<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>                                                                     RAPPORTAGE
                                                                     AANVULLEND
                                                                     ECOLOGISCH
                                                                     ONDERZOEK FORT
                                                                     MARINA TE WARMOND
              Datum                            : 22 november 2013
              Kenmerk                          : 1303F212/DBI/rap2
              Vrijgave                         : C. Brouwer bba
                                                 (projectleider)
                                               : ………………….
              Opdrachtgever                    : Gemeente Teylingen
                                               : De heer R. Rietveld
                                               : Postbus 149
                                               : 2215 ZJ Voorhout
© IDDS bv. Alle rechten voorbehouden.
Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd,
opgeslagen in een geautomatiseerd bestand en/of openbaar
gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm,
elektronisch of anderszins zonder voorafgaande,
schriftelijke toestemming van de uitgever.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Inleiding
Hierbij ontvangt u de rapportage de bevindingen van het door ons uitgevoerde aanvullende
onderzoek in het kader van de Flora- en faunawet. Het onderzoek is nodig ten behoeve van de
herinrichting van het plangebied. Om een juridisch kader te bieden voor de voorgenomen
ontwikkeling, is door Bureau RBOI - Rotterdam een nieuw bestemmingsplan voor het
betreffende gebied opgesteld. Hierin is ook het stedenbouwkundige plan opgenomen (concept
voorontwerp bestemmingsplan Fort Marina Warmond d.d. 4 maart 2013). In dit voorontwerp is
door Bureau RBOI - Rotterdam onder andere een bureauonderzoek uitgevoerd in het kader van
de Flora- en faunawet. Uit de bevindingen van dit bureauonderzoek bleek dat aanvullend
onderzoek benodigd is voor de soorten/soortgroepen kleine modderkruiper, vleermuizen en
vogels met een vaste nestplaats. In navolging hierop is een aanvullend onderzoek uitgevoerd
om het voorkomen van de genoemde soortgroepen gedetailleerder in kaart te brengen.
In deze rapportage wordt eerst een korte omschrijving van het plangebied en de voorgenomen
werkzaamheden gegeven, gevolgd door de resultaten van het door RBOI - Rotterdam
uitgevoerde bureauonderzoek. Vervolgens is ingegaan op de werkwijze en de resultaten van
het aanvullend onderzoek. Aansluitend is geconcludeerd op welke wijze omgegaan moet
worden met de voorkomende beschermde soorten.
Beschrijving plangebied en voorgenomen ontwikkeling
Het plangebied bevindt zich aan de rand van de kern Warmond en bestaat uit bebouwing
(woonhuizen, kantoor, winkel/showroom, loods en magazijn) met bijbehorende verharding en
infrastructuur en jachthavens. De jachthavens zijn gelegen aan de wateren Warmonder Leede
en de Hoflee. De westzijde van het plangebied wordt begrensd door de Burgemeester
Ketelaarstraat. Ten oosten van het plangebied bevindt zich een open landschap, bestaande uit
polders (onder andere Zwanburgerpolder) en oppervlaktewateren (onder andere
Kagerplassen). Ten zuiden van het plangebied bevindt zich een klein parkgebied ‘Groot
Leerust’ en ten noorden een groot parkgebied ‘Huys te Warmond’.
Afbeelding 1: Ligging plangebied (rood omkaderd).
Fort Marina te Warmond: 1303F212/DBI/rap2                                               2/14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Resultaten bureauonderzoek RBOI - Rotterdam
Hieronder volgt in hoofdlijnen de bevindingen van het uitgevoerde bureauonderzoek.
         Gebiedsbescherming: Het plangebied vormt geen onderdeel van een natuur- of
          groengebied met een beschermde status door de natuurbeschermingswet. Daarnaast
          maakt het plangebied geen deel uit van de Provinciale Ecologische Hoofdstructuur
          (PEHS). Het gebied direct ten oosten van het plangebied valt wel binnen de begrenzing
          van de PEHS en heeft de status ‘overige nieuwe natuur’;
         Planten: Op basis van de bekende verspreidingsgegevens en de aanwezige biotopen,
          kan worden gesteld dat beschermde soorten niet voorkomen;
         Vogels: De bebouwing kan mogelijk geschikt zijn voor de soorten huismus, kauw en
          spreeuw. In de opgaande beplanting kunnen algemene soorten voorkomen als
          koolmees, pimpelmees, ekster en zwarte kraai;
         Zoogdieren: Het plangebied vormt mogelijk geschikt leefgebied voor vleermuizen als
          de gewone dwergvleermuis en laatvlieger. Buiten vleermuizen komen alleen algemeen
          voorkomende soorten voor als mol, egel en veldmuis;
         Amfibieën: Op basis van de voorkomende biotopen en de verspreidingsgegevens zijn
          strikter beschermde soorten niet te verwachten. Het plangebied vormt mogelijk wel
          geschikt leefgebied voor algemeen voorkomende soorten als kleine watersalamander
          en gewone pad;
         Vissen: Ook voor de meeste soorten vissen is het plangebied ongeschikt leefgebied.
