<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>                                                                                                                         Archeologisch bureauonderzoek
                                                                                                                         Fort Marina, Warmond
                                                                                                                         Gemeente Teylingen
                                                                                                                         IDDS Archeologie rapport 1577
Colofon
Projectnummer                                                     37470313
In opdracht van                                                   Gemeente Teylingen
Auteur                                                            drs. S. Moerman
Redactie                                                          dr. A.W.E. Wilbers
Versie                                                            1.1
Status                                                            definitief
Autorisatie
A.W.E. Wilbers                                            Senior Prospector                                        19-09-2013
Goedkeuring
College van de gemeente
                                                          Gemeente Teylingen                                       14-10-2013
Teylingen
© IDDS Archeologie
Noordwijk, oktober 2013
ISSN 2212-9650
Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze dan ook, zonder voorafgaande
schriftelijke toestemming van de uitgever.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>                                                                              IDDS Archeologie rapport 1577
                                                                                       Versie 1.1 (definitief)
                                          SAMENVATTING:
In augustus 2010 en september 2013 heeft IDDS Archeologie in opdracht van de gemeente
Teylingen een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd voor de jachthaven Fort Marina aan de
Burgemeester Ketelaarstraat te Warmond, gemeente Teylingen. De aanleiding voor dit onderzoek is
de geplande nieuwbouw van woningen, appartementencomplexen en een havenkantoor, waarvoor
een bestemmingsplan dient te worden opgesteld.
Het plangebied is gelegen in een gebied met wadafzettingen, ten zuidoosten van de strandwal waar
de kern van middeleeuws Warmond op ligt. De bovengrond bestaat uit overstromingsafzettingen,
veen en een zandig ophogingspakket. Uit het plangebied zijn geen archeologische resten bekend en
de archeologische vindplaatsen uit de omgeving bevinden zich alleen op die locaties waar historisch
ook bebouwing bekend is. Historische kaarten vanaf 1615 geven aan dat het plangebied reeds sinds
die periode bebouwd is geweest. De bebouwing bevond zich nabij de Burgemeester Ketelaarstraat.
De rest van het plangebied is op de historische kaarten steeds in gebruik als weiland of tuin.
Hoewel er op basis van de ontstaansgeschiedenis in het plangebied archeologische resten voor
kunnen komen vanaf het Neolithicum, geldt een lage verwachting voor deze resten aangezien het
gebied altijd een relatief ongunstige ligging zal hebben gehad ten opzichte van de nabijgelegen hoge
en droge strandwal. In het zuidoosten van het plangebied kunnen geen archeologische resten meer
voorkomen omdat deze weg gegraven zullen zijn bij het aanleggen van de jachthaven. Nabij de
Burgemeester Ketelaarstraat geldt wel een hoge archeologische verwachting. Deze verwachting geldt
voor bebouwingsresten uit de Late Middeleeuwen en de Nieuwe tijd.
Op basis van de voor het plangebied opgestelde verwachting wordt geadviseerd om in de
noordwestelijke helft vervolgonderzoek uit te laten voeren (zie bijlage 3). Dit vervolgonderzoek kan
bijvoorbeeld bestaan uit het aanleggen van proefsleuven ter plaatse van de te realiseren bebouwing.
De rest van het plangebied kan wat archeologie betreft worden vrijgegeven.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>                                                                                                                        IDDS Archeologie rapport 1577
                                                                                                                                      Versie 1.1 (definitief)
                                                       INHOUDSOPGAVE:
ADMINISTRATIEVE GEGEVENS VAN HET PLANGEBIED ............................................................... 4
1. INLEIDING ........................................................................................................................................ 5
1.1. Aanleiding ............................................................................................................................... 5
1.2. Doel- en vraagstelling van het onderzoek............................................................................... 5
1.3. Ligging van het plan- en onderzoeksgebied ........................................................................... 5
1.4. Werkwijze ................................................................................................................................ 6
2. GEOMORFOLOGIE EN BODEM ..................................................................................................... 9
2.1. Ontstaansgeschiedenis landschap ......................................................................................... 9
2.2. Geomorfologie ......................................................................................................................... 9
2.3. Bodem ................................................................................................................................... 10
2.4. Milieukundig booronderzoek ................................................................................................. 10
3. ARCHEOLOGISCHE EN (BOUW)HISTORISCHE INFORMATIE ................................................. 12
3.1. Archeologie ........................................................................................................................... 12
3.2. Historische situatie en mogelijke verstoringen ...................................................................... 13
3.3. Huidig landgebruik ................................................................................................................ 15
4. CONCLUSIE EN VERWACHTINGSMODEL ................................................................................. 16
4.1. Conclusie .............................................................................................................................. 16
4.2. Verwachtingsmodel ............................................................................................................... 16
5. AANBEVELINGEN ......................................................................................................................... 17
5.1. Betrouwbaarheid ................................................................................................................... 17
GERAADPLEEGDE BRONNEN ........................................................................................................ 18
LIJST VAN AFKORTINGEN EN BEGRIPPEN .................................................................................. 19
BIJLAGEN
1.   Topografische kaart
2.   Archis-informatie
3.   Locatiekaart
4.   Periodentabel
