<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Deel B: Beleidskader onderwijshuisvesting
                                 Primair Onderwijs




                      Mei 2019
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>1    Deel B: Beleidskader onderwijshuisvesting




    Inhoudsopgave


    Inleiding, doel en reikwijdte


    1. Dit willen we bereiken                    9. Brede schoolpleinen


    2. Onderwijskundige visie                    10. Kwaliteit


    Beleidsuitganspunten:                        11. Renovatie en vervangende nieuwbouw


    3. Flexibiliteit en multifunctionaliteit     12. (Co-)financiering


    4. Minimale bezetting van gebouwen


    5. Spreiding en bereikbaarheid


    6. Optimaal capaciteitsgebruik


    7. Maximale schoolgrootte en dislocaties


    8. Duurzaamheid




                                                                                    Foto omslag: Openbare basisschool De Poolster
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>2    Deel B: Beleidskader onderwijshuisvesting


                                                                                        beleidsuitgangspunten. De beleidsuitgangspunten die worden voorgesteld voor
    Inleiding                                                                           vaststelling zijn hieronder steeds omkaderd weergegeven.


    In december 2012 heeft de raad van de gemeente Lelystad het beleidskader            Doel en reikwijdte

    onderwijshuisvesting voor het primair onderwijs, vastgesteld. In dit beleidskader   Het doel van het beleidskader onderwijshuisvesting is om heldere

    zijn uitgangspunten opgenomen voor de toetsing van                                  uitgangspunten te hebben voor de toekomstige onderwijsvoorzieningen in

    onderwijshuisvestingsvoorzieningen, aanvullend op de toetsingskaders zoals          Lelystad. Uitgangspunten die richting geven aan de gewenste ontwikkeling van

    opgenomen in de Wet op het primair onderwijs (Wpo) en de Verordening                deze voorzieningenstructuur. Dit alles met het oog op het zo goed en

    voorzieningen huisvesting onderwijs Gemeente Lelystad (VHO). Het                    betaalbaar mogelijk faciliteren van het onderwijs voor de leerlingen in onze

    beleidskader omvat de meer beleidsinhoudelijke en op Lelystad toegesneden           stad.

    uitgangspunten voor de gewenste voorzieningenstructuur
    onderwijshuisvesting.                                                               De geformuleerde uitgangspunten in dit beleidskader hebben betrekking op
                                                                                        alle onderwijsgebouwen en alle aanvragen voor (nieuwe)

    In Deel A, onder ‘context’, is toegelicht dat het beleidsterrein                    onderwijshuisvestingsvoorzieningen voor het primair onderwijs in Lelystad.

    onderwijshuisvesting volop in beweging is en onderhevig is aan allerlei
    (maatschappelijke) ontwikkelingen. Dit is een van de redenen waarom het
    beleidskader uit 2012 toe is aan een actualisering. Een andere reden is dat, bij
    de toepassing van het beleidskader in de afgelopen jaren is gebleken dat            1. DIT WILLLEN WE BEREIKEN
                                                                                                          BEREIKEN
    enkele van de uitgangspunten knellen met de uitvoeringspraktijk of
    ongewenste situaties opleveren voor de scholen en schoolbesturen (zie
                                                                                        De gemeente en de schoolbesturen van het primair onderwijs willen
    toelichting hoofdstuk 4, deel A). Het opstellen van het meerjarenperspectief is
                                                                                        schoolgebouwen realiseren die:
    daarom als aanleiding aangegrepen om het beleidskader, samen met de
    schoolbesturen van het primair onderwijs, opnieuw tegen het licht te houden.
                                                                                        - toekomstbestendig zijn;
                                                                                        - passen bij het (toekomstig) onderwijs;
    Dit heeft geresulteerd in een herzien beleidskader, met een aantal
                                                                                        - voorzien in de behoefte van de verschillende wijken;
    ongewijzigde, een aantal aangepaste en een aantal nieuwe
                                                                                        - passen bij de omvang van het aantal leerlingen;
                                                                                        - betaalbaar zijn voor zowel schoolbesturen als gemeente;
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>3    Deel B: Beleidskader onderwijshuisvesting


    - geen of een minimale belasting hebben op het milieu;                            Wanneer inhoudelijk concept van een school de basis is voor investeringen in
    - een gezond binnenklimaat hebben;                                                de huisvesting, kan deze zo veel mogelijk passend worden vormgegeven.
    - goed bereikbaar zijn                                                            Voorwaarde daarbij is dat het inhoudelijk plan een onderbouwing omvat van
    - een inspirerende leeromgeving bieden voor leerlingen en docenten en             hoe de huisvesting kan bijdragen aan het verwezenlijken van de visie voor de
     daarmee                                                                          school. Dan kan een investering dienen als katalysator en stimulans voor de
    - bijdragen aan de leefbaarheid en aantrekkelijkheid van Lelystad.                gewenste ontwikkeling.


    Om dit streven te verwezenlijken worden de volgende beleidsuitgangspunten         Voorstel:
    voorgesteld als kader voor (grootschalige) investeringen in de huisvesting van    Als beleidsuitgangspunten vast te stellen:
    het primair onderwijs:                                                            -   Grootschalige investeringen ten behoeve van nieuwbouw of renovatie zijn
                                                                                          ondersteunend aan de inhoudelijke visie op het onderwijs van de school en
                                                                                          dragen bij aan de kwaliteit van het onderwijs van de school
                                                                                      -   Aan iedere grootschalige investeringsbeslissing ligt een gedragen, inhoudelijk

    2. ONDERWIJSKUNDIGE VISIE
                        VISIE                                                             plan voor de gewenste ontwikkeling van het onderwijs van de betreffende
                                                                                          school ten grondslag waarin wordt gemotiveerd hoe de huisvesting daaraan een
                                                                                          bijdrage kan leveren.
    Het onderwijskundig aanbod wordt vormgegeven door de scholen en
    schoolbesturen. Ieder schoolbestuur heeft zijn eigen ideeën en opvattingen
    over hoe het onderwijs in hun school/scholen het best kan worden
    vormgegeven. Individuele scholen kunnen daarbinnen hun eigen accenten
                                                                                      3. FLEXIBILITEIT EN M
                                                                                                          MULTIFUNCTIONALITEIT
                                                                                                            ULTIFUNCTIONALITEIT
    leggen. Dit zorgt voor een divers onderwijsaanbod.


    De gemeente heeft in principe geen bemoeienis met de wijze waarop                 Met het oog op een lange levensduur is het van belang dat een schoolgebouw qua
    schoolbesturen en scholen invulling geven aan het onderwijs. Wat ze wel kan is    omvang, bouw en inrichting zoveel mogelijk geschikt is voor toekomstige,
    het onderwijs zo goed mogelijk faciliteren met de huisvesting ervan. Om deze      veranderende gebruikersbehoeften. Flexibiliteit en multi-inzetbaarheid van
    reden willen we dat de inhoudelijke visie op het (toekomstig) onderwijs leidend   gebouwen is dan wenselijk. In de ideale situatie willen we schoolgebouwen die
    is voor iedere investeringsbeslissing. Daarmee bedoelen we de inhoudelijke        zich kunnen aanpassen aan wijzigingen in de capaciteits- en functiebehoefte
    visie voor de individuele school.                                                 van de gebruiker.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>4    Deel B: Beleidskader onderwijshuisvesting