          Alleen de kleine modderkruiper kan mogelijk voorkomen;
         Overige soortgroepen: Het plangebied is ongeschikt voor beschermde reptielen en
          insecten.
Werkwijze
Vleermuizen
Tijdens het uitvoeren van vleermuisonderzoeken wordt gewerkt volgens het landelijk
vastgestelde vleermuisprotocol (opgesteld door Gegevensautoriteit Natuur, Zoogdiervereniging
en Netwerk Groene Bureaus, 2013). Hiervoor is het nodig om per verblijftype één of meerdere
nachtbezoeken uit te voeren.
Gedurende de nachtbezoeken wordt gewerkt met een bat-detector om eventueel aanwezige
vleermuizen waar te nemen. Van lastig te determineren soorten worden met behulp van een
time-expansion detector/recorder geluidsopnamen gemaakt, zodat de determinatie van deze
soorten later alsnog sluitend kan worden gemaakt door het analyseren van sonogrammen.
Tijdens het eerste veldbezoek (17 juni 2013) werd door de terreinbeheerder medegedeeld dat
niet alle bebouwing in het plangebied wordt gesloopt. De woonhuizen aan de Burgemeester
Ketelaarstraat met de nummers 17, 19, 21, 23 en 25 blijven behouden. Het woonhuis met
nummer 19a wordt wel gesloopt, evenals de aanwezige loods, magazijn, winkel/showroom en
het kantoor (persoonlijke mededeling Ko Visch, beheerder terrein). Vanwege onze aanpak en
onze correspondentie hebben we in overleg besloten dat het zwaartepunt van het
vleermuisonderzoek zich richt op de bebouwing welke daadwerkelijk wordt gesloopt. Dit
betekent overigens niet dat aan de te behouden woonhuizen geen aandacht is besteed
gedurende de veldbezoeken.
Alle veldbezoeken zijn uitgevoerd onder gunstige weersomstandigheden, oftewel op momenten
dat geen sprake was van veel neerslag en sterke wind. Alleen tijdens het veldbezoek dat is
uitgevoerd op 22 september 2013 was sprake van zeer lichte neerslag (motregen). Deze
neerslag was overigens tegen de verwachting van de voorspellingen in en bleek pas bij
aankomst. Tijdens het begin van de schemering hield deze neerslag op en werden alsnog
diverse vleermuizen waargenomen.
Fort Marina te Warmond: 1303F212/DBI/rap2                                                 3/14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Vogels
Aanvullend op de veldbezoeken in de kraamperiode van vleermuizen is het voorkomen van de
huismus en andere in gebouw broedende soorten vogels onderzocht. Hierbij is gelet op
territorium- en nest-indicerend gedrag van deze soorten. Daarbij kan gedacht worden aan
zingende vogels, transport van voedsel of nestmateriaal, alarmerende vogels en daadwerkelijke
nestvondsten. Om een beter beeld te verkrijgen van het voorkomen is ook de directe omgeving
van het plangebied globaal onderzocht.
Vissen
Voor het voorkomen van de soortgroep vissen is gebruik gemaakt van twee methoden.
Enerzijds zijn de aanwezige oppervlaktewateren bemonsterd met behulp van een schepnet.
Vanwege de diepte en breedte van het oppervlaktewater in de jachthaven is deze voor een
groot deel niet voldoende te bemonsteren met behulp van deze methode. Om deze reden is
ook in de directe omgeving van het plangebied geschept, namelijk in de watergang direct ten
noorden van het plangebied, welke uitmondt in de Hoflee. Vanwege de ligging en aansluiting
van dit water op het plangebied, mag worden aangenomen dat het voorkomende
soortenspectrum vergelijkbaar is met die van de jachthaven, of dat deze soorten in elk geval
tijdelijk aanwezig kunnen zijn in de jachthaven op zoek naar nieuw geschikt leefgebied.
Anderzijds zijn tijdens alle nachtbezoeken de oppervlaktewateren bekeken met behulp van een
sterke lamp. Door de aanwezige waterkwaliteit van de oppervlaktewateren, konden de ondiepe
gedeelten tot op de bodem worden bekeken door het schijnen met een sterke zaklamp. Ook
hiervoor geldt dat deze methode zich niet leent voor de gehele jachthaven.
Resultaten aanvullend onderzoek
Onderstaand worden per veldbezoek de resultaten beschreven.