5.   Historische kaart 1615
6.   Kadasterkaart Minuutplan 1811-1832
7.   Topografisch Militaire kaart 1898
8.   Topografische kaart 1951
9.   Topografische kaart 1965
10.  Huidige inrichting van het plangebied
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>                                                                           IDDS Archeologie rapport 1577
                                                                                    Versie 1.1 (definitief)
Administratieve gegevens van het plangebied
Onderzoeksmeldingsnummer     42420
Toponiem                     Fort Marina
Plaats                       Warmond
Gemeente                     Teylingen
Kadastrale aanduiding        Warmond D 2746, 3795, 3963, 4374, 4375, 4376,
                             4569, 4570 en 4571
Provincie                    Zuid-Holland
Kaartblad                    30F
Coördinaten
    Centrum                  95.060/468.305
    Hoekpunten               94.932/468.322
                             95.083/468.183
                             95.148/468.209
                             95.167/468.329
                             95.037/468.435
Oppervlakte                  3,2 ha
Onderzoekskader              Bestemmingsplanwijziging
Uitvoerder                   IDDS Archeologie
                             Contactpersoon: mevr. S. Moerman
                             Postbus 126
                             2200 AC Noordwijk (ZH)
                             Tel: 071-4028586
                             E-mail: smoerman@idds.nl
Bevoegde overheid            Gemeente Teylingen
                             Contactpersoon: mevr. C. Bekker
                             Postbus 149
                             2215 ZJ Voorhout
                             Tel: 0252-783300
Adviseur namens de bevoegde  Gemeente Katwijk
overheid                     Contactpersoon: dhr. H. Siemons
                             Tel: 0610911420
Beheer en plaats van         Provinciaal Depot voor Bodemvondsten van de
documentatie                 provincie Zuid-Holland
Uitvoeringsperiode onderzoek Start onderzoek: augustus 2010
                             Aanvulling: september 2013
                                                                                                         4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>                                                                            IDDS Archeologie rapport 1577
                                                                                     Versie 1.1 (definitief)
1. Inleiding
1.1. Aanleiding
                                                                                 1
In opdracht van de gemeente Teylingen heeft IDDS Archeologie in augustus 2010 een archeologisch
bureauonderzoek uitgevoerd voor de locatie Fort Marina aan de Burgemeester Ketelaarstraat 17-25
in Warmond, gemeente Teylingen. De aanleiding voor dit onderzoek is het opstellen van een
bestemmingsplan voor de ontwikkeling van de woningbouwlocatie Fort Marina. De locatie ligt volgens
de gemeentelijke verwachtingskaart deels in een gebied met een lage en deels in een gebied met
een onbekende archeologische verwachting. Hierdoor is een archeologisch onderzoek noodzakelijk.
Sinds 2010 zijn er aanpassingen geweest aan het stedenbouwkundig plan waardoor een update van
het bureauonderzoek noodzakelijk is. Er zijn enkele wijzigingen geweest in de nieuwbouwsituatie die
voor het bureauonderzoek geen gevolgen hebben. Wel relevant voor het bureauonderzoek is dat het
perceel van de Burgemeester Ketelaarstraat 25 in 2010 nog tot het plangebied behoorde en dat dat
nu niet meer het geval is.
Deze rapportage bevat zowel de resultaten van het oorspronkelijke bureauonderzoek als
aanvullingen naar aanleiding van de aangepaste nieuwbouwsituatie. De toekomstige situatie wordt
weergegeven in Figuur 1.
1.2. Doel- en vraagstelling van het onderzoek
Het doel van het bureauonderzoek is het opstellen van een gespecificeerde verwachting voor het
plangebied. Dit gebeurt aan de hand van bestaande bronnen over bekende en verwachte
archeologische waarden binnen het plangebied. Op basis van de resultaten van het onderzoek
worden aanbevelingen gedaan over eventueel behoud of vervolgonderzoek.
Het bureauonderzoek is uitgevoerd conform de Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie (KNA),
versie 3.2 (Centraal College van Deskundigen 2010).
Voor de in dit rapport gebruikte geologische en archeologische tijdsaanduidingen wordt verwezen
naar bijlage 4. Afkortingen en enkele vaktermen worden achterin dit rapport uitgelegd (zie lijst van
afkortingen en begrippen).
1.3. Ligging van het plan- en onderzoeksgebied
De ligging van het onderzochte gebied, oftewel het plangebied, is globaal weergegeven in bijlage 1.
Het plangebied ligt aan de Burgemeester Ketelaarstraat, aan de noordoostzijde van de bebouwde
kom van Warmond. De begrenzingen worden gevormd door de Burgemeester Ketelaarstraat in het
noordwesten, een speelweide in het noordoosten, de Warmonder Leede in het oosten en zuiden en
het perceel van de Burgemeester Ketelaarstraat 5 in het zuidwesten (Figuur 2). De exacte ligging en
contouren van het plangebied zijn weergegeven in bijlage 3.
Om tot een gespecificeerde verwachting voor het plangebied te komen, is niet alleen gekeken naar
bekende gegevens over het plangebied zelf maar ook naar de omgeving. Voor het totale onderzochte
gebied, oftewel het onderzoeksgebied, is als begrenzing een straal van 500 m rondom het plangebied
gekozen. De straal van 500 m is dusdanig gekozen dat een representatief beeld ontstaat van de
archeologische onderzoeken uit de omgeving.
1
  In augustus 2010 heette IDDS Archeologie nog Becker & Van de Graaf bv.
                                                                                                          5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>                                                                             IDDS Archeologie rapport 1577
                                                                                      Versie 1.1 (definitief)
Figuur 1: De nieuwbouwsituatie. De grenzen van het plangebied zijn aangegeven met een dikke rode
          lijn. Het gebied dat in 2010 nog wel onderdeel uitmaakte van het plangebied en in 2013 niet
          meer is aangegeven in geel. De grenzen van de bouwlocaties zijn aangegeven met dikke
          blauwe lijnen.
1.4. Werkwijze
Bij het bureauonderzoek zijn gegevens verzameld over bekende of verwachte archeologische en
bouwhistorische waarden binnen het onderzoeksgebied. Er is gebruik gemaakt van informatie uit de
onderstaande lijst. Deze gegevens zijn aangevuld met relevante informatie uit beschikbare
achtergrondliteratuur (zie literatuurlijst).
Archeologie en bouwhistorie
 Verwachtingskaart van de gemeente Teylingen
 Indicatieve Kaart van Archeologische Waarden (IKAW)
 Cultuurhistorische Hoofdstructuur (CHS) van de provincie Zuid-Holland
 Archeologisch Informatie Systeem (Archis II) van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE)
 Atlas Leefomgeving (www.atlasleefomgeving.nl)
                                                                                                           6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>                                                                           IDDS Archeologie rapport 1577
                                                                                    Versie 1.1 (definitief)
Bodemkaarten, geomorfologische kaarten en hoogtekaarten
