<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Voorstel aan de raad

Nummer: 83



Portefeuille:               S. Kruis
Programma:                  5. Sport, cultuur en recreatie
Taakveld:                   5.7 Openbaar Groen en (openlucht) recreatie


Onderwerp: Strategie Agenda Natuur 2030 – van groen dromen naar groen doen


Voorgesteld besluit


   1) Kennis te nemen van de Strategie Agenda Natuur 2030 – van groen dromen naar groen doen.
   2) Als visie vast te stellen dat ‘Lelystad bekend staat om haar hoge natuurwaarden. De stad en
      het omliggende landschap zijn nauw verweven en onderscheiden zich door natuur van
      internationale allure. Lelystad heeft mede daardoor een gezond en prettig leefklimaat,
      waardoor nieuwe bewoners en bedrijven zich er graag vestigen.’
   3) In samenhang met de programma's voor, onder andere, wonen, economie en mobiliteit als
      uitgangspunten vast te stellen en mee te geven voor de uitwerking in het
      Uitvoeringsprogramma Agenda Natuur.
       a. Natuurlijke processen krijgen een stevigere positie bij ruimtelijke ontwikkelingen, door het
           formuleren van een basiskwaliteit natuur en natuurinclusief ontwerpen te benaderen
           vanuit drie componenten: voorkomen van natuurschade, benutten van natuurlijke kansen
           en verbeteren van de natuurkwaliteit.
       b. Stad en natuur zijn beter met elkaar verweven, door het verstevigen van de positie van
           stadsnatuur binnen bestaande en nieuwe groenblauwe verbindingen.
       c. Mens en natuur zijn meer met elkaar verbonden, door in te zetten op inspanningen die
           ervoor zorgen dat bewoners en bezoekers in contact komen met natuur zoals
           natuurbeleving en -educatie.
       d. Klimaatadaptieve maatregelen en versterken biodiversiteit gaan hand in hand, door
           integraal te komen tot gezamenlijke inspanningen vanuit het ‘groen, tenzij’ principe.
       e. Betere borging van natuur in de organisatie, door op een andere manier samen te werken
           en de randvoorwaarden op orde te krijgen.
   4) Ten behoeve van het opstellen van het Uitvoeringsprogramma Agenda Natuur en
      gebiedsprogramma Nationaal Park Nieuw Land – Lelystad €200.000 te onttrekken uit het in de
      ROS beklemde budget.
   5) Te kiezen voor een werkwijze waarbij samenwerking met gebiedspartners en bewoners
      centraal staat.

Urgentie Raad
De raad heeft in het raadsakkoord vastgesteld dat er een integraal plan is opgesteld dat invulling geeft
aan de wens om meer bekendheid te geven aan hoofdstad van de nieuwe natuur en te investeren in
projecten en maatregelen die dit versterken.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Om tijdig voortgang te boeken is het agenderen van de Strategie Agenda Natuur in de commissie
Ruimte Beheer, Energie & Duurzaamheid (BED) op 9 mei van belang. Dit maakt het mogelijk om op
tijd te starten met het concretiseren van inspanningen om zo voor het einde van 2023 een
Uitvoeringsprogramma te hebben.

    Voorgaande besluitvorming
-      Raadsakkoord 2022-2026
-      Omgevingsvisie 1.0
-      Koersdocument
-      Strategische Agenda Lelystad Next Level
-      Ontwikkelvisie Poort Lelystad
-      Lelystadse Adaptatie Strategie
-      Informatienota procesbeschrijving Agenda Natuur

    Inleiding


Bij vaststelling van het raadsakkoord 2022-2026, de strategische agenda Lelystad Next Level,
Omgevingsvisie en Koersdocument zijn er stevige ambities en doelstellingen geformuleerd voor
Lelystad als hoofdstad van de nieuwe natuur. Hiermee is natuur een belangrijke drager geworden
voor verdere ontwikkeling van de stad. Stedelijke ontwikkeling zien we dus als een samenhangend
geheel, waar natuur een belangrijk onderdeel van is. Als dit op de juiste manier gebeurt, levert het
kracht op voor de stad.

In het raadsakkoord is de afspraak gemaakt dat Lelystad als hoofdstad van de nieuwe natuur in 2026
herkenbaar en zichtbaar is binnen en buiten de stad. Hierbij gaat het nadrukkelijk om inspanningen
die bijdragen aan het vergroten van de bekendheid (ontwikkelingen zoals Nationaal Park Nieuw Land,
Kenniscentrum Nieuwe Natuur), vergroening en versterken van de natuur (natuurinclusief ontwerpen
en ontwikkelen, top-5 groenste gemeente etc.) en herijking van beheer (ecologisch verantwoorde
wijze, kwaliteitsverbetering en participatie).