 DATUM                  MOMENT                    SOORTGROEP
 17 juni 2013           Namiddag/avond            Vogels, vleermuizen en vissen
 15 juli 2013           03.40-06.30 uur           Vogels, vleermuizen en vissen
 27 augustus 2013       20.15-22.00 uur           Vleermuizen en vissen
 27/28 augustus 2013 23.45-00.15 uur              Vleermuizen middernachtzwermen
 22 september 2013      19.30-21.15 uur           Vleermuizen en vissen
Overzicht data uitgevoerde veldbezoeken.
Fort Marina te Warmond: 1303F212/DBI/rap2                                                4/14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Waarnemingen 17 juni 2013
      Gedurende het begin van de avond zijn diverse vogelsoorten waargenomen in het
          plangebied. In het schuurtje aan de noordzijde van de woning met nummer 25 zijn twee
          nesten van de boerenzwaluw gevonden. Aan één van de muren van dit schuurtje
          bevindt zich een mezennestkast, die mogelijk in gebruik is;
      In de schuur ten oosten van het woonhuis met nummer 25, bevindt zich een grote open
          zolderruimte. Aan de zuidzijde bevindt zich een groot luik, dat permanent (in elk geval
          tijdens alle uitgevoerde veldbezoeken) open staat. Binnen deze zolderruimte zijn vier
          nesten gevonden van de boerenzwaluw en één nest van de winterkoning. Aan één
          zijde werd aan de buitenkant uitstekend nestmateriaal waargenomen, mogelijk van de
          huismus. Er waren echter geen individuen van deze soort aanwezig. Sporen
          (braakballen en uitwerpselen) van de kerkuil zijn niet gevonden;
      Nabij de jachthaven bevindt zich een groot gebouw dat functioneert als
          magazijn/werkplaats. Met name aan de oostzijde zijn nesten aangetroffen van de
          huiszwaluw. In totaal gaat het om 15 nesten. De dieren maken gebruik van de
          jachthaven (oppervlaktewater) om te foerageren. In dit gebouw is eveneens uitstekend
          nestmateriaal aangetroffen, ditmaal van de kauw;
      In de loods, gelegen achter het kantoorpand, is één nest aangetroffen van de
          boerenzwaluw. Het nest was op het moment van het veldbezoek niet in gebruik;
      In de overige bebouwing zijn geen indicaties waargenomen van de aanwezigheid van
          broedvogels. Direct ten westen van het plangebied is ter hoogte van de woning aan de
          Burgemeester Ketelaarstraat 41 een zingende spreeuw waargenomen. Ter hoogte van
          de woningen met nummer 41 en 42 en de Bernhardstraat zijn in totaal drie zangposten
          van de huismus waargenomen. Gezien de activiteit van de vogels hier, is het voor de
          hand liggend dat in deze woningen broedgevallen aanwezig zijn;
      In de voortuin en langs de oprit van de Burgemeester Ketelaarstraat 23 zijn meerdere
          exemplaren van het klein glaskruid aangetroffen (zie afbeelding 2). Deze soort is ook
          direct nabij het plangebied waargenomen in een perk op de kruising van de Beatrixlaan
          en de Burgemeester Ketelaarstraat;
      Gedurende de schemering zijn geen uitvliegende vleermuizen waargenomen ter
          plaatse van het plangebied. Tijdens de schemering werd regelmatig een overvliegende
          rosse vleermuis waargenomen in zuid of zuidoostelijke richting. In totaal betrof het
          minimaal 9 dieren/waarnemingen;
      Later op de avond werden verspreid door het plangebied circa 4 foeragerende gewone
          dwergvleermuizen waargenomen. Nadat de schemering voorbij was, werd een
          foeragerende watervleermuis waargenomen boven de Hoflee;
      Vanuit het plangebied werd aan de noordzijde een jagende bosuil waargenomen. Het
          dier gebruikte een van de masten van de aanwezige boten als uitkijkpost;
      In de watergang ten noorden van het plangebied zijn ter hoogte van de entree naar het
          park Huys te Warmond met behulp van een zaklamp enkele baarzen en een
          rivierdonderpad (adult exemplaar) waargenomen. In de haven zelf zijn op een enkele
          baars na weinig vissen aangetroffen. Ter hoogte van deze locatie werd zeer kort ook
          een overvliegende laatvlieger waargenomen.
Fort Marina te Warmond: 1303F212/DBI/rap2                                                    5/14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Fort Marina te Warmond: 1303F212/DBI/rap2 6/14</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>Afbeelding 2: Klein glaskruid en locatie groeiplaatsen
Waarnemingen 15 juli 2013
      Nabij de haven is boven de Hoflee kort een overvliegende vleermuis van het geslacht
          Myotis waargenomen (vermoedelijk watervleermuis);
      De gewone dwergvleermuis werd regelmatig kort foeragerend waargenomen in het
          plangebied, zowel nabij de gebouwen als aan het begin van de haven boven het water.
