat



Een groot deel van de ouderen met een behoefte ‘verzorgd wonen’5 kiest ervoor om Langer Thuis te
Wonen (in de eigen woning). Ze zijn ‘honkvast’. In de praktijk zal een deel van de ouderen niet kunnen
volstaan met “Langer thuis wonen” en zij zullen alsnog een beroep doen op een geclusterde setting
verzorgd wonen. Er kunnen redenen zijn waardoor Langer Thuis Blijven Wonen tóch niet altijd mogelijk
is. Bijvoorbeeld het wegvallen van de partner (mantelzorg) of een woning die niet kan worden
opgeplust, of een dusdanige zorgzwaarte die niet meer kan worden ingevuld door de thuisverpleging.
In dit soort situaties is verhuizen naar geclusterd verzorgd wonen de enige oplossing.



4
 Zie hoofdstuk 3.4 & bijlage 2 voor begrippen en definities en bijlage 7 voor een toelichting op het
gehanteerde ramingsmodel.
5   In het oude stelsel ging deze groep ouderen naar het verzorgingshuis
                                                                                                                        30
06410U Analyse Programmering Woon-Zorg                                                                 Gemeente Stein
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>In praktijk blijkt dat met name mensen met voorheen een indicatie ZZP3 en ZZP4 (moeten) verhuizen
naar een geclusterde setting, omdat zij niet meer zelfstandig kunnen blijven wonen (tenzij bijna 24/7
aanwezigheid /ondersteuning van mantelzorg in de eigen woning aanwezig is).

In onderstaande tabel wordt een inschatting gegeven van de verdeling tussen Langer Thuis Wonen en
Geclusterd Verzorgd Wonen. Het is een gemiddelde inschatting op gemeenteniveau en in de praktijk
zijn in de realisatie verschillen afhankelijk van de samenstelling van de wijk, zowel gebouwelijk
(geschiktheid) als de mogelijkheden op individueel niveau (mantelzorg en welvaart).

         Behoefte Verzorgd Wonen vanaf 2013 (in wooneenheden)
                                                    t/m 2018 t/m 2025 t/m 2035
         Langer Thuis Wonen                              129      161      189
         Geclusterd Verzorgd Wonen                       110      157      205
         TOTAAL                                          239      318      393
         Tabel 13: Behoefte ‘Verzorgd Wonen’ vanaf 2013 in aantal wooneenheden
         Bron: PCkwadraat



5.2.2. Afbouw verzorgingshuiscapaciteit gemeente Stein


Ten aanzien vande restant verzorgingshuiscapaciteit in de gemeente Stein geldt Zorggroep Vivantes
de enige zorgaanbieder is. De restant verzorgingshuiscapaciteit in de kernen Stein, Urmond en Elsloo
wordt bezet door steeds zwaardere doelgroepen, onder meer ZZP4 en verpleging zonder behandeling.
Onder geleide van de voortschrijdende vergrijzing zal de afbouw van verzorgingshuiscapaciteit in Elsloo
en Urmond geen probleem zijn. Ten aanzien van de Moutheuvel geldt dat die verzwaring in de
toekomst ook verder zal toenemen. Zorggroep Vivantes oriënteert zich momenteel op de betekenis
hiervan ten aanzien van het huidige gebouw. Daarbij liggen nog alle opties open (sloop en nieuwbouw,
vernieuwbouw, ….).




06410U Analyse Programmering Woon-Zorg                                                     Gemeente Stein
                                                                                                            31
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>5.2.              VRAAG-AANBOD ANALYSE EXTRAMURAAL

5.2.1. Vraag aanbod analyse geclusterd verzorgd wonen

Ten behoeve van de vraag-aanbod-analyse is de zorggeschiktheid van het corporatiebezit
geïnventariseerd. Daarbij is aangesloten op de TiL-systematiek (rolstoel-rollator-wandelstok)6. De
totale capaciteit zorggeschikt wonen is in onderstaande tabel weergegeven.
Corporatiebezit - zorggeschiktheid naar kernen




                                                                                                                        Kleine Meers en




                                                                                                                                                                                                                                                                                         Nattenhoven
                                                                                                                                                                                                                                                       Urmond-West
                                                                        Kerensheide




                                                                                                                                                                                                                                                                          Urmond-Oost
                                                                                                     Nieuwdorp




                                                                                                                                               Maasband
                                               Oud-Stein




                                                                                                                        Veldschuur




                                                                                                                                                                     Centrum




                                                                                                                                                                                                                            Catsop
                                                                                                                                                                                                            Meers
                                                                                                                                                                                          Elsloo




                                                                                                                                                                                                                                             Berg
                            totaal    %
VW - rolstoel                 60     2%            -                         -                           -                         -               -                    -                 18                  -                -             16             -             26                  -
GW - rollator                716     28%      109                       20                           62                            -               -                 77                  197                28              14               34        60                115                  -
subtotaal                    776     30%      109                       20                           62                            0               0                 77                  215                28              14               50        60                141                  0
%                                            14%                        3%                          8%                       0% 0%                            10%                   28%                     4%              2%              6%         8%                18%             0%
GW-wandelstok                101     4%       101                            -                           -                         -               -                    -                    -                -                -               -            -                  -              -
niet geschikt               1.712    66%       39                   251                             287                            -               -              400                    358                30                 -            170        34                143                  -
onbekend                        -    0%            -                         -                           -                         -               -                    -                    -                -                -               -            -                  -              -
subtotaal                   1.813    70%      140                   251                             287                            0               0              400                    358                30                 0            170        34                143                  0
%                                             8%                  14%                          16%                           0% 0%                            22%                   20%                     2%              0%              9%         2%                8%              0%
totaal aanbod               2.589 100%        249                 271                           349                                -               -           477                    573                   58              14              220        94                284                  -
%                                            10%                  10%                          13%                           0% 0%                            18%                   22%                     2%              1%              8%         4%                11%             0%
Tabel 14: Corporatiebezit (in aantallen wooneenheden) naar zorggeschiktheid per kern
Bron: Corporaties / bewerking PCkwadraat


Ten behoeve van de match vraag en aanbod wordt de totale behoefte in eerste instantie afgezet tegen
de beschikbare rolstoelgeschikte woningvoorraad.
Match verzorgd wonen geclusterd (rolstoelgeschikt) - buurten Stein
                                                                                                                             Kleine Meers en




                                                                                                                                                                                                                                                           Urmond-West

                                                                                                                                                                                                                                                                           Urmond-Oost

                                                                                                                                                                                                                                                                                         Nattenhoven
                                                                                      Kerensheide

                                                                                                                 Nieuwdorp

                                                                                                                             Veldschuur

                                                                                                                                                          Maasband
                                                            Oud-Stein




                                                                                                                                                                               Centrum




                                                                                                                                                                                                                                   Catsop
                                                                                                                                                                                                                    Meers
                                                                                                                                                                                                   Elsloo




                                                                                                                                                                                                                                               Berg




                                     Totaal
           Aanbod *                    60                       -                          -                         -                    -                   -                   -                18                 -               -       16                 -        26                  -


           Behoefte VW geclusterd     110                  21                            9                         8                      -                   -                10                  31                4               3             6          3           13                  -
    2018




           saldo (opgave)              -50                 -21                        -9                         -8                       -                   -             -10               -13                   -4           -3           10          -3              13                  -


           Behoefte VW geclusterd     157                  26                         13                     14                           1                   -                12                  45                5               3             6          5           26                  -
    2025




           saldo (opgave)              -97                 -26                  -13                       -14                          -1                     -             -12               -27                   -5           -3           10          -5                     -            -


           Behoefte VW geclusterd     205                  33                         18                     18                           1                   -                  8                 59                5               5             8          6           42                  -
    2035




           saldo (opgave)             -145                 -33                  -18                       -18                          -1                     -                -8             -41                   -5           -5                8      -6             -16                  -

Aanbod conform opgave woningcorporaties (01.01.2017)
Behoefte
Tabel 15:conform ramingsmodellering
          Corporatiebezit           PCkwadraat
                          (in aantallen        met als onderlegger
                                        wooneenheden)              E'tilafgezet
                                                           per kern,     prognosetegen
                                                                                  2016 behoefte
                                                                                       (2)      VW (rolstoel-geschikt)
Bron: Corporaties / bewerking PCkwadraat

6
    Zie hoofdstuk 3.4 voor een toelichting op deze systematiek

                                                                                                                                                                                                                                                                                                       32
06410U Analyse Programmering Woon-Zorg                                                                                                                                                                                                                               Gemeente Stein
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>Uit de match vraag en aanbod blijkt dat de totale vraag naar geclusterd verzorgd wonen op korte
termijn van 157 plaatsen en middellange termijn van 205 plaatsen NIET kan worden afgedekt vanuit
de bestaande rolstoelgeschikte huurwoningvoorraad (60 vhe’s).

Indien de rollatorgeschikte woningvoorraad wordt toegevoegd aan het aanbod verzorgd wonen, dan
stijgt het aanbod tot 776 woningen en is er in principe meer dan voldoende aanbod geclusterd
verzorgd wonen met een goede spreiding over de kernen van de gemeente. Vraag daarbij is wel in
hoeverre het rollatorgeschikt aanbod kwalitatief volstaat en of opwaardering naar niveau
rolstoelgeschiktheid noodzakelijk is. Dit in samenhang met de noodzaak om vooral ook betaalbare
woningen beschikbaar te krijgen.


Match verzorgd wonen geclusterd (rolstoel- en rollatorgeschikt) - buurten Stein



                                                                                 Kleine Meers en




                                                                                                                                                          Urmond-West

                                                                                                                                                                         Urmond-Oost

                                                                                                                                                                                       Nattenhoven
                                                       Kerensheide

                                                                     Nieuwdorp

                                                                                 Veldschuur

                                                                                                   Maasband
                                           Oud-Stein




                                                                                                              Centrum




                                                                                                                                          Catsop
                                                                                                                                  Meers
                                                                                                                         Elsloo




                                                                                                                                                   Berg
                                 Totaal
        Aanbod *                  776     109          20            62                     -          -      77        215       28      14       50     60            141                 -


        Behoefte VW geclusterd    110      21             9            8                    -          -      10         31        4       3        6        3           13                 -
 2018




        saldo (opgave)            666      88          11            54                     -          -      67        184       24      11       44     57            128                 -


        Behoefte VW geclusterd    157      26          13            14                    1           -      12         45        5       3        6        5           26                 -
 2025




        saldo (opgave)            619      83             7          48                  -1            -      65        170       23      11       44     55            115                 -


        Behoefte VW geclusterd    205      33          18            18                    1           -        8        59        5       5        8        6           42                 -
 2035




        saldo (opgave)            571      76             2          44                  -1            -      69        156       23       9       42     54             99                 -

Aanbod conform opgave woningcorporaties (01.01.2017)
Tabel 16: Corporatiebezit (in aantallen wooneenheden) per kern, afgezet tegen behoefte VW (rolstoel- en
rollatorgeschikt)
Bron: Corporaties / bewerking PCkwadraat


Een aandachtspunt bij de realisatie van is het “zorg-scheefwonen”. Het betreft mensen zonder
zorgvraag/ mobiliteitsbeperking die in zorggeschikte woningen wonen. Deze situatie kan
problematisch zijn wanneer zij gewilde, zorggeschikte woningen bezet houden. De woningen zijn
daarmee niet (direct) beschikbaar voor de doelgroep. Anderzijds kan vanuit de ruime beschikbaarheid
van rollatorgeschikt aanbod ook gekozen worden om in een aantal complexen te streven naar een
vitale mix.

5.2.2. Analyse Langer Thuis Wonen
Een vraag aanbod balans Langer Thuis Wonen theoretisch modelleren blijkt in de praktijk moeilijk.
Immers, daarvoor is inzicht nodig in de zorggeschiktheid van alle woningbezit dus ook van de
koopwoningen en particuliere huur in relatie tot de inwoners-zorgvragers. Een aantal grove
instrumenten zijn ontwikkeld die op basis van gebouwkenmerken een inschatting maken van de
geschiktheid en aanpasbaarheid van de woningvoorraad voor mensen met mobiliteitsbeperkingen. De
modellen houden echter geen rekening met de feitelijke woonsituatie van de ouderen met een



06410U Analyse Programmering Woon-Zorg                                                                                                                            Gemeente Stein
                                                                                                                                                                                                     33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>zorgvraag en houden ook geen rekening met factoren zoals betaalbaarheid en beschikbare
voorzieningenniveaus. Zeker voor de doelgroep met een zwaardere zorgvraag bieden deze modellen
(nog) geen concrete oplossingen. De meest voor de hand liggende aanpak om Langer Thuis Wonen aan
te pakken is een gebiedsgerichte aanpak waarbij alle partijen – al dan niet professioneel – actief in de
wijk worden betrokken.

Onderstaande tabel geeft een inschatting van het aantal ouderen dat langer blijft thuis wonen per kern
op de peildata 2018, 2025 en 2035. Bij de interpretatie van de betrokken aantallen moet rekening
worden gehouden met het feit dat onderliggend een beweging is van instroom en uitstroom. Daarbij
vind de “instroom” langer thuis wonen steeds plaats in de eigen woning (het betreft dus unieke
woningen waarin de zorgvragen ontstaan). Uitgaande van een periode van 3 jaar dat zorgvragers
langer in de eigen woning blijven, zijn in totaal 500 woningen betrokken tot en met 2025 (1.100
woningen tot en met 2035).

Langer Thuis Wonen - ontwikkeling




                                                                                                                                                                 Nattenhoven
                                                                 Kleine Meers
                                                  Kerensheide


                                                                 Nieuwdorp


                                                                 Veldschuur

                                                                                Maasband
                                     Oud-Stein




                                                                                                                                           Urmond-


                                                                                                                                                      Urmond-
                                                                                            Centrum




                                                                                                                          Catsop
                                                                                                                 Meers
                                                                                                       Elsloo




                                                                                                                                           West


                                                                                                                                                      Oost
                                                                                                                                    Berg
                        Totaal
                                                                 en




t/m 2018                 129         25           11             10        1        -       13         35         5        3         8         3         15         1
  index 2018             100        100          100            100     100      x         100        100       100      100       100      100        100      100
t/m 2025                  161        28           14             14        1        -       14         45          5         3        8         5        24           1
  index 2018             125        112          127            140     100      x         108        129       100      100       100      167        160      100
t/m 2035                  189        32           16             17        1        -       12         53          5         5        9         5        33           1
  index 2018             117        128          145            170     100      x          92        151       100      167       113      167        220      100
Tabel 17: Ontwikkeling behoefte Langer Thuis Wonen per kern in wooneenheden
Bron: PCkwadraat


Tijdens de ateliersessie van 31 oktober zijn een aantal wijken en buurten nader geanalyseerd. Daaruit
blijkt dat de invulling van de woon-zorg vragen maatwerk is waarbij de concrete context moet worden
bekeken. Mede afhankelijk van de situatie huur/koop, inkomenssituatie, beschikbaarheid van
voorzieningen kan invulling plaatsvinden in de vervolgstappen op deze rapportage.



5.3.       CONCLUSIE EN AANBEVELINGEN

5.3.1. Conclusie

De komende decennia zal onder de motor van de vergrijzing steeds meer invulling moeten worden
gegeven aan de woon-zorg opgave voor ouderen. Deels wordt deze opgave ingevuld in de eigen
woning conform het principe Langer Thuis Wonen. Een ander deel van de opgave moet worden
ingevuld middels de realisatie van geclusterd verzorgd wonen c.q. het extramuraal alternatief voor de
afgebouwde verzorgingshuizen. Daarbij is er niet 1 recept voor de hele gemeente, maar afhankelijk
van concrete situaties zal invulling gebiedsgericht moeten plaatsvinden. Daarbij kan het wonen-zorg
vraagstuk perfect worden ingevuld volgens de principes van het ambitieuze beleidsplan “Geef glans
aan Stein”.



06410U Analyse Programmering Woon-Zorg                                                                                                               Gemeente Stein
                                                                                                                                                                               34
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>Ten aanzien van de opgave ‘geclusterd verzorgd wonen’ kan het volgende worden geconcludeerd:

Uit de match vraag en aanbod blijkt dat er een tekort is aan rolstoelgeschikte woningen. In totaal zijn
conform de inventarisatie 60 rolstoelgeschikte woningen bij een behoefte van 110 woningen in 2017
(deze behoefte is 157 in 2025 en 205 in 2035).
Rekening houdend met de 716 rollatorgeschikte woningen kan de behoefte aan geclusterd verzorgd
wonen wel worden ingevuld vanuit de bestaande woningvoorraad. Worst case moeten nog een aantal
woningen worden opgeplust, maar is nieuwbouw in principe niet noodzakelijk.

Een andere conclusie is dat de rolstoelgeschikte woningen te duur zijn. De streefhuur van deze
woningen spoort niet met het huishoudboekje van de doelgroep. Hiervoor moet een oplossing worden
gezocht. Wat de voorraad rollatorgeschikte woningen betreft is wel een groot deel van de
woningvoorraad voldoende betaalbaar (38 woningen zijn goedkoop en 407 woningen zijn betaalbaar
laag). Het is wel de vraag of deze woningen voldoende voldoen aan de criteria van zorggeschiktheid
voor mensen met zwaardere mobiliteitsbeperkingen. Eventueel moeten complexen worden opgeplust
binnen de categorie betaalbaar laag.