                                                                                     mogelijk ruimte beschikbaar te stellen in of nabij scholen voor andere
    Flexibel bouwen, in de zin dat schoolgebouwen als het ware ‘meebewegen’ naar     maatschappelijke organisaties. Deze organisaties zijn in beginsel kindgebonden,
    gelang de ruimtebehoefte is in de praktijk (nog) niet mogelijk, Niettemin kan    en/of kunnen een bijdrage leveren aan het inhoudelijk concept van een school.
    door de clustering van scholen en andere (maatschappelijke) voorzieningen de     De ontwikkeling hiervan heeft vooral inhoudelijke overwegingen: het met
    functionaliteit van de gebouwen worden verhoogd en kan efficiënt                 verschillende partners (scholen, kinderopvang, welzijn e.d.) samenwerken aan
    ruimtegebruik worden gerealiseerd.                                               de ontwikkeling van kinderen van 0- 12 jaar (denk aan IKC-ontwikkeling). Om
                                                                                     deze inhoudelijke samenwerking vorm te geven, is gezamenlijke huisvesting
    In relatie tot de (onderstaande) beleidsuitgangspunten rondom medegebruik        gewenst (maar niet per se noodzakelijk). Het vergemakkelijkt de samenwerking
    en minimale omvang voor grootschalige investeringen is het van belang dat        voor de schoolbesturen.
    schoolgebouwen voldoende omvang hebben. Met het combineren van scholen
    en voorzieningen in één gebouw, kan niet alleen inhoudelijke synergie            Daarom streven we naar gebouwen waarin voorzieningen worden geclusterd
    plaatsvinden, maar zijn er ook meer mogelijkheden om binnen het gebouw te        en/of gedeeld. Eén of meerdere (kleinere) scholen in één gebouw in combinatie
    “schuiven”. Wanneer het aantal leerlingen per wijk als uitgangspunt wordt        met kinderopvang-, zorgvoorzieningen etc., waarbij de voorzieningen moeten
    genomen voor het bepalen van de benodigde capaciteit van een gebouw, in          passen bij de “kleur van de omgeving” en de vraag, ook wat betreft de schaal
    plaats van het aantal leerlingen per school, kan de groei van de ene school en   van de voorziening.
    krimp van een andere school in dezelfde wijk worden opgevangen in hetzelfde
    gebouw. Daarmee kunnen voor scholen en schoolbesturen onwenselijke               Om een toekomstbestendige voorzieningenstructuur te realiseren is het niet
    situaties van gesplitste scholen over meerdere locaties worden voorkomen.        meer wenselijk om scholen als solitaire voorzieningen te zien. Bij
                                                                                     investeringsvraagstukken zullen om deze reden steeds de mogelijkheden
    Het clusteren van voorzieningen is ook om andere redenen aantrekkelijk.          worden onderzocht van het faciliteren en/of huisvesting van een breder aanbod
    Scholen staan immers niet (meer) op zich zelf. Ze kunnen bijdragen aan en        dan alleen onderwijs. Het versterken van de samenwerking gericht op opvang,
    onderdeel zijn van bredere maatschappelijke ontwikkelingen; ze kunnen een        onderwijs, ontwikkeling, ontmoeten en ontspannen, ten behoeve van de
    ontmoetingsplek vormen in de wijk en de leefbaarheid ervan bevorderen.           Lelystadse leerling, staat hierbij centraal.


    Een school als ontmoetingsplek in de wijk, kan ook een centraal                  Bij de besluitvorming over een clustering van voorzieningen spelen naast het
    verbindingspunt zijn voor professionals die zich bezig houden met de             maatschappelijk belang uiteraard ook de financieringsmogelijkheden een rol.
    ontwikkeling van kinderen van 0-12 jaar. Zowel de gemeente als de besturen
    van de Lelystadse basisscholen ondersteunen deze ontwikkeling door waar
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>5       Deel B: Beleidskader onderwijshuisvesting


    Voor de financiering van de huisvesting voor aanvullende functies in een                minimale omvang voor een gezonde exploitatie1. De omvang van scholen is een
    schoolgebouw, zal steeds een sluitende businesscase moeten worden                       schoolbestuurlijke zaak.
    opgesteld.
                                                                                            Het opheffen van scholen is eveneens een schoolbestuurlijke
    Voorstel:                                                                               verantwoordelijkheid. Vanuit de wet- en regelgeving wordt een school
    Als beleidsuitgangspunten vast te stellen:                                              opgeheven wanneer ze gedurende drie achtereenvolgende jaren onder de
    Bij grootschalige investeringen in de onderwijshuisvesting, zoals (vervangende)         opheffingsnorm zit. De opheffingsnorm van scholen, oftewel het wettelijk
    nieuwbouw of renovatie                                                                  bepaalde minimumaantal leerlingen, bedraagt in Lelystad 86 leerlingen2.
    -    worden andere relevante partners, zoals kinderopvang, betrokken in de              Scholen die onder de opheffingsnorm komen, kunnen gecompenseerd worden
         planvorming.                                                                       door leerlingen van andere scholen die onder hetzelfde bestuur vallen (het
    -    wordt gestreefd naar de clustering van voorzieningen en maximale flexibiliteit     principe van de ‘gemiddelde schoolgrootte’).
         van het schoolgebouw.

                                                                                            Hoewel de omvang en het opheffen van scholen een schoolbestuurlijke
                                                                                            verantwoordelijkheid is, kan de gemeente vanuit haar verantwoordelijkheid
                                                                                            voor adequate en kwalitatief goede huisvesting wel voorwaarden stellen aan de
                                                                                            minimale omvang van schoolgebouwen wanneer nieuwe investeringen nodig
    4. MINIMALE BEZETTING VAN GEBOUWEN
                                                                                            zijn. Gelet op de demografische veranderingen en de toenemende leegstand, is
                                                                                            het niet wenselijk (en te kostbaar) om bij de vernieuwing van het
    Om een toekomstbestendige en kwalitatieve voorzieningenstructuur te                     gebouwenbestand het huidige aantal gebouwen in stand te houden. Anders
    realiseren, streven we naar een minimale omvang van scholen. Ieder                      gezegd, we streven naar een kleiner gebouwenbestand op termijn. In het
    schoolgebouw moet voldoende leerlingen hebben voor een verantwoorde                     beleidskader 2012 is hiertoe een minimale omvang vastgesteld voor de omvang
    exploitatie. Hoeveel leerlingen hiervoor nodig zijn, is afhankelijk van de grootte      van een gebouw, wil het in aanmerking komen voor een grootschalige
    van het schoolbestuur en de grootte van de overige scholen uit dit bestuur. In          investering, zoals vervangende nieuwbouw of renovatie. Dit uitgangspunt willen
    zijn algemeenheid wordt vaak een omvang van 200 leerlingen gezien als                   we handhaven.




    1                                                                                       2
     NB. Dan wordt evenwel geen rekening gehouden met de zgn. ‘kleine scholen –toeslag’      De norm voor het opheffen van scholen wordt door het Ministerie van OCW bepaald
    die het in sommige gevallen aantrekkelijk maakt om kleine scholen in stand te houden.   en is gebaseerd op het aantal leerlingen per vierkante kilometer.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>6    Deel B: Beleidskader onderwijshuisvesting


    Door de minimale omvang te koppelen aan het gebouw en niet aan de school,          Voorstel:
    worden kleine scholen niet uitgesloten om in aanmerking te komen voor              Als beleidsuitgangspunten vast te stellen:
    vernieuwing. Met het onder één dak brengen van twee of meerdere scholen ligt       -   Een minimale omvang en bezetting van circa 200 leerlingen voor (vervangende)
    de omvang van 200 leerlingen binnen bereik. Op deze wijze wordt ook het                nieuwbouw van een voorziening. Een voorziening kan bestaan uit meerdere
    risico beperkt dat veel geld wordt geïnvesteerd in een gebouw van een solitaire,       scholen. Uit de prognose blijkt dat dit aantal van 200 leerlingen minimaal 15 jaar
    kleine school die door eventuele verdere krimp ophoudt te bestaan.                     aanwezig is. Bij nieuwbouw voor een nieuwe school moet uit de leerlingen-
                                                                                           prognoses blijken dat de school dit aantal binnen maximaal 5 jaar behaalt.

    Evenwel is het mogelijk dat een ‘gevestigde’ buurtschool met een stabiel           -   Wanneer vervangende nieuwbouw van kleinere scholen aan de orde is, worden
                                                                                           eerst de mogelijkheden van een scholencarrousel (het wisselen tussen scholen
    leerlingenaantal van (net) onder 200 toch aan vernieuwing toe is en dat er geen
                                                                                           en gebouwen), medegebruik en/of het fysiek in één gebouw onderbrengen van
    mogelijkheden zijn om ‘slim’ te combineren. Daarom wordt voorgesteld het
                                                                                           scholen onderzocht.
    beleidsuitgangspunt enigszins te nuanceren. Namelijk door het als ‘streven’ te
                                                                                       -   Wanneer blijkt dat er geen mogelijkheden zijn voor een scholencarrousel,
    handhaven, waarbij de mogelijkheid om grootschalige investeringen te doen in
                                                                                           medegebruik en/of het fysiek in één gebouw onderbrengen van scholen, wordt -
    schoolgebouwen met een kleinere omvang niet helemaal is uitgesloten.
                                                                                           o..a. afhankelijk van de leerlingenprognose - op basis van een businesscase
                                                                                           onderzocht of en welke investeringen in een solitaire school met < 200
    Met onderstaand voorgestelde uitgangspunten streven de schoolbesturen en
                                                                                           leerlingen, rendabel en haalbaar zijn.
    de gemeente naar een gebouwenbestand dat past bij het aantal leerlingen dat
    de gemeente Lelystad nu heeft en in de toekomst verwacht te hebben.