 Bodemkaart 30 ‘s-Gravenhage (Stichting voor Bodemkartering 1982)
 Geomorfologische kaart 30 (DLO-Staring Centrum / Rijks Geologische Dienst 1994)
 Actueel Hoogtebestand van Nederland (ahn.geodan.nl)
Figuur 2: Het plangebied (rood omlijnd) op een luchtfoto uit 2011 (bron: Bing Maps). In geel het
          gedeelte van het plangebied dat er in 2010 nog wel bij hoorde maar in 2013 niet meer.
                                                                                                         7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>                                                                           IDDS Archeologie rapport 1577
                                                                                    Versie 1.1 (definitief)
Historische kaarten
Aanvullende historische informatie is verkregen uit op www.watwaswaar.nl beschikbaar historisch
kaartmateriaal, waaronder:
 Kaart van het Hoogheemraadschap van Rijnland (1615)
 Minuutplan (1811-1832)
 Topografisch militaire kaart (1898)
 Topografische kaart (1951)
 Topografische kaart (1965)
Heemkundekringen en amateurarcheologen
Er is contact opgenomen met de historische vereniging van Warmond, het Historisch Genootschap
Warmelda.
Overige informatie
Voor informatie omtrent bodemsaneringen en ontgrondingenvergunningen is het Bodemloket
(www.bodemloket.nl) geraadpleegd. Deze gegevens zijn aangevuld met informatie uit
onderzoeksrapporten en achtergrondliteratuur (zie literatuurlijst).
                                                                                                         8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>                                                                              IDDS Archeologie rapport 1577
                                                                                       Versie 1.1 (definitief)
2. Geomorfologie en bodem
2.1. Ontstaansgeschiedenis landschap
Het plangebied is gelegen in het Hollandse duingebied (Rijksdienst voor het Oudheidkundig
Bodemonderzoek 2002). Dit duingebied omvat het huidige strand, alle strandwallen en -vlaktes en de
duinen die aan de oostzijde van het strand voorkomen in Noord- en Zuid-Holland (Berendsen 2005).
Aan de zeezijde komen de buitenduinen voor, die ook wel de jonge duinen worden genoemd. Verder
landinwaarts liggen de lagere en minder reliëfrijke oude duinen.
Het ontstaan van het duingebied, schematisch weergegeven in Figuur 3, is sterk gerelateerd aan de
zeespiegelstijging gedurende het Holoceen (vanaf circa 10.000 jaar geleden). Tijdens een periode
van relatief snelle zeespiegelstijging die tot circa 5.000 jaar geleden duurde, bestond de kust van
Nederland uit een uitgebreid waddengebied met zandbanken en -platen gescheiden door grote
getijdegeulen. Dit waddengebied werd gedeeltelijk afgeschermd van de open zee door een reeks
eilanden. Deze eilanden en het waddengebied werden als gevolg van de alsmaar stijgende
zeespiegel geleidelijk omgewerkt en steeds verder naar het oosten verplaatst (Figuur 3a en b).
Vanaf 5.000 jaar geleden nam de stijging van de zeespiegelstand sterk af en kwam de oostwaartse
verplaatsing van de zandbanken en -platen tot stilstand. Vanuit de Noordzee en de grote rivieren
werden grote hoeveelheden zand aangevoerd, waardoor de getijdengeulen geleidelijk verzandden en
de reeks zandbanken aan elkaar groeiden tot een strandwal. Achter de strandwallen vond
grootschalige veenvorming plaats, waarbij het Hollandveen Laagpakket werd gevormd (de Mulder et
al. 2003).
Tot ongeveer 2.000 jaar geleden bleef de grote aanvoer van zand in stand waardoor de kustlijn
steeds verder westwaarts uitbreidde (Figuur 3c). Bij die uitbreiding werden afwisselend strandvlaktes
en strandwallen gevormd. Strandvlaktes werden gevormd gedurende perioden met gemiddeld een
kleiner aantal of minder hevige stormen. Het strand werd langzaam breder en op de hogere delen die
alleen tijdens springvloed en zware storm onder water stonden kon zich vegetatie vestigen en
vormden zich kleine solitaire duinen. In perioden met meer en/of hevigere stormen werd het door de
zee aangevoerde zand boven de vloedlijn op het strand hoog opgeworpen in een rug, een strandwal.
Deze strandwallen sloten de strandvlaktes af voor overstromingen door de zee. Op de strandwallen
kwam nauwelijks begroeiing voor waardoor de wind vrij spel had. Door verstuivingen konden er
bovenop de strandwallen (oude) duinen ontstaan (van der Valk 1996).
Door de voortgaande zeespiegelstijging lagen de strandwallen in westelijke richting steeds hoger ten
opzichte van NAP dan eerdere strandwallen. Ook het grondwaterniveau steeg als gevolg van de
zeespiegelstijging, waardoor de strandvlaktes (de gebieden tussen de strandwallen) natter werden en
er veenvorming kon optreden. In de nabijheid van de riviermonding van de Oude Rijn werd op de
strandvlaktes klei afgezet bij hoge waterstanden van de rivier of de zee.
Vanaf ongeveer 2.000 jaar geleden nam de snelheid van de zeespiegelstijging nog verder af, werd er
minder zand aangevoerd uit de Noordzee en werden verschillende riviermondingen inactief. Door
golfwerking en in mindere mate het getij werden een deel van de strandwallen en de buiten de kustlijn
uitstekende delta’s van de Maas, Rijn en Oude Rijn geërodeerd (Figuur 3d). Het bij deze erosie
vrijkomende zand werd door de wind opgeblazen in een brede zone met jonge duinen die voor een
groot deel de oudere strandwallen en strandvlaktes bedekken.
2.2. Geomorfologie
Volgens de geomorfologische kaart ligt het plangebied vlak ten zuidoosten van een strandwal
(kaartcode 3K28). Deze strandwal heeft zich kunnen vormen gedurende de afnemende
zeespiegelstijging, vermoedelijk tussen circa 4.000 tot 3.850 voor Chr. (Pruissers/de Gans 1988, Van
der Valk 1996). Ten oosten van de strandwal ligt een rivierkomvlakte (kaartcode 1M23), waarbinnen
ook het plangebied gelegen is. De rivierkomvlakte is ontstaan onder invloed van de Oude Rijn, die bij
overstromingen materiaal heeft afgezet in het gebied. Onder de overstromingsafzettingen komen
afzettingen voor van het laagpakket van Wormer, gevormd in een Waddenzee-achtige situatie
                                                                                                            9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>                                                                              IDDS Archeologie rapport 1577
                                                                                        Versie 1.1 (definitief)
voorafgaand aan de vorming van de strandwal. De archeologische verwachtingskaart van de
gemeente Teylingen stelt eveneens dat er in de ondergrond van het plangebied wadafzettingen
gelegen zijn. Het plangebied ligt volgens deze kaart in een veenvlakte.
Ten oosten van het plangebied stroomt de Warmonder Leede, die de verbinding vormt tussen de
Kagerplassen en de Oude Rijn. De Warmonder Leede is aan weerszijden bedijkt waardoor het oosten
en het zuiden van het plangebied op de geomorfologische kaart als lage dijk (kaartcode D1) staan
aangegeven. Bij de aanleg van de jachthaven zal de dijk volledig zijn weg gegraven. Het oosten en
het zuiden van het plangebied bestaan tegenwoordig uit water.
2.3. Bodem
Het plangebied staat op de bodemkaart grotendeels aangegeven als bebouwde kom. De
zuidoostelijke rand van het plangebied valt binnen een gebied met liedeerdgronden van zavel
(bodemkaartcode pMv51). De grens tussen deze liedeerdgronden en de ten noordwesten gelegen