De vraag is echter hoe Lelystad hier op een goede manier invulling aan kan geven. De Strategie
Agenda Natuur is opgesteld om de elementen uit het raadsakkoord in verbinding met andere
vastgestelde kaders (zoals OVI 1) op een gestructureerde manier een plek te geven. Het is een
noodzakelijke tussenstap waarbij we vanuit een duidelijk focus de inzet concreter en integraler maken.
Deze strategie geeft richting aan het vervolgproces om tot een Uitvoeringsprogramma te komen en is
tevens de basis voor het beschikbaar stellen van het incidentele budget dat gereserveerd is in de
programmabegroting 2023-2026 á 2 miljoen. Over het proces om te komen tot de Agenda Natuur is de
raad in december middels een informatienota geïnformeerd.

    Argumenten


1) Kennis te nemen van de Strategie Agenda Natuur 2030 – van groen dromen naar groen doen.

           a. De Strategie Agenda Natuur is een uitwerking van afspraken uit het raadsakkoord 2022-
               2026 en de Omgevingsvisie 1.0.
          Vanuit de lange termijn visie die is vastgelegd door de raad in verschillende documenten zoals
          de Omgevingsvisie 1.0 en het koersdocument zijn er afspraken gemaakt. Binnen de
          hoofdopgaven, waar Natuur een onderdeel van uit maakt, is er een accent gelegd op o.a. het
          vergroenen van de stad en het versterken van de identiteit van Lelystad als hoofdstad van de
          nieuwe natuur. De raad heeft uitgesproken te willen investeren in projecten en maatregelen die
          deze status versterken.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>       Om dit op een goede en gestructureerde manier te kunnen doen is het noodzakelijk om een
       tussenstap te zetten. De Strategie Agenda Natuur biedt het integrale kader waarmee we dit
       beogen te bereiken. Het is een raamwerk dat richting bepaald voor de verdere concretisering
       naar integrale inspanningen in het Uitvoeringsprogramma Agenda Natuur.

       Het Uitvoeringsprogramma bevat dus de beoogde inspanningen, maar ook de manier van
       organiseren, samenwerken, financieren en communiceren. Jaarlijks zal er gewerkt worden met
       actieplannen om ook daadwerkelijk uitvoering te geven aan de inspanningen.

        b. De Strategie is mede tot stand gekomen door de input vanuit experts, gebiedspartners,
            collega’s en bewoners.
       Gedurende de analysefase, dat is gestart in december 2022, zijn er meerdere
       participatiemomenten geweest. Inwoners zijn gevraagd hun mening te geven over de beleving
       van natuur in en rondom de stad. De resultaten hiervan zijn te lezen in het rapport
       ‘inwonerspeiling Groene Stad 2023’ (bijlage). Wij zijn daarnaast ook uitgenodigd om tijdens het
       Natuurcafé verdiepende gesprekken te voeren met betrokken bewoners. Door experts is
       meegedacht over natuur, natuurbeleving, natuurinclusief ontwikkelen, natuur in relatie tot
       gezondheid en landbouw meer vanuit een breder perspectief. En wij hebben ons laten
       adviseren door gebiedspartners vanuit hun kennis over de Lelystad specifieke opgaves en
       kansen. Omdat natuur veel raakvlakken heeft met andere domeinen, zowel op het niveau van
       strategie als uitvoering en beheer, zijn er intern gesprekken geweest. Dit is allemaal
       meegenomen in het opstellen van de Strategie.

2) Als visie vast te stellen dat ‘Lelystad bekend staat om haar hoge natuurwaarden. De stad en het
   omliggende landschap zijn nauw verweven en onderscheiden zich door natuur van internationale
   allure. Lelystad heeft mede daardoor een gezond en prettig leefklimaat, waardoor nieuwe
   bewoners en bedrijven zich er graag vestigen.’

       a. Hoge natuurwaarden zorgen voor een gezond, robuust en biodivers ecosysteem.
       Een gezond, robuust en biodivers ecosysteem in en buiten de stad is beter bestand tegen
       klimaatverandering. We zorgen daarbij goed voor onze soorten, waarbij een natuurinclusieve
       aanpak bij elke ontwikkeling het uitgangspunt is.