                                                                                       5. SPREIDING EN BEREIKBAARHEID
                                                                                                       BEREIKBAARHEID


                                                                                       Ieder kind moet de mogelijkheid hebben om binnen de eigen wijk naar school
                                                                                       te kunnen. Een goede en evenwichtige spreiding van basisscholen en een
                                                                                       goede bereikbaarheid daarvan wordt zowel door de gemeente als
                                                                                       schoolbesturen onderschreven en blijft onverminderd een belangrijk
                                                                                       uitgangspunt voor het onderwijshuisvestingsbeleid. Daarbij hoort ook het in
                                                                                       stand houden en zo mogelijk bevorderen van de diversiteit van het aanbod,
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>7    Deel B: Beleidskader onderwijshuisvesting


    zodat er voldoende keuzemogelijkheden zijn en blijven voor ouders en hun          Voorstel:
    kinderen.                                                                         Als beleidsuitgangspunten vast te stellen:
                                                                                      -   Ieder kind heeft de mogelijkheid om binnen de eigen wijk of op een maximale
    De krimp van het aantal leerlingen in het primair onderwijs en het voorgaande         afstand van 2 km hemelsbreed van de eigen woning naar een reguliere
    uitgangspunt om in principe alleen voorzieningen te realiseren met voldoende          basisschool te kunnen.
    ‘massa’, kunnen er toe leiden dat in de toekomst het aantal locaties voor         -   Bij (vervangende) nieuwbouw, wordt onderzocht of en welke maatregelen nodig
    primair onderwijs minder wordt. Bij clustering van voorzieningen en/of het            zijn om de fysieke bereikbaarheid en ontsluiting van de school te optimaliseren.

    (her)lokaliseren van scholen, wordt daarom rekening gehouden met een goede
    spreiding van basisscholen. Daarbij dient eventueel herlokaliseren van scholen
    uitdrukkelijk ook gewenst te zijn door de betreffende school en het bestuur.
                                                                                      6. OPTIMAAL CAPACITEITSGEBRUIK
                                                                                                  CAPACITEITSGEBRUIK
    Vanuit duurzaamheidsoverwegingen en de gezondheid van kinderen willen we
    dat leerlingen zo veel mogelijk lopend of met de fiets naar school gaan.
                                                                                      Door de daling van het aantal leerlingen in het basisonderwijs, is – veelal
    Lelystadse scholen proberen dat te stimuleren, als ook de gemeente onder
                                                                                      versnipperd – sprake van steeds meer (normatieve) leegstand in
    andere door te voorzien in veel en veilige fietsroutes. Desondanks zien we een
                                                                                      schoolgebouwen. Verwacht wordt dat deze overcapaciteit de komende jaren
    tegengestelde ontwikkeling: meer en meer kinderen worden met de auto naar
                                                                                      verder toeneemt. Vanuit de notie dat de materiele instandhouding van
    school gebracht. Het liefst parkeren de ouders nog direct voor de ingang van
                                                                                      leegstand de schoolbesturen geld kost en het niet benutten ervan voor
    de school. Dit levert in toenemende mate problemen op van verkeersoverlast.
                                                                                      onderwijs er toe kan leiden dat de gemeente aanvullende huisvesting moet
    Om die reden is de bereikbaarheid van basisscholen een aandachtspunt. Bij
                                                                                      bekostigen, is de afgelopen jaren – op basis van beleidskader uit 2012 – een
    (vervangende) nieuwbouw, wordt daarom onderzocht of en welke maatregelen
                                                                                      actief leegstandbeleid toegepast.
    nodig zijn om de fysieke bereikbaarheid en ontsluiting van de betreffende
    school te optimaliseren. Schoolbesturen en gemeenten zetten daarbij primair in
                                                                                      Dit heeft er toe geleid dat verschillende scholen voor hun behoefte aan extra
    op het bevorderen van lopen of fietsen en een goede en veilige ontsluiting voor
                                                                                      capaciteit zijn doorverwezen naar leegstaande lokalen van schoolgebouwen in
    het verkeer per auto.
                                                                                      de nabijheid. Daarbij is er echter aan voorbij gegaan dat scholen de
                                                                                      overcapaciteit soms goed (kunnen) benutten om het gewenste onderwijs vorm
                                                                                      te geven. Te denken is aan het gebruik voor begeleiding aan kleine groepjes
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>8    Deel B: Beleidskader onderwijshuisvesting


    leerlingen, het vormen van kleinere klassen, een naschoolsaanbod of het            Voorstel:
    verhuren of in medegebruik geven van ruimte aan kinderopvangorganisaties.          Als beleidsuitgangspunt vast te stellen:
                                                                                       De beschikbare onderwijscapaciteit wordt optimaal benut voor onderwijs en aan het
    Hierbij is het van belang het onderscheid te maken tussen normatieve               onderwijs gelieerde voorzieningen. Leegstand wordt hiermee zo veel mogelijk
    overcapaciteit en werkelijke overcapaciteit, zoals toegelicht in hoofdstuk 3 van   teruggedrongen. Bij de invulling van het beleid ‘optimaal capaciteitsgebruik’ geldt
    Deel A. De werkelijke overcapaciteit is in de praktijk vaak kleiner dan de         de volgende fasering:
    normatieve overcapaciteit.                                                         1. Het afstoten/verplaatsen van noodlokalen (afgeschreven noodlokalen; technisch
                                                                                          of financieel) zodat er hoofdzakelijk sprake is van permanente huisvesting.
                                                                                       2. Beschikbare ruimte wordt ingevuld door scholen met een ruimtebehoefte
    Niettemin vinden we het belangrijk om zorgvuldig met de beperkte middelen
                                                                                          binnen het voedingsgebied of binnen 2 kilometer hemelsbreed.
    om te gaan. De schoolbesturen en de gemeente zijn het erover eens dat bij
                                                                                       3. Beschikbare ruimte wordt ingezet voor o.a. onderwijskundige vernieuwingen
    nieuwe aanvragen voor capaciteitsuitbreiding eerst de mogelijkheden voor
                                                                                          binnen de school, vorming van een naschoolsaanbod,, passend onderwijs e.d.
    medegebruik van leegstand in een nabijgelegen school worden bekeken,
                                                                                          Hierbij geldt dat deze inzet van de leegstand gemotiveerd moet plaatsvinden.
    alvorens tot uitbreiding van een gebouw wordt overgegaan.
                                                                                       4. Beschikbare ruimte wordt ingevuld door kinderopvang of andere
                                                                                          complementaire kindfuncties dan wel maatschappelijke functies.
    Voorgesteld wordt daarom het volgende toetsingskader uit het beleidskader uit
                                                                                       5. Beschikbare ruimte wordt afgestoten door buitengebruikstelling of
    2012 te handhaven.
                                                                                          daadwerkelijk fysiek afstoten, wanneer het een volledig gebouw betreft.
                                                                                          Hiervoor wordt alleen gekozen wanneer de ruimte permanent niet meer nodig is
                                                                                          voor het onderwijs of andere gerelateerde functies.