Ten aanzien van de opgave ‘Langer Thuis Wonen’ kan worden geconcludeerd dat deze opgave
grotendeels moet worden ingevuld in het eigen woningbezit. Het betreft veelal grondgebonden
woningen die aanpassingen behoeven op vlak van doorgankelijkheid en toegankelijkheid. Veelal zijn
de woningbezitters aan zet. Daarnaast zijn er binnen de gemeente ook een aantal gebieden die
vergrijzen waarin vooral corporatiebezit aanwezig is (bijvoorbeeld delen van Urmond-Oost en
Nieuwdorp). Mede afhankelijk van de staat/status van de betrokken woningen dient beleid te worden
geformuleerd en “eigenaarschap” geadresseerd.

5.3.2. Aanbevelingen

Om de extramuralisatie in de ouderenzorg in goede banen te leiden zijn een aantal maatregelen nodig.
Deels wordt hierin al voorzien bijvoorbeeld in de verordening woningaanpassingsbeleid of het
faciliteren of beschikbaar stellen van ruimte voor ontmoeting. Onderstaande aanbevelingen zijn
generiek van aard en moeten verder worden geconcretiseerd in de lokale context van de gemeente
Stein. Invulling kan perfect plaatsvinden conform de principes van “Geef glans aan Stein”. Daarbij
worden sociale en vitale kernen gerealiseerd uitgaande van de kracht van mensen.

Aanbevelingen geclusterd verzorgd wonen
    ▪    Gegevens op orde
         Conform de opgave van de woningcorporaties zouden in de gemeente Stein slechts 60
         rolstoelgeschikte woningen beschikbaar zijn. Nadere analyse van de rolstoelgeschikte
         complexen is noodzakelijk. Eventueel dient te worden besloten tot opwaardering c.q.
         opplussen van een aantal complexen tot niveau rolstoelgeschikt.
    ▪    Dekkend netwerk
         Zorg voor een dekkend netwerk van complexen geclusterd verzorgd wonen. Wijs complexen
         aan die geoormerkt worden voor ouderenhuisvesting en waarbij 24/7 onplanbare zorg is
         gegarandeerd. Primair komen hiervoor de bestaande rolstoelgeschikte en rollatorgeschikte
         complexen in aanmerking. Definitieve invulling kan plaatsvinden op basis aspecten spreiding,
         betaalbaarheid en beschikbaarheid. De lopende collectieve huurcontracten met zorg-



06410U Analyse Programmering Woon-Zorg                                                     Gemeente Stein
                                                                                                            35
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>         aanbieders dienen hierin ook te worden betrokken. De invulling van geclusterd verzorgd
         wonen kan in principe plaatsvinden binnen de bestaande woningvoorraad (hooguit met enkele
         aanpassingen in rollatorgeschikt vastgoed zoals eerder aangegeven).
    ▪    Bepaal niveau spreiding en omvang van complexen
         De principes van “Geef glans aan Stein” gaan uit van eigen kracht, lokale gemeenschap en
         daaruit voortkomend zullen ook burgerinitiatieven worden gestimuleerd. Normaliter leidt dit
         ook tot een relatief kleinschalig aanbod verzorgd wonen. Bewaak ondergrenzen uit hoofde van
         zorgexploitatie van 24 uurs zorg en kwaliteit. Formuleer hierop expliciet beleid waaraan
         initiatieven kunnen worden getoetst.
    ▪    Oplossen betaalbaarheidsprobleem
         De rolstoelgeschikte zorgwoningen in de gemeente Stein zijn veelal te duur. Hiervoor moeten
         partijen een oplossing formuleren. Bewaak ook dat bij eventueel opplussen van
         rollatorgeschikte complexen niet overmatig tot huurprijsaanpassingen leidt in het segment
         betaalbaar laag.
         Voorzie in mogelijkheden om te anticiperen op betaalbaarheidsproblematiek bijvoorbeeld
         door de mogelijkheid van horizontaal oversteken (verhuizen waarbij de huurprijs hetzelfde
         blijft, ook bij een nieuwe woning waarvoor een hogere streefhuur geldt) of vormen van
         huurgewenning waarbij geleidelijk wordt toegewerkt naar een nieuwe hogere werkelijke huur.
    ▪    Kwaliteitsgarantie
         De eigenaars van complexen verzorgd wonen garanderen dat de woningen voldoen aan de
         eisen van doorgankelijkheid en toegankelijkheid (c.q. het afgegeven label zorggeschiktheid) en
         andere relevante programma van eisen aspecten waarover nader afspraken worden gemaakt
         met de gemeente.
    ▪    Spelregels toewijzing
         De woningen zijn alleen beschikbaar voor ouderen met een zorgvraag die voldoen aan de
         nodige criteria (te bepalen) en die eventueel beschikken over de vereiste “indicatie geclusterd
         verzorgd wonen”. Daarbij worden oplossingen gezocht voor fricties tussen woningwet en
         behoeften van kwetsbare zorgvragers (bijvoorbeeld de eis dat meer dan 10 uur verzorging
         en/of verpleging wordt ontvangen voor de periode van minstens één jaar).
    ▪    Afspraken met zorgaanbieder(s)
         Met zorgaanbieders worden (vooraf) afspraken gemaakt inzake de borging van om 24 uurs
         onplanbare zorg.
    ▪    Zorgscheefwonen
         Allereerst is het noodzakelijk om tot een valide interpretatie van bezettingsgraden te komen.
         Hiervoor is het nodig dat naast de Wmo-cliënten ook de Zvw-cliënten die persoonlijke
         verzorging en verpleging afnemen worden gematcht7.
         In de nabije toekomst wordt het zorg-scheefwonen voorkomen/beperkt door het labelen van
         complexen voor de doelgroep (‘geclusterd verzorgd wonen’) en de toewijzing te stroomlijnen.




7 De betreffende data persoonlijke verzorging en verpleging worden door de belangrijkste zorgaanbieders beschikbaar
gesteld. Omwille van een langdurig traject van toetsingen ten aanzien van privacy aspecten rond het verstrekken van data,
komen deze gegevens in december beschikbaar.

                                                                                                                             36
06410U Analyse Programmering Woon-Zorg                                                                      Gemeente Stein
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>Aanbevelingen Langer Thuis Wonen
Onderstaand worden een aantal “algemene” aanbevelingen ten aanzien van langer thuis wonen
geformuleerd. Op een groot aantal punten is er al beleid en vindt uitvoering plaats. Echter, vanuit het
perspectief van de beleidsvisie “Geef glans aan Stein” kan de gemeente vanuit haar regierol op een
eigen manier invulling (laten) geven aan de onderstaande aanbevelingen. Dienaangaande moet in de
vervolgstappen op dit onderzoek vanuit een statusbepaling worden geëxpliciteerd op welke wijze deze
maatregelen kunnen worden ingevuld evenals de bepaling van het eigenaarschap


    ▪    Vroegsignalering
         Zorg voor een effectief systeem van vroegsignalering van situaties waarin het langer thuis
         wonen dreigt mis te gaan. Op basis van objectieve criteria kan bij een ‘meldpunt’ melding
         worden gemaakt, waarna gerichte actie kan worden ondernomen. Dit ter voorkoming van
         ongewenst langer thuis wonen (bijvoorbeeld langdurig bed in de huiskamer zonder geschikte
         sanitaire voorzieningen). In het systeem kunnen een rol hebben: huisarts
         (Praktijkondersteuner huisarts, thuiszorg, welzijn, opzichter woningcorporatie, Wmo
         consulenten, buren, ...
    ▪    Mantelzorgondersteuning
         Zorg voor een effectieve mantelzorgondersteuning gaande van informatie en advies tot het bij
         de hand nemen van de mantelzorgers met gerichte activiteiten. Ook voorzien in voldoende
         respijtzorgvoorzieningen.
    ▪    Participatie
         Onderneem gerichte actie om de participatiegraad te verhogen waar mogelijk om
         vereenzaming te minimaliseren.
    ▪    Informatie en advies
         Check de beschikbaarheid van informatie en advies rond de relevante thema’s bij Langer Thuis
         Wonen via loketten, via professionele hulpverlening, via (sociale) media en zorg. Kijk
         vervolgens ook naar de toegankelijkheid voor de beoogde doelgroepen en hef eventueel
         drempels op.
    ▪    Gerichte coaching
         De coach neemt de ouderen en eventueel hun mantelzorgers bij de hand. De coach helpt met
         het opnieuw formuleren van doelstellingen op basis van informatie en advies en de wijze
         waarop deze worden ingevuld. Vervolgens wordt ook follow up gedaan. De coaching wordt
         ingezet bij (dreigende) schrijnende situaties en kan zijn gericht op het op orde krijgen van het
         systeem of op het zo snel mogelijk verhuizen naar een geschikte woonzorg-omgeving. De
         coach-rol kan op verschillende manieren worden ingevuld. Professioneel of (nieuwe aanpak)
         vrijwilligers. Er wordt in principe niet uitgegaan van een nieuwe functie van ‘coach’, maar een
         werkwijze die past binnen meerdere functies.
    ▪    Zorgscheefwonen
         Zorg voor een adequate aanpak ten aanzien van zorgscheefwonen c.q. ongewenst langer thuis
         wonen. Via vroegsignalering en gerichte coaching (gericht op verhuizing) kan ‘te lang langer
         thuis wonen’ worden opgepakt.
         Een ander aspect zijn de “spontane zorgclusters” (niet of relatief geschikte complexen waar
         veel zorgvragers bij elkaar wonen). Deze gebouwen zijn niet geoormerkt met een bijzondere
         bestemming c.q hebben geen vergunning brandveilig gebruik gebouwen.



06410U Analyse Programmering Woon-Zorg                                                      Gemeente Stein
                                                                                                             37
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>    ▪    Overige relevante thema’s
         Werk een aantal inhoudelijke thema’s uit die zich aandienen bij Langer Thuis Wonen c.q. maak
         hierin beleidskeuzes. Het betreft onder meer:
             o Woningaanpassingen (eigen woning of huurwoning); stimuleringsbeleid conform
                 dubbel duurzaam principes
             o Aspecten verhuizing naar een (geclusterde) woonvorm o.a.
                      - mogelijkheden / beschikbaarheid / wachttijden
                      - verkoop eigen woning
                      - kostenaspecten (zoals hogere huur en verhuis-/inrichtingskosten) eventuele
                         problemen en oplossingen dienaangaande
             o Indien verhuizen naar een geclusterde woonvorm noodzakelijk is kan hierop een
                 statusbepaling worden afgegeven in de vorm van een “indicatie geclusterd verzorgd
                 wonen”. Deze geeft de betrokkene voorrang bij toewijzing van woningen in een
                 gelabeld complex (kan eventueel ook doorgetrokken worden naar zorggeschikt
                 vastgoed dat collectief wordt gehuurd door zorgaanbieders die hun eigen
                 toewijzingsbeleid hebben)
             o Betrokkenheid vrijwilligers, verenigingsleven
             o Omslagpunten in de zorgverlening nader af te stemmen (regionaal en met
                 zorgverzekeraars)
             o Deelname aan activiteiten (algemene voorzieningen of specifiek aanbod)
             o Voorzieningenniveau in de wijk / zorgvriendelijke wijk / dementvriendelijke wijk
             o Vergunningenbeleid voor plaatsing mantelzorgwoningen conform opname in het
                 bestemmingsplan van de gemeente Stein naast de vergunningsvrije mogelijkheden
                 vanuit de rijksoverheid.


Aanbeveling: verder aansluiten op de ingezette gebiedsgerichte aanpak

De verbinding tussen fysiek en sociaal is cruciaal voor het welslagen van de extramuralisatie. Middels
een gebiedsgerichte aanpak kan dit worden gerealiseerd op niveau uitvoeringsprogramma dat deels
ook kan worden vertaald in prestatieafspraken. Concreet moet de gebiedsgerichte aanpak met
stakeholders en interactief worden ingevuld in de vervolgstappen op dit onderzoek. Bijzonder
aandachtspunt is dat invulling plaats moet vinden vanuit het integraal beleidsplan Sociaal Domein.
Naast de realisatie van de fysieke opgave waarbij in eerste instantie geen nieuwbouwopgave zich
aandient, is het vooral zaak om de benodigde sociale infrastructuur te (laten) ontwikkelen voor de
betrokken kwetsbare zorgvragers.




06410U Analyse Programmering Woon-Zorg                                                    Gemeente Stein
                                                                                                           38
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>6. DOELGROEP GGZ / MAATSCHAPPELIJKE ZORG

Tijdens het traject Actualisatie programma wonen en zorg in opdracht van de gemeente Sittard-Geleen
en ZOwonen heeft een uitgebreide analyse op niveau Westelijke Mijnstreek plaatsgevonden voor de
doelgroep GGZ/Maatschappelijke zorg. Bij die analyse zijn ook alle relevante zorgaanbieders
betrokken. De uitkomsten van de betreffende analyse zijn onderstaand weergegeven. Daarbij dient te
worden opgemerkt dat conclusies en aanbevelingen moeten worden geïnterpreteerd vanuit het
perspectief van de gemeente Stein. Binnen de regio Westelijke Mijnstreek dient de komende jaren
verder vorm te worden gegeven aan de nieuwe verantwoordelijkheden. Met name dat deel van de
woon-zorg opgave die ontstaat op individueel cliëntniveau is direct relevant voor de gemeente Stein.
Het betreft kleine aantallen maar wel een complexe opgave die veel verder rijkt dan het invullen van
een “huisvestingsprobleem”.


6.1.     POSITIONERING DOELGROEP

6.1.1. Doelgroep Maatschappelijke zorg
De doelgroep maatschappelijke zorg bestaat uit sociaal kwetsbare mensen die:
    ▪ niet of onvoldoende in staat zijn in de eigen bestaansvoorwaarden te voorzien (dak boven het
       hoofd, voedsel, inkomen, sociale contacten, zelfverzorging);
    ▪ meerdere problemen tegelijk hebben zoals sociaal isolement, verwaarlozing van eigen
       lichamelijk functioneren en van hun omgeving (inclusief eventuele kinderen), problemen met
       (huiselijk) geweld, vervuiling van woonruimte, overlast gevend gedrag, gebrek aan stabiele
       woonruimte, schulden, psychische problemen.

Voor een deel van deze populatie komen daar nog een tweetal kenmerken bij, te weten:
   ▪ ze vragen niet zelf om hulp of ondersteuning en/of kunnen of willen deze niet accepteren.
       Ziektebesef of ziekte-inzicht is gering of geheel afwezig. Ze zijn niet gemotiveerd voor
       behandeling;
   ▪ ze krijgen vanuit het perspectief van professionele hulpverleners niet de zorg die zij nodig
       hebben om zich in de samenleving te handhaven.

Voor deze mensen zorgt de (centrum)gemeente voor een adequaat palet aan voorzieningen voor
maatschappelijke opvang en Openbare Geestelijke Gezondheidszorg (oggz). De oggz is gericht op het
bestrijden van risicofactoren (preventie), het bereiken en begeleiden van kwetsbare personen en
risicogroepen die vaak zelf niet de weg vinden naar zorg (toeleiding), het functioneren als meldpunt
voor signalen van crisis of dreiging van crisis bij kwetsbare personen en risicogroepen (crisissignalering)
en het tot stand brengen van afspraken tussen betrokken organisaties (ketensamenwerking).
In het kader van maatschappelijk zorg wordt een palet aan gedifferentieerde woon- en
verblijfsvoorzieningen gerealiseerd, gekoppeld aan zorg, begeleiding en/of dagbesteding. De
laatstgenoemde taak is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van gemeente, zorgaanbieders en
woningcorporaties.