       b. Verwevenheid van stad en landschap zorgt voor goede aansluiting van groenstructuren.
       De kaders vanuit de Omgevingsvisie 1.0 staan hierin centraal. Groenstructuren sluiten zo veel
       mogelijk op elkaar aan, van hof tot horizon, waardoor planten, dieren en mensen makkelijker
       in hun eigen biotoop kunnen komen en leven. De hiërarchische structuren zijn bepalend voor
       de programmering van verschillende functies.

       c. Natuur van internationale allure draagt onze groene identiteit uit.
       We maken (nieuwe) natuur. Zijn vooruitstrevend en bieden experimenteerruimte.

       d. Een gezond en prettig leefklimaat levert op verschillende manieren een bijdrage.
       Meer natuur in de directe woonomgeving verhoogd de betrokkenheid en gezondheid en
       verbetert het welzijn van de mens en kan bijdragen aan sociale cohesie in de buurt. De
       vitaliteit en weerbaarheid van onze inwoners wordt verhoogd en positieve gezondheid wordt
       gestimuleerd. Er is daarnaast een duidelijke samenhang tussen verduurzaming,
       klimaatadaptatie, natuurherstel en versterking van de biodiversiteit.

       e. Natuur draagt bij aan een aantrekkelijk vestigingsklimaat.
       Vestigingskeuzes worden in steeds sterkere mate bepaald door een aantrekkelijke
       woonomgeving en de nabijheid van recreatieve voorzieningen. Als groene stad vormt Lelystad
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>      een aantrekkelijk alternatief voor drukkere gebieden van de Randstad, ook voor bedrijven
      waarvan de medewerkers graag in een groene omgeving wonen en werken. Daarom moet de
      belevingskwaliteit van het groen en water in balans blijven met de groei van de stad. Dat geldt
      voor de wijken, maar ook voor de grotere groengebieden.

3) In samenhang met de programma's voor, onder andere, wonen, economie en mobiliteit als
   uitgangspunten vast te stellen en mee te geven voor de uitwerking in het Uitvoeringsprogramma
   Agenda Natuur.

       a. Natuurlijke processen krijgen een stevigere positie bij ruimtelijke ontwikkelingen, door het
            formuleren van een basiskwaliteit natuur en natuurinclusief ontwerpen te benaderen
            vanuit drie componenten: voorkomen van natuurschade, benutten van natuurlijke kansen
            en verbeteren van de natuurkwaliteit.
       Bij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen zetten we in op natuurinclusief waarbij maatschappelijke
       en economische activiteiten ‘verweven’ zijn met de natuur. Hiervoor kijken we naar de
       gesteldheid van bodem-, water- en ecosysteem en zetten we in op dat activiteiten geen
       negatieve effecten mogen hebben op natuurwaarden, dat er optimaal gebruik wordt gemaakt
       van wat de natuur te bieden heeft en dat bijgedragen wordt aan versterking van de natuur.
       Hiermee geven we meer duiding aan het uitgangspunt natuurinclusief ontwerpen dat in het
       raadsakkoord is opgenomen.

       Door een ‘Basiskwaliteit Natuur’ te hanteren geven we de natuur een stem. We creëren een
       set van condities die als basis nodig zijn om algemene soorten algemeen te laten zijn binnen
       het Lelystadse ecosysteem.

       b. Stad en natuur zijn beter met elkaar verweven, door het verstevigen van de positie van
           stadsnatuur binnen bestaande en nieuwe groenblauwe verbindingen.
       We verstevigen de positie van (stads)natuur door het ontwikkelen van nieuwe groenblauwe
       verbindingen. Deze verbindingen dienen de mens (recreatie, verkoepeling etc.) en dier
       (migratie, leefgebieden etc,). Het zichtbaar maken en uitbouwen van de ‘groene vingers’ en de
       inzet die nodig is om tot de top-5 groenste gemeenten te horen zijn hier onderdeel van. We
       zetten binnen de stad in op een natuurinclusieve samenleving en optimaliseren het
       groen(beheer) door op een meer ecologische wijze groen aan te leggen en te beheren.

       c.  Mens en natuur zijn meer met elkaar verbonden, door in te zetten op inspanningen die
           ervoor zorgen dat bewoners en bezoekers in contact komen met natuur zoals
           natuurbeleving en -educatie.
       We dragen de groene identiteit van Lelystad uit en zetten in op een gezond leefklimaat voor
       onze inwoners. Natuurbeleving en natuureducatie zorgen ervoor dat inwoners en bezoekers
       (vroegtijdig) in contact komen met de natuur. Daarom zetten we in op ontwikkelingen die dit
       versterken, zoals Nationaal Park Nieuw Land, Poort Oostvaardersplassen Lelystad en
       Kenniscentrum Nieuwe Natuur.