                                                                                       In het beleidskader uit 2012 is aanvullend op punten 3. en 4. opgenomen dat
                                                                                       leegstand mag worden ingezet voor andere functies dan genormeerd
                                                                                       onderwijsgebruik conform de Verordening onderwijshuisvesting, mits het niet
                                                                                       leidt tot een aanvullende ruimtebehoefte van de school. Deze voorwaarde is
                                                                                       opgenomen om te voorkomen dat door de gemeente bekostigde beschikbare
                                                                                       onderwijscapaciteit niet meer kan worden geclaimd ten behoeve van een
                                                                                       andere school met ruimtetekort.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>9       Deel B: Beleidskader onderwijshuisvesting


    (Oudere) schoolgebouwen waarvoor geen specifieke ruimten voor                        en commerciële functies, waarbij voor commerciële functies de volgende
    kinderopvangactiviteiten zoals een voorschoolse voorziening zijn gebouwd,            aanvullende voorwaarden gelden:
    hebben hiermee een achterstand. Zij hebben minder mogelijkheden voor het             •   De gemeente maakt geen gebruik van haar vorderingsrecht wanneer het
    onder één dak vormgeven van doorgaande leerlijnen. Anderzijds lopen ze het               schoolbestuur aan de gemeente een vergoeding betaalt aan de gemeente ter

    risico dat eenmaal in het schoolgebouw gehuisveste kinderopvangactiviteiten              dekking van de stichtingskosten, voor het gebruik van de ruimte door een
                                                                                             commerciële partij.
    uit huis moeten worden geplaatst. Dit kan de samenwerking tussen
                                                                                         •   Bij het bepalen van de hoogte van deze vergoeding wordt aangesloten bij de
    kinderopvang en onderwijs beperken.
                                                                                             normbedragen voor investeringen uit de verordening. De vergoeding
                                                                                             bedraagt maximaal de jaarlasten behorend bij de normkosten voor (tijdelijke)
    Om betere mogelijkheden te creëren voor de huisvesting van kinderopvang in
                                                                                             uitbreiding gekoppeld aan het Bruto Vloer Oppervlak dat niet voor
    scholen die zijn gehuisvest in gebouwen die hiervoor geen specifieke ruimte
                                                                                             (mede)gebruik beschikbaar is. De vergoeding wordt betaald vanaf het
    beschikbaar hebben, wordt voorgesteld om de volgende voorwaarden te
                                                                                             moment dat de gemeente extra kosten dient te maken voor uitbreiding als
    verbinden aan punten 3 en 4:
                                                                                             gevolg van het afzien van haar vorderingsrecht.
                                                                                         •   Het schoolbestuur dient voor de boven normatieve ruimtebehoefte een
                                                                                             gemotiveerde aanvraag in bij het college.
    Voorstel:
    De volgende voorwaarden te verbinden aan de inzet van normatieve leegstand ten
    behoeve van aan het onderwijs gerelateerde en/of maatschappelijke functies:
                                                                                      Verhuur en medegebruik t.b.v. kinderopvang

    Wanneer de inzet van leegstand voor andere functies dan genormeerd
                                                                                      Het onder een dak huisvesten van onderwijs en kinderopvang is aantrekkelijk
    onderwijsgebruik conform de VHO leidt tot een aanvullende ruimtebehoefte van de
                                                                                      voor beide partijen om verschillende redenen. Een belangrijke reden is dat de
    school of van een nabijgelegen school (binnen het voedingsgebied en/of 2
                                                                                      samenwerking tussen onderwijs en kinderopvang de ontwikkeling van kinderen
    kilometer), wordt onder de volgende voorwaarden geen gebruik gemaakt van het
                                                                                      kan bevorderen met doorgaande leerlijnen. Gezamenlijke huisvesting is daarbij
    vorderingsrecht door de gemeente:
                                                                                      niet noodzakelijk, maar kan daaraan wel positief bijdragen.
    -    De leegstand wordt gebruikt voor voorzieningen die samenhangen met c.q.
         ondersteunend zijn aan het onderwijskundig concept van de school en indien
         het geen voorzieningen betreft die voltijdelijk gebruik kunnen maken van     Schoolbesturen zijn daarnaast ook verplicht om zorg te dragen voor de

         ruimten in de school of waarvoor alternatieve ruimte binnen het gebouw kan   organisatie van buitenschoolse opvang wanneer ouders daarom vragen. Om
         worden gevonden. Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen maatschappelijke   deze verplichting vorm te geven, zijn de basisscholen in Lelystad een
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>10    Deel B: Beleidskader onderwijshuisvesting


     samenwerkingsrelatie aangegaan met een kinderopvangorganisatie. Bij de                plaatsings- en verwijderingskosten. Daarnaast betaalt de opvang een
     meeste basisscholen vindt buitenschoolse opvang (BSO) in de scholen zelf              exploitatievergoeding aan de gemeente.
     plaats. De hiervoor gebruikte ruimten worden dan verhuurd aan de                   c. De kinderopvang maakt gebruik van ruimten in een bestaande school, welke
     kinderopvangorganisatie.                                                              aan de onderwijscapaciteit zijn onttrokken: in deze variant betaalt de
                                                                                           kinderopvang een huur ter dekking van de stichtingskosten aan de
     Voor het gebruik van leegstaande klaslokalen maakt de wet- en regelgeving             gemeente. Daarnaast betaalt de kinderopvang een exploitatievergoeding
     (artikel 107 en 108 van de Wpo) onderscheid in medegebruik en verhuur.                aan de school of de gemeente, afhankelijk van het eigendom van het
     Medegebruik van leegstaande ruimte in een schoolgebouw kan alleen                     gebouw.
     plaatvinden door onderwijspartijen of culturele, maatschappelijke of recreatieve   d. Leegstaande lokalen worden gebruikt door de kinderopvang. De lokalen
     instellingen die door de overheid worden bekostigd. Bij andere partijen is            tellen nog wel mee in de onderwijscapaciteit, met inachtneming van hetgeen
     sprake van verhuur en moet daarom een commerciële huurprijs c.q.                      onder beleidsuitgangspunt 6 is gesteld. In deze variant betaalt de
     marktconforme huurprijs worden berekend. Ook kinderopvang is een                      kinderopvang een vergoeding aan de school. De kinderopvang heeft een
     commerciële activiteit en daarmee zijn, sinds de harmonisatie van                     overeenkomst met het schoolbestuur. Het schoolbestuur is verantwoordelijk
     peuterspeelzaalwerk en kinderopvang, de door de kinderopvang uitgevoerde              voor het vaststellen van de hoogte van deze vergoeding en het voldoen aan
     peuteropvang en voorschool dat ook. Gelet op de definitie van (mede-)gebruik          de wet- en regelgeving hieromtrent.
     is het voor gemeenten niet mogelijk om ruimte in een schoolgebouw in
     medegebruik te geven aan een kinderopvangorganisatie


     In Lelystad worden de volgende varianten toegepast voor de verhuur van
     ruimte(n) in schoolgebouwen:
     a. Scholen zijn verbouwd of nieuwgebouwd met daarin ook voorzieningen
        voor kinderopvang: In deze variant betaalt de kinderopvang een huur ter
        dekking van de stichtingskosten aan de gemeente. Daarnaast betaalt de
        kinderopvang een exploitatievergoeding aan de school of de gemeente,
        afhankelijk van het eigendom van het gebouw.
     b. Scholen zijn gehuisvest in tijdelijke voorzieningen met daarin ook
        voorzieningen voor opvang: In deze variant betaalt de kinderopvang een
        huur aan de gemeente ter dekking van de huurlasten en de eenmalige
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>11    Deel B: Beleidskader onderwijshuisvesting