          Tot laat in de ochtend (05.00 uur) bleef één exemplaar van de gewone dwergvleermuis
          foerageren op de kruising Beatrixlaan/ Burgemeester Ketelaarstraat. Na een korte
          check in het plangebied zelf, was het exemplaar verdwenen bij terugkomst. Zeer
          waarschijnlijk heeft dit exemplaar een verblijfplaats in de wijk aangrenzend aan het
          plangebied;
      Regelmatig werd een hoog overvliegende rosse vleermuis waargenomen over het
          plangebied (circa 5 keer);
      Nadat de activiteiten van de gebouw bewonende soorten voorbij waren, werd nog een
          kort bezoek gebracht in het aangrenzende gedeelte van het park Huys te Warmond. De
          indruk was dat de waargenomen exemplaren van de rosse vleermuis boven het
          plangebied afkomstig waren van dit gebied. Tijdens het bezoek aan het parkgebied
          kwam de waarnemer per toeval vleermuisonderzoekers tegen die gelijktijdig een
          inventarisatie uitvoerden. Medegedeeld werd dat de rosse vleermuis verspreid over het
          gehele parkgebied zeer algemeen voorkomt en dat zich hier meerdere koloniebomen
          bevinden. De dichtstbijzijnde kolonieboom ten opzichte van het plangebied bevindt zich
          hemelsbreed op een afstand van circa 100 meter. Tijdens het posten vlogen hier
          minimaal 16 rosse vleermuizen de kolonieboom in via een boomholte. Daarnaast
          werden op dat moment nog diverse hoog overvliegende exemplaren waargenomen, die
          hun verblijfplaats elders in het parkgebied hadden;
      Na uitvoering van het vleermuisonderzoek is het plangebied nog onderzocht op de
          aanwezigheid van broedvogels. Soorten als huismus en gierzwaluw werden echter niet
          waargenomen;
Fort Marina te Warmond: 1303F212/DBI/rap2                                                   7/14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>         Eveneens werden de aanwezige oppervlaktewateren bemonsterd met behulp van een
          schepnet. Hierbij werden kleine modderkruiper, rivierdonderpad, pos, blankvoorn en
          baars gevangen. De kleine modderkruiper werd zowel in het plangebied (jachthaven)
          als in de directe omgeving waargenomen. Van de rivierdonderpad werd één larve
          gevangen tussen de begroeiing ter hoogte van de oprit (voor boten) aan de achterzijde
          van de werkplaats (zie afbeelding 3).
Afbeelding 3: Locatie waar de larve van de rivierdonderpad is gevangen, evenals enkele kleine modderkruipers.
Waarnemingen 27 augustus 2013
      Rond 21.00 uur werd één overvliegende rosse vleermuis waargenomen over het
          plangebied. Het betrof enkel een auditieve waarneming, waardoor de vliegrichting
          onbekend is;
      Tussen 21.10 uur en 21.20 uur werden twee langdurig foeragerende gewone
          dwergvleermuizen waargenomen tussen de beplanting rondom de woning van de
          Burgemeester Ketelaarstraat 25 en de aanwezige schuur ten oosten van deze woning;
      Om 21.25 uur werd boven de watergang Hoflee een voorbij vliegende watervleermuis
          waargenomen. Het dier vloog in noordelijke richting;
      Tussen 21.30 en 22.00 uur werd incidenteel een overvliegende of kort foeragerende
          gewone dwergvleermuis waargenomen verspreid over het gehele plangebied;
      In het aangrenzende gedeelte van het parkgebied Huys te Warmond werden tussen de
          aanwezige bomenlanen enkele (2-4) foeragerende ruige dwergvleermuizen
          waargenomen rond 22.00 uur;
      Tijdens het schijnen in het water met een zaklamp zijn verspreid over het plangebied
          diverse baarzen waargenomen.
Fort Marina te Warmond: 1303F212/DBI/rap2                                                                   8/14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>Waarnemingen 27/28 augustus 2013 (rond middernacht)
      Rond middernacht is het plangebied nogmaals bezocht. Verspreid over het plangebied
          werden enkele foeragerende gewone dwergvleermuizen waargenomen, één rondom de
          woning met nummer 25 en één rondom de woning met nummer 19a en boven de
          jachthaven;
      Het aangrenzende gedeelte van het parkgebied Huys te Warmond is eveneens kort
          bezocht. Hier werden minimaal 3 zangposten waargenomen van zeer fanatiek
          baltsende ruige dwergvleermuizen. De dieren baltsen hier vanuit hun verblijfslocatie
          (bijvoorbeeld een boomholte);
      Ter hoogte van de kruising van de Beatrixlaan en de Burgemeester Ketelaarstraat,
          direct ten noorden van het plangebied, werd om 00.10 uur een baltsende gewone
          dwergvleermuis waargenomen.