06410U Analyse Programmering Woon-Zorg                                                        Gemeente Stein
                                                                                                               39
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>In de Westelijke Mijnstreek is sprake van een bijzondere situatie rondom Beschermd Wonen en
Maatschappelijke Opvang. Beschermd Wonen valt nu nog onder verantwoordelijkheid van
centrumgemeente Maastricht. Voor de Maatschappelijke Opvang is dit feitelijk ook zo, maar tussen de
gemeenten Maastricht en Sittard-Geleen bestaan al jarenlang afspraken dat het MO-budget beheerd
wordt door gemeente Sittard-Geleen zelf. De komende jaren zal het budget beschermd wonen en
maatschappelijke opvang met bijbehorende verantwoordelijkheden onderdeel worden van het budget
van de regiogemeenten. De gemeenten hebben natuurlijk de regelruimte om op niveau Westelijke
Mijnstreek de nodige afspraken te maken waar nodig. Dienaangaande is er een plan van aanpak voor
de periode 2018-2019. Conform de koers van de adviescommissie Dannenberg zijn in 2020 de
gemeenten zelf verantwoordelijk voor het Beschermd Wonen en is dit niet langer een (financiële)
verantwoordelijkheid van de centrumgemeente. In de praktijk zullen de gemeenten van de Westelijke
Mijnstreek Gemeente Sittard-Geleen het BW/MO regelen met de gemeenten Beek en Stein

6.1.2. Doelgroep GGZ-EPA

De transitie van geconcentreerde psychiatrische zorg in instellingen naar zorg in de wijk (samenleving),
zal vooral voor de groep mensen met ernstige psychiatrische aandoeningen (EPA) veel consequenties
hebben. Deze doelgroep heeft forse psychische én lichamelijke problemen en krijgt daarvoor nog
behandeling. Ook op het gebied van veiligheid, inkomen, arbeid en relaties laat voor deze groep nog
veel te wensen over.
Het grote pluspunt van de transitie naar zorg in de wijk is dat psychiatrische patiënten in een
maatschappelijker omgeving kunnen herstellen en niet onnodig hun sociale en maatschappelijke rollen
verliezen. Het organiseren van maatschappelijke zorg blijkt echter een complexe opgave te zijn. In het
slechtste geval keren mensen terug in een onvoorbereide samenleving zonder toereikende zorg met
als gevolg onderbehandeling, isolement en stigmatisering. De doelgroep EPA-cliënten heeft
problemen op veel aspecten van het leven. Daarom is gecoördineerde zorg vanuit meerdere sectoren
noodzakelijk. In totaal 160 EPA’ers verbleven in de gemeente Stein in 2014 (bron: Vektis).


                             Bevolkings             gemiddelde Uitersten in aantal           EPA             %
Gemeente/regio                   aantal    populatieprevalentie    personen          (Vektis 2014)   afwijking

Beek                              16.000                   270       135       404            155         58%
Schinnen                          13.000                   219       109       328             65         30%
Stein                             25.000                   421       211       632            160         38%
Sittard-Geleen                    93.500                 1.575       787     2.362          1.110         70%
Westelijke Mijnstreek            147.500                 2.485     1.420     3.549          1.490         60%


Zuid Limburg                     603.500                 10.166     5.808   14.523          6.265         62%

Tabel 18: EPA ramingsmodel Delespaul volwassen populatie 18-64 jaar
EPA raVektis
Bron: mi ngs model Del es pa
             / bewerking     ul vol wa s s en popul a tie 18-64 ja a r
                          PCkwadraat




06410U Analyse Programmering Woon-Zorg                                                           Gemeente Stein
                                                                                                                  40
</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre>6.2.     ACTUELE ONTWIKKELINGEN

Anno 2017 spelen heel wat ontwikkelingen met betrekking tot de doelgroepen MZ/GGZ. De
belangrijkste ontwikkelingen worden op hoofdlijnen beschreven.
    ▪ Afbouw GGZ in het kader van het bestuurlijk akkoord GGZ waarbij een derde van de
        intramurale capaciteit voor 2020 moet worden afgebouwd. In de regio Westelijke Mijnstreek
        zijn in dat kader 11 bedden afgebouwd. Vanuit de vrijgekomen middelen is een nieuw
        ambulant team opgezet dat opnamevervangend wordt ingezet: Intensief Home Treatment
        Team (IHT).
    ▪ Het Advies Commissie Toekomst Beschermd Wonen (Dannenberg) “van beschermd wonen
        naar een beschermd thuis” dat ook de basis vormt voor de verdere beleidsmatige
        uitwerkingen in de Westelijke Mijnstreek de komende jaren met onder meer de volgende
        speerpunten:
             o Beschikbaarheid van betaalbare woningen voor de doelgroep voor een stabiele
                woonplek in de wijk, midden in de samenleving
             o Sociale inclusie als basis voor inclusief wonen (elementen burgerschap, zelfbepaling,
                hoop en perspectief en positieve kijk op gezondheid)




             o Toereikende dagbesteding, vrijwilligerswerk en betaald werk
             o Optimale ondersteuning van het sociale netwerk
             o Laagdrempelige toegang tot zorgfuncties.
    ▪    Actieprogramma ‘Weer Thuis’ om 16.000 mensen in Nederland (à rato 140plaatsen in de
         Westelijke Mijnstreek) die te lang in opvang of beschermd wonen verblijven toe te geleiden
         naar zelfstandig wonen, waarbij de klemtoon ligt op het beschikbaar krijgen van geschikte en
         betaalbare woningen. Ook gaat de aandacht uit naar de randvoorwaarden op vlak van zorg en
         ondersteuning.
    ▪    Goede GGZ en proeftuinen Zuid-Limburg. Vanuit de ‘Goede GGZ’ wordt invulling gegeven aan
         de herstelgerichte zorg voor EPA cliënten. Dit dient plaats te vinden binnen de eigen wijk
         waarbij betekenisvolle doelen worden gesteld zoals een eigen woning, een relatie en zinvolle
         activiteiten. Deze wijkgerichte zorg voor de EPA-doelgroepen is in volle ontwikkeling en maakt
         ook onderdeel uit van de proeftuinen in Zuid-Limburg, onder meer in de ‘Blauwe zorg’ te
         Maastricht.




06410U Analyse Programmering Woon-Zorg                                                     Gemeente Stein
                                                                                                            41
</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>6.3.      AANBOD EN CASELOAD IN RELATIE TOT DE VRAAGONTWIKKELING

6.3.1. Analyse aanbod en caseload
Onderstaande tabel geeft een overzicht van de huidige capaciteiten en de caseload in de Westelijke
Mijnstreek. Het geeft een goed beeld van de bestaande voorzieningen met betrekking tot de capaciteit
opvang, crisis en beschermd wonen met verblijf. Op vlak van extramurale zorg c.q. ambulante zorg en
FACT-teams (Functie Assertive Community Treatment) is de opgave van de zorgaanbieders
overgenomen.

HUIDIGE CAPACITEITEN EN CASELOAD MAATSCHAPPELIJKE ZORG EN GGZ WESTELIJKE MIJNSTREEK

                                                     Wonen      Altra              Gasten-   Zuyder-               Kracht
                                                                         Levanto                     Moveoo                TOTAAL
                                                      Plus      Cura                 hof      land                 in zorg
Maatschappelijke Zorg *
Maatschappelijke opvang (24 uurs opvang)                                                                  24                  24
Crisisbedden                                                                 6        x                   5                   11
Beschermd wonen met verblijf                           75                   68                            50          6       199
Beschermd wonen met verblijf - jongeren                 x                   54                            x           3       57

Beschermd wonen zonder verblijf                         x         75                                                          75
Ambulante begeleiding                                             75        106                                       9       190
Ambulante begeleiding - jongeren                                  x          27       x                               7       34
                                                                                                                  subtotaal   590
GGZ
GGZ behandeling (Zorgverzekeringswet) capaciteit                                                59                            59
Crisisdienst/Intensief Home Treatment Dienst
Caseload 3 FACT-teams (1 Sittard; 1 Geleen; 1 regiogemeenten)                                  600                            600
* de capaciteit vrouwenopvang wordt door Xonar in Maastricht gerealiseerd en wordt niet gekwantificeerd in dit overzicht
Tabel 19: huidige capaciteiten en caseload MZ en GGZ Westelijke Mijnstreek
Bron: Zorgaanbieders/ bewerking PCkwadraat



Het bestaand aanbod Maatschappelijke Zorg bestaat uit de capaciteit maatschappelijke opvang ad 24
plaatsen in Sittard-Geleen en daarnaast zijn er de crisisbedden van Levanto, Gastenhof en Moveoo
(gesitueerd in Roermond). De omvang van beschermd wonen met verblijf is maximaal 256 plaatsen,
maar een deel van de capaciteit wordt flexibel ingezet naar behoefte (volwassenen / jeugd en ook naar
beschermd wonen zonder verblijf). Conform opgave van de zorgaanbieders waren op peildatum 1
januari in totaal 590 cliënten in de extramurale zorg beschermd wonen (onder de labels beschermd
wonen zonder verblijf of ambulante begeleiding).

Het IHT-team is gekoppeld aan de 24 uurs crisisdienst en wordt ingezet om opnamevoorkomend te
werken. Verder zijn in de Westelijke Mijnstreek vanuit Zuyderland 3 FACT-teams8 9 actief (Sittard,
Geleen en Stein/Beek/Schinnen). Deze teams leveren ambulante zorg aan mensen met ernstig

8
  FACT: Flexible Assertive Community Treatment. Het gaat hierbij om een behandeling en begeleiding van
mensen met een ernstige psychiatrische aandoening (EPA). Naast problemen op psychiatrisch gebied is er
veelal sprake van problemen op meerdere levensdomeinen.
9
  Het FACT-team werkt, idem als het IHT-team, outreachend maar deze teams zijn specifiek gericht op mensen
met ernstige psychiatrische aandoeningen met ontwrichting op meerdere levensgebieden. FACT is een
ambulante vorm van behandeling waarbij het IHT-team in aanvulling extra intensiverend ingezet kan worden
                                                                                                                                      42
om bijvoorbeeld ook bij deze groep opnamevoorkomend te werken.


06410U Analyse Programmering Woon-Zorg                                                                               Gemeente Stein
</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre>psychiatrische aandoeningen. De teams hebben een gemiddelde case van 200 cliënten per team.
Momenteel is geen sprake van uitbreiding van deze teams. Mogelijk wordt in de toekomst nog een
team opgezet binnen jeugd-GGZ. In de regio is ook een forensisch FACT-team vanuit Mondriaan actief.
Naast crisisvoorzieningen en FACT-teams is er ook nog de klinische capaciteit van 59 plaatsen ten
behoeve van de Westelijke Mijnstreek.

6.3.2. Vraagontwikkeling housing (first)
Voor mensen die (tijdelijk) in een beschermde woonomgeving of opvangvoorziening hebben gewoond,
maar inmiddels toe zijn aan een volgende stap naar zelfstandigheid is Housing het antwoord om weer
op eigen benen te staan. Het biedt de mogelijkheid om verblijf in de 24-uurs zorg achter te laten en
een nieuwe start te maken in een eigen woning. Sinds 2014 wordt Housing in de Westelijke Mijnstreek
aangeboden en stijgt zowel het aantal aanmeldingen als het slagingspercentage. De verminderingen
aan afwijzingen heeft ermee te maken dat men steeds beter op de hoogte is van de voorwaarden en
de trajecten. Housing is dus booming. Dit heeft onder meer te maken met eenmalige effecten als
gevolg van de extramuralisatie. Housing wordt gevoed vanuit een toestroom uit zowel de maat-
schappelijke opvang, beschermd wonen als vanuit de EPA doelgroep van de GGZ.

                   Housing ontwikkeling Westelijke Mijnstreek

                                                                              bemiddeld/
                                                                                   traject
                                         aanmeldingen
                                            afgewezen/ niet bemiddeld         aangeboden     slaag %
                            2014/2015               54                   26            28       52%
                                 2016               82                   23            59       72%
                    2017 t/m augustus               85                   25            60       71%
                     2017 extrapolatie             128                   38            90       71%
                  Tabel 20: ontwikkeling Housing Westelijke Mijnstreek
                  Bron : RIMO/Levanto en bewerkt door PCkwadraat


Over de toekomstige behoefte kunnen geen exacte uitspraken worden gedaan. Immers, momenteel
zijn er nog een aantal hindernissen (zie verderop) die de toegang tot Housing bemoeilijken. Daarnaast
is ook het slagingspercentage van de Housing trajecten zelf van belang. Cruciale factor daarin is in
hoeverre betrokken partijen erin slagen de overige randvoorwaarden in te vullen. Op dat vlak is
monitoring van cruciaal belang zowel voor bijstelling van beleid en ambities als ook de kwantificering
naar het benodigd aantal woningen. Op basis van de huidige ontwikkeling en nog te verwachten
afbouw de komende jaren zal het huidige niveau van Housing aangehouden moeten worden. In
concreto betekent dat 90 woningen op jaarbasis.




06410U Analyse Programmering Woon-Zorg                                                                 Gemeente Stein
                                                                                                                        43
</pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre>     Afbeelding 7: Pictogram Routing Housing
     Bron: Levanto


Bij Housing is de nieuwe woning het resultaat van een succesvol doorlopen woon-zorg traject. Bij
Housing First, waarmee ook een aanvang wordt gemaakt in de Westelijke Mijnstreek, wordt de logica
omgedraaid. Housing komt dan letterlijk “First”. Bij Housing First krijgt de doelgroep zonder eisen
vooraf zelfstandige woonruimte aangeboden met daarbij intensieve integrale ondersteuning bij hun
verder herstel. De combinatie van directe toegang tot zelfstandige woonruimte en integrale,
persoonsgerichte hulp aansluitend bij zelfgekozen doelen van mensen wordt als de sleutel van het
succes van Housing First gezien.

De impact van de invoering van Housing First op de vraag naar woningen is nog niet duidelijk.
Waarschijnlijk ontstaat op korte termijn extra behoefte aan goedkope woningen omdat een aantal
cliënten meteen bij de start van een traject een woning krijgen toegewezen. Daarnaast kan de
slagingsfactor van belang zijn voor de bezetting van de woningen.

Een ander aandachtspunt is dat Housing stringente criteria hanteert (geen huurschuld, geen
woonblokkade etc.) en daardoor een aantal aanmeldingen niet slagen of zelfs een aantal
aanmeldingen voor wonen niet via Housing lopen. In de praktijk gaan de zorgaanbieders zelf
bemiddelen en maken specifieke afspraken met de woningcorporaties. Ook wordt in de onderkant
particuliere huur een aantal woningen ten behoeve van de doelgroepen weggezet. Op basis van
informatie van de betrokken zorgaanbieders wordt ingeschat dat de omvang van deze plaatsingen een
ongeveer een kwart ten opzichte van housing is. Op dit punt dient monitoring plaats te vinden.




06410U Analyse Programmering Woon-Zorg                                                 Gemeente Stein
                                                                                                        44
</pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 45 ======================================================================

<pre>6.4.       Aandachtspunten en aanbevelingen

Met alle relevante zorgaanbieders, de woningcorporaties en de gemeente Sittard-Geleen is tijdens het
onderzoek Update Wonen en Zorg invulling gegeven aan een ateliersessie “Maatschappelijke zorg en
GGZ”. Tijdens deze bijeenkomst is door de experts waardevolle informatie aangereikt. Samen met de
uitkomsten van onderzoeksactiviteiten heeft dit geleid tot onderstaande aandachtspunten en
aanbevelingen met de focus op “wonen”. Ook zijn een aantal proceselementen waaraan op
regioniveau niet voorbij kan worden gegaan beschreven.

1. Beschikbaarheid voldoende passende woningen voor deze doelgroepen
Alhoewel de woningmarkt niet overspannen of problematisch is in de regio Sittard-Geleen en
omgeving, kan toch geconcludeerd worden dat voor de doelgroep MZ/GGZ onvoldoende passende
woningen beschikbaar zijn om tot en goede door- en uitstroom uit de verblijfsvoorzieningen te komen.
Onvoldoende doorstroom leidt onherroepelijk tot verstopping aan de voorkant en dat is dan ook het
geval in de regio Westelijke Mijnstreek. Vrijwel alle aanbieders van maatschappelijke opvang of
beschermd wonen geven aan te kampen met wachtlijsten.
Er is behoefte aan in totaal 90 kleine en goedkope woningen in 2018 (op basis van monitoring moeten
deze cijfers jaarlijks worden herijkt op basis van de behoefte). Deze woningen mogen (nog) deels
geclusterd aangeboden worden (denk bijv. aan voormalige zorgcomplexen), maar zeker ook los in de
wijk onder meer via Housing (First). Bij dit laatste dient aandacht besteed te worden aan adequate
spreiding conform de inclusie-principes. Het concentreren van maatschappelijke kwetsbaarheid in
wijken die op zich al sociaal kwetsbaar zijn, kan het makkelijkst zijn omdat in deze wijken vaak het
gewenste woningtype beschikbaar is, maar leidt tot ongewenste ‘contaminatie’ effecten die de
kwetsbaarheid juist doen toe- i.p.v. afnemen. Bij het aanbieden van woningen hoeft niet enkel naar
zelfstandige wooneenheden gekeken te worden. Ook kamerhuur en andersoortig groepswonen kan
voor delen van de doelgroep een uitkomst zijn.