     7. MAXIMALE SCHOOLGROOTTE
                 SCHOOLGROOTTE EN DISLOCATIES
                                                                                         Een keuze voor maximaal één dislocatie heeft consequenties voor het
                                                                                         huisvestingsbeleid. Het kan betekenen dat de gemeente de uitbreiding van
     De toestroom van leerlingen en de omvang van een school is autonoom
                                                                                         scholen moet financieren, terwijl er in de nabijheid sprake is van leegstaande
     schoolbestuurlijk beleid. Het is daarmee een schoolbestuurlijke keuze of het de
                                                                                         onderwijscapaciteit. Idealiter maken de schoolbesturen onderling afspraken
     maximale omvang van een school laat bepalen door de beschikbare capaciteit
                                                                                         over hoe om te gaan met groei van de ene en krimp van de andere school in
     van een schoolgebouw of dat het de school verder laat groeien. Deze keuze
                                                                                         relatie tot de invulling van leegstand. Een uit zijn jasje groeiende school zou dan
     heeft echter wel consequenties voor de gemeente.
                                                                                         kunnen kiezen voor een aannamebeleid (leerlingenstop), waardoor (nieuwe)
                                                                                         leerlingen verwezen worden naar een andere school in de buurt. Op dit punt
     In het laatste geval, namelijk, zal het schoolbestuur bij de gemeente aankloppen
                                                                                         komen de schoolbesturen van het primair onderwijs in Lelystad echter niet tot
     om extra capaciteit beschikbaar te stellen. De gemeente is wettelijk verplicht om
                                                                                         overeenstemming.
     te voorzien in voldoende huisvestingscapaciteit. Ze kan daarin voorzien door
     een schoolgebouw uit te breiden of door de betreffende school door te
                                                                                         Er bestaat geen wet- en regelgeving wat betreft een maximum aantal
     verwijzen naar leegstand in een nabij gelegen andere school.
                                                                                         dislocaties van een school. Om soortgelijke aanvragen op dezelfde wijze te
                                                                                         kunnen behandelen is het daarom wenselijk dat de gemeente op dit punt
     Vanuit het oogpunt van efficiënt ruimtegebruik en spaarzaam omgaan met de
                                                                                         (opnieuw) beleid vaststelt. Daarbij dient een afweging worden gemaakt tussen
     beschikbare middelen, is het gemeentelijk uitgangspunt de afgelopen jaren
                                                                                         het financieel/ruimtelijk en het onderwijskundig belang. De volgende
     geweest, om – indien beschikbaar – altijd eerst door te verwijzen naar
                                                                                         alternatieven liggen voor:
     leegstand. Dit beleid kan er in de praktijk toe leiden dat een school kan worden
     doorverwezen naar meerdere andere locaties dislocaties. Dit stuit op het
     volgende bezwaar:


     Schoolbesturen en scholen vinden het wenselijk vanwege onderwijskundige,
     organisatorische en personele aspecten dat scholen zoveel mogelijk op één
     locatie zijn gehuisvest. De huisvesting van een school op twee locaties is
     acceptabel voor de schoolbesturen, zolang er voor de langere termijn een
     alternatief perspectief is. Meer dan één dislocatie heeft te grote negatieve
     consequenties voor het onderwijs van de school.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>12       Deel B: Beleidskader onderwijshuisvesting


         A. Handhaven van het         B. Maximaal 1                       C. Maximaal 1                 Voorstel:
         huidige beleid:              disclocatie, gemeente               disclocatie, gemeente en      Voorgesteld wordt om optie B vast te leggen, met daarbij de volgende
         Doorverwijzen naar           betaalt uitbreiding.                schoolbestuur betalen
                                                                                                        opmerkingen:
         meerdere dislocaties                                             samen uitbreiding.
         blijft mogelijk.             Gemeente vordert bij het
                                      gebouw dat de grootste              Gemeente vordert bij het      Indien de situatie zich voordoet dat een school zoveel leerlingen heeft of dreigt te
         Hierbij wordt rekening       normatieve leegstand heeft.         gebouw dat de grootste        krijgen dat deze niet meer op de twee huidige locaties gehuisvest kunnen worden,
         gehouden met hetgeen         Hierbij wordt rekening              normatieve leegstand heeft.   wordt eerst bekeken of:
         is gesteld bij beleids-      gehouden met hetgeen is             Hierbij wordt rekening
                                                                                                        -   de betrokken schoolbesturen alsnog afspraken kunnen maken over de verdeling
         uitgangspunt 6.              gesteld bij                         gehouden met hetgeen is
                                      beleidsuitgangspunt 6.              gesteld bij                       van leerlingen. Een (tijdelijke) aannamestop kan hier onderdeel van uitmaken.
                                      Wanneer aanvullende                 beleidsuitgangspunt 6.        -   er binnen redelijke3 termijn perspectief is op passende huisvesting in relatie tot
                                      capaciteit nodig is, naast          Wanneer aanvullende               het meerjarenperspectief. Tijdelijk doorverwijzen naar meer dan 1 dislocatie kan
                                      het hoofdgebouw en de               capaciteit nodig is, naast
                                      dislocatie, zijn de kosten
                                                                                                            dan, vanuit financiële doelmatigheid toch de voorkeur hebben. Dit ter afweging
                                                                          hoofdgebouw en de dis-
                                      van (tijdelijke) uitbreiding        locatie, dragen gemeente          en beoordeling door het college.
                                      van ofwel de hoofd- of dis-         en schoolbestuur evenredig
                                      locatie voor rekening van           bij in de kosten van de
                                      de gemeente. Hierbij                (tijdelijke) uitbreiding.
                                      gelden de volgende                  Hierbij gelden de volgende
                                      voorwaarden:                        voorwaarden:

                                                                                                        8. DUURZAAMHEID
                                       - De uitbreiding is functioneel en ruimtelijk redelijkerwijs
                                         mogelijk
                                                                                                        Bij de vernieuwing van schoolgebouwen is duurzaamheid een onvermijdelijk
                                       - De uitbreiding heeft geen grote extra belasting voor de
                                        omgeving op o.a. het gebied van verkeer en parkeren             thema. Duurzaamheid is ook een heel erg breed thema, waar op uiteenlopende
                                                                                                        wijzen invulling aan kan worden gegeven. In het kader van onderwijshuisvesting

     Bij alternatief C moet rekening worden gehouden met het investeringsverbod                         varieert dit van energiezuinigheid, warmtepompen, geen gasaansluiting,

     van schoolbesturen. Scholen mogen in beginsel niet investeren in capaciteit                        hergebruik van materialen, een gezond binnenklimaat, een lange levensduur tot

     vanuit de Rijksbekostiging, alleen vanuit “eigen” middelen. Niet alle scholen zijn                 multi-inzetbaarheid en flexibiliteit. Maar ook ‘kleinere’ maatregelen zoals

     in staat om dit te realiseren.                                                                     afvalscheiding en meer groen op het schoolplein zijn ‘duurzaam’.


     3
      ‘redelijke termijn’ wordt in dit verband gekoppeld aan de duur van een tranche zoals
     (wordt) vastgesteld voor het IHP-meerjarenperspectief
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>13       Deel B: Beleidskader onderwijshuisvesting


     Duurzaamheid heeft daarnaast zowel betrekking op de keuzes binnen het             -   In het PvE Frisse scholen zijn ambitieniveaus, met bijbehorende
     bouwproces van een school, maar ook op de gehele exploitatiefase. Keuzes in           (gebouw)vereisten, opgenomen met betrekking tot het binnenklimaat en
     de nieuwbouw en/of renovatie zijn van grote invloed op een duurzame                   energieprestaties van schoolgebouwen.
     exploitatie.
                                                                                       Op basis van deze kaders stellen we de volgende minimale
     De overeenkomst van alle denkbare duurzaamheidsmaatregelen is dat ze              duurzaamheidsambitie voor.
     bijdragen aan een beter milieu en aan het welbevinden van mensen. Specifiek
     voor onderwijs geldt daarbij nog dat scholen (en de gebouwen waarin ze zich       Voorstel:
     bevinden) een belangrijke voorbeeldfunctie hebben. Kinderen brengen een           Als minimale duurzaamheidsambitie vast te stellen:
     groot deel van hun leven door op school. Het schoolgebouw is, in uren             -   Bij (vervangende) nieuwbouw van schoolgebouwen wordt tenminste
     gemeten, hun tweede thuis. Ze leren niet alleen ìn de school, ze leren ook vàn        aangesloten bij de wettelijke eisen van het Bouwbesluit (BENG vanaf 2021).
     het schoolgebouw. Een duurzaam gebouwd en ingericht schoolgebouw kan              -   In het geval van renovatie wordt ook naar BENG gestreefd, afhankelijk van wat
     bijdragen aan de versterking van het bewustzijn van het belang van het zuinig         technisch en budgettair haalbaar is. Dit wordt per gebouw bekeken.
     omgaan met onze planeet.                                                          -   Bij (vervangende) nieuwbouw van schoolgebouwen en waar mogelijk bij
                                                                                           renovatie wordt tenminste frisse scholen Klasse B gehanteerd.
                                                                                       -   Onderwijshuisvestingsinvesteringen dragen bij aan het behalen van de
     In toenemende mate worden de eisen ten aanzien van duurzaamheid omgezet
                                                                                           doelstellingen uit de gemeentelijke Kadernota Duurzaamheid, waaronder:
     in wetgeving en beleid. Dit betreft zowel de (gewenste) resultaten van
                                                                                           • Lelystad is energieneutraal in 2025
     duurzaamheidsmaatregelen als de maatregelen zelf. In deel A zijn de
                                                                                           • 50% van de schoolpleinen zijn in 2025 omgevormd naar groene schoolpleinen.
     belangrijkste kaders die gelden voor onderwijshuisvesting al toegelicht:
                                                                                       -   Onderwijshuisvestingsinvesteringen dragen bij aan het behalen van de
                                                                                           doelstelling van het nationaal Klimaatakkoord om in 2050 een CO2-neutrale
     -    In de Kadernota Duurzaamheid zijn de gemeentelijk ambities ten aanzien
                                                                                           omgeving te hebben gerealiseerd. Hiertoe wordt (vervangende) nieuwbouw
          van duurzaamheid vastgelegd.
                                                                                           waar mogelijk aardgasvrij gerealiseerd. Bij renovatie werken de uit te voeren
     -    In het Klimaatakkoord zijn de landelijke ambities vastgelegd, waaronder de
                                                                                           maatregelen toe naar aardgasvrij.
          doelstelling dat in 2050 alle gebouwen van het gas af zijn.
     -    In het Bouwbesluit zijn de minimale duurzaamheidsvereisten voor gebouwen
                                                                                       Overige duurzaamheidsmaatregelen in onderwijshuisvestingsvoorzieningen van
          vastgelegd;
                                                                                       zowel schoolbesturen als gemeente, gaan bij voorkeur uit van een brede
                                                                                       aanpak. Dit wil zeggen dat wijk- of buurtgericht wordt bekeken op welke wijze
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>14    Deel B: Beleidskader onderwijshuisvesting