Waarnemingen 22 september 2013
      Tijdens het veldbezoek van 27 augustus, werd de waarnemer door lokale bewoners
          erop geattendeerd dat in de zolder van de schuur ten oosten van woning met nummer
          25 vleermuizen in en uit zouden vliegen. Voor een verblijfplaats is deze zolder te open
          (tochtvorming), maar het is goed mogelijk dat de dieren gebruik maken van de
          zolderruimte om te foerageren. Om deze reden is tijdens de schemering gepost bij deze
          schuur;
      Uitvliegende vleermuizen zijn niet waargenomen. Wel werd waargenomen dat tussen
          20.00 en 20.20 uur 11 gewone dwergvleermuizen en 1-2 ruige dwergvleermuizen,
          komend vanuit westelijke richting (mogelijk het ernaast gelegen woonblok) de
          bomenrij/beplanting volgden in oostelijke richting. Een groot deel vloog strak door.
          Enkele dieren bleven kort aanwezig om te foerageren en vlogen hierbij ook vlak langs
          het open luik (geen zwermgedrag). Vervolgens vervolgden ook deze dieren hun weg in
          oostelijke richting. Eén van de ruige dwergvleermuizen bracht eenmaal de sociale roep
          ten gehore. Ook dit dier verbleef slechts enkele minuten en vloog vervolgens door;
      Rond 20.20 uur werd een overvliegende rosse vleermuis gehoord ten noorden van het
          plangebied;
      Vanaf 20.30 uur werd gepost vanaf de aanlegsteigers in de jachthaven. Hier werden
          met regelmaat voorbijvliegende watervleermuizen waargenomen. De dieren kwamen uit
          noordelijke richting, zeer waarschijnlijk vanuit het parkgebied Huys te Warmond, en
          vlogen via de Hoflee in zuidelijke richting. Hierbij werden minimaal 10 over het water
          vliegende exemplaren waargenomen. Rond 20.40 uur nam het aantal voorbij vliegende
          dieren af. Vermoedelijk is het totaal aantal voorbijgevlogen dieren hoger, aangezien
          hier werd gepost vanaf 20.30 uur en de dieren al onderweg waren naar hun
          foerageergebied;
      Boven de jachthaven werd rond 20.40 uur een foeragerende ruige dwergvleermuis
          waargenomen;
      Rond 21.00 uur werden twee langdurig foeragerende gewone dwergvleermuizen
          waargenomen nabij de beplanting tussen de woningen met nummer 23 en 25;
      In het aangrenzende gedeelte van het parkgebied Huys te Warmond werden geen
          vleermuizen waargenomen;
      Tijdens het schijnen met een zaklamp werd wederom een groot aantal baarzen
          opgemerkt.
Fort Marina te Warmond: 1303F212/DBI/rap2                                                    9/14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>Toetsing aan natuurwetgeving en voorzorgsmaatregelen
Tijdens het aanvullende onderzoek zijn meerdere beschermde soorten waargenomen.
Onderstaand wordt per soort behandeld wat de functionaliteit van het plangebied is en in
hoeverre conflicten met de Flora- en faunawet optreden.
Vleermuizen: Alle vleermuizen zijn streng beschermd in het kader van de Flora- en faunawet.
Rosse vleermuis
Het plangebied heeft geen betekenis voor de rosse vleermuis. Verblijfplaatsen van deze soort
bevinden zich met name in het parkgebied Huys te Warmond (pers. mededeling lokale
vleermuisonderzoekers en gegevens Waarneming.nl). De dichtstbijzijnde kolonieboom bevindt
zich op een afstand van circa 100 meter hemelsbreed. De overvliegende dieren vliegen veelal
op grotere hoogte langs of over het plangebied. De gunstige staat van instandhouding van de
rosse vleermuis zal niet worden aangetast ten gevolge van de voorgenomen ontwikkeling.
Laatvlieger
Het plangebied heeft geen betekenis voor de laatvlieger. Deze soort is eenmalig in de directe
omgeving waargenomen. De gunstige staat van instandhouding van deze soort wordt daarom
niet aangetast ten gevolge van de voorgenomen ontwikkeling.