De woningen dienen in eerste instantie “goedkoop” te zijn (huurprijs < € 414,02). Op dat vlak is het
bestaande aanbod beperkt in omvang en vragen een veelheid aan doelgroepen voor prioritering. In
principe hoeven de woning niet doorgankelijk- en toegankelijk te zijn. Dat betekent dat in Sittard-
Geleen in totaal 1.558 corporatiewoningen10 in aanmerking komen voor toewijzing (zie tabel
betaalbaarheid onder 4.2.3). Uitgaande van een mutatiegraad van 10% komen 155 woningen op
jaarbasis beschikbaar voor alle geprioriteerde doelgroepen.
Verantwoordelijken: gemeente en corporaties




10   Optelsom van aanbod GW-wandelstok en niet-geschikt


06410U Analyse Programmering Woon-Zorg                                                  Gemeente Stein
                                                                                                         45
</pre>

====================================================================== Einde pagina 45 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 46 ======================================================================

<pre>2. Specifieke doelgroepen
Binnen de groep MZ/GGZ zijn een aantal specifieke doelgroepen die qua huisvesting extra aandacht
behoeven, c.q. een specifiek woningaanbod vragen. Dit zijn:

    a. Jongeren 18-23
       Deze doelgroep groeit aanmerkelijk de laatste tijd en er is te weinig passend aanbod voor deze
       jongeren, zowel in verblijfsvoorzieningen maatschappelijke opvang (geen zwerfjongeren-
       opvang in de Westelijke Mijnstreek) en bij Beschermd Wonen (alleen Levanto heeft een woon-
       voorziening voor jongeren voor geheel Zuid-Limburg) als in woningaanbod voor jongeren voor
       door- of uitstroom. Denk hierbij vooral aan goedkope maar veilige kamers of kleine, goedkope
       studio’s e.d. Het project ‘Kamers met Kansen’ kan zeker een rol gaan spelen in de oplossing
       voor deze problematiek, als de doelgroep/ inclusiecriteria worden aangepast en de
       hoeveelheid aan te bieden begeleiding wordt verhoogd.
       Met het beschikbaar stellen van voldoende gepaste woonvoorzieningen voor deze doelgroep
       is het probleem echter helaas nog niet opgelost. Naast een huisvestingsprobleem is er bij deze
       doelgroep namelijk ook sprake van belemmeringen in het verkrijgen van zelfstandige woon-
       ruimte als gevolg van onvoldoende inkomen. Zie hierover punt 3.
       Qua aantallen is het niet helder hoeveel zwerfjongeren afkomstig zijn uit de Westelijke
       Mijnsteek. Momenteel komen de zwerfjongeren terecht bij Jekerzicht in Maastricht en
       Roerzicht in Roermond. Het is de afweging voor de regio Westelijke Mijnstreek om een eigen
       dak- en thuislozenopvang voor jongeren te organiseren gegeven het 2020 perspectief.
       Ingeschat wordt dat hiervoor een voorziening van 10 tot 15 plaatsen benodigd is op niveau
       Westelijke Mijnstreek.
       Verantwoordelijken: gemeente, corporaties en zorgaanbieders

    b. Gezinnen/moeders met kinderen
       Met enige regelmaat melden zich ook gezinnen of alleenstaande ouders (veelal moeders) met
       kinderen voor opvang of beschermd wonen. Indien er sprake is van huiselijk geweld kan
       verwezen worden naar de vrouwenopvang van Xonar in Maastricht, maar wanneer dat niet
       het geval is, is de verblijfscapaciteit voor deze doelgroep uitermate beperkt in de Westelijke
       Mijnstreek. Een aantal (4-8) grotere woningen die (steeds tijdelijk) beschikbaar zijn voor
       opvang van meer-persoonshuishoudens dient gerealiseerd te worden. Na de tijdelijke opvang
       dient voor deze doelgroepen reguliere huisvesting beschikbaar te zijn en daarbij geldt: hoe
       eerder – hoe sneller uit de opvang.
       Verantwoordelijken: gemeente, aanbieders, corporaties

    c. Ouderen
       In de verblijfsvoorzieningen voor opvang en vooral ook voor beschermd wonen, wonen
       cliënten die door het ouder worden of doordat ze ernstig ziek worden een dusdanig grote
       behoefte krijgen aan verzorging en verpleging dat dit binnen de reguliere opvang- of BW-
       voorziening niet meer te realiseren is. Voor deze groeiende groep cliënten wordt momenteel
       door de aanbieders MZ samenwerking gezocht met een of meer aanbieders V&V. Bedoeling is
       dan om, analoog aan vergelijkbare en al functionerende initiatieven in Maastricht en Heerlen,
       een aanbod te creëren voor MZ-cliënten in een V&V-zorginstelling. De verwachting is dat de
       gewenste samenwerking nog dit jaar tot stand komt. Verantwoordelijken: zorgaanbieders


06410U Analyse Programmering Woon-Zorg                                                   Gemeente Stein
                                                                                                          46
</pre>

====================================================================== Einde pagina 46 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 47 ======================================================================

<pre>d.       Overlastgevers
         Elke gemeente kent een aantal notoire overlastgevers. Dat kunnen individuen zijn, maar ook
         echtparen of gezinnen. Indien herhaalde pogingen om deze overlastgevers in een maatschap-
         pelijk aanvaardbaar gareel te krijgen mislukt zijn, is het beschikbaar hebben van specifieke
         woonvoorzieningen (containerwoningen, Skaeve Huse, o.i.d.) voor deze groep een uitkomst,
         die zowel gemeente, corporaties als zorgaanbieders voordelen oplevert en die de betreffende
         cliënt de kans geven om op eigen wijze het leven in te richten zonder daar anderen overmatig
         mee tot last te zijn. Gemeente Sittard-Geleen heeft momenteel dergelijke woonvoorzieningen
         niet en aanbevolen wordt om er op korte termijn zo’n 5-8 woningen te realiseren. Deze
         woningen zijn voornamelijk bestemd voor individuen, maar ook moet de mogelijkheid bestaan
         om, als ultimum remedium, ook een gezin hiervoor in aanmerking te laten komen.
         Verantwoordelijken: gemeente, zorgaanbieders, corporaties

e.       Permanent begeleid of beschermd wonen
         Alhoewel voor grote delen van de doelgroep MZ/GGZ zeker zelfstandig wonen (al dan niet met
         begeleiding ambulant) het perspectief is, is er ook een deel van de doelgroep waarvoor dit
         perspectief onbereikbaar is of slechts met onevenredig grote moeite (lees ook: kosten) bereikt
         kan worden. Ook de cliënten met chronische verslavingsproblematiek behoren deels tot deze
         doelgroep. Voor deze doelgroep met permanente beschutte woonbehoefte dienen woon-
         oplossingen gerealiseerd te worden. Denk hierbij aan de traditionele woonvoorzieningen voor
         chronisch patiënten in de voormalige RIBW’s, maar ook aan geclusterde woningen of bijv.
         groepswonen met arrangementen zonder verblijf in daartoe geschikte omgevingen. Indien de
         gemeente ook deze doelgroep zo ver mogelijk wil extramuraliseren, dient het voordeurdelers-
         probleem m.b.t. uitkeringen opgelost te worden. Geschat wordt dat voor permanente
         bewoning zo’n 30-50 woningen, incl. domusachtige gedoogvoorziening 11, beschikbaar
         moeten zijn in de Westelijke Mijnstreek. Deze capaciteit komt bovenop de huidige capaciteit
         beschermd wonen zonder verblijf en wordt afgebouwd bij de capaciteit “beschermd wonen
         met verblijf”. Daarbij dient te worden bekeken of een deel van het bestaand voorzieningen-
         niveau met verblijf kan worden gesubstitueerd naar extramuraal.
         Verantwoordelijken: corporaties en zorgaanbieders

3.       Procesverbeteringen
Om de door- en uitstroom te verbeteren en daarmee enerzijds het wachtlijstprobleem aan de voor-
deur op te lossen en anderzijds de beschikbare verblijfsvoorzieningen in te zetten voor de doelgroep
die deze ook echt nodig heeft, wordt aanbevolen om een aantal procesverbeteringen door te voeren:

     a. Vloeiende overgangen tussen arrangementen
        De doelgroep MZ/GGZ kenmerkt zich o.a. door de instabiliteit van de problematiek. Door
        levensstijl, zorgmijding, fluctuaties in toestandsbeeld en de grote algemene kwetsbaarheid
        van de doelgroep, wisselt de behoefte aan ondersteuning en begeleiding nogal eens in de tijd.
        Het is daarom voor deze doelgroep sterk aan te bevelen om enerzijds een continuüm van


11
  Domus is een beschermde woonvorm voor dak- en thuisloze mensen die nergens anders terecht kunnen. Zij
krijgen 24-uurs begeleiding, een eigen kamer en benodigdheden voor het eerste levensonderhoud. De zorgvraag
van de cliënt staat centraal en er worden individuele afspraken gemaakt over middelengebruik.
                                                                                                               47
06410U Analyse Programmering Woon-Zorg                                                        Gemeente Stein
</pre>

====================================================================== Einde pagina 47 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 48 ======================================================================

<pre>         arrangementen te realiseren van lichte begeleiding ambulant (‘vinger aan de pols of
         waakvlam’) tot volledige overname van taken en verantwoordelijkheden in een verblijfs-
         situatie en anderzijds de overgangen (op- en afschalen) tussen de arrangementen te
         flexibiliseren. Daardoor kan vanuit het oogpunt van preventie en vroeg ingrijpen snel tijdelijk
         geïntensiveerd worden, waardoor sterke terugval voorkomen wordt en de begeleiding snel
         weer afgebouwd kan worden.
         Indien de gemeente deze aanbeveling overneemt, dient bekeken te worden of de huidige
         arrangementen – en dan m.n. de overgangen tussen BW-arrangementen en begeleidings-
         arrangementen – aanpassing behoeven met het oog op de gewenste vloeiende en flexibele
         overgangen.

b.       Vloeiende overgangen tussen gemeenten
         Indien de regiogemeenten een grotere rol wensen te hebben in de opvang en begeleiding van
         de MZ/GGZ doelgroep, dan verdient het aanbeveling om afspraken te maken over vloeiende
         overgangen tussen gemeenten inzake beschikkingen, uitkeringen. Nu is een belangrijke reden
         waarom de uitstromers uit BW- of opvangvoorzieningen niet naar de regiogemeenten
         verhuizen, het feit dat dan opnieuw een beschikking en/of een uitkering aangevraagd dient te
         worden. Los van de administratieve en bureaucratische rompslomp waar hierbij niemand op
         zit te wachten, is de onzekere uitkomst van dit proces een reden om af te zien van een
         verhuizing en blijft de doelgroep geconcentreerd in de centrumgemeente. Afspraken over een
         overgangs- of garantieregeling waarin beschikking of uitkering gedurende een bepaalde tijd
         onvoorwaardelijk wordt overgenomen kan de uitstroom naar de regiogemeenten op gang
         brengen. Vanzelfsprekend hoeven dergelijke afspraken niet beperkt te blijven tot enkel de
         regio-gemeenten.

c.       Doorontwikkeling instroom, doorstroom en uitstroom
         De centrale voordeur, die zorgdraagt voor toewijzing van verblijfsvoorzieningen voor de
         doelgroep MZ/GGZ, kan bijdragen aan verbetering van door- en uitstroom door naast het
         kostenaspect vooral ook de behoefte van de cliënt als uitgangspunt te nemen bij het vast-
         stellen van trajecten en door deze trajecten van begin af aan te koppelen aan door- en
         uitstroomtargets. Toewijzing van begeleidingsarrangementen voor de doelgroep zou
         eveneens taak van de centrale voordeur kunnen zijn, zeker voor cliënten die na een verblijfs-
         periode uitstromen en ambulante begeleiding behoeven, ook als die begeleiding in een andere
         gemeente verstrekt dient te worden (zie hierboven). Op deze manier kan ‘warme nazorg’
         gerealiseerd worden.

         Om door- en uitstroom maximaal te faciliteren wordt aanbevolen om analoog aan de centrale
         voordeur ook een centrale achterdeur in te richten. Momenteel houden allerlei partijen zich
         met uitstroom bezig. Housing is een belangrijke partij hierbij, maar kent strakke exclusiecriteria
         (woonblokkade, huurschuld, (zeer actieve) harddrugsverslaving met invloed op het dagelijks
         functioneren, etc.) waardoor een deel van de doelgroep buiten de inspanningen van Housing
         valt. Daartoe start men nu met Housing First12 maar ook dan blijft een deel van de doelgroep


12Housing First is voor o.a. thuis- en daklozen, groepsongeschikte mensen en mensen met een verslavingsproblematiek en/
of psychiatrische problematiek.
                                                                                                                          48
06410U Analyse Programmering Woon-Zorg                                                                   Gemeente Stein
</pre>

====================================================================== Einde pagina 48 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 49 ======================================================================

<pre>         buiten bereik van Housing. Voor de uitstromers die niet door Housing bediend worden, tracht
         de aanbieder waar een cliënt in zorg is zelf een oplossing te vinden, terwijl het Veiligheidshuis
         oplossingen zoekt voor cliënten waar overlast of een veiligheidsaspect aan de orde is.
         Aanbevolen wordt om de inspanningen te bundelen door het inrichten van een centrale
         achterdeur, waarin alle betrokken partijen (aanbieders, corporaties, Housing, VHH etc.)
         gezamenlijk verantwoordelijk zijn voor het vaststellen van het meest passende
         uitstroomtraject op individueel cliëntniveau en het beschikbaar komen van de bijbehorende
         woning. Als dan vervolgens de centrale achterdeur naadloos gekoppeld wordt aan de centrale
         voordeur, wordt de door- en uitstroom maximaal gestimuleerd.

d.       Procedures noodzakelijk voor uitstroom flexibiliseren
         De ervaring in het veld leert dat vaak problemen met het (nog) niet beschikbaar zijn van een
         uitkering of het hebben van een woonblokkade op basis van huurschulden of het niet in
         aanmerking komen voor een (sociale) urgentieverklaring uitstroom naar een reguliere woning
         belemmeren. Het flexibiliseren en meer op maat maken van dergelijke procedures kan de
         uitstroom sterk bevorderen.

Samenvattend kan ten aanzien van de voorgestelde procesverbeteringen gesteld worden dat vooral
een integrale aanpak, over de grenzen tussen de 3D’s heen en over de grenzen tussen regio- en
centrumgemeenten heen, sterk aanbevolen wordt ter verbetering van door- en uitstroom uit verblijfs-
voorzieningen en het optimaal inzetten op zo genormaliseerd mogelijke huisvesting voor deze MZ/GGZ
doelgroep.

     4. Crisis- en time out voorzieningen
Hoe sterk ook ingezet wordt op preventie, vroeg-ingrijpen of flexibel op- en afschalen van begeleiding,
toch zullen zich met enige regelmaat crisissituaties blijven voordoen die vragen om ingrijpen vanuit de
maatschappelijke zorg. Nu het domein van de psychiatrie de laatste jaren sterk ingeengd is, vallen
immers crisissituaties van cliënten met ernstig verward, onveilig of overlast gevend gedrag als gevolg
van sociale kwetsbaarheid, verslaving of persoonlijkheidsstoornissen niet meer onder de verant-
woordelijkheid van de crisisdiensten van de GGZ. De maatschappelijke zorg dient eigen crisis-
voorzieningen voor deze crisissituaties beschikbaar te hebben.
Voor de gemeente Sittard-Geleen realiseert Moveoo een vijftal crisisplaatsen in Roermond. Dat wordt
geen wenselijke situatie meer gevonden en de insteek is dan ook om op korte termijn te komen tot
realisatie van crisisplaatsen in Sittard.
Het verdient aanbeveling om, naast hiervoor genoemde crisisplaatsen, het palet aan crisis-
voorzieningen uit te breiden en te differentiëren. Een aanbod variërend van snelle en maximale
intensivering van begeleiding in de thuissituatie (hand-hand-begeleiding) gedurende een aantal dagen,
via los beschikbare time-out plaatsen verspreid in de wijk/buurt/gemeente tot de traditionele
crisisplaatsen bij zorgaanbieders is aanbevelenswaardig.
Verantwoordelijken: gemeente en zorgaanbieders




Er wordt eerst een woning geregeld en vervolgens wordt verder ingegaan op de begeleiding en alles wat nodig is om zo
goed mogelijk zelfstandig te kunnen wonen/functioneren.

                                                                                                                           49
06410U Analyse Programmering Woon-Zorg                                                                    Gemeente Stein
</pre>

====================================================================== Einde pagina 49 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 50 ======================================================================

<pre>SAMENVATTEND:

    ▪    Beschikbaarheid voldoende passende woningen voor de doelgroepen
    ▪    Specifieke doelgroepen
         Binnen de groep MZ/GGZ zijn een aantal specifieke doelgroepen die qua huisvesting
         extra aandacht behoeven, c.q. een specifiek woningaanbod vragen. Dit zijn:
             o Jongeren 18-23
             o Gezinnen/moeders met kinderen
             o Ouderen
             o Overlastgevers
             o Permanent begeleid of beschermd wonen


         opgavebepaling Maatschappelijke zorg / GGZ
         algemeen
           - woningen (klein, betaalbaar) via Housing (First) 2018             90
           - alternatieve routing voor Housing                                 25
         behoefte specifieke doelgroepen :
           - gezinnen/moeders met kinderen                                    4-8
           - specifieke woonvoorzieningen voor overlastgevers                 5-8
           - permanent begeleid of beschermd wonen                          30-50
             inclusief Domus-achtige gedoogvoorziening
           - kamers / studio's voor jongeren                                10-15
           - aanbod voor oudere MZ-cliënten                        wordt ingevuld
         Tabel 21: opgavebepaling MZ / GGZ
         Bron: zorgaanbieders / analyse en bewerking PCkwadraat

    ▪    Procesverbeteringen
         Om de door- en uitstroom te verbeteren en daarmee enerzijds het wachtlijstprobleem aan de
         voordeur op te lossen en anderzijds de beschikbare verblijfsvoorzieningen in te zetten voor de
         doelgroep die deze ook echt nodig heeft, wordt aanbevolen om een aantal proces-
         verbeteringen door te voeren:
             o Vloeiende overgangen tussen arrangementen
             o Vloeiende overgangen tussen gemeenten
             o Doorontwikkeling instroom, doorstroom en uitstroom
             o Procedures noodzakelijk voor uitstroom flexibiliseren
    ▪    Crisis- en time out voorzieningen

Naar verwachting zal van de totaalopgave in Westelijke Mijnstreek 5 tot 10 plaatsen worden
gerealiseerd in de gemeente Stein in 2018. Hiervoor zullen geschikte betaalbare woningen
beschikbaar moeten komen en zal samen met betrokken zorgvrager, zorgaanbieder en verhuurder
concreet vorm moeten worden gegeven aan de sociale infrastructuur waaronder “werk”. Hierop
dient een aanpak te worden uitgewerkt waarbij de principes van “de goede GGZ” en het beleidsplan
Sociaal Domein perfect hand in hand kunnen gaan.