     investeringen in schoolgebouwen kunnen bijdragen aan de energieneutraliteit       beschikbaar om, naast de omvorming van schoolpleinen tot brede
     van de gehele wijk of buurt.                                                      schoolpleinen (voor zover nog gewenst voor de enkele pleinen die nog geen
                                                                                       brede schoolplein zijn), ook de kwaliteit van al bestaande brede schoolpleinen
                                                                                       te verbeteren, specifiek gericht op het vergroenen van schoolpleinen en het
                                                                                       creëren van meer bewegingsmogelijkheden voor kinderen. Daarmee ook
     9. BREDE SCHOOLPLEINEN                                                            aansluitend bij het gemeentelijk gezondheids- en duurzaamheidsbeleid.


                                                                                       Voorgesteld wordt om ook deze investeringen te continueren.
     Op basis van het onderwijshuisvestingsbeleid heeft de gemeente de afgelopen
     jaren geïnvesteerd in het openstellen van de schoolpleinen in de stad: de
                                                                                       Randvoorwaarden
     zogenaamde ‘brede schoolpleinen’. Een brede schoolplein is een plein dat is
     opengesteld voor de buurt met een uitnodigende, aantrekkelijke inrichting. Het
                                                                                       Speelruimtebeleid en (groot) onderhoud
     doel van brede schoolpleinen is, dat de schoolpleinen niet alleen worden
                                                                                       Bij de uitvoering van het ‘brede schoolpleinen –beleid’, wordt een koppeling
     gebruikt onder schooltijd, maar ook buiten schooltijd een speelplek en
                                                                                       gemaakt met het speelruimtebeleid, zodat bij de realisatie ervan niet alleen
     ontmoetingsplek zijn voor alle kinderen en bewoners uit de omgeving.
                                                                                       wordt gekeken naar de behoefte van het onderwijs maar vanuit het totale
     Schoolpleinen krijgen daarmee een multifunctionele functie, dragen bij aan een
                                                                                       voorzieningenniveau op buurt c.q. wijkniveau. Daarnaast worden investeringen
     efficiënte invulling van de openbare ruimte en een verbeterde verbinding
                                                                                       ook zo veel mogelijk gecombineerd met het geplande (groot) onderhoud van
     tussen de school en de buurt. Daarnaast dragen ze bij aan een ‘vriendelijker’
                                                                                       het plein of omliggende openbare ruimte, zodat de beschikbare middelen
     uitstraling en de aantrekkelijkheid van buurten en wijken. Op basis van deze
                                                                                       efficiënt kunnen worden ingezet.
     uitgangspunten zijn inmiddels veel mooie pleinen in de stad gerealiseerd, waar
     kinderen ook na schooltijd veel plezier van hebben.
                                                                                       Inrichting
                                                                                       Voor de ontwikkeling van brede schoolpleinen gelden aanvullend de volgende
     Dit beleid willen we daarom graag continueren.
                                                                                       voorwaarden:
                                                                                       -   De pleinen moeten openbaar toegankelijk zijn, niet alleen voor de eigen
     Inmiddels zijn de meeste schoolpleinen in de stad al openbaar toegankelijke
                                                                                           leerlingen maar ook voor kinderen van 2 tot 14 uit de buurt.
     ‘buurtpleinen’. Een aantal daarvan zijn inmiddels al jaren geleden gerealiseerd
                                                                                       -   De pleinen moeten veilig zijn wat betreft inrichting (speeltoestellen).
     en zijn soms deels verouderd en/of passen niet meer bij de tijdgeest en wensen
                                                                                       -   De pleinen moeten alle genoemde leeftijdscategorieën uitnodigen en zelfs
     van scholen en leerlingen. Sinds enkele jaren stelt de gemeente daarom budget
                                                                                           uitdagen tot spelen en bewegen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>15       Deel B: Beleidskader onderwijshuisvesting


     -    De pleinen moeten zodanig zijn ingericht dat vandalisme zoveel mogelijk     afsluitbaar hekwerk, bekostigen het onderhoud van het plein en de toestellen
          wordt voorkomen.                                                            zelf. Hierbij is het niet van belang of het hekwerk open of dicht staat.
     -    De inrichting rondom de school moet inbraakwerend zijn.
     -    De inrichting van de pleinen voldoet aan de gemeentelijke vereisten voor
          het inrichten van speelplekken.                                             Voorstel:
     -    Voor specifieke inrichtingswensen voor schoolpleinen, die buiten de scope   Als beleidsuitgangspunten vast te stellen:
          van het regulier onderhoud door de gemeente vallen, wordt een               -   Schoolpleinen worden zoveel mogelijk ingericht als brede schoolplein zodat
          ‘adoptieovereenkomst’ afgesloten, waarin de afspraak wordt vastgelegd dat       schoolpleinen toegankelijk zijn voor alle kinderen in de wijk.
          de school zelf zorgt voor het onderhoud (denk aan moestuinen, et cetera.)   -   Eens in de twee jaar wordt er budget beschikbaar gesteld om de kwaliteit van
                                                                                          bestaande brede schoolpleinen een impuls te geven gericht op vergroening van
     Financiële bijdrage                                                                  de pleinen en/of vergroten van de bewegingsmogelijkheden.
                                                                                      - Voor het onderhoud van de brede schoolpleinen wordt een bijdrage van het
     De huidige situatie is dat, voor het aanleggen en het onderhoud van brede            schoolbestuur gevraagd.
     schoolpleinen de verantwoordelijkheid ligt bij de gemeente. Voor schoolpleinen
     die omheind zijn door een afsluitbaar hekwerk komt het onderhoud van de
     schoolpleinen en speeltoestellen voor rekening van het schoolbestuur. Dit
     betekent dat op dit moment bij een brede schoolplein de gemeente de kosten       10. KWALITEIT
     betaalt voor het onderhoud, die het schoolbestuur bij een ‘gewoon’ schoolplein
     zelf had moeten betalen vanuit de lumpsumbekostiging. Vanuit het
                                                                                      Voor de grootschalige investeringen kunnen verschillende ambitieniveaus c.q.
     gelijkheidsbeginsel is daarom het uitgangspunt dat elke school met een brede
                                                                                      kwaliteitsniveaus worden gehanteerd. In het beleidskader 2012 is een
     schoolplein, ongeacht het eigendom van het speelplein, een bijdrage levert aan
                                                                                      bescheiden “plus” van 8% extra investering ten opzichte van de norm
     het onderhoud van het (brede) schoolplein en de speeltoestellen. Voorgesteld
                                                                                      opgenomen (dit is genoemd “bouwbesluit+”).
     wordt om deze bijdrage te continueren.