Gewone dwergvleermuis
Het plangebied heeft voor de gewone dwergvleermuis een bescheiden betekenis als
foerageergebied (2-5 exemplaren) en als onderdeel van een vliegroute (maximaal
waargenomen aantal betreft 11 overvliegende exemplaren). Indicerende waarnemingen voor
verblijfplaatsen (in- of uitvliegende dieren, zwermgedrag) zijn niet waargenomen. Daarnaast zijn
geen baltsende dieren waargenomen ter hoogte van het plangebied, maar wel in lage
dichtheden in de directe omgeving ervan. Mits rekening wordt gehouden met nachtelijke
verlichting (beperkt gebruiken of vleermuisvriendelijk inzetten) wordt de gunstige staat van
instandhouding van de gewone dwergvleermuis niet aangetast ten gevolge van de
voorgenomen ontwikkeling.
Ruige dwergvleermuis
De ruige dwergvleermuis is een soort waarvan het verspreidingsgebied zich concentreert ten
noorden en oosten van Nederland. Gedurende het najaar arriveren hier trekkers vanuit deze
contreien om hier de paren. Het is dan ook niet verwonderlijk dat deze soort alleen gedurende
de paarperiode is waargenomen. Verblijfplaatsen bevinden zich met zekerheid in het
parkgebied Huys te Warmond. Het plangebied vormt in beperkte mate onderdeel als
foerageergebied en als vliegroute (enkele individuen). Ten gevolge van de voorgenomen
ontwikkeling zal de gunstige staat van instandhouding van de ruige dwergvleermuis niet worden
aangetast.
Watervleermuis
Van deze soort is bekend dat vaste rust- en verblijfplaatsen aanwezig zijn in het parkgebied
Huys te Warmond (pers. mededeling lokale vleermuisonderzoekers en gegevens
Waarneming.nl). Ter hoogte van het plangebied is de soort enkel boven de Hoflee
waargenomen, direct ten oosten van de jachthaven. De Hoflee fungeert voor deze soort als
foerageergebied en vliegroute.
Ten opzichte van de eerder behandelde vleermuissoorten, is deze soort gevoeliger voor
lichtverstoring. De gunstige staat van instandhouding kan alleen worden aangetast in het geval
de Hoflee wordt verlicht in de toekomstige situatie. Deze verstoring kan eenvoudig worden
voorkomen door toekomstige nachtelijke verlichting vleermuisvriendelijk in te zetten en af te
schermen, zodat de lichtverstrooiing naar de omgeving wordt voorkomen.
Fort Marina te Warmond: 1303F212/DBI/rap2                                                   10/14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>Broedvogels algemeen: De bescherming van vogels is gericht op de aan- of afwezigheid van
broedgevallen. Omdat voor deze soorten geldt dat het nest eenmalig wordt gebruikt, vallen
dergelijke nesten alleen tijdens het gebruik ervan door vogels onder de bescherming van artikel
11 van de Flora- en faunawet. Voor deze soorten is geen ontheffing nodig, mits het nest is
verlaten. Vogelsoorten kunnen tot broeden komen in hagen, bomen en andere vormen van
beplanting en in gebouwen. Het voorkomen van verstoring tijdens het verwijderen van
beplanting kan voorkomen worden door:
         De werkzaamheden uit te voeren buiten het broedseizoen van vogels (richtlijnperiode
          maart-juli);
         Een check door een ecoloog / ter zake kundige op de aanwezigheid van nesten in het
          geval wordt gewerkt tijdens het broedseizoen.
Broedvogels waarvan de nesten een jaarrond beschermde status bezitten (categorie 1
t/m 4 van de vaste nesten): Het gaat hier om nesten van de huismus. Slechts op één locatie in
het plangebied is een mogelijk nest waargenomen van deze soort. Individuen van deze soort
zelf zijn tijdens alle veldbezoeken niet waargenomen in het plangebied. Wel zijn activiteiten van
de huismus waargenomen in het woonblok direct ten westen van het plangebied. Gezien de
waargenomen activiteiten in het plangebied, heeft deze naar verwachting hooguit een beperkte
betekenis voor deze soort.
Conform de soortenstandaard ‘Huismus’ (Dienst Regelingen, 2011), kan een waarschijnlijke
nestlocatie ook als nest-indicerend gedrag worden beschouwd. Aangezien het onderzoek pas in
gang kon worden gezet op het eind van de indicatieve nestperiode voor de huismus, is het
advies om de te verwijderen nestlocatie te compenseren. Conform de soortenstandaard
‘Huismus’ is het nodig om per te verwijderen nest, twee nesten terug te compenseren. Deze
compensatie kan al eenvoudig plaatsvinden door het plaatsen van vogelvides in een dakgoot, in
het geval huizen met dakpannen worden gerealiseerd. Een tweede optie is het plaatsen van
nestkasten voor de huismus. De aanwezigheid van belangrijk foerageergebied van de huismus
is niet aan de orde. De gunstige staat van instandhouding van de huismus wordt niet aangetast,
mits nestgelegenheid wordt gecompenseerd.