lage enkeerdgronden (bodemkaartcode EZg21) lijkt gelijk te lopen met de grens tussen de
strandvlakte en de strandwal. Deze grens ligt ongeveer ter plaatse van de Burgemeester
Ketelaarstraat. Hierdoor is het waarschijnlijk dat de bodem in het hele plangebied uit liedeerdgronden
bestaat. Liedeerdgronden hebben een moerige ondergrond met daarboven een kalkloze, zware
kleilaag. De bovengrond heeft een hoog zandgehalte, wat het gevolg kan zijn van bemesting met
zandrijke stalmest en mogelijk ook gedeeltelijk van overstuiving met duinzand afkomstig van de
strandwal.
De grondwatertrap van de liedeerdgronden in het plangebied is II. Dit houdt in dat de
grondwaterstand het hele jaar ondiep is, met een gemiddeld hoogste grondwaterstand die varieert
van ca. 5 tot ca. 25 cm onder het maaiveld.
2.4. Milieukundig booronderzoek
IDDS Milieu heeft in september 2013 een milieukundig booronderzoek uitgevoerd op de locatie Fort
Marina. Hierbij zijn verspreid over het plangebied 58 boringen gezet, waarvan 14 tot 50 cm –mv, 21
tot 100 cm –mv (in enkele gevallen tot 80 of 90 cm –mv), 22 tot 200 cm –mv en 1 tot 300 cm –mv. De
boringen zijn alleen gezet in de droge delen van het plangebied. Het perceel van de Burgemeester
Ketelaarstraat 25 behoorde niet tot de onderzoekslocatie van het milieukundig onderzoek.
Uit de boorstaten van het milieukundig onderzoek blijkt dat de natuurlijke bodemopbouw in het
plangebied van onder naar boven globaal bestaat uit zand, veen, klei en zand. Het diepst gelegen
zand betreft waarschijnlijk wadafzettingen, afgezet rond dezelfde tijd dat de strandwal is gevormd.
Nadat de strandwal was ontstaan en er geen verbinding meer was tussen het plangebied en de zee is
het veen gevormd. De klei- en zandlagen op het veen kunnen gerelateerd worden aan
overstromingen vanuit de Oude Rijn en de Warmonder Leede. Er kan ook zand naar het plangebied
zijn verstoven vanaf de hoger gelegen strandwal.
Op basis van de boorstaten van het milieukundig onderzoek is duidelijk dat in het gehele plangebied
een zandlaag is opgebracht, waarschijnlijk om het terrein beter begaanbaar en bewoonbaar te
maken. De ophogingen zijn het dikste nabij de Burgemeester Ketelaarstraat. Grote delen van de
zandlaag, en soms ook van de onderliggende natuurlijke bodemopbouw, laten sporen van verstoring
zien in de vorm van puinbijmengingen. Op basis van het milieukundig onderzoek kan niet worden
bepaald of het gaat om recent puin of om ouder materiaal.
                                                                                                            10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>                                                                           IDDS Archeologie rapport 1577
                                                                                    Versie 1.1 (definitief)
Figuur 3: Verband tussen de zeespiegelstijging en de vorming en ligging van strandwallen en duinen
          voor de Hollandse kust (Berendsen 2005). De verschillende geologische formaties in de
          figuur zijn terug te vinden in De Mulder et al. 2003.
                                                                                                        11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>                                                                             IDDS Archeologie rapport 1577
                                                                                      Versie 1.1 (definitief)
3. Archeologische en (bouw)historische informatie
3.1. Archeologie
Het plangebied staat op de Cultuurhistorische Hoofdstructuur (CHS) van de provincie Zuid-Holland en
op de Indicatieve Kaart van Archeologische Waarden (IKAW) aangegeven als een gebied met een
middelhoge archeologische verwachtingswaarde. Het water binnen het plangebied heeft geen
waardering. De middelhoge waardering is voornamelijk gebaseerd op de ligging van het plangebied
op de rivierkomvlakte, vlak achter de strandwal waarop de historische dorpskern van Warmond
gelegen is. De relatief hoge en droge ligging van de strandwal maken het gebied aantrekkelijk als
potentiële vestigingsplaats voor (pre-)historische bewoning. Op de rivierkomvlakte worden met name
sporen van occupatie verwacht wanneer op de strandwal een nederzetting aanwezig is.
Volgens de archeologische verwachtingskaart van de gemeente Teylingen heeft het plangebied deels
een onbekende, deels een lage archeologische verwachting (Figuur 4). Deze verwachting geldt voor
resten vanaf het Neolithicum. Gezien de ontstaansgeschiedenis van het gebied zullen er geen oudere
resten worden aangetroffen. Het water in het plangebied heeft geen archeologische verwachting.
Figuur 4: Het plangebied op de archeologische beleidsadvieskaart van de gemeente Teylingen.
In het plangebied zelf zijn in ARCHIS-II geen archeologische vondsten of waarnemingen bekend. Ook
maakt het plangebied geen deel uit van een archeologisch waardevol terrein op de Archeologische
Monumentenkaart (AMK). Binnen een straal van 500 m rondom het plangebied zijn wel enkele
archeologische waarnemingen en monumenten bekend uit ARCHIS-II (bijlage 2):
Respectievelijk 415 m en 460 m ten westen van het plangebied bevinden zich AMK terreinen 1179 en
15913. Beide terreinen omvatten de archeologische resten van het Ursulaklooster dat op de
strandwal gesticht werd in 1410. Het kloostercomplex bestond uit een kloostergebouw en een kerk.
                                                                e
Het klooster werd tijdens de reformatie, aan het einde van de 16 eeuw, verwoest.
Waarnemingen 24030 en 24090 liggen circa 300 m ten noorden van het plangebied, vlakbij het Huys
te Warmont. Beide meldingen betreffen waarnemingen van mogelijke grafheuvels waargenomen in
de periode 1950-1960. Het is echter niet uit te sluiten dat beide heuvels deel uitmaakten van de
                                                             e
landschapstuin rondom het Huys te Warmont en daarmee 19 -eeuws van oorsprong zijn.
                                                                                                e
Waarneming 24167 betreft de locatie van het Huys te Warmont. Het huis stamt al uit de 15 eeuw,
maar het huidige huis is herbouwd in 1780. Het huis bevindt zich circa 220 m ten noordoosten van het
plangebied
Waarneming 57102, circa 300 m ten noordoosten van het plangebied, betreft een archeologisch
onderzoek dat in het kader van de aanleg van rioleringsbuizen nabij het koetshuis van het Huys te
                                                                                                          12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>                                                                             IDDS Archeologie rapport 1577
                                                                                      Versie 1.1 (definitief)
Warmont heeft plaatsgevonden. Tijdens het onderzoek zijn geen archeologische waarden
aangetroffen; het aangetroffen ophogingsdek vlak beneden het maaiveld is vermoedelijk op zijn
vroegst van laatmiddeleeuwse ouderdom en heeft te maken met de aanleg van het Huys te Warmont.
Ongeveer 460 m ten noordoosten van het plangebied ligt waarneming 22128, een cirkelvormig
                                                           e     e
perceel met daarop een eendenkooi uit vermoedelijk de 17 of 18 eeuw.
Ten westen en ten zuiden van het plangebied hebben zowel op de rivierkomvlakte als op de
strandwal enkele archeologische booronderzoeken plaatsgevonden. Bij een onderzoek ongeveer 75