06410U Analyse Programmering Woon-Zorg                                                     Gemeente Stein
                                                                                                            50
</pre>

====================================================================== Einde pagina 50 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 51 ======================================================================

<pre>7. GEHANDICAPTEN

Ontwikkelingen
Binnen de gehandicaptenzorg is sprake van een grote diversiteit aan problematiek onder mensen met
een beperking. Driekwart van de doelgroep heeft primair een verstandelijke beperking, een kwart
heeft een complexe lichamelijke handicap en/of een zintuiglijke beperking.

Het volume van cliënten in de gehandicaptenzorg is vele malen kleiner dan de ouderenzorg. Ongeveer
100.000 mensen hebben een indicatie voor de gehandicaptenzorg op grond van de Wet langdurige
zorg (Wlz). Deze richt zich op mensen die doorgaans hun leven lang en op veel gebieden ondersteuning
nodig hebben. Niet iedereen komt vanuit die indicatie direct tot zorggebruik; jaarlijks maken zo’n
80.000 mensen gebruik van zorg op basis van de Wlz13. A rato doorrekening naar de regio Westelijke
Mijnstreek en de gemeente Stein genereert respectievelijk 750 en 125 zorgvragers. Die zorg krijgen ze
in een grote verscheidenheid aan woonvormen, van ‘gewone’ huizen in een wijk, tot kleinschalige
woonvoorzieningen, woongroepen op grotere locatie of appartementen rond een steunpunt.
Naast dit gebruik van de Wlz doen omstreeks 100.000 gehandicapte mensen voor lange tijd een beroep
op hulp onder het bereik van de Jeugdwet of de Wmo; voor ambulante begeleiding, voor dagactiviteit,
voor hulp aan het gezin met een thuiswonend gehandicapt kind (kwaliteitskader gehandicaptenzorg
2017-2022, VGN, mei 2017).
Landelijk gezien is er een toename van het aantal indicaties VG 3 t/m 8 (verstandelijk gehandicapt) en
een daling van het aantal indicaties Lichamelijk Gehandicapt (LG). In de regio Zuid-Limburg verzilveren
relatief weinig cliënten hun indicatie via MPT of VPT (Marktanalyses gehandicaptenzorg Zuid-Limburg,
CZ, 2016). TNO en RIVM gaan ervan uit dat de prevalentie voor mensen met een verstandelijke
beperking ongeveer gelijk blijft.

Er zijn een aantal ontwikkelingen in de gehandicaptenzorg te onderkennen14:
     ▪ Toenemende vergrijzing15 met een afname van de gemiddelde mobiliteit en toename
         zorgintensiteit;
     ▪ “Locaties” worden in aantal plaatsen weer groter onder druk van een verantwoorde/
         rendabele bedrijfsvoering. De behoefte van de zorgpartijen is om met minimaal 20 cliënten
         zodanig te wonen dat de locatie rendabel is en de veiligheid gewaarborgd, maar dat iedereen
         wel beschikt over een eigen appartement.
     ▪ Waar voorheen sprake was van groepswonen is de behoefte/trend nu veel meer om ook
         verblijfsplekken zodanig te organiseren dat elke cliënt beschikt over een eigen appartement
         (voordeur en sanitair). Dus meer persoonlijke ruimte en minder gezamenlijke openbare ruimte
     ▪ De mogelijkheden van het extramuraliseren van (zwaarder) verblijf worden onderzocht
         (bijvoorbeeld VPT/MPT).
         De brancheorganisaties Vereniging Gehandicaptenzorg Nederland (VGN) heeft hierbij een
         aantal signalen afgegeven:

13 De genoemde aantallen zijn globale cijfers; afgeleid van informatie uit CIZ-rapporten en CBS-statistieken (bron: VGN,
kwaliteitskader gehandicaptenzorg 2017-2022, mei 2017).
14 Onder andere op basis van input van GHZ-zorgaanbieders in het werkgebied van ZOwonen. De aanbieders hebben qua

huisvesting summier informatie afgegeven, omdat zij deels van mening zijn dat deze punten onderdeel zijn van het
bestuurlijk overleg met ZOwonen.
15 De vergrijzing bij mensen met verstandelijke beperkingen treedt al vaak vanaf gemiddeld jonge leeftijd in, waarmee

aantal en ernst van de bijkomende beperkingen toenemen.                                                                       51


06410U Analyse Programmering Woon-Zorg                                                                       Gemeente Stein
</pre>

====================================================================== Einde pagina 51 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 52 ======================================================================

<pre>              o   zelfstandigheid kent haar grenzen
              o   ambulantisering brengt risico’s met zich mee
              o   het gaat bij zelfstandigheid niet alleen om wonen, maar juist om de samenhang tussen,
                  wonen, zorg, welzijn en participatie (onderwijs, werk). Aan die samenhang ontbreekt
                  het (nog) vaak.
    ▪    De maatregelen vanuit de Participatiewet hebben grote impact in de verstandelijke
         gehandicaptenzorg. Met name op vlak van betaalbaarheid is de impact groot (zie ook
         toelichting bijlage 5 met voorbeeld huishoudboekje voor de doelgroep). Er is behoefte aan
         (kleine) betaalbare wooneenheden. De zorgaanbieders geven aan dat het betaalbaar aanbod
         in de regio (te) beperkt is;
    ▪    Ontwikkeling van inhuizing gehandicapten in de ouderenzorg als gevolg van de combinatie
         vergrijzing, marktwerking en druk op budgetten. Hierdoor ontstaan gezamenlijke huisvestings-
         en zorgprojecten, soms in kleinschalige projecten in de wijk;
    ▪    Verder ontstaan nieuwe - vaak particuliere - zorgvormen mede als gevolg andere wensen en
         eisen van cliënten en hun familie) zoals:
              o Ouderinitiatieven
              o Thomashuizen
              o Zorgboerderijen
              o Kinderdagcentra en ontwikkelingen gezinshuizen zoals gezinshuis.com.
    ▪    Verder zijn er steeds meer initiatieven waarbij meerdere doelgroepen zijn betrokken. Zo wordt
         de combinatie ouderen – verstandelijk gehandicapten gemaakt. Een andere vorm van magic
         mix is het invoegen van studenten die dan voor een lagere huur ook mantelzorgtaken op zich
         nemen.

Opgavebepaling Extramuralisering
Zoals boven beschreven doen zich in de gehandicaptenzorg gelijkaardige ontwikkelingen voor als bij
de andere doelgroepen. Daarbij komt de nadruk meer te liggen op het individu, het volwaardig
meedoen in de maatschappij op basis van de eigen mogelijkheden conform de inclusie-principes die
worden gehanteerd. De huisvesting dient hierbij ook aan te sluiten. Daarbij moet ook rekening worden
gehouden met de afbouw van de lagere ZZP’s verstandelijk gehandicapten (VG1 VG2 en 25% van VG3
zijnde in totaal 7 plaatsen tot en met 2018 en op lange termijn 14 plaatsen). Ook is er nog de beperkte
afbouw van intramurale capaciteit van ZZP 1 en 3 van de lichamelijk gehandicapten. Dit betreft in totaal
1 plaatsen tot met 2018 en op lange termijn 2 plaatsen. Betreffende aantallen betreffen de gemeente
Stein en zijn gebaseerd op het afbouwschema van het ministerie van VWS d.d. 17.04.2014 (zie tabel
onder paragraaf 3.2.1.).




06410U Analyse Programmering Woon-Zorg                                                     Gemeente Stein
                                                                                                            52
</pre>

====================================================================== Einde pagina 52 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 53 ======================================================================

<pre>                                    BIJLAGEN




06410U Analyse Programmering Woon-Zorg         Gemeente Stein
                                                                53
</pre>

====================================================================== Einde pagina 53 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 54 ======================================================================

<pre>BIJLAGE 1           HUURPRIJZEN OP BASIS VAN SPELREGELS “PASSEND TOEWIJZEN”

Maximale huurprijzen op basis van 'passend toewijzen' en overige spelregels (2017)

                                                                     1-pers.   1-pers.     1-pers.    2-pers.    2-pers.    2-pers.   meerpers.
                                                                      < 23jr   23-64 jr     65+        < 23jr   23-64 jr     65+       hh. (3+)

                                               vrije toewijzings-
                                                                    € 710,68 € 710,68 € 710,68 € 710,68 € 710,68 € 710,68 € 710,68
                                               ruimte (max. 10%)

middeninkomens                                 max € 40.349
                                                                    € 710,68 € 710,68 € 710,68 € 710,68 € 710,68 € 710,68 € 710,68
                                               (max. 10%)

grens "secundaire doelgroep"
                                               max. € 36.165        € 710,68 € 710,68 € 710,68 € 710,68 € 710,68 € 710,68 € 710,68
                                minimaal 80%




grens "primaire doelgroep" /                   max. € 30.175                                                                                      grens "passend toewijzen"
                                                                      n.v.t.    n.v.t.    € 710,68     n.v.t.     n.v.t.   € 592,55     n.v.t.
grens huurtoeslag                              (AOW-leeftijd)                                                                                     (huur tot € 592,55 / € 635,05)

                                               max. € 30.150                                          € 414,02
                                                                    € 710,68 € 710,68 € 710,68                  € 592,55     n.v.t.   € 635,05
                                                                                                     (€ 592,55)

                                               max. € 22.200         € 414,02
                                                                               € 592,55 € 592,55       n.v.t.     n.v.t.     n.v.t.     n.v.t.
                                                                    (€ 592,55)


Toelichting:
- minimaal 80% van de vhe's moet verhuurd worden aan de primaire en secundaire doelgroep (< € 36.165) -> = EC-inkomensgrens/staatssteunregeling
  Na 2020 moet ten minste 90% van de sociale woningvoorraad worden toegewezen aan huishoudens met een inkomen tot aan de EC-inkomensgrens.
- 95% van de huurtoeslaggerechtigden moet een woning toegewezen krijgen onder de aftoppingsgrens -> = passend toewijzen
    * tot 1e aftoppingsgrens (€ 592,55; < 23 jr € 414,02)
    * tot 2e aftoppingsgrens (€ 635,05)
- de liberalisatiegrens is per 01.01.2016 € 710,68 (3 jaar bevroren)
 Boven deze grens heeft de verhuurder meer vrijheid om de huurprijs te bepalen. Het puntensysteem, maximale huurprijzen en de maximale huurverhoging
 gelden niet voor geliberaliseerde huurwoningen (= vrij sector woning).
</pre>

====================================================================== Einde pagina 54 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 55 ======================================================================

<pre>BIJLAGE 2               WOONZORGTYPOLOGIE

Ten aanzien van woon-zorg is de primaire scheidslijn het onderscheid tussen intramuraal verblijf en
extramurale woonvormen.

Bij intramuraal verblijf gaat het om beschermde woonvormen waarbij zorg en wonen en services hand
in hand gaan in een all-inclusive met 24 uurs toezicht. Toegang tot deze voorzieningen wordt verkregen
middels indicatiestelling voor verblijf ex Wet langdurige zorg of een maatwerkvoorziening voor
kortdurende opvang.
Bepaalde intramurale voorzieningen zijn “gesloten” ten behoeve van de bescherming van de
zorgvrager en/of zijn omgeving. Dit geldt bijvoorbeeld voor zwaar dementerenden of crisisopname in
de psychiatrie. Ander intramurale voorzieningen zijn “open” voor de zorgvrager, zoals bijvoorbeeld
voor de bewoners van verzorgingshuizen of in de gehandicaptenzorg voor beschermd wonen.
Intramurale voorzieningen komen altijd in geclusterde vorm voor, omdat een 24-24 7-7 bezetting moet
worden gegarandeerd vanuit een haalbare exploitatie. In het verleden waren de intramurale
voorzieningen vaak grootschalig opgezet als “instellingen”; sinds een aantal jaren worden ook
kleinschalig intramurale voorzieningen opgezet bijvoorbeeld in de ouderenzorg.

                                                                WOONZORGTYPOLOGIE PCk


                                              OUDEREN                  MAATSCHAPPELIJKE ZORG              GEHANDICAPTENZORG                   JEUGD


INTRAMURAAL

  maatwerkvoorziening                    kortdurende opvang          daklozen en instabiele huisvesting    kortdurende opvang      tijdelijk verblijf "wijkbedden"
                                                                      overige maatwerkvoorzieningen                                          zorggezin



                         gesloten         verpleging gesloten          gesloten (krisis/opname/lang)        beveiligd (gesloten)        beveiligd (gesloten)


   24 uurs beschermd     geclusterd
       intramuraal
                           open       verpleging open / verzorging     open EPA / beschermd wonen           beschermd wonen              beschermd wonen




Bij extramurale zorg wordt de zorg aan huis geleverd. Dat “huis” kan de eigen koopwoning zijn of een
huurwoning. De extramurale zorg kan worden geleverd in geclusterde woonvormen (service-complex,
aanleunwoning, enz.) of individueel in woningen verspreid in de wijk. Voor ouderen met
mobiliteitsbeperkingen gelden eisen van doorgankelijkheid, toegankelijkheid van de woning (met
bijvoorbeeld criteria rolstoel- of rollatorgeschikt). Voor mensen met een zorgvraag zonder deze
mobiliteitsbeperkingen gelden deze eisen niet en is er veelal vraag naar reguliere en betaalbare
huisvesting.
De zwaarste extramurale woonvormen zijn veelal geclusterd en voorzien in 24-uurs arrangementen
inclusief begeleiding (bijvoorbeeld verzorgd wonen in de ouderenzorg en begeleid zelfstandig wonen
in de GGZ en gehandicaptenzorg). Daarnaast is er een trend dat de zwaardere zorg ook verspreid in de
wijk moet worden gerealiseerd (bijvoorbeeld Langer Thuis Wonen bij ouderen en Housing in de GGZ).
Dit is mogelijk omdat er bijvoorbeeld “zorg op afstand” wordt ingezet in combinatie met inzet van
mantelzorg en vrijwilligers met een backup van zorgprofessionals (bijvoorbeeld de wijkzuster voor
ouderen en de casemanager voor de GGZ-zorgvrager). Specifiek in de ouderenzorg kan nog een
categorie “geschikt wonen plus” worden onderkend. Het betreft levensloopbestendige woningen, die
met beperkte aanpassingen kunnen worden toegevoegd aan de voorraad “verzorgd wonen”. Binnen
deze woonvormen (vaak servicecomplexen) wordt vaak al 24 uurs planbare zorg geleverd.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 55 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 56 ======================================================================

<pre>EXTRAMURAAL

                                                                                                                                  begeleid zelfstandig wonen groep
                       gecl us terd     verzorgd wonen      begeleid zelfstandig wonen groep   begeleid zelfstandig wonen groep            satellietkamers


    24 uurs begeleid

                          i ndi v     langer thuis wonen             FACT-housing              begeleid zelfstandig wonen indiv   begeleid zelfstandig wonen indiv
                                                                                                                                           satellietkamers



                         PLUS
                          i nd/       levensloopbestendig
                       gecl us terd
    geschikt wonen

                          i nd/            nultreden                    housing                  ouderlijk huis / zelfstandig        ouderlijk huis / zelfstandig
                       gecl us terd



     wonen basis         ba s i s         - /nultreden                 housing                   ouderlijk huis / zelfstandig        ouderlijk huis / zelfstandig
                       geen l a bel




De basisdefinitie van een ‘zorgwoning’ is (zowel geschikt als verzorgd wonen):

“Een zorgwoning is een zelfstandige woning die gelegen is in een leefbare, veilige en sociale omgeving
waarin de inwonende zorgvrager(s) met geestelijke en/of fysieke beperkingen onafhankelijk kunnen
functioneren. De usability van de woning is hoog; de woning bestaat idealiter uit één woonlaag (voor
de doelgroepen met fysieke beperkingen), is geheel toegankelijk en doorgankelijk voor de zorgvrager(s)
en (intensieve) 24-uurszorg is (on)planbaar aanwezig binnen een range van 5 tot 15 minuten. Met
behulp van domotica en nabijgelegen maatschappijvoorzieningen kunnen ook extra (zorg)diensten
worden afgenomen.”