Broedvogels waarvan de nesten een jaarrond beschermde status bezitten (categorie 5
van de vaste nesten): Nesten van deze vogelsoorten genieten alleen een jaarrond
beschermde status, in het geval de ecologische omstandigheden dit rechtvaardigen.
Huiszwaluw
Van deze soort zijn in het plangebied een relatief groot aantal nesten aangetroffen (in totaal 15).
Om deze reden is het nodig een aantal nesten te compenseren. Voor de huiszwaluw zijn
speciale kunstnesten beschikbaar. Het advies is daarom om een aantal nesten te
compenseren, minimaal 10 kunstnesten. De verwachting is dat als een aantal zwaluwen zich
eenmaal hebben gevestigd, soortgenoten vanzelf aansluiten. Een andere optie is het plaatsen
van een huiszwaluwtil. Dit is een soort toren, waar bovenin nestgelegenheid is gecreëerd voor
deze soort. Mits nestgelegenheid wordt gecompenseerd, wordt de gunstige staat van
instandhouding niet aangetast.
Boerenzwaluw
Van deze soort zijn een beduidend lager aantal nesten aanwezig. Bovendien blijven de nesten
bij het woonhuis met nummer 25 behouden (wordt niet gesloopt). In totaal worden dan 5 nesten
verwijderd. Op regionale schaal wordt de gunstige staat van instandhouding van de
boerenzwaluw dan op zeer beperkte mate aangetast en is compensatie niet noodzakelijk.
Fort Marina te Warmond: 1303F212/DBI/rap2                                                   11/14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>Vissen: Zowel de kleine modderkruiper als de rivierdonderpad zijn opgenomen in tabel 2 van
de Flora- en faunawet. Alleen als overtreding van de verbodsbepalingen voorkomen kan
worden door het uitvoeren van mitigerende maatregelen, kan worden gewerkt middels een
goedgekeurde gedragscode. Indien dit niet het geval is, is een ontheffing benodigd.
Kleine modderkruiper en rivierdonderpad
Van de rivierdonderpad is een larve gevonden in de jachthaven, wat duidt op voortplanting van
deze soort. Van de kleine modderkruiper zijn alleen adulte exemplaren waargenomen, maar
voortplanting is wel aannemelijk.
De opdrachtgever is onder andere voornemens om de haven her in te richten en hierbij ook
baggerwerkzaamheden uit te voeren. De haven sluit aan op de Hoflee in de directe omgeving,
waar beide soorten eveneens voorkomen. De meeste vissoorten hebben hierdoor de
gelegenheid te vluchten. Zowel de kleine modderkruiper als de rivierdonderpad zijn weinig
mobiel en verstoppen zich bij gevaar. Dit maakt beide soorten kwetsbaar bij
baggerwerkzaamheden.
Gezien de aard van het plangebied is het weinig zinvol om de dieren vooraf weg te vangen.
Vanuit het bestaande waternetwerk kunnen de vissen tenslotte weer terug naar de haven
zwemmen. Hierdoor is het niet mogelijk om het verwonden en/of doden van dieren zoveel
mogelijk te voorkomen. Een ontheffingsaanvraag voor artikel 9 van de Flora- en faunawet
(doden en verwonden van beschermde dieren) is daarom naar alle waarschijnlijkheid benodigd.
Het werken met een goedgekeurde gedragscode is waarschijnlijk hierbij niet voldoende
toereikend, omdat overtreding van dit artikel niet kan worden voorkomen.
Ten gevolge van de voorgenomen ontwikkeling is het daarnaast mogelijk dat voortplantings- of
vaste rust- en verblijfplaatsen worden weggenomen of (tijdelijk) niet meer kunnen functioneren
in het plangebied. Dit betekent dat ook voor artikel 10 van de Flora- en faunawet naar alle
waarschijnlijkheid een ontheffing benodigd is. Het werken met een goedgekeurde gedragscode
is waarschijnlijk hierbij niet voldoende toereikend, omdat overtreding van dit artikel niet kan
worden voorkomen.
Planten: Het klein glaskruid is eveneens opgenomen in tabel 2 van de Flora- en faunawet.
Hiervoor geldt in grote lijnen hetzelfde als voor de kleine modderkruiper en de rivierdonderpad.
De enige groeiplaatsen zijn waargenomen ter hoogte van woning met nummer 23 (voortuin en
oprit).