       d. Klimaatadaptieve maatregelen en versterken biodiversiteit gaan hand in hand, door
           integraal te komen tot gezamenlijke inspanningen vanuit het ‘groen, tenzij’ principe.
       We sluiten aan op de principes en maatregelen uit de recent vastgestelde Lelystadse
       Adaptatie Strategie (LAS) en gaan daarbij uit van ‘groen, tenzij’. Vanuit de agenda Natuur en
       de LAS werken we toe naar een gezamenlijk uitvoeringsprogramma zodat we de integraliteit
       kunnen waarborgen.

       e. Betere borging van natuur in de organisatie, door op een andere manier samen te werken
          en de randvoorwaarden op orde te krijgen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>       We zetten in op een betere borging van natuur in beleid en processen. Dit vraagt om een
       andere manier van (samen)werken binnen de organisatie en daarbuiten. Hierbij is het van
       belang dat de randvoorwaarden op orde zijn, zoals voldoende capaciteit, kennis en financiering
       aanwezig is.

4) Ten behoeve van het opstellen van het Uitvoeringsprogramma Agenda Natuur en
   gebiedsprogramma Nationaal Park Nieuw Land – Lelystad €200.000 te onttrekken uit het in de
   ROS beklemde budget.


       a. De Strategie Agenda Natuur geeft richting aan het op te stellen uitvoeringsprogramma
       De beoogde aanpak vraagt om vanuit een abstractere strategie gezamenlijk tot concretisering
       te komen. Hiervoor is ruimte en flexibiliteit nodig in het vervolgproces. De Strategie Agenda
       Natuur vormt het kader waarbinnen de uitwerking moet plaatsvinden.

       b. Met de middelen is het mogelijk om vervolg te geven aan het verder uitwerken en
           uitvoering van inspanningen met bewoners, partners en collega’s
       In de programmabegroting 2023-2026 heeft de raad een incidenteel budget beklemd voor
       inspanningen die de herkenbaarheid en zichtbaarheid van Lelystad als hoofdstad van de
       nieuwe natuur vergroten. Omdat het uitvoeringsprogramma wordt vormgeven in
       samenwerking met onze partners is op voorhand niet aan te geven welke inspanningen en
       bijbehorende budgetten er nodig zijn. Daarom stellen we voor budget in te zetten zodat we de
       komende periode aan de slag kunnen met het opstellen van het uitvoeringsprogramma.

       c.    Er is urgentie om aan de slag te gaan met een gebiedsprogramma Nationaal Park Nieuw
             Land – Lelystad
       Dit jaar start de uitvoering van de eerste fase van Poort Oostvaardersplassen Lelystad. Het
       betreft met name de inrichting van het entreegebied aan de Buizerdweg in combinatie met het
       graven van slenken en recreatieve paden. Maar dit is slechts een deel van de ‘Ontwikkelvisie
       Poort Lelystad’ dat door de raad als kader is meegegeven voor de ontwikkeling van het
       poortgebied (2017). Daarnaast loopt er met het Nationaal Programma Landelijk Gebied
       (NPLG) een spoor waarbinnen de Nationale Parken een grote rol hebben. Ook andere
       gebiedsprocessen zoals Oostvaardersoevers en Warande fase 2 vragen om een
       concretisering van de visie voor de Lelystadse zijde van het Nationaal Park Nieuw Land. Om
       samen met de gebiedspartners tot een integraal gebiedsprogramma te komen is procesgeld
       nodig.

5) Te kiezen voor een werkwijze waarbij samenwerking met gebiedspartners en bewoners centraal
   staat
       a. De Agenda Natuur vraagt om een andere aanpak
       De Strategie Agenda Natuur biedt een meerjarig perspectief. Het is een opgavegericht
       programma waarbij de focus ligt op het 'doen'. De inspanningen die uit de strategie
       voortkomen en opgenomen worden in het uitvoeringsprogramma vragen om samenwerking
       binnen de gemeente, maar vooral ook met de gebiedspartners en bewoners. De gemeente is
       vaak niet leidend bij het realiseren van een natuuropgave. Daarom werken we vanuit een
       partnerschap en hangt het per inspanning af welke rol de gemeente op zich neemt. Het
       werken in teams bestaande uit interne en externe partners biedt deze mogelijkheid. Dan moet
       er wel samen invulling gegeven worden aan de inspanningen, waarbij eigenaarschap, het
       durven nemen van risico’s, vertrouwen in de professional en het scheppen van
       randvoorwaarden essentieel zijn.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Kanttekeningen
    3) In samenhang met de programma's voor, onder andere, wonen, economie en mobiliteit als
       uitgangspunten vast te stellen en mee te geven voor de uitwerking in het
       Uitvoeringsprogramma Agenda Natuur.