m ten noordwesten van het plangebied werden geen strandwalafzettingen aangetroffen. Het
plangebied bleek in het veengebied te liggen en was circa 3,0 m opgehoogd (onderzoeksmelding
31324). Een plangebied circa 175 m ten westen van het plangebied lag wel op strandwal maar deze
was vergraven door bollenteelt en woningbouw en daardoor archeologisch gezien van lage waarde
(onderzoeksmelding 31272).
3.2. Historische situatie en mogelijke verstoringen
Op de kaart van het Hoogheemraadschap uit 1615 (bijlage 5) is te zien dat de bebouwing van
Warmond zich concentreerde aan weerszijden van de Dorpsstraat / Burgemeester Ketelaarstraat, net
zoals nu ook nog het geval is. In het plangebied wordt aan de Burgemeester Ketelaarstraat
bebouwing aangegeven. Dwars door het plangebied loopt een watergang. De Burgemeester
Ketelaarstraat houdt ter hoogte van het plangebied op en loopt niet verder door naar het noordoosten.
Een kaart uit een kaartboek van Warmond uit 1669 laat zien dat ter plaatse van de afgebrande
botenloods aan de Burgemeester Ketelaarstraat 7 een gebouw (een boerderij) stond. De boerderij
maakte deel uit van een evenwijdige rij boerderijen vanaf de dorpskern tot aan het Huys te Warmont
(persoonlijke communicatie, dhr. A. van Noort, Historisch Genootschap Warmelda).
                                                             Figuur 5: Het plangebied op een kaart
                                                                        uit een kaartboek van
                                                                        Warmond uit 1669.
                                                                                                          13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>                                                                                    IDDS Archeologie rapport 1577
                                                                                             Versie 1.1 (definitief)
De bebouwing die rechtsboven op de kaart uit 1669 staat aangegeven, bestaat nog. Het gaat om de
monumentale boerderij De Burcht aan de Burgemeester Ketelaarstraat 25. De boerderij is gebouwd
rond 1650 en behoorde bij het landgoed van het Huys te Warmont (www.warmelda.nl). De bebouwing
aan de Ketelaarstraat 17, eveneens aangegeven op de kaart uit 1669, stamt oorspronkelijk uit 1665.
Deze boerderij stond bekend als ’t Fort. De oorspronkelijke boerderij is niet meer aanwezig en de
huidige bebouwing op deze locatie dateert uit 1900-1905 (idem).
De sloten die op de kaart uit 1669 staan aangegeven, komen grotendeels nog overeen met de
                                                                               e
huidige perceelsindeling. Op het minuutplan uit het begin van de 19 eeuw (bijlage 6) wordt het
merendeel van de sloten niet meer als watergang aangegeven maar als perceelsgrens. De
Burgemeester Ketelaarstraat zet zich voort, waarschijnlijk in de vorm van een voetpad of onverharde
weg, en lijkt nog de enige toegang over land tot het Huys te Warmont. Het landgebruik van het
plangebied bestond destijds uit weiland, tuin, boomgaard en huis met erf (Figuur 6). De locaties van
de bebouwing komen nog min of meer overeen met de locaties van de bebouwing op de kaarten uit
1615 en 1669. In beide periodes bevond de bebouwing zich in de hoeken van het perceel nabij de
                                          e
weg, hoewel aan het einde van de 19 eeuw de meest zuidwestelijke bebouwing en de bebouwing op
de percelen die grenzen aan De Burcht verdwenen is.
                                     Pad naar Huys te Warmont
                        boomgaard
                                                          Huis, tuin,
                              Huis + erf
                                                          schuur,
                                                          erf
                                                      Huis, schuur,
                                                      erf
                                                       tuin
                          tuin
                                     weiland
          weiland
                                                                        Figuur   6: Landgebruik op het
                                                                                   minuutplan uit begin 19e
                                                                                   eeuw                  (bron:
                                                                                   www.watwaswaar.nl).
                                                       e
Op de topografische kaart uit het einde van de 19 eeuw (bijlage 7) is te zien dat de bebouwing zich
op dezelfde locaties bevindt als hiervoor. Het grootste deel van het plangebied is aan het einde van
      e
de 19 eeuw in gebruik als weiland. In vergelijking tot de oudere kaarten valt op dat de zuidgrens van
                                             e
het plangebied aan het einde van de 19 eeuw niet meer gelijk is met het water. Op natuurlijke hetzij
kunstmatige wijze is het land aan de zuidzijde uitgebreid. In het zuidelijke deel van het plangebied is
een sloot zichtbaar. Kaarten uit 1914 en 1926 laten een vergelijkbare situatie zien.
De jachthaven bestaat sinds 1905 (www.fortmarina.nl). De eerste kaart waarop de jachthaven
duidelijk zichtbaar is, is de kaart uit 1951 (bijlage 8). Het zuidelijke deel van het plangebied bestaat op
deze kaart grotendeels uit water. In het noorden is het landgebruik weiland. Het gehele deel van het
                                                                                                                 14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>                                                                            IDDS Archeologie rapport 1577
                                                                                     Versie 1.1 (definitief)
plangebied langs de Burgemeester Ketelaarstraat is bebouwd geraakt. In de jaren hierna komt het
plangebied er steeds meer uit te zien zoals het er tegenwoordig uit ziet, zoals op de kaart uit 1965
(bijlage 9) zichtbaar is.
3.3. Huidig landgebruik
Ten tijde van het onderzoek was het plangebied in gebruik als jachthaven. Voor een overzicht van de
inrichting van het plangebied wordt verwezen naar Figuur 2 en bijlage 3. Tussen de straat en de
gebouwen in het plangebied lopen meerdere kabels en leidingen. Milieukundig onderzoek heeft
uitgewezen dat op de locatie meerdere ondergrondse tanks aanwezig zijn (geweest) (bijlage 10). De
loods op het terrein is afgebrand. Uit communicatie met een medewerker van de jachthaven is
gebleken dat naast de afgebrande loods vroeger een watergang gelegen was die gedempt is (bijlage
10). Op basis van vergelijking van de huidige inrichting van het plangebied met de diverse oude
kaarten blijkt dat er meer sloten gedempt zijn.
Onder de bebouwing aan de Ketelaarstraat 25 zijn gierkelders aanwezig. Het is niet bekend wanneer
de gierkelders precies zijn gegraven. Onder de koestal die aan de monumentale woning vastzit
bevinden zich aan beide zijden kelders. Deze lopen buiten onder het erf door, komen samen en lopen
onder de hooiberg door tot de slootkant. Ook over de lengte van de stal ten zuidoosten van de
bebouwing is een mestkelder gegraven. De diepte van de mestkelders is 1,25 m onder de
zuidoostelijke schuur en 2,0 m onder de schuur aan de boerderij (Figuur 7).