Indien hier geen werkzaamheden plaatsvinden, wordt de gunstige staat van instandhouding van
deze soort niet aangetast. Aantasting van de gunstige staat van instandhouding wordt pas
aangetast in het geval groeiplaatsen ongeschikt worden gemaakt of worden verwijderd. In het
geval sloopwerkzaamheden plaatsvinden ter hoogte van deze locatie, is het nodig om de
planten te verplaatsen buiten de invloedssfeer van de voorgenomen ontwikkeling. Dergelijke
werkzaamheden kunnen wel worden uitgevoerd middels een goedgekeurde gedragscode.
Fort Marina te Warmond: 1303F212/DBI/rap2                                                     12/14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>  Conclusies en aanbevelingen
Soort(groep)          Ingreep       Nader      Besluit       Bijzonderheden en/of opmerkingen
                      verstorend    onderzoek  Minister
                                               noodzakelijk
Rosse vleermuis,      Nee           Al         Nee           Geen
laatvlieger, ruige                  uitgevoerd
dwergvleermuis
Gewone                Mogelijk in   Al         Nee           Mits rekening worden gehouden met de inzet
dwergvleermuis,       beperkte      uitgevoerd               van nachtelijke verlichting (vleermuisvriendelijk
watervleermuis        mate                                   inzetten). Voor de watervleermuis is de Hoflee
                                                             met name van belang
Broedvogels           Mogelijk      Al         Nee           Mits rekening wordt gehouden met het
algemeen                            uitgevoerd               broedseizoen
Huismus               Ja            Al         Nee           Compenseren twee nestlocaties (door vogelvide
                                    uitgevoerd               of nestkast)
Huiszwaluw            ja            Al         Nee           Mits compensatie van nestgelegenheid (door
                                    uitgevoerd               nestkasten of huiszwaluwtil)
Boerenzwaluw          In beperkte   Al         Nee           Geen
                      mate          uitgevoerd
Kleine                Ja            Al         Ja            Ontheffingsaanvraag benodigd, alleen voor
modderkruiper,                      uitgevoerd               werkzaamheden in het gedeelte van de
rivierdonderpad                                              jachthaven (waaronder baggerwerkzaamheden)
Klein glaskruid       Mogelijk      Al         Nee           Mits wordt gewerkt met een goedgekeurde
                                    uitgevoerd               gedragscode in het kader van de Flora- en
                                                             faunawet
  Vleermuisvriendelijke verlichting
         Afschermen van verlichting naar beneden toe, zodat lichtverstrooiing naar de omgeving
             wordt voorkomen;
         In plaats van lantaarnpalen kan bijvoorbeeld gebruik worden gemaakt van ‘kattenogen’
             in de bodem. Deze vorm van verlichting zorgt voor een minimale lichtverstrooiing;
         Verlichting van de watergang Hoflee moet worden voorkomen.
  Rekening houden met broedseizoen
         Sloopwerkzaamheden of werkzaamheden met betrekking tot het verwijderen van
             beplanting uitvoeren buiten de periode maart-juli. Dit betreft een richtlijnperiode, in
             gebruik zijnde nesten zijn ook buiten deze periode beschermd;
         In het geval werkzaamheden uitgevoerd moeten worden binnen de periode maart-juli,
             dan is een check door een ecoloog nodig om de aanwezigheid van in gebruik zijnde
             nesten uit te sluiten.
  Compenseren nestgelegenheid
         Huismus: vogelvide of nestkast, te bestellen bij Vogelbescherming Nederland
             (http://www.vogelbescherming.nl/vogels_beschermen/stad_en_dorp/huismus_/vogelvid
             e_) of Vivara.nl;
         Huiszwaluw: Nestkast of zwaluwtil, te bestellen bij Vogelbescherming Nederland of
             Vivara.nl.
  Fort Marina te Warmond: 1303F212/DBI/rap2                                                             13/14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>Werken met goedgekeurde gedragscode
      Hiervoor is het nodig om een goedgekeurde gedragscode van toepassing te laten
          verklaren op het werk. Voorbeelden zijn die van de ‘Unie van Waterschappen’ en
          ‘Bouw- en ontwikkelingssector’.
Ontheffingsaanvraag
      Hiervoor is het nodig een activiteitenplan op te stellen, waarin wordt beschreven welke
          mitigerende en compenserende maatregelen genomen moeten worden en wat de
          effecten op korte en lange termijn zijn ten gevolge van de voorgenomen ontwikkeling.
          Vervolgens wordt de ontheffingsaanvraag beoordeeld door de Dienst regelingen van
          het Ministerie van Economische Zaken.
Geadviseerd wordt om vervolgmaatregelen te treffen in de vorm van of gedragscode of
werkprotocol of ontheffing.
Mocht u nog vragen of opmerkingen hebben naar aanleiding van het voorgaande dan kunt u
contact opnemen met ondergetekende.
IDDS bv
Noordwijk (ZH)
Fort Marina te Warmond: 1303F212/DBI/rap2                                                 14/14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>