Programma van Eisen

Deze algemene omschrijving kan worden vertaald naar programma’s van eisen voor de diverse
doelgroepen.

Ouderenzorg
In de ouderenzorg betreft het woningen met en zonder infrastructuur/afspraken met zorgaanbieders
over 24-uurszorg.




                                                                                                                                                                     56
</pre>

====================================================================== Einde pagina 56 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 57 ======================================================================

<pre>                                                                                     geschikt        GW plus         verzorgd
Kenmerken van de woning en woonomgeving
                                                                                      wonen         (VW min)          wonen
                                                                                    "wandelstok"     "rollator"      "rolstoel"
                                                                                                     nultreden+ /
                                                                                     nultreden
                                                                                                   levensloopbest.

Indeling van de woning
  1 deurbreedte
     - minimaal 0.85m                                                                                     X
     - minimaal 0.90m                                                                                                    X
  2 drempels
     - drempels in woning < 2 cm                                                         X                X              X
     - volledig drempelvrij (m.u.v. badkamer en balkon)                                                  (X)             X
  3 bereikbaarheid essentiele woonfunctie(s)
     - primaire functies gelijkvloers dan wel traplift                                   X                X
     - primaire functies gelijkvloers                                                                                    X
  4 manoeuvreerruimte woning
     - in woning: manoeuvreerruimte voor rollator                                                         X
     - in woning: manoeuvreerruimte voor rolstoel                                                        (X)             X
     - badkamer: voldoende manoeuvreerruimte voor rollator                                                X
     - rolstoelgeschikte badkamer (min. 2.5 * 2.5m) -> draaicirkel 1.5 m                                 (X)             X
  5 badkamer ook vanuit slaapkamer bereikbaar (+ vanuit verkeersruimte)                                                 (X)
  6 schuifdeur tussen woon- en slaapkamer                                                                (X)             X
  7 hoofdslaapkamer: aan één zijde naast 2-pers.bed 1.5 m vrije ruimte t.b.v. evt                                        X
     rolstoel/tillift
  8 scootmobielberging + oplaadpunten                                                                    (X)             X
Toegankelijkheid woning (woonomgeving)
 9 automatische deuropener centrale toegang / intercom + videofoon                       X                X              X
 10 automatische deuropeners deuren collectieve verkeersruimten                                          (X)             X
    (bijv. naar berging)
 11 toegankelijkheid complex/woning
    - max. 2 cm hoogteverschil                                                           X                X              X
    - hellingbaan bij hoogteverschil                                                                     (X)             X
 12 lift
    - personenlift (rolstoellift)                                                        X                X
    - brancardlift (vrij vloeroppervlak ≥ 1.1 * 2.1m)                                                    (X)             X
Overige voorzieningen
 13 woningtype/opzet
     - meergezinspand met centrale toegang                                                               (X)             X
     - overige woningtypes (eengezinswoningen, vrijstaand, patio, etc.)                  X                X
 14 brandalarmering (BMI) bij minimaal 5 zorgcliënten in complex                                         (X)             X
 15 nabijheid haalfuncties                                                                                               X
 16 (24-uurs) zorg
     - planbaar                                                                                           X
     - onplanbaar                                                                                                        X



Onder de noemer “verzorgd wonen” vallen zorgconcepten waarbij bewoners kunnen terugvallen op
een 24-uurs zorgsysteem voor zowel planbare als onplanbare zorg. Het betreft ouderen die in de
AWBZ16 vaak naar het verzorgingshuis gingen. Conform de principes van ‘verzorgd wonen’ kunnen
deze ouderen zelfstandig blijven wonen, indien aan een aantal voorwaarden wordt voldaan. Deze
noodzakelijke voorwaarden zijn de aanwezigheid/beschikbaarheid van een zorgteam, activiteiten-
centrum en sociaal restaurant o.a. voor het handhaven van zelfredzaamheid en het voorkomen van
een sociaal isolement. De beschikbaarheid van een 24-uurs zorgsysteem is dus randvoorwaardelijk
voor het realiseren van verzorgd wonen.




16   Vervangen door Wet langdurige zorg (Wlz)


                                                                                                                                  57
</pre>

====================================================================== Einde pagina 57 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 58 ======================================================================

<pre>Onderscheid kan worden gemaakt in:
   ▪ “verzorgd wonen - geclusterd”
       - voor ouderen met een zorgvraag die beperkt zelfredzaam zijn en zwaardere zorgvragen
           hebben
       - deze woningen zijn geclusterd in een (aanleunwoning)complex17 met algemene (wijk)
           voorzieningen en er wordt 24uurs zorg gegarandeerd
       - woningen zijn rolstoel-toegankelijk en doorgankelijk. Het sanitair maakt zelfstandig
           rolstoelgebruik mogelijk en in de slaap- en badkamer kan zo nodig gebruik worden
           gemaakt van tilliften. De woningen zijn voorzien van alarmering en domotica.
   ▪ “verzorgd wonen – langer thuis wonen”
       - verspreid in de wijk
       - principe van ‘zorggeschikte’ woningen, zoals serviceflats en seniorencomplexen, maar ook
           een vrijstaande woning die zorggeschikt is gemaakt.
       - nog relatief zelfredzame huishoudens
       - een zorgaanbieder moet bereid worden gevonden om de ‘zwaardere’ zorg aan huis te
           leveren (zorgarrangementen). Daarnaast zal de zorgvrager moeten kunnen terugvallen op
           een eigen mantelzorgsysteem.
De realisatie van een aanbod ‘geclusterd verzorgd wonen’ is veelal een taak van de corporatie.

Uit diverse onderzoeken blijkt dat extramurale cliënten een aantal wensen hebben rondom hun
woning en de te leveren zorg. Het programma van eisen voor de ideale zorgwoning is:
    ▪ gezamenlijke voorzieningen (binnenruimte en buitenruimte)
    ▪ beperkte woonoppervlakte gewenst (slechts 1/5de vindt extra slaapkamer belangrijk)
    ▪ betaalbaar


Een andere categorie is “geschikt wonen”. Het betreft woningen, geclusterd maar ook verspreid, die
‘wandelstok’ doorgankelijk en toegankelijk zijn. De zorgconsumptie van de bewoner is veelal planbaar
en is vaak gesitueerd op niveau van hulp bij het huishouden en/of eenvoudige zorg-arrangementen
met een beperkte mate van persoonlijke verzorging.

Tenslotte wordt ook extramurale zorg (thuiszorg) geleverd in niet zorggeschikte woningen. Het gaat
dan vaak om beperkt zorggebruik (eenvoudig en planbare zorg).

Maatschappelijke zorg en GHZ
De doelgroepen GGZ/MO betreft kwetsbare mensen en begeleiding en ondersteuning is veelal gericht
op maximaal zelfstandig functioneren. Voor het merendeel van de populatie voldoet basic huisvesting
en is vooral de betaalbaarheid van belang gegeven het beperkt besteedbaar budget. In de vastgoed-
programmering wordt vaak uitgegaan van individuele wooneenheden van circa 45 vierkante meter.
Behoudens voor een beperkt aantal huurders (ouderen of personen met een mobiliteitsbeperking)
hoeft de huisvesting niet te voldoen aan criteria van toegankelijkheid en doorgankelijkheid die in de
ouderenzorg worden toegepast.
Clustering van wooneenheden kan worden nagestreefd, maar het is de verwachting dat op termijn
steeds meer spreiding zal plaatsvinden en dat de mogelijkheden binnen de woningmarkt de toeleiding
zullen bepalen.

Ook voor de GHZ-doelgroep is geen specifieke vastgoedprogrammering noodzakelijk. Het gaat veelal
om betaalbare huisvesting in nabijheid van algemene voorzieningen.

17
     Het kan gaan om in-/aanleunwoningen en woonzorgcomplexen voor ouderen.

                                                                                                        58
</pre>

====================================================================== Einde pagina 58 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 59 ======================================================================

<pre>                                                                 WOONZORGTYPOLOGIE PCk


                                               OUDEREN                  MAATSCHAPPELIJKE ZORG                 GEHANDICAPTENZORG                            JEUGD


INTRAMURAAL

  maatwerkvoorziening                     kortdurende opvang          daklozen en instabiele huisvesting         kortdurende opvang             tijdelijk verblijf "wijkbedden"
                                                                       overige maatwerkvoorzieningen                                                      zorggezin



                        gesloten           verpleging gesloten          gesloten (krisis/opname/lang)            beveiligd (gesloten)                beveiligd (gesloten)


   24 uurs beschermd    geclusterd
       intramuraal
                           open        verpleging open / verzorging     open EPA / beschermd wonen                beschermd wonen                     beschermd wonen




EXTRAMURAAL

                                                                                                                                              begeleid zelfstandig wonen groep
                        gecl us terd         verzorgd wonen           begeleid zelfstandig wonen groep     begeleid zelfstandig wonen groep            satellietkamers


    24 uurs begeleid

                           i ndi v         langer thuis wonen                   FACT-housing               begeleid zelfstandig wonen indiv   begeleid zelfstandig wonen indiv
                                                                                                                                                       satellietkamers



                          PLUS
                           i nd/          levensloopbestendig
                        gecl us terd
    geschikt wonen

                           i nd/                nultreden                          housing                   ouderlijk huis / zelfstandig        ouderlijk huis / zelfstandig
                        gecl us terd




      wonen basis         ba s i s             - /nultreden                       housing                    ouderlijk huis / zelfstandig        ouderlijk huis / zelfstandig
                        geen l a bel
</pre>

====================================================================== Einde pagina 59 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 60 ======================================================================

<pre>BIJLAGE 3 HUISHOUDENSONTWIKKELING GEMEENTENIVEAU




Bron: Etil Progneff 2016 / bewerking PCkwadraat
</pre>

====================================================================== Einde pagina 60 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 61 ======================================================================

<pre>Zorggeschikt Vastgoed
                                                         Aantal
Wijk      Buurt         Postcode Straat                  VHE      Zorggeschiktheid                Huurprijs                                                             Eigenaar
Elsloo    Catsop        6181JE   Catsopperhof            14       Rollator                        3 x betaalbaar L / 4 x betaalbaar H / 7 x bereikbaar                  Maaskant Wonen
Elsloo    Elsloo        6181JZ   Aan 't Brikkewerk       8        Rollator                        betaalbaar L                                                          Maaskant Wonen
Elsloo    Elsloo        6181LB   Aelserhof               58       18 x Rolstoel / 40 x Rollator   39 x betaalbaar L / 14 x betaalbaar H / 5 x bereikbaar                Maaskant Wonen
Elsloo    Elsloo        6181CG   Burg Jasparstraat       24       Rollator                        betaalbaar L                                                          Maaskant Wonen
Elsloo    Elsloo        6181CA   Burg van Heesstraat     6        Rollator                        goedkoop                                                              Maaskant Wonen
Elsloo    Elsloo        6181ES   Dross de Sauvetstraat   10       Rollator                        betaalbaar L                                                          Maaskant Wonen
Elsloo    Elsloo        6181KT   Elserheggen             10       Rollator                        6 x betaalbaar L / 2 x betaalbaar H / 2 x bereikbaar                  Maaskant Wonen
Elsloo    Elsloo        6181KB   Heiperk                 8        Rollator                        4 x betaalbaar L / 3 x betaalbaar H / 1 x bereikbaar                  Maaskant Wonen
Elsloo    Elsloo        6181MX   Helmbloem               3        Rollator                        betaalbaar H                                                          Maaskant Wonen
Elsloo    Elsloo        6181BT   Joannes Riviusstraat    31       Rollator                        4 x betaalbaar L / 15 x betaalbaar H / 10 x bereikbaar / 2 x duur     Maaskant Wonen
Elsloo    Elsloo        6181KS   Meerdel                 10       Rollator                        6 x betaalbaar L / 4 x bereikbaar                                     Maaskant Wonen
Elsloo    Elsloo        6181JC   Mgr Kerckhofsstraat     4        Rollator                        betaalbaar L                                                          Maaskant Wonen
Elsloo    Elsloo        6181KK   Sijzenhof               3        Rollator                        goedkoop                                                              Maaskant Wonen
Elsloo    Elsloo        6181DB   Sint Jozefhof           21       Rollator                        16 x betaalbaar L / 5 x duur                                          Maaskant Wonen
Elsloo    Elsloo        6181KP   Spechthof               2        Rollator                        goedkoop                                                              Maaskant Wonen
Elsloo    Elsloo        6181AJ   Stationsstraat          17       Rollator                        14 x goedkoop / 3 x betaalbaar L                                      Maaskant Wonen
Elsloo    Meers         6181PH   Franciscushof           16       Rollator                        5 x betaalbaar L / 9 x betaalbaar H / 2 x bereikbaar                  Maaskant Wonen
Elsloo    Meers         6181PG   Heuvelstraat            6        Rollator                        goedkoop                                                              Maaskant Wonen
Elsloo    Meers         6181NM   Schoolsteeg             6        Rollator                        5 x goedkoop / 1 x betaalbaar L                                       Maaskant Wonen
Stein     Centrum       6171JZ   Dross Mangelschotstraat 1        Rollator                        betaalbaar L                                                          Maaskant Wonen
                                                                                                                                                                                         BIJLAGE 4 ZORGGESCHIKT VASTGOED




Stein     Centrum       6171KZ   Dross Merkelbachstraat 16        Rollator                        betaalbaar L                                                          Maaskant Wonen
Stein     Centrum       6171JS   Dross Roststraat        1        Rollator                        goedkoop                                                              Maaskant Wonen
Stein     Centrum       6171JA   Haalbrugskensweg        14       Rollator                        betaalbaar L                                                          Maaskant Wonen
Stein     Centrum       6171HW   Heerstraat Centrum      25       Rollator                        betaalbaar L                                                          Maaskant Wonen
Stein     Centrum       6171KE   Stadhouderslaan         1        Rollator                        betaalbaar L                                                          Maaskant Wonen
Stein     Centrum       6171KL   Stadhouderslaan         19       Rollator                        betaalbaar L                                                          Maaskant Wonen
Stein     Kerensheide   6171TD   Gerichtstraat           1        Rollator                        betaalbaar H                                                          Maaskant Wonen
Stein     Kerensheide   6171BX   Geurtshof               10       Rollator                        betaalbaar L                                                          Maaskant Wonen
Stein     Kerensheide   6171BZ   Gommerswijk             9        Rollator                        betaalbaar L                                                          Maaskant Wonen
Stein     Nieuwdorp     6171WZ   Past van Heldenplein    16       Rollator                        betaalbaar L                                                          Maaskant Wonen
Stein     Nieuwdorp     6171WR   Sint Martinushof        46       Rollator                        39 x betaalbaar L / 1 x betaalbaar H / 6 x duur                       Maaskant Wonen
Stein     Oud-Stein     6171HG   Assevedostraat          29       Rollator                        bereikbaar                                                            Maaskant Wonen
Stein     Oud-Stein     6171HK   De Halstraat            35       Rollator                        bereikbaar                                                            Maaskant Wonen
Stein     Oud-Stein     6171DD   Dirgelen                31       Rollator                        17 x betaalbaar L / 4 x bereikbaar / 10 x duur                        Maaskant Wonen
Stein     Oud-Stein     6171DE   Dirgelen                8        Rollator                        betaalbaar L                                                          Maaskant Wonen
Stein     Oud-Stein     6171ED   Havenzicht              3        Rollator                        betaalbaar L                                                          Maaskant Wonen
Stein     Oud-Stein     6171EE   Havenzicht              3        Rollator                        betaalbaar L                                                          Maaskant Wonen
Stein     Oud-Stein     6171HS   Heerstraat Centrum      101      Wandelstok                      1 x goedkoop / 100 x betaalbaar L                                     Wonen Limburg
Urmond    Berg          6129KH   Achter de Hegge         16       Rolstoel                        3 x betaalbaar H / 2 x bereikbaar / 11 x duur                         Woonpunt
Urmond    Berg          6129BE   Beatrixplein            14       Rollator                        13 x goedkoop / 1 x betaalbaar L                                      Wonen Limburg
Urmond    Berg          6129BH   Steenweg                20       Rollator                        1 x goedkoop / 19 x betaalbaar L                                      Wonen Limburg
Urmond    Urmond-Oost 6129NB     Marktschip              63       Rollator                        4 x betaalbaar L / 28 x betaalbaar H / 31 x bereikbaar                Wonen Limburg
Urmond    Urmond-Oost 6129PV     Speelheuvel             22       Rollator                        betaalbaar L                                                          Wonen Limburg
Urmond    Urmond-Oost 6129PB     Urmonderhof             30       Rollator                        betaalbaar L                                                          Wonen Limburg
Urmond    Urmond-Oost 6129PC     Urmonderplein           26       Rolstoel                        duur                                                                  Woonpunt
Urmond    Urmond-West 6129DC     Munthervesteplein       60       Rollator                        11 x betaalbaar L / 10 x betaalbaar H / 16 x bereikbaar / 23 x duur   Wonen Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 61 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 62 ======================================================================

<pre>BIJLAGE 5        BETAALBAARHEID WONEN EN ZORG

Bij extramuraliseren / scheiden wonen en zorg komt het financieel vangnet zoals dat intramuraal
bestaat in de vorm van de zak- en kleedgeldregeling18 te vervallen. Deze regeling houdt in dat de
zorgvrager, ongeacht de hoogte van het inkomen, altijd een vast bedrag als zakgeld overhoudt. Dit
maakt dat een intramuraal verblijf gunstig is/was voor de lage inkomens. Immers, iemands maande-
lijkse kosten kunnen hoger zijn dan het inkomen, maar bottom line was het zakgeld gegarandeerd bij
intramuraal verblijf.
In de nieuwe situatie van extramuraliseren gaan andere mechanismen in werking treden. De zorg-
vrager draagt zelf zorg voor zijn huisvesting en hoteldiensten. Bij huisvesting gaat het om eventuele
huur, energiekosten en (huurders) onderhoud. De hoteldiensten zijn onder meer de maaltijden,
bewassing en schoonmaak. Voor de zorg wordt nog een inkomensafhankelijke eigen bijdrage betaald.
Sinds 2013 wordt ook een gedeelte van het eventueel aanwezige vermogen als inkomen gezien,
waarover de eigen bijdrage wordt berekend (vermogensinkomensbijtelling).
De intramurale zakgeldregeling (financieel vangnet) is in deze situatie niet meer van toepassing.