                                                                      Figuur   7: De gierkelders
                                                                                (gearceerd) op het
                                                                                perceel            van
                                                                                Ketelaarstraat 25.
                                                                                Met een cirkel is de
                                                                                hooiberg
                                                                                weergegeven.
                                                                                                         15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>                                                                           IDDS Archeologie rapport 1577
                                                                                    Versie 1.1 (definitief)
4. Conclusie en verwachtingsmodel
4.1. Conclusie
Het plangebied is gelegen op een rivierkomvlakte, aan de voet van de oudste strandwal. Voorafgaand
aan het ontstaan van de strandwal was hier een waddenzeeachtige situatie aanwezig. Met de
vorming van de strandwal werd het plangebied afgesloten van de invloed van de zee en kon veen
ontstaan. Vanwege de ligging nabij de Warmonder Leede en de Oude Rijn overstroomde het gebied
in het verleden bij hoge waterstanden, waardoor op het veen zandige en kleiige
overstromingsafzettingen aanwezig zijn. De bovenste zandlagen zijn opgebracht om het terrein beter
begaanbaar en bewoonbaar te maken. Het opgebrachte zandpakket is het dikst langs de
Burgemeester Ketelaarstraat.
Op historische kaarten is te zien dat de oudste bebouwing van Warmond zich bevindt aan
weerszijden van de Dorpsstraat en de Burgemeester Ketelaarstraat. In 1615 was er reeds sprake van
bebouwing binnen het plangebied. Deze bebouwing bevond zich in de noordwestelijke helft van het
                                                       e
plangebied. De rest van het plangebied was tot de 20 eeuw in gebruik als weiland en tuin. In het
                 e
begin van de 20 eeuw is men begonnen met de aanleg van de jachthaven waarbij de zuidoostelijke
helft van het plangebied is weg gegraven.
Op de landelijke en provinciale verwachtingskaarten heeft het plangebied een middelhoge
archeologische waardering en op de gemeentelijke verwachtingskaart een deels lage, deels
onbekende archeologische waardering. Het water in het plangebied is op geen van de kaarten
gewaardeerd. Archeologische onderzoeken in de omgeving hebben alleen archeologische resten
aangetoond op die locaties waar historisch bebouwing bekend was, zoals bij het Huys te Warmont en
het Ursulaklooster.
4.2. Verwachtingsmodel
Op basis van de resultaten van het bureauonderzoek wordt verwacht dat het plangebied in een
rivierkomvlakte met veen ligt, waaronder wadafzettingen aanwezig zijn. De wadachtige vlakte is naar
verwachting voor 4.000 voor Chr. gevormd en tussen 4.000 en 3.850 voor Chr. afgesneden van de
invloed van de zee, waardoor in het plangebied archeologische resten kunnen voorkomen die dateren
vanaf het Neolithicum. Eventuele archeologische resten uit het Neolithicum en de Bronstijd zullen
waarschijnlijk in of vlak boven de top van de wadafzettingen aangetroffen worden. Archeologische
resten uit de IJzertijd en Romeinse tijd zullen zich in de top van eventuele kleiige
overstromingsafzettingen bevinden. Voor al deze periodes geldt een lage archeologische verwachting
aangezien het plangebied een relatief ongunstige ligging zal hebben gehad ten opzichte van de
naastgelegen hoge en droge strandwal.
Het archeologisch vondstmateriaal uit de Middeleeuwen en de Nieuwe tijd zal zich vermoedelijk
binnen één meter ten opzichte van het maaiveld bevinden en wordt verwacht nabij de Burgemeester
                                           e      e
Ketelaarstraat waar op de kaarten uit de 17 en 19 eeuw reeds bebouwing staat aangegeven. Hier is
ook de zandige ophooglaag het dikste. Aangezien op de oudste kaarten al bebouwing voorkomt in het
plangebied en het dorp Warmond reeds stamt uit de Late Middeleeuwen, geldt voor resten uit deze
periodes binnen het plangebied een hoge archeologische verwachting. Eventuele resten zullen naar
verwachting bestaan uit resten van bebouwing zoals funderingen en vloeren.
In de delen van het plangebied die zijn afgegraven ten behoeve van de jachthaven en die nu onder
water liggen, worden geen archeologische resten meer verwacht. Ook ter plaatse van de bij nummer
25 aangelegde mestkelders en de in bijlage 10 aangegeven ondergrondse tanks worden geen
archeologische resten meer verwacht.
                                                                                                        16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>                                                                              IDDS Archeologie rapport 1577
                                                                                       Versie 1.1 (definitief)
5. Aanbevelingen
Aan de hand van het bureauonderzoek is geconstateerd dat er in de noordwestelijke helft van het
plangebied met name langs de Burgemeester Ketelaarstraat archeologische resten uit de Late
Middeleeuwen en Nieuwe tijd kunnen worden aangetroffen. Er wordt geadviseerd om in deze helft
van het plangebied vervolgonderzoek uit te laten voeren (zie bijlage 3). Dit vervolgonderzoek kan
bestaan uit een archeologische begeleiding van de sloop van de huidige bebouwing, gevolgd door
een proefsleuvenonderzoek ter plaatse van de geplande bebouwing.
In de zuidoostelijke helft van het plangebied en in die delen van het plangebied die ontgraven zijn en
nu onder water staan, worden geen archeologische resten meer verwacht. Deze delen kunnen wat
archeologie betreft worden vrijgegeven.
NB. Bovenstaand advies dient gecontroleerd en beoordeeld te worden door de bevoegde overheid, in
dit geval de gemeente Teylingen. Deze zal vervolgens een besluit nemen inzake de te volgen
procedure. IDDS Archeologie wil meegeven dat voordat dit besluit genomen is, er niet begonnen kan
worden met bodemverstorende activiteiten of activiteiten die voorbereiden op bodemverstoringen.
5.1. Betrouwbaarheid
Het uitgevoerde onderzoek is op zorgvuldige wijze verricht volgens de algemeen gebruikelijke
inzichten en methoden. Het archeologisch onderzoek is erop gericht om de kans op het onverwacht
aantreffen dan wel het ongezien vernietigen van archeologische waarden bij bouwwerkzaamheden in
het plangebied te verkleinen. Aangezien het onderzoek is uitgevoerd door middel van een
bureaustudie kan echter, op basis van de onderzoeksresultaten, de aan- of afwezigheid van
eventuele archeologische waarden niet gegarandeerd worden.
                                                                                                           17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>                                                                          IDDS Archeologie rapport 1577
                                                                                   Versie 1.1 (definitief)
Geraadpleegde bronnen
ANWB, 2005: ANWB Topografische Atlas Zuid-Holland 1:25000, Den Haag.
                         3
Berendsen, H.J.A., 2005 (1997): Landschappelijk Nederland. De fysisch-geografische regio’s, Assen.