                                                                                      Zoals in paragraaf 2.2. van Deel A is uiteengezet, is de VHO-normvergoeding
     De hoogte van de bijdrage wordt bepaald op basis van de normbedragen die
                                                                                      ontoereikend om een gebouw te realiseren dat voldoet aan het huidige
     zijn opgenomen in het programma van eisen voor het basisonderwijs voor het
                                                                                      Bouwbesluit. Ook met 8% extra kan niet aan de voorwaarden van het
     ‘tuinonderhoud’. Dit programma van eisen wordt jaarlijks door de minister van
     OCW vastgesteld. Schoolbesturen zonder brede schoolplein maar wel met een
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>16    Deel B: Beleidskader onderwijshuisvesting


     Bouwbesluit worden voldaan. Sinds 2012 zijn de eisen die worden gesteld aan
     schoolgebouwen toegenomen. Om een BENG (conform Bouwbesluit 2021) of
     een ENG (Energie Neutraal Gebouw) gebouw te kunnen realiseren, dat voldoet
     aan de kwaliteitseisen uit het PvE Frisse scholen en/of het kwaliteitskader
     huisvesting primair onderwijs, is herziening van dit uitgangspunt nodig.


     In de praktijk heeft de raad van de gemeente Lelystad de afgelopen jaren bij
     grootschalige investeringen gekozen voor een hoger kwaliteit- c.q.
     duurzaamheidsniveau (campus voortgezet onderwijs, Aurum College,
     Kindcentrum Warande). Nieuw te bouwen gebouwen zullen moeten voldoen
     aan de eisen van Bouwbesluit 2021. Daarbij staat de bouwmarkt sinds enkele
     jaren onder toenemende druk met als gevolg een forse stijging van de
     bouwkosten. Naast de structurele prijsverhogingen vooral als gevolg van de
     steeds verder aangescherpte bouweisen van het Bouwbesluit, hebben de
     prijsstijgingen de laatste jaren ook een grote conjuncturele basis.
                                                                                     (bron: Kwaliteitskader Huisvesting Primair Onderwijs, financiële paragraaf)

     Ambitieniveaus: twee scenario’s

                                                                                     Frisse Scholen, waaronder functionele criteria en criteria die betrekking hebben
     De minimale ambitie voor de te realiseren kwaliteit en duurzaamheid van een
                                                                                     op de uitstraling en beleving van schoolgebouwen. De gedefinieerde
     nieuw te bouwen school of grootschalige renovatie is hierboven voorgesteld
                                                                                     kwaliteitsthema’s in het kwaliteitskader hebben als doel om als leidraad te
     onder 8. Duurzaamheid. Op basis van deze ambitie kan een schoolgebouw
                                                                                     dienen voor het bepalen van de gewenste kwaliteitsniveau van een
     worden gerealiseerd dat voldoet aan de minimale gebouwvereisten. We
                                                                                     schoolgebouw voor het primair onderwijs op lokaal niveau. Deze
     noemen dit kwaliteitsniveau ‘sober en adequaat’ (zie hieronder).
                                                                                     kwaliteitscriteria uit het Kwaliteitskader zijn geclusterd in een aantal thema’s.
                                                                                     Deze thema’s zijn: beleving, gebruik en techniek:
     In het Kwaliteitskader Huisvesting Primair Onderwijs (PO-Raad, VNG en Ruimte-
     OK) zijn criteria en een toetsingskader opgenomen voor het bepalen van de
     kwaliteit van schoolgebouwen op meerderde punten dan duurzaamheid en
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>17    Deel B: Beleidskader onderwijshuisvesting


     Beleving                                                                          Scenario “sober-adequaat” (bouwbesluitniveau)
     “Architectonische kwaliteitscriteria” voor inzicht in de prestatie die verwacht
     mag worden van de belevingswaarde van het gebouw. Denk aan verschijnings-         Dit scenario gaat uit van de basis duurzaamheidsambitie zoals geformuleerd
     vorm en uitstraling.                                                              onder 8. Duurzaamheid en minimale eisen van het Bouwbesluit.


     Gebruik                                                                           Uit ervaringscijfers van recente aanbestedingen, blijkt dat een schoolgebouw
     “Functionele kwaliteitscriteria” voor inzicht in de prestatie die verwacht mag    dat voldoet aan de eisen van dit scenario gerealiseerd kan worden voor € 2.500
     worden van de gebruikswaarde van het gebouw. Denk aan de omvang, situ-            per m2.
     ering en geschiktheid van ruimten voor de activiteiten die er dienen plaats te
     vinden.                                                                           Scenario groen-onderscheidend (kwaliteitskaderniveau)


     Techniek                                                                          Met dit scenario wordt verdere aansluiting gezocht bij het Kwaliteitskader
     ”Technische kwaliteitscriteria” voor inzicht in de prestatie die verwacht mag     Huisvesting – Primair Onderwijs.
     worden van de bouwkundige waarde van het gebouw. Denk aan gezondheid,
     duurzaamheid en het onderhoud.                                                    Het scenario ‘groen en onderscheidend’ gaat uit van een hoger ambitieniveau
                                                                                       op het gebied van duurzaamheid. Afhankelijk van de mogelijkheden – blijkend
     De kwaliteitscriteria moeten worden opgevat als richtinggevend en niet als        uit een casestudie per gebouw – kan worden gestreefd naar E.N.G., nul-op-de-
     norm. Ze vloeien voort uit praktijkervaringen en vragen aandacht voor zaken       meter en/of hergebruik van materialen. Het scenario is daarnaast gericht op een
     die niet door wetgeving worden ondervangen, maar die wel mede de kwaliteit        hogere functionaliteit en kwaliteit van schoolgebouwen en een fraaiere
     en instandhouding van de huisvesting gedurende de gehele levensduur               architectonische uitstraling. Daarmee kunnen het onderwijsconcept en -
     bepalen. Aan het toepassen van deze kwaliteitseisen zijn in een aantal gevallen   kwaliteit nog beter worden ondersteund, wordt de toekomstwaarde van de
     kosten verbonden die hoger liggen dan de kosten voor het realiseren van           gebouwen versterkt als ook de bijdrage aan de aantrekkelijkheid van wijken en
     huisvesting op het niveau van het wettelijk minimum.                              de stad.


     Vanuit het onderscheid tussen de minimale wettelijke eisen conform                Op basis van de ervaringscijfers van de recente aanbestedingen (landelijke
     Bouwbesluit en de aanvullende kwaliteitscriteria hebben we twee                   kengetallen bouwindex) verwachten wij dat schoolgebouwen op basis van het
     ambitieniveaus geformuleerd met een financiële vertaling:                         scenario ‘groen en onderscheidend’ voor € 2.800,- per m2 gerealiseerd kunnen
                                                                                       worden.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>18       Deel B: Beleidskader onderwijshuisvesting


                                                                                             marktontwikkelingen. Dit kan dus ook een bijstelling naar beneden zijn als de
     Voorgesteld wordt om bij grootschalige investeringen in het kader van het               conjuncturele kostenontwikkeling (weer) een dalende lijn laat zien.
     meerjarenperspectief onderwijshuisvesting primair onderwijs uit te gaan van
     scenario ‘groen en onderscheidend’.                                                     Voorstel:
                                                                                             Voor de bepaling van de vierkante meter vergoeding voor het realiseren van
     Voorstel:                                                                               (vervangende) nieuwbouw of grootschalige renovatie de marktontwikkeling te
     Als beleidsuitgangspunten vast te stellen:                                              volgen en hiertoe periodiek de vergoeding bij te stellen.
     -    Nieuwe of te renoveren schoolgebouwen te realiseren conform het scenario
          ‘groen en onderscheidend’.
     -    De normvergoeding hiervoor vast te stellen op € 2.800,- per m2 (prijspeil 2019).