De betaalbaarheid van de zorg speelt voor ouderen die bijvoorbeeld de afweging moeten maken om
te verhuizen naar een woning met 24-uur per dag oproepbaarheid van zorg. Ook voor gehandicapten
en GGZ- cliënten geldt de afweging van betaalbaarheid waarbij de samenhang met de maatregelen uit
hoofde van de Participatiewet groot is.
In onderstaande tabellen wordt allereerst inzicht geboden in ‘betaalbaar wonen’ en is het financieel
effect van extramuraliseren, voor verschillende huishoudtypes en huurniveaus, inzichtelijk gemaakt
(onder meer op basis van Nibud-kengetallen). Enerzijds voor de ouderen (veelal AOW-uitkering en
deels aanvullend pensioen) en anderzijds voor gehandicapten en maatschappelijke zorg (veelal
Wajong-uitkering en bijstands-regime).

OUDERENZORG


Alleenstaande 65plusser met AOW-uitkering in een huurwoning
Aan de hand van het voorbeeld van mw. Bos wordt allereerst inzicht gegeven in betaalbaar wonen
voor een alleenstaande 65plusser met alleen een AOW-uitkering en worden vervolgens de financiële
effecten van extramuralisatie in een huursituatie toegelicht.

        Mw. Bos, 77 jaar, heeft een AOW-uitkering en woont al haar hele leven in een huurwoning. Recent
        heeft zij van de corporatie een bloemetje ontvangen, ter gelegenheid van haar 50-jarig huurders-
        jubileum. Mw. Bos betaalt € 300,-/ maand (de streefhuurprijs is € 550).


Onderstaand is het huishoudboekje van mw. Bos weergegeven. In haar situatie heeft ze een positief
maandsaldo van € 214,-.




18
  De zak- en kleedgeldgrens voor 2017 is € 312,50/maand voor alleenstaanden en € 485,83 voor gehuwden.
Dit bedrag is inclusief vakantiegeld en zorgtoeslag.

                                                                                                           62
</pre>

====================================================================== Einde pagina 62 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 63 ======================================================================

<pre>Huishoudboekje                  alleenst. AOW (67+)                                                                               bruto huur € 300,00
     Inkomsten                                         Uitgaven
 - inkomen uit arbeid           €             -       - vaste lasten - woning e.d.                                                          €    563
 - pensioen                     €             -        (huur, serv.kosten, GWE, verzekeringen, lokale heffingen gemeente/waterschap)
 - andere inkomsten             €       1.131         - vaste lasten - zorggebonden                                                         €    132
 - huurtoeslag                  €           120        (zorgverzekering, eigen bijdrage, huish.hulp)
 - zorgtoeslag                  €            78       - variabele uitgaven                                                                  €    420
                                                       (levensonderh., kleding/schoenen, telefoon, vervoer, woningonderh/inventaris)
Totaal                          €       1.329                                                                                               €   1.115
                                                       Nog vrij te besteden (verschil inkomsten - uitgaven) per maand:                      €    214
                                                       resteert t.b.v. sociale participatie, vrijetijduitgaven, abonnementen, cadeautjes.


 - huurquote                            15,9%
 - woonquote                            37,7%


Mw. Bos wordt slechter ter been en wil graag verhuizen, omdat zij moeite heeft met de trappen in
haar portiekflat. In haar buurt staat een nultredenwoning te huur. De huurprijs bedraagt € 550,-/
maand19.

Huishoudboekje                  alleenst. AOW (67+)                                                                               bruto huur € 550,00
     Inkomsten                                         Uitgaven
 - inkomen uit arbeid           €             -       - vaste lasten - woning e.d.                                                          €    813
 - pensioen                     €             -        (huur, serv.kosten, GWE, verzekeringen, lokale heffingen gemeente/waterschap)
 - andere inkomsten             €       1.131         - vaste lasten - zorggebonden                                                         €    132
 - huurtoeslag                  €           297        (zorgverzekering, eigen bijdrage, huish.hulp)
 - zorgtoeslag                  €            78       - variabele uitgaven                                                                  €    420
                                                       (levensonderh., kleding/schoenen, telefoon, vervoer, woningonderh/inventaris)
Totaal                          €       1.506                                                                                               €   1.365
                                                       Nog vrij te besteden (verschil inkomsten - uitgaven) per maand:                      €    141
                                                       resteert t.b.v. sociale participatie, vrijetijduitgaven, abonnementen, cadeautjes.


 - huurquote                            22,4%
 - woonquote                            44,2%



Effect draaiknop 'huur'             AOW
                                                  Wanneer mw. Bos naar de nultredenwoning verhuist, heeft zij aan
                                                  het einde van de maand € 141 over. Dit is een verschil van € -73 /
                     huur   maandsaldo
                                                  mnd vergeleken met haar portiekflat (huurprijs € 300,-). De daling
                 €      300 €        214          van het maandsaldo (- € 73) is kleiner dan de stijging van de huur (+
                 €      550 €        141          € 250), omdat mw. Bos bij een hogere huur ook recht heeft op een
     verschil    €      250 €         -73
                                                  meer huurtoeslag.

              De gezondheid van mw. Bos verslechtert. Zij kan steeds slechter lopen en ook haar gezichtsvermogen
              neemt af. Mw. Bos kan nog wel zelfstandig blijven wonen, maar ze heeft enige ondersteuning nodig. Er
              komt wekelijks een hulp om schoon te maken en voor de was doet mw. Bos een beroep op de was-
              service.

De situatie van mw. Bos is in onderstaande tabel weergegeven in scenario C (inkoop van huishoude-
lijke hulp en wasservice). Bij een maandhuur van € 550,- houdt mw. Bos in haar situatie € 81/maand
over.




19
 De huur past binnen de criteria van ‘passend toewijzen’. Voor een alleenstaande zoals mw. Bos is de
maximaal toegestane huur € 592,55 (1e aftoppingsgrens; prijspeil januari 2017).

                                                                                                                                                        63
</pre>

====================================================================== Einde pagina 63 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 64 ======================================================================

<pre>HUISHOUDBOEKJES ZORGVRAGER                                                                         bruto huur €       550
interventie HbH
                                                                                  extramuraliseren (scenario's)
huur € 550/maand                                        intramuraal           A           B            C          D
alleenstaande AOW                    MW. BOS                          € 313   € 141       € 121            € 81    € -70
alleenstaande AOW + pensioen (€ 6.000/jr)                             € 400   € 539       € 485        € 445      € 295
alleenstaande AOW + pensioen (€ 13.713/jr)                            € 606   € 908       € 767        € 727      € 577


                                                   Scena ri o's :             A           B            C          D
                                                   - Hui s h. hul p *                     x            x          x
                                                   - Wa s door derden                                  x          x
O.b.v. zak- en kleedgeldegeling                    - Ma a l tijds ervi ce                                         x
(alleenstaande € 312,50 / echtpaar € 485,83)       - Ei gen bi jdra ge                    x            x          x
* huishoudelijke hulp is een maatwerkvoorziening


In bovenstaand scenario is uitgegaan van huishoudelijke hulp als maatwerkvoorziening. Dit is anno
2017 de situatie in gemeente Stein. Indien de gemeente besluit om huishoudelijke hulp niet langer als
maatwerkvoorziening te oormerken, maar als algemene voorziening, dan resulteert dit voor mw. Bos
in een negatief maandsaldo (- € 114) als gevolg van kosten voor huishoudelijke hulp (zie onderstaande
tabel).
HUISHOUDBOEKJES ZORGVRAGER                                                                         bruto huur €       550
non interventie
                                                                                  extramuraliseren (scenario's)
huur € 550/maand                                        intramuraal           A           B            C          D
alleenstaande AOW                    MW. BOS                          € 313   € 141        € -74       € -114     € -264
alleenstaande AOW + pensioen (€ 6.000/jr)                             € 400   € 539       € 290        € 250      € 100
alleenstaande AOW + pensioen (€ 13.713/jr)                            € 606   € 908       € 572        € 532      € 382


                                                   Scena ri o's :             A           B            C          D
                                                   - Hui s h. hul p                       x            x          x
                                                   - Wa s door derden                                  x          x
O.b.v. zak- en kleedgeldegeling                    - Ma a l tijds ervi ce                                         x
(alleenstaande € 312,50 / echtpaar € 485,83)       - Ei gen bi jdra ge                    x            x          x



Bij de interpretaties inzake betaalbaarheid van wonen (en zorg en ondersteuning) moet met de
volgende elementen rekening worden gehouden:
    ▪ In de huishoudboekjes is uitgegaan van NIBUD-kengetallen, welke sober zijn. In de praktijk
        kunnen hogere uitgaven voorkomen, hetgeen resulteert een lagere maandsaldo’s.
    ▪ Als geobjectiveerde rekenregel voor individuele situaties kan worden uitgegaan van de
        normering van de zak- en kleedgeld regeling om te bepalen wat wel/niet betaalbaar is:
        € 312,50/ maand voor alleenstaande en € 485,83 voor gehuwden (2017).
    ▪ Interventie of non-interventie situatie: is huishoudelijke hulp anno 2017 een maatwerk-
        voorziening en geen algemene voorziening.

Financieel effect van extramuraliseren
In de ‘oude’ beleidscontext zou mw. Bos niet zelfstandig zijn blijven wonen, maar zijn opgenomen in
een verzorgingshuis (= intramuraal). In die situatie zou haar huishoudboekje er anders uit hebben
gezien.

Onder het ‘intramuraal regime’ (vóór scheiden wonen en zorg/extramuralisatie) droeg de zorg-




                                                                                                                            64
</pre>

====================================================================== Einde pagina 64 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 65 ======================================================================

<pre>instelling zorg voor het verblijf, schoonmaak, maaltijden, was e.d. Mw. Bos betaalde aan het CAK de
hoge eigen bijdrage voor ‘zorg met verblijf’.
In die situatie zou mw. Bos een vrij te besteden bedrag van € 241 per maand hebben. Middels de zak-
en kleedgeldregeling werd dit ‘aangevuld’20 tot € 312,50/maand.
Huishoudboekje                    Zorgvrager                                                                             intramuraal


     Inkomsten                                       Uitgaven
 - inkomen uit arbeid             €             -   - zorgverzekering                                                                  €   116
 - pensioen                                          eigen bijdrage                                                                    €   653
 - andere inkomsten               €       1.131     - waskosten                                                                        €    40
 - huurtoeslag                                       levensonderhoud (kleding en schoenen, pers.verz, …)                               €    90
 - zorgtoeslag                    €            78   - telefoonaansluiting en gesprekskosten                                            €    55
                                                     verzekeringen (inboedel (beperkt) en aansprakelijkheid)                           €    14
Totaal                            €      1.209                                                                                         €   968
                                                     Nog vrij te besteden (verschil inkomsten - uitgaven) :                            €   241
                                                     O.b.v. zak- en kleedgeldregeling (aanpassing eigen bijdrage)                      €   312,50
                                                                                                                                           304

                                                     resteert t.b.v. vrijetijduitgaven, abonnementen, cadeautjes



In de nieuwe situatie blijft mw. Bos zelfstandig wonen. Het maandsaldo bij € 550 huur is € 141,-.
Vergeleken met verblijf in een verzorgingshuis (na aanpassing van de eigen bijdrage o.b.v. zak- en
kleedgeldregeling), een verschil van € -171,50. Daarbij wordt ervan uitgegaan dat mw. Bos zelfredzaam
is en dus in staat om de schoonmaak, de was en voeding te doen, dan wel dat zij een beroep kan doen
op mantelzorg.
Echter, mw. Bos is niet volledig zelfredzaam. Zij heeft hulp bij haar huishouden en maakt gebruik van
een wasservice. Dit resulteert in een maandresultaat van € 81 (scenario C). Ten opzichte van intra-
muraal verblijf (zak- en kleedgeldregeling) een financiële achteruitgang van € 231,50/maand21.
HUISHOUDBOEKJES ZORGVRAGER                                                                              bruto huur €         550
interventie HbH
                                                                                      extramuraliseren (scenario's)
huur € 550/maand                                         intramuraal             A             B              C          D
alleenstaande AOW                      MW. BOS                        € 313       € 141         € 121             € 81    € -70
alleenstaande AOW + pensioen (€ 6.000/jr)                             € 400       € 539         € 485          € 445     € 295
alleenstaande AOW + pensioen (€ 13.713/jr)                            € 606       € 908         € 767          € 727     € 577


                                                    Scena ri o's :               A             B              C          D
                                                    - Hui s h. hul p *                         x              x          x
                                                    - Wa s door derden                                        x          x
O.b.v. zak- en kleedgeldegeling                     - Ma a l tijds ervi ce                                               x
(alleenstaande € 312,50 / echtpaar € 485,83)        - Ei gen bi jdra ge                        x              x          x



MAATSCHAPPELIJKE ZORG EN GHZ

Huurder met een Wajong-uitkering
Cliënten in de GHZ en GGz hebben vaak geen (volledig) betaalde baan; minder dan 10% heeft een
betaalde baan. Een groot deel van de cliënten verkrijgt inkomen uit een Wajonguitkering of via de
bijstand (Participatiewet).



20
   Mw. Bos kan een verzoek indienen tot aanpassing van de hoogte van de eigen bijdrage, met als resultaat een
vrij te besteden bedrag van € 312,50/ maand
21
   In geval van non-interventie HbH (HbH is dan een algemene voorziening) is het maandresultaat in scenario C
€ - 114; een verschil van € 426,50 ten opzichte van intramuraal verblijf (zak- en kleedgeldregeling).
                                                                                                                                                    65
</pre>

====================================================================== Einde pagina 65 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 66 ======================================================================

<pre>In aantallen is deze groep beperkt, immers de bulk is ouderenzorg, maar de zittende populatie kan in
de problemen komen onder meer doordat per 1 januari 2018 de uitkering voor Wajonger-ers mét
werkvermogen wordt verlaagd.
Aan de hand van het voorbeeld van Stef wordt betaalbaar wonen voor een alleenstaande met een
Wajong-uitkering inzichtelijk gemaakt.

             Stef is 40 jaar en heeft in zijn jeugd ernstig psychische problemen gekregen, waardoor hij nooit heeft
             kunnen studeren en werken. Stef ontvangt een Wajong-uitkering gebaseerd op 75% van het minimum-
             loon.
             Op dit moment woont Stef nog in een woning op het terrein van een psychiatrische instelling, maar hij
             heeft recent een huurwoning toegewezen gekregen. De huurprijs bedraagt € 550/maand excl. service-
             kosten.

Huishoudboekje                    GGZ wajong                                                                                             bruto huur € 550,00
  Inkomsten                                                   Uitgaven
- inkomen uit arbeid               €     1.062              - vaste lasten - woning e.d.                                                           €    813
- pensioen                         €            -             (huur, serv.kosten, GWE, verzekeringen, lokale heffingen gemeente/waterschap)
- andere inkomsten                 €            -           - vaste lasten - zorggebonden                                                          €    132
- huurtoeslag                      €       295                (zorgverzekering, eigen bijdrage, huish.hulp)
- zorgtoeslag                      €           78           - variabele uitgaven                                                                   €    428
                                                              (levensonderh., kleding/schoenen, telefoon, vervoer, woningonderh/inventaris)
Totaal                             €     1.435                                                                                                     €   1.373
                                                              Nog vrij te besteden (verschil inkomsten - uitgaven) per maand:                      €     62
                                                              resteert t.b.v. sociale participatie, vrijetijduitgaven, abonnementen, cadeautjes.