Centraal College van Deskundigen, 2006: Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie, versie 3.1,
Gouda.
DLO-Staring Centrum / Rijks Geologische Dienst, 1994: Geomorfologische kaart van Nederland,
1:50.000, blad 30 ’s-Gravenhage, Wageningen / Haarlem.
Mulder, E.F.J. de/ M.C. Geluk/ I.L. Ritsema/ W.E. Westerhoff/ T.E. Wong, 2003: De ondergrond van
Nederland, Groningen/Houten.
Pruissers, A.P./W. de Gans, 1988: De bodem van Leidschendam, in Daams, F.H.C.M./J.D. de Kort
(red.): Over, door en om de Leytsche Dam, Leidschendam.
Rijksdienst voor het Oudheidkundig Bodemonderzoek, 2002: Archeologiebalans 2002, Amersfoort.
Stichting voor Bodemkartering, 1982: Bodemkaart van Nederland, 1:50.000, blad 30 ‘s-Gravenhage,
Wageningen.
Valk, L. van der, 1996: Coastal barrier deposits in the central Dutch coastal plain, Haarlem
(Mededelingen van de Rijks Geologische Dienst 57).
Websites
ahn.geodan.nl
watwaswaar.nl
www.atlasleefomgeving.nl
www.bodemloket.nl
www.edugis.nl
www.fortmarina.nl
                                                                                                       18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>                                                                             IDDS Archeologie rapport 1577
                                                                                      Versie 1.1 (definitief)
Lijst van afkortingen en begrippen
Afkortingen
Archis        Archeologisch Informatie Systeem
AMK           Archeologische Monumenten Kaart
CHS           Cultuurhistorische Hoofdstructuur
GPS           Global Positioning System
IKAW          Indicatieve Kaart van Archeologische Waarden
KNA           Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie
mv            maaiveld (het landoppervlak)
NAP           Normaal Amsterdams Peil
RCE           Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed
Verklarende woordenlijst
antropogeen            door menselijke activiteit veroorzaakt of gemaakt
artefact               door de mens vervaardigd voorwerp
Edelmanboor            een handboor voor bodemonderzoek
eerdgrond              grond met een humushoudende minerale bovengrond van meer dan 50 cm,
                       ontstaan door invloed van de mens, vaak gaat het om een esdek
esdek                  dikke humeuze laag ontstaan door eeuwenlange bemesting; beschermt de
                       oorspronkelijke bodem tegen ploegen en andere verstoringen
kwelder                zie schor
Hollandveen            Holocene formatie, ontstaan tussen 3500 en 1500 voor Chr.
horizont               kenmerkende laag binnen de bodemvorming
humeus                 organische stoffen bevattend; bestaande uit resten van planten en dieren in
                       de bodem
leem                   samenstelling van meer dan 50% silt, minder dan 50% zand en minder dan
                       25% klei
podzol                 goed ontwikkelde bodem in gebieden met veel neerslag
schor                  zandgrond in een getijdenwater; staat alleen onder water bij zeer hoog tij,
                       begroeid; kwelder
silt                   zeer fijn sediment met grootte 0,002-0,063 mm
slak                   steenachtig afval van metaal- of aardewerkproductie
slik                   zandgrond in een getijdenwater; staat onder water bij vloed en valt droog bij
                       eb, onbegroeid; wad
strandvlakte           groot vlak zandig gebied tussen twee strandwallen
strandwal              langs de kust gevormde langgerekte zandrug die uitsteekt boven het
                       gemiddelde hoogwaterniveau; geeft in Nederland de oude ligging van de
                       kustlijn weer
vaaggrond              grond zonder duidelijke tekenen van bodemvorming
zavel                  grondsoort die tussen 8 en 25% klei (deeltjes kleiner dan 0,002 mm) bevat
                                                                                                          19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>         Bijlage 1: Topografische kaart
469000
                                                                              º
467000
                                                                         0    500 m
          93000                                     95000
                                          Projectnummer: 22500710
                                          Projectnaam: Warmond, Fort Marina
                                          Legenda
                                                            Plangebied
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>                 Bijlage 2: Archis-informatie
469000
           ! 16880
                                                                                                                 23654
                                                                                                                                                            4052   ! 24012
                                                                                                                                                                              º
                                                                                              !24030
                                                                                              !24090
                                                                                                                   ! 24167
                                                                                                                ! 57102                      !22128
                            8831  ! 24136
                              !! 1179 !!7910                                          31324
                              57030      7909                                             (410221
                                    ! 24164
                              30337
                  8858            15913
                  ( 409560
           9127   ! 56089
            6760 55838
                                                                         31272
                    ! 24089
468000                               18163
         19975
                                                           8237
             28896 23331                     6973
                    407889
                    (                                             3367
                                                    8983
                             24140
                        !32358
                                                                                                                                  0                                           500 m
                                             94500                                             95000                                   95500
                                                                                 Projectnummer: 22500710
                                                                                 Projectnaam: Warmond, Fort Marina
                                                                                 Legenda
                                                                                  (      vondstmeldingen                                          IKAW
                                                                                  !      waarnemingen                                                    lage trefkans (water)