                                                                                             11.
                                                                                             11. RENOVATIE EN VERVANGENDE
                                                                                                              VERVANGENDE NIEUWBOUW
     Bij dit voorstel wordt uitgegaan van dezelfde norm voor renovatie als voor
     (vervangende) nieuwbouw. Hierbij wordt aangesloten bij een van de
     uitgangspunten uit het Huisvestingsvoorstel van de VNG, PO- en VO raad.                 Renovatie is een grijs gebied in de verschillende verantwoordelijkheden tussen
     Renovatie wordt daarin gezien een volwaardig alternatief voor nieuwbouw. Om             gemeente en schoolbesturen. Renovatie van schoolgebouwen is op dit moment
     de gebouwen, die in een andere tijd met andere kwaliteits- en                           niet gedefinieerd in regelgeving. Schoolbesturen zijn verantwoordelijk voor het
     duurzaamheidseisen zijn gebouwd, op hetzelfde niveau te brengen als                     onderhoud, maar renovatie wordt over het algemeen gezien als méér dan
     nieuwbouw, moet rekening worden gehouden met dezelfde                                   (groot) onderhoud. Omdat renovatie een volwaardig – en soms beter of
                           4
     investeringsniveaus .                                                                   duurzamer – alternatief kan zijn voor nieuwbouw, pleiten de PO-raad, VO-raad
                                                                                             en VNG voor een wettelijke basis voor renovatie, onder te brengen bij
     Aanpassing aan marktontwikkeling                                                        gemeenten (zie deel A).


     De genoemde vierkante meter prijzen bij beide scenario’s zijn gebaseerd op              Renovatie wordt in het Huisvestingsvoorstel van de VNG en sectorraden, gezien
     prijspeil 2019. Voorgesteld wordt om deze kengetallen jaarlijks te actualiseren         als gericht op bouwkundige verbeteringen, functionele (onderwijskundige)
     aan de hand van de dan van toepassing zijnde kengetallen /


     4
       Wanneer een bestaand gebouw gerenoveerd wordt conform de kwaliteit van
     nieuwbouw, schrijven we de investeringen ook in een gelijke termijn af.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>19       Deel B: Beleidskader onderwijshuisvesting


     verbeteringen en het voldoen aan de wettelijke eisen van het Bouwbesluit,              •   Het “Afwegingskader renovatie / nieuwbouw” van de PO-raad en
     duurzaamheid en energiebesparing.                                                          Bouwstenen voor Sociaal wordt als leidraad gebruikt.


     Hoewel het voorstel nog een concept is, stellen we voor het over te nemen als
     uitgangspunt voor het beleidskader. Het biedt daarmee duidelijkheid over de
     status van renovatie. Renovatie in plaats van vervangende nieuwbouw kan ook         12. (CO-
                                                                                              CO-)FINANCIERING
     bijdragen aan de ontwikkeling van de cultuur-historische waarde van Lelystad.

                                                                                         Onderdeel van het Huisvestingsvoorstel van de PO-, VO-raad en de VNG is een
     Voorstel:
                                                                                         gezamenlijke verantwoordelijkheid en financiering bij grootschalige
     Als beleidsuitgangspunten vast te stellen:
                                                                                         investeringen. Vooralsnog is het investeringsverbod voor het primair onderwijs
     -     Conform het concept- Huisvestingsvoorstel van de PO-, VO-raad en de VNG
                                                                                         van kracht en zijn de mogelijkheden voor schoolbesturen om bij te dragen aan
          renovatie te zien als volwaardig alternatief voor nieuwbouw.
                                                                                         grootschalige investeringen beperkt. Daarbij zijn de formuleringen in het
     -     Bij de afweging renovatie versus vervangende nieuwbouw wordt per situatie
                                                                                         voorstel erg vrijblijvend gekozen. In termen van de VNG: de gekozen
          een afweging gemaakt en een businesscase doorgerekend.
     -    Bij renovatie als volwaardig alternatief voor nieuwbouw, uit te gaan van het   formuleringen verplichten de gemeenten (moet-bepaling) en bieden de

          kwaliteitsniveau ‘groen en onderscheidend’.                                    besturen de mogelijkheid (kan-bepaling).


                                                                                         Het afschaffen van het verbod op medebekostiging door de p.o.-
     Nadere invulling:
                                                                                         schoolbesturen, biedt in de toekomst de mogelijkheid om financieringsstromen
     Bij de afweging renovatie versus vervangende nieuwbouw wordt onder meer
                                                                                         te combineren. Bij renovatie is altijd een component ‘onderhoud’ aanwezig,
     betrokken:
                                                                                         grofweg de laatste vijf jaar voor de ingreep en de vijf jaar erná. Ook is er voor
          •   De hoogte van de nieuwbouwkosten ten opzichte van de
                                                                                         de schoolbesturen een voordeel in de energiekosten, uitgaande van het
              renovatiekosten;
                                                                                         nieuwbouwniveau, dus BENG. Deze voordelen kunnen worden vertaald in de
          •   De restant boekwaarde van het gebouw (richtlijn: minder dan 25% van
                                                                                         mogelijkheid tot medebekostiging.
              de nieuwbouwkosten);
          •   De cofinanciering van het schoolbestuur, rekening houdend met de
                                                                                         Met de voorgestelde investeringsagenda in deel D, wordt een duidelijke en
              geplande (MOP) uitgaven en terugverdieneffecten, rekening houdend
                                                                                         ambitieuze keuze gemaakt voor een kwaliteitsverbetering van de
              met het investeringsverbod;
                                                                                         onderwijshuisvesting. Evenwel kunnen niet alle gebouwen in één keer worden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>20    Deel B: Beleidskader onderwijshuisvesting


     vernieuwd. De consequentie van een fase-gewijze aanpak is, dat verschillende       Voorstel:
     schoolgebouwenpas later voor vernieuwing in aanmerking komen. Een aantal           Bij grootschalige investeringen in de onderwijshuisvesting, wordt het principe van
     van deze gebouwen vraagt echter wel om aanpassingen en maatregelen die             een gezamenlijke verantwoordelijkheid en financiering als uitgangspunt
     noodzakelijk zijn om de gebouwen adequaat in stand te houden gedurende de          gehanteerd. Zolang het investeringsverbod nog van toepassing is wordt deze
     periode tot dat vernieuwing aan de orde is. Ook vanuit onderwijskundige            verantwoordelijkheid als volgt opgevat:
     ontwikkelingen gezien, zijn soms inpandige aanpassingen nodig om de                -   De gemeente investeert in een programma van (ver)nieuwbouw en / of
     gewenste onderwijskwaliteit in de ‘overbruggingsperiode’ te kunnen realiseren.         renovatie als volwaardig alternatief voor nieuwbouw.

     Met de schoolbesturen is besproken hoe hiermee om te gaan, mede in relatie         -   De schoolbesturen realiseren de benodigde aanpassingen en functionele
                                                                                            verbeteringen voor die gebouwen die (nog) niet voor vernieuwing in
     tot het investeringsverbod.
                                                                                            aanmerking.
                                                                                        -   Waar nodig wordt gezocht naar een maatwerkoplossing in de financiering voor
     Dit heeft geleid tot het gezamenlijk voorstel dat, de benodigde investeringen in
                                                                                            schoolbesturen die niet de mogelijkheid hebben om besparingen op energie- en
     kwaliteitsverbetering van de schoolgebouwen die op korte termijn niet voor
                                                                                            onderhoudskosten van nieuwe gebouwen in te zetten voor
     vernieuwing in aanmerking komen, door de schoolbesturen zelf worden
                                                                                            levensduurverlengende maatregelen van oudere gebouwen.
     uitgevoerd en gefinancierd. De schoolbesturen kunnen deze kosten (deels)
     financieren met de besparing op de middelen voor het (groot) onderhoud van
     schoolgebouwen die wél op korte termijn worden vernieuwd worden. De
     beschikbaarheid van deze middelen is daarbij uiteraard afhankelijk van de
     snelheid waarmee nieuwe gebouwen worden gerealiseerd.
     Het voorstel sluit aan bij de verantwoordelijkheidsverdeling tussen
     schoolbesturen en gemeenten, waarbij de gemeente over nieuwbouw gaat en
     de schoolbesturen over onderhoud en aanpassingen.


     Voor de schoolbesturen met een enkele school in Lelystad is het niet mogelijk
     om besparingen op voor groot onderhoud en energie die kunnen worden
     gerealiseerd op nieuwe gebouwen te “middelen” met mogelijk extra kosten
     voor oudere gebouwen. Voor deze schoolbesturen kan maatwerk nodig zijn.
     Daarom wordt voorgesteld om de mogelijkheid van maatwerk voor te
     behouden voor deze schoolbesturen/scholen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>