        a. De Agenda Natuur is niet allesomvattend.
        Niet alles is uit te werken in opgaven, zo zijn er ook reguliere (wettelijk) taken die uitgevoerd
        moeten worden, zoals bij vergunningverlening. Daarnaast is de opgave natuur iets dat
        raakvlakken heeft met veel andere beleidsterreinen die hun eigen processen en inspanningen
        kennen. Daar waar mogelijk streven we ernaar om hier in het vervolgproces de samenwerking
        in te zoeken

        b. De Agenda Natuur kent een incidenteel budget.
        De raad heeft middels de programmabegroting 2 miljoen euro gereserveerd als incidenteel
        budget. Het bereiken van de beoogde doelen vraagt echter om een structurele inzet van
        middelen.

        c. Niet alle resultaten zijn in vier jaar zichtbaar
        De Agenda Natuur is een verandertraject van meerdere jaren. Veel resultaten zullen pas
        bereikt worden op een langere termijn. Om toch de voortgang te kunnen bewaken zal er een
        manier gevonden moeten worden om aan de hand van KPI’s te kunnen monitoren om
        vervolgens bij te kunnen sturen indien nodig.

Financiën


In het vervolgproces wordt verkend welke concrete inspanningen er in Lelystad genomen kunnen
worden die bijdragen aan het behalen van de doelen en de visie. Nog niet duidelijk is wat de
bijbehorende effort (incl. bijbehorend budget) gaat zijn, omdat dit afhankelijk is van het te lopen proces
met partners en inwoners. In de programmabegroting 2023-2026 is incidenteel € 2.000.000 beklemd
voor de uitvoering van het integrale plan voor de opgave Natuur.

Wanneer er duidelijkheid is over de benodigde inspanningen wordt er, als onderdeel van het
uitvoeringsprogramma, een financieringsstrategie opgesteld. In deze financieringsstrategie worden
een aantal kernprincipes met betrekking tot de financiering beschreven. Denk daarbij bijvoorbeeld aan
het nemen van een financiële voorbeeldrol door de gemeente: investeringen die de gemeente doet
moeten zorgen voor een vliegwieleffect. Maar ook het slimmer inzetten van bestaande budgetten. Ook
wordt er waar mogelijk aansluiting gezocht bij regionale en landelijke regelingen en
subsidiemogelijkheden.

Vervolg
Na vaststelling van de visie en de uitgangspunten uit de Strategie Agenda Natuur stellen we een
Uitvoeringsprogramma op voor de periode 2024-2027. We streven ernaar om dit voor het einde van
2023 op te leveren. Dit vormt de basis voor de uitvoering vanaf 2024.

Monitoring
De Agenda Natuur is een traject van meerdere jaren, waarbij doorlopend goed gemonitord moet
worden of we met elkaar bereiken wat we willen bereiken. Het doel hiervan is om de effecten te meten
en ontwikkelingen goed in beeld te brengen om te zien of de resultaten worden behaald of dat
bijsturing eventueel nodig is.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>Communicatie
De Agenda Natuur richt zich op samenwerking met partners en bewoners. Daarbij is goede
communicatie een randvoorwaarde. We kennen verschillende doelgroepen die elk hun eigen
benadering nodig hebben. Voor dit proces is er een communicatie- en participatieplan opgesteld
waarin is beschreven waarom en hoe de verschillende doelgroepen worden betrokken. Er is daarin
bewust ruimte gelaten om, afhankelijk van de behoefte, te kiezen voor een ander of aangepast
proces. Daarbij verliezen we de principes 'samen, betrokken en duidelijk' niet uit het oog. Ook
gedurende de looptijd van de uitvoering wordt communicatie op een goede manier vormgeven. Deze
uitwerking maakt deel uit van het uitvoeringsprogramma.

Bijlagen


    -   Strategie Agenda Natuur 2030 – van groen dromen naar groen doen
    -   Inwonerspeiling ‘Groene Stad 2023’


Lelystad, 4 april 2023

Het college van de gemeente Lelystad,

de burgemeester,
I.A. Bakker
*Dit voorstel is digitaal vastgesteld en ondertekend
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>