                                                                                         Plangebied                                                      middelhoge trefkans (water)
                                                                                         onderzoeksmeldingen                                             hoge trefkans (water)
                                                                                 monumenten                                                              lage trefkans
                                                                                 Archeologische waarde                                                   water
                                                                                         Terrein van archeologische betekenis                            middelhoge trefkans
                                                                                         Terrein van archeologische waarde                               ongekarteerd
                                                                                         Terrein van hoge archeologische waarde                          hoge trefkans
                                                                                         Terrein van zeer hoge archeologische waarde                     zeer lage trefkans
                                                                                         Terrein van zeer hoge archeologische waarde, beschermd
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>         Bijlage 3: Locatiekaart
468400
                                      19
                                           21
                                                23
                                                                         25
                                                                                  2m
                                                                    diepte kelder 2m
                                                                                       17
                                                                                         m
                                                                                        ,5
                                                                                          1,
                                                                                            25
                                                                                               m
                                                                              diepte kelder 1,25m
                                                                                                                        º
468350
                                 17
                                                                                            19a
468300
                                      7
468250
468200
                                                                                                            0           50 m
              94950                        95000                     95050                          95100       95150
   Projectnummer: 37470313
   Projectnaam: Fort Marina, Warmond
   Legenda
              onderdeel van het plangebied in 2010, geen onderdeel meer in 2013
              Plangebied
              Vervolgonderzoek
              Geen vervolgonderzoek
              Gierkelders
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>Bijlage 4: Periodentabel</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>         Bijlage 5: Historische kaart van Balthasar/van Berckenrode 1615
                                                                                 º
469000
468000
                                                                    0           500 m
              94000                     95000                           96000
                                        Projectnummer: 22500710
                                        Projectnaam: Warmond, Fort Marina
                                        Legenda
                                                       Plangebied
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>         Bijlage 6: Kadasterkaart Minuutplan 1811-1832
                                                                            º
468500
468000
                                                                      0     100 m
                   94750              95000                  95250
                                        Projectnummer: 22500710
                                        Projectnaam: Warmond, Fort Marina
                                        Legenda
                                                       Plangebied
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>         Bijlage 7: Topografische Militairekaart 1898
469000
                                                                              º
468000
                                                                       0     200 m
                   94500                95000                  95500
                                         Projectnummer: 22500710
                                         Projectnaam: Warmond, Fort Marina
                                         Legenda
                                                        Plangebied
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>         Bijlage 8: Topografische kaart 1951
469000
                                                                             º
468000
                                                                      0     200 m
                   94500               95000                  95500
                                        Projectnummer: 22500710
                                        Projectnaam: Warmond, Fort Marina
                                        Legenda
                                                       Plangebied
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>         Bijlage 9: Topografische kaart 1965
469000
                                                                             º
468000
                                                                      0     200 m
                   94500               95000                  95500
                                        Projectnummer: 22500710
                                        Projectnaam: Warmond, Fort Marina
                                        Legenda
                                                       Plangebied
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>Bijlage 10: Huidige inrichting van het plangebied</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>BIJLAGE 1.2

KC boring met peilbuis

bebouwing
== mmm begrenzing onderzoekslocatie
D4571 kadastrale nummers

7-25 huisnummer
x
(< fotolocatie

oppervlaktewater

a
GP) vulpunt

I ondergrondse HBO (2000 liter)

ondergrondse benzine-tank
II (4000 liter)

lll ondergrondse benzine-tank
(1800 liter)

ondergrondse HBO-tank
(6000 liter)

IV ondergrondse dieseltank

DJ afleverzuil

REV. [parum NAAM OMSCHRIJVING

0 zor HNA SITUATIETEKENING

1 (408.10 HNA SITUATIETEKENING

$

| SCHAAL:
== 1:1000
IZDEDES 5%,

milieutechniek op maat FORMAAT:

'S-GRAVENDIJKSEWEG 37, POSTBUS 126, 2200 AC NOORDWIJK (ZH) A
TEL: 071-4028588, FAX: 071-4035524, EMAIL: INFO@IDDS.NL 3

OMSCHRIJVING
BURG. KETELAARSTRAAT (ONG.) TE WARMOND

154000 PROJEGT NR.
1007C207/DB1

</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>