- huurquote                               24,0%
- woonquote                               47,2%



In deze situatie heeft Stef een licht positief maandsaldo van € 62,-. Daarbij wordt ervan uitgegaan dat
Stef zelfredzaam is en dus in staat om de schoonmaak, de was en voeding te doen, dan wel dat hij een
beroep kan doen op mantelzorg. Echter, Stef kan wel een maaltijd bereiden, maar is niet in staat om
zelf te zorgen voor zijn was en een schoon huis. Stef beschikt niet over een breed sociaal netwerk met
mantelzorgers, waardoor hij deze diensten (schoonmaak en was) moet inkopen.

HUISHOUDBOEKJES ZORGVRAGER                                                                                    bruto huur €        550
interventie HbH
                                                                                           extramuraliseren (scenario's)
huur € 550/maand                                                                    A             B               C          D
alleenstaande Wajong (23+); 75% WML                                                     € 62           € 43           €3     € -147


                                                    Scena ri o's :                  A             B               C          D
                                                    - Hui s h. hul p *                             x              x           x
                                                    - Wa s door derden                                            x           x
                                                    - Ma a l tijds ervi ce                                                    x
                                                    - Ei gen bi jdra ge                            x              x           x


* huishoudelijke hulp is in Meerssen een maatwerkvoorziening.
Bovenstaande situatie, met een huurprijs van € 550, is in Stef’s situatie onbetaalbaar. Stef accepteert
de aangeboden huurwoning dan ook niet, omdat dit financieel niet haalbaar voor hem is. Hij zoekt
verder naar een meer betaalbare woning met een huurprijs van € 300.




                                                                                                                                                               66
</pre>

====================================================================== Einde pagina 66 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 67 ======================================================================

<pre>Huishoudboekje                  GGZ wajong                                                                                              bruto huur € 300,00
  Inkomsten                                                 Uitgaven
- inkomen uit arbeid            €      1.062              - vaste lasten - woning e.d.                                                               €        563
- pensioen                      €             -             (huur, serv.kosten, GWE, verzekeringen, lokale heffingen gemeente/waterschap)
- andere inkomsten              €             -           - vaste lasten - zorggebonden                                                              €        132
- huurtoeslag                   €        118                (zorgverzekering, eigen bijdrage, huish.hulp)
- zorgtoeslag                   €            78           - variabele uitgaven                                                                       €        428
                                                            (levensonderh., kleding/schoenen, telefoon, vervoer, woningonderh/inventaris)
Totaal                           €     1.258                                                                                                         €       1.123
                                                            Nog vrij te besteden (verschil inkomsten - uitgaven) per maand:                          €        135
                                                            resteert t.b.v. sociale participatie, vrijetijduitgaven, abonnementen, cadeautjes.


- huurquote                            17,1%
- woonquote                            40,3%


HUISHOUDBOEKJES ZORGVRAGER                                                                                 bruto huur €         300
interventie HbH
                                                                                         extramuraliseren (scenario's)
huur € 300/maand                                                                  A             B              C            D
alleenstaande Wajong (23+); 75% WML                                                    135           116            76          -74


Als Stef schoonmaak en wasservice bij een huurprijs van € 300,- moet inkopen, resulteert dit in een
maandsaldo van + € 76. Wanneer hij een beroep zou kunnen doen op hulp van mantelzorgers, dan is
het maandsaldo + € 135,-.

Ook voor Stef’s situatie geldt dat, vergelijkbaar met mw.                                    Effect draaiknop 'huur'
Bos, het maandsaldo niet in dezelfde mate stijgt als de
huur afneemt. Bij een lagere huur ontvangt Stef ook                                          alleenstaande Wajong                     huur       maandsaldo
minder huurtoeslag. Een en ander verduidelijkt dat niet                                      (23+); 75% WML                                              A
alleen de huur een draaiknop is, maar er ook andere                                                                             €            550 €            62
draaiknoppen moeten zijn. Een voorbeeld hiervan is de                                                                           €            300 €           135
                                                                                                                     verschil €          -250 €               73
huishoudelijke hulp als maatwerkvoorziening.

Wanneer geen sprake meer is van een maatwerkvoorziening en huishoudelijke hulp als dienst moet
worden ingekocht, heeft dit invloed op de maandsaldo’s. De resultaten zijn in onderstaande tabellen
weergegeven.
HUISHOUDBOEKJES ZORGVRAGER                                                                                 bruto huur €         300
alleenstaande Wajong (23+); 75% WML
                                                                                         extramuraliseren (scenario's)
huur € 300/maand                                                                  A              B             C            D
interventie HbH (Meerssen; HbH maatwerkvoorz.)                                         135           116            76          -74
non-interventie HbH                                                                    135           -79           -119      -269


                                                  Scena ri o's :                   A             B             C            D
                                                  - Hui s h. hul p                               x             x            x
                                                  - Wa s door derden                                           x            x
                                                  - Ma a l tijds ervi ce                                                    x
                                                  - Ei gen bi jdra ge                            x             x            x


Bij de interpretaties inzake betaalbaarheid van wonen (en zorg) voor deze specifieke doelgroep moet
rekening gehouden worden met de beleidsuitgangspunten in de Participatiewet:
     ▪ Sinds 1 januari 2015 hebben alleen nog jonggehandicapten die niet kunnen werken recht op
         Wajong.
         Jonggehandicapten mét arbeidsvermogen kunnen vanaf 01.01.2015 niet meer instromen in




                                                                                                                                                                     67
</pre>

====================================================================== Einde pagina 67 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 68 ======================================================================

<pre>        de Wajong, maar zijn onderdeel van de Participatiewet. Zij vallen onder het bijstandsregime
        (50% van het minimumloon).
    ▪   In de huishoudboekjes is gerekend met een Wajonguitkering ter hoogte van 75% van het
        minimumloon. Dit betekent dat de maandsaldo’s van een bijstandsgerechtigde negatiever
        uitpakken.

SAMENVATTEND EN INTERPRETEREND


In de praktijk komt het erop neer dat een betaalbare woning voor ouderen met een zorgvraag met
uitsluitend een AOW zich bevindt rond € 500-550/maand. Indien sprake is van verminderde zelfred-
zaamheid en “diensten” moeten worden ingekocht (schoonmaak, was- en maaltijd service) zijn
huurprijzen van circa € 400 betaalbaar.
Cliënten in de maatschappelijke zorg (GGz/MO) en GHZ hebben voornamelijk een smalle beurs.
Uitgaande van kwetsbare burgers die “diensten” moeten inkopen én rekening houdend met lagere
uitkeringen uit hoofde van de Participatiewet, zijn huurprijzen tussen €350 en €450 reëel in de Stein-
specifieke situatie, waarbij anno 2017 huishoudelijke hulp als maatwerkvoorziening bekostigd wordt.

Bij de interpretaties inzake betaalbaarheid moet met de volgende elementen rekening worden
gehouden:
    ▪ Als geobjectiveerde rekenregel voor individuele situaties kan worden uitgegaan van de
        normering van de zak- en kleedgeld regeling om te bepalen wat wel/niet betaalbaar is.
    ▪ De huishoudboekjes geven in eerste instantie de Stein-specifieke situatie weer, dat wil zeggen
        inclusief beleidsinterventie ‘huishoudelijke hulp’ (draaiknop). In de huidige situatie is
        Huishoudelijke Hulp in de gemeente een maatwerkvoorziening, waardoor de saldi van de
        huishoudboekjes momenteel gunstiger zijn. Indien sprake zou zijn van huishoudelijke hulp als
        algemene voorziening, zouden de huishoudboekjes ongunstiger zijn. In feite is in Stein al
        gedraaid aan de knop ‘Huishoudelijke Hulp’ ten gunste van betaalbaarheid.
    ▪ Huur is een andere draaiknop in het woon-zorg huishoudboekje, maar het effect hiervan is
        Effect draaiknop 'huur'        AOW   beperkter. Dit wil zeggen dat neerwaarts bijstellen van de
                         huur     maandsaldo huur niet 1:1 kan worden door vertaald in het maand-saldo.

                     €        550 €     141
                                             Bijvoorbeeld: de huur wordt verlaagd van € 550/ mnd naar
                     €        300 €     214  € 300. Het effect op het maandsaldo is + € 73. Dit effect is
          verschil €         -250 €      73  kleiner dan de daling van de huur (- € 250), omdat de
        huurder bij een lagere huur ook minder huurtoeslag ontvangt.
    ▪ Het aandeel zorgvragers met zeer beperkte zelfredzaamheid zal de komende jaren fors
        toenemen met als gevolg een toenemende vraagdruk naar vooral betaalbare zorgwoningen.
In de praktijk moet rekening worden gehouden met honkvastheid waarbij verhuizen naar een
zorggeschikte woning maximaal wordt uitgesteld. Dit houdt in dat veel mensen met een toenemende
zorgvraag de minder of niet zorggeschikte woning blijven aanhouden (worst case met het hoog-
laagbed beneden in de huiskamer en aansluiting op de alarmering van een zorgaanbieder). Daarbij
komt nog dat eigen woningbezitters vaak al lang hypotheekvrij zijn en dat huurders relatief lage huur
betalen. Een kale huurprijs van € 650 kale huur is dan geen stimulans om te verhuizen naar een
zorggeschikte woning.




                                                                                                            68
</pre>

====================================================================== Einde pagina 68 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 69 ======================================================================

<pre>BIJLAGE 6 BETAALBAARHEID WONEN EN ZORG

Eigendom vs inkomen - totaal bevolking

                                                     Huishoudens                                 Zorgvragers
                                              Huur                  Koop                 Huur                       Koop
                                       Laag      Hoog       Laag      Hoog        Laag          Hoog         Laag          Hoog
          Oud-Stein                     131       265        107       963          25            67           2             39
          Kerensheide                   173       165        142       707          18            16           5             17
          Nieuwdorp                     179       248        164       545          14            31           3             20
          Kleine Meers en Veldschuur     2         11         7         89          0             1            1             4
          Maasband                       2         12         5         51          0             2            1             0
          Centrum                       170       345        103       488          22            36           0             15
Buurten




          Elsloo                        456       304        937      1.358         65            40          22             40
          Meers                          49        30        139       171          3             4            5             7
          Catsop                         9         20         52       131          2             5            1             2
          Berg                          133       149        124       536          11            18           2             10
          Urmond-West                    48        71         58       247          3             4            1             5
          Urmond-Oost                   151       185        154       675          25            26           6             14
          Nattenhoven                    1         3          67        11          0             0            0             2
                                       1.504     1.808      2.059     5.972        188           250          49            175
                    Totaal                  3.312                8.031                   438                        224
                                                      11.343                                           662


Eigendom vs inkomen - zorgvragers

                                                     Huishoudens                                 Zorgvragers
                                              Huur                  Koop                 Huur                       Koop
                                       Laag          Hoog    Laag          Hoog   Laag          Hoog         Laag          Hoog
          Oud-Stein                     9%           18%      7%           66%    19%           50%           2%           29%
          Kerensheide                  15%           14%     12%           60%    32%           29%           9%           30%
          Nieuwdorp                    16%           22%     14%           48%    21%           46%           4%           29%
          Kleine Meers en Veldschuur    2%           10%      6%           82%     0%           17%          17%           67%
          Maasband                      3%           17%      7%           73%     0%           67%          33%            0%
          Centrum                      15%           31%      9%           44%    30%           49%           0%           21%
Buurten




          Elsloo                       15%           10%     31%           44%    39%           24%          13%           24%
          Meers                        13%            8%     36%           44%    16%           21%          26%           37%
          Catsop                        4%            9%     25%           62%    20%           50%          10%           20%
          Berg                         14%           16%     13%           57%    27%           44%           5%           24%
          Urmond-West                  11%           17%     14%           58%    23%           31%           8%           38%
          Urmond-Oost                  13%           16%     13%           58%    35%           37%           8%           20%
          Nattenhoven                   1%            4%     82%           13%     0%            0%           0%           100%
                                       13%           16%     18%           53%    28%           38%           7%           26%
                    Totaal
                                              29%                   71%                  66%                        34%
Bron: BsGW, Cendris Streetlife / bewerking PCkwadraat




                                                                                                                                  69
</pre>

====================================================================== Einde pagina 69 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 70 ======================================================================

<pre>BIJLAGE 7 PLANOLOGISCH RAMINGSMODEL OUDERENZORG

De vraagontwikkeling is bepaald op basis van planologische kengetallen en is uitgewerkt voor de
peildata 2013, 2017, 2018, 2025, 2035. Een belangrijk element binnen de voorspelling van de vraag is
de demografische ontwikkeling. Hiervoor is gebruik gemaakt van de bevolkingsprognoses van E’til/
Progneff 2016(2).

De gehanteerde rekenparameters vertaalt naar de 75plus populatie voor het ramingsmodel zijn
onderstaand weergegeven:

Kengetallen planologisch ramingsmodel PCkwadraat

                                                          2013    2017    2018    2025    2035
Intramuraal
verzorging                    (ZZP1, 2, 3 en 1/4 ZZP 4)    5,4%    2,2%    1,6%    1,6%    1,6%
somatiek                      (ZZP 6+8)                    1,8%    1,8%    1,8%    1,8%    1,8%
psychogeriatrie               (ZZP5+7)                     4,1%    4,1%    4,1%    4,1%    4,1%
revalidatie                   (ZZP9)                       0,6%    0,6%    0,6%    0,6%    0,6%
palliatief                    (ZZP10)                      0,1%    0,1%    0,1%    0,1%    0,1%

totaal intramuraal                                        12,0%    8,8%    8,2%    8,2%    8,2%

Extramuraal
Verzorgd Wonen                                             5,6%    8,9%    9,4%    9,4%    9,4%
- VW basis                                                 5,6%    5,6%    5,6%    5,6%    5,6%
- VW afbouw zzp 1 en 2                                     0,0%    1,6%    1,6%    1,6%    1,6%
- VW afbouw zzp 3 1/4 zzp 4                                0,0%    1,6%    2,2%    2,2%    2,2%
Geschikt Wonen                                            27,4%   27,4%   27,4%   27,4%   27,4%
totaal extramuraal                                        33,0%   36,3%   36,8%   36,8%   36,8%

TOTAAL GENERAAL                                           45,0%   45,0%   45,0%   45,0%   45,0%



De vraagontwikkeling is inzichtelijk gemaakt op niveau van de zorgzwaartepakketten (ZZP’s) voor de
intramurale zorg. Daarbij is rekening gehouden met de afbouw van de ZZP’s 1,2, 3 en 25% van 4. Met
betrekking tot de extramurale zorg is een onderscheid gemaakt tussen Verzorgd Wonen en Geschikt
Wonen. Bij Verzorgd Wonen gaat het vaak om een geclusterde woonsetting die rolstoeltoegankelijk
en -doorgankelijk is en waar onplanbare zorg 24 uur per dag is gegarandeerd. Bij Verzorgd Wonen –
Langer Thuis Wonen gaat het om rollator-/rolstoeltoegankelijke woningen. De categorie Geschikt
Wonen betreft veelal lichtere, planbare thuiszorg verspreid in de wijk in een woonsetting die vaak
rollator- of wandelstoktoegankelijk is (nultreden-woning). In de vastgoedprogrammering/
opgavebepaling behoeven deze geen expliciete aandacht.


Qua parameterinstelling voor verpleging is uitgegaan van een conservatieve benadering voor PG met
een zorgprevalentie en vraag naar voorzieningen van 4,1%. In de praktijk wordt vaak een plannorm
van 5,0% op de korte termijn aangehouden. Voor somatiek is gerekend met 2,5% inclusief geriatrische



                                                                                                       70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 70 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 71 ======================================================================

<pre>revalidatie en palliatieve zorg. In de praktijk blijkt het daadwerkelijk voorzieningenniveau iets lager te
zijn, met name door de afname van de vraag naar voorzieningen door ZZP6 en 8. De ontwikkeling van
somatiek behoeft dus aandacht en op middellange termijn dienen modellen hierop eventueel te
worden bijgesteld.

Het gebruikte ramingsmodel heeft sinds 2001 in een veelheid van marktonderzoeken zijn waarde
bewezen en is meermaals gevalideerd door verzekeraars, financiers en accountants. Het model is in
de tijd bijgesteld op de actuele ontwikkelingen zoals de ZZP-bekostigingssystematiek. De uitgangs-
punten qua prevalentie van de zorg zijn getoetst aan de relevante onderzoeken dienaangaande22. De
resultaten van het ramingsmodel zijn eveneens getoetst aan de VGZ-normering van de toekomstige
intramurale capaciteit conform de uitgangspunten van de zorginkoop 2014. Uit doorrekening blijkt een
verschil van 0,9% in 2018.




22o.a. het Stagg model en onderzoeken SCP, TNO en de Volksgezondheid Toekomstverkenningen van het RIVM en
PCkwadraat modelleringen en toetsingen sinds 2001.

                                                                                                             71
</pre>

====================================================================== Einde pagina 71 =================================================================

<br><br>